20
Paulo yâk Makedonia hânân arim arewa Akaia hânân ariep.
1 Den humo miawagep are bo akto Pauloŋe Yesugât kâmot mendugu yekmâ biwiyeŋe Yesugâlânâk arim kilâk dâm makyeŋgim hepunyekmâ Makedonia hânân togoep. 2 Hân ain togom Yesugât kâmotŋe manmâ ariyi yâk yeŋgâlân togom den kârikŋe makyeŋgim hepun yekmâ kepia siân togo hainâk hainâk akmâ manmâ ainba Girik hânân togo penâniŋep. 3 Mando dewutâ âlâwu bo akto Siria hânân ariwerâm haru ginŋân gem waŋgan âgâwerâm akto âmâ Yuda luâk bikŋande gasa agaŋmâ komberâm akbiâ yekmâ nâŋgânmâ purik katmâ Makedonia hânân ariwerâm agep. 4 Akto luâk yâk olop ariyi kotyeŋe hin. Berea kepia amboŋe siâ kotŋe Sopate yâk Piro nanŋe, akto Tesalonike kepian gâtŋe kotyetŋe Aristako akto Sekundo, akto Derebe kepia amboŋe kotŋe Gaio, akto Timoteo, akto Asia hânân gâtŋe siâ kotŋe Tikiko, akto Tropimo. 5 Yâkŋe soŋ hepun nelekmâ arim Troa kepian arim ain Paulo net lâmnetkuyi. 6 Arim lâmnetkumbiâ sot bo kaulemap aregât sopŋe bo akto net Pilipi kepia are hepunmâ waŋgan âgâetŋe menelekmâ arim mando hilâm momerâk bo akto arim katnelekto Troa kepian âgâm penâyeŋgiyiot. Penâyeŋgietŋe olop mandenŋe hilâm nâmbulân lâuwâ bo agep.
Pauloŋe Troa kepian luâk sigan siâ moep are momoŋânba mem agalep.
7 Sot om munditmâ ligim nemberâm Sarere hândâkŋân menduguyion. Akto Pauloŋe emet hauŋdo ariwian dâm aregât Anutugât den makyeŋgim kindo hândâk tânâmŋe agep. 8 Akto emet kâleŋe siân âgâm menduguyegion. Akto emet are dewatim kakŋân kakŋân âlâwu ketuguyi ain kemdâ sagom katbiâ om kilep. 9 Akto Pauloŋe den makyeŋgim kindo sop kâlep akto nanaŋ siâ kotŋe Eutiko arekŋe Paulogât den are nâŋgâm tatmâ seru meme lapaŋân tatmâ dewunŋe asiŋ akto bam gutmâ taleine seru meme are kakŋânba ge kinmâ miwindik ageine ge kondo mom yiep. 10 Hain akto Pauloŋe gem nanaŋ are mem maŋganmâ kinmâ hin dâm maknengiep, “Bo indeŋet. Biwiŋe golâk yendâp.” dâep. 11 Hain dâmbo emet kâlegen âgâm sot ligim munditmâ nem Yesugât den dâm magaŋgi goaŋgi akbiâ emet hauŋep. Emet hauŋdo hepunyekmâ ariep. 12 Arimbo nanaŋ momoŋânba agalep are kewugum emetŋân âgâmbiâ kambiamyeŋe âlepŋe agep.
Pauloŋe Troa kipia hepunmâ Milete kipian ariep.
13 Akto Pauloŋe dâmbo nenŋe hepunakmâ bikŋande waŋgan âgâm Aso kipian ariyion. Dâ ikiŋe âmâ kei hân haru hâlâŋmâ Aso kipian ariep. 14 Arim âgâmbo peniaŋgim olowâk Mitile kipian ariwerâm waŋgan âgâenŋe menenekmâ ariep. 15 Arim âmâ yem kindenŋe hauŋdo lâuwâŋe Kio hân haru tânâmŋân talep ain gem kindenŋe hauŋdo âlâwuŋân Samo hân haru tânâmŋân talep ain arim peniaŋgim yogan talion. Arewa arim imbâtŋân Milete kipian ariyion. 16 Akto ain Anutugât Heakŋande ulik gulik kakyeŋân giep, aregât hombaŋ ain tâlâguep. Aregât Paulo Yerusalem kipian dowâk ariwerâm agep. Aregât arewa arim Epeso kipian arim mandenŋe sop kâlep akbop dâm Epeso kipia ewangim Milete kipian tâŋâk ariyion.
Pauloŋe Epeso kipia ambolupŋe makyeŋgiep.
17 Pauloŋe Milete kipian arim waŋganba sopanmâ gem luâk siâ huŋgun aŋdo Epeso kipian arim Yesugât kâmotlupŋe are yeŋgât damunlupyeŋe kewugu yekto togoyi. 18 Togombiâ Pauloŋe den hin dâm makyeŋgiep, “Galama, nâ Asia hân humoân iren pup pup yeŋgâlân manmâ âmâ âi keiŋe katmâ mem gan aregât keiŋânbak nâŋgâi. 19 Akto nâŋe nune hâkne bo mem agalân. Yân indemâk manmâ Humogât hoŋ bawa malân. Akto Yuda luâkŋe gala bo akniŋmâ nuguwerâm mem siâ siâ ketugunekbiâ hâk hilâlâm kakŋân malân. 20 Hain akmâ manmâ Yesugât keiŋe are bo tigire talep. Ye âlepŋe manŋet dâm Yesugât keiŋe are makyeŋgiwerâm kipiaŋe kipiaŋe arim sombeimân me emetyeŋân âgâm makyeŋgim malân. 21 Haingât Yuda luâk akto Yuda luâk bo manmai are yeŋgâlân arim den dâtâŋe hin makyeŋgim malân, agak memeyeŋe bâleŋe Anutugâlân makmâ miawakmâ biwiyeŋe Humo Yesu Kristogâlân katŋet. 22 Akto uŋak ire âmâ Anutugât Heakŋande hâwâtnekto yâkgât denŋe lokom Yerusalem kipian ariwerâm aktân. Indâŋân ariwerân âmâ wan me wan gain gain hinare are miawak niŋbiap are bo nâŋgâm heŋgemgoân. 23 Hain akto Anutugât Heakŋande damunne akmâ makniŋdo kipia ârândâŋ togore kala busi kâlegen kat nekberâm me bâleŋe siâ siâ akniŋberâm akbiâ are nâŋgân. 24 Gârâmâ bâleŋe siâ siâ akniŋbiâ mombian aregât nâŋgâre owâiŋe aktâp. Aregât Yesuŋe âi ire dâm hârem niŋep ire konok mem manbaen. Akto iregât konok biwine humo yemap. Aregât dopŋe hin. Anutuŋe ukenŋaet akmâ luâk hârok damun nenŋe akberâm aktâp aregât den pat âlepŋe are makyeŋgim manbian. Âi are konok mem heŋgemgom kinbian, hain nâŋgâm aregât konok biwine humo yemap. 25 Akto ire maktere nâŋgâŋet. Anutuŋe damun nenŋe akberâm aktâp aregât nâŋe den pat âlepŋe are makyeŋgim hutyeŋân mandere nekmai. Gârâmâ arire kakŋân lâuwâŋe bo nekbai. 26-27 Nâ Anutuŋe nekto ârândâŋ akmapgât yu makbe. Nâ Anutugât den hârok hamep bâlâk makyeŋgire nâŋgâyi. Aregât uŋak ondop pâroŋgât makyeŋgire nâŋgâŋet. Siâ hilip agumbo dosaŋe nâŋgâlân bo tatbiap. 28 Ye han biwi golâ manbi. Hain manmâ Anutuŋe luâk âmbâle bikŋe gilâmŋande puliyegep are damunyeŋe akbi. Akto Anutugât Heakŋande Yesugât kâmot are yeŋgât pat dâm makyeŋgiep aregât damunyeŋe akmâ manbi. 29 Nâ hin nâŋgân. Nâŋe hepunyekmâ arire âmâ haminân luâk bikenba pugaiya hain arekŋe yeŋgâlân togom luâk âmbâle yoŋâk bâleŋe akŋet dâm hâwât yekbai. 30 Aregât dop akmâ yeŋgâlân bikŋande heyeŋgim biwiyeŋe nengâlân katmâ Yesu hepunŋet dâm oloŋyekmâ hilip yeŋguwai. 31 Aregât han biwi golâ manbi. Akto den ire mem biwiyeŋân katbiâ talâk. Nâŋe hâk hilâlâm kakŋân manmâ hândâk hilâm Anutugât keiŋe dâm hârok mendugum makyeŋgiman. Akto siâ ikiŋeâk ikiŋeâk dewunŋe tuŋe olowâk makyeŋgim manmâ gare hombaŋ âlâwu bo aktâp. 32 Akto uŋak Anutuŋe damunyeŋe aktâpgât han kalemŋe denân katyekmâ ariwerân. Anutuŋe ikiŋe ukenŋaet akmâ damunyeŋe akberâm aktâp aregât nâŋgâmbiâ biwiyeŋe bo umatŋe akbiâp. Akto biwiyeŋe Yesugât katmâ manbiâ yâkŋe yeŋgât nâŋgâm meme akyeŋgimbo manman kârikŋaet pat yeŋgiep are manbai. 33 Nâ puli sikumgât makmâ egâliaŋ bo akyeŋgiân. 34 Nâ nune akto luâklupne nenŋaet wan me wan bâlensiâ bâtne irekŋe mâŋgire miawaknengiep a nâŋgâmai aten. 35 Nâ wan me wan keiŋe katyeŋgiân akmâ âi kârikŋeâk mem umburuk mamburuk yâk kalemgom yeŋgiwiangât aregât dâp gai tâlim hekatyeŋgiân. Aregât yeŋe areâk tâlim Kembu Yesuŋe den hin magep are nâŋgâwi, galalupyeŋande yeŋgimbiâ âlepŋe aktâp gârâmâ yeŋe yâk yeŋgimbiâ âmâ âlepŋe dondâ aktâp.” dâep.
36 Pauloŋe den hain dâmbo kâŋgombiâ Humo konmâ ulilaŋep. 37 Ulilaŋdo âi girâp akmâ indem lokom maŋganli. Hain akbiâ den hin dâm makyeŋgiep, 38 “Ariwian iregât kakŋân lâuwâŋe bo purik katbian.” dâmbo aregât nâŋgâm biwiyeŋe umatŋe agep. Hain akbiâ hepun yekmâ waŋgan âgâep.