25
Mwaka ghwamusanju̱
1 Mukama aaghila Musa haa mwena Si̱naai̱ ati, 2 “Oghile Banai̱saaleeli̱ oti, ‘Mukaaku̱ki̱dha mu nsi eghi ndimaghenda kubaha, bu̱li̱ mwaka ghwamusanju̱ mutakolagha nsi eghi ku̱hu̱ti̱ya Mukama. 3 Mu myaka mukaagha ohelaghe bilimuwa byawe mu misili yaanu, osaliililaghe misili yaawe ya mi̱jaabbi̱i̱bbu̱ kandi okesaghe bilimuwa byawe. 4 Bhaatu mwaka ghwamusanju̱ ghubaaghe Sabhato ya Mukama kandi etaka lyona lihuumulaghe mwaka oghu. Otahelagha mu misili yaawe kedha kusaliilila misili yaawe ya mi̱jaabbi̱i̱bbu̱. 5 Otakesagha bilimuwa ebikwetwela mu nsi eghi kedha kukobha bi̱ghu̱ma bya mi̱jaabbi̱i̱bbu̱ eghi etasaliliiye. Nsi eghi eli na kuhuumula mwaka oghu ghwona. 6 Bhaatu bilimuwa ebikwetwela mu nsi mu mwaka ghwa Sabhato ghwa kuhuumula oghu, bikugubha kuba byokuliya byanu kandi bya baheeleli̱ya baanu baabusaasa na baabukali̱, bakoli̱ baanu, banamahanga abaakaaye naanu, 7 bisolo byawe na binyama bya mu kisaka mu nsi yaanu eghi. Okugubha kuliya bilimuwa byona ebikutuwa mu nsi eghi.
Mwaka ghwa bughabe
8 “ ‘Obalaghe Sabhato ya myaka musanju̱, ekikumaani̱i̱si̱ya myaka musanju̱ milundi musanju̱, eghi niiyo yoona myaka maku̱mi̱ anaa na mwenda. 9 Haa kilo kyʼeku̱mi̱ kya kweli̱ kwamusanju̱ kwa mwaka ghwa maku̱mi̱ anaa na mwenda, kilo kya mukolo ghwa bantu kughaniluwa bibhi, muteelaghe bi̱i̱di̱yo mu nsi yaanu yoona. 10 Mutwalaghe mwaka ghwa maku̱mi̱ ataano kuba ghu̱hi̱ki̱li̱i̱ye kandi mulangililaghe bantu boona mu nsi yaanu ngoku ghuli mwaka ghwa bughabe.* Mwaka oghu ghubaaghe ghwa bughabe hambali bu̱li̱ muntu ali na kukuuka mu kibanja kiye kandi mu ntu̱la yee. 11 Mwaka ghwa maku̱mi̱ ataano ghubaaghe mwaka ghwanu ghwa bughabe. Mutahelagha bilimuwa kedha kukesa ebyetweleeyemu byonini kedha kukobha bi̱ghu̱ma bya mi̱jaabbi̱i̱bbu̱ eghi mutasaliliiye. 12 Nanga ni mwaka ghwa bughabe kandi ghu̱hi̱ki̱li̱i̱ye ewaanu. Nahabweki muliyaghe ebyetweleeye mu misili.
13 “ ‘Mu mwaka ghwa bughabe oghu bu̱li̱ muntu ali na kukuuka mu kibanja kiye.
14 “ ‘Kaakuba oghu̱li̱ya kedha oghula kibanja na Munai̱saaleeli̱ muunakyawe, bu̱li̱ muntu abe wa majima haa muunakiye. 15 Kaakuba oghula musili ewaa Munai̱saaleeli̱ muunakyawe, muhendo okusasula ghuli na kusighikila haa myaka eghi yaasaaye ku̱lu̱gha haa mwaka ghwa bughabe oghu. Oghu aku̱ghu̱li̱ya ali na kutʼo muhendo naasighikila haa myaka eghi enati̱ghaaye ku̱hi̱ka haa mwaka ghunji ghwa bughabe oghu. 16 Myaka eghi niyaabaaye ekani̱ye, ali na kukani̱ya muhendo, bhaatu niyaabaaye eli nkee, ali na ku̱keehi̱ya muhendo, nanga ebi akwete ku̱ku̱ghu̱li̱ya ni bilimuwa ebi okuhelamu. 17 Bu̱li̱ muntu abe wa majima haa muunakiye kandi mu̱hu̱ti̱ye Luhanga. Ni̱i̱si̱ye Mukama Luhanga waanu.
18 “ ‘Mu̱hu̱ti̱ye ebi nkubalaghila kandi mweghendeseleje kukwata bilaghilo byanje, niikuwo muukale kusemeeye mu nsi eghi. 19 Nsi eghi ekweli̱ya byokuliya bikani̱ye, mukuliya muukute kandi muukale mu nsi eghi kusemeeye. 20 Mukugubha ku̱bu̱u̱li̱ya muti, “Mbiki tukuliya mu mwaka ghwamusanju̱ obu tukuba tutaakuhela kandi tutaakukesa bilimuwa byatu?” 21 Mu mwaka ghwa mukaagha nkubaha mu̱gi̱sa, nsi yaanu ekweli̱ya byokuliya ebikubamala haabwa myaka esatu. 22 Obu mukuba nimuhela bilimuwa mu mwaka ghwa munaanaa, mukuliya byokuliya ebi mwaheli̱ye mu myaka ya enu̱ma kandi mukweyongela kuliya byokuliya ebi ku̱hi̱ki̱ya haa kukesa kwa mwaka ghwa mwenda.
23 “ ‘Muntu ataghu̱li̱ya muunakiye kibanja kukitwalila kimui, nanga nsi eghi ni yanje, enu̱we mukughiikalamu nga banamahanga kandi bapangi̱i̱si̱ya banje. 24 Kaakuba muntu aghula kibanja ewaa muunakiye, oghu aamu̱ghu̱li̱i̱ye kiyo niiye ali na kukicungula. 25 Kaakuba Munai̱saaleeli̱ muunakyawe aba munaku kandi aghu̱li̱ya haa kibanja kiye, lughanda luwe eenini aaniiye aacungula kibanja eki. 26 Kaakuba muntu oghu aba atali na lughanda luwe eenini oghu akughula kibanja eki, bhaatu atunga sente sikumala sya kugubha kukicungula, 27 ali na kubala myaka eghi yaasaaye ku̱lu̱gha aaki̱ghu̱li̱i̱ye, niikuwo asasule oghu akakighula myaka eghi enati̱ghaaye mu maaso kandi akyeku̱u̱ki̱li̱ye. 28 Kaakuba atagubha ku̱kyeku̱u̱ki̱li̱ya, aleke kiikale kili kya oghu aaki̱ghu̱li̱i̱ye, ku̱hi̱ki̱ya haa mwaka ghwa bughabe. Mu mwaka ghwa bughabe oghu, kibanja eki baki̱ku̱u̱ki̱li̱ye mukama wakiyo oghu akaki̱ghu̱li̱ya.
29 “ ‘Kaakuba muntu aghu̱li̱ya numba eghi eli mu kibugha eki bigho byeli̱ghi̱li̱i̱ye, ali na bughabe kutodha kughighula mwaka ghumui ghutakahooyʼo haanu̱ma ya ku̱ghi̱ghu̱li̱ya. Mu mwaka oghu ghwona akugubha kutodha kughicungula. 30 Kaakuba atagubha kucungula numba eghi mu mwaka ghumui, numba eghi eli mu kibugha eki bigho byeli̱ghi̱li̱i̱ye, elabaagha ya oghu aaghi̱ghu̱li̱ye na baasukulu be bilo nʼebilo. Mu mwaka ghwa bughabe batamu̱ku̱u̱ki̱li̱ya numba eghi. 31 Bhaatu manumba ngaabaaye ghali mu kyalo kandi ghatali na bigho bi̱gheeli̱ghi̱li̱i̱ye, bakama baa manumba agha bakugubha kughacungula kandi ku̱gheeku̱u̱ki̱li̱ya mu mwaka ghwa bughabe.
32 “ ‘Kaakuba Baleevi̱ baba bali na manumba mu maatau̱ni̱ agha bigho byeli̱ghi̱li̱i̱ye, bali na bughabe bwa kughacungula bwile bwona. 33 Bhaatu kaakuba Mu̱leevi̱ aghu̱li̱ya numba mu maatau̱ni̱ agha kandi atagubha kughicungula, eli na kumukuukila mu mwaka ghwa bughabe, nanga manumba agha Baleevi̱ bali nagho mu maatau̱ni̱ agha ni manumba ghaabo bwile bwona mu Banai̱saaleeli̱. 34 Bhaatu byalo bya ku̱li̱i̱si̱li̱yamu ebili haai na maatau̱ni̱ ghaa Baleevi̱, tabali na ku̱bi̱ghu̱li̱ya, nanga ni byabo bilo nʼebilo.
35 “ ‘Kaakuba omui mu Banai̱saaleeli̱ baanakyawe aba munaku kandi atakugubha kwekoonela, omukoonele ngoku wangukola munamahanga kedha mu̱ghenu̱ wa bwile bukee, niikuwo aakale naawe. 36 Otamuuyʼo maghobo ghaa mulingo ghwona, bhaatu uwe ohu̱ti̱ye Luhanga waawe, niikuwo Munai̱saaleeli̱ muunakyawe oghu aakale naawe. 37 Otamweholi̱ya sente oti akuteelʼo maghobo kedha ku̱mu̱ghu̱li̱ya byokuliya niikuwo otungʼo maghobo. 38 Ni̱i̱si̱ye Mukama Luhanga waanu, oghu akabaaya mu nsi ya Mi̱si̱li̱ kubaha nsi ya Kanaani̱ kandi kuba Luhanga waanu.
39 “ ‘Kaakuba Muhebbulaayo muunakyawe aba munaku kandi atu̱wamu kweghu̱li̱ya ewaawe, otamu̱koleesi̱ya nga mu̱syana. 40 Omutwalikani̱ye nga muntu opangi̱i̱si̱i̱ye kukukolela kedha nga mu̱ghenu̱ oghu aakaaye naawe kandi ali na kukukolela ku̱hi̱ki̱ya haa mwaka ghwa bughabe. 41 Bwile obu oli na kumuleka aghende na baana be mu ka yee kandi mu ntu̱la yee. 42 Banai̱saaleeli̱ ni baheeleli̱ya banje aba naahi̱ye mu nsi ya Mi̱si̱li̱ kandi tabali na kubaghu̱li̱ya nga basyana. 43 Otabatwalikani̱yagha kubhi, bhaatu ohu̱ti̱yaghe Luhanga waawe. 44 Basyana baanu baabusaasa na baabukali̱ bali na ku̱lu̱gha mu mahanga agheeli̱ghi̱li̱i̱ye enu̱we, mukugubha kughula basyana ku̱lu̱gha mu bantu aba. 45 Mukugubha kughula banamahanga abaakaaye naanu kedha bamui mu baana baabo aba babyaliiye mu nsi yaanu kuba basyana baanu. 46 Mukugubha kuha bantu aba batabani̱ baanu kuba bantu baabo kedha kubafoola basyana baabo bilo nʼebilo, bhaatu Banai̱saaleeli̱ baanakyanu, mutalilengʼo kubatwalikani̱ya kubhi.
47 “ ‘Kaakuba munamahanga kedha mu̱ghenu̱ wa bwile bukee oghu aakaaye naanu afooka muguudha kandi omui mu Banai̱saaleeli̱ baanakyanu aba munaku kandi eeghu̱li̱ya ewaa munamahanga oghu aakaaye naanu kedha aba omui mu bantu baa ntu̱la ya muntu oghu, 48 haanu̱ma ya muntu oghu kweghu̱li̱ya, omui haa baghenji̱ be boonini ali na bughabe bwa kumucungula. 49 Muto wa ese wee kedha mu̱ghenji̱ wee kedha omui haa bantu baa ntu̱la yee boonini akugubha kumucungula, kedha naabaaye muguudha akugubha kwecungula eenini. 50 Eye na oghu alimaghula bali na kubala bwile ku̱lu̱gha eeghu̱li̱i̱ye ku̱hi̱ka haa mwaka ghwa bughabe. Muhendo ghwa kumucungula ghuli na kusighikila haa muhendo bakusasulagha mu̱koli̱ haabwa myaka eghi. 51 Kaakuba aba anali na myaka ekani̱ye ku̱hi̱ka haa mwaka ghwa bughabe, niikuwo eecungule, ali na kusasula ghusaaye haa muhendo ghwa sente esi baamu̱ghu̱li̱ye. 52 Kaakuba aba ati̱ghaaye myaka nkee ku̱hi̱ka haa mwaka ghwa bughabe, abaliilile na mukama wee, naasighikila haa myaka eghi anati̱ghaai̱ye kukola ku̱hi̱ka haa mwaka ghwa ki̱ghenu̱ eki kandi asasulaghe sente sya myaka eghi eti̱ghaaye kwecungula. 53 Munamahanga ali na kumutwalikani̱ya nga mu̱koli̱ apangi̱si̱i̱ye bu̱li̱ mwaka. Mutasi̱i̱mi̱lani̱ya munamahanga oghu kukola kubhi Munai̱saaleeli̱ muunakyanu. 54 Nankabha asaaghuwa kwecungula mu milingo eghi yoona, mu mwaka ghwa kukola ki̱ghenu̱ eki, mukama wee ali na kumuha bughabe kughenda na baana be. 55 Banai̱saaleeli̱ ni bantu banje kandi baheeleli̱ya banje aba naahi̱ye mu nsi ya Mi̱si̱li̱. Ni̱i̱si̱ye Mukama Luhanga waanu.’ ”
* 25:10 Bbai̱bbu̱li̱ sinji sighambi̱ye Ju̱bbi̱li̱ mwaka oghu baaku̱u̱ki̱li̱yagha bantu bibanja byabo. Eki kyabaaghʼo mu mwaka ghwa maku̱mi̱ ataano.