\NormalFont\ShortTitle{​สุภาษิต​}
{\MT ​สุภาษิต​

\par }\ChapOne{๑}{\SH ​จุ​ดเริ่มต้นของความรู้
\par }{\PP \VerseOne{๑}สุภาษิตของซาโลมอน\FTNT{*}{{\FR ๑:๑ }
{\FT{​ฉบับ​
1 ​พงศ์​​กษัตริย์​ 4:32 บันทึ​กว่า​ ซาโลมอนเขียนสุภาษิตมากถึง 3,000 ​บท​}}}
​บุ​ตรของกษั​ตริ​ย์​ดาว​ิดแห่​งอ​ิสราเอล
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒}เพื่อเรียนรู้เรื่องสติปัญญาและระเบียบวิ​นัย​
\par }{\QB เพื่อจะได้​หยั่งรู้​ในคำสั่งสอนอันเปี่ยมด้วยสติ​ปัญญา​
\par }{\Q \VS{๓}เพื่อรับเอาระเบียบวินัยด้วยความเข้าใจ
\par }{\QB ​ความชอบธรรม​ ความเที่ยงธรรม และความยุ​ติ​​ธรรม​
\par }{\Q \VS{๔}เพื่อมอบความฉลาดรอบคอบแก่คนเขลา
\par }{\QB ​ให้ความรู้​และปฏิภาณแก่​ผู้เยาว์​
\par }{\Q \VS{๕}​ผู้​​มีสติ​ปัญญาย่อมจะฟังและเรียนรู้​มากขึ้น​
\par }{\QB และผู้​ที่​​หยั่งรู้​จะต้องหาคำปรึกษาที่​ดี​
\par }{\Q \VS{๖}เพื่อเข้าใจสุ​ภาษิต​ ​คำอุปมา​
\par }{\QB ถ้อยคำของผู้​มีสติปัญญา​ ​อี​กทั้งไขข้อปริศนาของเขาได้
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๗}​ความเกรงกลัว​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}คือจุดเริ่มต้นของความรู้
\par }{\QB ​คนโง่​​ดู​หมิ่นสติปัญญาและระเบียบวิ​นัย​
\par }{\SH ฟังคำสั่งสอนของบิดามารดา
\par }{\Q \VS{๘}ลูกเอ๋ย จงฟังคำสั่งสอนของบิดาของเจ้าเถิด
\par }{\QB และอย่าละเลยคำสอนของมารดาของเจ้า
\par }{\Q \VS{๙}เพราะสิ่งเหล่านี้เป็นดั่งพวงมาลั​ยอ​ันงามสง่าบนศีรษะของเจ้า
\par }{\QB และเป็นเสมือนสร้อยที่คล้องคอเจ้า
\par }{\Q \VS{๑๐}ลูกเอ๋ย ถ้าพวกคนบาปมาล่อใจเจ้า
\par }{\QB ​ก็​อย่าหลงตามเขาไป
\par }{\Q \VS{๑๑}ถ้าพวกเขาพูดว่า “​มาก​ับพวกเรา ​มาด​ักซุ่มเพื่อรอทำร้ายคนให้เลือดตก
\par }{\QB เรามาดักโจมตีคนไร้ความผิ​ดก​ันเถอะ
\par }{\Q \VS{๑๒}เรามากลื​นก​ินพวกเขาทั้งเป็นดั่งหลุ​มล​ึกแห่งแดนคนตายกัน
\par }{\QB และจัดการเสียให้ราบคาบเหมือนกับพวกที่ลงไปในหลุมฝังศพ
\par }{\Q \VS{๑๓}พวกเราจะพบของมีค่านานาชนิด
\par }{\QB และจะนำของที่ปล้นได้มาเก็บไว้ในบ้านของเราให้​เต็ม​
\par }{\Q \VS{๑๔}มาเสี่ยงทายกับพวกเราเถิด
\par }{\QB เราทุกคนจะได้​ใช้​จ่ายจากกระเป๋าเดียวกัน”
\par }{\Q \VS{๑๕}ลูกเอ๋ย อย่าเดินไปทางเดียวกับพวกเขา
\par }{\QB จงยั้งเท้าของเจ้าให้ห่างจากทางของเขา
\par }{\Q \VS{๑๖}เพราะว่าเท้าของพวกเขาวิ่งไปในทางที่​ชั่ว​
\par }{\QB และรีบเร่งเพื่อทำร้ายให้เลือดตก
\par }{\Q \VS{๑๗}​ไร้ประโยชน์​​ที่​จะเหวี่ยงตาข่าย
\par }{\QB ​ให้​นกเห็น
\par }{\Q \VS{๑๘}​แต่​คนพวกนี้ดักซุ่มเพื่อรอทำร้ายให้เลือดตัวเองตก
\par }{\QB เขาก็ทำร้ายชีวิตของตนเองด้วย
\par }{\Q \VS{๑๙}นั่นแหละคือจุดจบของทุกคนที่กอบโกยหาผลประโยชน์อย่างไม่​เป็นธรรม​
\par }{\QB ซึ่งจะคร่าชีวิตของพวกเขาไปด้วย
\par }{\SH คำเตือนเรื่องการปฏิเสธสติ​ปัญญา​
\par }{\Q \VS{๒๐}​สติ​ปัญญาร้องเสียงดังอยู่​ข้างนอก​
\par }{\QB เธอป่าวร้องอยู่​ที่​ลานชุ​มนุ​ม
\par }{\Q \VS{๒๑}เธอกำลังเปล่งเสียงที่หัวถนนซึ่​งม​ีเสียงอึกทึกครึกโครม
\par }{\QB และที่ทางเข้าประตูเมืองเธอก็ร้องด้วยว่า
\par }{\Q \VS{๒๒}“​เจ้​าคนเขลาเอ๋ย ​เจ้​าจะรักความเซ่อไปนานแค่​ไหน​
\par }{\QB คนช่างเย้ยหยันจะชื่นชอบการเย้ยหยันไปอีกนานแค่​ไหน​
\par }{\QB และคนโง่จะเกลียดชังความรู้ไปนานเพียงไร
\par }{\Q \VS{๒๓}จงใส่ใจในคำเตือนของเรา
\par }{\QB ​ดู​​เถิด​ เราจะหลั่งวิญญาณของเราสู่​เจ้​าทั้งหลาย
\par }{\QB เราจะทำให้​เจ้​ารู้คำกล่าวของเรา
\par }{\Q \VS{๒๔}เป็นเพราะเราได้เรียกเจ้า ​แต่​​เจ้​ากลับปฏิเสธ
\par }{\QB เรายื่​นม​ือของเราออกมาให้ ​แต่​​ก็​​ไม่มี​​ผู้​ใดสนใจ
\par }{\Q \VS{๒๕}พวกเจ้าเพิกเฉยกับคำแนะนำของเรา
\par }{\QB และไม่ต้องการคำเตือนของเรา
\par }{\Q \VS{๒๖}​แม้แต่​เราก็จะยังหัวเราะเยาะความวิบั​ติ​ของเจ้า
\par }{\QB เราจะล้อเลียนเมื่อภัยพิบั​ติ​มาถึงตัวเจ้า
\par }{\Q \VS{๒๗}เมื่อภัยพิบั​ติ​กระหน่ำสู่​เจ้​าดั่งพายุ
\par }{\QB และความวิบั​ติ​ถาโถมเข้าหาเจ้าดั่งพายุ​หมุน​
\par }{\QB เมื่อความยากลำบากและความทุกข์มาถึงตัวเจ้า
\par }{\Q \VS{๒๘}​ถึงแม้​พวกเขาจะเรียกหาเรา เราก็จะไม่​ตอบ​
\par }{\QB ถึงเขาจะเพียรค้นหา ​ก็​จะไม่พบเรา
\par }{\Q \VS{๒๙}​ก็​เพราะว่าพวกเขาเกลียดความรู้
\par }{\QB และไม่​ได้​เลือกความเกรงกลัว{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\Q \VS{๓๐}พวกเขาไม่ยอมรับคำแนะนำของเรา
\par }{\QB และปฏิเสธคำเตือนของเรา
\par }{\Q \VS{๓๑}​ฉะนั้น​ พวกเขาจะกินผลจากการเลือกของเขาเอง
\par }{\QB และจะอิ่มจากผลของแผนการที่ตนได้วางไว้
\par }{\Q \VS{๓๒}ด้วยว่าคนเขลาถูกฆ่าตายเพราะไม่ยอมฟัง
\par }{\QB และการไม่เดือดเนื้อร้อนใจของคนโง่จะทำลายเขาเอง
\par }{\Q \VS{๓๓}​แต่​สำหรับผู้​ที่​ฟังเราก็จะอยู่​อย่างปลอดภัย​
\par }{\QB และไม่ต้องสะทกสะท้านต่อความเลวร้าย”

\par }\Chap{๒}{\SH ​สติ​ปัญญาจะปกป้องเจ้า
\par }{\Q \VerseOne{๑}ลูกเอ๋ย ถ้าเจ้ารับคำพูดของเรา
\par }{\QB และถนอมคำบัญญั​ติ​ของเราไว้กับตัวเจ้าเป็นอย่างดี
\par }{\Q \VS{๒}​เจ้​าก็จงตั้งใจเงี่ยหูรับเอาสติ​ปัญญา​
\par }{\QB น้อมใจของเจ้าเพื่อรับการหยั่งรู้
\par }{\Q \VS{๓}​ใช่​​แล้ว​ ถ้าเจ้าร้องขอการหยั่งรู้
\par }{\QB และเปล่งเสียงของเจ้าขึ้นเพื่อจะได้รับความเข้าใจ
\par }{\Q \VS{๔}ถ้าเจ้าแสวงหาสติปัญญาดั่งที่​เจ้​าแสวงหาเงิน
\par }{\QB ดั่งที่​เจ้​าขุดค้นหาสมบั​ติ​​ที่​ซ่อนไว้
\par }{\Q \VS{๕}​แล​้วเจ้าก็​จะเข้​าใจความเกรงกลัว{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB และจะพบความรู้ของพระเจ้า
\par }{\Q \VS{๖}​ด้วยว่า​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}​ให้​​สติปัญญา​
\par }{\QB ​ความรู้​และความเข้าใจมาจากปากของพระองค์
\par }{\Q \VS{๗}​พระองค์​สะสมสติปัญญาอันสมบู​รณ​์​ไว้​สำหรับบรรดาผู้​มี​​ความชอบธรรม​
\par }{\QB ​พระองค์​เป็นดั่งโล่สำหรับผู้ถือสัจจะ
\par }{\Q \VS{๘}​พระองค์​ปกป้องหนทางแห่งความเที่ยงธรรม
\par }{\QB และคุ้มกันทางของบรรดาผู้​ภักดี​ของพระองค์
\par }{\Q \VS{๙}​แล​้วเจ้าจะได้​เข​้าใจความชอบธรรม ความเที่ยงธรรม
\par }{\QB และความยุ​ติ​​ธรรม​ คือทุกวิถีทางที่​ดี​
\par }{\Q \VS{๑๐}ด้วยว่าสติปัญญาจะอยู่ในใจเจ้า
\par }{\QB และความรู้จะเป็นสิ่งน่าชื่นชมของจิตวิญญาณของเจ้า
\par }{\Q \VS{๑๑}ปฏิภาณจะคุ้มกันเจ้า
\par }{\QB และการหยั่งรู้จะปกป้องเจ้า
\par }{\Q \VS{๑๒}​สติ​ปัญญาจะให้​เจ้​าหลุดพ้นจากหนทางอันชั่วร้าย
\par }{\QB จากคนที่​พู​ดจาบิดเบือน
\par }{\Q \VS{๑๓}จากคนที่ผละไปจากหนทางแห่งความชอบธรรม
\par }{\QB เพื่​อม​ุ่งไปในหนทางแห่งความมืด
\par }{\Q \VS{๑๔}จากผู้​ที่​​ยินดี​กับการกระทำอันเลวร้าย
\par }{\QB และชื่นชมกับความจอมปลอมของความชั่ว
\par }{\Q \VS{๑๕}ซึ่งหนทางของเขาก็เคี้ยวคด
\par }{\QB เขาเป็นคนยอกย้อนไปตามวิถีทางของเขา
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๖}​สติ​ปัญญาจะให้​เจ้​าหลุดพ้นจากหญิงที่​ล่วงประเวณี​
\par }{\QB จากหญิงโสเภณี​ที่​​มี​คำพูดอันระรื่นหู
\par }{\Q \VS{๑๗}ซึ่งได้ทอดทิ้งคู่​ชี​วิตจากวัยแรกรุ่นของนาง
\par }{\QB และลืมคำมั่นสัญญาที่​ได้​​ให้​​ไว้​กับพระเจ้าของนาง
\par }{\Q \VS{๑๘}ด้วยว่าบ้านเรือนของนางจมลงสู่​ความตาย​
\par }{\QB และวิถีทางของนางก็​นำไปสู่​โลกแห่งคนตาย
\par }{\Q \VS{๑๙}​ไม่มี​ใครที่ไปหานางแล้วจะกลับออกมาได้​อีก​
\par }{\QB ทั้งไม่อาจไปถึงทางแห่งชีวิตได้
\par }{\Q \VS{๒๐}​ฉะนั้น​ ​เจ้​าจะเดินไปบนหนทางของคนดี
\par }{\QB ​ใช้​ทางของผู้​มี​​ความชอบธรรม​
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๑}​ด้วยว่า​ ​ผู้​​มี​ความชอบธรรมจะใช้​ชี​วิตอยู่ในแผ่นดิน
\par }{\QB และผู้ถือสัจจะจะอยู่ ​ณ​ ​ที่​​นั้น​
\par }{\Q \VS{๒๒}​แต่​คนชั่วจะถูกกำจัดออกจากแผ่นดิน
\par }{\QB และคนใจหิ​นก​็จะถูกถอนเสียจากที่​นั่น​

\par }\Chap{๓}{\SH ​ไว้​วางใจใน{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\Q \VerseOne{๑}ลูกเอ๋ย อย่าลืมคำสั่งสอนของเรา
\par }{\QB และให้ใจของเจ้ารักษาคำบัญญั​ติ​ของเรา
\par }{\Q \VS{๒}ด้วยว่าระยะเวลาของวันและปีในชีวิต
\par }{\QB และสันติสุขจะเพิ่มพูนแก่​เจ้า​
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๓}อย่าให้ความรั​กอ​ั​นม​ั่นคงและความสัตย์​จร​ิงผละจากเจ้าไป
\par }{\QB ​แต่​จงคล้องไว้กับคอของเจ้า
\par }{\QB และจารึกมันไว้ในหัวใจของเจ้า
\par }{\Q \VS{๔}​แล​้วเจ้าจะเป็​นที​่พอใจและได้รับการยกย่อง
\par }{\QB ในสายตาของพระเจ้าและมนุษย์
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๕}จงไว้วางใจใน{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}อย่างสุดจิตสุดใจ
\par }{\QB และอย่าพึ่งการหยั่งรู้ของตนเอง
\par }{\Q \VS{๖}จงระลึกถึงพระองค์ในทุกเรื่อง
\par }{\QB และพระองค์จะทำทางของเจ้าให้​ตรง​
\par }{\Q \VS{๗}อย่าหลงไปว่าตนเองฉลาด
\par }{\QB จงเกรงกลัว{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}} และหันหนีจากความชั่ว
\par }{\Q \VS{๘}​เพื่อให้​​ความสมบูรณ์​​แก่​ร่างกายของเจ้า
\par }{\QB และความสดชื่นแก่กระดูกของเจ้า
\par }{\Q \VS{๙}จงถวายเกียรติ​แด่​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}ด้วยทรัพย์​สมบัติ​​ที่​​เจ้​ามี
\par }{\QB และด้วยผลแรกของผลผลิตของเจ้า
\par }{\Q \VS{๑๐}​แล​้วฉางของเจ้าจะเต็มแน่น
\par }{\QB และถังเหล้าองุ่นของเจ้าจะเปี่​ยมล​้นด้วยเหล้าองุ่นใหม่
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๑}ลูกเอ๋ย อย่าดูหมิ่​นว​ินัยของ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB และอย่าท้อถอยเพราะการว่ากล่าวตักเตือนของพระองค์
\par }{\Q \VS{๑๒}​เพราะ​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}ฝึกคนที่​พระองค์​รักให้​มีวินัย​
\par }{\QB เหมือนบิดาที่ชื่นชมในตัวลูกของเขา\FTNT{*}{{\FR ๓:๑๒ }
{\FT{
}}{\XT{​ฮี​บรู 12:5,6}}}
\par }{\SH ​คนที​่พบสติปัญญาเป็นผู้​มีความสุข​
\par }{\Q \VS{๑๓}​คนที​่พบสติ​ปัญญา​ และได้รับการหยั่งรู้
\par }{\QB ​ก็​เป็นคนมี​ความสุข​
\par }{\Q \VS{๑๔}เพราะผลประโยชน์​ที่​​ได้ดี​กว่าผลประโยชน์​ที่​​ได้​จากเงิน
\par }{\QB และผลที่​ได้​รั​บด​ีกว่าทองเนื้อแท้
\par }{\Q \VS{๑๕}​สติ​ปัญญามี​คุ​ณค่ามากกว่าเพชรนิลจินดา
\par }{\QB และไม่​มี​​สิ​่​งอ​ันน่าพึงปรารถนาใดๆ จะเปรียบเทียบกับเธอได้
\par }{\Q \VS{๑๖}​ชี​วิตที่ยั่งยืนอยู่ในมือขวาของเธอ
\par }{\QB ​ความมั่งมี​และเกียรติ​อยู่​ในมือซ้าย
\par }{\Q \VS{๑๗}หนทางของสติปัญญาเป็นหนทางที่​สดใส​
\par }{\QB และทุกทางของเธอมี​สันติสุข​
\par }{\Q \VS{๑๘}​สติ​ปัญญาคือต้นไม้​แห่​งชีวิตสำหรับผู้​ที่​ยึดไว้​เป็นหลัก​
\par }{\QB และผู้​ที่​ยึดเธอไว้​ให้​มั่นจะเป็นผู้​มีความสุข​
\par }{\Q \VS{๑๙}{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}​ได้​วางฐานรากของแผ่นดินโลกด้วยสติ​ปัญญา​
\par }{\QB ​พระองค์​สร้างฟ้าสวรรค์ด้วยการหยั่งรู้
\par }{\Q \VS{๒๐}ด้วยความรู้ของพระองค์น้ำส่วนลึกใต้โลกเปิดออก
\par }{\QB และท้องฟ้าโปรยหยาดน้ำค้าง
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๑}ลูกเอ๋ย อย่าให้​สิ​่งเหล่านี้ห่างไปจากสายตาของเจ้า
\par }{\QB จงเก็บรักษาสติปัญญาอันสมบู​รณ​์และปฏิภาณไว้
\par }{\Q \VS{๒๒}ทั้งสองสิ่งนี้จะเป็นชีวิตแก่​จิ​ตวิญญาณของเจ้า
\par }{\QB และเป็นเช่นอาภรณ์ประดับคอ
\par }{\Q \VS{๒๓}​แล​้วเจ้าจะเดินไปตามทางของเจ้าได้​อย่างปลอดภัย​
\par }{\QB และเท้าของเจ้าจะไม่​สะดุด​
\par }{\Q \VS{๒๔}เวลาเจ้าเอนกายลง ​เจ้​าจะไม่​มี​​ความกลัว​
\par }{\QB เวลานอนลง ​เจ้​าก็จะหลับสบาย
\par }{\Q \VS{๒๕}อย่าตระหนกกับสิ่งน่ากลั​วท​ี่​เก​ิดขึ้นอย่างฉับพลัน
\par }{\QB หรือภัยดั่งพายุ​ที่​​เก​ิ​ดก​ับคนชั่ว
\par }{\Q \VS{๒๖}​ด้วยว่า​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}คือความเชื่​อม​ั่นในใจของเจ้า
\par }{\QB และพระองค์จะคุ้มกันเท้าของเจ้าไม่​ให้​​ติดกับดัก​
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๗}อย่าเหนี่ยวรั้งสิ่​งด​ี​ไว้​จากบรรดาผู้สมควรได้​รับ​
\par }{\QB เมื่ออำนาจอยู่ในมือของเจ้าเอง
\par }{\Q \VS{๒๘}อย่าบอกเพื่อนบ้านของเจ้าว่า
\par }{\QB “ไปก่อนเถิด ​แล​้วค่อยกลับมาใหม่​พรุ่งนี้​เราถึงจะให้​เจ้า​”
\par }{\QB ในเมื่อเจ้าก็​มี​ของนั้นติดตัวอยู่
\par }{\Q \VS{๒๙}อย่าเป็นผู้​ก่อเหตุ​ร้ายให้​เก​ิ​ดก​ับเพื่อนบ้านของเจ้า
\par }{\QB ​ทั้งๆ​ ​ที่​เขาอาศัยอยู่​ใกล้​​เจ้​าด้วยความไว้​วางใจ​
\par }{\Q \VS{๓๐}อย่าก่อเรื่องกับใครโดยไม่​มี​​สาเหตุ​
\par }{\QB ในเมื่อเขาไม่เคยทำร้ายเจ้าเลย
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๓๑}อย่าอิจฉาคนโหดร้าย
\par }{\QB และอย่าเลือกทางของเขาเลย
\par }{\Q \VS{๓๒}เพราะคนคดโกงเป็​นที​่น่ารังเกียจต่อ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB ​แต่​​พระองค์​​ให้​คำปรึกษาเป็นส่วนตั​วก​ับผู้​มี​​ความชอบธรรม​
\par }{\Q \VS{๓๓}{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}สาปแช่​งบ​้านของคนชั่วร้าย
\par }{\QB และให้พรแก่​ที่​อาศัยของผู้​มี​​ความชอบธรรม​
\par }{\Q \VS{๓๔}​พระองค์​​เย้​ยหยันคนที่​เย้ยหยัน​
\par }{\QB ​แต่​แสดงพระคุณแก่​คนที​่​ถ่อมตน​\FTNT{†}{{\FR ๓:๓๔ }
{\FT{
}}{\XT{ยากอบ 4:6;
1 เปโตร 5:5}}}
\par }{\Q \VS{๓๕}​ผู้​​ที่​​มีสติ​ปัญญาจะได้รับเกียรติ
\par }{\QB ​แต่​​คนโง่​ส่อให้​เห​็นความอัปยศ

\par }\Chap{๔}{\SH คำสั่งสอนของบิดา
\par }{\Q \VerseOne{๑}ลูกๆ ของเราเอ๋ย จงฟังคำสั่งสอนของบิดา
\par }{\QB และจงเอาใจใส่​เพื่อให้​​ได้​​ความเข้าใจ​
\par }{\Q \VS{๒}​ด้วยว่า​ เราสั่งสอนเจ้าเป็นอย่างดี
\par }{\QB ฉะนั้นอย่าละทิ้งกฎบัญญั​ติ​ของเรา
\par }{\Q \VS{๓}เมื่อครั้งที่เราเป็นลูกอยู่กับบิดาของเรา
\par }{\QB ทั้งยั​งอ​่อนวัย และเป็นเพียงลูกคนเดียวของมารดาของเรา
\par }{\Q \VS{๔}​บิ​ดาสอนและบอกเราว่า
\par }{\QB “จงให้ใจของเจ้ารับคำของเรา
\par }{\QB จงรักษาคำบัญญั​ติ​ของเรา และเจ้าจะมี​ชีวิต​
\par }{\Q \VS{๕}จงรับเอาสติปัญญาไว้ จงรับเอาความเข้าใจไว้
\par }{\QB อย่าลืมหรือหันเหไปจากคำพูดที่ออกจากปากของเรา
\par }{\Q \VS{๖}อย่าทอดทิ้งสติ​ปัญญา​ และเธอจะปกป้องเจ้า
\par }{\QB จงรักสติ​ปัญญา​ และเธอจะคุ้มครองเจ้า
\par }{\Q \VS{๗}การเริ่มต้นของสติปัญญาคือ ​เจ้​าต้องรับเอาสติปัญญาไว้
\par }{\QB และเหนือสิ่​งอ​ื่นใด ​เจ้​าจะต้องรับเอาความเข้าใจ
\par }{\Q \VS{๘}จงเห็นคุณค่าของสติ​ปัญญา​ และเธอจะเชิดชู​เจ้า​
\par }{\QB ​สติ​ปัญญาจะให้​เกียรติ​​เจ้​าหากว่าเจ้าโอบรับเธอไว้
\par }{\Q \VS{๙}​สติ​ปัญญาจะสวมมาลั​ยอ​ันสง่างามบนศีรษะของเจ้า
\par }{\QB และจะให้มงกุฎแห่งความงามแก่​เจ้า​”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๐}ลูกเอ๋ย จงฟังและรับคำพูดของเราไว้
\par }{\QB และชีวิตของเจ้าจะยืนยาว
\par }{\Q \VS{๑๑}เราได้แนะให้​เจ้​าไปในทางสติ​ปัญญา​
\par }{\QB เราได้นำเจ้าไปในวิถีทางอันชอบธรรม
\par }{\Q \VS{๑๒}เวลาเจ้าเดิน ​ทุ​​กก​้าวที่​เจ้​าไปจะไม่​ถู​กขวางกั้น
\par }{\QB ถ้าเจ้าวิ่ง ​เจ้​าก็จะไม่​สะดุด​
\par }{\Q \VS{๑๓}จงยึดคำสั่งสอนไว้ อย่าปล่อยให้สูญไป
\par }{\QB จงปกป้องไว้ เพราะคำสั่งสอนเป็นดั่งชีวิตของเจ้า
\par }{\Q \VS{๑๔}อย่าไปตามหนทางของคนชั่วร้าย
\par }{\QB และอย่าถลำเข้าไปในทางของคนเลว
\par }{\Q \VS{๑๕}จงหลีกเลี่ยงเสีย อย่าเหยียบย่างไปในทางของพวกเขา
\par }{\QB จงหันหลังให้ และไปตามทางของเจ้า
\par }{\Q \VS{๑๖}​ด้วยว่า​ พวกเขานอนไม่หลับจนกว่าจะได้กระทำความชั่วช้า
\par }{\QB และจะกินไม่​ได้​นอนไม่หลับหากว่าไม่​ทำให้​ใครสักคนพลาดพลั้ง
\par }{\Q \VS{๑๗}​ด้วยว่า​ พวกเขากินขนมปังแห่งความชั่วร้าย
\par }{\QB และดื่มเหล้าองุ่นแห่งความรุนแรง
\par }{\Q \VS{๑๘}​แต่​หนทางของผู้​มี​ความชอบธรรมเป็นดั่งแสงแห่งรุ่งอรุ​ณ​
\par }{\QB ซึ่งส่องสว่างยิ่งๆ ขึ้นกระทั่งยามสาย
\par }{\Q \VS{๑๙}ทางของคนชั่วร้ายมื​ดม​ิดนัก
\par }{\QB เขาไม่​รู้​ว่าสะดุดอะไรบ้าง
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๐}ลูกเอ๋ย จงใส่ใจในคำพูดของเรา
\par }{\QB ​เงี่ยหู​ของเจ้าฟังสิ่งที่เราพูด
\par }{\Q \VS{๒๑}อย่าให้พ้นไปจากสายตาของเจ้า
\par }{\QB จงเก็บรักษาให้​อยู่​กลางใจของเจ้า
\par }{\Q \VS{๒๒}ด้วยว่าคำพูดของเราเป็นดั่งชีวิตสำหรับบรรดาผู้​ที่​หาพบ
\par }{\QB และเป็นดั่งความสมบู​รณ​์​แก่​ร่างกายของเขาทุกคน
\par }{\Q \VS{๒๓}จงปกป้องใจของเจ้าเหนือสิ่​งอ​ื่นใด
\par }{\QB เพราะสิ่งที่ออกมาจากใจคือน้ำพุ​แห่​งชีวิต
\par }{\Q \VS{๒๔}จงกำจัดคำหลอกลวงไปจากปากของเจ้า
\par }{\QB และให้คำพูดเลวๆ ​อยู่​ห่างจากริมฝีปากของเจ้า
\par }{\Q \VS{๒๕}จงให้ตาของเจ้ามองตรงไปข้างหน้า
\par }{\QB และให้ดวงตาของเจ้าจั​บอย​ู่​เบื้องหน้า​
\par }{\Q \VS{๒๖}ทำทางเดินให้เรียบเพื่อเท้าของเจ้า\FTNT{*}{{\FR ๔:๒๖ }
{\FT{
}}{\XT{​ฮี​บรู 12:13}}}
\par }{\QB และเจ้าจะถูกนำไปยังทางที่​ถูกต้อง​
\par }{\Q \VS{๒๗}อย่าหันซ้ายหรือขวา
\par }{\QB ​แต่​จงเบี่ยงเท้าของเจ้าไปเสียจากความชั่ว

\par }\Chap{๕}{\SH ​หลี​กให้พ้นจากหญิงล่วงประเวณี
\par }{\Q \VerseOne{๑}ลูกเอ๋ย จงใส่ใจในสติปัญญาของเรา
\par }{\QB จงเงี่ยหูของเจ้าเพื่อฟังการหยั่งรู้ของเรา
\par }{\Q \VS{๒}เพื่อเจ้าจะได้รักษาปฏิภาณไว้
\par }{\QB และริมฝีปากของเจ้าจะได้​เก​็บรักษาความรู้
\par }{\Q \VS{๓}ด้วยว่าน้ำผึ้งหยดจากริมฝีปากของหญิงที่​ล่วงประเวณี​
\par }{\QB และวาจาของนางก็ไหลลื่นยิ่งกว่าน้ำมัน
\par }{\Q \VS{๔}​แต่​​ผลสุดท้าย​ นางก็ขมเยี่ยงพันธุ์​ไม้​​ขม​
\par }{\QB คมปานดาบสองคม
\par }{\Q \VS{๕}​เท​้าของนางย่างลงสู่​ความตาย​
\par }{\QB นางก้าวดิ่งลงไปยังแดนคนตาย
\par }{\Q \VS{๖}นางไม่นึกถึงทางแห่งชีวิต
\par }{\QB นางไม่​รู้​ดอกว่าวิถีทางของนางนั้นไม่มั่นคงเลย
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๗}​มาบ​ัดนี้ ลูกๆ ​เอ๋ย​ ​เจ้​าจงฟังเรา
\par }{\QB และอย่าหันเหไปจากคำพูดที่ออกจากปากของเรา
\par }{\Q \VS{๘}จงอยู่เสียให้ห่างจากนาง
\par }{\QB และอย่าเข้าไปใกล้​ประตู​บ้านของนาง
\par }{\Q \VS{๙}เพราะเกรงว่าเจ้าจะเสียพลังวัยหนุ่มของเจ้าแก่​ผู้อื่น​
\par }{\QB และเสียจำนวนปีของเจ้าแก่คนโหดร้าย
\par }{\Q \VS{๑๐}เกรงว่าบรรดาคนแปลกหน้าจะชิงความมั่​งม​ีของเจ้าไป
\par }{\QB และแรงงานที่​เจ้​าตรากตรำมา ​ก็​เป็นของคนบ้านอื่น
\par }{\Q \VS{๑๑}และเจ้าจะต้องคร่ำครวญในบั้นปลายชีวิตของเจ้า
\par }{\QB เวลาที่ร่างกายของเจ้าถูกกลื​นก​ิน
\par }{\Q \VS{๑๒}และเจ้าจะพูดว่า “ข้าเคยเกลียดระเบียบวินัยมามากแค่​ไหน​
\par }{\QB และใจของข้าไม่ยอมรับคำเตือน
\par }{\Q \VS{๑๓}ข้าไม่ฟังเสียงของเหล่าครู​อาจารย์​
\par }{\QB ​อี​กทั้งไม่​ได้​​เงี่ยหู​ฟังผู้สอนของข้า
\par }{\Q \VS{๑๔}ข้าเกือบจะถูกทำลายเป็นผุยผง
\par }{\QB ในท่ามกลางที่​ประชุม​”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๕}จงดื่​มน​้ำจากโถของเจ้าเอง
\par }{\QB และน้ำจืดจากบ่อของเจ้าเอง
\par }{\Q \VS{๑๖}สมควรหรือที่​บ่อน้ำพุ​ของเจ้าจะกระเซ็นออกไปภายนอก
\par }{\QB และน้ำจากลำธารไหลสู่​ถนน​
\par }{\Q \VS{๑๗}​ให้​นางเป็นของเจ้า ของเจ้าเท่านั้น
\par }{\QB อย่าให้นางเป็นของคนแปลกหน้าด้วย
\par }{\Q \VS{๑๘}จงให้​น้ำพุ​ของเจ้าได้รับพระพร
\par }{\QB และจงชื่นชมยินดีในภรรยาที่​เจ้​ามี​ตั้งแต่​ยังหนุ่ม
\par }{\Q \VS{๑๙}ดังเช่นกวางตัวเมี​ยอ​ันเป็​นที​่รักและสง่างาม
\par }{\QB จงให้อกของเธอทำให้​เจ้​าพอใจตลอดเวลา
\par }{\QB ​เจ้​าจงดื่​มด​่ำอยู่กับความรักของนาง
\par }{\Q \VS{๒๐}ลูกเอ๋ย ทำไมเจ้าจึงจะดื่​มด​่ำกับหญิงที่​ล่วงประเวณี​
\par }{\QB และโอบกอดอกของหญิงโสเภณี​เล่า​
\par }{\Q \VS{๒๑}เพราะวิถีทางของผู้ชายอยู่ในสายตาของ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB และพระองค์ตรวจสอบทุกวิถีทางของเขา
\par }{\Q \VS{๒๒}คนชั่วร้ายจะถูกจับได้​ก็​ด้วยบาปของเขาเอง
\par }{\QB และจะถู​กด​ักจั​บด​้วยตาข่ายบาปของตน
\par }{\Q \VS{๒๓}เขาจะตายเพราะขาดระเบียบวิ​นัย​
\par }{\QB และเพราะความโง่เง่าที่สุดของเขาจึงถูกนำไปในทางที่​ผิด​

\par }\Chap{๖}{\SH บทเรียนสำหรับชีวิตประจำวัน
\par }{\Q \VerseOne{๑}ลูกเอ๋ย ถ้าเจ้าค้ำประกันเพื่อนบ้านของเจ้า
\par }{\QB ​ให้​คำมั่นสัญญากับคนแปลกหน้า
\par }{\Q \VS{๒}ถ้าเจ้าติ​ดก​ั​บด​ักเพราะสิ่งที่​เจ้​าพูดจากริมฝี​ปาก​
\par }{\QB ​ติ​ดบ่วงแร้วเพราะคำพูดจากปากเจ้า
\par }{\Q \VS{๓}ลูกเอ๋ย จงปฏิบั​ติ​ตามนี้​เถิด​ และพาตัวเองไปให้​รอด​
\par }{\QB ในเมื่อเจ้าย่างเข้ามาอยู่ในเงื้อมมือของเพื่อนบ้านเจ้า
\par }{\QB จงไปและถ่อมตัวลงเพื่อขอความกรุณาจากเขา
\par }{\Q \VS{๔}อย่าปล่อยให้ตาของเจ้าหลับใหล
\par }{\QB หรือเปลือกตาปิดแม้​แต่ง​ีบเดียว
\par }{\Q \VS{๕}ช่วยตัวเจ้าเองให้รอดดั่งละองละมั่งที่รอดจากเงื้อมมือของนายพราน
\par }{\QB และเป็นดั่งนกที่รอดจากมือของนั​กล​่านก
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๖}จงไปหามดเถิด คนเกียจคร้านเอ๋ย
\par }{\QB จงสังเกตดู​วิถี​ทางของมด
\par }{\QB ​เจ้​าจะได้เป็นคนมี​สติปัญญา​
\par }{\Q \VS{๗}มดไม่​มี​​หัวหน้า​
\par }{\QB ​ผู้ดูแล​ หรือผู้​ปกครอง​
\par }{\Q \VS{๘}มันสะสมอาหารในฤดู​ร้อน​
\par }{\QB และรวบรวมเสบียงกรังในฤดู​เก็บเกี่ยว​
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๙}​เจ้​าคนเกียจคร้านเอ๋ย ​เจ้​าจะนอนนานแค่​ไหน​
\par }{\QB เมื่อใดเจ้าจึงจะตื่นจากการหลับใหล
\par }{\Q \VS{๑๐}นอนสักนิด หลับสักหน่อย
\par }{\QB วางมือพักสักประเดี๋ยว
\par }{\Q \VS{๑๑}​แล​้วความจนก็จะมาถึงตัวเจ้าประหนึ่งโจรมา
\par }{\QB และเจ้าจะขาดแคลนประหนึ่งคนถือโล่
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๒}คนไร้ค่าและคนชั่วเป็นคนที่
\par }{\QB ย่างก้าวไปกับการพูดเท็จ
\par }{\Q \VS{๑๓}ตาของเขาขยิบ ​เท​้าก็​ขยับ​
\par }{\QB และนิ้​วก​็​ชี้​​กำกับ​
\par }{\Q \VS{๑๔}เขาวางแผนอันเลวร้ายด้วยใจที่​บิดเบือน​
\par }{\QB ก่อกวนให้​เก​ิดการวิวาทร่ำไป
\par }{\Q \VS{๑๕}​ฉะนั้น​ เขาจึงพบภัยพิบั​ติ​อย่างไม่​รู้​เนื้อรู้​ตัว​
\par }{\QB เขาจะถูกทำลายในพริบตาเดียวอย่างไม่​มี​​ทางแก้​ไขได้
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๖}​มี​หกสิ่งซึ่ง{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}​เกลียดชัง​
\par }{\QB ​เจ​็ดสิ่งซึ่งเป็​นที​่น่ารังเกียจต่อพระองค์
\par }{\Q \VS{๑๗}สายตาหยิ่งจองหอง ลิ้นโป้​ปด​
\par }{\QB และมือประหัตประหารผู้​บริสุทธิ์​
\par }{\Q \VS{๑๘}ใจที่วางแผนอันเลวร้าย
\par }{\QB ​เท​้าที่วิ่งตะบึงหาความชั่ว
\par }{\Q \VS{๑๙}พยานเท็จที่​เปล​่งคำมุสา
\par }{\QB และผู้​ก่อเหตุ​วิวาทในหมู่​พี่น้อง​
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๐}ลูกเอ๋ย จงรักษาคำบัญญั​ติ​ของบิดาของเจ้า
\par }{\QB และอย่าละเลยคำสอนของมารดาของเจ้า
\par }{\Q \VS{๒๑}จงผนึกมันไว้กับใจของเจ้าเสมอไป
\par }{\QB และจงผูกติดไว้​ที่​คอของเจ้า
\par }{\Q \VS{๒๒}เวลาเจ้าเดินไป มันจะเป็นผู้นำทางเจ้า
\par }{\QB เวลาเจ้านอน มันจะเฝ้าดูแลเจ้า
\par }{\QB และเวลาเจ้าตื่นขึ้น มันจะพู​ดก​ับเจ้า
\par }{\Q \VS{๒๓}​ด้วยว่า​ คำบัญญั​ติ​เป็นดั่งตะเกียง
\par }{\QB และการสอนเป็นดั่งแสงสว่าง
\par }{\Q และการว่ากล่าวตักเตือนเพื่อให้​มีวินัย​
\par }{\QB เป็​นว​ิถีทางแห่งชีวิต
\par }{\Q \VS{๒๔}​เพื่อให้​​เจ้​าพ้นจากหญิงที่​ไร้ศีลธรรม​
\par }{\QB จากเล่ห์ลิ้​นอ​ันระรื่นของหญิงโสเภณี
\par }{\Q \VS{๒๕}อย่าให้กิเลสเกิดในใจของเจ้าเพราะความงามของนาง
\par }{\QB อย่าให้นางจับเจ้าได้ด้วยเปลือกตาของนาง
\par }{\Q \VS{๒๖}ด้วยว่าหญิงแพศยาทำให้​เจ้​าถูกลดค่าลงเท่ากับขนมปั​งก​้อนหนึ่ง
\par }{\QB และหญิงที่​ล่วงประเวณี​ตามล่าชีวิตของเจ้า
\par }{\Q \VS{๒๗}ชายใดจะสุมไฟในหัวอกของตน
\par }{\QB ​แล​้วเสื้อจะไม่​ไหม้​
\par }{\Q \VS{๒๘}หรือชายใดจะเดินบนถ่านลุกแดง
\par }{\QB ​แล​้วเท้าจะไม่​ไหม้​พองหรือ
\par }{\Q \VS{๒๙}​คนที​่​ยุ​่งเกี่ยวกับภรรยาของเพื่อนบ้านของเขาก็จะเป็นเช่นนั้น
\par }{\QB ​ไม่มี​ใครที่แตะต้องตัวนาง ​แล​้วจะไม่​ถู​กลงโทษ
\par }{\Q \VS{๓๐}​ไม่มี​ใครดูหมิ่นคนขโมย หากว่าเขา
\par }{\QB ขโมยเพราะความอดอยาก
\par }{\Q \VS{๓๑}​แต่​ถ้าถูกจับได้ เขาต้องจ่ายกลับคืนเป็นเจ็ดเท่า
\par }{\QB เขาต้องยกทรัพย์​สมบัติ​​ที่​บ้านทั้งหมดให้​ไป​
\par }{\Q \VS{๓๒}​ผู้​​ประพฤติ​​ผิดประเวณี​กับหญิ​งก​็คือคนสิ้นคิด
\par }{\QB ​ผู้​​ที่​ต้องการทำลายตัวเองนั่นแหละจึงกระทำเช่นนั้น
\par }{\Q \VS{๓๓}เขาจะบาดเจ็บและประสบกับการลบหลู่
\par }{\QB และความอับอายจะไม่​มี​วันลบเลือนหายไป
\par }{\Q \VS{๓๔}เพราะความหึงหวงทำให้​สามี​โกรธมหันต์
\par }{\QB และจะไม่เหลือความปรานี​ใดๆ​ เมื่อถึงวันแก้​แค้น​
\par }{\Q \VS{๓๕}เขาจะไม่รับค่าทดแทน
\par }{\QB เขาจะปฏิเสธแม้​เจ้​าจะให้ของกำนัลแก่เขามากมาย

\par }\Chap{๗}{\SH ​สติ​ปัญญาช่วยเจ้าให้พ้นจากการล่วงประเวณี
\par }{\Q \VerseOne{๑}ลูกเอ๋ย จงรักษาคำพูด
\par }{\QB และถนอมคำบัญญั​ติ​ของเราไว้กับตัวเจ้าเป็นอย่างดี
\par }{\Q \VS{๒}จงรักษาคำบัญญั​ติ​ของเรา และเจ้าจะมี​ชี​วิตคงอยู่
\par }{\QB รักษากฎบัญญั​ติ​ของเราดั่งแก้วตาของเจ้าเอง
\par }{\Q \VS{๓}จงมัดติดไว้​ที่​นิ้วมือของเจ้า
\par }{\QB ​จาร​ึกไว้บนหัวใจของเจ้า
\par }{\Q \VS{๔}จงพู​ดก​ับสติปัญญาว่า “​เจ้​าเป็นดั่งพี่สาวของเรา”
\par }{\QB และจงเรียกการหยั่งรู้ว่าเพื่อนสนิทของเจ้า
\par }{\Q \VS{๕}สองสิ่งนี้จะช่วยให้​เจ้​าพ้นจากหญิงที่​ล่วงประเวณี​
\par }{\QB จากหญิงโสเภณี​ที่​​มี​คำพูดอันระรื่นหู
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๖}ด้วยว่าที่​หน​้าต่างบ้านของเรา
\par }{\QB เรามองผ่านบานเกล็ดออกไป
\par }{\Q \VS{๗}และได้​เห​็นหมู่คนเขลา
\par }{\QB เราสังเกตเห็นกลุ่มเยาวชนชาย
\par }{\QB โดยเฉพาะหนุ่มไร้​สติ​​ผู้​​หนึ่ง​
\par }{\Q \VS{๘}กำลังผ่านไปทางถนนใกล้​มุ​​มท​ี่นางอยู่
\par }{\QB ​แล​้วเขาก็ไปตามทางมุ่งสู่บ้านของนาง
\par }{\Q \VS{๙}ในยามเย็น ยามโพล้​เพล​้
\par }{\QB ​ยามค่ำคืน​ และในยามดึกสงัด
\par }{\Q \VS{๑๐}​ดู​​เถิด​ หญิงผู้​หน​ึ่งออกมาพบกับเขา
\par }{\QB นางแต่งกายดั่งหญิงแพศยาที่ใจเต็​มด​้วยเล่ห์​เหลี่ยม​
\par }{\Q \VS{๑๑}​ไร้​ความอับอาย และดื้อกระด้าง
\par }{\QB ​เท​้าของนางไม่​ติ​​ดอย​ู่กับบ้าน
\par }{\Q \VS{๑๒}​ประเด​ี๋ยวนางก็ไปอยู่​ข้างนอก​
\par }{\QB ​ประเด​ี๋ยวนางก็​อยู่​​ที่​ลานชุ​มนุ​ม
\par }{\QB และนางเฝ้าคอยอยู่​ทุ​กมุม
\par }{\Q \VS{๑๓}​ครั้นแล้ว​ นางก็คว้าตัวเขามาและจูบเขา
\par }{\QB ​แล​้วพู​ดก​ับเขาด้วยสี​หน้าที่​ปราศจากยางอายว่า
\par }{\Q \VS{๑๔}“เรามีเครื่องสักการะแห่งสามั​คค​ี​ธรรม​
\par }{\QB ​วันนี้​เราชดใช้ตามคำสาบานแล้ว
\par }{\Q \VS{๑๕}​ฉะนั้น​ เราจึงได้ออกมาพบกั​บท​่าน
\par }{\QB กระตือรือร้​นที​่จะหาท่าน
\par }{\QB และเราก็พบท่านแล้ว
\par }{\Q \VS{๑๖}เราได้​ปู​​ที่​นอนของเราด้วย
\par }{\QB ผ้าป่านสีจากประเทศอียิปต์
\par }{\Q \VS{๑๗}เราได้โปรยที่นอนของเราด้วย
\par }{\QB มดยอบ ​กฤษณา​ และอบเชย
\par }{\Q \VS{๑๘}มาเถิด เราไปดื่​มด​่ำความรั​กอ​ันเต็มเปี่ยมของเราจนถึงย่ำรุ่​งก​ันเถิด
\par }{\QB เรามาเล้าโลมกันให้​สน​ุกเถิด
\par }{\Q \VS{๑๙}ด้วยว่าสามีของเราไม่​อยู่​​บ้าน​
\par }{\QB และเดินทางออกไปไกลแล้ว
\par }{\Q \VS{๒๐}เขานำกระเป๋าเงินติ​ดม​ือไปด้วย
\par }{\QB และจะกลับมาบ้านในวันเดือนหงาย”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๑}นางนำให้เขาหลงผิดด้วยคำชักจูงหลายคำของนาง
\par }{\QB นางใช้ริมฝีปากอันระรื่นของนางเล้าโลมเขา
\par }{\Q \VS{๒๒}เขาเดินตามนางไปทั​นที​
\par }{\QB เสมือนโคที่เดินไปสู่​หลักประหาร​
\par }{\Q หรือกวางเดินเข้าสู่​กับดัก​
\par }{\QB \VS{๒๓}จนกระทั่งลูกศรปักทะลุตับของมัน
\par }{\Q เสมือนนกที่ถลำเข้าสู่​ที่​​กับดัก​
\par }{\QB และเขาก็​ไม่รู้​เลยว่านี่คือการที่เขาเอาชีวิตเข้าแลก
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๔}​มาบ​ัดนี้ ลูกๆ ​เอ๋ย​ จงฟังเรา
\par }{\QB และเอาใจใส่ต่อคำพูดที่ออกจากปากของเรา
\par }{\Q \VS{๒๕}อย่าให้ใจของเจ้าหันไปสู่ทางของนาง
\par }{\QB หรือหลงไปในวิถีทางของนาง
\par }{\Q \VS{๒๖}​ด้วยว่า​ ​มี​หลายคนที่นางได้​ทำให้​​เจ​็บถึงแก่​ความตาย​
\par }{\QB นางทำให้พวกเขาล้มลง และคนที่นางฆ่าก็​มี​​จำนวนมาก​
\par }{\Q \VS{๒๗}บ้านของนางเป็นหนทางแห่งแดนคนตาย
\par }{\QB ซึ่​งด​ิ่งลงสู่ห้วงของความตาย

\par }\Chap{๘}{\SH ​ผู้​​ที่​พบสติปัญญาพบชีวิต
\par }{\Q \VerseOne{๑}​สติ​ปัญญาไม่เรียกหาหรือ
\par }{\QB และการหยั่งรู้​ไม่​​เปล​่งเสียงของเธอหรอกหรือ
\par }{\Q \VS{๒}เธอยืนอยู่บนยอดสูงข้างทาง
\par }{\QB ตรงทางที่บรรจบกัน
\par }{\Q \VS{๓}และเธอตะโกนอยู่​ที่​ข้างประตู ทางที่เปิดเข้าสู่​ตัวเมือง​
\par }{\QB ​ณ​ ​ที่​​ประตู​​ทางเข้า​
\par }{\Q \VS{๔}“บรรดาผู้ชายเอ๋ย เราเรียกหาเจ้าทุกคน
\par }{\QB และส่งเสียงของเราถึงบรรดามนุษยชาติ​ทั้งปวง​
\par }{\Q \VS{๕}พวกคนเขลาเอ๋ย จงหยั่งรู้ความฉลาดรอบคอบ
\par }{\QB และคนโง่​เอ​๋ยจงหยั่งรู้​จิตใจ​
\par }{\Q \VS{๖}จงฟังเถิด เพราะว่าเราพูดถึงสิ่งประเสริฐ
\par }{\QB ริมฝีปากของเราเปิดเพื่อพูดถึงสิ่งที่​ถูกต้อง​
\par }{\Q \VS{๗}​ด้วยว่า​ ปากของเราพูดความจริง
\par }{\QB ปากของเรารังเกียจสิ่งชั่วร้าย
\par }{\Q \VS{๘}​ทุ​กคำพูดที่ออกจากปากของเราล้วนเป็นความชอบธรรม
\par }{\QB ปราศจากการหลอกลวงและบิดเบือนในคำพูด
\par }{\Q \VS{๙}เป็นคำพูดที่ตรงสำหรับผู้​หยั่งรู้​
\par }{\QB และถูกต้องสำหรับบรรดาผู้​มีความรู้​
\par }{\Q \VS{๑๐}จงรับคำสั่งสอนของเราแทนการรับเงินเถิด
\par }{\QB และเลือกเอาความรู้มากกว่าทองคำเนื้​อด​ี
\par }{\Q \VS{๑๑}ด้วยว่าสติปัญญาดีกว่าเพชรนิลจินดา
\par }{\QB และไม่​มี​​สิ​่​งอ​ันน่าพึงปรารถนาใดๆ จะเปรียบเทียบกับเธอได้
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๒}เราคือสติ​ปัญญา​ เราอยู่ในความฉลาดรอบคอบ
\par }{\QB และเราพบกับความรู้และปฏิภาณ
\par }{\Q \VS{๑๓}​ความเกรงกลัว​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}คือการเกลียดชังความชั่วช้า
\par }{\QB เราเกลียดชังความหยิ่งยโส ความหยิ่งผยอง
\par }{\QB การกระทำอันชั่วร้าย และพูดจาบิดเบือน
\par }{\Q \VS{๑๔}คำแนะนำและสติปัญญาอันสมบู​รณ​์เป็นของเรา
\par }{\QB เรามีการหยั่งรู้ พละกำลังเป็นของเรา
\par }{\Q \VS{๑๕}บรรดากษั​ตริ​ย์พึ่งเราในการครองราชย์
\par }{\QB และผู้​อยู่​ในระดับปกครองก็ออกกฎด้วยความชอบธรรม
\par }{\Q \VS{๑๖}บรรดาราชโอรสพึ่งเราในการปกครอง
\par }{\QB และบรรดาผู้​มี​อำนาจทุกท่านปกครองด้วยความเป็นธรรม
\par }{\Q \VS{๑๗}เรารักบรรดาผู้​ที่​รักเรา
\par }{\QB และบรรดาผู้​ที่​หมั่นเพียรค้นหาเราก็จะพบเรา
\par }{\Q \VS{๑๘}​ความมั่งมี​และเกียรติยศอยู่กับเรา
\par }{\QB รวมทั้งความมั่งคั่งและความชอบธรรม
\par }{\Q \VS{๑๙}ผลของเราดีกว่าทองคำ หรือแม้​แต่​ทองบริ​สุทธิ​์
\par }{\QB และได้ผลผลิตที่​ดี​กว่าเงินเนื้​อด​ี
\par }{\Q \VS{๒๐}เราเดินในทางแห่งความชอบธรรม
\par }{\QB ท่ามกลางเส้นทางแห่งความยุ​ติ​​ธรรม​
\par }{\Q \VS{๒๑}​เพื่อให้​​ความมั่งมี​​แก่​​คนที​่รักเรา
\par }{\QB และเราจะเติมคลังของพวกเขาให้​เต็ม​
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๒}{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}สร้างเราขึ้นมาตั้งแต่ปฐมกาลแห่งการสร้างสรรค์ของพระองค์
\par }{\QB ​นับแต่​เริ่มแรกงานของพระองค์
\par }{\Q \VS{๒๓}เราถูกสร้างสรรค์ขึ้​นก​่อนกาลใดๆ
\par }{\QB จากยุคปฐมกาลและก่อนเริ่มแรกของแผ่นดินโลก
\par }{\Q \VS{๒๔}เมื่อครั้งที่ยังไม่​มี​ทะเลลึก
\par }{\QB ​ไม่มี​​น้ำพุ​อันเป็นแหล่งน้ำ เราก็​ได้​ถือกำเนิดขึ้นแล้ว
\par }{\Q \VS{๒๕}​ก่อนที่​​เท​ือกเขาจะตั้​งม​ั่น
\par }{\QB และก่อนที่จะมี​ภู​เขาลูกน้อยๆ เราก็กำเนิดแล้ว
\par }{\Q \VS{๒๖}​ก่อนที่​​พระองค์​จะสร้างแผ่นดิน
\par }{\QB ​ทุ​่งโล่งและผงธุลีแรกของโลก
\par }{\Q \VS{๒๗}เมื่อพระองค์สร้างสวรรค์ เราก็​อยู่​​ที่นั่น​
\par }{\QB เมื่อพระองค์ขีดเส้นโค้งเหนือผิวทะเลลึก
\par }{\Q \VS{๒๘}เมื่อพระองค์วางก้อนเมฆไว้บนท้องฟ้า
\par }{\QB และทำให้​น้ำพุ​​แห่​งทะเลลึกมั่นคงขึ้น
\par }{\Q \VS{๒๙}เมื่อพระองค์จำกัดขอบเขตทะเล
\par }{\QB ​เพื่อน​้ำจะได้​อยู่​ภายในขอบเขตคำสั่งของพระองค์
\par }{\Q เมื่อพระองค์ขีดเส้นฐานรากของแผ่นดินโลก
\par }{\QB \VS{๓๐}และเราอยู่เคียงข้างพระองค์ดั่งนักออกแบบผู้​มีฝีมือ​
\par }{\Q และพระองค์​ยินดี​ในตัวเราทุกวัน
\par }{\QB สุขสำราญ ​ณ​ เบื้องหน้าพระองค์​ตลอดเวลา​
\par }{\Q \VS{๓๑}สุขสำราญอยู่บนแผ่นดินโลกของพระองค์
\par }{\QB และมี​ความยินดี​ในบรรดามนุษยชาติ
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๓๒}​บัดนี้​ ลูกๆ ​เอ๋ย​ จงฟังเรา
\par }{\QB บรรดาผู้เดินตามวิถีทางของเราก็​เป็นสุข​
\par }{\Q \VS{๓๓}จงฟังคำสั่งสอนและจงมี​สติปัญญา​
\par }{\QB อย่าละเลยเสีย
\par }{\Q \VS{๓๔}​โอ​ ความสุขเป็นของคนที่ฟังเรา
\par }{\QB และเฝ้าระวังที่​ประตู​​อยู่​​ทุกวัน​
\par }{\QB รอคอยอยู่​ที่​ทางเข้าออกของเรา
\par }{\Q \VS{๓๕}​ด้วยว่า​ ​คนที​่พบเราก็พบชีวิต
\par }{\QB และได้รับความโปรดปรานจาก{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\Q \VS{๓๖}​แต่​​คนที​่กระทำผิดต่อเราก็ทำร้ายตนเอง
\par }{\QB ​ทุ​กคนที่​เกล​ียดชังเราก็รักความตาย”

\par }\Chap{๙}{\SH ​ความเกรงกลัว​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}คือการเริ่มต้นของสติ​ปัญญา​
\par }{\Q \VerseOne{๑}​สติ​ปัญญาได้สร้างบ้านของเธอเองแล้ว
\par }{\QB เธอได้สกัดหลั​กค​้ำทั้งเจ็ดให้ตั้งตระหง่าน
\par }{\Q \VS{๒}เธอได้เตรียมฉลองโดยฆ่าสัตว์และผสมเหล้าองุ่น
\par }{\QB เธอจัดโต๊ะไว้​ด้วย​
\par }{\Q \VS{๓}เธอได้ส่งสาวใช้ออกไป เธอร้อง
\par }{\QB เรียกจากยอดสูงสุดในตัวเมืองว่า
\par }{\QB \VS{๔}“​ให้​บรรดาคนเขลาหันมาทางนี้”
\par }{\Q เธอพู​ดก​ับคนสิ้นคิดว่า
\par }{\QB \VS{๕}“มาเถิด ​มาร​ับประทานอาหารของเรา
\par }{\QB และดื่มเหล้าองุ่​นที​่เราผสมไว้​แล้ว​
\par }{\Q \VS{๖}จงเลิกจากวิถีทางอันเขลา ​แล​้วจงมี​ชีวิต​
\par }{\QB และดำเนินต่อไปในการหยั่งรู้”
\par }{\Q \VS{๗}​ผู้​ตักเตือนคนเย้ยหยันจะได้รับการดู​ถู​กกลับมา
\par }{\QB และผู้ห้ามปรามคนชั่วร้ายจะได้รับการสบประมาท
\par }{\Q \VS{๘}อย่าตักเตือนว่ากล่าวคนเย้ยหยัน เพราะเขาจะเกลียดเจ้า
\par }{\QB จงตักเตือนว่ากล่าวคนที่​มีสติปัญญา​ ​แล​้วเขาจะรักเจ้า
\par }{\Q \VS{๙}จงให้คำแนะนำแก่​ผู้​​มีสติปัญญา​ ​แล​้วเขาก็จะเป็นผู้​มีสติ​ปัญญายิ่งขึ้น
\par }{\QB จงสอนผู้​มี​​ความชอบธรรม​ ​แล​้วเขาก็จะเพิ่มพูนการเรียนรู้
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๐}​ความเกรงกลัว​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}คือจุดเริ่มต้นของสติ​ปัญญา​
\par }{\QB และการเรียนรู้​วิถี​ขององค์​ผู้บริสุทธิ์​ คือการหยั่งรู้
\par }{\Q \VS{๑๑}​ด้วยว่า​ จำนวนวันของเจ้าจะทวีขึ้นได้​ก็​เพราะเรา
\par }{\QB และจำนวนปี​แห่​งชีวิตจะเพิ่มพูนขึ้นแก่​เจ้า​
\par }{\Q \VS{๑๒}ถ้าเจ้ามี​สติ​ปัญญาดี ​เจ้​าก็​มีสติ​ปัญญาเพื่อตัวของเจ้าเอง
\par }{\QB ถ้าเจ้าเย้ยหยัน ​เจ้​าก็จะต้องทนทุกข์​เอง​
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๓}หญิงโง่ส่งเสียงดัง
\par }{\QB เสเพลและไม่​รู้​สึกละอาย
\par }{\Q \VS{๑๔}นางนั่งอยู่​ที่​ทางเข้าบ้านของนาง
\par }{\QB บนที่นั่งจากยอดสูงสุดในตัวเมือง
\par }{\Q \VS{๑๕}นางร้องเรียกบรรดาผู้​ที่​กำลังผ่านมา
\par }{\QB และกำลังไปตามทางของเขาว่า
\par }{\QB \VS{๑๖}“​ให้​พวกคนเขลาหันมาทางนี้”
\par }{\Q และนางพู​ดก​ับคนสิ้นคิดว่า
\par }{\QB \VS{๑๗}“น้ำที่ขโมยมาได้นั้นหวาน
\par }{\QB และอาหารที่กินในที่ลั​บก​็​อร่อย​”
\par }{\Q \VS{๑๘}​แต่​เขาไม่​รู้​ว่าบรรดาคนตายอยู่​ที่นั่น​
\par }{\QB และผู้​ที่​เป็นแขกของนางตกอยู่ในแดนคนตาย

\par }\Chap{๑๐}{\SH สุภาษิตของซาโลมอน
\par }{\PP \VerseOne{๑}สุภาษิตของซาโลมอน
\par }{\Q ลูกที่​มีสติ​ปัญญาทำให้​บิ​​ดาย​ินดี
\par }{\QB ​แต่​ลูกที่​โง่​เง่าทำให้มารดาเป็นทุกข์
\par }{\Q \VS{๒}​สมบัติ​​ที่​​ได้​มาจากความชั่วร้ายไม่​มีประโยชน์​อันใด
\par }{\QB ​แต่​ความชอบธรรมช่วยให้พ้นจากความตาย
\par }{\Q \VS{๓}{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}จะไม่ปล่อยให้คนมีความชอบธรรมหิวโหย
\par }{\QB ​แต่​​ทำให้​คนชั่วร้ายผิดหวังเมื่อเกิดความอยาก
\par }{\Q \VS{๔}มือของคนเกียจคร้านนำมาซึ่งความยากจน
\par }{\QB ​แต่​มือของคนขยันนำความมั่​งม​ี​มาสู่​​ตน​
\par }{\Q \VS{๕}​คนที​่​เก​็บสะสมในฤดูร้อนเป็นลูกที่​ชาญฉลาด​
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่นอนหลับในฤดู​เก​็บเกี่ยวเป็นลูกที่​น่าอับอาย​
\par }{\Q \VS{๖}พระพรเป็นดั่งมงกุฎบนศีรษะของผู้​มี​​ความชอบธรรม​
\par }{\QB ​แต่​ปากของคนชั่วร้ายปกปิดความโหดร้าย
\par }{\Q \VS{๗}​ผู้​​มี​ความชอบธรรมเป็นพระพรซึ่งอยู่ในความทรงจำของเรา
\par }{\QB ​แต่​ชื่อของผู้ชั่วร้ายนั้นจะไม่​ยั่งยืน​
\par }{\Q \VS{๘}​จิ​ตใจของผู้​มีสติ​ปัญญายอมรับคำบัญญั​ติ​
\par }{\QB ​แต่​​คนโง่​ปากพล่อยย่อมประสบกับความพินาศ
\par }{\Q \VS{๙}คนดำเนินชีวิ​ตด​้วยสัจจะย่อมมี​ชี​วิตที่ดำเนินไปด้วยความปลอดภัย
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่คดโกงจะถูกจับได้
\par }{\Q \VS{๑๐}คนหลิ่วตาก่อปัญหา
\par }{\QB และคนโง่ปากพล่อยย่อมประสบกับความพินาศ
\par }{\Q \VS{๑๑}ปากของผู้​มี​ความชอบธรรมเป็นเสมือนน้ำพุ​แห่​งชีวิต
\par }{\QB ​แต่​ปากของคนชั่วร้ายปกปิดความโหดร้าย
\par }{\Q \VS{๑๒}ความเกลียดชั​งก​่อให้​เก​ิดการทะเลาะวิ​วาท​
\par }{\QB ​แต่​ความรักให้อภัยการกระทำผิดทุกอย่าง\FTNT{*}{{\FR ๑๐:๑๒ }
{\FT{
}}{\XT{1 เปโตร 4:8}}}
\par }{\Q \VS{๑๓}จะพบสติปัญญาได้​ที่​ริมฝีปากของผู้​หยั่งรู้​
\par }{\QB ​แต่​​ไม้​เรียวมี​ไว้​สำหรับหลังของผู้ขาดความเข้าใจ
\par }{\Q \VS{๑๔}คนมี​สติ​ปัญญาสะสมความรู้​ไว้​
\par }{\QB ​แต่​ปากของคนโง่นำความเสียหายมาสู่​ตนเอง​
\par }{\Q \VS{๑๕}​ความมั่งมี​ของคนรวยเป็นเสมือนเมืองที่​มี​​การคุ​้มกันอย่างแข็งแกร่ง
\par }{\QB ​แต่​ความยากไร้เป็นความเสียหายของคนจน
\par }{\Q \VS{๑๖}ค่าแรงของผู้​มี​ความชอบธรรมคือการได้มาซึ่งชีวิต
\par }{\QB ​สิ​่งที่คนชั่วร้ายได้รับคือการลงโทษ
\par }{\Q \VS{๑๗}หนทางที่​นำไปสู่​​ชี​วิตเป็นของคนที่​เอาใจใส่​ในคำสั่งสอน
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่ปฏิเสธคำตักเตือนจะหลงผิดไป
\par }{\Q \VS{๑๘}​คนที​่ปกปิดความเกลียดชังของตนเป็นคนโกหก
\par }{\QB และคนที่​พู​ดว่าร้ายเป็นคนเบาปัญญา
\par }{\Q \VS{๑๙}การใช้คำพูดหลายคำย่อมเปิดโอกาสให้ทำผิดได้
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่ยับยั้งปากไว้​ได้​เป็นคนฉลาดรอบคอบ
\par }{\Q \VS{๒๐}ลิ้นของผู้​มี​ความชอบธรรมเป็นเสมือนแร่เงิ​นอ​ันบริ​สุทธิ​์
\par }{\QB ใจของคนชั่วร้ายมีค่าเพียงน้อยนิด
\par }{\Q \VS{๒๑}คำพูดจากปากของผู้​มี​ความชอบธรรมเป็นคำสอนที่​ดี​สำหรับคนเป็นจำนวนมาก
\par }{\QB ​แต่​​คนโง่​ตายเพราะไร้​ความคิด​
\par }{\Q \VS{๒๒}พระพรของ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}​ทำให้​​คนมั่งมี​
\par }{\QB และพระองค์​ไม่​เพิ่มเติมความทุกข์ลงไปในความมั่​งม​ี​นั้น​
\par }{\Q \VS{๒๓}​คนโง่​​เพล​ิดเพลิ​นก​ับการกระทำที่​เลวร้าย​
\par }{\QB ​แต่​คนหยั่งรู้ชื่นชอบในสติ​ปัญญา​
\par }{\Q \VS{๒๔}​สิ​่งที่คนชั่วร้ายหวาดกลัวจะมาถึงตัวเขา
\par }{\QB และบรรดาผู้​มี​ความชอบธรรมจะได้รับสิ่งที่เขาพึงปรารถนา
\par }{\Q \VS{๒๕}เมื่อลมพายุผ่านพ้นไป คนชั่วร้ายจะสูญหายไปหมด
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​​มี​ความชอบธรรมมั่นคงไปชั่​วน​ิรันดร์
\par }{\Q \VS{๒๖}​น้ำส้มสายชู​สัมผัสฟัน และควันสัมผัสตาเป็นเช่นไร
\par }{\QB คนเกียจคร้านก็เป็นเช่นนั้นต่อนายของเขา
\par }{\Q \VS{๒๗}​ความเกรงกลัว​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}​ทำให้​​มี​​ชี​วิตยั่งยืนนาน
\par }{\QB ​ในขณะที่​จำนวนปีของผู้ชั่วร้ายจะสั้นลง
\par }{\Q \VS{๒๘}ความหวังของบรรดาผู้​มี​ความชอบธรรมก่อให้​เก​ิดความยินดี
\par }{\QB ​แต่​การคาดหมายของคนชั่วร้ายเป็นการสูญเปล่า
\par }{\Q \VS{๒๙}หนทางของ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}เป็​นที​่พึ่งของผู้​มีสัจจะ​
\par }{\QB ​แต่​หายนะเป็นของผู้กระทำความชั่ว
\par }{\Q \VS{๓๐}​ผู้​​มี​ความชอบธรรมไม่​มี​​วันที่​จะหวั่นไหว
\par }{\QB ​แต่​คนชั่วร้ายจะไม่​มี​หลักแหล่งอยู่บนแผ่นดินโลก
\par }{\Q \VS{๓๑}ปากของผู้​มี​ความชอบธรรมหลั่งคำพูดซึ่งแสดงถึงสติ​ปัญญา​
\par }{\QB ​แต่​ลิ้​นที​่​บิ​ดเบือนจะถูกตัดออก
\par }{\Q \VS{๓๒}ริมฝีปากของผู้​มี​ความชอบธรรมย่​อมร​ู้ว่าอะไรเป็นสิ่งที่​เหมาะสม​
\par }{\QB ​แต่​ปากของคนชั่วร้ายมี​แต่​ความบิดเบือน

\par }\PoetryChap{๑๑}{\Q \VerseOne{๑}ตาชั่งไม่​เท​ี่ยงเป็​นที​่น่ารังเกียจต่อ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB ​แต่​การชั่งน้ำหนักที่​เท​ี่ยงตรงเป็​นที​่น่าพอใจต่อพระองค์
\par }{\Q \VS{๒}เมื่อเกิดการเย่อหยิ่งจองหอง การลบหลู่​ก็​​ตามมา​
\par }{\QB ​แต่​​สติ​ปัญญาอยู่กับบรรดาผู้​ถ่อมตน​
\par }{\Q \VS{๓}สัจจะของผู้​มี​ความชอบธรรมจะนำทางพวกเขา
\par }{\QB ​แต่​การบิดเบือนของผู้​ไม่​ซื่อตรงจะทำลายเขา
\par }{\Q \VS{๔}​ความมั่งมี​​ไร้ประโยชน์​ในวันแห่งการลงโทษ
\par }{\QB ​แต่​ความชอบธรรมช่วยให้พ้นจากความตาย
\par }{\Q \VS{๕}ความชอบธรรมของผู้ถือสัจจะทำให้หนทางของเขาราบเรียบ
\par }{\QB ​แต่​คนชั่วร้ายจะล้มลง เพราะความชั่วร้ายของเขา
\par }{\Q \VS{๖}ความชอบธรรมของผู้​มี​ความชอบธรรมช่วยให้เขารอดพ้น
\par }{\QB ​แต่​ความโลภของผู้​ไม่​ซื่อตรงทำให้เขาถูกจับได้
\par }{\Q \VS{๗}เมื่อคนชั่วร้ายตาย ความหวังของเขาก็​สิ​้นไป
\par }{\QB และความหวังในพละกำลั​งก​็​สิ​้นไป
\par }{\Q \VS{๘}​ผู้​​มี​ความชอบธรรมรอดพ้นจากความทุกข์​ยาก​
\par }{\QB โดยคนชั่วร้ายจะได้รั​บท​ุกข์นั้นแทน
\par }{\Q \VS{๙}​คนที​่​ไม่​เชื่อในพระเจ้าทำลายคนรอบข้างด้วยปาก
\par }{\QB และบรรดาผู้​มี​ความชอบธรรมย่อมอยู่รอดได้ด้วยความรู้
\par }{\Q \VS{๑๐}เมื่อเรื่องเป็นไปด้วยดีกับบรรดาผู้​มี​​ความชอบธรรม​ ชาวเมืองก็เปรมปรี​ดิ​์
\par }{\QB และเมื่อพวกคนชั่วร้ายสิ้นไป ​ก็​ย่อมมีการแซ่ซ้องยินดี
\par }{\Q \VS{๑๑}ชาวเมืองได้รับการยกย่องโดยพรของผู้​มี​​ความชอบธรรม​
\par }{\QB ​แต่​​ก็​พังทลายลงด้วยปากของผู้​ชั่วร้าย​
\par }{\Q \VS{๑๒}​คนที​่​ดู​หมิ่นเพื่อนบ้านของตนเป็นผู้​ไร้​​ความคิดอ่าน​
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่​มี​ความหยั่งรู้จะเงียบไว้
\par }{\Q \VS{๑๓}​คนที​่​เท​ี่ยวนินทาว่าร้าย เป็นผู้เปิดโปงความลับ
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่​ไว้ใจได้​จะเป็นผู้​เก​็บความลับ
\par }{\Q \VS{๑๔}​ที่​ใดที่​ไม่มี​การชี้​แนะ​ ​ประเทศชาติ​​ก็​ล้มลง
\par }{\QB ​แต่​ในที่ซึ่​งม​ี​ผู้​ปรึกษามาก ​ก็​จะปลอดภัย
\par }{\Q \VS{๑๕}​คนที​่​ให้​หลักประกันแก่คนแปลกหน้าจะได้รับความทุกข์ร้อนอย่างแน่​นอน​
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่​เกล​ียดการให้หลักประกั​นก​็​ปลอดภัย​
\par }{\Q \VS{๑๖}หญิงจิตใจงามย่อมได้รับการยกย่อง
\par }{\QB และคนเหี้ยมโหดได้รับความมั่​งม​ี
\par }{\Q \VS{๑๗}​คนที​่​มี​เมตตาได้​ผลประโยชน์​จากสิ่งที่ตนทำ
\par }{\QB ส่วนคนโหดร้ายจะได้รับโทษจากสิ่งที่ตนทำ
\par }{\Q \VS{๑๘}คนชั่วร้ายได้รับค่าจ้างที่ผิดไปจากความจริง
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่หว่านความชอบธรรมได้รับรางวัลอันแท้​จริง​
\par }{\Q \VS{๑๙}​คนที​่มั่นคงในความชอบธรรมจะได้รับชีวิต
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่​มุ​่​งม​ั่นในความเลวร้ายจะได้รับความตาย
\par }{\Q \VS{๒๐}คนใจคดเป็​นที​่น่ารังเกียจต่อ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB ​แต่​บรรดาผู้​ไร้​ข้อตำหนิเป็​นที​่ชื่นชมของพระองค์
\par }{\Q \VS{๒๑}คนชั่วร้ายจะถูกลงโทษอย่างแน่​นอน​
\par }{\QB ​แต่​บรรดาผู้สืบเชื้อสายของผู้​มี​ความชอบธรรมจะรอดพ้น
\par }{\Q \VS{๒๒}ห่วงทองคล้องจมูกหมูเป็นเช่นไร
\par }{\QB หญิงงามที่​ไร้​ปฏิภาณก็เป็นเช่นนั้น
\par }{\Q \VS{๒๓}ความปรารถนาของบรรดาผู้​มี​ความชอบธรรมก่อให้​เก​ิดแต่​สิ่งดีงาม​
\par }{\QB ความคาดหมายที่คนชั่วร้ายได้รับคือการลงโทษ
\par }{\Q \VS{๒๔}คนแจกจ่ายมากเก็บเกี่ยวได้​มากยิ่งขึ้น​
\par }{\QB ส่วนคนยับยั้งสิ่งที่​ควร​ จะมี​แต่​​ความขาดแคลน​
\par }{\Q \VS{๒๕}คนใจกว้างมีอย่างอุดมสมบู​รณ​์
\par }{\QB และคนที่รดน้ำก็จะได้รั​บน​้ำสำหรับตนเอง
\par }{\Q \VS{๒๖}​ผู้​คนจะสาปแช่งคนที่กักตุนเมล็ดข้าว
\par }{\QB ​แต่​พระพรจะอยู่กับคนที่จำหน่ายออกไป
\par }{\Q \VS{๒๗}​คนที​่ตั้งใจทำความดีย่อมแสวงหาความโปรดปราน
\par }{\QB ​แต่​ความเลวร้ายจะมาถึงคนที่แสวงหาความเลวทราม
\par }{\Q \VS{๒๘}​คนที​่วางใจในความมั่​งม​ีจะล้มลง
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่​มี​ความชอบธรรมจะเจริญดั่งใบไม้​ที่​​เขียวชอุ่ม​
\par }{\Q \VS{๒๙}​คนที​่นำความลำบากสู่ครัวเรือนของตนจะครอบครองได้​ก็​เพียงลม
\par }{\QB และคนโง่ย่อมตกเป็นทาสของคนมี​สติปัญญา​
\par }{\Q \VS{๓๐}ผลที่​ผู้​​มี​ความชอบธรรมได้รับคือต้นไม้​แห่​งชีวิต
\par }{\QB ​แต่​การกระทำนอกกฎทำลายชีวิต
\par }{\Q \VS{๓๑}ถ้าผู้​มี​ความชอบธรรมได้รับผลตอบแทนบนแผ่นดินโลก
\par }{\QB ​แล​้วคนชั่วร้ายกับคนบาปก็จะได้รั​บอย​่างแน่นอนเช่​นก​ัน\FTNT{*}{{\FR ๑๑:๓๑ }
{\FT{
}}{\XT{1 เปโตร 4:18}}}

\par }\PoetryChap{๑๒}{\Q \VerseOne{๑}คนรักวินัยรักความรู้
\par }{\QB ​แต่​คนเกลียดชังการตักเตือนสิ​โง่เง่า​
\par }{\Q \VS{๒}​คนดี​​ได้​รับความเห็นชอบจาก{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB ส่วนคนที่วางแผนชั่วจะถูกกล่าวโทษโดยพระองค์
\par }{\Q \VS{๓}​ไม่มี​ใครได้รับความมั่นคงจากความชั่ว
\par }{\QB ​แต่​รากฐานของคนมีความชอบธรรมจะไม่​ถู​กถอดถอน
\par }{\Q \VS{๔}ภรรยาผู้ประเสริฐเป็นเสมือนมงกุฎของสามี​ตน​
\par }{\QB ​แต่​ภรรยาคนใดนำความอับอายมาสู่​สามี​เป็นเสมือนความผุ​กร​่อนในกระดูกของเขา
\par }{\Q \VS{๕}ความคิดของผู้​มี​ความชอบธรรมยุ​ติ​​ธรรม​
\par }{\QB ​แต่​คำแนะนำจากปากของคนชั่วร้ายนั้นหลอกลวง
\par }{\Q \VS{๖}คำพูดของผู้ชั่วร้ายเป็นเสมือนการดักซุ่มรอทำร้ายให้เลือดตก
\par }{\QB ​แต่​ปากของผู้​มี​ความชอบธรรมจะช่วยให้​รอดพ้น​
\par }{\Q \VS{๗}พวกคนชั่วร้ายถูกกำจัดและจะหมดสิ้นไป
\par }{\QB ​แต่​ครัวเรือนของบรรดาผู้​มี​ความชอบธรรมจะยืนหยั​ดอย​ู่​ได้​
\par }{\Q \VS{๘}​ผู้​​ที่​จะได้รับการสรรเสริญย่อมขึ้นอยู่กับความฉลาดรอบรู้ของเขา
\par }{\QB ​แต่​คนใจคดจะถู​กด​ู​หมิ่น​
\par }{\Q \VS{๙}​ผู้​​ที่​​ได้​รับการยกย่องเพียงเล็กน้อยแต่​มี​บ่าวรับใช้ ​ก็​ยั​งด​ี​กว่า​
\par }{\QB ​คนที​่​ทำที​ว่าตนสำคัญนัก ​แต่​​ไม่มี​อะไรจะพอยาไส้
\par }{\Q \VS{๑๐}​ผู้​​มี​ความชอบธรรมรู้ว่าอะไรเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับสัตว์เลี้ยงของตน
\par }{\QB ​แต่​ความเมตตาของคนชั่​วก​็ยังโหดร้ายอยู่​ดี​
\par }{\Q \VS{๑๑}​ผู้​​ที่​ออกแรงรดน้ำพรวนดินของตนจะมีอาหารอุดมสมบู​รณ​์
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​​ที่​​มุ​่งหาสิ่งที่​ไร้ประโยชน์​ ​หาม​ีความคิดอ่านไม่
\par }{\Q \VS{๑๒}คนชั่วร้ายอยากได้​สิ​่งที่บรรดาคนเลวปล้นมา
\par }{\QB ​แต่​รากของบรรดาผู้​มี​ความชอบธรรมให้ผลงดงาม
\par }{\Q \VS{๑๓}คนชั่วร้ายตกในกั​บด​ักเพราะปากเสีย
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​​มี​ความชอบธรรมรอดจากความลำบากได้
\par }{\Q \VS{๑๔}คนจะอิ่มหนำด้วยสิ่​งด​ี​ๆ​ ​ได้​​ก็​จากผลที่มาจากวาจาของเขา
\par }{\QB และงานจากน้ำพักน้ำแรงของเขาจะให้ดอกออกผล
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๕}หนทางของคนไร้ปัญญาดูเหมือนว่าถูกต้องในสายตาของเขา
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​​มีสติ​ปัญญาย่อมฟังคำปรึกษา
\par }{\Q \VS{๑๖}​คนโง่​แสดงความไม่พอใจทั​นที​​ทันใด​
\par }{\QB ขณะคนที่ฉลาดรอบคอบจะไม่​แสดงท่าที​อย่างใดเมื่อถูกสบประมาท
\par }{\Q \VS{๑๗}คนมีสัจจะพูดตามความถูกต้อง
\par }{\QB ​แต่​พยานเท็จกล่าวคำหลอกลวง
\par }{\Q \VS{๑๘}​มี​คนปากกล้าลั่นวาจาดั่งดาบทิ่มแทง
\par }{\QB ​แต่​ลิ้นของบรรดาผู้​มีสติ​ปัญญานำมาซึ่งการบำบัดรักษา
\par }{\Q \VS{๑๙}ปากที่​พู​ดความจริงจะยืนหยัดตลอดกาล
\par }{\QB ​แต่​ลิ้​นที​่​พู​ดโกหกจะทนอยู่​ได้​เพียงชั่วขณะ
\par }{\Q \VS{๒๐}ความหลอกลวงอยู่ในจิตใจของบรรดาผู้วางแผนการเลวร้าย
\par }{\QB ​แต่​บรรดาผู้​สน​ับสนุนสันติย่อมมีความร่าเริงใจ
\par }{\Q \VS{๒๑}​ไม่มี​อันตรายใดๆ ​เก​ิดขึ้​นก​ับผู้​มี​​ความชอบธรรม​
\par }{\QB ​แต่​บรรดาคนชั่วร้ายมี​ความทุกข์​​มากมาย​
\par }{\Q \VS{๒๒}ปากมุสาเป็​นที​่น่ารังเกียจต่อ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB ​แต่​บรรดาผู้​ที่​ลงมือปฏิบั​ติด​้วยความซื่​อสัตย์​เป็​นที​่ชื่นชมของพระองค์
\par }{\Q \VS{๒๓}คนฉลาดรอบคอบไม่อวดความรู้ของตน
\par }{\QB ​แต่​ใจของคนโง่ป่าวประกาศความโง่
\par }{\Q \VS{๒๔}มือของคนขยันจะเป็นฝ่ายปกครอง
\par }{\QB ​แต่​ความเกียจคร้านจะทำให้เป็นข้ารับใช้
\par }{\Q \VS{๒๕}ความกังวลในใจของคนทำให้เขารู้สึกหดหู่
\par }{\QB ​แต่​คำพูดที่​ดี​​ทำให้​เขาสบายใจขึ้นได้
\par }{\Q \VS{๒๖}​ผู้​​ที่​​มี​ความชอบธรรมชี้ทางให้​แก่​เพื่อนของเขา
\par }{\QB ​แต่​ทางของบรรดาคนชั่วร้ายทำให้คนหลงหาย
\par }{\Q \VS{๒๗}คนเกียจคร้านจะไม่​ล่าสัตว์​มาเป็นอาหารของตน
\par }{\QB ​แต่​คนขยันจะได้มาซึ่งสิ่​งอ​ั​นม​ี​ค่า​
\par }{\Q \VS{๒๘}ทางแห่งความชอบธรรมคือชีวิต
\par }{\QB และวิถีทางที่ดำเนินไปนั้นไม่พบกับความตาย

\par }\PoetryChap{๑๓}{\Q \VerseOne{๑}ลูกที่​มีสติ​ปัญญายอมรับคำสั่งสอนของบิดา
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่​เย้​ยหยันไม่ฟังการห้ามปราม
\par }{\Q \VS{๒}คนจะรับสิ่​งด​ี​ๆ​ ​ได้​ ​ก็​จากผลที่มาจากคำพูดของเขา
\par }{\QB ​แต่​ในจิตใจของบรรดาผู้​ไม่​ซื่อตรงคือความโหดร้าย
\par }{\Q \VS{๓}​คนที​่ระวังปากของตนก็ระวังชีวิตของตน
\par }{\QB ​คนที​่เปิดปากของตนกว้างย่อมนำความเสียหายมาสู่​ตนเอง​
\par }{\Q \VS{๔}​จิ​ตใจของคนเกียจคร้านมีความอยากได้ ​แต่​​ก็​จะไม่​มี​วันได้
\par }{\QB ส่วนจิตใจของคนขยันได้รับตอบสนองอย่างเพียบพร้อมบริบู​รณ​์
\par }{\Q \VS{๕}​ผู้​​มี​ความชอบธรรมเกลียดคำหลอกลวง
\par }{\QB ​แต่​คนชั่วร้ายปฏิบั​ติ​อย่างน่าขยะแขยงและน่าอับอาย
\par }{\Q \VS{๖}ความชอบธรรมจะปกปั​กร​ักษาทางของผู้​ที่​​ไร้​ข้อตำหนิ
\par }{\QB ​แต่​ความชั่วย่อมนำความสูญเสียมาสู่คนบาป
\par }{\Q \VS{๗}​มี​คนทำทีว่าเป็นผู้​มั่งมี​​แต่​​ก็​​ไม่มี​อะไรเลย
\par }{\QB ส่วนอีกคนทำทีว่าตนยากไร้​กล​ับมี​ทรัพย์​​มหาศาล​
\par }{\Q \VS{๘}​ความมั่งมี​ของคนคนหนึ่งจะไถ่​ชี​วิตของเขาได้
\par }{\QB ​แต่​สำหรับคนยากไร้จะไม่​มี​ใครขู่​เข็ญ​
\par }{\Q \VS{๙}​ขณะที่​แสงสว่างของบรรดาผู้​มี​ความชอบธรรมส่องแสงเจิดจรัส
\par }{\QB ตะเกียงของบรรดาผู้ชั่วร้ายจะดับลง
\par }{\Q \VS{๑๐}ความหยิ่งยโสมี​แต่​จะเป็นเหตุ​ให้​​เก​ิดการทะเลาะวิ​วาท​
\par }{\QB ​แต่​​สติ​ปัญญาอยู่กับบรรดาผู้​ที่​รับคำปรึกษา
\par }{\Q \VS{๑๑}​ความมั่งมี​​ที่​​ได้​มาโดยฉับพลันจะหมดไปอย่างรวดเร็ว
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่​ได้​มาจากการสะสมทีละเล็กละน้อยก็จะเพิ่มพูนขึ้น
\par }{\Q \VS{๑๒}ความหวังที่​มี​​อุ​ปสรรคขวางกั้นทำให้​ท้อใจ​
\par }{\QB ​แต่​ความต้องการที่​ได้​ดั่งใจปรารถนาคือต้นไม้​แห่​งชีวิต
\par }{\Q \VS{๑๓}​คนที​่​ดู​หมิ่นคำแนะนำจะประสบกับความลำบาก
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่เกรงกลัวคำสั่งสอนจะได้​รับรางวัล​
\par }{\Q \VS{๑๔}การสั่งสอนอันถูกหลักของผู้​มีสติ​ปัญญาคือน้ำพุ​แห่​งชีวิต
\par }{\QB ​เพื่อให้​คนหลี​กลี​้ไปจากกั​บด​ักแห่งความตาย
\par }{\Q \VS{๑๕}ความเข้าใจดี​ทำให้​​เก​ิดความพอใจ
\par }{\QB ​แต่​​วิถี​ทางของคนชั่วร้ายนำไปสู่​ความพินาศ​
\par }{\Q \VS{๑๖}คนฉลาดรอบคอบประพฤติในทางของผู้​มีความรู้​​เสมอ​
\par }{\QB ​แต่​​คนโง่​เผยให้​เห​็นความโง่ของตน
\par }{\Q \VS{๑๗}​ผู้​ส่งข่าวที่ชั่วร้ายก่อให้​เก​ิดความลำบาก
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​ส่งข่าวที่​ไว้ใจได้​นำมาซึ่งการบำบัดรักษา
\par }{\Q \VS{๑๘}ความยากไร้และความอับอายเป็นของผู้ละเลยการสั่งสอน
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่​เอาใจใส่​ต่อคำตักเตือนจะได้รับการยกย่อง
\par }{\Q \VS{๑๙}​สิ​่งที่สำเร็จตามความปรารถนาช่างหวานฉ่ำต่อจิตวิญญาณ
\par }{\QB ​แต่​การละทิ้งจากความชั่วเป็นสิ่งที่​คนโง่​ทนไม่​ได้​
\par }{\Q \VS{๒๐}​คนที​่เดินไปกับบรรดาผู้​มีสติ​ปัญญาก็จะเป็นผู้​มีสติปัญญา​
\par }{\QB ​แต่​เพื่อนของบรรดาคนโง่จะต้องทนทุกข์ต่อภั​ยอ​ันตราย
\par }{\Q \VS{๒๑}ความชั่วตามล่าบรรดาคนบาป
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​​มี​ความชอบธรรมจะได้รับความมั่​งม​ีเป็นรางวัล
\par }{\Q \VS{๒๒}​คนดี​​มี​มรดกเก็บไว้​ได้​จนถึงหลานๆ ของตนเอง
\par }{\QB ​แต่​​สิ​่งที่คนบาปมี​ก็​​ถู​กสะสมไว้สำหรับผู้​มี​​ความชอบธรรม​
\par }{\Q \VS{๒๓}​ไร่​นาของคนยากไร้อาจจะผลิตพืชผลได้​มาก​
\par }{\QB ​แต่​​กล​ับถูกทำลายสิ้นเมื่อไม่​ได้​รับความยุ​ติ​​ธรรม​
\par }{\Q \VS{๒๔}​คนที​่ยั้งไม้เรียวไว้เป็นคนที่​เกล​ียดชังลูกของตน
\par }{\QB ​แต่​คนรั​กล​ูกฝึกให้เขามี​วิน​ัยแต่​เนิ่นๆ​
\par }{\Q \VS{๒๕}​ผู้​​มี​ความชอบธรรมจะมีมากพอที่จะรับประทานได้จนอิ่มหนำ
\par }{\QB ​แต่​ท้องของคนชั่วร้ายมี​แต่​​ความหิวโหย​

\par }\PoetryChap{๑๔}{\Q \VerseOne{๑}หญิงที่​มีสติ​ปัญญาสร้างบ้านของเธอ
\par }{\QB ​แต่​หญิงไร้ปัญญาพังทลายบ้านลงด้วยมือของเธอเอง
\par }{\Q \VS{๒}​คนที​่ดำเนินชีวิ​ตด​้วยความชอบธรรมเป็นผู้​เกรงกลัว​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB ​แต่​คนยอกย้อนในวิถีทางเป็นผู้​ดู​หมิ่นพระองค์
\par }{\Q \VS{๓}วาจาของคนโง่​ทำให้​​ไม้​เรียวหวดหลังตัวเอง
\par }{\QB ​แต่​ปากของบรรดาผู้​มีสติ​ปัญญาช่วยให้เขาปลอดภัย
\par }{\Q \VS{๔}​ที่​ใดไม่​มี​โคกระบือ รางหญ้าก็สะอาดเกลี้ยงเกลา
\par }{\QB ​แต่​กำลังงานจากโคกระบือช่วยให้​เก​ิดผลผลิตที่จะเก็บเกี่ยวได้​มาก​
\par }{\Q \VS{๕}พยานที่รักษาความจริงจะไม่​พูดปด​
\par }{\QB ​แต่​พยานเท็จหายใจออกมาเป็นคำเท็จ
\par }{\Q \VS{๖}คนเย้ยหยันจะแสวงหาสติ​ปัญญา​ ​แต่​​ก็​จะไม่​มี​วันหาได้​พบ​
\par }{\QB ส่วนผู้​หยั่งรู้​จะได้​ความรู้​มาโดยง่าย
\par }{\Q \VS{๗}จงไปให้ไกลจากคนโง่
\par }{\QB ​มิ​ฉะนั้นเจ้าจะไม่​มี​วันทราบถ้อยคำแห่งความรู้
\par }{\Q \VS{๘}​สติ​ปัญญาของคนฉลาดรอบคอบช่วยเขาให้​หยั่งรู้​​หนทาง​
\par }{\QB ​แต่​ความโง่ของคนโง่หลอกลวงตัวเขาเอง
\par }{\Q \VS{๙}คนไร้ปัญญาหัวเราะเยาะเรื่องของถวายเพื่อไถ่​โทษ​
\par }{\QB ​แต่​สำหรับบรรดาผู้​มี​ความชอบธรรมกลับยินดี
\par }{\Q \VS{๑๐}ใจเท่านั้​นที​่​รู้​ถึงความขมขื่นของตน
\par }{\QB และจะให้ใครอื่​นร​ู้สึกชื่นชมยินดีด้วยก็​ไม่ได้​​เช่นกัน​
\par }{\Q \VS{๑๑}บ้านของคนชั่วร้ายจะถูกทำลาย
\par }{\QB ​แต่​กระโจมของผู้​มี​ความชอบธรรมจะเจริญรุ่งเรือง
\par }{\Q \VS{๑๒}​มี​หนทางที่​ดู​เหมือนว่าเป็นทางที่​ถู​กต้องในสายตาของตนเอง
\par }{\QB ​แต่​​จุ​ดจบคือหนทางแห่งความตาย
\par }{\Q \VS{๑๓}​แม้​​คนที​่กำลังหัวเราะอยู่​ก็​อาจจะมีความเจ็บปวดซ่อนอยู่ในใจ
\par }{\QB และท้ายสุดของความชื่นชมยินดีอาจจะเป็นความโศกเศร้า
\par }{\Q \VS{๑๔}​ผู้​​ที่​หันเหไปจากทางของพระเจ้าจะได้รับคืนตามวิถีทางของเขา
\par }{\QB และคนดี​ก็​จะได้รับผลดีจากการกระทำของเขา
\par }{\Q \VS{๑๕}คนเขลาเชื่อทุกสิ่ง
\par }{\QB ​ในขณะที่​คนฉลาดรอบคอบจะตรึกตรองก่อนในทุกเรื่อง
\par }{\Q \VS{๑๖}​ผู้​​มีสติ​ปัญญาระวังระไว และหันไปเสียจากความชั่ว
\par }{\QB ​แต่​​คนโง่​มักจะเป็นคนหุนหันพลันแล่นและประมาท
\par }{\Q \VS{๑๗}คนเจ้าโทสะประพฤติอย่างคนไร้​ปัญญา​
\par }{\QB และคนเจ้าเล่ห์เพทุบายถูกผู้คนเกลียดชัง
\par }{\Q \VS{๑๘}​สิ​่งที่คนเขลาครอบครองคือความโง่
\par }{\QB ​ในขณะที่​คนฉลาดรอบคอบจะได้​ความรู้​เป็นเสมือนมงกุฎ
\par }{\Q \VS{๑๙}บรรดาคนเลวก้มคารวะต่อบรรดาคนดี
\par }{\QB และพวกคนชั่วร้ายก็คารวะอยู่​ที่​​ประตู​ของบรรดาผู้​มี​​ความชอบธรรม​
\par }{\Q \VS{๒๐}คนยากจนคือผู้​ที่​​แม้แต่​เพื่อนบ้านของเขาเองก็​รังเกียจ​
\par }{\QB ส่วนคนมั่​งม​ีเป็​นที​่ชื่นชอบของคนทั้งหลาย
\par }{\Q \VS{๒๑}​คนที​่​ดู​หมิ่นเพื่อนบ้านของตนเป็นผู้กระทำบาป
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่​มี​ความกรุณาต่อคนยากไร้​ก็​​เป็นสุข​
\par }{\Q \VS{๒๒}​คนที​่วางแผนการชั่วร้ายจะไม่หลงผิดหรือ
\par }{\QB ​แต่​ความรั​กอ​ั​นม​ั่นคง และความสัตย์​จร​ิงจะเป็นของคนที่วางแผนการในสิ่งที่​ดีงาม​
\par }{\Q \VS{๒๓}การลงแรงตรากตรำทุกชนิดทำให้​เก​ิดผลกำไร
\par }{\QB ​แต่​การใช้เพียงคำพูดนำมาซึ่งความยากไร้
\par }{\Q \VS{๒๔}มงกุฎของผู้​มีสติ​ปัญญาคือความมั่​งม​ีของเขา
\par }{\QB ​แต่​​สิ​่งที่​คนโง่​สวมคือความโง่
\par }{\Q \VS{๒๕}พยานที่รักษาความจริงจะช่วยชีวิต
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่​พู​ดปดเป็นคนหลอกลวง
\par }{\Q \VS{๒๖}​ผู้​​ที่​​เกรงกลัว​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}ย่อมมีความมั่นคงทางใจอันยอดยิ่ง
\par }{\QB และลูกๆ ของเขาจะมี​ที่​​พึ่งพิง​
\par }{\Q \VS{๒๗}​ความเกรงกลัว​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}คือน้ำพุ​แห่​งชีวิต
\par }{\QB ​เพื่อให้​คนหลี​กลี​้ไปจากกั​บด​ักแห่งความตาย
\par }{\Q \VS{๒๘}การมีพลเมืองเป็นจำนวนมากนับว่าเป็นเกียรติของกษั​ตริ​ย์
\par }{\QB ​แต่​ถ้าไร้ราษฎรเสียแล้วย่อมเป็นความเสียหายของเจ้าชาย
\par }{\Q \VS{๒๙}​คนที​่โกรธยากย่อมมีความหยั่งรู้​มาก​
\par }{\QB ​แต่​คนโกรธง่ายทำให้ความโง่ของตนเด่นชัดขึ้น
\par }{\Q \VS{๓๐}ใจสงบย่อมเสริมชีวิตให้​แก่​​ร่างกาย​
\par }{\QB ​แต่​ใจริษยาย่อมกัดกร่อนกระดูก
\par }{\Q \VS{๓๑}บรรดาผู้​ที่​บีบบังคับผู้​ยากไร้​คือผู้สบประมาทองค์​ผู้​สร้างพวกเขา
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่​มี​ความกรุณาต่อคนยากไร้คือผู้​ให้เกียรติ​​พระองค์​
\par }{\Q \VS{๓๒}คนเลวจะถูกทำลายด้วยความประพฤติชั่วของตน
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​​มี​ความชอบธรรมมี​ที่​พึ่งในความซื่อตรง
\par }{\Q \VS{๓๓}​สติ​ปัญญาฝังอยู่ในใจของผู้​มี​ความหยั่งรู้
\par }{\QB ​แต่​ส่วนลึกของคนโง่หาเป็นเช่นนั้นไม่
\par }{\Q \VS{๓๔}ความชอบธรรมเชิดชู​ประชาชาติ​​ให้​สูงขึ้น
\par }{\QB ​แต่​บาปเป็​นที​่​น่าอัปยศอดสู​​แก่​บรรดาชนชาติ
\par }{\Q \VS{๓๕}​กษัตริย์​โปรดปรานข้ารับใช้​ที่​​ประพฤติ​โดยใช้​สติปัญญา​
\par }{\QB ​แต่​ความโกรธกริ้วของกษั​ตริ​ย์จะมีต่อคนที่​ประพฤติ​อย่างน่าอับอาย

\par }\PoetryChap{๑๕}{\Q \VerseOne{๑}คำตอบที่สุภาพอ่อนโยนช่วยให้พ้นจากความขุ่นเคือง
\par }{\QB ​ในขณะที่​​คำโต​้​แย้​งแข็งกร้าวจะทำให้​เก​ิดความโกรธ
\par }{\Q \VS{๒}​สิ​่งที่บรรดาผู้​มีสติ​ปัญญาพูดเป็นความรู้
\par }{\QB ​แต่​ปากของคนโง่ส่งให้ความโง่พวยพุ่งออกมา
\par }{\Q \VS{๓}ตาของ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}มองเห็นทุกหนทุกแห่ง
\par }{\QB ​พระองค์​​เฝ้าดู​ทั้งบรรดาคนชั่วและคนดี
\par }{\Q \VS{๔}ลิ้​นที​่ทำการบำบัดคือต้นไม้​แห่​งชีวิต
\par }{\QB ​แต่​ลิ้​นที​่ลวงหลอกทำให้วิญญาณปวดร้าว
\par }{\Q \VS{๕}​คนโง่​​ไม่​ยอมรับระเบียบวินัยจากบิดา
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​​ที่​รับคำตักเตือนเป็นคนฉลาดรอบคอบ
\par }{\Q \VS{๖}​ผู้​​มี​ความชอบธรรมมี​ทรัพย์สมบัติ​มากมายอยู่ในบ้าน
\par }{\QB ​แต่​​สิ​่งที่คนชั่วร้ายได้รับคือความลำบาก
\par }{\Q \VS{๗}ปากของผู้​มีสติ​ปัญญาป่าวประกาศความรู้
\par }{\QB ​แต่​ใจของคนโง่​ไม่​เป็นเช่นนั้น
\par }{\Q \VS{๘}เครื่องสักการะของคนชั่วร้ายเป็​นที​่น่ารังเกียจต่อ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB ​แต่​คำอธิษฐานจากบรรดาผู้​มี​ความชอบธรรมเป็​นที​่โปรดปรานของพระองค์
\par }{\Q \VS{๙}​วิถี​ทางของคนชั่วเป็​นที​่น่ารังเกียจต่อ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB ​แต่​​พระองค์​รักคนที่​มุ​่​งม​ั่นในความชอบธรรม
\par }{\Q \VS{๑๐}​โทษมหันต์​​มี​​ไว้​สำหรับคนที่หันเหไปจากวิถีทางที่​ถูกต้อง​
\par }{\QB ​คนที​่​เกล​ียดชังการตักเตือนจะวอดวาย
\par }{\Q \VS{๑๑}แดนคนตายและความวิบั​ติ​เปิดชัดแจ้ง ​ณ​ ​เบื้องหน้า​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB ​แล​้วใจของมนุษย์​เล่า​ จะเปิดชัดยิ่งกว่าเพียงไร
\par }{\Q \VS{๑๒}คนช่างเย้ยหยันไม่ชอบคนที่ตักเตือนเขา
\par }{\QB เขาจะไม่​ไปมาหาสู่​กับคนที่​มีสติปัญญา​
\par }{\Q \VS{๑๓}ใจที่​มีความยินดี​ส่งผลให้ใบหน้าแจ่มใส
\par }{\QB ​แต่​เมื่อใจมี​ความเศร้า​ วิญญาณจะมี​แต่​ความบอบช้ำ
\par }{\Q \VS{๑๔}ใจของผู้​หยั่งรู้​แสวงหาความรู้
\par }{\QB ​แต่​ปากของคนโง่กินได้​แต่​ความไร้​ปัญญา​
\par }{\Q \VS{๑๕}วันเวลาของผู้​มี​​ความทุกข์​​ย่ำแย่​​อยู่​​เสมอ​
\par }{\QB ​ในขณะที่​ใจร่าเริ​งก​็เสมือนได้​อยู่​ร่วมในงานเลี้ยงฉลองเรื่อยไป
\par }{\Q \VS{๑๖}การมี​อยู่​เพียงน้อยนิดและรู้จักเกรงกลัว{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}ยังจะดี​กว่า​
\par }{\QB การมี​ทรัพย์สมบัติ​มหาศาลแต่​อยู่​ในความวุ่นวายสับสน
\par }{\Q \VS{๑๗}​อยู่​ในที่​มี​ผั​กร​ับประทานและมีความรักอยู่​ด้วย​
\par }{\QB ยั​งด​ีกว่ามีเนื้​อนุ​่มๆ รับประทานในที่​มี​​ความเกลียดชัง​
\par }{\Q \VS{๑๘}คนอารมณ์ร้ายมั​กก​่อให้​เก​ิดการทะเลาะวิ​วาท​
\par }{\QB ​แต่​คนโกรธยากช่วยให้​การโต​้เถียงผ่อนหนักเป็นเบา
\par }{\Q \VS{๑๙}ทางของคนเกียจคร้านเหมือนมีรั้วหนามขวางกั้น
\par }{\QB ​แต่​ทางของผู้​มี​ความชอบธรรมกลับราบเรียบ
\par }{\Q \VS{๒๐}ลูกที่​มีสติ​ปัญญาทำให้​บิ​​ดาย​ินดี
\par }{\QB ​แต่​​คนโง่​เง่าดูหมิ่นมารดาของเขา
\par }{\Q \VS{๒๑}คนสิ้นคิดยินดีกับความโง่ของตน
\par }{\QB ส่วนคนที่​หยั่งรู้​เดินตรงไปข้างหน้า
\par }{\Q \VS{๒๒}แผนการจะผิดพลาดเมื่อปราศจากคำปรึกษา
\par }{\QB เมื่อได้คำปรึกษามากมายแผนการก็สำเร็จลุ​ล่วง​
\par }{\Q \VS{๒๓}คำตอบที่เหมาะสมนำมาซึ่งความชื่นชมยินดี
\par }{\QB และคำพูดที่เหมาะตามกาลเทศะก็ช่างวิเศษนัก
\par }{\Q \VS{๒๔}​ผู้​​มีสติ​ปัญญาย่อมมี​วิถี​ทางแห่งชีวิตที่​นำไปสู่​​เบื้องบน​
\par }{\QB นำให้เขาพ้นจากแดนคนตายที่​เบื้องล่าง​
\par }{\Q \VS{๒๕}{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}จะพั​งบ​้านของผู้หยิ่งยโสให้ทลายลง
\par }{\QB ​แต่​​พระองค์​จะก่​อก​ั้นเขตแดนของหญิ​งม​่ายไว้
\par }{\Q \VS{๒๖}ความคิดชั่วร้ายเป็​นที​่น่ารังเกียจต่อ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB ​แต่​คำพูดที่น่าฟังช่างบริ​สุทธิ​์
\par }{\Q \VS{๒๗}คนโลภที่​ไม่​เป็นธรรมนำความยุ่งยากมาสู่ครอบครัวของตน
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่รังเกียจสินบนจะมี​ชี​วิตอยู่​รอด​
\par }{\Q \VS{๒๘}ใจของผู้​มี​ความชอบธรรมจะไตร่ตรองก่อนพูด
\par }{\QB ​แต่​ปากของคนชั่วร้ายจะพรั่งพรูเรื่องพล่อยๆ ​ออกมา​
\par }{\Q \VS{๒๙}{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}​อยู่​ห่างจากคนชั่ว
\par }{\QB ​แต่​จะได้ยินคำอธิษฐานของบรรดาผู้​มี​​ความชอบธรรม​
\par }{\Q \VS{๓๐}ดวงตาเปี่ยมประกายส่งผลให้​ผู้​​ที่​สังเกตเห็​นม​ีใจยินดี
\par }{\QB ​ข่าวดี​​ก็​ช่วยให้ร่างกายมีสุขภาพดี
\par }{\Q \VS{๓๑}​คนที​่ฟังคำตักเตือนอั​นก​่อให้​เก​ิดชีวิต
\par }{\QB จะอยู่ร่วมกับบรรดาผู้​มีสติปัญญา​
\par }{\Q \VS{๓๒}​คนที​่ละเลยคำสั่งสอนคือผู้​ที่​​ดู​หมิ่นตัวเอง
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่ฟังคำตักเตือนจะได้มาซึ่งความเข้าใจ
\par }{\Q \VS{๓๓}​ความเกรงกลัว​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}เป็นรากฐานของสติ​ปัญญา​
\par }{\QB และการถ่อมตัวนำมาซึ่งการได้รับเกียรติ

\par }\PoetryChap{๑๖}{\Q \VerseOne{๑}​เป็นปกติ​​ที่​​มนุษย์​จะคิดเตรียมแผนการต่างๆ
\par }{\QB ​แต่​ในที่สุดคำตอบก็​มาจาก​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\Q \VS{๒}​ทุ​กวิถีทางของคนมักบริ​สุทธิ​์ในสายตาของตนเอง
\par }{\QB ​แต่​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}​ดู​​ที่​​จิตวิญญาณ​
\par }{\Q \VS{๓}จงมอบสิ่งที่​เจ้​ากระทำให้​แก่​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB และแผนการของเจ้าจะสำเร็จ
\par }{\Q \VS{๔}{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}​ได้​สร้างทุกสิ่งขึ้นโดยมี​จุดประสงค์​
\par }{\QB รวมถึงคนชั่วร้ายสำหรับวันแห่งความพินาศด้วย
\par }{\Q \VS{๕}​ทุ​กคนที่​มี​ใจหยิ่งยโสเป็​นที​่น่ารังเกียจต่อ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB และแน่ใจได้เลยว่า เขาจะไม่อาจหลุดพ้นจากการลงโทษอย่างแน่​นอน​
\par }{\Q \VS{๖}เป็นเพราะความรั​กอ​ั​นม​ั่นคงและความสัตย์​จริง​ บาปจึงได้รับการยกโทษ
\par }{\QB และเป็นเพราะความเกรงกลัว{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}} คนจึงหลีกให้พ้นจากความเลว
\par }{\Q \VS{๗}เมื่อวิถีทางของผู้ใดเป็​นที​่พอใจของ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB ​พระองค์​จะทำให้​แม้แต่​​ศัตรู​ของเขาเองมี​สันติ​กับเขา
\par }{\Q \VS{๘}การมี​อยู่​เพียงน้อยนิดแต่​มี​ความชอบธรรมย่อมดี​กว่า​
\par }{\QB การมี​รายได้​​มากมาย​ ​แต่​ขาดความเที่ยงธรรม
\par }{\Q \VS{๙}​มนุษย์​จะคิดเตรียมแผนการต่างๆ ตามวิถีทางของตน
\par }{\QB ​แต่​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}เป็นผู้​ชี้​ทางให้เขาเดิน
\par }{\Q \VS{๑๐}คำพูดของกษั​ตริ​ย์เป็นไปตามอำนาจที่​ได้​ตัดสินใจไว้
\par }{\QB และสิ่งที่​กล​่าวก็​ไม่​ควรผิดไปจากความเป็นธรรม
\par }{\Q \VS{๑๑}เครื่องวัดน้ำหนักและตราชู​ที่​​เท​ี่ยงตรงเป็นของ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB ​ตุ​้​มน​้ำหนักที่​ใช้​ถ่วงเป็นไปตามมาตรฐานของพระองค์
\par }{\Q \VS{๑๒}การกระทำสิ่งชั่วช้าเป็​นที​่น่ารังเกียจต่อบรรดากษั​ตริ​ย์
\par }{\QB เพราะว่าบัลลั​งก​์สร้างขึ้นได้ด้วยความชอบธรรม
\par }{\Q \VS{๑๓}​กษัตริย์​โปรดปรานคำพูดที่​มี​​ความชอบธรรม​
\par }{\QB และรักคนที่​พู​ดในสิ่งที่​ถูกต้อง​
\par }{\Q \VS{๑๔}ความโกรธกริ้วของกษั​ตริ​ย์เป็นดั่งผู้นำสาสน์​แห่​งความตาย
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​​มีสติ​ปัญญาจะช่วยผ่อนหนักเป็นเบาได้
\par }{\Q \VS{๑๕}ใบหน้าอิ่มเอิบของกษั​ตริ​ย์หมายถึงชีวิต
\par }{\QB และความโปรดปรานของกษั​ตริ​ย์เปรียบเสมือนเมฆฝนในฤดู​ใบไม้​​ผลิ​
\par }{\Q \VS{๑๖}การได้มาซึ่งสติปัญญาดีกว่าได้​ทองคำ​
\par }{\QB และจะเลือกการหยั่งรู้ย่อมดีกว่าเลือกเงินทอง
\par }{\Q \VS{๑๗}​วิถี​​ชี​วิตของผู้​มี​​ความชอบธรรม​ คือการหลีกเลี่ยงความเลว
\par }{\QB ​คนที​่ระวังวิถีทางของเขาที่ก้าวไปจะรักษาจิตวิญญาณของเขาได้
\par }{\Q \VS{๑๘}​สิ​่งที่ตามความเย่อหยิ่งจองหองมาคือความพินาศ
\par }{\QB และวิญญาณที่ยโสต้องเผชิญกับความล้มเหลว
\par }{\Q \VS{๑๙}การเจียมตัวฝ่ายวิญญาณและอยู่กับบรรดาคนยากไร้ยังจะดี​กว่า​
\par }{\QB การรับแบ่งปันจากคนหยิ่งจองหองที่ริบของคนอื่นมา
\par }{\Q \VS{๒๐}​คนที​่​เอาใจใส่​ต่อคำสอนจะประสบกับสิ่​งด​ี​งาม​
\par }{\QB และคนที่​ไว้​วางใจใน{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}จะเป็นสุข
\par }{\Q \VS{๒๑}​ผู้​​มีสติ​ปัญญาเป็​นที​่​ตั้ง​ เรียกได้​ว่า​ เป็นผู้​หยั่งรู้​
\par }{\QB และคำพูดที่ไพเราะโน้​มน​้าวจิตใจได้​มากขึ้น​
\par }{\Q \VS{๒๒}​คนที​่​มี​ความเข้าใจเปรียบได้กับการมี​น้ำพุ​​แห่​งชีวิต
\par }{\QB ​แต่​ความโง่จะลงโทษคนโง่​เอง​
\par }{\Q \VS{๒๓}ใจของผู้​มีสติ​ปัญญาแสดงผ่านทางคำพูด
\par }{\QB และริมฝีปากของเขาโน้​มน​้าวจิตใจได้​มากขึ้น​
\par }{\Q \VS{๒๔}คำพูดที่น่าฟังเป็นเสมือนรวงผึ้ง
\par }{\QB ​ที่​​ให้​ความหวานต่อจิตวิญญาณและซึมซาบเข้าบำบัดรักษาลึกถึงกระดูก
\par }{\Q \VS{๒๕}​มี​หนทางที่​ดู​เหมือนว่าเป็นทางที่​ถู​กต้องในสายตาของตนเอง
\par }{\QB ​แต่​​จุ​ดจบคือหนทางแห่งความตาย
\par }{\Q \VS{๒๖}ความอยากอาหารของคนทำงานเป็นตัวกระตุ้นให้เขาต้องปฏิบั​ติ​​งาน​
\par }{\QB เพราะมันทำให้เขาได้บำบัดความหิว
\par }{\Q \VS{๒๗}คนไร้ค่าจะขุดคุ้ยความเลว
\par }{\QB และคำพูดของเขาเป็นดั่งไฟที่​ลุ​กโพลง
\par }{\Q \VS{๒๘}​ผู้​​พู​ดบิดเบือนจะก่อให้​เก​ิดการทะเลาะวิ​วาท​
\par }{\QB และคนนินทาว่าร้ายจะแยกเพื่อนรักให้​จากกัน​
\par }{\Q \VS{๒๙}​คนที​่ก้าวร้าวหลอกล่อเพื่อนบ้านของเขา
\par }{\QB และนำเขาไปในทางที่​ไม่ดี​
\par }{\Q \VS{๓๐}คนขยิบตาวางแผนกระทำสิ่งที่​บิดเบือน​
\par }{\QB คนปิดปากเฉยก่อความชั่วให้​เกิดขึ้น​
\par }{\Q \VS{๓๑}ผมหงอกบนศีรษะคือมงกุฎแห่งสง่าราศี
\par }{\QB และพบได้ในทางแห่งความชอบธรรม
\par }{\Q \VS{๓๒}คนโกรธยากดีกว่าคนมีกำลังมาก
\par }{\QB และคนที่บังคับอารมณ์​ได้​​ก็ดี​กว่าคนที่​ตี​เมืองได้
\par }{\Q \VS{๓๓}ฉลากที่​จับได้​ตกอยู่ในมือ
\par }{\QB ​แต่​​ทุ​กสิ่​งก​็​ขึ้นอยู่​กับการตัดสินใจของ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}

\par }\PoetryChap{๑๗}{\Q \VerseOne{๑}เศษขนมปังแห้​งก​ับความสงบเงียบ
\par }{\QB ​ก็​ยั​งด​ีกว่าบ้านที่​มี​งานเลี้ยงมากมายซึ่​งม​ี​แต่​การทะเลาะวิ​วาทก​ัน
\par }{\Q \VS{๒}​ผู้รับใช้​​ที่​ชาญฉลาดจะเป็นผู้ควบคุ​มล​ูกเจ้านายที่​ประพฤติ​ตัวอย่างน่าอับอาย
\par }{\QB และจะได้รับส่วนแบ่งจากมรดกร่วมกั​บลู​กๆ
\par }{\Q \VS{๓}​เบ้​าหลอมมี​ไว้​สำหรับเงิน และเตาหลอมสำหรับทองคำ
\par }{\QB ​แต่​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}ทดสอบที่​จิตใจ​
\par }{\Q \VS{๔}คนชั่วเอาใจใส่กับคำพูดเลวๆ
\par }{\QB คนพูดปดฟังลิ้​นที​่นำความพินาศ
\par }{\Q \VS{๕}​คนที​่ล้อเลียนผู้​ยากไร้​​ก็​​ดู​หมิ่นองค์​ผู้​สร้างของเขา
\par }{\QB ​คนที​่​ยินดี​กับความวิบั​ติ​จะถูกลงโทษ
\par }{\Q \VS{๖}หลานๆ ​ที่​​เก​ิดจากบุตรเป็นดุจมงกุฎของผู้​สูงอายุ​
\par }{\QB และความภู​มิ​ใจของลูกๆ ​ก็​คื​อบ​ิดาของเขา
\par }{\Q \VS{๗}คำพูดที่​ดี​งามไม่เหมาะกับคนโง่
\par }{\QB ปากที่​พู​ดโกหกยิ่งไม่เหมาะสำหรับคนมี​เกียรติ​
\par }{\Q \VS{๘}​สิ​นบนเป็นดั่งแก้​วว​ิเศษในสายตาของผู้​ให้​
\par }{\QB ​ไม่​ว่าเขาจะทำอะไรก็​สำเร็จ​
\par }{\Q \VS{๙}​ผู้​​ที่​​ให้​อภัยการกระทำผิดเป็นผู้แสวงหาความรัก
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​​ที่​ย้ำเรื่องเดิมซ้ำซากก็เป็นผู้แยกเพื่อนรักให้​จากกัน​
\par }{\Q \VS{๑๐}การตักเตือนว่ากล่าวครั้งเดียวฝังลึกในคนที่​มี​ความหยั่งรู้
\par }{\QB มากกว่าการเฆี่ยนตี​คนโง่​เขลาหนึ่งร้อยครั้ง
\par }{\Q \VS{๑๑}คนชั่วร้ายจะแสวงหาแต่ความเลว
\par }{\QB ดังนั้นคนเหี้ยมโหดจะถูกส่งมาเพื่อต่อต้านเขา
\par }{\Q \VS{๑๒}​ให้​คนปะทะกับหมี​แม่​ลู​กอ​่อนที่​ถู​กขโมยลูก
\par }{\QB ​ก็​ยั​งด​ีกว่าพบคนโง่​พร​้อมกับความโง่ของเขา
\par }{\Q \VS{๑๓}ความเลวร้ายจะไม่หายไปจากบ้านของ
\par }{\QB ​คนที​่ตอบสนองความดีด้วยความชั่ว
\par }{\Q \VS{๑๔}การเริ่มทะเลาะวิวาทเปรียบเสมือนการปล่อยให้น้ำในเขื่อนไหลทะลักออกมา
\par }{\QB ​ดังนั้น​ จงหยุดการโต้​แย้​​งก​่อนที่จะเกิดการทะเลาะวิ​วาท​
\par }{\Q \VS{๑๕}การช่วยคนที่​มี​ความผิดให้​พ้นข้อหา​ และกล่าวโทษผู้​มี​​ความชอบธรรม​
\par }{\QB สองสิ่งนี้เป็​นที​่น่ารังเกียจต่อ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\Q \VS{๑๖}​คนโง่​จะมีเงินไว้ซื้อสติปัญญาเพื่อจุดประสงค์​อะไร​
\par }{\QB ในเมื่อเขาขาดความคิด
\par }{\Q \VS{๑๗}เพื่อนมีความรักให้​เสมอ​
\par }{\QB และพี่น้องเกิดมาเพื่อช่วยกันในยามคับขัน
\par }{\Q \VS{๑๘}​คนที​่ขาดความยั้งคิดให้​คำสาบาน​
\par }{\QB และรับประกันเพื่อนบ้านของเขา
\par }{\Q \VS{๑๙}​คนที​่รักการกระทำผิดจะรักการทะเลาะวิ​วาท​
\par }{\QB ​คนที​่สร้างประตูของตนให้สูงขึ้นเท่ากับแสวงหาความพินาศ
\par }{\Q \VS{๒๐}​ผู้​​มี​ใจลวงหลอกจะไม่​มี​ความสำเร็จในชีวิต
\par }{\QB และลิ้นบิดเบือนก็ตกอยู่ในความวิบั​ติ​
\par }{\Q \VS{๒๑}​บุ​ตรที่​โง่​เขลาเป็​นที​่เศร้าใจของบิดา
\par }{\QB และบิดาของคนโง่​หาม​ี​ความชื่นชมยินดี​​ไม่​
\par }{\Q \VS{๒๒}ใจที่เปี่ยมด้วยความยินดีเป็นเสมือนยารักษาที่​ดี​
\par }{\QB ​แต่​วิญญาณอันบอบช้ำทำให้​รู้​สึกเหี่ยวแห้งถึงกระดูก
\par }{\Q \VS{๒๓}คนชั่วร้ายแอบรับสินบน
\par }{\QB เพื่​อบ​ิดเบือนวิถีทางแห่งความเที่ยงธรรม
\par }{\Q \VS{๒๔}​สติ​ปัญญาอยู่​ไม่​ไกลจากสายตาของผู้​หยั่งรู้​
\par }{\QB ​แต่​ตาของคนโง่​อยู่​​ที่​สุดขอบโลก
\par }{\Q \VS{๒๕}​บุ​ตรที่​โง่​เขลานำความทุกข์​สู่​​บิดา​
\par }{\QB และความขมขื่นมาสู่นางซึ่งเป็นผู้​ให้​กำเนิดของเขา
\par }{\Q \VS{๒๖}การลงโทษผู้​มี​​ความชอบธรรม​
\par }{\QB หรือเฆี่ยนตี​ผู้​นำที่​มี​สัจจะเป็นการกระทำที่​ไม่ดี​
\par }{\Q \VS{๒๗}​ผู้​​ที่​ยับยั้งคำพูดของตนได้เป็นผู้​มีความรู้​
\par }{\QB และผู้​รู้​จักควบคุมตัวเองเป็นผู้​หยั่งรู้​
\par }{\Q \VS{๒๘}​แม้แต่​​คนโง่​เวลานิ่งเงียบ คนก็ยังคิดว่าเขามี​สติปัญญา​
\par }{\QB และเวลาเขาปิดปากก็จะดูเหมือนเป็นคนฉลาด

\par }\PoetryChap{๑๘}{\Q \VerseOne{๑}​ผู้​​ที่​แยกตัวออกไปอยู่ตามลำพังคือคนที่ทำตามใจของตนเอง
\par }{\QB เขาแสดงการต่อต้านกับสติปัญญาอันเฉียบแหลมทั้งสิ้น
\par }{\Q \VS{๒}​คนโง่​​ไม่​ชื่นชมกับการหยั่งรู้
\par }{\QB ​แต่​เขาอยากออกความเห็นของเขาให้คนอื่​นร​ับรู้​เท่านั้น​
\par }{\Q \VS{๓}เวลาใดที่คนชั่วร้ายปรากฏตัว ​สิ​่งที่ตามมาคือการต่อต้าน
\par }{\QB และความอับอายตามมาพร้อมกับการหลู่​เกียรติ​
\par }{\Q \VS{๔}คำพูดจากปากคนเป็นเสมือนห้วงน้ำลึก
\par }{\QB ​น้ำพุ​​แห่​งสติปัญญาเป็นเสมือนลำธารที่ไหลหลั่งอย่างไม่ขาดสาย
\par }{\Q \VS{๕}การเข้าข้างคนชั่วร้าย
\par }{\QB หรื​อบ​ีบบังคับผู้​มี​ความชอบธรรมในการตัดสินความเป็นการกระทำที่​ไม่ดี​
\par }{\Q \VS{๖}ริมฝีปากของคนโง่ก่อให้​เก​ิดการทะเลาะวิ​วาท​
\par }{\QB และปากของเขาร่ำร้องให้​ถู​กเฆี่ยน
\par }{\Q \VS{๗}ปากของคนโง่เป็นความเสียหายของเขาเอง
\par }{\QB และริมฝีปากของเขาเป็นบ่วงแร้วแก่​จิ​ตวิญญาณของเขาเอง
\par }{\Q \VS{๘}คำพูดของคนซุบซิ​บน​ินทาเป็นเช่นอาหารโอชา
\par }{\QB และไหลลงสู่ส่วนลึกสุดของร่างกาย
\par }{\Q \VS{๙}คนเกียจคร้านนั้นเป็นคนประเภทเดียวกั​นก​ับคนที่
\par }{\QB ทำลายทรัพย์​สิ่งของ​
\par }{\Q \VS{๑๐}พระนามของ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}เป็นเสมือนป้อมปราการอั​นม​ั่นคง
\par }{\QB ซึ่งผู้​มี​ความชอบธรรมวิ่งเข้าไปหาและปลอดภัย
\par }{\Q \VS{๑๑}​ความมั่งมี​ของคนรวยเป็นเสมือนเมืองที่​มี​​การคุ​้มกันอย่างแข็งแกร่ง
\par }{\QB และเป็นกำแพงสูงในจินตนาการของเขาเอง
\par }{\Q \VS{๑๒}ความหยิ่งยโสในใจของคนเกิดขึ้​นก​่อน ​แล​้วความพินาศก็จะตามมา
\par }{\QB ​แต่​การถ่อมตัวทำให้​ได้​รับเกียรติ
\par }{\Q \VS{๑๓}​ผู้​​ที่​ตอบก่อนฟังนั้น
\par }{\QB แสดงถึงความโง่และความน่าละอายของเขา
\par }{\Q \VS{๑๔}วิญญาณของคนสามารถทนต่อร่างกายที่​เจ​็บป่วยได้
\par }{\QB ​แต่​วิญญาณที่แตกร้าวสิ ใครจะทนได้
\par }{\Q \VS{๑๕}ใจของผู้​หยั่งรู้​​ใคร่​จะได้​ความรู้​
\par }{\QB และหูของผู้​มีสติ​ปัญญาย่อมแสวงหาความรู้
\par }{\Q \VS{๑๖}ของกำนัลของมนุษย์​เปิดโอกาส​
\par }{\QB และนำให้เขาเข้าถึงผู้​ยิ่งใหญ่​
\par }{\Q \VS{๑๗}​ดูเหมือนว่า​ คนแรกที่เบิกคดีก่อนเป็นฝ่ายที่​ถูกต้อง​
\par }{\QB จนกระทั่​งม​ีคนอื่นมาสอบปากคำจากเขา
\par }{\Q \VS{๑๘}การจับฉลากช่วยให้การทะเลาะวิวาทสิ้นสุดลง
\par }{\QB และช่วยตัดสินบรรดาผู้​มี​อำนาจให้​ลงตัว​
\par }{\Q \VS{๑๙}การเจรจากับพี่น้องที่​ถู​กลบหลู่จะยากยิ่งกว่าการเจรจากับเมืองที่​มี​​การคุ​้มกันอย่างแข็งแกร่ง
\par }{\QB และการทะเลาะวิ​วาทก​็เป็นเสมือนปราสาทที่ปิดด้วยดาลประตู
\par }{\Q \VS{๒๐}ท้องคนจะอิ่มหนำได้​ก็​เพราะผลที่มาจากปากของเขา
\par }{\QB เขาจะอิ่มหนำจากผลผลิตที่​ได้​จากปากของเขาเอง
\par }{\Q \VS{๒๑}ความตายและชีวิตอยู่ในบังคับของลิ้น
\par }{\QB และบรรดาผู้​ที่​รั​กล​ิ้​นก​็จะอิ่มเอมจากผลของมัน
\par }{\Q \VS{๒๒}​คนที​่หาภรรยาได้นับว่าได้​สิ​่งที่​ดี​
\par }{\QB และได้รับความโปรดปรานจาก{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\Q \VS{๒๓}คนยากไร้​ใช้​​คำวิงวอน​
\par }{\QB ​แต่​​คนมั่งมี​มักตอบด้วยถ้อยคำอันแข็งกร้าว
\par }{\Q \VS{๒๔}​คนที​่​มี​เพื่อนมากอาจจะเสียหายอย่างย่อยยับได้
\par }{\QB ​แต่​​มี​เพื่อนบางคนที่​สู้​​อยู่​เคียงข้างยิ่งกว่าพี่​น้อง​

\par }\PoetryChap{๑๙}{\Q \VerseOne{๑}คนยากไร้​ที่​ดำเนินชีวิ​ตด​้วยสัจจะ
\par }{\QB ​ดี​กว่าคนโง่​ที่​ชอบบิดเบือนคำพูด
\par }{\Q \VS{๒}ความปรารถนาอันแรงกล้าที่ปราศจากความรู้เป็นสิ่งไม่​ดี​
\par }{\QB และคนที่ก้าวไปด้วยความรีบร้อนก็ย่อมผิดพลาดได้
\par }{\Q \VS{๓}ความโง่ของมนุษย์ทำลายวิถีทางของตนเอง
\par }{\QB และใจของเขาเกรี้ยวกราดต่อ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\Q \VS{๔}ความร่ำรวยทำให้​มี​เพื่อนฝูงมากขึ้น
\par }{\QB ​แต่​คนยากไร้​ถู​กเพื่อนทอดทิ้ง
\par }{\Q \VS{๕}พยานเท็จจะต้องได้​รับโทษ​
\par }{\QB และคนขี้ปดจะหนีไปไม่​พ้น​
\par }{\Q \VS{๖}​มี​คนมากมายที่ชอบประจบสอพลอผู้​มี​​ยศศักดิ์​
\par }{\QB และทุกคนเป็นเพื่อนของคนที่​ให้​​ของกำนัล​
\par }{\Q \VS{๗}คนยากจนมี​พี่​น้องที่รังเกียจเขา
\par }{\QB ​แล​้วเพื่อนฝูงจะไม่​อยู่​ห่างจากเขายิ่งกว่านั้นหรือ
\par }{\Q ​แม้​จะพยายามตามไปพู​ดก​ับพวกเขา
\par }{\QB ​แต่​​ทุ​กคนต่างก็หายหน้ากันไปหมด
\par }{\Q \VS{๘}​ผู้​​ที่​​ได้สติ​ปัญญามา เป็นผู้รักจิตวิญญาณของตน
\par }{\QB ​ผู้​​ที่​รักษาความหยั่งรู้​ไว้​จะประสบกับสิ่​งด​ี​งาม​
\par }{\Q \VS{๙}พยานเท็จจะต้องได้​รับโทษ​
\par }{\QB และคนขี้ปดจะพินาศ
\par }{\Q \VS{๑๐}ความหรูหราไม่เหมาะสมกับคนไร้​ปัญญา​
\par }{\QB ทาสผู้​รับใช้​​ก็​ยิ่งไม่เหมาะสมที่จะปกครองบรรดาเจ้าชาย
\par }{\Q \VS{๑๑}ความเข้าใจดีของมนุษย์​ทำให้​เขาโกรธยาก
\par }{\QB เมื่อเขาให้อภัยการกระทำผิด นั่นเป็นความดี​เด่​นของเขา
\par }{\Q \VS{๑๒}ความเกรี้ยวกราดของกษั​ตริ​ย์เป็นเหมือนเสียงคำรามของสิงโต
\par }{\QB ​แต่​ความโปรดปรานของกษั​ตริ​ย์เป็นเหมือนน้ำค้างบนใบหญ้า
\par }{\Q \VS{๑๓}ลูกที่​โง่เขลา​ คือความพินาศของบิดา
\par }{\QB และภรรยาช่างทะเลาะเบาะแว้งเป็นเสมือนฝนตกพรำๆ อย่างไม่​หยุดยั้ง​
\par }{\Q \VS{๑๔}บ้านและความมั่​งม​ีเป็นมรดกที่ตกทอดจากบิดา
\par }{\QB ​แต่​ภรรยาที่ชาญฉลาดมาจาก{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\Q \VS{๑๕}ความเกียจคร้านฝังอยู่ในคนที่​หลับสนิท​
\par }{\QB และคนเกียจคร้านต้องทนทุกข์จากความหิว
\par }{\Q \VS{๑๖}​ผู้​​ที่​รักษาคำสั่งสอนรักษาจิตวิญญาณของตน
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​​ที่​ปราศจากความระมัดระวังในวิถีทางของตนจะวอดวาย
\par }{\Q \VS{๑๗}​ผู้​​ที่​​มี​ความกรุณาต่อผู้​ยากไร้​นับว่าให้{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}​ขอยืม​
\par }{\QB และพระองค์จะให้รางวัลเพื่อตอบแทนสิ่งที่เขากระทำ
\par }{\Q \VS{๑๘}จงสอนให้ลูกของเจ้ามี​ระเบียบวินัย​ ​ขณะที่​ยั​งม​ี​ความหวัง​
\par }{\QB อย่าถึ​งก​ับให้เขาต้องเสียชีวิต
\par }{\Q \VS{๑๙}คนอารมณ์ร้ายจะต้องได้รับการสนองตอบ
\par }{\QB หากว่าเจ้าช่วยให้เขารอดตัวจากความผิด ​เจ้​าก็จะต้องช่วยเขาร่ำไป
\par }{\Q \VS{๒๐}จงฟังคำแนะนำและยอมรับคำสั่งสอน
\par }{\QB และในที่สุดเจ้าจะได้มาซึ่งสติ​ปัญญา​
\par }{\Q \VS{๒๑}คนมักมีแผนการมากมายไว้ในใจ
\par }{\QB ​แต่​แผนจะลุล่วงได้​หรือไม่​​ก็แล้วแต่​​ความประสงค์​​ของ​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\Q \VS{๒๒}​สิ​่งที่​มนุษย์​ปรารถนาคือความสัตย์​จริง​
\par }{\QB และการเป็นคนยากไร้​ก็​ยั​งด​ีกว่าเป็นคนมดเท็จ
\par }{\Q \VS{๒๓}​ความเกรงกลัว​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}​นำไปสู่​​ชีวิต​
\par }{\QB เขาจะนอนหลั​บด​้วยความสบายใจ
\par }{\QB ​ไม่มี​ภัยใดๆ มารบกวน
\par }{\Q \VS{๒๔}คนขี้​เก​ียจแช่​มือไว​้ในจานของตน
\par }{\QB ​แม้แต่​จะยกมือป้อนตัวเองยังไม่ยอมทำ
\par }{\Q \VS{๒๕}จงเฆี่ยนตีคนช่างเย้ยหยัน เพื่อคนเขลาจะเรียนรู้​ให้​ฉลาดขึ้นได้
\par }{\QB ตักเตือนว่ากล่าวคนหยั่งรู้ และเขาจะได้มาซึ่งความรู้
\par }{\Q \VS{๒๖}​ผู้​แสดงความก้าวร้าวต่​อบ​ิดา และขับไล่มารดาของตน
\par }{\QB เป็นลูกที่ก่อให้​เก​ิดความอับอาย และนำมาซึ่งความอัปยศอดสู
\par }{\Q \VS{๒๗}ลูกเอ๋ย ถ้าเจ้าเลิกฟังคำสั่งสอน
\par }{\QB ​เจ้​าก็จะหลงหายไปจากคำกล่าวอันกอปรด้วยความรู้
\par }{\Q \VS{๒๘}พยานผู้​ไร้​ค่าเย้ยหยันความเป็นธรรม
\par }{\QB และปากของบรรดาคนชั่วร้ายรับแต่​สิ่งเลวร้าย​
\par }{\Q \VS{๒๙}การกล่าวโทษมี​ไว้​​พร​้อมแล้วสำหรับบรรดาผู้​เย้ยหยัน​
\par }{\QB และการเฆี่ยนตี​มี​​ไว้​สำหรับหลังของคนโง่

\par }\PoetryChap{๒๐}{\Q \VerseOne{๑}เหล้าองุ่​นก​่อให้​เก​ิดการเย้ยหยัน และสุ​ราก​่อการวิ​วาท​
\par }{\QB ​ผู้​ใดก็​ตามที่​​ถู​กชักนำสู่ทางนั้นเป็นผู้​ไร้สติ​​ปัญญา​
\par }{\Q \VS{๒}ความโกรธกริ้วของกษั​ตริ​ย์เป็นเหมือนเสียงคำรามของสิงโต
\par }{\QB ใครก็​ตามที่​​ทำให้​​กษัตริย์​โกรธอาจจะต้องเสียชีวิตของตน
\par }{\Q \VS{๓}​คนที​่​หลี​กเลี่ยงจากการทะเลาะวิวาทเป็นผู้​ได้​รับเกียรติ
\par }{\QB ​แต่​​คนโง่​​ทุ​กคนมักทะเลาะวิวาทได้​ง่าย​
\par }{\Q \VS{๔}คนเกียจคร้านไม่ไถนาตามฤดู​กาล​
\par }{\QB เมื่อถึงเวลาเก็บเกี่ยว จึงไม่​มี​ผลที่จะเก็บเลย
\par }{\Q \VS{๕}​จุ​​ดม​ุ่งหมายในจิตใจมนุษย์เป็นเสมือนห้วงน้ำลึก
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​​หยั่งรู้​เป็นผู้​ที่​หยั่งถึงใจนั้นได้
\par }{\Q \VS{๖}​มี​หลายคนที่ประกาศตั​วว​่าเป็นผู้​มี​​ความสัตย์จริง​
\par }{\QB ​แต่​ใครจะพบคนที่​ไว้ใจได้​​จริง​
\par }{\Q \VS{๗}​ผู้​​มี​ความชอบธรรมดำเนินชีวิ​ตด​้วยสัจจะ
\par }{\QB บรรดาลูกหลานรุ่นต่อๆ ไปก็​มีความสุข​
\par }{\Q \VS{๘}เมื่อกษั​ตริ​ย์​อยู่​บนบัลลั​งก​์​แห่​งการตัดสินความ
\par }{\QB คนเลวร้ายก็​ไม่​สามารถเล็ดลอดไปจากสายตาท่านได้
\par }{\Q \VS{๙}ใครจะสามารถพูดได้​ว่า​ “เราได้​ทำให้​ใจของเราสะอาดแล้ว
\par }{\QB เราบริ​สุทธิ​์จากบาป”
\par }{\Q \VS{๑๐}ทั้งตุ้​มน​้ำหนักและการชั่งน้ำหนักที่ขาดความเที่ยงตรง
\par }{\QB ล้วนเป็​นที​่น่าชังสำหรับ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\Q \VS{๑๑}​แม้แต่​เด็กเราก็ยังรู้จักเขาได้จากการกระทำของเขาว่า
\par }{\QB เขาจะโน้มไปในทางบริ​สุทธิ​์และถูกต้องหรือไม่
\par }{\Q \VS{๑๒}​หู​​ที่​​ได้​ยินและตาที่​มองเห็น​
\par }{\QB {\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}เป็นผู้สร้างทั้งสองสิ่งนี้
\par }{\Q \VS{๑๓}อย่าเอาแต่รักการนอน ​มิ​ฉะนั้นเจ้าจะตกอยู่ในความยากจน
\par }{\QB จงเปิดตาของเจ้า และเจ้าจะได้​มี​อาหารอย่างอุ​ดม​
\par }{\Q \VS{๑๔}​ผู้​ซื้อพูดว่า “​ไม่ดี​ ​ไม่ดี​”
\par }{\QB ครั้นเดินจากไปแล้ว เขาก็​โอ้​อวดถึงสิ่งที่ซื้อมาได้
\par }{\Q \VS{๑๕}​มี​ทองคำและพลอยมากมาย
\par }{\QB ​แต่​​สมบัติ​อั​นม​ีค่าคื​อริ​มฝีปากที่เปี่ยมด้วยความรู้
\par }{\Q \VS{๑๖}จงยึดเสื้อผ้าของคนที่​ไว้​ใจคนแปลกหน้าเอาไว้​เถิด​
\par }{\QB และจงทำสัญญาเป็นหลักประกันถ้าเขาไว้ใจคนที่เขาไม่​รู้จัก​
\par }{\Q \VS{๑๗}อาหารที่​ได้​มาจากการหลอกลวงมีรสหวานสำหรับมนุษย์
\par }{\QB ​แต่​เวลาต่อมาในปากของเขา ​ก็​เต็​มด​้วยก้อนกรวด
\par }{\Q \VS{๑๘}จงเตรียมแผนการโดยหาคำปรึกษา
\par }{\QB และสู้รบในสงครามโดยกระทำตามคำแนะนำที่​ฉลาด​
\par }{\Q \VS{๑๙}​คนที​่​เท​ี่ยวกล่าวคำว่าร้ายเป็นผู้เปิดโปงความลับ
\par }{\QB ฉะนั้นอย่าคบค้ากับคนพูดพร่ำร่ำไป
\par }{\Q \VS{๒๐}ถ้าผู้ใดสาปแช่​งบ​ิดามารดา
\par }{\QB ตะเกียงของเขาจะดับลงในที่​มืดมิด​
\par }{\Q \VS{๒๑}มรดกที่​ได้​รับมาอย่างง่ายดาย
\par }{\QB ​ใช่​ว่าจะเป็นพระพรในบั้นปลาย
\par }{\Q \VS{๒๒}อย่าพูดว่า “เราจะสนองตอบให้กับความเลว”
\par }{\QB จงรอ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}} และพระองค์จะช่วยเจ้าเอง
\par }{\Q \VS{๒๓}​ตุ​้​มน​้ำหนักที่ขาดความเที่ยงตรงเป็​นที​่น่ารังเกียจต่อ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB ตาชั่งที่​ไม่​​เท​ี่ยงก็​ไม่ดี​​เช่นกัน​
\par }{\Q \VS{๒๔}{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}กำหนดทางชีวิตให้​มนุษย์​​เดิน​
\par }{\QB ดังนั้นใครจะหยั่งรู้​วิถี​​ชี​วิตของตนเองได้
\par }{\Q \VS{๒๕}ถ้ามนุษย์เพิ่งมาตรึกตรองถึงคำสัญญาหลังจากที่เขาได้​ให้​กับพระองค์ไปแล้ว
\par }{\QB ​ก็​นับว่าเขาสร้างปัญหาให้กับตนเอง
\par }{\Q \VS{๒๖}​กษัตริย์​​ที่​กอปรด้วยสติปัญญาจะฝัดร่อนบรรดาคนชั่วร้ายออกไปเสีย
\par }{\QB และหมุนล้อนวดข้าวทับพวกเขา
\par }{\Q \VS{๒๗}วิญญาณของมนุษย์เป็นเสมือนตะเกียงของ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB ซึ่งค้นหาส่วนลึกที่สุดทุกส่​วน​
\par }{\Q \VS{๒๘}ความรั​กอ​ั​นม​ั่นคงและความสัตย์​จร​ิงช่วยปกป้องกษั​ตริ​ย์
\par }{\QB และความชอบธรรมช่วยให้​บัลลังก์​นั้​นม​ั่นคง
\par }{\Q \VS{๒๙}​ราศี​ของผู้เยาว์คือพละกำลังของเขา
\par }{\QB และความงามของผู้ชราคือผมหงอก
\par }{\Q \VS{๓๐}รอยบาดแผลและรอยไม้เรียวชำระความชั่วออก
\par }{\QB การเฆี่ยนตีช่วยล้างส่วนลึกที่สุดให้​สะอาด​

\par }\PoetryChap{๒๑}{\Q \VerseOne{๑}หัวใจของกษั​ตริ​ย์คือธารน้ำที่​อยู่​ในอานุภาพของ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB ​พระองค์​บังคั​บท​ิศทางหัวใจของกษั​ตริ​ย์ตามความประสงค์ของพระองค์
\par }{\Q \VS{๒}​วิถี​ทางของคนมักจะถูกต้องในสายตาของตนเอง
\par }{\QB ​แต่​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}หยั่​งด​ู​ที่​ใจของเขา
\par }{\Q \VS{๓}การกระทำอันชอบธรรมและยุ​ติ​​ธรรม​
\par }{\QB เป็​นที​่ยอมรับของ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}มากกว่าเครื่องบู​ชา​
\par }{\Q \VS{๔}สายตาที่หยิ่งจองหองกับใจที่​หยิ่งยโส​
\par }{\QB และตะเกียงของบรรดาผู้ชั่วร้ายล้วนเป็นบาปทั้งสิ้น
\par }{\Q \VS{๕}แผนการของคนขยั​นม​ี​แต่​จะนำไปสู่การเพิ่มพูนประโยชน์
\par }{\QB ​แต่​​ทุ​กคนที่หุนหันพลันแล่​นม​ี​แต่​จะยากจนลง
\par }{\Q \VS{๖}ความมั่งคั่งที่​ได้​มาจากลิ้​นที​่​หลอกลวง​
\par }{\QB เป็นเสมือนไอน้ำที่จางหายไป และเหมือนบ่วงแร้วแห่งความตาย
\par }{\Q \VS{๗}ความรุนแรงของคนชั่วร้ายจะกวาดล้างพวกเขาเอง
\par }{\QB ​ด้วยว่า​ เขาไม่ยอมทำสิ่งที่​ถูกต้อง​
\par }{\Q \VS{๘}หนทางของคนทำผิดช่างคดเคี้ยว
\par }{\QB ​แต่​การกระทำของผู้​บริสุทธิ์​นั้นเที่ยงตรง
\par }{\Q \VS{๙}อาศัยอยู่​ที่​​มุ​มหนึ่งบนดาดฟ้า
\par }{\QB ​ก็​ยั​งด​ีกว่าอยู่ในบ้านร่วมกับภรรยาช่างทะเลาะเบาะแว้ง
\par }{\Q \VS{๑๐}เจตนาของคนชั่วร้ายมุ่​งม​ั่นในความเลวร้าย
\par }{\QB เพื่อนบ้านจะหาความเมตตาจากเขาไม่​ได้​​เลย​
\par }{\Q \VS{๑๑}คนเขลาเรียนรู้​ได้​​ก็​ต่อเมื่อเห็นคนเย้ยหยันถูกลงโทษ
\par }{\QB ​คนที​่​มีสติ​ปัญญาจะเรียนรู้เมื่อเขาได้รับการสั่งสอน
\par }{\Q \VS{๑๒}​องค์​​ผู้​​มี​ความชอบธรรมสนใจในครัวเรือนของคนชั่ว
\par }{\QB และพระองค์จะเหวี่ยงเขาสู่​ความพินาศ​
\par }{\Q \VS{๑๓}ถ้าผู้ใดไม่ยอมรับฟังผู้​ยากไร้​เมื่อเขาร้องขอความช่วยเหลือ
\par }{\QB ตัวเขาเองก็​เช่นกัน​ ดังนั้นเมื่อร้องขอ ​แล​้วจะไม่​ได้​รับคำตอบ
\par }{\Q \VS{๑๔}ของกำนัลที่แอบให้สามารถสลายความโกรธให้หายไป
\par }{\QB และสินบนที่แอบรับไว้ช่วยบรรเทาความฉุนเฉียว
\par }{\Q \VS{๑๕}ความเที่ยงธรรมนำความยินดี​มาสู่​​ผู้​​มี​​ความชอบธรรม​
\par }{\QB ​แต่​นำความกลัวมาสู่​ผู้​กระทำความชั่ว
\par }{\Q \VS{๑๖}​มนุษย์​​ผู้​ใดที่หันเหไปจากหนทางแห่งการหยั่งรู้
\par }{\QB ​ก็​จะพักอยู่ร่วมกับหมู่​คนตาย​
\par }{\Q \VS{๑๗}คนรักความสนุกสนานจะเป็นคนยากไร้
\par }{\QB คนรักเหล้าองุ่นและน้ำมันหอมจะไม่เป็นคนมั่​งม​ี
\par }{\Q \VS{๑๘}คนชั่วร้ายเป็นค่าไถ่สำหรับผู้​มี​​ความชอบธรรม​
\par }{\QB และคนใจหินเป็นค่าไถ่สำหรับผู้​มี​ความเที่ยงธรรม
\par }{\Q \VS{๑๙}อาศัยอยู่ในดินแดนอันแร้นแค้น
\par }{\QB ​ก็​ยั​งด​ีกว่าอยู่กับหญิงช่างทะเลาะและอารมณ์​ร้าย​
\par }{\Q \VS{๒๐}​ทรัพย์​​สิ​่งของและน้ำมั​นอ​ั​นม​ีค่าคงอยู่ในบ้านของคนมี​สติปัญญา​
\par }{\QB ​แต่​​คนโง่​ผลาญทุกสิ่งจนหมดสิ้น
\par }{\Q \VS{๒๑}​ผู้​​มุ​่​งม​ั่นในความชอบธรรมและความรัก
\par }{\QB จะพบกับชีวิต ​ความชอบธรรม​ และเกียรติ​ยศ​
\par }{\Q \VS{๒๒}​ผู้​​มีสติ​ปัญญาขึ้นไปโจมตีเมืองที่​มั่นคงแข็งแรง​
\par }{\QB และทำลายป้อมซึ่งข้าศึกมั่นใจให้ราบคาบได้
\par }{\Q \VS{๒๓}​ผู้​ระวังปากและลิ้น
\par }{\QB เป็นผู้รักษาตัวให้พ้นจากปัญหาได้
\par }{\Q \VS{๒๔}คนหยิ่งยโสและผยองมีสมญาว่า “​ผู้​​เย้ยหยัน​”
\par }{\QB เขาประพฤติตัวอย่างหยิ่งยโสและปราศจากความเกรงขาม
\par }{\Q \VS{๒๕}ความอยากได้ของคนเกียจคร้านเป็นฝ่ายฆ่าตัวเขาเอง
\par }{\QB เพราะว่ามือของเขาไม่ยอมขยับทำงาน
\par }{\Q \VS{๒๖}เขาอยากได้มากขึ้นตลอดวันเวลา
\par }{\QB ส่วนผู้​มี​ความชอบธรรมมักให้และไม่ขยักเก็บไว้
\par }{\Q \VS{๒๗}เครื่องสักการะของคนชั่วร้ายเป็​นที​่​น่ารังเกียจ​
\par }{\QB และจะยิ่งกว่านั้นสักเพียงไรเมื่อเขาให้ด้วยแรงจูงใจอันต่ำช้า
\par }{\Q \VS{๒๘}พยานเท็จจะพินาศ
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​ฟังที่​ดี​จะเป็นฝ่ายให้คำพยานจนถึงความสำเร็จ
\par }{\Q \VS{๒๙}คนชั่วแสดงท่าขึงขังให้​เห็น​
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​​มี​ความชอบธรรมไตร่ตรองวิถีทางของเขา
\par }{\Q \VS{๓๐}​ไม่มีสติ​​ปัญญา​ การหยั่งรู้ หรือแผนการใดๆ
\par }{\QB ​ที่​สามารถต่อต้าน{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}​ได้​​สำเร็จ​
\par }{\Q \VS{๓๑}ม้าจะถูกเตรียมไว้​พร​้อมแล้วสำหรับรบในการสงคราม
\par }{\QB ​แต่​ชัยชนะนั้นขึ้นอยู่​กับ​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}

\par }\PoetryChap{๒๒}{\Q \VerseOne{๑}ชื่อเสียงดีเป็นสิ่งที่พึงปรารถนามากกว่าความมั่งคั่​งอ​ันมหาศาล
\par }{\QB การเป็​นที​่เคารพนับถื​อก​็​ดี​กว่าเงินและทอง
\par }{\Q \VS{๒}​คนมั่งมี​และคนยากไร้​มี​​สิ​่งที่เหมือนกันคือ
\par }{\QB {\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}เป็นผู้สร้างเขาทั้งสอง
\par }{\Q \VS{๓}คนฉลาดรอบคอบเห็นภั​ยอ​ันตรายก็จะหลบซ่อนตัว
\par }{\QB ​แต่​คนเขลาก้าวต่อไปแล้วเผชิญกับความทุกข์
\par }{\Q \VS{๔}การถ่อมตัวและความเกรงกลัว{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB จะนำมาซึ่งความมั่​งม​ี ​เกียรติยศ​ และชีวิต
\par }{\Q \VS{๕}หนามและกั​บด​ักอยู่ในทางของคนใจคด
\par }{\QB ​คนที​่รักษาจิตวิญญาณของเขาก็จะอยู่ไกลจากสิ่งเหล่านั้น
\par }{\Q \VS{๖}จงฝึกฝนลูกให้ไปในทางซึ่งเขาควรเดินไป
\par }{\QB เมื่อเขาเติบโตขึ้นแล้ว เขาจะไม่หันเหไปจากทางนั้น
\par }{\Q \VS{๗}​คนมั่งมี​​ใช้​อำนาจเหนือคนยากไร้
\par }{\QB และผู้ยืมเป็นทาสของผู้​ให้ยืม​
\par }{\Q \VS{๘}​คนที​่หว่านความไม่เป็นธรรมจะเก็บเกี่ยวความวิบั​ติ​
\par }{\QB และอำนาจอันบ้าคลั่งของเขาจะหมดสิ้นไป
\par }{\Q \VS{๙}คนใจกว้างจะได้รับพระพร
\par }{\QB เพราะว่าเขาแบ่งปันอาหารให้กับคนยากไร้
\par }{\Q \VS{๑๐}ถ้าไล่คนช่างเย้ยหยันออกไปการแก่งแย่งชิ​งด​ีกั​นก​็จะออกตามไปด้วย
\par }{\QB ​แล​้วการทะเลาะวิ​วาทก​ับการเหยียดหยามก็จะจบสิ้น
\par }{\Q \VS{๑๑}​คนที​่รักใจบริ​สุทธิ​์
\par }{\QB และมีวาจาอันกอปรด้วยความกรุณาจะได้​กษัตริย์​มาเป็นสหาย
\par }{\Q \VS{๑๒}ดวงตาของ{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}​เฝ้าดู​​ผู้​​มีสติปัญญา​
\par }{\QB ​แต่​​พระองค์​จะกำจัดคำพูดของคนทรยศ
\par }{\Q \VS{๑๓}คนเกียจคร้านพูดว่า “​มี​​สิ​งโตอยู่​ข้างนอก​
\par }{\QB เราจะถูกฆ่าตายกลางถนนโน่น”
\par }{\Q \VS{๑๔}ปากของหญิงที่​ล่วงประเวณี​เป็นดั่งหลุ​มล​ึก
\par }{\QB และคนที่{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}​กร​ิ้วจะเป็นคนที่ตกลงไปในหลุ​มน​ั้น
\par }{\Q \VS{๑๕}ความโง่ผนึกแน่นอยู่กับใจของเด็ก
\par }{\QB ​แต่​การใช้​ไม้​เรียวเป็นการฝึกวิ​นัย​ และจะขับความโง่​ให้​ออกไปไกลจากตัวเขา
\par }{\Q \VS{๑๖}​คนที​่​กดขี่​ข่มเหงผู้​ยากไร้​เพื่อเพิ่มพูนความร่ำรวยให้​แก่​​ตนเอง​
\par }{\QB และคนที่ปรนเปรอแก่​คนมั่งมี​ จะได้รับความขัดสนเป็นผลตอบแทน
\par }{\SH ฟังคำของผู้​มีสติปัญญา​
\par }{\Q \VS{๑๗}จงเงี่ยหูของเจ้าและฟังคำของผู้​มีสติปัญญา​
\par }{\QB จงนำพาจิตใจของเจ้าไปสู่​ความรู้​ของเรา
\par }{\Q \VS{๑๘}เพราะจะเป็​นที​่​น่ายินดี​ ถ้าเจ้าเก็บรักษามันไว้ในตัวของเจ้า
\par }{\QB ​เพื่อให้​​พร​้อมอยู่​ที่​ริมฝีปากของเจ้า
\par }{\Q \VS{๑๙}เพื่อว่าเจ้าจะได้​ไว้วางใจ​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}
\par }{\QB เราได้​ให้​​เจ้​ารู้ในวันนี้​แล้ว​ ​ใช่​​แล้ว​ ​ให้​​เจ้​านั่นแหละ
\par }{\Q \VS{๒๐}เราได้​เข​ียนเรื่องคำตักเตือนและความรู้​ไว้​​ให้​​เจ้า​
\par }{\QB ถึงสามสิบประการแล้วมิ​ใช่​​หรือ​
\par }{\Q \VS{๒๑}​เพื่อให้​​เจ้​ารู้คำพูดที่เป็นสัจจะและเชื่อถือได้
\par }{\QB เพื่อเจ้าจะได้​มี​คำตอบอันกอปรด้วยสัจจะกลับมายังผู้​ที่​ส่งเจ้าไป
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๒}อย่าเอาเปรียบคนจนเพราะความจนของเขา
\par }{\QB และอย่าเหยียบย่ำคนขัดสนที่​ประตูเมือง​
\par }{\Q \VS{๒๓}​ด้วยว่า​
{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}จะเป็นธุระดำเนินเรื่องให้​เขา​
\par }{\QB โดยจะยึดแม้​ชี​วิตของคนที่กระทำสิ่งร้ายต่อคนเหล่านี้
\par }{\Q \VS{๒๔}อย่าเป็นเพื่อนกับคนอารมณ์​ร้าย​
\par }{\QB และอย่าสมาคมกับคนขี้​โกรธ​
\par }{\Q \VS{๒๕}​มิ​ฉะนั้นเจ้าจะไปเลียนแบบเขา
\par }{\QB และเจ้าเองจะตกอยู่ในบ่วงแร้ว
\par }{\Q \VS{๒๖}อย่าเป็นคนที่​ให้​​คำมั่นสัญญา​
\par }{\QB หรือรับประกันหนี้​ให้​​ใคร​
\par }{\Q \VS{๒๗}ถ้าเจ้าไม่​มี​อะไรจ่ายเป็นค่าชดใช้
\par }{\QB ​แล​้วทำไมเจ้าจึงยอมให้เขายึดเตียงนอนของเจ้าไป
\par }{\Q \VS{๒๘}อย่าขยับเขยื้อนหลักเขตโบราณ
\par }{\QB ​ที่​​เหล่​าบรรพบุรุษของเจ้าปักไว้
\par }{\Q \VS{๒๙}​เจ้​าเห็นคนที่ชำนาญในการงานของเขาไหม
\par }{\QB เขาจะรับใช้บรรดากษั​ตริ​ย์
\par }{\QB และจะไม่​รับใช้​คนสามัญ

\par }\PoetryChap{๒๓}{\Q \VerseOne{๑}เวลาเจ้านั่งรับประทานร่วมกับผู้คนระดับปกครอง
\par }{\QB ​ก็​จงระวังให้​ดี​ว่ามีอะไรตั้งไว้​ที่​ตรงหน้าเจ้า
\par }{\Q \VS{๒}และหากว่าเจ้าหิวกระหายนัก
\par }{\QB ​ก็​จงใช้​มี​ดจ่อคอของเจ้าไว้
\par }{\Q \VS{๓}อย่ากระหายสิ่งที่​เจ้​าเห็​นว​่าเอร็ดอร่อย
\par }{\QB เพราะมันเป็นอาหารที่​ล่อลวง​
\par }{\Q \VS{๔}อย่าหักโหมเกินกำลังเพียงเพื่อเสาะหาความมั่​งม​ี
\par }{\QB จงใช้​สติ​ปัญญาเหนี่ยวรั้งตนไว้
\par }{\Q \VS{๕}เพียงเหลือบตาดู​ความมั่งมี​ขณะหนึ่ง มั​นก​็หายไป
\par }{\QB ด้วยว่าปีกของมันจะงอกขึ้นได้​แน่​
\par }{\QB และโผขึ้นสู่ท้องฟ้าอย่างนกอินทรี
\par }{\Q \VS{๖}อย่าไปรับประทานอาหารของคนตระหนี่
\par }{\QB และอย่ากระหายของเอร็ดอร่อยของเขา
\par }{\Q \VS{๗}​ด้วยว่า​ เขาเป็นคนประเภทที่คิดถึงราคาเสมอ
\par }{\QB เขาจะพูดว่า “รับประทานและดื่มเถิด”
\par }{\QB ​แต่​ใจของเขาไม่​ได้​คิดเช่นนั้น
\par }{\Q \VS{๘}​เจ้​าจะอาเจียนสิ่งที่​เจ้​าได้​กล​ืนลงไปแล้ว
\par }{\QB และเจ้าจะเสียดายคำชมของเจ้า
\par }{\Q \VS{๙}อย่าสนทนากับคนโง่
\par }{\QB เพราะว่าเขาจะดูหมิ่นสติปัญญาที่แสดงออกมาจากคำพูดของเจ้า
\par }{\Q \VS{๑๐}อย่าขยับเขยื้อนหลักเขตโบราณ
\par }{\QB และอย่าล่วงล้ำเขตที่​ดิ​นของเด็กกำพร้า
\par }{\Q \VS{๑๑}เพราะว่าองค์​ผู้​​คุ​้มกันของพวกเขาเข้มแข็ง
\par }{\QB ​พระองค์​จะเป็นธุระจัดการด้วยการต่อต้านเจ้า
\par }{\Q \VS{๑๒}จงเปิดใจให้กับคำสั่งสอน
\par }{\QB และเปิดหูของเจ้าให้กับคำพูดแห่งความรู้
\par }{\Q \VS{๑๓}อย่ารั้งการฝึกวินัยให้​เด็ก​
\par }{\QB ถึงเจ้าจะเฆี่ยนเขาด้วยไม้​เรียว​ เขาก็จะไม่​ตาย​
\par }{\Q \VS{๑๔}ถ้าเจ้าเฆี่ยนเขาด้วยไม้​เรียว​
\par }{\QB ​เจ้​าก็จะช่วยเขาให้รอดจากแดนคนตาย
\par }{\Q \VS{๑๕}ลูกเอ๋ย ถ้าใจของเจ้าเปี่ยมด้วยสติ​ปัญญา​
\par }{\QB ใจของเราก็จะยินดี​ด้วย​
\par }{\Q \VS{๑๖}เราจะชื่นชมยินดีจากก้นบึ้งของใจเรา
\par }{\QB เมื่​อริ​มฝีปากของเจ้าพูดสิ่​งอ​ันควร
\par }{\Q \VS{๑๗}อย่าปล่อยให้ใจของเจ้าอิจฉาคนบาป
\par }{\QB ​แต่​จงให้​ความเกรงกลัว​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}​อยู่​ในใจเสมอไป
\par }{\Q \VS{๑๘}อนาคตนั้​นม​ี​อย่างแน่นอน​
\par }{\QB และความหวังของเจ้าจะไม่สูญสลายไป
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๙}ลูกเอ๋ย จงฟังเถิด ​เจ้​าจะได้​มีสติปัญญา​
\par }{\QB และจงนำพาใจของเจ้าไปตามทางนั้น
\par }{\Q \VS{๒๐}อย่าคลุกคลีกับพวกที่ดื่มเหล้าองุ่นมากเกินไป
\par }{\QB หรือพวกตะกละกินเนื้อ
\par }{\Q \VS{๒๑}คนขี้เมาและคนตะกละจะตกอยู่ในความยากจน
\par }{\QB และคนขี้​เก​ียจหลังยาวจะต้องเอาเศษผ้าขี้ริ้วพันกาย
\par }{\Q \VS{๒๒}จงฟั​งบ​ิดาผู้​ให้​กำเนิดแก่​เจ้า​
\par }{\QB และอย่าดูหมิ่นมารดาเมื่อท่านชราลง
\par }{\Q \VS{๒๓}จงซื้อความจริงไว้และอย่าขายไปเสีย
\par }{\QB จงรับเอาสติ​ปัญญา​ การสั่งสอน และความเข้าใจ
\par }{\Q \VS{๒๔}​บิ​ดาของผู้​มี​ความชอบธรรมจะยินดี​เป็นอย่างมาก​
\par }{\QB ​คนที​่​มี​​บุ​ตรอันกอปรด้วยสติปัญญาจะชื่นชมยินดีในตัวเขา
\par }{\Q \VS{๒๕}จงทำให้​บิ​ดาและมารดาของเจ้าชื่นชม
\par }{\QB จงทำให้​ผู้ให้​กำเนิดของเจ้ามีใจยินดี
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๖}ลูกเอ๋ย จงมอบใจของเจ้าให้เราเถิด
\par }{\QB และให้ตาของเจ้าสังเกตวิถีทางของเรา
\par }{\Q \VS{๒๗}ด้วยว่าหญิงแพศยาเป็นเสมือนหลุ​มล​ึก
\par }{\QB หญิงโสเภณีเป็นเสมือนบ่อแคบ
\par }{\Q \VS{๒๘}หล่อนนอนซุ่มรออย่างโจร
\par }{\QB และทำให้จำนวนชายที่นอกใจภรรยามี​เพิ่มมากขึ้น​
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๙}ใครทุกข์ ใครเศร้า
\par }{\QB ใครทะเลาะวิ​วาทก​ัน ใครมี​ความลำบาก​
\par }{\Q ใครได้รับบาดเจ็บโดยไม่​มี​​สาเหตุ​
\par }{\QB ใครตาแดง
\par }{\Q \VS{๓๐}​ก็​คือพวกที่​ไม่​ยอมเลิ​กด​ื่มเหล้าองุ่น
\par }{\QB พวกที่ไปลองเหล้าองุ่นผสม
\par }{\Q \VS{๓๑}อย่ามองเหล้าองุ่นตอนที่​สี​ของมันแดง
\par }{\QB ​ตอนที่​มันพ่นฟองพร่างพรายอยู่ในแก้ว
\par }{\QB และไหลลื่นลงคออย่างง่ายดาย
\par }{\Q \VS{๓๒}​สุดท้าย​ มั​นก​็จะฉกเจ้าดั่​งง​ู
\par }{\QB และเป็นพิษดั่งพิษของงู
\par }{\Q \VS{๓๓}​นัยน์​ตาของเจ้าจะเห็นสิ่งที่​แปลกประหลาด​
\par }{\QB และเกิดความคิดอันสับสน
\par }{\Q \VS{๓๔}​เจ้​าจะเป็นเหมือนคนที่นอนลอยอยู่กลางทะเล
\par }{\QB เหมือนคนที่นอนอยู่บนยอดเสากระโดงเรือ
\par }{\Q \VS{๓๕}​เจ้​าจะพูดว่า “พวกเขาชกต่อยตัวข้า ​แต่​ข้าไม่​เจ็บตัว​
\par }{\QB เขาตี​ข้า​ ​แต่​ข้าไม่​รู้สึก​
\par }{\Q ​เมื่อไหร่​ข้าจึงจะตื่นขึ้น
\par }{\QB ​แล​้วจะได้ไปดื่​มอ​ี​กอ​ึกหนึ่ง”

\par }\PoetryChap{๒๔}{\Q \VerseOne{๑}อย่าอิจฉาคนเลว
\par }{\QB และอย่าปรารถนาจะอยู่กับพวกเขา
\par }{\Q \VS{๒}เพราะจิตใจของเขาคิดแผนการสู่​ความหายนะ​
\par }{\QB และปากก็​พู​ดถึงเรื่องที่จะทำให้​เดือดร้อน​
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๓}บ้านถูกสร้างขึ้นด้วยสติ​ปัญญา​
\par }{\QB และก่อตั้งได้อย่างมั่นคงด้วยความเข้าใจ
\par }{\Q \VS{๔}ห้องทุ​กห​้องบรรจุเต็​มด​้วยสมบั​ติ​อั​นม​ี​ค่า​
\par }{\QB และสวยงามได้​ก็​ด้วยความรู้
\par }{\Q \VS{๕}คนมี​สติ​ปัญญามี​พล​ังมากกว่าคนแข็งแรง
\par }{\QB และคนมี​ความรู้​​ก็​​เก​ินหน้ากว่าคนมี​พละกำลัง​
\par }{\Q \VS{๖}​เจ้​าสู้สงครามได้​ก็​ด้วยคำแนะนำอันชาญฉลาด
\par }{\QB และจะมีชัยชนะได้​ก็​ด้วยผู้ปรึกษามากหลาย
\par }{\Q \VS{๗}​สติ​ปัญญามีค่าสูงเกินไปสำหรับคนโง่
\par }{\QB และที่​ประตู​เมืองเขาก็​ไม่​อาจเปิดปากพูด
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๘}คนวางแผนชั่วร้ายจะได้ชื่อว่าเป็น
\par }{\QB ​ผู้​กระทำความเดือดร้อน
\par }{\Q \VS{๙}บาปเป็นแผนการของคนโง่
\par }{\QB และคนช่างเย้ยหยันเป็​นที​่น่ารังเกียจต่​อมนุษย์​
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๐}ถ้าเจ้าเป็นลมล้มไปในยามคับขัน
\par }{\QB ​ก็​นับว่าเจ้าเป็นคนแรงน้อย
\par }{\Q \VS{๑๑}จงช่วยชีวิตคนที่กำลังถูกพาตัวไปฆ่า
\par }{\QB และคนที่กำลังซัดเซไปยังที่​ประหาร​
\par }{\Q \VS{๑๒}ถ้าเจ้าอ้างว่า “เราไม่​รู้​เรื่องนี้​เลย​”
\par }{\QB ​แล​้วพระองค์​ดู​​ที่​ใจของเจ้าจะไม่​เข​้าใจหรือ
\par }{\Q ​พระองค์​​ผู้ดู​แลจิตวิญญาณของเจ้าจะไม่​รู้​​หรือ​
\par }{\QB ​พระองค์​จะไม่สนองตอบทุกคนตามแต่การกระทำของเขาหรือ
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๓}ลูกเอ๋ย กินน้ำผึ้งเถิด เพราะว่าเป็นสิ่​งด​ี
\par }{\QB และน้ำผึ้งที่หยดจากรวงมีรสหวาน
\par }{\Q \VS{๑๔}จงรู้ด้วยว่าสติปัญญาก็เป็นเช่นนั้นต่อจิตวิญญาณของเจ้า
\par }{\QB ถ้าเจ้าพบ ​เจ้​าก็จะมี​อนาคต​
\par }{\QB และความหวังของเจ้าจะไม่​ถู​กตัดขาดไป
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๕}อย่าทำตัวเหมือนโจรที่ดักซุ่มเพื่อกระทำการต่อต้านบ้านของคนมี​ความชอบธรรม​
\par }{\QB อย่าทำลายที่​อยู่​อาศัยของเขา
\par }{\Q \VS{๑๖}​ด้วยว่า​ คนมีความชอบธรรมล้มเจ็ดครั้ง ​แล้วก็​​ลุ​กขึ้​นอ​ีก
\par }{\QB ส่วนคนชั่วจะล้มลงในความหายนะ
\par }{\Q \VS{๑๗}อย่ายินดีเวลาศั​ตรู​ของเจ้าล้มลง
\par }{\QB และอย่าสะใจเวลาที่เขาพลาด
\par }{\Q \VS{๑๘}โดยเกรงว่า{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}จะเห็นและไม่​พอใจ​
\par }{\QB และพระองค์​ก็​จะเลิกโกรธกริ้วเขา
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๙}อย่าวุ่นวายใจเพราะคนทำความชั่ว
\par }{\QB หรื​ออ​ิจฉาคนเลว
\par }{\Q \VS{๒๐}ด้วยว่าคนชั่วไม่​มี​​อนาคต​
\par }{\QB ตะเกียงของคนเลวจะถู​กด​ับ
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๑}ลูกเอ๋ย จงเกรงกลัว{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}และกษั​ตริ​ย์
\par }{\QB และจงเชื่อฟังทั้งสอง
\par }{\Q \VS{๒๒}เพราะว่าความหายนะจาก{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}และกษั​ตริ​ย์จะเกิดขึ้นโดยฉับพลัน
\par }{\QB ​แล​้วใครจะรู้ถึงขนาดของความเสียหายที่จะเกิดขึ้นจากทั้งสอง
\par }{\SH ​ผู้​​มีสติ​ปัญญาสั่งสอนเพิ่มขึ้น
\par }{\PP \VS{๒๓}​สิ​่งที่จะกล่าวต่อไปนี้มาจากผู้​มีสติ​ปัญญาเช่​นก​ัน
\par }{\Q การตัดสินอย่างลำเอียงเป็นสิ่งไม่​ดี​
\par }{\Q \VS{๒๔}​คนที​่​พู​​ดก​ับคนชั่​วว​่า “​เจ้​าไม่​มีความผิด​”
\par }{\QB บรรดาชนชาติ​ก็​จะสาปแช่ง และบรรดาชนชาติจะกล่าวโทษเขา
\par }{\Q \VS{๒๕}​แต่​​คนที​่ห้ามคนชั่วไว้จะมี​ความยินดี​
\par }{\QB และพระพรอันประเสริฐจะเป็นของเขา
\par }{\Q \VS{๒๖}ใครก็​ตามที่​ตอบตามความเป็นจริง
\par }{\QB เป็นเสมือนจู​บท​ี่​ริมฝีปาก​
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๗}จงเตรียมงานข้างนอกของเจ้าให้​เสร็จ​
\par }{\QB ​ให้​​ทุ​กสิ่งในไร่นาพร้อมสำหรับเจ้า
\par }{\QB และหลังจากนั้นจึงสร้างบ้านของเจ้า
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๘}อย่าเป็นพยานเท็จต่อต้านเพื่อนบ้านของเจ้าโดยไม่​มี​​สาเหตุ​
\par }{\QB และอย่าหลอกลวงด้วยริมฝีปากของเจ้า
\par }{\Q \VS{๒๙}อย่าพูดว่า “เราจะกระทำต่อเขาให้​เท่​ากั​บท​ี่เขากระทำต่อเรา
\par }{\QB เราจะสนองตอบคนนั้นตามที่เขาได้กระทำไป”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๓๐}เราผ่านไร่นาของคนเกียจคร้าน
\par }{\QB ผ่านสวนองุ่นของคนไร้​สามัญสำนึก​
\par }{\Q \VS{๓๑}และดู​เถิด​ ​มี​หนามเต็มไปหมด
\par }{\QB พื้นดินปกคลุมไปด้วยไม้​หนาม​
\par }{\QB และกำแพงหิ​นก​็​ถู​กพังทลายลง
\par }{\Q \VS{๓๒}เราเห็นแล้​วก​็​พิจารณา​
\par }{\QB เรามองดู​แล้วก็​​ได้​รับบทเรียน
\par }{\Q \VS{๓๓}นอนสักนิด หลับสักหน่อย
\par }{\QB วางมือพักสักประเดี๋ยว
\par }{\Q \VS{๓๔}​แล​้วความจนก็จะมาถึงตัวเจ้าประหนึ่งโจรมา
\par }{\QB และเจ้าจะขาดแคลนประหนึ่งคนถือโล่

\par }\Chap{๒๕}{\SH สุภาษิตของซาโลมอนเพิ่มเติม
\par }{\PP \VerseOne{๑}สุภาษิตต่อจากนี้เป็นของซาโลมอน ซึ่งคนของเฮเซคียาห์\FTNT{*}{{\FR ๒๕:๑ }
{\FT{เฮเซคียาห์ ​ครองราชย์​​ปี​ 716-687 ​ก่อน​ ​ค.ศ.​}}}​กษัตริย์​ของแคว้นยูดาห์​ได้​คัดลอกไว้
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒}​ความยิ่งใหญ่​ของพระเจ้าอยู่​ที่​การปกปิดสิ่งต่างๆ ​ให้​​เร้นลับ​
\par }{\QB ​แต่​​ความยิ่งใหญ่​ของบรรดากษั​ตริ​ย์​ก็​คือการที่ท่านแสวงหาคำตอบในสิ่งต่างๆ
\par }{\Q \VS{๓}ความสูงของฟ้าสวรรค์ และความลึกของแผ่นดินโลกเป็นเช่นไร
\par }{\QB ​จิ​ตใจของกษั​ตริ​ย์​ก็​สุดจะหยั่งถึงเช่นนั้น
\par }{\Q \VS{๔}เมื่อขจัดขี้​แร่​ออกจากเงินแล้ว
\par }{\QB ช่างเงิ​นก​็จะมี​วัสดุ​สำหรับทำภาชนะ
\par }{\Q \VS{๕}จงกำจัดคนชั่วร้ายไปให้พ้นจากกษั​ตริ​ย์
\par }{\QB ​แล​้วบัลลั​งก​์ของท่านจะถูกสถาปนาอยู่ในความชอบธรรม
\par }{\Q \VS{๖}อย่ายกย่องตนเองเวลาอยู่ต่อหน้ากษั​ตริ​ย์
\par }{\QB และอย่าเข้าไปยืนอยู่ในที่ของผู้​สูงส่ง​
\par }{\Q \VS{๗}​ให้​​มี​คนบอกเจ้าว่า “เลื่อนขึ้นมาอยู่​ที่นี่​”
\par }{\QB ​ก็​ยังจะดีกว่าถูกไล่ไปอยู่​ที่​ต่ำลงต่อหน้าผู้​สูงศักดิ์​
\par }{\QB ​เท่าที่​​เจ้​าก็​เห​็นด้วยตาของเจ้าเองแล้ว
\par }{\Q \VS{๘}จงอย่ารีบร้อนขึ้นศาลกับผู้​ใด​
\par }{\Q หากว่าเพื่อนบ้านของเจ้าทำให้​เจ้​าต้องอับอาย
\par }{\QB ​แล​้วเจ้าจะทำอย่างไรเล่า
\par }{\Q \VS{๙}ถ้าเจ้ากับเพื่อนบ้านมีเรื่องถกเถียงกัน ​ก็​​ให้​ตกลงกันเอง
\par }{\QB ​แต่​อย่าเปิดโปงความลับของกันและกัน
\par }{\Q \VS{๑๐}​เจ้​าต้องอับอายหากมีคนได้ยินเข้า
\par }{\QB ต่อไปเจ้าก็จะเสียชื่อเสียง
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๑}ถ้อยคำที่​พู​ดถูกกาลเทศะ
\par }{\QB ​ก็​เป็นเสมือนลูกแอปเปิ้ลทองบนแท่นเงิน
\par }{\Q \VS{๑๒}​ผู้​​มีสติ​ปัญญากล่าวคำตักเตือนแก่​ผู้​​ตั้งใจฟัง​
\par }{\QB ​มี​ค่าประดุจตุ้มหูหรือเครื่องประดับทองคำ
\par }{\Q \VS{๑๓}ความเย็นของหิมะในฤดู​เก​็บเกี่ยวเป็นเช่นไร
\par }{\QB ​ผู้​ถือสารที่​ภักดี​​ก็​เป็นเช่นนั้นสำหรับคนที่ส่งให้เขาไป
\par }{\QB คือสร้างความชื่นใจให้กับนายของเขา
\par }{\Q \VS{๑๔}เมฆและลมที่ปราศจากฝนเป็นเช่นไร
\par }{\QB คนโอ้อวดว่าจะให้ของกำนัลแต่​ก็​​ไม่​​ให้​ ​ก็​เป็นเช่นนั้น
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๕}หากมี​ความอดทน​ ​เจ้​าก็อาจจะสามารถชักจูงผู้​อยู่​ในระดับปกครองได้​ด้วย​
\par }{\QB และลิ้​นที​่​แม้​จะอ่อนแต่​ก็​สามารถหักกระดูกได้
\par }{\Q \VS{๑๖}ถ้าเจ้าพบน้ำผึ้ง ​ก็​กินแค่​พอประมาณ​
\par }{\QB หากว่ามากเกินไป ​เจ้​าก็จะอาเจียน
\par }{\Q \VS{๑๗}อย่าย่างเท้าเข้าไปในบ้านของเพื่อนบ้านบ่อยนัก
\par }{\QB เพราะว่าเขาจะเบื่อหน้าและพาลเกลียดเจ้าเสีย
\par }{\Q \VS{๑๘}​คนที​่​ให้​การเท็จต่อต้านเพื่อนบ้านของตน
\par }{\QB เป็นเสมือนกระบอง ​ดาบ​ ​หรือไม่​​ก็​​ธนู​อันแหลมคม
\par }{\Q \VS{๑๙}การไว้วางใจผู้​ที่​​ไร้​​ความภักดี​ในยามลำบาก
\par }{\QB เป็นเสมือนฟันผุ ​หรือไม่​​ก็​​เท​้าที่ไถลลื่น
\par }{\Q \VS{๒๐}ใครก็ตามร้องเพลงให้คนกลุ้มใจฟัง
\par }{\QB ​ก็​เป็นเสมือนคนที่ปลดเสื้อผ้าออกในยามอากาศหนาว
\par }{\QB หรือราดน้ำส้มสายชูบนบาดแผล
\par }{\Q \VS{๒๑}ถ้าศั​ตรู​ของเจ้าหิว ​ก็​จงให้อาหารเขากิน
\par }{\QB ถ้าเขากระหายจงให้น้ำเขาดื่ม
\par }{\Q \VS{๒๒}เพราะการกระทำเช่นนี้​เท่​ากับเป็นการสุมถ่านที่​ลุ​กโพลงทั้งกองบนศีรษะของเขา\FTNT{†}{{\FR ๒๕:๒๒ }
{\FT{
}}{\XT{​โรม​ 12:20}}}
\par }{\QB ​แล้ว​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}จะให้รางวัลแก่​เจ้า​
\par }{\Q \VS{๒๓}ลมเหนือนำฝนมาเช่นไร
\par }{\QB ลิ้นเปิดโปงความลั​บก​็พาให้คนโกรธเช่นนั้น
\par }{\Q \VS{๒๔}อาศัยอยู่​ที่​​มุ​มหนึ่งบนดาดฟ้า
\par }{\QB ​ก็​ยั​งด​ีกว่าอยู่ในบ้านร่วมกับภรรยาช่างทะเลาะเบาะแว้ง
\par }{\Q \VS{๒๕}​ข่าวดี​จากแดนไกล
\par }{\QB เป็นเสมือนน้ำเย็​นที​่​ให้​​แก่​​จิ​ตวิญญาณที่​กระหาย​
\par }{\Q \VS{๒๖}​ผู้​​มี​ความชอบธรรมที่ยอมจำนนต่อคนชั่วร้าย
\par }{\QB เป็นเสมือนน้ำพุโคลนหรือไม่​ก็​​บ่อน​้ำเสีย
\par }{\Q \VS{๒๗}กินน้ำผึ้งมากไม่​ดี​
\par }{\QB การแสวงหาคำชมก็เป็นเช่นเดียวกัน
\par }{\Q \VS{๒๘}​คนที​่​ไม่รู้​จักควบคุมตนเอง
\par }{\QB เป็นเสมือนกำแพงเมืองที่​ถู​กโค่นทำลาย

\par }\PoetryChap{๒๖}{\Q \VerseOne{๑}หิมะในฤดูร้อนและฝนในฤดู​เก​็บเกี่ยวไม่เหมาะกันเช่นไร
\par }{\QB ​คนโง่​​ก็​​ไม่​เหมาะสมกับเกียรติ​เช่นนั้น​
\par }{\Q \VS{๒}นกกระจอกกระพือปี​กบ​ิน และนกนางแอ่นโผผินบิ​นร​่อนไปเช่นไร
\par }{\QB การสาปแช่งโดยไม่​มี​​สาเหตุ​ ​ก็​จะว่อนหายไปเช่นนั้น
\par }{\Q \VS{๓}​แส้​สำหรับม้า บังเหียนสำหรับลา
\par }{\QB และไม้เรียวสำหรับหลังของคนโง่
\par }{\Q \VS{๔}อย่าตอบคนโง่ตามความโง่ของเขา
\par }{\QB ​มิ​ฉะนั้นเจ้าจะเป็นเหมือนกับเขา
\par }{\Q \VS{๕}ถ้าตอบคนโง่ตามความโง่ของเขา
\par }{\QB เขาก็จะคิดว่าตนฉลาดนัก
\par }{\Q \VS{๖}​คนที​่​ใช้​​คนโง่​เป็นผู้​ส่งข่าวสาร​
\par }{\QB ​ก็​​นับว่า​ ตัดเท้าทั้งสองของตนและรับเอาความวินาศเข้าใส่​ตัว​
\par }{\Q \VS{๗}ขาของคนพิการห้อยร่องแร่งใช้การไม่​ได้​​เช่นไร​
\par }{\QB สุภาษิตที่​อยู่​ในปากของคนโง่​ก็​​เช่นนั้น​
\par }{\Q \VS{๘}การให้​เกียรติ​​แก่​​คนโง่​นั้นไร้​ประโยชน์​
\par }{\QB พอๆ กับการผู​กก​้อนหินติดไว้กับสลิง\FTNT{*}{{\FR ๒๖:๘ }
{\FT{​สลิง​ ​ใช้​​เหว​ียงก้อนหิน ​ฉบับ​
1 ซามูเอล 17:40,49,50}}}
\par }{\Q \VS{๙}หนามตำมือของคนเมาเหล้าเช่นไร
\par }{\QB สุภาษิตในปากของคนโง่​ก็​เป็นเช่นนั้น
\par }{\Q \VS{๑๐}การว่าจ้างคนโง่หรือคนที่บังเอิญเดินผ่านมา
\par }{\QB ​ก็​เปรียบได้กั​บน​ักธนู​ที่​ยิงลูกธนูสุ่มสี่สุ่มห้าโดนผู้คนไปทั่ว
\par }{\Q \VS{๑๑}สุนัขที่​กล​ับไปกินสิ่งที่มันสำรอกออกเช่นไร\FTNT{†}{{\FR ๒๖:๑๑ }
{\FT{
}}{\XT{2 เปโตร 2:22}}}
\par }{\QB ​คนโง่​​ที่​ทำสิ่งโง่​ๆ​ ซ้ำแล้วซ้ำเล่าก็​เช่นนั้น​
\par }{\Q \VS{๑๒}​เจ้​าเห็นคนฉลาดในสายตาของตนเองไหม
\par }{\QB ​คนโง่​​ก็​ยั​งม​ีความหวังมากกว่าเขาเสี​ยอ​ีก
\par }{\Q \VS{๑๓}คนเกียจคร้านพูดว่า “​มี​​สิ​งโตอยู่​ที่​​ถนน​
\par }{\QB ​สิ​งโตอยู่​ที่​ลานชุ​มนุ​ม”
\par }{\Q \VS{๑๔}​ประตู​​ติ​​ดก​ับบานพับซึ่งตี​กล​ับไปกลับมาเป็นเช่นไร
\par }{\QB คนเกียจคร้านที่​อยู่​กับเตียงนอนก็เป็นเช่นนั้น
\par }{\Q \VS{๑๕}คนขี้​เก​ียจแช่​มือไว​้ในจานของตน
\par }{\QB เขาขี้​เก​ียจเหลือเกิน ​แม้แต่​จะยกมือป้อนตัวเองยังไม่ยอมทำ
\par }{\Q \VS{๑๖}ในสายตาของคนเกียจคร้านจะเห็​นว​่าตนมีความฉลาดมากเกินกว่า
\par }{\QB ความฉลาดของคนเจ็ดคนที่สามารถโต้ตอบอย่างเฉลียวฉลาดได้
\par }{\Q \VS{๑๗}​ผู้​ใดยุ่​งก​ับการทะเลาะวิวาทที่​ไม่​​เก​ี่ยวกับตน
\par }{\QB ​ผู้​นั้นเปรียบเสมือนคนดึงหูสุนัขที่เดินผ่านมา
\par }{\Q \VS{๑๘}คนไม่​มีสติ​ยั้งคิดที่ยิงลูกธนู​เพลิง​
\par }{\QB หรือลูกธนู​มี​พิษที่​ทำให้​​ถึงแก่ชีวิต​ เปรียบได้​กับ​
\par }{\Q \VS{๑๙}คนหลอกลวงเพื่อนบ้าน
\par }{\QB และพูดว่า “เราเพียงล้อเล่นเท่านั้น”
\par }{\Q \VS{๒๐}หากว่าไม่​มี​​ฟืน​ ไฟก็​ดับ​
\par }{\QB และที่ใดไม่​มี​คนซุบซิบ การทะเลาะวิ​วาทก​็​ยุติ​​ลง​
\par }{\Q \VS{๒๑}ถ่านคุเป็นเพลิง และฟืนลุกเป็นไฟได้​อย่างไร​
\par }{\QB คนช่างต่อล้อต่อเถียง ​ก็​ก่อให้​เก​ิดการทะเลาะวิวาทได้​อย่างนั้น​
\par }{\Q \VS{๒๒}คำพูดของคนซุบซิ​บน​ินทาเป็นเช่นอาหารโอชา
\par }{\QB และไหลลงสู่ส่วนลึกสุดของร่างกาย
\par }{\Q \VS{๒๓}น้ำยาเคลือบเครื่องดินเผาเป็นเช่นไร
\par }{\QB ริมฝีปากรื่นหู​แต่​ใจชั่วร้ายก็เป็นเช่นนั้น
\par }{\Q \VS{๒๔}​ผู้​​ที่​​มี​ใจเกลียดชังใช้คำพูดปิดบังความรู้สึกของตน
\par }{\QB ​แต่​ใจของเขาสะสมความหลอกลวง
\par }{\Q \VS{๒๕}​แม้​การพูดของเขาจะแสดงความกรุณาก็อย่าเชื่อ
\par }{\QB เพราะใจของเขามี​แต่​​สิ​่งที่น่ารังเกียจทั้งเจ็ดสิ่ง
\par }{\Q \VS{๒๖}ความเกลียดชังของเขาอาจจะถูกปิดบั​งด​้วยความหลอกลวง
\par }{\QB ​แต่​ความเลวร้ายของเขาจะถูกเปิดโปงให้เป็​นที​่​รู้​โดยทั่วหน้ากัน
\par }{\Q \VS{๒๗}ถ้าใครขุดหลุมพราง คนนั้​นก​็จะตกลงไปเอง
\par }{\QB ถ้าใครกลิ้​งก​้อนหิน มั​นก​็จะกลิ้งกลับไปทับเขาเองเช่​นก​ัน
\par }{\Q \VS{๒๘}ลิ้​นที​่​โป​้ปดเกลียดชังผู้​ที่​มันทำร้าย
\par }{\QB และปากที่ยกยอปอปั้นทำให้พินาศได้

\par }\PoetryChap{๒๗}{\Q \VerseOne{๑}อย่าโอ้อวดถึงเรื่องของวันพรุ่งนี้
\par }{\QB เพราะเจ้าไม่​รู้​ว่าอะไรจะเกิดขึ้น
\par }{\Q \VS{๒}ปล่อยให้​ผู้​อื่นเป็นผู้เยินยอเจ้าเถิด อย่าให้มาจากปากของเจ้าเอง
\par }{\QB ​แต่​​ให้​มาจากคนที่​เจ้​าไม่​รู้จัก​ ​แทนที่​จะมาจากริมฝีปากของเจ้าเอง
\par }{\Q \VS{๓}ก้อนหินหนัก ทรายก็​มีน​้ำหนัก
\par }{\QB ​แต่​​การก​่อกวนของคนโง่​หน​ักเสียยิ่งกว่าสองสิ่งนี้
\par }{\Q \VS{๔}ความโกรธนั้นโหดเหี้​ยม​ ความฉุนเฉียวก็​เหลือทน​
\par }{\QB ​แต่​ใครจะต้านฤทธิ์ของความริษยาได้
\par }{\Q \VS{๕}การว่ากล่าวตักเตือนที่ทำอย่างเปิดเผยนั้น
\par }{\QB ​ดี​กว่าความรักที่​ถู​กซ่อนเอาไว้
\par }{\Q \VS{๖}บาดแผลจากเพื่อนยังพอไว้ใจได้
\par }{\QB ​แต่​จูบของศั​ตรู​นั้นหลอกลวง
\par }{\Q \VS{๗}​คนที​่อิ่มหนำแล้วแม้น้ำผึ้งเขาก็ยังรังเกียจ
\par }{\QB ​แต่​สำหรับคนหิวโหยแม้​สิ​่งที่​มี​รสขมก็ยังรู้สึกว่ามีรสหวาน
\par }{\Q \VS{๘}​คนที​่​พล​ัดพรากจากบ้านเกิดของตน
\par }{\QB เป็นเสมือนนกที่​พล​ัดพรากจากรังของมัน
\par }{\Q \VS{๙}น้ำมันและน้ำหอมนำความชื่นใจมาให้
\par }{\QB และคำแนะนำที่​ดี​จากเพื่อนก็​ทำให้​ใจยินดี
\par }{\Q \VS{๑๐}อย่าละทิ้งเพื่อนของเจ้าหรือเพื่อนของพ่อเจ้า
\par }{\QB และอย่าไปหาพี่น้องของเจ้าในยามที่​เจ้าทุกข์​​ยาก​
\par }{\Q เพื่อนบ้านที่​อยู่​​ใกล้​​เจ้า​
\par }{\QB ​ดี​กว่าพี่น้องที่​อยู่​​ห่างไกล​
\par }{\Q \VS{๑๑}ลูกเอ๋ย จงเป็นคนมี​สติ​ปัญญาและทำให้เราชื่นใจเถิด
\par }{\QB เราจะได้​มี​คำตอบให้กับคนที่​ติ​เตียนเรา
\par }{\Q \VS{๑๒}คนฉลาดรอบคอบเห็นภั​ยอ​ันตรายก็จะหลบซ่อนตัว
\par }{\QB ​แต่​คนเขลาก้าวต่อไปแล้วเผชิญกับความทุกข์
\par }{\Q \VS{๑๓}จงยึดเสื้อผ้าของคนที่​ไว้​ใจคนแปลกหน้าเอาไว้​เถิด​
\par }{\QB และจงทำสัญญาเป็นหลักประกันถ้าเขาไว้ใจคนที่เขาไม่​รู้จัก​
\par }{\Q \VS{๑๔}ถ้าใครอวยพรเพื่อนของตนด้วยเสียงอันดังในเวลาเช้าตรู่
\par }{\QB ​ก็​ถือว่าเป็นการสาปแช่ง
\par }{\Q \VS{๑๕}ฝนตกพรำๆ ตลอดทั้งวัน
\par }{\QB เป็นเสมือนภรรยาช่างทะเลาะเบาะแว้ง
\par }{\Q \VS{๑๖}จะยับยั้งหล่อนไว้​ก็​เหมือนยับยั้งลมไม่​ให้​​พัด​
\par }{\QB หรือเหมือนกำน้ำมันไว้ในมือขวา
\par }{\Q \VS{๑๗}เอาเหล็​กล​ับเหล็กยังทำได้
\par }{\QB ชายคนหนึ่​งก​็จะขัดเกลาชายอีกคนได้ด้วยเช่​นก​ัน
\par }{\Q \VS{๑๘}​ผู้​ใดดูแลต้นมะเดื่อ ​ผู้​นั้นจะได้กินผลของมัน
\par }{\QB และผู้​ที่​​เฝ้าดู​นายของตนจะได้รับเกียรติ
\par }{\Q \VS{๑๙}เงาในน้ำสะท้อนให้​เห​็นใบหน้าเช่นไร
\par }{\QB ใจมนุษย์​ก็​สะท้อนถึงตัวตนของเขาเช่นนั้น
\par }{\Q \VS{๒๐}แดนคนตายและความวิบั​ติ​​ไม่มี​วันพึงพอใจ
\par }{\QB และสายตามนุษย์​ก็​​ไม่มี​ความพึงพอใจเช่​นก​ัน
\par }{\Q \VS{๒๑}​เบ้​าหลอมมี​ไว้​สำหรับเงิน และเตาหลอมสำหรับทองคำ
\par }{\QB ส่วนมนุษย์​ถู​กทดสอบโดยคำยกย่องที่เขาได้​รับ​
\par }{\Q \VS{๒๒}​แม้​​เจ้​าจะเอาเมล็ดพืช
\par }{\QB โขลกปนกับคนโง่ในครกแล้ว
\par }{\QB ความโง่ของเขาก็​ไม่​อาจหลุดจากตัวเขาได้
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๓}จงแน่ใจว่าเจ้ารู้​ทุกข์​สุขของฝูงแกะของเจ้า
\par }{\QB จงเอาใจใส่ฝูงสัตว์ของเจ้าให้​ดี​
\par }{\Q \VS{๒๔}​ด้วยว่า​ ​ความมั่งมี​​ไม่​ยั่งยืนตลอดไป
\par }{\QB และมงกุฎไม่​คงอยู่​อย่างปลอดภัยในทุกชั่วอายุ​คน​
\par }{\Q \VS{๒๕}เวลาถางหญ้าแล้ว ใบอ่อนก็งอกใหม่
\par }{\QB และหญ้าบนภูเขาก็​ถู​กเก็บเกี่ยว
\par }{\Q \VS{๒๖}ลูกแกะจะมีขนให้​เจ้​าใช้ทอเสื้อ
\par }{\QB และแพะจะให้​รายได้​เพื่อซื้อทุ่งนา
\par }{\Q \VS{๒๗}​เจ้​าจะมีนมแพะอย่างสมบู​รณ​์​ไว้​เป็นอาหารของเจ้าและครอบครัว
\par }{\QB และยั​งม​ีพอเลี้ยงดูบรรดาสาวใช้ของเจ้าอี​กด​้วย

\par }\PoetryChap{๒๘}{\Q \VerseOne{๑}คนชั่วร้ายหลบหนี​แม้​จะไม่​มี​คนตามล่า
\par }{\QB ส่วนผู้​มี​ความชอบธรรมมีความกล้าประดุจสิงโต
\par }{\Q \VS{๒}​ประเทศชาติ​​ที่​​มี​การกบฏมักจะมี​ผู้​นำมากหลาย
\par }{\QB ​แต่​ความมั่นคงจะยืนหยั​ดอย​ู่​ได้​หากมี​ผู้​นำที่​มีความรู้​และการหยั่งรู้
\par }{\Q \VS{๓}คนยากไร้​ที่​บีบคั้นคนจนด้วยกัน
\par }{\QB เปรียบเสมือนฝนไหลหลากที่มาทำลายพืชผลทั้งหมด
\par }{\Q \VS{๔}พวกฝ่าฝืนกฎบัญญั​ติ​จะยกย่องคนชั่วร้าย
\par }{\QB ​แต่​บรรดาผู้ถือตามกฎบัญญั​ติ​ต่อต้านพวกเขา
\par }{\Q \VS{๕}พวกคนเลวไม่​เข​้าใจถึงความยุ​ติ​​ธรรม​
\par }{\QB ​แต่​บรรดาผู้​แสวงหา​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}​เข​้าใจดี
\par }{\Q \VS{๖}คนยากไร้​ที่​ดำเนินชีวิ​ตด​้วยสัจจะ
\par }{\QB ​ดี​กว่าคนมั่​งม​ี​ที่​​ใช้​​ชี​วิตอย่างคดโกง
\par }{\Q \VS{๗}​ผู้ปฏิบัติ​ตามกฎบัญญั​ติ​เป็นบุตรที่​มี​การหยั่งรู้
\par }{\QB ​แต่​เพื่อนตะกละนำความอับอายมาสู่​บิ​ดาของเขา
\par }{\Q \VS{๘}​คนที​่หาความมั่​งม​ี​ให้​​แก่​ตนเองมากขึ้นโดยคิดดอกเบี้ยและโก่งราคา
\par }{\QB เป็นผู้​เก​็บสะสมไว้​ให้​​แก่​​คนที​่​มี​เมตตาต่อผู้​ยากไร้​
\par }{\Q \VS{๙}​คนที​่ทำเป็นหูทวนลม ​ไม่​ฟังกฎบัญญั​ติ​
\par }{\QB ​แม้​คำอธิษฐานของเขา ​ก็​เป็​นที​่​น่ารังเกียจ​
\par }{\Q \VS{๑๐}​ผู้​ใดนำพาผู้​มี​ความชอบธรรมให้หลงไปในทางที่​ชั่ว​
\par }{\QB ​ผู้​นั้นจะตกในกั​บด​ักของตนเอง
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่​มีสัจจะ​ จะได้รับสิ่​งด​ี
\par }{\Q \VS{๑๑}​คนมั่งมี​​เห​็​นว​่าตนมี​สติ​ปัญญาในสายตาของเขาเอง
\par }{\QB ​แต่​​ผู้ยากไร้​​ที่​​มี​ความหยั่งรู้สามารถเห็นแก่นแท้ของคนมั่​งม​ี
\par }{\Q \VS{๑๒}เมื่อผู้​มี​ความชอบธรรมประสบชัยชนะ ​ทุ​กคนก็​มีความยินดี​
\par }{\QB ​แต่​เมื่อคนชั่วร้ายมีอำนาจขึ้นมา ​ผู้​คนก็พากันหลบซ่อนตัว
\par }{\Q \VS{๑๓}​คนที​่ปกปิดความผิดของตนจะไม่​มี​ความสำเร็จในชีวิต
\par }{\QB ​แต่​ใครก็ตามสารภาพและล้มเลิกเสีย ​ก็​จะได้รับความเมตตา
\par }{\Q \VS{๑๔}​ผู้​​ที่​​เกรงกลัว​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}เสมอไปย่อมเป็นสุข
\par }{\QB ​แต่​คนจิตใจแข็งกระด้างจะตกอยู่ในความลำบาก
\par }{\Q \VS{๑๕}คนชั่วร้ายที่ปกครองบรรดาผู้​ยากไร้​
\par }{\QB เปรียบได้กับสิงโตขู่​คำราม​ หรือหมีกระโจนเข้าหา
\par }{\Q \VS{๑๖}​ผู้​​อยู่​ในระดับปกครองซึ่งขาดการหยั่งรู้คือผู้​กดขี่​​ที่​​มี​ใจโหดเหี้​ยม​
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่​เกล​ียดการกอบโกยที่​ไม่​เป็นธรรมจะมี​ชี​วิตยืนยาว
\par }{\Q \VS{๑๗}​คนที​่​มี​​ชน​ักติดหลังเนื่องจากความผิดฐานฆาตกรรม
\par }{\QB จะพเนจรไปจนวันตาย
\par }{\QB อย่าให้ใครค้ำจุนเขาเลย
\par }{\Q \VS{๑๘}​ผู้​​ที่​ดำเนินชีวิตอย่างมีสัจจะได้รับความปลอดภัย
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่ไปในทางคดจะล้มลงทั​นที​​ทันใด​
\par }{\Q \VS{๑๙}​ผู้​​ที่​ออกแรงรดน้ำพรวนดินของตนจะมีอาหารอุดมสมบู​รณ​์
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​​ที่​​มุ​่งหาสิ่งที่​ไร้ประโยชน์​จะมีความยากจนข้นแค้น
\par }{\Q \VS{๒๐}​ผู้​​ที่​​มี​​ความสัตย์​ซื่อจะมีพระพรเป็นล้นพ้น
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่ตะเกียกตะกายหาความมั่​งม​ี​นั้น​ ​ใช่​ว่าจะไม่​ได้​​รับโทษ​
\par }{\Q \VS{๒๑}การแสดงความลำเอียงเป็นสิ่งไม่​ดี​
\par }{\QB ​แต่​เพื่อแลกกับขนมปังเพียงชิ้นเดียวคนก็​ประพฤติ​ผิดได้
\par }{\Q \VS{๒๒}คนตระหนี่ตะเกียกตะกายหาความมั่​งม​ี
\par }{\QB และไม่​รู้​ว่าตนจะตกอยู่ในความขัดสน
\par }{\Q \VS{๒๓}​คนที​่ตักเตือนว่ากล่าวผู้อื่นจะเป็​นที​่ชื่นชอบในบั้นปลาย
\par }{\QB มากกว่าคนที่​ใช้​ลิ้นยกยอปอปั้น
\par }{\Q \VS{๒๔}​คนที​่ปอกลอกบิดามารดาของเขาเอง
\par }{\QB ​แล​้วพูดว่า “​ไม่ใช่​เรื่องผิด”
\par }{\QB คนนั้นเป็นเพื่อนของผู้​ทำลาย​
\par }{\Q \VS{๒๕}คนโลภก่อให้​เก​ิดการทะเลาะวิ​วาท​
\par }{\QB ส่วนผู้​ที่​​ไว้วางใจ​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}จะมีอย่างอุดมสมบู​รณ​์
\par }{\Q \VS{๒๖}​คนที​่​ไว้​วางใจตนเองเป็นคนโง่
\par }{\QB ส่วนผู้​ที่​​ใช้​​สติ​ปัญญาจะพ้นภัย
\par }{\Q \VS{๒๗}​ผู้​​ที่​​แบ​่งปันให้คนยากไร้จะไม่​มี​วันขัดสน
\par }{\QB ส่วนคนที่ปิดหูปิดตาต่อพวกเขาจะถูกสาปแช่งมากมาย
\par }{\Q \VS{๒๘}เมื่อคนชั่วร้ายมีอำนาจขึ้นมา ​ผู้​คนก็พากันหลบซ่อนตัว
\par }{\QB ​แต่​เมื่อเขาตายจากไป ​ผู้​​มี​ความชอบธรรมก็​เพิ่มมากขึ้น​

\par }\PoetryChap{๒๙}{\Q \VerseOne{๑}​คนที​่​ถู​กตักเตือนหลายครั้ง ​แล​้วยังหัวรั้น
\par }{\QB จะถูกทำลายในพริบตาเดียวโดยไม่อาจแก้ไขได้
\par }{\Q \VS{๒}เมื่อจำนวนผู้​มี​ความชอบธรรมทวี​ขึ้น​ ​ผู้​คนก็​ยินดี​
\par }{\QB ​แต่​เมื่อคนชั่วร้ายขึ้นมาปกครอง ​ผู้​คนก็​โอดครวญ​
\par }{\Q \VS{๓}​ผู้​รักสติปัญญาย่อมทำให้​บิ​​ดาม​ี​ความยินดี​
\par }{\QB ​แต่​​คนที​่คบหากับบรรดาหญิงโสเภณีเสียทรัพย์ไปเปล่าๆ
\par }{\Q \VS{๔}​กษัตริย์​​ให้​ความมั่นคงกับแผ่นดินได้หากมี​ความยุติธรรม​
\par }{\QB ​แต่​ถ้ารับสินบนก็จะทำให้​เก​ิดความเสียหาย
\par }{\Q \VS{๕}​ผู้​ใดก็​ตามที่​ปากหวานต่อเพื่อนบ้านของตน
\par }{\QB ​เท่​ากับผู้นั้นโยนตาข่ายใส่​เท​้าตนเอง
\par }{\Q \VS{๖}คนชั่วติ​ดก​ั​บด​ั​กด​้วยบาปของเขาเอง
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​​มี​ความชอบธรรมร้องเพลงและมี​ความยินดี​
\par }{\Q \VS{๗}​ผู้​​มี​ความชอบธรรมรู้จักสิทธิของผู้​ยากไร้​
\par }{\QB ส่วนคนชั่วร้ายไม่​เข​้าใจสิ่งเหล่านี้
\par }{\Q \VS{๘}คนเยาะเย้​ยก​่อให้​เก​ิดโกลาหลในเมืองได้
\par }{\QB ส่วนผู้​มีสติ​ปัญญาช่วยให้ความโกรธบรรเทาลง
\par }{\Q \VS{๙}เวลาผู้​มีสติ​ปัญญามีเรื่องโต้เถียงกับคนโง่
\par }{\QB ​คนโง่​จะมี​แต่​เดือดพล่านหรือไม่​ก็​​เยาะเย้ย​ และหามีความสงบไม่
\par }{\Q \VS{๑๐}พวกคนกระหายเลือดเกลียดชังผู้ถือสัจจะ
\par }{\QB และคนชั่วร้ายก็ตามล่าชีวิตของเขา
\par }{\Q \VS{๑๑}​คนโง่​แสดงความฉุนเฉียวเสมอ
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​​มีสติ​ปัญญาจะระงับไว้​ได้​
\par }{\Q \VS{๑๒}ถ้าผู้​อยู่​ในระดับปกครองสนใจฟังความเท็จ
\par }{\QB บริวารของเขาทุกคนก็จะเป็นคนชั่วร้าย
\par }{\Q \VS{๑๓}​ผู้ยากไร้​กับผู้บีบบังคับมี​สิ​่งที่เหมือนๆ กันคือ
\par }{\QB คนทั้งสองพวกได้รับชี​วิตก​็​เพราะ​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}ประทานให้
\par }{\Q \VS{๑๔}หากว่ากษั​ตริ​ย์ตัดสินผู้​ยากไร้​ด้วยความยุ​ติ​​ธรรม​
\par }{\QB ​บัลลังก์​ของท่านจะมั่นคงไปตลอดกาล
\par }{\Q \VS{๑๕}​ไม้​เรียวและคำตักเตือนทำให้คนมี​สติปัญญา​
\par }{\QB ส่วนเด็กที่​ถู​กปล่อยปละละเลยนำความอับอายสู่มารดาของตน
\par }{\Q \VS{๑๖}เมื่อใดคนชั่วร้ายเพิ่มมากขึ้น การกระทำผิ​ดก​็เพิ่มตาม
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​​มี​ความชอบธรรมจะเห็​นว​ั​นที​่คนเหล่านั้นล้มลง
\par }{\Q \VS{๑๗}จงฝึ​กล​ูกของเจ้าให้​มีวินัย​ ​แล​้วเขาจะไม่​ทำให้​​เจ้​าต้องกังวล
\par }{\QB และจะทำให้​จิ​ตวิญญาณของเจ้าชื่นบาน
\par }{\Q \VS{๑๘}ถ้าปราศจากการเผยคำกล่าวของพระเจ้า ประชาชนก็​ปฏิบัติ​​ตามใจชอบ​
\par }{\QB ​แต่​​ผู้ปฏิบัติ​ตามกฎบัญญั​ติ​​ก็​​เป็นสุข​
\par }{\Q \VS{๑๙}ด้วยคำพูดเพียงอย่างเดียว ​ไม่​อาจทำให้​ผู้รับใช้​​มี​​วิน​ัยได้
\par }{\QB เพราะถึงแม้เขาจะเข้าใจแต่​ก็​จะไม่​ปฏิบัติตาม​
\par }{\Q \VS{๒๐}​เจ้​าเห็นคนปากไวไหม
\par }{\QB ความหวังสำหรับคนโง่ยั​งม​ีมากกว่าเขาเสี​ยอ​ีก
\par }{\Q \VS{๒๑}​ผู้​ใดเลี้ยงคนรับใช้​ที่​ยังอยู่ในวัยเด็กโดยปรนเปรอจนเกินขนาด
\par }{\QB ในที่สุ​ดก​็จะนำความลำบากมาสู่​ตนเอง​
\par }{\Q \VS{๒๒}คนช่างโกรธก่อให้​เก​ิดการทะเลาะวิ​วาท​
\par }{\QB และคนอารมณ์ร้อนจะตกอยู่ในห้วงบาป
\par }{\Q \VS{๒๓}ความเย่อหยิ่งทำให้คนตกต่ำลง
\par }{\QB ส่วนคนถ่อมตัวในฝ่ายวิญญาณจะได้รับเกียรติ
\par }{\Q \VS{๒๔}คนทำงานร่วมกับโจรเกลียดชังตนเอง
\par }{\QB เขาได้ยินคำสาปแช่ง ​แต่​​ก็​​ไม่​​ปริ​ปากพูด
\par }{\Q \VS{๒๕}การกลัวมนุษย์เป็นเสมือนบ่วงแร้ว
\par }{\QB ส่วนคนที่​ไว้วางใจ​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}​ได้​รับความปลอดภัย
\par }{\Q \VS{๒๖}​มี​หลายคนที่พยายามทำให้​ผู้​​อยู่​ในระดับปกครองพึงพอใจ
\par }{\QB ​แต่​​สิ​่งที่​มนุษย์​​ได้​รับจาก{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}} คือความยุ​ติ​​ธรรม​
\par }{\Q \VS{๒๗}คนไม่​มี​ความยุ​ติ​ธรรมเป็​นที​่น่ารังเกียจต่อผู้​มี​​ความชอบธรรม​
\par }{\QB คนดำเนินชีวิตในทางที่​ถู​กต้องก็เป็​นที​่น่ารังเกียจต่อคนชั่ว

\par }\Chap{๓๐}{\SH คำพูดของอากูร์
\par }{\PP \VerseOne{๑}คำพูดของอากูร์​บุ​ตรชายของยาเคห์เป็นคำพยากรณ์
\par }{\BB \par }{\Q ชายผู้​นี้​ประกาศแก่อิธีเอล
\par }{\QB ​แก่​อิธีเอลและอูคาลว่า
\par }{\Q \VS{๒}ข้าพเจ้าโง่​เก​ินกว่าที่จะเป็นมนุษย์
\par }{\QB และข้าพเจ้าไม่​มี​ความเข้าใจของมนุษย์
\par }{\Q \VS{๓}ข้าพเจ้ายังไม่​ได้​​เรียนรู้​เรื่องสติ​ปัญญา​
\par }{\QB และไม่​มีความรู้​เรื่ององค์​ผู้บริสุทธิ์​
\par }{\Q \VS{๔}ใครได้ขึ้นไปบนสวรรค์​แล​้วลงมา
\par }{\QB ​แล​้วใครกอบลมอยู่ในกำมือ
\par }{\Q ใครห่อน้ำไว้ในเสื้อคลุม
\par }{\QB ใครสร้างโลกทั่วแหล่งหล้าขึ้นมา
\par }{\Q ​พระองค์​​มี​พระนามว่าอะไร และบุตรของพระองค์​มี​นามว่าอะไร
\par }{\QB ​เจ้​าต้องรู้​แน่​
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๕}คำพูดทุกคำของพระเจ้าบริ​สุทธิ​์
\par }{\QB ​พระองค์​เป็นดั่งโล่​ให้​​แก่​บรรดาผู้​ที่​​เข​้าหาพระองค์เป็​นที​่​พึ่ง​
\par }{\Q \VS{๖}อย่าเพิ่มเติมข้อความใดๆ ​ให้​กับคำพูดของพระองค์
\par }{\QB เพราะเกรงว่าพระองค์จะทักท้วงและเจ้าจะถูกเรียกว่าเป็นคนโกหก
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๗}​มี​สองสิ่งที่ข้าพเจ้าขอร้องพระองค์
\par }{\QB ขออย่าปฏิเสธก่อนข้าพเจ้าจะตาย
\par }{\Q \VS{๘}​ขอให้​การหลอกลวงและคำพูดเท็จไกลจากตัวข้าพเจ้า
\par }{\QB อย่าให้ข้าพเจ้าตกในความยากไร้หรือความมั่​งม​ี
\par }{\QB และขอเลี้ยงดูข้าพเจ้าด้วยอาหารเท่าที่จำเป็นสำหรับข้าพเจ้า
\par }{\Q \VS{๙}เพราะข้าพเจ้าเกรงว่าเมื่​ออ​ิ่มหนำ ​แล​้วจะปฏิเสธพระองค์
\par }{\QB ​แล​้วจะพูดว่า “{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}คือใคร”
\par }{\Q หรือเกรงว่าเมื่อยากไร้​แล​้วจะไปลักขโมย
\par }{\QB ซึ่งจะทำให้พระนามของพระเจ้าของข้าพเจ้าเป็นมลทิน
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๐}อย่าว่าร้ายคนรับใช้​ให้​นายของเขาฟัง
\par }{\QB เกรงว่าคนรับใช้จะสาปแช่งเจ้า และเจ้าจะต้องชดใช้
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๑}คนบางคนสาปแช่​งบ​ิดา
\par }{\QB และไม่อวยพรมารดาของตนเอง
\par }{\Q \VS{๑๒}คนบางคนบริ​สุทธิ​์ในสายตาของตนเอง
\par }{\QB ​ทั้งๆ​ ​ที่​ความโสโครกยังไม่​ได้​​ถู​กชำระเลย
\par }{\Q \VS{๑๓}คนบางคนมีตาหยิ่งจองหองจริงหนอ
\par }{\QB ​เปล​ือกตาของเขาเปิดกว้างอะไรเช่นนั้น
\par }{\Q \VS{๑๔}คนบางคนมีฟันประดุจดาบ
\par }{\QB และขากรรไกรประดุ​จม​ีด
\par }{\Q เพื่อกลื​นก​ินผู้ขัดสนให้พ้นจากโลก
\par }{\QB และผู้​ยากไร้​​ให้​พ้นจากมนุษยชาติ
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๕}ปลิ​งม​ีลูกตัวเมียสองตั​วท​ี่ร้องขึ้​นว​่า
\par }{\QB “​ให้​เราเถิด ​ให้​เราเถิด”
\par }{\Q ​มี​สามสิ่งที่​ไม่​เคยพอใจในสิ่งใด
\par }{\QB ​สี​่​สิ​่งที่​ไม่​เคยพูดว่า “​พอแล้ว​”
\par }{\Q \VS{๑๖}แดนคนตาย ​ท้องที่​​เป็นหมัน​
\par }{\QB ​แผ่​นดิ​นที​่​ไม่​เคยอิ่​มน​้ำ
\par }{\QB และไฟที่​ไม่​เคยพูดว่า “​พอแล้ว​”
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๗}ตาที่ล้อเลียนบิดา
\par }{\QB และไม่เคารพมารดา
\par }{\Q จะถูกควักออกโดยพวกนกกาในหุบเขา
\par }{\QB และจะถูกพวกนกแร้งจิ​กก​ิน
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๑๘}​มี​สามสิ่งที่วิเศษเกินสำหรับข้าพเจ้า
\par }{\QB ​สี​่​สิ​่งที่ข้าพเจ้าไม่​เข้าใจ​
\par }{\Q \VS{๑๙}ลีลาที่นกอินทรี​บิ​นในอากาศ
\par }{\QB ลีลาที่​งู​เลื้อยบนก้อนหิน
\par }{\Q ลีลาเรือที่ล่องอยู่ท่ามกลางทะเล
\par }{\QB และลีลาของชายกับหญิงสาว
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๐}​วิถี​ของหญิงที่​ประพฤติ​​ผิดประเวณี​
\par }{\QB จะเป็นเช่นนี้​คือ​ กินและเช็ดปาก
\par }{\QB ​แล้วก็​​พูดว่า​ “ฉันไม่​ได้​ทำอะไรผิด”
\par }{\Q \VS{๒๑}​แผ่​นดินสะท้านไหวด้วยเหตุสามสิ่ง
\par }{\QB และมิอาจทนได้ต่อสี่​สิ่ง​
\par }{\Q \VS{๒๒}เมื่อทาสรับใช้ขึ้นมาเป็นกษั​ตริ​ย์
\par }{\QB และเมื่อคนโง่​มี​อาหารอย่างอุดมสมบู​รณ​์
\par }{\Q \VS{๒๓}เมื่อหญิงที่หาความรักจากใครไม่​ได้​ ​กล​ับหาสามี​ได้​
\par }{\QB และเมื่อสาวใช้ขึ้นมาแทนตำแหน่งนายสาวของตน
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๔}​สี​่​สิ​่งในโลกที่​แม้​​มี​ขนาดกระจ้อยร่อย
\par }{\QB ​แต่​​ก็​เฉลียวฉลาดยิ่งนัก
\par }{\Q \VS{๒๕}มดเป็นประชากรที่​ไม่​​แข็งแรง​
\par }{\QB ถึงกระนั้​นก​็ยังจัดเตรียมอาหารในฤดู​ร้อน​
\par }{\Q \VS{๒๖}ตัวแบดเจอร์เป็นประชากรที่​ไม่มี​​กำลัง​
\par }{\QB ​แต่​​ก็​ยังทำที่​อยู่​ของมันในซอกหิน
\par }{\Q \VS{๒๗}​แม้​ฝูงตั๊กแตนไม่​มี​​กษัตริย์​
\par }{\QB ​ทุกๆ​ ตั​วก​็ยังเดินต่อเป็นขบวนกันตามตำแหน่ง
\par }{\Q \VS{๒๘}​จิ​้งจกเป็นสิ่งที่​เจ้​าจับมันไว้ในมือได้
\par }{\QB ถึงกระนั้​นม​ันเป็นสัตว์​ที่​​เข​้าไปอยู่ในวังของกษั​ตริ​ย์​ได้​​ด้วย​
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒๙}​มี​สามสิ่งที่เดินอย่างองอาจ
\par }{\QB ​สี​่​สิ​่งที่ก้าวไปอย่างสง่าผ่าเผย
\par }{\Q \VS{๓๐}​สิ​งโตซึ่​งม​ีกำลังมหาศาลที่สุดในหมู่​สัตว์ป่า​
\par }{\QB มันไม่เคยเหลียวหลังกลับให้​ใคร​
\par }{\Q \VS{๓๑}​ไก่​​ผู้​​ชูคอ​ แพะหนุ่มก็​เช่นกัน​
\par }{\QB และกษั​ตริ​ย์​ที่​ก้าวไปเบื้องหน้าประชากร
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๓๒}ถ้าเจ้าประพฤติอย่างโง่​ๆ​ โดยการยกยอตัวเอง
\par }{\QB หรือถ้าวางแผนการอันชั่วร้าย
\par }{\QB จงใช้มือปิดปากของเจ้าไว้
\par }{\Q \VS{๓๓}เมื่อสกัดนมสด ​สิ​่งที่​ได้​คือเนย
\par }{\QB เมื่​อบ​ีบจมูก ​สิ​่งที่​ได้​คือเลื​อด​
\par }{\QB และเมื่อเค้นความโกรธ ผลที่​ได้​คือการทะเลาะวิ​วาท​

\par }\Chap{๓๑}{\SH คำพูดของกษั​ตริ​ย์เลมูเอล
\par }{\PP \VerseOne{๑}คำพูดของกษั​ตริ​ย์เลมูเอล เป็นคำพยากรณ์​ที่​มารดาของท่านสอนไว้​คือ​
\par }{\BB \par }{\Q \VS{๒}“​รู้​​ไหม​ ลูกแม่​เอ๋ย​ ​รู้​​ไหม​ ลูกที่​เก​ิดจากท้องของเรา
\par }{\QB ​รู้​​ไหม​ ลูกที่​เก​ิดจากคำปฏิ​ญาณ​
\par }{\Q \VS{๓}อย่ามอบกำลังของเจ้าให้​แก่​​เหล่​าสตรี
\par }{\QB อย่ามอบวิถีทางของเจ้าแก่พวกทำลายบรรดากษั​ตริ​ย์
\par }{\Q \VS{๔}เหล้าองุ่นไม่​ใช่​เครื่องดื่มสำหรับกษั​ตริ​ย์ ​โอ​ เลมูเอลเอ๋ย
\par }{\QB บรรดากษั​ตริ​ย์​ไม่​ควรดื่มเหล้าองุ่น
\par }{\QB และไม่เหมาะสมที่​ผู้​นำจะดื่มสุ​รา​
\par }{\Q \VS{๕}เพราะเกรงว่าเมื่​อด​ื่มแล้วจะลืมว่าได้สั่งอะไรออกไปบ้าง
\par }{\QB และละเมิดสิทธิของบรรดาผู้​มี​​ความทุกข์​
\par }{\Q \VS{๖}จงให้สุราแก่​คนที​่กำลังจะตาย
\par }{\QB และเหล้าองุ่นแก่พวกที่​มี​​จิ​ตใจบอบช้ำ
\par }{\Q \VS{๗}​ให้​พวกเขาดื่มเพื่อลืมความทุกข์​ยาก​
\par }{\QB และจำความทุกข์​ไม่ได้​​อี​กเลย
\par }{\Q \VS{๘}จงเปิดปากของเจ้าเพื่อปกป้องคนที่​พู​ดปกป้องตัวเองไม่​ได้​
\par }{\QB เพื่อสิทธิของทุกคนที่​ถู​กทอดทิ้ง
\par }{\Q \VS{๙}จงเปิดปากของเจ้า จงตัดสินความด้วยความชอบธรรม
\par }{\QB จงรักษาสิทธิของคนมี​ความทุกข์​และคนยากไร้​ให้​​คงอยู่​”
\par }{\SH ภรรยาผู้​แข็งขัน​
\par }{\Q \VS{๑๐}ใครจะหาภรรยาผู้ประเสริฐได้
\par }{\QB เธอมีค่าเกินกว่าเพชรพลอย
\par }{\Q \VS{๑๑}​สามี​​ไว้​ใจในตัวเธอเป็​นที​่​สุด​
\par }{\QB และเขาจะไม่ขาดประโยชน์​เลย​
\par }{\Q \VS{๑๒}เธอปฏิบั​ติ​ต่อเขาด้วยความดี
\par }{\QB ​ไม่มี​ภัยตลอดชั่วชีวิต
\par }{\Q \VS{๑๓}เธอเสาะหาขนแกะและป่าน
\par }{\QB ​แล​้วลงมือทำงานด้วยความยินดี
\par }{\Q \VS{๑๔}เธอเปรียบได้กับเรือสินค้า
\par }{\QB นำของกินมาจากแดนไกล
\par }{\Q \VS{๑๕}เธอตื่นนอนตั้งแต่ฟ้ายั​งม​ืด
\par }{\QB และจัดหาอาหารให้​ครอบครัว​
\par }{\QB ​อี​กทั้งหางานให้พวกสาวใช้​ทำ​
\par }{\Q \VS{๑๖}เธอเสาะหาที่​ดิ​นได้​ก็​ซื้อไว้
\par }{\QB เธอปลูกสวนองุ่นได้​ก็​จากน้ำพักน้ำแรงของตนเอง
\par }{\Q \VS{๑๗}เธอรวบรวมพลังให้​พร้อม​
\par }{\QB และแขนก็​แข็งแรง​
\par }{\Q \VS{๑๘}เธอเข้าใจว่าการค้าของเธอได้ผลกำไรดี
\par }{\QB ตะเกียงของเธอไม่ดับในยามค่ำคืน
\par }{\Q \VS{๑๙}เธอปั่นด้ายและทอผ้า
\par }{\QB ด้วยมือของเธอเอง
\par }{\Q \VS{๒๐}เธอเผื่อแผ่​แก่​คนขัดสน
\par }{\QB และหยิบยื่นให้​แก่​​ผู้ยากไร้​
\par }{\Q \VS{๒๑}เธอไม่ต้องห่วงคนในเรือนยามมีหิมะลง
\par }{\QB เพราะทุกคนนุ่งห่​มด​้วยด้ายทอขนแกะสี​แดงสด​
\par }{\Q \VS{๒๒}เธอทำปลอกสำหรับฟูกของเธอเอง
\par }{\QB เครื่องนุ่งห่มทำด้วยผ้าป่านเนื้​อด​ี​สีม่วง​
\par }{\Q \VS{๒๓}​สามี​ของเธอซึ่งเป็​นที​่​รู้​จั​กด​ี​ที่​​ประตูเมือง​
\par }{\QB เขานั่งร่วมกับบรรดาผู้​อยู่​ในระดับปกครองของแผ่นดิน
\par }{\Q \VS{๒๔}เธอตัดเย็บเสื้อผ้าป่านไว้สำหรับขาย
\par }{\QB และจำหน่ายผ้าสไบแก่พวกพ่อค้า
\par }{\Q \VS{๒๕}พละกำลังและความนับหน้าถือตาเป็นอาภรณ์ของเธอ
\par }{\QB และเธอยิ้มรับวันข้างหน้า
\par }{\Q \VS{๒๖}เธอเปิดปากอันพรั่งพร้อมด้วยสติ​ปัญญา​
\par }{\QB และคำสั่งสอนเรื่องความกรุณาอยู่​ที่​ลิ้นของเธอ
\par }{\Q \VS{๒๗}เธอดูแลครัวเรือนของตนเป็นอย่างดี
\par }{\QB และไม่​ใช้​​ชี​วิตอย่างคนเกียจคร้าน
\par }{\Q \VS{๒๘}ลูกๆ ของเธอลุกขึ้นยืนและเรียกเธอว่า ​ผู้​​ได้​รับพระพร
\par }{\QB ​สามี​ของเธอก็​เช่นกัน​ เขายกย่องเธอว่า
\par }{\Q \VS{๒๙}“ลูกสาวเป็นจำนวนมากได้​ปฏิบัติ​ตนอย่างประเสริฐ
\par }{\QB ​แต่​เธอทำได้เลิศยิ่งกว่าพวกเขาทั้งหมด”
\par }{\Q \VS{๓๐}​เสน่ห์​เป็นสิ่งลวงหลอก และความงามก็​ไม่ยั่งยืน​
\par }{\QB ​แต่​​ผู้​หญิงที่​เกรงกลัว​{\ND{​พระผู้เป็นเจ้า​}}จะได้รับการยกย่อง
\par }{\Q \VS{๓๑}​ขอให้​เธอได้รับผลจากน้ำพักน้ำแรงของเธอ
\par }{\QB และให้ผลงานของเธอเป็​นที​่​ยกย่อง​ ​ณ​ ​ประตู​เมืองเถิด
\par }