14
Yesu konegât magaŋgi goaŋgi agi.
1 Akto hombaŋ siâ aregât kotŋe Pasowa are âi meme sopŋe lâuwâ bo akto miawakbiapgât ain sumbe kat kat luâk aregât humomolupyeŋe akto Mosegât den kârikŋe makmâ kepigi arekŋe âmâ hin dâyi, “Gain gain akmâ Yesu hiaŋdenŋe den bâleŋe makto aregât kondenŋe moâk. 2 Akto hinŋe Yesu mendenŋe luâk âmbâle dondâ hombaŋgât togoyi irekŋe nâŋgâmbiâ kuk miawakbopgât hinŋe bo memberen.” dâyi.
Âmbâi siâŋe Yesu tu higenŋe âlepŋe puliaŋep.
3 Akto Yesu Betania kepian âgâep. Âgâm luâk hâk bâle siâ agep kotŋe Simon aregât emelan âgâ tatmâ sot niep. Akto ain âmbâle siâ togoep. Arekŋe tu higenŋe ukenŋe siâ umbâ bâlensiân mem togoep. Tu are akto umbâ are puliŋe âgâ âgâŋe dondâ are hogom Yesugât kautŋân kâiep. 4 Kâimbo luâk bikŋe ain kili are biwiyeŋe bâlimbo hin dâyi, “Wangât tu ire yân kâiâp? 5 Nenŋe ire luâk yeŋgâlân mem arim dâine âlepŋe puli dondâ mem âmâ luâk umburuk yeŋgiwâen.” dâyi. Hain dâm âmbâle are peiyi. 6 Peimbiâ Yesuŋe hin dâm makyeŋgiep, “Ye âmbâle ire bo peiŋet. Wangât umatŋe waŋdâi? Âmbâle irekŋe okot âlep akniŋdâp. 7 Sop kâlep luâk umburuk ye olop tatmâ manbai are tânyeŋguwerâm aregât aktâi. A âlepŋe hain akŋet. Dâ nâmâ ye olop sop kâlep bo manbaen. 8 Dâ âmbâle irekŋe aktâp ire âmâ âlepŋe akniŋdâp. Tu hâknân kâiâp ire âmâ mombian aregât nâŋgâm akniŋdâp. 9 Gârâmâ bunŋe makyeŋgire nâŋgâŋet. Hânŋe hânŋe nâŋgât pat ire makyeŋgim manbai ain âmbâle ire aktâp yâkgât pat nelâmyeŋgiwopgât gai makyeŋgimbiâ nâŋgâwai.” dâep.
Yudasi Yesu hâkŋe tunmâ puli miep.
10 Yesugât aposololupŋe keiân lâuwâ mali are yeŋgât hutyeŋân gâtŋe siâ kotŋe Yudasi arekŋe sumbe kat kat luâk areyeŋgât humomolupyeŋe are yeŋgâlân arim hin makyeŋgiep, “Nâŋe Yesu yâgâten me yâgâten mando ain hekatyeŋgire meaŋbai.” dâm makyeŋgimbo 11 nâŋgâm biwiyeŋe heroŋe akto puli waŋbaigât magaŋi. Akto aregât den dâpŋe gain gain makyeŋgire Yesu mem miawakŋet dâm dâpgât undâgâlep.
Yesuŋe luâklupŋe olop sot neyi.
12 Akto hombaŋ kotŋe Pasowa are keiŋe katmâ sot bo kauliep are nemini. Akto sop ain lama gâim om nemini. Aregât hoŋ bawalupŋande Yesu magaŋmâ hin dâyi, “Sot soŋgo emet wanân ondenŋe nemberen?” dâmbiâ 13 Yesuŋe aposolologâtŋe lâuwâ huŋgun yetkim hin dâep, “Yet âmâ Yerusalem kepian ariet. Arim luâk siâ ain umbâ heleŋ heleŋân tu hâgâm lokom manmâ yelekto aikombela kewugu yelekmâ emet are hekat yetkiwerâp. 14 Hekatyetkimbo emet amboŋe hin dâm magaŋberat, “Humo netŋande hin dâp, “Nâŋgât emet kom hâre hâreŋe are yâgâten hoŋ bawalupne olop sot nemberen?” hain dâp.” dâmbela 15 kom hâre hâreŋe humoâk egon kakŋângen are hekatyetkiwerâp. Emet kâlegen are âmâ dâgâm me kondo bunewâk heŋgemgoyi, ain arim sot wan kalet.” Hain dâm huŋgunyetkimbo ariyiat. 16 Arim Yesuŋe makyetkiep are mem miawakmâ sot are mem hombaŋgât wan me wan heŋgemgoyiat.
17 Hain akbela eŋgaiŋe akto Yesu togom aposololupŋe keiân lâuwâ olop sot soŋgo are neyi. 18 Nem tatmâ hin dâep, “Makyeŋgire nâŋgâŋet. Yu tatâi yeŋgât hutyeŋânba siâŋe nâŋgât gasa akmai are yeŋgâlân arim nâ mem nuguwerâi aregât keiŋe hekatyeŋgiwerâp are nâ olop tatmâ sot nenden ire.” dâep. 19 Hain dâmbo aposololupŋande biwiyeŋe umatŋe akto siâkâ ikiŋeâk ikiŋeâk hin magaŋi, “Maktât amâ nâ mon?” dâyi. 20 Hain dâmbiâ Yesuŋe hin makyeŋgiep, “Amâ luâk keiân lâuwâ tatâi yeŋgâlân gâtŋe konok luâk are âmâ yu nâ olop sot nemberen kondo kâlegen bâtnetŋe pandetŋe geâp yâkgât den umatŋe makyeŋgire nâŋgâŋet. 21 Anutugât den bunŋe miawakto luâk akmâ geân nâ mombian gârâmâ nâŋgât gasa yeŋgâlân katnekberâp arekŋe umatŋe humo mem manbiap. Luâk are memeŋande bo miep dâine owâiŋe agaŋbop.” dâep.
22 Akto aposololupŋe sot nem tali akto Yesuŋe sot siâ mem munditmâ Anutu mepaiŋe mem hin makyeŋgiep, “Ire âmâ nâŋgât sunumne aregât dop.” hain dâm yeŋgimbo neyi. 23 Akto waiŋ hâpu siâ mem kinmâ âkâ hainâk Anutu mepaiŋe mem yeŋgimbo neyi. 24 Nembiâ den hin makyeŋgiep, “Tu ire âmâ nâŋgât gilâmne aregât dop. Tu yu kâim yeŋgire nendâi gârâmâ hâmbâi Anutuŋe den pat kârikŋe kalep are miawakto nugumbiâ gilâmne gembo luâk âmbâle dondâ areyeŋgât dosa bo akbiap. 25 Nâ hinŋe waiŋ koaŋe tuŋe bo nembian arekŋe maleine bunewâk Anutuŋe damunyeŋe akberâm keiŋe kato ain tu irakŋe nembian.” hain dâm makyeŋgiep.
26 Hain dâm makyeŋgimbo Anutugât kotŋe mem agatmâ kep siâ membiâ bo akto arewa sopanmâ Oliwa gimbâŋân âgâyi.
Yesuŋe Petoro magaŋep.
27 Âgâm ain aposololupŋe hin makyeŋgiep, “Anutuŋe makyeŋgimbo kulemgoyi aregât bikŋe hin tatâp,
“Nâŋe bau damunyeŋe kondere mondo bau are awam akmâ kâit akmâ metewai.”
Den pat are bunŋe miawakto menekberâm togombiâ ye hârok gem awam akmâ hanâk hanâk ariwerâi. 28 Gârâmâ nugumbiâ mondere han nugumbiâ momoŋânba agatmâ arim Galilaia hânân lâm yeŋguwian.” dâep. 29 Hain dâmbo Petoroŋe hin magaŋep, “Gâŋgât gasa togombiâ hamewakmâ ariwerâi me bo. Bo nâŋgân. Dâ nâmâ bo hepun gekberân. Gâ olop tatmâ tân gugum âgâwian.” dâep. 30 Hain dâmbo Yesuŋe hin magaŋep, “Makgiŋdere nâŋgâ. Hândâk uŋak gâŋe nâŋgâ yâkgât kotŋe bo nâŋgâman dâm makyeŋgimenâ sop âlâwu akto ainâk gokorok lâuwâŋe indewerâp.” dâmbo 31 kârikŋe akmâ hin dâep, “Bo. Nâ gâ olowâk mombaet aregât hamep bo aktân. Akto nâ gâŋgât kotge bo mem heambukberân.” hain dâep. Dâmbo galalupŋe hârok hainâk dâyi.
Yesuŋe Eweŋe ulilaŋep.
32 Arewa ari kalam siâ kotŋe Gesemane ain ariyi. Ain arim Yesuŋe aposololupŋe makyeŋgim hin dâep, “Ye ge tatbiâ indâgen ba kinmâ Apo maŋganmâ ulilaŋberân.” dâmbo ge tali. 33 Hain akmâ arewa Petoro, Yakopo akto Yohane meyekto bayi. Ba kinmâ biwiŋe umatŋe akto hin dâm makyeŋgiep, 34 “Ye âmâ iren damun tatŋet. Biwine umatŋe dondâ akto gain gain manberân aregât tân nugum iren damun tatŋet.” dâm makyeŋgiep. 35 Makyeŋgim hepun yekmâ getek indâŋân ba hânân ge tatmâ Anutuŋe umatŋe ire hepunniŋâk dâm hin ulilaŋep, 36 “O Apo, gugak âmâ siâ me siâ hârok miawakbiapgât bo pâpkomat aregât uŋak umatŋe miawak niŋberâm aktâp iregât bo niŋ dâm ulit giŋdân. Gârâmâ gâŋe âmâ nâŋgât nâŋgâ nâŋgâne bo watben. Guge nâŋgâ nâŋgâge watben.” dâm ulilaŋep. 37 Hain akmâ purik katmâ bam yekto aposololupŋe âlâwu are asiŋ yeyi. Yembiâ yekmâ Petoro goaŋmâ hin magaŋep, “Simoŋ gâ asiŋ yendât me? Hinŋe hepun yektân ina pâlâmŋe yendât.” dâm 38 aposololupŋe âlâwu are hin dâm makyeŋgiep, “Biwiyeŋande âmâ laune lokowerâm aktâp. Dâ hâkyeŋe âmâ konam aktâp aregât hâkŋe hâkŋe arekŋe togom dop yeŋguwerâm akbopgât damun kinmâ Anutu ulilaŋŋet.” dâep. 39 Hain dâm makyeŋgim purik katmâ bam lâuwâŋe hainâk Anutu ulilaŋep. 40 Ulilaŋmâ metem purik katmâ gutmâ yekto asiŋgât dondâ nâŋgâyigât asiŋâk yem tali. Hain akbiâ hainâk aiyeŋgumbo dengât pâpkom aŋun aŋgim tali. 41 Hain akmâ kinbiâ hepunyekmâ bam hainâk âlâwuŋe akmâ guto asiŋ yembiâ hin dâm makyeŋgiep, “Ye asiŋ yem mandâi mon? Bâin. Uŋak âmâ nâ luâk akmâ geân aregât dosa luâk yeŋgâlân katnekto menekmâ hilip nuguwerâigât sop ewumâk aktâp. 42 Gârâmâ bâin agatmâ indâre yekŋet. Nâŋgât halop hogoâp ina togoâp. Ye agatbiâ arim peniaŋne.” dâep.
Yesu meyi.
43 Den are hain dâm makyeŋgimbo kinbiâ ainâk indâgenba Yudasiŋe luâk dondâ sumbe kat kat luâk areyeŋgât humomolupyeŋe akto Mosegât den kârikŋe makyeŋgimini akto Yuda yeŋgât damunlupyeŋande huŋgun yeŋgimbiâ Yudasiŋe kewugu yekto togoyi. 44 Akto luâk gasa kewugu yekto togoyi are âmâ Yudasi Karioto gâtŋe luâk are Yesu ikiŋe hoŋ bawa inarekŋe ari gasa tirip katyeŋgim hin makyeŋgiep, “Yesu are âmâ lokom maŋgandere ekmâ âmâ hikom mem ariwei.” dâm makyeŋgim kewugu yekto tâwât bugâ me soŋ soŋ lokom togoyi. 45 Togom gasa are iŋgon kinbiâ Yudasiŋe Yesugât enemŋân âgâm, “Humone.” dâm lokom maŋgando 46 olowâk togoyi arekŋe âgâ Yesu mem hikoyi. 47 Akto luâk kili are hutyeŋânba siâŋe tâwât mem oloŋmâ sumbe kat kat humo yeŋaet hoŋ bawa siâ kârâmbo oloŋ akto ondopŋeâk kârâm hâriep. 48 Hain akto Yesuŋe hin makyeŋgiep, “Ye nâŋgât nâŋgâm âmâ bugâ luâk dondâ hanyeŋân ge mandere teŋgâ soŋ soŋ lokoakbiâ bugâ humo miawakbopgât togoâi mon? 49 Nâ hilâmŋe hilâmŋe sumbe emetŋân Anutugât den pat makyeŋgiman sop ain menekbâi gâten. Anutuŋe hârok nâŋgâm makyeŋgimbo kulemgoyi are yendâp are bunŋe miawagâkgât hinŋe menekŋet.” dâmbo 50 aposololupŋande hepunmâ gem awam agi.
51 Akto Yesu hamiŋân togombiâ yâkgât kâmolân gâtŋe luâk sigan siâ sâŋgum kau kau konok lalakmâ togoep. 52 Togombo memberâm akbiâ pârigimbo sâŋgum kau kau areâk mem hulaŋbiâ sâŋgum bâlâk pârigim ariep.
Yesu den âiân kali.
53 Akto Yesu mem sumbe kat kat areyeŋgât humogâlân ariyi. Yâkgât emelan âgâmbiâ sumbe kat kat luâk areyeŋgât humomolupyeŋe akto Mosegât den kârikŋe makyeŋgiyi are akto Yuda luâk areyeŋgât humomolupyeŋe arekŋe âgâmbiâ mendugum kili. 54 Akto Petoro purik katmâ yoŋâk hamiyeŋângen yoŋâk watyekmâ togom emet kili aregât ginŋân ba sombeimân kilep. Bam ain luâk humo aregât tembe lokolupŋe yeŋgât hutyeŋân tatmâ kâlâp nâŋgâm talep. 55 Tato emet ain âgâyi arekŋe luâk niŋande Yesugât agak meme are nâŋgâp are makto kone dâm ai aguyi. Ai pei agum keiŋe undâgâli. 56 Hain akmâ luâk dondâŋe den aŋgâ aŋgâ hogom togo hâkgân hâkgân agi. Akto den are dopŋe konogâk bo magi. 57 Siânbaŋe siâ dâmbiâ dâmbiâ agi. Akto luâk siânbaŋe Yesugât hiaŋgi den hin magi, 58 “Den siâ hin makto nâŋgâyion, “Sumbe emetŋe humo meyi ire gagaim patakore awam akmâ yendo hilâm âlâwu kâlegen nunak bâtnandeak mem metewian.” dâep.” dâyi. 59 Hain dâmbiâ den yu dâyi ire gai den ulik gulik magi are olop dop konok bo agep. 60 Akto sumbe kat kat yeŋgât kautŋande hutyeŋânba agatmâ kinmâ Yesu hin magaŋep, “Gâ wangât den hâuŋe siâ bo maknengiât. Den aŋgâ aŋgâ hogom togo hâkgân hâkgân aktâi iregât nâŋgâmenâ ârândâŋ aktâp me bo? Gain gain maknengimenâ nâŋgâne.” dâep. 61 Hain dâm magaŋdo Yesuŋe den hâuŋe bo magaŋmâ denŋe nâŋâk kilep. Akto sumbe emetŋaet luâk humo arekŋe totokomâk hin magaŋep, “Gâ Anutuŋe huŋgun giŋdo gien are me siâ? Humo kotŋe mem agatmaen aregât nanŋe gâ me?” dâep. 62 Hain dâm magaŋdo Yesuŋe hin dâep, “Gâŋe ya maktât are amâ nâ. Nâ luâk akmâ geân aregât nâmâ kârikŋe amboŋe Anutugât enemŋân manman aregât Anutuŋe kârikŋe niŋmâ huŋgun niŋdo himbimânba hamandat olop gem âmâ hârok damunyeŋe akbian ain âmâ nekbai.” dâep. 63 Hain dâmbo sumbe kat kat luâk humo arekŋe den are nâŋgâm biwiŋe kâlâp akto aregât ikiŋe sâŋgumŋe mem duwatmâ galalupŋe hin makyeŋgiep, “Siâŋe siârâm siârâm akbiâ âmâ den âi humo membâen. 64 Luâk ire âmâ Anutugât kotŋe mem bâlimbo nâŋgâen aregât ye gain gain nâŋgâi?” dâmbo luâk âmbâle mendugum kili arekŋe Yesugât hin dâyi, “Moâkgât dâp miawaktâp.” dâyi. 65 Hain dâm arewa keiŋe katmâ tâwutkoyi. Akto bikŋande sâŋgumŋe dewunŋe dâgâm tigim koyi. Kom kinmâ hin dâm magaŋi, “Ondopge hogoâp aregât kotŋe kon.” dâmbiâ tembe lokoŋe ondopŋe hogoyi.
Petoro hamewakmâ, “Nâ Yesugât kâmolân gâtŋe bo.” dâep.
66 Akto Petoro iŋgon emet aregât ginŋân tatmâ kâlâp nâŋgâm talep. Tato ainâk emet aregât amboŋe luâk humo aregât sumbe kat kat yeŋgât kautŋe yâkgât hoŋ bawa âmbâle siâ togoep. 67 Togom ekto Petoro kâlâp nâŋgâm tato âmbâle arekŋe ekmâ totokomâk totokomâk egep. Ekmâ hin magaŋep, “Gâ Yesu Nasarete kepian gâtŋe are olop manmandat.” dâep. 68 Hain magaŋdo Petoroŋe muneŋ akmâ magaŋep, “Nâ luâk are bo nâŋgaŋdân akto den maktât aregât keiŋe bo nâŋgân.” dâep. Dâm âmâ dâwângen ariwerâm gembo gokorok indiep. 69 Gokorok indembo âmbâle arekŋe Petoro yoŋâk egep. Ekmâ kinmâ arekŋeâk hin dâep, “Luâk ire âmâ Yesugâlân gâtŋe.” dâm makyeŋgiep. 70 Makyeŋgimbo Petoroŋe lâuwâŋe hainâk magep, “Bunŋe dondâ nâ luâk are bo nâŋgaŋdân.” dâep. Akto getek kinmâ luâk enemŋân kili arekŋe Petoro hin magaŋi, “Gâ maktât aregât den amâ Galilaiaŋe makmai han hainângen maktât aregât gâmâ Galilaia areyeŋgâlân gâtŋe.” dâm magaŋi. 71 Hain magaŋbiâ makmâ bâleŋeâk magep, “Anutugât meteŋân makmâ kârigem makberân. Nâ yeŋe luâk kotŋe kondâi are bo ekmâ heŋgemgoman.” dâep. 72 Hain dâmbo ainâk gokorok lâuwâŋe indiep. Indembo nâŋgâm Yesuŋe den hin magaŋep are hanŋân ga togoep, “Gâ gokorok lâuwâŋe bo indemboâk nâŋgâ yâkgât bo nâŋgâ aŋman dâmenâ âlâwu akbiap.” dâep are hanŋân ga togombo nâŋgâm okotŋe akto indiep.