17
Paulo akto Sila Tesalonike kepian ariyiat.
1 Paulo akto Sila kepia are hepunmâ Ampipoli akto Apolonia kepia ewangim Tesalonike kepian ariyiat. Ain âmâ Yuda yeŋgât den emetŋe siâ tatâp. 2 Ain arim Pauloŋe Yuda luâk yeŋgât den emetŋe kepiaŋe kepiaŋe talep ain âgâm den makyeŋgiminep aregât akmâ den emetŋân âgâm âmâ Anutugât den kulem esenŋe âlepŋe aregât keiŋe makyeŋgimbo sonda âlâwu bo agep. 3 Yesugât keiŋe magaŋgi goaŋgi akbiâ aregât Pauloŋe hin dâm makyeŋgiep, “Beirâ Anutuŋe huŋgun aŋdo gem hâk hilâlâm nâŋgâm momoŋânba agatbiap aregât ulikŋân propete luâk mali are makyeŋgimbo kulemgoyi. Kulemgombiâ talep are Yesuŋe watmâ hâk hilâlâm nâŋgâep. Anutuŋe Yesu hin dâm huŋgunaŋep, “Gâ arim luâk âmbâle damunyeŋe akmâ tânyeŋguwen.” hain dâep are Yesugât.” dâep. 4 Pauloŋe hain dâm makyeŋgimbo luâk âmbâle bikŋande den are nâŋgâm tatmâ biwiyeŋe Yesugât katmâ Paulo akto Sila yâk yetgâlân dewatiyi. Akto Girik luâk Anutu ulilaŋmâ mali are dondâŋe hainâk biwiyeŋe Yesugâlân katmâ yâk yeŋgâlân dewatiyi. Akto luâk âmbâle kotdâ hainâk agi. 5 Hain akbiâ benŋe Yuda luâk bikŋande are nâŋgâm biwiyeŋe bâlimbo dâwân arim luâk konam mem mendugu yekmâ kukgât hanyeŋân gembiâ kuk akmâ kepia are hanâk hanâk akbiâ kepia ambolupŋe âkâ hainâk kuk akbiâ kepia are kuk agalep. Kepia are kuk agato Yuda luâk akto kepia ambolupŋe bikŋande Yasoŋgât emelan Paulo akto Sila talialân ain mendugum tali. Mendugum tatmâ, “Paulo akto Sila meyelekmâ hutnenŋân kat yelektenŋe kilet.” dâyi. 6 Hain dâm undâgât yetkimbiâ bo akto aregât kuk dâm Yasoŋ akto Yesugât kâmolân gâtŋe bikŋe meyekmâ humomolupyeŋe yeŋgâlân arim denân katyekmâ hin dâyi, “Luâk lâuwâ siâ kotyetŋe Paulo akto Sila yâkŋe hânŋe hânŋe manmâ luâk âmbâle den makyeŋgimbela han lâuwâ akmâ gulip manbiâ ârândâŋ bo aktâp. Akto uŋak nengâlân togombela Yasoŋŋe gala akyetkimbo olowâk mandâi. 7 Akto humonenŋe Sisa aregât den kom luâk humo irakŋe kotŋe Yesu yâkgât den makbela nâŋgâm luâk ire meyekmâ togoen.” dâyi. 8 Hain dâmbiâ kepia ambolupŋe akto humomolupyeŋe arekŋe nâŋgâm sân sân mem den humo akmâ magaŋgi goaŋgi agi. 9 Hain akbiâ humomolupyeŋande Yasoŋ akto galalupŋe hin makyeŋgiyi, “Puli katŋet. Puli katmâ uŋak aktâi ire lâuwâŋe hainâk bo akbiâ âmâ puli ire purik katmâ yeŋgiwaen. Dâ hainâk akbiâ âmâ puli ire bo yeŋgiwaen.” dâyi. Hain dâmbiâ puli katmâ ariyi.
Paulo akto Silaŋe Berea kepia ambolupŋe Yesugât keiŋe makyeŋgiyiat.
10 Akto hândâk ainâk Yesugât kâmotŋe Paulo akto Sila yoŋâk huŋgun yetkimbiâ Berea kepian ariyiat. Ain arim Yuda luâk yeŋgât den emetŋân âgâm Yesugât keiŋe makyeŋgiyiat. 11 Akto kepia ain luâk âmbâle bikŋande emelâk biwiyeŋe owâiŋe akto mali arekŋe Tesalonike kepia ambolupŋe ewangiyegi. Hain aregât Paulo akto Silaŋe kinmâ Yesugât keiŋe makyeŋgimbela ondopyeŋe dowâk katmâ den are nâŋgâm heŋgemgoyi. Hain akmâ hilâmŋe hilâmŋe aregât magaŋgi goaŋgi akmâ Anutugât den kârikŋe ulikŋân kulemgoyi are oyaŋmâ nâŋgâyi, “Luâk Paulo yu kindâp irekŋe bunŋe me hiaŋgim maktâp.” dâm Anutugât kulem oyaŋmâ nâŋgâm heŋgemgom mali. 12 Aregât yâk yeŋgâlân gâtŋe dondâŋe Yesugâlân biwiyeŋe kali. Akto Girik âmbâle humomolupyeŋe bikŋande hainâk agi. Akto Girik luâk bikŋande hainâk agi. 13 Gârâmâ benŋe Pauloŋe Berea kepian arim Anutugât den makyeŋgim malep aregât den pat arimbo Yuda luâk bikŋande Tesalonike kepian mali arekŋe nâŋgâmbiâ bâliep. Nâŋgâmbiâ bâlimbo Berea kepian togom kinmâ kepia ambolupŋe hanyeŋân gembiâ kepia areâkâ hainâk kuk agi. 14 Hain akbiâ Yesugât kâmotŋe Paulo huŋgun aŋbiâ dowâk hepunyekmâ haru dâtŋân ariep. Dâ Sila akto Timoteo yâkŋe âmâ kepia ainâk maliat. 15 Akto Yesugât kâmotŋe Paulo dâwân katberâm arim Ateŋ kepian katmâ purik katberâm akbiâ hin dâm makyeŋgiep, “Ye purik katmâ arim âmâ Sila akto Timoteo makyetkimbiâ dowâk Berea kepia hepunmâ togom penâniŋbiandat.” dâep. Hain dâm makyeŋgimbo hepunmâ purik katmâ ariyi.
16 Akto Paulo Ateŋ kepian manmâ Sila akto Timoteo yâk yetgât lâmyetkum tatmâ hambo kotdâ keiŋe keiŋe hâwim katbiâ talep are ekmâ biwiŋe kâlâp agep. 17 Haingât yâk yeŋgât den emetŋân âgâm Yuda luâk bikŋe akto Girik luâk bikŋe Anutugât keiŋe nâŋgâwerâm mali yâk olop tatmâ Yesugât keiŋe magaŋgi goaŋgi agi. Akto hilâmŋe hilâmŋe kepia sombeimân arim kinmâ luâk âmbâle gam ariyi are hainâk makyeŋgiep. 18 Akto kepia ain luâk nâŋgâ nâŋgâyeŋe siâ siâ mali kotyeŋe Epikue luâk akto siâ Stoike luâk arekŋe Pauloŋe Yesu momoŋânba agalep aregât den pat magep aregât kakŋân magaŋgi goaŋgi agi. Akto bikŋande hin dâyi, “Luâk ire nâŋgâ nâŋgâŋe gulip akto den kotŋe hanâk hanâk are gain gain dâwerâm aktâp.” dâyi. Dâ bikŋande âmâ hin dâyi, “Luâk arekŋe kepia bikŋe bikŋe yeŋgât lâpio aregât den maktâp.” dâyi. 19 Hain dâm sombeim humo siâ kotŋe Areo ain oloŋmâ âgâm hin dâyi, “Gâŋe den irakŋe maktât are gain gaingât maktât? 20 Den are uŋguŋân siâ bo nâŋgâyion aregât keiŋe maknengimenâ nâŋgâne.” dâyi. 21 Amâ Ateŋ kepia ambolupŋe akto luâk bikŋande kâlewângenba togom mali yâkŋe den irakŋe miawagep dâm aregât magaŋgi goaŋgi akmâ nâŋgâmbiâ humo akminep aregât akmâ Paulo oloŋmâ hain aikoyi.
Pauloŋe Areo sombeimân kinmâ Anutugât keiŋe makyeŋgiep.
22 Hain dâmbiâ Pauloŋe Areo sombeimân dewunyeŋân agatmâ kinmâ hin dâm makyeŋgiep, “Ateŋ kepia ambolupŋe yeŋgât keiyeŋe hin nâŋgân. Ye lâpio keiŋe keiŋe yeŋgât hoŋ bawa akmai. 23 Nâ kepia yeŋân togom kepia ândeaŋmâ arim togom âmâ yeŋgât lâpiolupyeŋe sambe are yekmâ âmâ lâpio siâgât welamŋe ekmâ âmâ den kulemgombiâ tatâp are oyaŋdân, “Humo yeŋe siâgât nen bo nâŋgâmaen yâkgât welamŋe ire.” oyaŋdân aregât ye nâŋgâm hilipkom yâkgât hoŋ bawa manberâm akmai aregât keiŋe makyeŋgire nâŋgâŋet. 24 Kotŋe âmâ Anutu. Anutuŋe âmâ hân himbim haru are mem miawakmâ aregât kâlegen wan me wan keiŋe keiŋe katmâ metiep. Yâkŋe âmâ hân himbim akto haru amboŋe aktâp aregât den emetŋe ketugumai ain bo manmap. Bo. 25 Akto wan me wan hârok manmanyeŋe me heakyeŋe yeŋgimap aregât luâk siâŋe âi ketugu aŋgimapgât dop bo talaŋdâp. Amâ yâkŋe âmâ siâ me siâgât umburuk bo manmap. 26 Akto keiŋe katmâ ulikŋân yâkŋe luâk konok siâ are ketugumbo yâkgâlânba luâk keiŋe keiŋe miawakmâ Anutugât den lokom sambelem potalakmâ ariyion. Akto arim tatberâm aktenŋe sop aregât dop katmâ aregât hân horatŋe makmâ nengiep. 27 Akto biwinenŋe kepik akto âmâ Anutuŋe, “Nâŋgâlân togom nâŋgâ niŋŋet.” dâm aregât pat kat nenegep. Akto kâlewân bo mandâp. Hut nenŋân ârândâŋ akmâ mandâp. 28 Aregât luâk siâŋe hin dâep, “Anutuŋe katip nengumbo manmaen.” Akto yeŋgâlân gâtŋe kep amboŋe siâŋe hin dâep, “Nen âmâ yâkgâlân gâtŋe.” 29 Anutuŋe keiŋe katmâ luâk ketugumbo ain gâtŋande nen hârok sambelem manden aregât hin dâmaengât dopŋe bo aktâp. Anutugât keiŋe âmâ hin. Biwinenŋânâk nâŋgâm lâpio me kotŋe siâ siâ mem miawakmâ kât, goli me siliwa arekŋe mem ketuguen aregât dop. Hain bo nâŋgâwaen. Nenŋe Anutugât nâŋgâenŋe aregât dopŋe bo agep. 30 Anutugât keiŋe pâpkom mandenŋe âmâ Anutuŋe nenekmâ bo hilip nenguep. Are âkâ sop bo aktâp. Uŋak iregât âmâ luâk âmbâle hânŋe hânŋe manmâ arimaen yeŋgât hanyeŋe purik kato yâkgâlân ariŋet dâm den dâpŋe menengiâp. 31 Akto sop makmâ kalep are bo akto ain luâk kâmotŋe kâmotŋe denân katnenekto keinenŋe miawakbiap aregât sopŋe kalep. Akto keinenŋe mem miawakmâ aregât purikŋe ârândâŋâk nengiwiap. Akto luâk siâ dosa âi meâkgât makmâ huŋgun aŋbiap. Akto luâk hârok nenŋe keiŋe nâŋgâm heŋgemgoŋet dâm huŋgun aŋep are momoŋânba mem agato mandâp.” dâep.
32 Pauloŋe hain dâmbo luâk bikŋande momoŋânba agatbaen are hiaŋgiâp dâm den hembalik agaŋi. Dâ bikŋande âmâ hin dâm magaŋi, “Den maktât ire sop siân siâkâ maknengimenâ nâŋgâwaen.” dâyi. 33 Hain dâmbiâ Pauloŋe hepun yekmâ ariep. 34 Akto luâk bikŋande biwiyeŋe Yesugâlân katmâ Paulogâlân dewatim Yesugât kâmot agi. Are yeŋgâlân gâtŋe siâ kotŋe Dionisio yâk âmâ Areo sombeimân mendugum den keiŋe keiŋe magaŋgi goaŋgi agi, are yeŋgâlân gâtŋe. Akto âmbâle siâ kotŋe Damari yâkâ hainâk Yesugât kâmot agep.