USE sofia;
DROP TABLE IF EXISTS sofia.tnk_vpl;
CREATE TABLE tnk_vpl (
  verseID VARCHAR(16) NOT NULL PRIMARY KEY,
  canon_order VARCHAR(12) NOT NULL,
  book VARCHAR(3) NOT NULL,
  chapter VARCHAR(3) NOT NULL,
  startVerse VARCHAR(3) NOT NULL,
  endVerse VARCHAR(3) NOT NULL,
  verseText TEXT CHARACTER SET UTF8 NOT NULL) ENGINE=MyISAM;
LOCK TABLES tnk_vpl WRITE;
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_1","070_1_1","MAT","1","1","1","Kwopi nəɡkiariien i rani nəɡhi kaha kupwən me səvəi Iesu Kristo. In kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt mɨne kwənəkwus səvəi Epraham. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_2","070_1_2","MAT","1","2","2","Epraham in tata səvəi Aesak, Aesak in tata səvəi Jekop, Jekop in tata səvəi Juta mɨne piəvni me, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_3","070_1_3","MAT","1","3","3","Juta in tata səvəi Peres mɨne Sara. Mama səvənrau nə Tamar. Peres in tata səvəi Hesron, Hesron in tata səvəi Ram, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_4","070_1_4","MAT","1","4","4","Ram in tata səvəi Aminatap, Aminatap in tata səvəi Nason, Nason in tata səvəi Salmon, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_5","070_1_5","MAT","1","5","5","Salmon in tata səvəi Poas. Mama səvəi Poas nə Rehap. Poas in tata səvəi Opet. Mama səvəi Opet nə Rut. Opet in tata səvəi Jese, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_6","070_1_6","MAT","1","6","6","Jese in tata səvəi Kiɡ Tevɨt. Kiɡ Tevɨt in tata səvəi Solomon. Mama səvəi Solomon nə Patsepa pran səvəi Uria kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_7","070_1_7","MAT","1","7","7","Solomon in tata səvəi Rehopoam, Rehopoam in tata səvəi Apia, Apia in tata səvəi Asa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_8","070_1_8","MAT","1","8","8","Asa in tata səvəi Jehosafat, Jehosafat in tata səvəi Joram, Joram i tata səvəi Usia, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_9","070_1_9","MAT","1","9","9","Usia in tata səvəi Jotam, Jotam in tata səvəi Ahas, Ahas in tata səvəi Hesekia, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_10","070_1_10","MAT","1","10","10","Hesekia in tata səvəi Manase, Manase in tata səvəi Amon, Amon in tata səvəi Josaea, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_11","070_1_11","MAT","1","11","11","Josaea in tata səvəi Jekonaea mɨne piəvni me. Ia nəpɨn nəha kɨnərhi irapw nəkur Isrel həier mhəuvən ia tənə Papilon. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_12","070_1_12","MAT","1","12","12","Ia nəpɨn nəha nəkur Isrel həməier irə mhəuvən ia tənə Papilon, Jekonaea in tata səvəi Sealtiel, Sealtiel in tata səvəi Serupapel, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_13","070_1_13","MAT","1","13","13","Serupapel in tata səvəi Apiut, Apiut in tata səvəi Eliakim, Eliakim in tata səvəi Asop, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_14","070_1_14","MAT","1","14","14","Asop in tata səvəi Jatok, Jatok in tata səvəi Akim, Akim in tata səvəi Eliut, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_15","070_1_15","MAT","1","15","15","Eliut in tata səvəi Eleasar, Eleasar in tata səvəi Matan, Matan in tata səvəi Jekop, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_16","070_1_16","MAT","1","16","16","Jekop in tata səvəi Josef. Josef nə in iərman səvəi Meri. Meri nə in pran nə mama səvəi Iesu. Iesu nə kani nəɡhɨn nə Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_17","070_1_17","MAT","1","17","17","Ro iamɨnhi irə fwe Epraham meste pehe Kiɡ Tevɨt tata me irəha pam fotin. Fwe Kiɡ Tevɨt meste pehe kɨnərhi irapw nəkur Isrel həier mhəuvən ia tənə Papilon tata me irəha pam fotin. Fwe ia nəpɨn nəha nəkur Isrel həməier irə mhəuvən ia tənə Papilon meste pehe Kristo rətui tata me irəha pam fotin. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_18","070_1_18","MAT","1","18","18","In i nəɡkiariien sə rani Iesu Kristo mə rɨnəfo mətui. Mama səvənhi nəɡhɨn nə Meri. Fwe kupwən kəsisəɡ in mə tresi pen iərman riti nəɡhɨn nə Josef. Nəpɨn irau krouəpwəh narə pəriien ihi, Meri rətoni mə rɨno tɨpwɨn ia nəɡse Nənɨmwɨn Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_19","070_1_19","MAT","1","19","19","Josef in iərmama riti sə noien səvənhi ratukwatukw, rəpwəh nokeikeiien mə Meri traurɨs ia nəmri nərmama. Ro pen nətərɨɡien səvənhi mə trəpwəh afafa a in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_20","070_1_20","MAT","1","20","20","Mətə nəpɨn Josef ramətərɨɡ mə tro iamɨnhi, aɡelo riti səvəi Iərɨmənu rier pen tukwe ia nəməkrəhaien, mɨni mə, “Josef, kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt. Tikuvehi Meri mə pran səim, məpwəh nehekɨrien. Iəkunouihi nəha ia tɨpwɨn ruvehe ia nəɡse Nənɨmwɨn Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_21","070_1_21","MAT","1","21","21","Meri trərəhi tɨni iərman, tikaməkeikei mɨseɡi pen nəɡhɨn nə mə Iesu, tɨ nəri nə mə in truvehimɨru nərmama me səvənhi, muvehi raka nərəhaien me səvənraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_22","070_1_22","MAT","1","22","22","Narimnari me pam i həier pehe iamɨnhi mə nəɡkiariien i truvehe mukuə sə Iərɨmənu rɨməni irapw ia tərhui profet riti səvənhi fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_23","070_1_23","MAT","1","23","23","In rɨməni mə, “Həreɡi ro. Prən i rɨreirei ihi iərman tro tɨpwɨn, mərəhi tɨni iərman. Nənə irəha tuhəseɡi pen nəɡhɨn nə mə Emanuel.” (Nɨpwrai nəhaɡ nəha in i mə Kumwesən ramarə tukutaha.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_24","070_1_24","MAT","1","24","24","Nəpɨn Josef rətui ia napriien səvənhi, ro nəfe aɡelo nəha səvəi Iərɨmənu rɨməni pen tukwe in, muvehi Meri mə pran səvənhi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT1_25","070_1_25","MAT","1","25","25","mətə rɨpkapri pəri mhə irau min meste rərəhi tɨni iərman. Nənə Josef rɨseɡi pen nəɡhɨn nə mə Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_1","070_2_1","MAT","2","1","1","Nəpɨn Iesu rɨnətui raka ia rukwənu Petlehem ia tənə Jutia, ia nəpɨn nəha Kiɡ Herot ramərɨmənu, nərmama me nepwɨn səməme həukurən amasan noien səvəi kəməhau me həuku pen fwe meri rautə ikɨn, mhəuvehe ia Jerusalem, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_2","070_2_2","MAT","2","2","2","mamhəres mə, “Iəkunouihi nəha rɨpkətui a i, in kiɡ səvəi nəkur Isrel, in pəku? Kɨmaha iahənətoni kəməhau səvənhi fwe ia kwopun meri rautə ikɨn, nənə iahaməuvehe mə taheiwaiu ia nənimen, mhəuvei pen nɨsiaiien səkɨmaha min.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_3","070_2_3","MAT","2","3","3","Nəpɨn Kiɡ Herot rɨreɡi nəɡkiariien nəha, in mɨne nəkur Jerusalem me pam hərkərinari mhehekɨr. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_4","070_2_4","MAT","2","4","4","Nənə Kiɡ Herot rəkwein pris asori me mɨne nahatən me səməme kamhahatən nəkur Isrel ia Loa səvəi Moses, nənə məres pen irəha i mə, “Iəmə nə kani mə Kristo trətui pəku?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_5","070_2_5","MAT","2","5","5","Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə, “Ia rukwənu Petlehem ia tənə Jutia. Kɨmaha iahəukurən mə tro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə profet riti fwe kupwən rɨmərai nəɡkiariien i mə: ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_6","070_2_6","MAT","2","6","6","‘Mətə ik Petlehem ia tənə Jutia rɨpko mhə ik rukwənu auər a ia rukwənu asori me ia tənə Jutia. Iərman riti truku pen ia niram, mərɨmənu ia nərmama. In trətui amasan tɨ sipsip me səiou nəkur Isrel.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_7","070_2_7","MAT","2","7","7","Ia nəpɨn nəha Kiɡ Herot rəkwein afafa nəmə me nəha həukurən amasan noien səvəi kəməhau me həuvehe. Rəres pen irəha i nəfe nəpɨn atukwatukw hənətoni kəməhau nəha rutə vi a irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_8","070_2_8","MAT","2","8","8","Nəpɨn həni pam, in rərhi pen irəha, mɨni mə, “Kɨmiaha tihəuvən fwe Petlehem, mhətui amasan ro iəkunouihi nəha mə in pəku. Nəpɨn hiətoni, tihəuvehe mhəni sas pehe tukw iou i, pwəh iou mwi iakevən meiwaiu ia nənimen, muvei pen nɨsiaiien səiou min.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_9","070_2_9","MAT","2","9","9","Nəmə me nəha hətərɨɡ pam nəɡkiariien səvəi Kiɡ Herot, nənə mhəier. Ia suatuk hətoni kəməhau nəha hənətoni nəpɨn rautə vi a fwe ia kwopun meri rautə ikɨn rakupwən ia nirəha, mamevən meste rərer atukwatukw məhiəpwɨn kwopun nəha iəkunouihi ramarə ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_10","070_2_10","MAT","2","10","10","Nəpɨn irəha hətoni kəməhau nəha, rerɨnraha raɡien, haɡien pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_11","070_2_11","MAT","2","11","11","Nənə həuvnimwə ia nəkwai nimwə nəha, mhətoni iəkunouihi nəha irau mama səvənhi Meri, mhənɨmwi nukurhunraha, mhəuvei pen nɨsiaiien səvənraha min. Ia nəpɨn nəha həsevər ia tənərɨpw me səvənraha, mhəuvei pen nari amasan me min. Həuvei pen kol mɨne nɨse nei mi nə kani mə fraɡkinsens mɨne mɨr. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_12","070_2_12","MAT","2","12","12","Nənə ia nəpɨn irə, Kumwesən rɨnise irəha ia nəməkrəhaien mə tuhəpwəh nɨrərɨɡien mhəuvən tɨ Kiɡ Herot. Ro pen irəha həier, mamhesi pen suatuk əpə, mamhəuvən fwe imwənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_13","070_2_13","MAT","2","13","13","Nənə nəpɨn nəmə me nəha həukurən amasan noien səvəi kəməhau me həuvəier raka, aɡelo riti səvəi Iərɨmənu rier pen tɨ Josef ia nəməkrəhaien, mɨni mə, “Əskəmter, mərəhi iəkunouihi i irau mama səvənhi, mharap, mharevən fwe ia tənə Ijip, mamhararə fwe ikɨn meste iou takɨni mə tiharrərɨɡ. Rɨpko mhə tui Kiɡ Herot trətui iəkunouihi i mə trousi əpune.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_14","070_2_14","MAT","2","14","14","Ro iamɨnhi irə Josef rɨskəmter ia nəpɨn, mərəhi iəkunouihi i irau mama səvəi iəkunouihi, mharevən fwe ia Ijip. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_15","070_2_15","MAT","2","15","15","Nənə irəhar hararə fwe ikɨn meste Kiɡ Herot remhə. Nəri nəha rier pehe iamɨnhi mə nəɡkiariien i truvehe mukuə sə Iərɨmənu rɨməni irapw ia tərhui profet riti səvənhi fwe kupwən. In rɨməni mə, “Iakəkwein nərɨk rier ia tənə Ijip muvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_16","070_2_16","MAT","2","16","16","Nəpɨn Kiɡ Herot rətoni mə nəmə me nəha həukurən amasan noien səvəi kəməhau me həneikuə irə, niemaha rəpi pɨk in. In rərhi pen naruaɡən me səvənhi həuvən mhousi əpune nɨpwnəti nərman me pam fwe ia Petlehem mɨne ia kwopun me ipaka səməme nuk səvənraha kəru meiwaiu. In ramesi pen a nəpɨn atukwatukw kəməhau nəha rutə vi a irə rəmwhen nəmə me nəha həukurən amasan noien səvəi kəməhau me həməni pen tukwe in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_17","070_2_17","MAT","2","17","17","Narimnari me nəha ro nəɡkiariien i Profet Jeremaea rɨməni ruvəuvehe muvəukuə: ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_18","070_2_18","MAT","2","18","18","“Kamreɡi pran riti fwe ia Rama ramasək maməkwein əpwəmwɨs. Rejel nə ramasək tɨ nɨpwnətɨn me, nənə mɨpkokeikei mhə mə iərmama riti trəɡkiari vivi min, tɨ nəri nə mə nɨpwnətɨn me həuvəiwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_19","070_2_19","MAT","2","19","19","Nəpɨn Kiɡ Herot remhə, Josef in fwe Ijip, nənə aɡelo riti səvəi Iərɨmənu rier pen tukwe in ia nəməkrəhaien, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_20","070_2_20","MAT","2","20","20","mɨni mə, “Əskəmter, mərəhi iəkunouihi i mɨne mama səvənhi mharevən fwe ia tənə Isrel. Nərmama me nəha kənamhətui iəkunouihi i mə tuhousi əpune həuvamhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_21","070_2_21","MAT","2","21","21","Ro iamɨnhi irə Josef rɨskəmter irau mama səvəi iəkunouihi, mharevən fwe ia tənə Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_22","070_2_22","MAT","2","22","22","Mətə nəpɨn Josef rɨreɡi mə Akeleas ruvehi təmwki tata səvənhi Herot, mamərɨmənu ia tənə Jutia, in rehekɨr nevənien fwe ikɨn. Nənə tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨnise mwi in ia nəməkrəhaien mə trəpwəh nevənien fwe ikɨn, in rier mevən fwe ia tənə Kalili. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT2_23","070_2_23","MAT","2","23","23","Ia kwopun nəha revən mamarə ia taon riti kani mə Nasaret. Nəri nəha rier pehe iamɨnhi mo nəɡkiariien i profet me həməni fwe kupwən ruvəuvehe muvəukuə. Irəha həɡkiari ia Kristo, mhəni mə, “Tukəkwein in mə iəmə Nasaret.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT3_1","070_3_1","MAT","3","1","1","Nuk me nepwɨn ruvehe mukurau, nənə Jon Paptaes ruvehe ia kwopun akwesakwes ikɨn fwe ia tənə Jutia, maməvisau m nərmama mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT3_2","070_3_2","MAT","3","2","2","“Kɨmiaha tihaməkeikei mhərərɨɡ ia noien ərəha me səkɨmiaha tɨ nəri nə mə nɨtətə ia neiai ruvəuvehe ipaka.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT3_3","070_3_3","MAT","3","3","3","Jon nəha in iəmə Profet Aesea rəɡkiari irə fwe kupwən nəpɨn rɨni mə, “Reri iərmama riti raməkwein əpwəmwɨs ia kwopun akwesakwes ikɨn, mamɨni mə, ‘Kɨmiaha tihaməkeikei mhəpərhi suatuk səvəi Iərɨmənu səkɨtaha, mhəmri atukwatukw suatuk ouihi me səvənhi.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT3_4","070_3_4","MAT","3","4","4","Jon ramarkahu ia tɨnari kɨno ia nɨmwheri kamel, mamətoti ia teki nərimɨru, maməni kinhə mɨne kwənipwət ia sukapak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT3_5","070_3_5","MAT","3","5","5","Nərmama me həpɨk həier ia Jerusalem mɨne kwopun me ia tənə Jutia mɨne kwopun me ipaka tɨ nui arɨs Jotan, mamhəuvən tɨ Jon, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT3_6","070_3_6","MAT","3","6","6","mamhəni irapw noien ərəha me səvənraha, nənə in ramo paptaes ia nirəha ia nui arɨs Jotan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT3_7","070_3_7","MAT","3","7","7","Mətə nəpɨn Jon rətoni Farisi me mɨne Satusi me həpɨk kamhəuvehe mə in tro paptaes ia nirəha, in rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiəmwhen ia snek me kamhahi əpune nərmama. Kumwesən niemaha rəpi. Rɨpko mhə tui in trərpwɨn noien ərəha me səkɨmiaha. Sin rɨni pehe tukumiaha i mə tihap raka irə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT3_8","070_3_8","MAT","3","8","8","Kɨmiaha tihaməkeikei mho noien amasan me trahatən pen mə hiənəpwəh pərhien noien ərəha me səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT3_9","070_3_9","MAT","3","9","9","Rərəha tihəni pen tukumiaha me i mə Epraham in kaha səkɨmiaha. Iakani pehe tukumiaha i mə Kumwesən rukurən nuvehiien kəruəterei me i, mo nɨpwnəti Epraham me ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT3_10","070_3_10","MAT","3","10","10","In rɨnərpwi pen raka paha səvənhi ia nuai nei me na trərai. Nei me pam səməme həpkukuə mhə nukwai nei amasan in trərai əmwesi, mousə pen irəha ia napw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT3_11","070_3_11","MAT","3","11","11","Iou iakamo paptaes ia kɨmiaha ia nui tɨ nəri nə mə hiənəpwəh noien ərəha me səkɨmiaha. Mətə iərmama nəha rauvehe kurirə ia nirak nɨskaiien səvənhi rasori məpi raka iou. Iou iapkəmwhen mhə mə takuvehi raka put səvənhi. In tro paptaes ia kɨmiaha ia Nənɨmwɨn Ikinan mɨne ia napw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT3_12","070_3_12","MAT","3","12","12","Fok səvənhi, in rarukwi utə nuni nari me irə, rɨnəmak raka ia rəɡɨn. Na trɨrukwi utə nuni nari me səvənhi irə tɨ nuaiien nunɨn mɨne tekɨn. Nuni nari me sə ramasan in trɨpeki pen irəha ia nimwə səvənhi sə ramoeite nəveɡɨnien ikɨn, mətə tekɨn sə rərəha in trɨhiai pen napw irə, napw sə trɨpkɨfwə mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT3_13","070_3_13","MAT","3","13","13","Ia nəpɨn nəha Iesu ruku pen ia tənə Kalili, muvehe ia nui arɨs Jotan mə Jon tro paptaes irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT3_14","070_3_14","MAT","3","14","14","Mətə Jon raməmwur mamɨnise in, mamɨni mɨnuə, “Kwa ik i tiko paptaes ia nirak. Rəfo ikuvehe tukw iou mə tako paptaes ia niram?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT3_15","070_3_15","MAT","3","15","15","Mətə Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Rekəm. Tikaməkeikei mo paptaes ia nirak təkwtəkwuni. Ratukwatukw tɨ nəri nə mə ia noien nəha krau trauo narimnari me pam sə Kumwesən rokeikei həuvehe mhəukuə.” Ro pen Jon rəseni, mo paptaes irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT3_16","070_3_16","MAT","3","16","16","Nəpɨn Jon rɨno raka paptaes ia Iesu, Iesu rutə pehe ia nui, təkwtəkwuni a kəpuapen rəkwaɡ tukwe, in rətoni Nənɨmwɨn səvəi Kumwesən rameiwaiu pehe rosi mak inhərɨpw, muvehe məkure irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT3_17","070_3_17","MAT","3","17","17","Nənə reri Kumwesən ruku pen ia neiai, mɨni mə, “In i nərɨk keikei. Rerɨk raɡien tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_1","070_4_1","MAT","4","1","1","Nənə Nənɨmwɨn Ikinan riri pen Iesu revən ia kwopun akwesakwes ikɨn. Ia kwopun nəha Setan raməmwur mə tro Iesu rɨmwei ia nərəhaien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_2","070_4_2","MAT","4","2","2","Iesu rɨpkəni mhə nari meste pen nəpɨn foti ia nəpɨn mɨne ia ran. Kurirə ikɨn nukumhə rɨnahi pɨk in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_3","070_4_3","MAT","4","3","3","Nənə Setan sə raməmwur mə tro nərmama həmwei ia nərəhaien, ruvehe, mɨni pen tɨ Iesu i mə, “Trɨni mɨnuə ik Tɨni Kumwesən pərhien, ni pen tɨ kəruəterei me i mə tuhəuvehe mho nəveɡɨnien ia nirəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_4","070_4_4","MAT","4","4","4","Mətə Iesu rɨni mə, “Kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan mə, ‘Iərmama trɨpkɨmɨru mhə ia nəveɡɨnien əpa, mətə trɨmɨru ia nəɡkiariien pam sə raku pen ia tərhui Kumwesən.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_5","070_4_5","MAT","4","5","5","Nənə Setan ruvehi Iesu, mevən fwe ia taon ikinan nəha Jerusalem, mukurei pen in ia kwopun riti irənhə anan ia təkure nimwə səvəi Kumwesən, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_6","070_4_6","MAT","4","6","6","nənə mɨni pen tukwe in mə, “Trɨni mɨnuə ik Tɨni Kumwesən pərhien, ivə irapw. Kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan mə, ‘Kumwesən trɨni pen tɨ naɡelo me səvənhi mə irəha tuhaməkeikei mhətui amasan tukw ik, mhəuvehi utə ik ia rəɡɨnraha, kamo ikouini nɨsum ia kəruəterei riti.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_7","070_4_7","MAT","4","7","7","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Mətə kɨmərai pen mwi ia Nəkukuə Ikinan mə, ‘Tikəpwəh neipweipwiien Iərɨmənu Kumwesən səim.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_8","070_4_8","MAT","4","8","8","Nənə Setan ruvehi mwi in muvehi mevən fwe ia təkuər riti sə rəpwəmwɨs anan, mahatən irapw nɨtətə me pam kiɡ me ia tɨprənə i kamhərɨmənu ia nirəha, mahatən irapw mwi nautə amasan me pam ia nɨtətə me nəha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_9","070_4_9","MAT","4","9","9","mɨni pen tɨ Iesu i mə, “Narimnari me pam nəha takuvei pehe mik trɨni mɨnuə ikɨsiai iou, mɨnɨmwi nukurhum mi ia nənimek.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_10","070_4_10","MAT","4","10","10","Mətə Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Evən isipwɨn, Setan! Kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan mə, ‘Tikɨnɨmwi nukurhum mi ia nəmri Iərɨmənu Kumwesən səim, mɨsiai in. In əpa nə tiko nəkwan.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_11","070_4_11","MAT","4","11","11","Ia nəpɨn nəha Setan rəpwəh Iesu mamevən. Nənə Iesu rətoni naɡelo me həuvehe, mamho tukwini nari min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_12","070_4_12","MAT","4","12","12","Ia nəpɨn nəha kəkwtəmhiri Jon Paptaes kuvehi puvnimwə in ia kalapus. Nəpɨn Iesu rɨreɡi, in rəpwəh kwopun nəha, mɨrərɨɡ mevən ia tənə Kalili, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_13","070_4_13","MAT","4","13","13","nənə mier ia taon nəha Nasaret, mevən mamarə ia Kapaneam. Kapaneam in taon riti ipaka tɨ nui asori Kalili fwe ia tɨprənə səvəi Sepulun mɨne Naftali. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_14","070_4_14","MAT","4","14","14","Nəri nəha rier pehe iamɨnhi mə nəɡkiariien səvəi Profet Aesea truvehe mukuə. In rɨməni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_15","070_4_15","MAT","4","15","15","“Tənə səvəi Sepulun mɨne tənə səvəi Naftali, ipaka tɨ nui asori Kalili fwe ia nɨkare nui arɨs Jotan pen, in i tənə Kalili kwopun nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel kamharə ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_16","070_4_16","MAT","4","16","16","Nərmama səməme kamharə ia nəpitəvien tuhətoni nukuraanien asori riti. Nərmama səməme kamharə ia təmwkəmwi nemhəien nukuraanien riti trutə məhiəpwɨn irəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_17","070_4_17","MAT","4","17","17","Ia nəpɨn nəha Iesu rɨnaməvisau, mɨnamɨni mə, “Kɨmiaha tihaməkeikei mhərərɨɡ ia noien ərəha me səkɨmiaha tɨ nəri nə mə nɨtətə ia neiai ruvəuvehe ipaka.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_18","070_4_18","MAT","4","18","18","Nəpɨn Iesu ramavən ia nɨkare nui asori Kalili, in rətoni iərmama kəru, Saemon (iəmə kani mwi nəɡhɨn mə Pita) mɨne piəvni nəɡhɨn nə Antru. Krauerukw net ia nui tɨ nəri nə mə irau iərmama mi kravi nəmu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_19","070_4_19","MAT","4","19","19","Iesu rɨni pen tɨ nirau i mə, “Rouvehe roukurirə iou. Pwəh iou tako kɨmirau iərmama mi sə kravi nərmama.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_20","070_4_20","MAT","4","20","20","Təkwtəkwuni a krouəpwəh net me səvənrau roukurirə in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_21","070_4_21","MAT","4","21","21","Kurirə ikɨn Iesu ravən ouihi a mwi, mətoni iərmama kəru mwi, Jemes mɨne piəvni nəɡhɨn nə Jon. Irau tɨni Sepeti mi. Krauəkure ia nəkwai nɨtətə ouihi riti irəhar tata səvənrau kamharɨtiri net me səvənrahar. Iesu rəkwein irau, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_22","070_4_22","MAT","4","22","22","nənə təkwtəkwuni a krouəpwəh nɨtətə ouihi mɨne tata səvənrau, rouevən roukurirə in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_23","070_4_23","MAT","4","23","23","Iesu revən ia kwopun me pam ia tənə Kalili, mamahatən nərmama ia nəkwai nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel, maməvisau irapw nəɡkiariien amasan ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə, mamomasan nərmama me pam səməme kamhemhə ia nemhəien me səpəmsəpə mɨne səməme nemhəien rouraha nɨpəri nɨpwranraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_24","070_4_24","MAT","4","24","24","Ro pen nərmama kamhəni pɨk nəɡhi Iesu. Nəɡkiariien səvənraha rauvirɨs mamevən ia kwopun me pam ia tənə Siria. Nənə irəha həuvehi nərmama me pam səməme kamhemhə, mhəuvehi mhəuvehe tukwe. Irəha kamhemhə ia nemhəien me səpəmsəpə. Nepwɨn nɨpwranraha raməmisə. Nepwɨn nəremhə me kamharə ia nirəha. Nepwɨn nemhəien nəha nɨkəvan ramo irəha. Nepwɨn nɨpəri nɨpwranraha remhə. Nənə Iesu ro irəha həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT4_25","070_4_25","MAT","4","25","25","Nənə nərmama həpɨk kamhəkurirə ia Iesu. Nepwɨn həuku pen ia tənə Kalili, nepwɨn həuku pen fwe Tekapolis, kwopun taon ten ikɨn, nepwɨn həuku pen ia Jerusalem mɨne tənə Jutia. Nənə nepwɨn həuku pen ia nɨkare nui arɨs Jotan pen mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_1","070_5_1","MAT","5","1","1","Nəpɨn Iesu rətoni nərmama me həuvəpɨk, rutə ia təkuər riti məkure. Nərmama me səvənhi həuvehe tukwe, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_2","070_5_2","MAT","5","2","2","nənə in rɨnamahatən irəha, mɨnamɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_3","070_5_3","MAT","5","3","3","“Nərmama səməme hətə sas ia rerɨnraha mə irəha həmwhen ia nərmama nautə səvənraha riwən, rerɨnraha traɡien, tɨ nəri nə mə nɨtətə ia neiai səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_4","070_5_4","MAT","5","4","4","Nərmama səməme kamhəreɡi rərəha mamhasək, rerɨnraha traɡien, tɨ nəri nə mə Kumwesən truvehi utə nətərɨɡien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_5","070_5_5","MAT","5","5","5","Nərmama səməme həpkəfiəutə mhə ia nirəha, rerɨnraha traɡien, tɨ nəri nə mə Kumwesən truvei pen tɨprənə i mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_6","070_5_6","MAT","5","6","6","Nərmama səməme hokeikei pɨk mə tuhətoni noien atukwatukw, mamhəreɡi nokeikeiien nəha rəmwhen ia iərmama nukumhə ramahi, maməkwakwa, rerɨnraha traɡien, tɨ nəri nə mə Kumwesən tro irəha həreɡi həkuvəutə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_7","070_5_7","MAT","5","7","7","Nərmama səməme kamhapi tɨ nərmama, rerɨnraha traɡien, tɨ nəri nə mə Kumwesən trapi mwi tɨ nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_8","070_5_8","MAT","5","8","8","Nərmama səməme nətərɨɡien səvənraha rəmher, rerɨnraha traɡien, tɨ nəri nə mə irəha tuhətə Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_9","070_5_9","MAT","5","9","9","Nərmama səməme kamhəmri nəmərinuien, rerɨnraha traɡien, tɨ nəri nə mə tukɨni irəha mə nɨpwnəti Kumwesən me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_10","070_5_10","MAT","5","10","10","Nərmama səməme kamometə irəha tɨ nəri nə mə kamho noien atukwatukw, rerɨnraha traɡien, tɨ nəri nə mə nɨtətə ia neiai səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_11","070_5_11","MAT","5","11","11","Kɨmiaha i rerɨmiaha traɡien nəpɨn nərmama tuharɨs əkenhɨn ia kɨmiaha, mhometə kɨmiaha, mhəni nəɡkiariien ərəha me səpəmsəpə mɨne neikuəien me, mhousi kɨmiaha irə tɨ nəri nə mə kɨmiaha nərmama me səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_12","070_5_12","MAT","5","12","12","Kɨmiaha tihaməkeikei mhəreɡi ramasan, mhaɡien pɨk, tɨ nəri nə mə nərəkuien səkɨmiaha rasori fwe ia neiai. Kɨmiaha hiəukurən mə nərmama me hənometə profet kupwən me ia noien a mwi nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_13","070_5_13","MAT","5","13","13","“Kɨmiaha nə hiəmwhen ia sol ia tɨprənə i. Mətə trɨni mɨnuə sol nəsienien səvənhi ruvəiwən, tukəfo mwi rəsien mwi? Sol nə rɨpkəmwhen mhə mə tuko nari amasan riti mwi irə. Ramasan mə tukərarki a i, nənə nərmama tuhavən irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_14","070_5_14","MAT","5","14","14","Kɨmiaha nə hiəmwhen ia nukuraanien ia tɨprənə i. Taon riti fwe ia təkure təkuər ko rɨpkərkwafə mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_15","070_5_15","MAT","5","15","15","Nərmama me həpkɨhiai pen mhə napw ia laet mhəuiui ia nari riti, mətə irəha tuhaməkeikei mhəkurei utə i ia nəri kakurei utə laet irə mə nərmama ia nəkwai nimwə tuhətoni raməhiapw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_16","070_5_16","MAT","5","16","16","Rəmwhen a mwi ia kɨmiaha tihaməkeikei mho laet səkɨmiaha ruək asori ia nəmri nərmama pwəh hətoni noien amasan me səkɨmiaha nənə mhəɡnəɡɨni Tata səkɨmiaha fwe ia neiai.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_17","070_5_17","MAT","5","17","17","“Rerɨmiaha trəpwəh nɨrhiien mə iakuvehe mə takərarki Loa səvəi Moses mɨne nəɡkiariien səvəi profet kupwən me. Iapkuvehe mhə mə takərarki nəɡkiariien me səvənraha, mətə iakuvehe mə tako nəɡkiariien me səvənraha həuvehe mhəukuə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_18","070_5_18","MAT","5","18","18","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə loa nəha trɨpkiwən mhə meste tɨprənə mɨne neiai trouiwən. Nəɡkiariien kwakwa uə nɨpəri nəɡkiariien kwakwa kɨmərai pen ia loa nəha trɨpkiwən mhə meste narimnari me pam tuhəier irapw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_19","070_5_19","MAT","5","19","19","Ro pen iərmama sə trərui loa riti rouihi ia loa me i, mamahatən nərmama me mə tuho mwi iamɨnhi, tukəkwein in mə iəmə auər a ia nɨtətə ia neiai. Mətə iərmama sə tresi pen loa me i, mamahatən nərmama me irə, tukəkwein in mə iəmə asori ia nɨtətə ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_20","070_5_20","MAT","5","20","20","Iou iakani pehe tukumiaha i mə noien səkɨmiaha traməkeikei matukwatukw məpi raka noien səvəi nahatən me səvəi Loa mɨne noien səvəi Farisi me. Mə rekəm, kɨmiaha tihəpwəh nuvnimwəien ia nɨtətə ia neiai ia nəpɨn riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_21","070_5_21","MAT","5","21","21","“Kɨmiaha hiəuvəreɡi raka kɨməni pen tɨ kaha kupwən me səkɨtaha mə, ‘Tikəpwəh nousi əpuneien iərmama. Trɨni mɨnuə iərmama riti rousi əpune iərmama riti ratukwatukw mə tuko nərpwɨnien min.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_22","070_5_22","MAT","5","22","22","Mətə iou iakani pehe tukumiaha i iərmama sə ramo niemaha m piəvni, ratukwatukw mə tuko nərpwɨnien min. Iərmama sə trɨni pen tɨ piəvni mə, ‘Ikamarməri,’ ratukwatukw mə tukuvi irapw in ia nəmri nəmə asori me. Iərmama sə trəskiari ərəha anan ia piəvni, ratukwatukw mə trevən ia kwopun napw asori rauək ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_23","070_5_23","MAT","5","23","23","Ro pen trɨni mɨnuə ikamərer pen ia nɨfatə səvəi Kumwesən mə tikuvei pen nari riti min, nənə ia kwopun nəha rerɨm rɨrhi mə piam niemaha raməpi in tɨ nari riti ikɨno min, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_24","070_5_24","MAT","5","24","24","tikəpwəh nəri nəha ikuə tikuvei pen m Kumwesən pwəh raməmak ia nɨkare nɨfatə, nənə mevən. Tikaməkeikei mukupwən mevən tɨ piam rouamasan kɨmirau min, nənə kurirə ikrərɨɡ, muvei pen narimnari me səim ia təkure nɨfatə ramevən tɨ Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_25","070_5_25","MAT","5","25","25","Trɨni mɨnuə iko noien ərəha riti ia iərmama, nənə in rokeikei mə kɨmirau min tirouərer ia nəmri nəmə asori me pwəh həkiri noien səim, ramasan mə tikevən akwauakw, rouəmri atukwatukw nəri nəha nəpɨn kɨmirau irauesi pen ihi suatuk rauevən ia kwopun kaməkiri nəɡkiariien ikɨn. Rərəha mə iərmama nəha ikɨno noien ərəha irə trəmri pen ik ia rəɡi iəmə asori sə raməkiri nəɡkiariien, nənə iəmə asori sə raməkiri nəɡkiariien trəmri pen ik ia rəɡi polis, nənə tukuvehi puvnimwə ik ia kalapus. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_26","070_5_26","MAT","5","26","26","Iakani nɨpərhienien tukw ik i mə tikəpwəh nierien ia kalapus meste ikərəku pen pam faen me səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_27","070_5_27","MAT","5","27","27","“Kɨmiaha hiəuvəreɡi raka kɨməni mə, ‘Tikəpwəh nakresien pran səvəi iərməpə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_28","070_5_28","MAT","5","28","28","Mətə iou iakani pehe tukumiaha i trɨni mɨnuə iərman riti rətoni pran riti, nənə rerɨn rakres i, iəmə nəha rɨnərui raka nəɡkiariien nəha ia rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_29","070_5_29","MAT","5","29","29","Trɨni mɨnuə nənimem mwatuk ramo ik ikamwei ia nərəhaien, tikukumwiri raka, mərarki. Nənimem nɨpəri nɨpwram a. Trɨni mɨnuə ikouraha nɨpəri nɨpwram ramasan pɨk məpi raka mə tukərarki pen nɨpwram me pam ia kwopun napw asori rauək ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_30","070_5_30","MAT","5","30","30","Nənə trɨni mɨnuə rəɡɨm mwatuk ramo ik ikamwei ia nərəhaien, tikərai raka, mərarki. Rəɡɨm nɨpəri nɨpwram a. Trɨni mɨnuə ikouraha nɨpəri nɨpwram ramasan pɨk məpi raka mə tukərarki pen nɨpwram me pam ia kwopun napw asori rauək ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_31","070_5_31","MAT","5","31","31","“Nəɡkiariien riti mwi kɨməni fwe kupwən in i mə, ‘Iərman sə rokeikei mə trəpwəh pran səvənhi pwəh ruvei pen nɨmwai nəkukuə riti m pran səvənhi rani mə in rɨnəpwəh in.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_32","070_5_32","MAT","5","32","32","Mətə iou iakani pehe tukumiaha i trɨni mɨnuə iərman riti rəpwəh pran səvənhi, pran sə rɨpko əpnapen mhə nari irau iərməpə, ramouraha səvənhi pran, mamo in revən mamətui iərməpə riti mə triri in. Trɨni mɨnuə prən nəha resi pen iərməpə riti iamɨnhi, in ramo noien ərəha. Iərman nəha in ramesi pen rɨpko mhə iərman atukwatukw səvənhi. Nənə iərman sə ramiri pran sə iərman səvənhi rɨnəpwəh in ramo noien ərəha. Prən nəha in ramiri səvəi iərməpə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_33","070_5_33","MAT","5","33","33","“Nəɡkiariien riti mwi kɨmiaha hiəuvəreɡi raka kɨməni pen tɨ kaha kupwən me in i mə, ‘Tikəpwəh nuvehiien kwəsuahi ia nəmri Iərɨmənu meikuə irə, mətə tikaməkeikei mo nəfe ikɨməuvehi kwəsuahi mɨni mə tiko.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_34","070_5_34","MAT","5","34","35","Mətə iou iakani pehe tukumiaha i mə tihəpwəh nuvehiien kwəsuahi iamɨnhi. Tikəpwəh nahatən penien neiai uə tɨprənə uə Jerusalem muvehi kwəsuahi ia nirəhar, tɨ nəri nə mə neiai in nə kwopun Kumwesən raməkure ikɨn mamərɨmənu, tɨprənə in nə nəri Kumwesən ramərpwi utə tɨpaɡe nɨsun mi irə, nənə Jerusalem in nə taon səvənhi, in Iərɨmənu Asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_36","070_5_36","MAT","5","36","36","Tikəpwəh nahatən penien kəmkapwə, muvehi kwəsuahi irə, tɨ nəri nə mə ko ipko mhə nɨmwai nukwənem riti ruvehe məpsan uə ruvehe mɨpitəv. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_37","070_5_37","MAT","5","37","37","Mətə nəɡkiariien səim pwəh ro iamɨnhi. Tikɨni a ‘Ouəh’ uə ‘Rekəm.’ Nəɡkiariien sə rəpi raka nəɡkiariien mi nəha ruku pen tɨ Setan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_38","070_5_38","MAT","5","38","38","“Kɨmiaha hiəuvəreɡi raka kɨməni mə, ‘Trɨni mɨnuə iərmama rouraha nənimek riti tukaməkeikei kouraha mwi nənimen riti. Trɨni mɨnuə iərmama rouraha revɨk riti tukaməkeikei kouraha mwi revɨn riti.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_39","070_5_39","MAT","5","39","39","Mətə iou iakani pehe tukumiaha i mə tihəpwəh nəvisəien kɨmiaha iərmama rərəha, mhəpwəh nərpwɨnien tai noien ərəha səvənhi iamɨnhi. Trɨni mɨnuə iərmama riti rəpwi nɨkare nɨkapwɨm mwatuk, ikuvei pen mwi nɨkaren mour min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_40","070_5_40","MAT","5","40","40","Trɨni mɨnuə iərmama riti ruvi irapw ik ia nəɡkiariien asori mə truvei raka səim karkahu, ikuvei pen mwi səim kot min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_41","070_5_41","MAT","5","41","41","Trɨni mɨnuə iərmama riti raməkeikei mik mə tikəvrani narimnari me səvənhi mavən kilometa kuatia, ikavən kilometa kəru kɨmirau min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_42","070_5_42","MAT","5","42","42","Trɨni mɨnuə iərmama riti rəres ik nari riti, ikuvei pen min. Tikəpwəh nɨniseien iərmama sə rokeikei mə truvehi ouihi a səim narimnari me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_43","070_5_43","MAT","5","43","43","“Kɨmiaha hiəuvəreɡi raka kɨməni mə, ‘Tikaməkeikei mokeikei piam nənə məmwəki iərmama sə raməmwəki ik.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_44","070_5_44","MAT","5","44","44","Mətə iou iakani pehe tukumiaha i mə kɨmiaha tihaməkeikei mhokeikei nərmama səməme haməmwəki kɨmiaha, nənə mhəfwaki tɨ nərmama səməme kamhometə kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_45","070_5_45","MAT","5","45","45","Noien nəha trahatən pen mə Tata səkɨmiaha fwe ia neiai nɨpwnətɨn me nə kɨmiaha, tɨ nəri nə mə in ramo meri səvənhi rautə nukwəsikər raməhiəpwɨn nərmama ərəha me mɨne nərmama amasan me. In ramərhi irapw mwi nesən raməfwi nərmama atukwatukw mɨne nərmama həpkatukwatukw mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_46","070_5_46","MAT","5","46","46","Kɨmiaha hiaməfətərɨɡ irə? Trɨni mɨnuə kɨmiaha hiokeikei a nərmama səməme hokeikei kɨmiaha, Kumwesən trəɡnəɡɨni kɨmiaha tɨ nəfe? Nərmama kamərəku pen takis minraha irəha mwi kamho noien nəha! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_47","070_5_47","MAT","5","47","47","Nənə trɨni mɨnuə kɨmiaha hiaməɡkiari pen m piəvmiaha me a, nəfe noien amasan hiamo mhəpi raka nərmama me nepwɨn? Nərmama me səməme həreirei Kumwesən irəha mwi kamho noien nəha! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT5_48","070_5_48","MAT","5","48","48","Ro pen kɨmiaha tihaməkeikei mhatukwatukw rəmwhen ia Tata səkɨmiaha fwe ia neiai in ratukwatukw.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_1","070_6_1","MAT","6","1","1","“Kɨmiaha tihaməsiari nəpɨn hiamo noien atukwatukw me səkɨmiaha, mhəpwəh noien ia nəmri nərmama me mə irəha tuhətoni. Trɨni mɨnuə hiamo iamɨnhi irə, nərəkuien səkɨmiaha sə truku pen tɨ Tata səkɨmiaha fwe ia neiai triwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_2","070_6_2","MAT","6","2","2","Nəpɨn ikuə tikuvei pen nari riti mə trasitu ia nərmama nautə səvənraha riwən, ikəpwəh nukupwənien məse kisɨpw rəmwhen kəuətkəsuə me kamho ia nəkwai nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel mɨne ia suatuk me mə nərmama tuhətoni mhəɡnəɡɨni irəha. Iakani nɨpərhienien tukumiaha i nərmama me nəha həuvəuvehi raka nərəkuien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_3","070_6_3","MAT","6","3","3","Mətə nəpɨn tikuvei pen nari riti mə trasitu ia nərmama nautə səvənraha riwən, ikəpwəh nəseniien rəɡɨm mour rukurən nəfe rəɡɨm mwatuk ramo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_4","070_6_4","MAT","6","4","4","Ro iamɨnhi irə tiko afafa nəriariien səim, nənə səim Tata sə ramətə narimnari me kamo afafa truvei pehe nərəkuien mik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_5","070_6_5","MAT","6","5","5","“Nənə nəpɨn kɨmiaha tihəfwaki, hiəpwəh noien rəmwhen ia kəuətkəsuə me kamho. Irəha kamhərer ia nəkwai nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel mɨne ia kwopun me suatuk me həuvehe mamhəvsiek ikɨn, mamhəfwaki mə nərmama tuhətoni irəha. Irəha hokeikei pɨk noien nəha, mətə iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə nərmama me nəha həuvəuvehi raka nərəkuien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_6","070_6_6","MAT","6","6","6","Mətə nəpɨn tikəfwaki, ikevən ia nəkwai rum səim mərəpinhə, məfwaki m Tata səim sə nərmama həpkətoni mhə. Nənə Tata səim sə ramətə narimnari me kamo afafa truvei pehe nərəkuien mik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_7","070_6_7","MAT","6","7","7","Nənə nəpɨn kɨmiaha tihəfwaki, hiəpwəh nɨniien nəɡkiariien me rɨpɨk rəmwhen ia nərmama səməme həreirei Kumwesən kamho. Irəha rerɨnraha rɨrhi mə kumwesən me səvənraha tuhəreɡi irəha tɨ nəri nə mə kamhəni nəɡkiariien me rɨpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_8","070_6_8","MAT","6","8","8","Kɨmiaha tihəpwəh noien rəmwhen ia nirəha tɨ nəri nə mə nəpɨn kɨmiaha hiəpkəres mhə ihi Tata səkɨmiaha, in ruvəukurən raka narimnari me sə həiwən təni kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_9","070_6_9","MAT","6","9","9","Ro pen kɨmiaha tihaməkeikei mhəfwaki iamɨnhi irə: ‘Tata səkɨmaha ia neiai, Pwəh nərmama həsiai nəɡhɨm ro ikinan i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_10","070_6_10","MAT","6","10","10","Pwəh nɨtətə sə ikamərɨmənu irə ruvehe. Pwəh ko nəkwam ia tɨprənə rəmwhen kamo nəkwam ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_11","070_6_11","MAT","6","11","11","Tikuvei pehe nəveɡɨnien sənəmaha rəmwhen səvəi nəpɨn ipwet. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_12","070_6_12","MAT","6","12","12","Tikenouenou noien ərəha me səkɨmaha rəmwhen kɨmaha iahamenouenou noien ərəha me səməme nərmama hamo ia kɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_13","070_6_13","MAT","6","13","13","Tikəpwəh niri penien kɨmaha ia kwopun tahəmwei ia nərəhaien ikɨn, mətə tikɨnise Setan mə trəpwəh nourahaien kɨmaha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_14","070_6_14","MAT","6","14","14","Trɨni mɨnuə kɨmiaha hienouenou noien ərəha me səvəi nərmama, Tata səkɨmiaha fwe ia neiai in mwi trenouenou noien ərəha me səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_15","070_6_15","MAT","6","15","15","Mətə trɨni mɨnuə kɨmiaha hiəpwəh nenouenouien noien ərəha me səvəi nərmama, Tata səkɨmiaha trəpwəh mwi nenouenouien noien ərəha me səkɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_16","070_6_16","MAT","6","16","16","“Nənə nəpɨn tihəpwəh naniien nari mə tihəfwaki, hiəpwəh noien nənimemiaha rəpou rəmwhen ia kəuətkəsuə me kamho. Irəha kamho nənimenraha ruvehe mopəiti mə nərmama me tuhətoni mhəukurən mə kamhəpwəh naniien nari. Iakani nɨpərhienien tukumiaha i nərmama me nəha həuvəuvehi raka nərəkuien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_17","070_6_17","MAT","6","17","17","Mətə nəpɨn ikuə tikəpwəh nəniien nari mə tikəfwaki, ikaikuas ia nənimem, mahakwi oel ia nukwənem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_18","070_6_18","MAT","6","18","18","Nənə nərmama tuhəpwəh nətoniien mə ikəpwəh nəniien nari, mətə Tata səim sə nərmama həpkətoni mhə trətoni. Nənə Tata nəha səim sə ramətə narimnari me kamo afafa truvei pehe nərəkuien mik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_19","070_6_19","MAT","6","19","19","“Kɨmiaha tihəpwəh noeiteien nautə səkɨmiaha ia tɨprənə i. Ia kwopun i uvne me mɨne nopweiien krauouraha nari. Ia kwopun i rakres me kamheitehi nimwə, mamhəuvnimwə, mamhakres. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_20","070_6_20","MAT","6","20","20","Mətə kɨmiaha tihaməkeikei mhoeite nautə səkɨmiaha ia neiai. Ia kwopun nəha uvne me mɨne nopweiien kroupkouraha mhə nari. Rakres me həpkeitehi mhə nimwə mə tuhəuvnimwə mhakres. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_21","070_6_21","MAT","6","21","21","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kwopun nautə səim raməmak ikɨn, nətərɨɡien səim traməmak mwi ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_22","070_6_22","MAT","6","22","22","“Nəmri iərmama in nə rauvei pen nukuraanien m nɨpwran. Ro iamɨnhi irə trɨni mɨnuə nənimem ramasan, nɨpwram pam trukuər ia nukuraanien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_23","070_6_23","MAT","6","23","23","Mətə mə nənimem rərəha, nɨpwram pam trukuər ia nəpitəvien. Trɨni mɨnuə nukuraanien ia rerɨm ro nəpitəvien irə, ikamarə ia nəpitəvien pərhien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_24","070_6_24","MAT","6","24","24","“Iərmama riti riwən ramo tukwini nari ko ro nəkwai iəmə asori kəru. Trɨni mɨnuə ro iamɨnhi irə, trokeikei riti, məmwəki riti, uə trɨsiai riti mɨpkɨsiai mhə riti. Kɨmiaha ko hiəpkuvehi pəri mhə Kumwesən mɨne mane mho iəmə asori mi irə səkɨmiaha mə tiho pəri nəkwanrau.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_25","070_6_25","MAT","6","25","25","“Ro pen iakani pehe tukumiaha i mə tihəpwəh nətərɨɡ pɨkien tɨ nɨmɨruien səkɨmiaha, mamhəres nəfe tihani uə nəfe tihənɨmwi. Tihəpwəh nətərɨɡ pɨkien ia nɨpwramiaha, mamhəres nəfe tiharkahu i. Nɨmɨruien rɨpko mhə səvəi nəveɡɨnien əpa. Nɨpwrai iərmama rɨpko mhə səvəi tɨnari əpa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_26","070_6_26","MAT","6","26","26","Hətə ro menu me i ia nɨmaɡouaɡou. Irəha həpwəh nəpweiien nari, mhəpwəh nesiien nukwan, mhəpwəh noeiteien nəveɡɨnien ia nimwə sə kamoeite nəveɡɨnien ikɨn. Mətə Tata səkɨmiaha ia neiai raməkwməni irəha. Nənə ia nənimen kɨmiaha hiamasan pɨk mhəpi raka irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_27","070_6_27","MAT","6","27","27","Sin ia kɨmiaha ko ro nɨmɨruien səvənhi rəpwəmwɨs mwi səvəi nəpɨn ouihi a trɨni mɨnuə ramətərɨɡ pɨk tukwe? Kɨmiaha riti ko rɨpko mhə nəri nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_28","070_6_28","MAT","6","28","28","Ro iamɨnhi irə rəfo hiamətərɨɡ pɨk tɨ tɨnari? Hətoni ro tihinari me ia kwopun me mə kamhəfəutə irə. Irəha həpwəh noien wok, mhəpwəh nɨtiriien tɨnari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_29","070_6_29","MAT","6","29","29","Mətə iakani pehe tukumiaha i Kiɡ Solomon fwe kupwən nautə səvənhi rasori pɨk, mamarkahu tɨnari amasan me, mətə tɨnari səvənhi rɨpkamasan mhə rəmwhen ia tihinari me i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_30","070_6_30","MAT","6","30","30","Kɨmiaha nahatətəien səkɨmiaha rɨpkɨskai mhə. Kumwesən rauvei pen tɨnari amasan me m tihinari me, nəri auər a tihinari me kamhəmɨru ipwet mətə trakwakwi haukei, mhəsas, kuvani ia napw. Mə Kumwesən ramo iamɨnha irə, in truvei pehe mwi tɨnari m kɨmiaha məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_31","070_6_31","MAT","6","31","31","Ro pen tihəpwəh nətərɨɡ pɨkien, mamhəres mə, ‘Tsani nəfe?’ uə ‘Tsənɨmwi nəfe?’ uə ‘Tsarkahu ia nəfe?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_32","070_6_32","MAT","6","32","32","Nərmama səməme həreirei Kumwesən kamhətui əmisə nəveɡɨnien mɨne tɨnari. Nənə Tata səkɨmiaha ia neiai ruvəukurən raka narimnari me i mə tihaməkeikei mhəuvehi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_33","070_6_33","MAT","6","33","33","Mətə kɨmiaha tihəkupwən mhətui əmisə nɨtətə sə in ramərɨmənu irə mɨne noien atukwatukw me səvənhi, nənə in truvei pehe mwi narimnari me pam i m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT6_34","070_6_34","MAT","6","34","34","Ro pen kɨmiaha tihəpwəh nətərɨɡ pɨkien tɨ nəfe trakwakwi. Narimnari me səvəi trakwakwi səvəi trakwakwi. Nəsəsauien me səvəi nəpɨn kuatia nəmwhen raka.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_1","070_7_1","MAT","7","1","1","“Kɨmiaha tihəpwəh nəkiriien nərmama tɨ noien ərəha me səvənraha kamo Kumwesən rəkiri mwi kɨmiaha tɨ noien ərəha me səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_2","070_7_2","MAT","7","2","2","Nəkiriien səkɨmiaha sə hiaməkiri nərmama irə, tukəkiri mwi kɨmiaha irə. Nərpwɨnien səkɨmiaha sə hiamo m nərmama tukərpwɨn pehe mwi m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_3","070_7_3","MAT","7","3","3","Rəfo ikamətə nɨmwəkmwəki nei sə raməmak ia nəmri piam, mətə ipkətə mhə nɨpəri nei asori sə raməmak ia nənimem? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_4","070_7_4","MAT","7","4","4","Trɨni mɨnuə nɨpəri nei asori raməmak ia nənimem, rəfo iakamɨni pen tɨ piam mə, ‘Əseni iou, pwəh iakɨskəri raka nɨmwəkmwəki nei sə raməmak ia nənimem’? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_5","070_7_5","MAT","7","5","5","Ik iərmama sə ikamo kəuətkəsuə tikaməkeikei mukupwən muvehi raka nɨpəri nei asori sə raməmak ia nənimem, kurirə irə ikətə amasan nari mə tikɨskəri raka nɨmwəkmwəki nei sə raməmak ia nəmri piam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_6","070_7_6","MAT","7","6","6","Kɨmiaha tihəpwəh nuvei penien nari sə ro ikinan m kuri me. Rərəha mə kuri me nəha hərari mhahi testesi nɨpwramiaha. Tihəpwəh nərarki penien nəri amasan nənimen rutə pɨk revən tɨ pɨkə me. Rərəha mə pɨkə me nəha havən irə ia nɨsunraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_7","070_7_7","MAT","7","7","7","“Trɨni mɨnuə hiokeikei nari riti, ramasan mə tihəres, nənə tukuvei pehe m kɨmiaha. Tihətui əmisə i, nənə tihətoni. Tihəkunkun ia təpinhə, nənə tukəsevər tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_8","070_7_8","MAT","7","8","8","Iərmama sə raməres nari, truvehi nari. Iərmama sə ramətui əmisə nari, trətoni. Iərmama sə rakunkun ia təpinhə, tukəsevər tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_9","070_7_9","MAT","7","9","9","Sin ia kɨmiaha nəpɨn iəkunouihi səvənhi rəres bred, truvei pen kəruəterei min, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_10","070_7_10","MAT","7","10","10","uə rəres nəmu truvei pen snek? Rekəm! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_11","070_7_11","MAT","7","11","11","Kɨmiaha tihaməkeikei mhəuvei pen narimnari amasan me m nəkwərhakwərha me səkɨmiaha. Mə kɨmiaha i nəkur ərəha hiəukurən noien iamɨnhi, hiaməfətərɨɡ ia Tata səkɨmiaha ia neiai? In truvei pen narimnari amasan me rasori mwi m nərmama səməme kamhəres in tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_12","070_7_12","MAT","7","12","12","Ro pen nəfe noien kɨmiaha hiokeikei mə nərmama tuho ia kɨmiaha, kɨmiaha mwi tiho ia nirəha, tɨ nəri nə mə in i nɨpwrai nəɡkiariien me ia Loa səvəi Moses mɨne nəkukuə me səvəi profet kupwən me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_13","070_7_13","MAT","7","13","13","“Kɨmiaha tihaməkeikei mhəukurau ia ket ouihi. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə ket asori mɨne suatuk sə rɨməru ramevən tɨ nemhəien. Nərmama həpɨk kamhəukurau ia ket nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_14","070_7_14","MAT","7","14","14","Mətə ket ouihi mɨne suatuk əknekɨn ramevən tɨ nɨmɨruien. Nərmama houihi a kamhətə suatuk nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_15","070_7_15","MAT","7","15","15","“Kɨmiaha tihaməsiari tɨ profet eikuə me. Irəha tuhəuvehe tukumiaha mhəvi sipsip me ia nirəha, mətə rerɨnraha rəmwhen ia kuri əprmɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_16","070_7_16","MAT","7","16","16","Kɨmiaha tihətə irəha, mhəukurən mə irəha profet eikuə me, tɨ nəri nə mə noien səvənraha trahatən pen. Rəfo, ko kesi nukwai krep ia rəhi, uə nukwai niemɨs ia nəkwus sə ro rɨrevɨn me? Rekəm! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_17","070_7_17","MAT","7","17","17","Nei amasan raukuə kwənkwai nei amasan, mətə nei ərəha raukuə kwənkwai nei ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_18","070_7_18","MAT","7","18","18","Nei amasan ko rəpwəh nukuəien kwənkwai nei ərəha. Nei ərəha ko rəpwəh nukuəien kwənkwai nei amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_19","070_7_19","MAT","7","19","19","Nei me pam səməme həpkukuə mhə kwənkwanraha sə ramasan kamərai əmwesi irəha, kamərarki pen ia napw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_20","070_7_20","MAT","7","20","20","Ro pen kɨmiaha tihətə irəha mhəukurən mə irəha profet eikuə me tɨ nəri nə mə noien səvənraha trahatən pen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_21","070_7_21","MAT","7","21","21","Nərmama həpɨk kamhəkwein iou mə, ‘Iərɨmənu, Iərɨmənu,’ mətə rɨpko mhə irəha pam tuhəuvnimwə mhə ia nɨtətə ia neiai. Iərmama sə ramo nəkwai Tata səiou sə ramarə ia neiai in truvnimwə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_22","070_7_22","MAT","7","22","22","Ia nəpɨn nəha nərmama həpɨk tuhəni pehe tukw iou i mə, ‘Iərɨmənu, Iərɨmənu, ia nəɡhɨm kɨmaha iahənəvisau m nərmama. Ia nəɡhɨm kɨmaha iahənəkoui irapw nəremhə me ia nərmama. Ia nəɡhɨm kɨmaha iahəno nɨmtətien asori me rɨpɨk. Rəfo ia kɨmaha?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_23","070_7_23","MAT","7","23","23","Mətə iou takɨni pen atukwatukw tɨ nirəha i mə, ‘Iou iapkukurən raka mhə kɨmiaha ia nəpɨn riti. Kɨmiaha nərmama me hiamo noien ərəha, həuvən isipwɨn tukw iou.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_24","070_7_24","MAT","7","24","24","“Iərmama sə rɨreɡi nəɡkiariien me i səiou, mamo nəfe iakɨməni, in trəmwhen ia iərmama riti rukurən nari muvrhəkɨn nimwə səvənhi ia təkure kəruəterei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_25","070_7_25","MAT","7","25","25","Nəpɨn nesən rauər, iapiwən raiu, nɨmətaɡi rəsuə ia nimwə nəha, mətə nimwə nəha rəpwəh nɨmweiien tɨ nəri nə mə kɨməuvrhəkɨn pen ramərer əknekɨn ia təkure kəruəterei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_26","070_7_26","MAT","7","26","26","Mətə iərmama sə rɨreɡi nəɡkiariien me i səiou, məpwəh noien nəfe iakɨməni, in trəmwhen ia iərmama riti rɨreirei nari muvrhəkɨn nimwə səvənhi ia nɨpəkɨr. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_27","070_7_27","MAT","7","27","27","Nəpɨn nesən rauər, iapiwən raiu, nɨmətaɡi ruvehe məsuə ia nimwə nəha, nənə nimwə nəha rɨmwei. Nəpɨn rɨmwei irə ruvehe mərəha pam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_28","070_7_28","MAT","7","28","28","Nəpɨn Iesu rɨni pam nəɡkiariien me i, nərmama me hərkəri asori nari ia nahatənien səvənhi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT7_29","070_7_29","MAT","7","29","29","tɨ nəri nə mə in rahatən irəha rəmwhen iərmama sə rauvehi nasoriien ruku pen tɨ Kumwesən. In ropə ia nahatən me səvənraha səməme kamhahatən Loa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_1","070_8_1","MAT","8","1","1","Nəpɨn Iesu reiwaiu ia təkuər nəha, nərmama həpɨk kamhəkurirə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_2","070_8_2","MAT","8","2","2","Nənə iərmama riti nemhəien skai riti ro tekɨn ruvehe tukwe in, mɨnɨmwi nukurhun mi ia nənimen, mɨni mə, “Iərɨmənu. Mə rerɨm raɡien, ko iko iou iakəmher?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_3","070_8_3","MAT","8","3","3","Nənə Iesu rosə pen rəɡɨn, mɨrapi in, mɨni mə, “Rerɨk raɡien. Tikuvehe məmher.” Təkwtəkwuni a nemhəien səvəi iərmama nəha raraka irə. Nɨpwran ruvehe məmher mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_4","070_8_4","MAT","8","4","4","Nənə Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Tikətui amasan tukwe, məpwəh nɨniien nəfe iakɨno mik tɨ iərmama riti. Mətə tikevən atukwatukw tɨ pris pwəh rətoni nɨpwram mə rəmher. Tikuvei pen nəfe m Kumwesən sə Moses rɨməni. Nərmama me tuhətoni həukurən mə nemhəien i ruvəiwən ia nɨpwram.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_5","070_8_5","MAT","8","5","5","Iesu revən mapirapw ia taon nəha Kapaneam. Iaruaɡən riti səvəi nəkur Rom nəha ikɨn in rasori ia naruaɡən me irəha pam hantret. Ruvehe tɨ Iesu, məres mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_6","070_8_6","MAT","8","6","6","“Iərɨmənu. Ko ikasitu ia nirak? Iərmama sə ramo tukwini nari miou raməmak fwe ia nəkwai nimwə səiou, mamreɡi rərəha anan, ko rɨpkavən mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_7","070_8_7","MAT","8","7","7","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Iou takuvehe mo in ruvehe məsanɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_8","070_8_8","MAT","8","8","8","Mətə iəmə asori səvəi naruaɡən me rɨni mə, “Iərɨmənu. Rɨpko mhə iou iəmə amasan riti. Iapkəmwhen mhə mə tikuvehe muvnimwə ia nimwə səiou. Mətə tikɨni a nəkwam, nənə pwəh iərmama sə ramo tukwini nari miou ruvehe məsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_9","070_8_9","MAT","8","9","9","Iou mwi iərmama riti sə iakamarə teɡɨn nəmə asori me. Naruaɡən me nepwɨn mwi kamharə teɡɨn iou. Nəpɨn iakɨni pen tɨ riti mə ‘Evən,’ in trevən. Nəpɨn iakɨni pen tɨ riti mwi mə ‘Uvehe,’ in truvehe. Nəpɨn iakɨni pen tɨ iərmama sə ramo tukwini nari miou mə ‘O nəri,’ in tro.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_10","070_8_10","MAT","8","10","10","Nəpɨn Iesu rɨreɡi nəɡkiariien nəha, rərkərinari, mɨni pen tɨ nərmama səməme kamhəkurirə in mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə iou iapkətə raka mhə iəmə Isrel riti nahatətəien səvənhi rɨskai rəmwhen ia nahatətəien səvəi iəmə Rom i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_11","070_8_11","MAT","8","11","11","Iakani pehe tukumiaha i mə nərmama həpɨk rɨpko mhə irəha nəkur Isrel tuhəuku pen ia nɨkaren parei mɨne nɨkaren peraha mhəuvehe mhani pəri nari irəha Epraham mɨne Aesak mɨne Jekop ia Nɨtətə ia Neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_12","070_8_12","MAT","8","12","12","Mətə nəkur Isrel, irəha nɨpwnəti nɨtətə nəha, tukərarki irapw irəha həpɨk fwe iruə ia kwopun rɨpitəv ikɨn. Ia kwopun nəha tuhasək, mhahi tərini revɨnraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_13","070_8_13","MAT","8","13","13","Nənə Iesu rɨni pen tɨ iəmə asori səvəi naruaɡən me mə, “Evən. Iərmama sə ramo tukwini nari mik trəsanɨn rəmwhen ikɨni nɨpərhienien mə tako mik.” Təkwtəkwuni a irə iərmama sə ramo tukwini nari m iəmə asori səvəi naruaɡən me ruvehe məsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_14","070_8_14","MAT","8","14","14","Kurirə ikɨn Iesu revən muvnimwə ia nimwə səvəi Pita, mətoni kaka pran səvəi Pita raməmak maməkwiei fifa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_15","070_8_15","MAT","8","15","15","Iesu rɨrapi rəɡɨn, nənə nemhəien raraka irə. Prən nəha rɨskəmter, mɨnaməpnəpenə nəveɡɨnien sənəni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_16","070_8_16","MAT","8","16","16","Ia nəpɨn nəha ia nəruarəv meri ruvəivə irəha həuvehi nərmama həpɨk nəremhə me kamharə ia nirəha həuvehi irəha mhəuvehe tɨ Iesu. In rɨni a nəɡkiariien səvənhi, məkoui irapw nənɨmwɨn ərəha me irə, mo mwi səməme kamhemhə irəha pam həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_17","070_8_17","MAT","8","17","17","Narimnari me i həier pehe iamɨnhi mə nəɡkiariien səvəi Profet Aesea truvehe mukuə. In rɨməni mə, “In ruvehi nemhəien me səkɨtaha mɨne nəmisəien me səkɨtaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_18","070_8_18","MAT","8","18","18","Nəpɨn Iesu rətoni mə nərmama me həpɨk hərer kurau kurau irə, rɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mə, “Pwəh səuvən mhəpi sɨmwɨn pen fwe ia nɨkare nui asori.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_19","070_8_19","MAT","8","19","19","Ia nəpɨn nəha iahatən riti səvəi Loa ruvehe mɨni pen tukwe in mə, “Iahatən, takukurirə ik kwopun pəku tikevən ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_20","070_8_20","MAT","8","20","20","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Kuri əprmɨn me səvənraha nɨpəɡ rarə. Menu me ia nɨmaɡouaɡou təpwaɡenraha rarə. Mətə iou, Iəməti Iərmama, kwopun səiou riwən mə takapri ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_21","070_8_21","MAT","8","21","21","Nənə iərmama riti mwi sə ramərer ia kwopun nəha irəha nərmama me səvəi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu. Takukurirə ik, mətə pwəh iakukupwən mevən mɨnɨmwi raka səiou tata.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_22","070_8_22","MAT","8","22","22","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Nərmama səməme həpkukurirə mhə iou rəmwhen mə həuvamhə raka. Tikukurirə iou, məpwəh irəha. Pwəh irəha hənɨmwi nərmama me səvənraha səməme həuvamhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_23","070_8_23","MAT","8","23","23","Ia nəpɨn nəha Iesu rəputə ia nɨtətə ouihi riti. Nərmama me səvənhi həkurirə in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_24","070_8_24","MAT","8","24","24","Irəha həier mənamhəuvən. Rɨpko mhə tui nɨmətaɡi asori riti rɨskəmter ia təkure nui mo peiau peiau me rasori mɨnakuər ia nɨtətə ouihi səvənraha. Mətə Iesu ramapri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_25","070_8_25","MAT","8","25","25","Ro pen irəha həuvən, mhəsuəpwiri in, mamhəni mə, “Iərɨmənu! Tikuvehimɨru kɨtaha! Na tsəmwhenɨmw!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_26","070_8_26","MAT","8","26","26","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rəfo kɨmiaha hiamhekɨr? Kwa nahatətəien səkɨmiaha rɨpkɨskai mhə.” Nənə in rɨskəmter mɨnise nɨmətaɡi mɨne nui asori mɨni mɨnuə troueiwaiu. Təkwtəkwuni a mwi narimnari me pam həuvehe mhəmərinu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_27","070_8_27","MAT","8","27","27","Nərmama me səvənhi nənimenraha rier. Irəha həni mə, “Nəfe i iərmama nɨmətaɡi mɨne nui krauo nəkwan?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_28","070_8_28","MAT","8","28","28","Nəpɨn Iesu rier pen ia nɨkare nui asori ia tənə səvəi nəmə Katara, iərmama kəru krouier ia kwopun kanɨmwi nərmama ikɨn, rouvehe tukwe in ia suatuk. Nəremhə me kamharə ia nirau, mamho irau krauousi nərmama. Iərmama riti riwən ko rukurau ia suatuk ia kwopun nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_29","070_8_29","MAT","8","29","29","Nəpɨn irau krouətə Iesu, krouəkwein əpwəmwɨs, rouni mə, “Tɨni Kumwesən, ikuvehe mə tiko nəfe ia kɨmaha? Rosi tiko nəmisəien m kɨmaha, mətə rɨpko mhə ihi nəpɨn atukwatukw səvənhi uə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_30","070_8_30","MAT","8","30","30","Mətə toue pɨkə me həpɨk kamhərku ia kwopun nəha isipwɨn kwopti tɨ nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_31","070_8_31","MAT","8","31","31","Nəremhə me nəha hase Iesu, mhəni mə, “Trɨni mɨnuə ikəkoui irapw kɨmaha, pwəh ikərhi pen kɨmaha iahəuvən ia reri pɨkə me nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_32","070_8_32","MAT","8","32","32","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Həuvən!” Ro pen irəha həier ia iərmama mi nəha, mhəuvən ia reri pɨkə me. Təkwtəkwuni a mwi pɨkə me pam haiu, mheiwaiu ia nəpatu, mhəsas pen ia təmwei nui asori, mhəmwhenɨmw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_33","070_8_33","MAT","8","33","33","Nərmama səməme kamhətui tɨ pɨkə me hap, mhəuvən ia taon səvənraha, mhəni irapw narimnari me pam nəha irəha hənətoni. Irəha həɡkiari pɨk ia nəfe Iesu rɨno ia iəmə mi nəha nəremhə me hənarə ia nirau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT8_34","070_8_34","MAT","8","34","34","Nərmama me pam ia taon nəha həier mə tuhətə Iesu ia suatuk. Nəpɨn hətoni, hase in mə trəpwəh tənə səvənraha mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_1","070_9_1","MAT","9","1","1","Nənə Iesu rəputə ia nɨtətə ouihi, məpi sɨmwɨn mwi ia nui asori, muvehe ia taon səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_2","070_9_2","MAT","9","2","2","Ia kwopun nəha nərmama nepwɨn həuvehi iərmama riti mhəuvehi mhəuvehe tukwe. Iərmama nəha ramapri ia nɨməhan səvənhi nɨsun mi krouemhə. Nəpɨn Iesu rətoni nahatətəien səvənraha, rɨni pen tɨ iərmama sə nɨsun mi krouemhə mə, “Nərɨk. Tikəpwəh nehekɨrien. Iakɨnenouenou raka noien ərəha me səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_3","070_9_3","MAT","9","3","3","Nəpɨn Iesu rɨni nəɡkiariien nəha nahatən me nepwɨn səvəi Loa həɡkiari mɨnraha me, mhəni mə, “Iəmə i rani ərəha Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_4","070_9_4","MAT","9","4","4","Mətə Iesu ruvəukurən raka nətərɨɡien səvənraha, mɨni mə, “Rəfo rerɨmiaha ramrhi ərəha iou iamɨnhi irə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_5","070_9_5","MAT","9","5","5","Nəɡkiariien mi sə pəku nəha rɨməru tukw iou tɨ nɨniien: nəɡkiariien i mə, ‘Iakɨnenouenou raka noien ərəha me səim,’ uə nəɡkiariien i mə, ‘Ərer mavən’? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_6","070_9_6","MAT","9","6","6","Mətə iakokeikei mə kɨmiaha tihəukurən mə iou, Iəməti Iərmama, iakauvehi nasoriien ia tɨprənə i. Iakukurən nenouenouien noien ərəha me.” Nənə Iesu rɨni pen tɨ iərmama sə nɨsun mi krouemhə mə, “Ərer, muvehi nɨməhan səim, mavən mamevən fwe imwam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_7","070_9_7","MAT","9","7","7","Iəmə nəha rərer, mavən, mevən fwe imwəni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_8","070_9_8","MAT","9","8","8","Nəpɨn nərmama hətoni nəri nəha, həhekɨr, nənə həuvehi utə nəɡhi Kumwesən tɨ nəri nə mə in ruvei pen nasoriien m nərmama mə tuho iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_9","070_9_9","MAT","9","9","9","Nəpɨn Iesu rəpwəh kwopun nəha mamevən, rətoni iərmama riti nəɡhɨn nə Matiu raməkure ia nimwə kamərəku pen takis ikɨn. Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Kurirə iou.” Nənə Matiu rɨskəmter mukurirə in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_10","070_9_10","MAT","9","10","10","Kurirə irə Iesu revən maməni nari ia nəkwai nimwə səvəi Matiu. Nərmama kamərəku pen takis mɨnraha mɨne nərmama ərəha me nepwɨn mwi həpɨk həuvehe mamhani pəri nari irəha min mɨne nərmama me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_11","070_9_11","MAT","9","11","11","Nəpɨn Farisi me hətoni, həni pen tɨ nərmama me səvənhi mə, “Rəfo iahatən səkɨmiaha raməni pəri nari irəha nərmama kamərəku pen takis mɨnraha mɨne nərmama ərəha me nepwɨn mwi?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_12","070_9_12","MAT","9","12","12","Mətə nəpɨn Iesu rɨreɡi, rɨni mə, “Nərmama həsanɨn tuhətui tokta tɨ nəfe? Mətə nərmama kamhemhə kamhətui tokta. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_13","070_9_13","MAT","9","13","13","Ramasan mə kɨmiaha tihəuvən kahatən kɨmiaha ia nɨpwrai nəɡkiariien i Kumwesən rɨməni ia Nəkukuə Ikinan mə, ‘Iakəpwəh nokeikeiien mə nərmama tuhousi əpune nərimɨru me mhəuvehi pehe miou, mətə iakokeikei mə irəha tuhapi tɨ nirəha me.’” Nənə Iesu rarə mɨni mwi mə, “Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iapkuvehe mhə mə takəkwein nərmama atukwatukw me, mətə iakuvehe mə takəkwein nərmama ərəha me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_14","070_9_14","MAT","9","14","14","Ia nəpɨn nəha nərmama me səvəi Jon Paptaes həuvehe tɨ Iesu, mamhəni mə, “Rəfo kɨmaha mɨne Farisi me iahaməpwəh naniien nari tɨ nəfwakiien, mətə nərmama me səim həpwəh noien iamɨnhi irə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_15","070_9_15","MAT","9","15","15","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nərmama ia nəveɡɨnien i kamo tɨ narə viien səvəi iərman mɨne pran tuhaməkeikei mhani nari, mamhaɡien, tɨ nəri nə mə iərman sə rɨpkarə vi a irau pran səvənhi ramarə irəha mɨnraha. Rɨpkatukwatukw mhə mə rerɨnraha trəpou ia nəpɨn nəha. Mətə trɨpkuvehe ia nəpɨn sə tukuvehi raka iərman sə rɨpkarə vi a irau səvənhi pran trɨpkarə mhə mwi irəha mɨnraha. Ia nəpɨn nəha irəha tuhəpwəh naniien nari tɨ nəfwakiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_16","070_9_16","MAT","9","16","16","Iərmama riti riwən ko ruvehi nɨpəri tɨnari vi mɨtiri tukuahaɡ ia ruei tɨnari ivɨs. Trɨni mɨnuə ro iamɨnhi irə, tɨnari vi truvi tərini nənə meitehi asori mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_17","070_9_17","MAT","9","17","17","Iərmama riti riwən ko rətəɡi pen waen vi ia tɨki waen tui me sə kɨno ia teki nəni. Trɨni mɨnuə ro iamɨnhi irə, tɨki waen tui me tuhəsisi mhəpəruə tɨ nəri nə mə həuvəskai raka. Waen trarɨs pam, nənə tɨki waen me tuhərəha. Mətə waen vi tukətəɡi pen ia tɨki waen vi me sə hamərməru ihi mə waen vi mɨne tɨki waen vi me irau pəri trouəmak amasan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_18","070_9_18","MAT","9","18","18","Nəpɨn Iesu rani narimnari me nəha tɨ nirəha i, təkwtəkwuni a mwi iəmə asori riti səvəi nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel ruvehe tukwe in, mɨnɨmwi nukurhun mi ia nənimen, mɨni mə, “Prənouihi səiou rɨpkemhə a i, mətə tiko muvehe, məmrutə rəɡɨm irə, nənə in trɨmɨru mwi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_19","070_9_19","MAT","9","19","19","Ro pen Iesu rɨskəmter irəha nərmama me səvənhi, mhəkurirə iəmə nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_20","070_9_20","MAT","9","20","20","Pran riti fwe ikɨn ramemhə ia nemhəien səvəi nɨpran. Nemhəien nəha rɨnarə rerɨn irə muvehi nuk twelef. Təkwtəkwuni nəha rukurirə Iesu, muvehe, mɨrapi nusvenhi tɨnari səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_21","070_9_21","MAT","9","21","21","In ro iamɨnhi irə mɨne tɨ nəri nə mə rerɨn ramrhi mə, “Rosi ko iakrapi tɨnari səvənhi, ko iakuvehe məsanɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_22","070_9_22","MAT","9","22","22","Nəpɨn rɨrapi tɨnari səvəi Iesu, Iesu ruvsini, mətoni prən nəha, mɨni mə, “Prən i. Tikəpwəh nehekɨrien. Nahatətəien səim rɨno raka ik ikuvehe məsanɨn.” Təkwtəkwuni a prən nəha ruvehe məsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_23","070_9_23","MAT","9","23","23","Kurirə irə Iesu revən mapirapw ia nimwə səvəi Jaeras, mətoni nərmama səməme kamhani nɨpu səvəi nemhəien mɨne nərmama həpɨk kamho nurɨɡrɨɡien asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_24","070_9_24","MAT","9","24","24","In rɨni mə, “Həier. Prənouihi nəha rɨpkemhə mhə, mətə ramapri a.” Irəha həreɡi harɨs ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_25","070_9_25","MAT","9","25","25","Mətə nəpɨn həməier irapw irə, in ruvnimwə, muvehi rəɡi prən ouihi nəha, nənə in rɨmɨru mərer. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_26","070_9_26","MAT","9","26","26","Nənə nəvisauien səvəi nəri i revən ia kwopun me pam ia tənə nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_27","070_9_27","MAT","9","27","27","Nəpɨn Iesu rəpwəh kwopun nəha mamevən, iərmama kəru nənimenrau rɨfwə kroukurirə in, rouəkwein əpwəmwɨs, rouni mə, “Kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt! Api tukumrau!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_28","070_9_28","MAT","9","28","28","Nəpɨn Iesu ruvnimwə ia nəkwai nimwə, iərmama mi nəha nəmrɨnrau rɨfwə krouvehe tukwe in. Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirau i mə, “Kɨmirau irouni nɨpərhienien mə iakukurən noien nəri i uə rekəm?” Mɨreɡi irau krouni mə, “Ouəh, Iərɨmənu.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_29","070_9_29","MAT","9","29","29","Ro pen in rɨrapi nəmrɨnrau, mɨni mə, “Itə. Pwəh iakomasan nənimemirau rukurirə pen a nahatətəien səkɨmirau.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_30","070_9_30","MAT","9","30","30","Nənə nənimenrau rətui, irau krouətə nari. Nənə Iesu rɨnise pen əknekɨn tɨ nirau i mə, “Kɨmirau tirouətui amasan tukwe, rouəpwəh nɨniien nəfe iakɨno m kɨmirau tɨ iərmama riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_31","070_9_31","MAT","9","31","31","Mətə irau krouəpwəh in, rouevən rouəvisau nəfe Iesu rɨno mɨnrau nəɡkiariien səvənrau ruvirɨs mevən ia kwopun me pam ia tənə nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_32","070_9_32","MAT","9","32","32","Nəpɨn iərmama mi nəha krouərari rauevən, təkwtəkwuni nəha nərmama nepwɨn həiri iərmama riti, mhəiri mhəuvehe tɨ Iesu. Iərmama nəha ko rɨpkəɡkiari mhə tɨ nəri nə mə iəremhə rarə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_33","070_9_33","MAT","9","33","33","Nəpɨn Iesu rəkoui irapw raka iəremhə nəha, iərmama nəha rɨnaməɡkiari. Nənə nərmama me hətoni hərkərinari irə, mamhəni mə, “Kɨtaha səpkətə raka mhə nari riti iamɨnhi ia tənə Isrel.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_34","070_9_34","MAT","9","34","34","Mətə Farisi me həni mə, “In rauvehi nɨskaiien səvəi iəremhə sə in rasori ia nəremhə me, maməkoui irapw nəremhə me irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_35","070_9_35","MAT","9","35","35","Ia nəpɨn nəha Iesu revən ia taon me mɨne rukwənu me pam, mamahatən nərmama ia nəkwai nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel, maməvisau nəɡkiariien amasan ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə, mamomasan nərmama me pam səməme kamhemhə ia nemhəien me səpəmsəpə mɨne səməme nemhəien rouraha nɨpəri nɨpwranraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_36","070_9_36","MAT","9","36","36","Nəpɨn in rətoni nərmama həpɨk anan, rerɨn rərkwəpɨr tɨ nirəha, tɨ nəri nə mə haməmwur pɨk, mhənəpou. Irəha həmwhen ia sipsip me nepwɨn iərmama riwən trətə amasan irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_37","070_9_37","MAT","9","37","37","Ro iamɨnhi irə Iesu rɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mə, “Nəveɡɨnien sə ruvəmruə raka fwe ia nəmhien rasori pɨk, mətə nərmama səməme kamhəpeki pehe houihi a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT9_38","070_9_38","MAT","9","38","38","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihaməkeikei mhəfwaki m Kumwesən sə ramərɨmənu ia nəmhien, mhəres in mə trərhi pen nərmama nepwɨn mwi həuvən fwe ia nəmhien səvənhi mhəpeki nəveɡɨnien sə ruvəmruə, mhəpeki mhəuvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_1","070_10_1","MAT","10","1","1","Iesu rəkwein pen nərmama səvənhi twelef həuvehe tukwe. Nənə in ruvei pen nasoriien mɨnraha. Ia nasoriien nəha irəha həukurən nəkoui irapwien nənɨmwɨn ərəha me ia nərmama, mhəukurən mwi nomasanien nərmama me pam səməme kamhemhə ia nemhəien me səpəmsəpə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_2","070_10_2","MAT","10","2","2","Aposol me nəha irəha pam twelef nəɡhɨnraha me i: Sə rukupwən Saemon (iəmə sə kani mə Pita), mɨne Antru piəvi Saemon, mɨne Jemes tɨni Sepeti, mɨne Jon piəvi Jemes, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_3","070_10_3","MAT","10","3","3","mɨne Filip, mɨne Patolomiu, mɨne Tomas, mɨne Matiu (iəmə sə kupwən kamərəku pen takis min), mɨne Jemes tɨni Alfeas, mɨne Tateas, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_4","070_10_4","MAT","10","4","4","mɨne Saemon (iəmə sə kupwən rakurirə ia nəmə me nəha kamhəmwur mə tuhəkoui irapw nəkur Rom), mɨne Jutas Iskariot (iəmə sə ruvei pen Iesu ia rəɡi nərmama səməme haməmwəki in). ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_5","070_10_5","MAT","10","5","5","Nəmə me nəha twelef Iesu rərhi pen irəha, maməvəhaɡ mɨnraha, mani mə, “Kɨmiaha tihəpwəh nevənien tɨ nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, mhəpwəh mwi nuvnimwəien ia taon riti səvəi nəkur Sameria. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_6","070_10_6","MAT","10","6","6","Mətə kɨmiaha tihaməkeikei mhəuvən əpa tɨ nəkur Isrel. Irəha həmwhen ia sipsip me hənəruei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_7","070_10_7","MAT","10","7","7","Nəpɨn kɨmiaha hiamesi pen suatuk səkɨmiaha mamhəuvən, tihəni irapw iamɨnhi irə mə, ‘Nɨtətə ia neiai ruvəuvehe ipaka.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_8","070_10_8","MAT","10","8","8","Kɨmiaha tihaməkeikei mho nərmama səməme kamhemhə həuvehe mhəsanɨn. Səməme həuvamhə, kɨmiaha tiho irəha hətui mwi. Səməme nemhəien skai ro tekɨnraha, kɨmiaha tiho irəha həuvehe mhəmher. Səməme nəremhə me kamharə ia nirəha, kɨmiaha tihəkoui irapw nəremhə me nəha ia nirəha. Nasoriien i iakauvei pehe m kɨmiaha hiəpkuvehi mhə nənimen. Ro pen kɨmiaha tihasitu ia nərmama me irə, mhəpwəh nəresien nərəkuien tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_9","070_10_9","MAT","10","9","9","Kɨmiaha tihəpwəh nuvehiien kol uə silva uə kapa uə mane riti mwi mhəvai pen ia pəket me səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_10","070_10_10","MAT","10","10","10","Kɨmiaha tiharkahu karkahu kuatia a, mhəuvei pen put, mhəuvehi tənərɨpw mɨne kaskɨn səvəi navənien səkɨmiaha, mətə tihəpwəh nuvehiien sə rəkwaku. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəmwhen ia nərmama kamhowok. Ratukwatukw mə nəkur me nəha tuhəkwməni kɨmiaha, mhəuvei pehe nəfe riwən təni kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_11","070_10_11","MAT","10","11","11","Nəpɨn kɨmiaha tihəuvən ia taon riti uə rukwənu riti, tihətui iərmama riti sə in rerɨn raɡien mə truvehi puvnimwə kɨmiaha ia nimwə səvənhi, nənə tihamarə ikɨn meste nəpɨn tihəier irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_12","070_10_12","MAT","10","12","12","Nəpɨn tihəuvnimwə ia nimwə nəha tihəkwein amasan ia nirəha mhəni mə, ‘Nəmərinuien ramarə tukumiaha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_13","070_10_13","MAT","10","13","13","Nənə trɨni mɨnuə nərmama ia nəkwai nimwə nəha rerɨnraha raɡien mə tuhəuvehi puvnimwə pehe kɨmiaha, nəmərinuien nəha səkɨmiaha tramarə tɨ nirəha, mətə mə rerɨnraha rɨpkaɡien mhə tukumiaha, nəmərinuien nəha səkɨmiaha trɨrərɨɡ mwi tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_14","070_10_14","MAT","10","14","14","Nənə trɨni mɨnuə nərmama nepwɨn həpwəh nəsevərien ia rerɨnraha tukumiaha uə həpwəh nətərɨɡien ia nəɡkiariien me səkɨmiaha, nəpɨn kɨmiaha tihəier ia nimwə səvənraha uə taon səvənraha, tihaməkeikei mhounouini raka nɨməkwrur ia nɨsumiaha, mhahatən pen mə irəha həno noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_15","070_10_15","MAT","10","15","15","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i ia nəpɨn nəha Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me irə nərpwɨnien səvəi nərmama ia taon nəha trɨskai məpi raka nərpwɨnien səvəi tənə Sotom mɨne Komora fwe kupwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_16","070_10_16","MAT","10","16","16","“Həreɡi ro. Iakamərhi pen kɨmiaha mə tihəuvən mhəmwhen ia kwəti sipsip me sə kamhərer ia kurkwai kuri əprmɨn me. Ro pen kɨmiaha tihaməkeikei mho rəmwhen ia nərimɨru sə rukurən nari mɨne nərimɨru sə noien səvənhi rəmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_17","070_10_17","MAT","10","17","17","Kɨmiaha tihaməsiari nərmama me. Irəha tuhəuvei pen kɨmiaha ia rəɡi nəmə asori me mə irəha tuhəkiri nəɡkiariien səkɨmiaha. Irəha tuhərisi mwi kɨmiaha ia nəkwai nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_18","070_10_18","MAT","10","18","18","Tɨ nəri nə mə kɨmiaha nərmama me səiou, irəha tuhəuvehi kɨmiaha, mhərpwi irapw kɨmiaha ia nəmri kiɡ me mɨne ia nəmri nərmama səməme kamhərɨmənu. Mətə mə irəha ho iamɨnha irə kɨmiaha tihəuvehi nəpɨn riti səkɨmiaha tihəni irapw nəɡkiariien səiou irə ia nəmrɨnraha mɨne ia nəmri nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_19","070_10_19","MAT","10","19","19","Nəpɨn nərmama tuhəuvei pen kɨmiaha ia rəɡi nəmə asori me mə irəha tuhəkiri nəɡkiariien səkɨmiaha, tihəpwəh nətərɨɡ pɨkien mə kɨmiaha tihəfni irə uə nəfe nəɡkiariien tihəni. Kɨmiaha tihəpwəh nətərɨɡ pɨkien iamɨnhi tɨ nəri nə mə ia nəpɨn atukwatukw nəha tihəɡkiari irə tukuvei pehe m kɨmiaha nəfe nəɡkiariien tihəni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_20","070_10_20","MAT","10","20","20","Rɨpko mhə nəɡkiariien atukw səkɨmiaha tihəni, mətə Nənɨmwɨn səvəi Tata səkɨmiaha trəɡkiari ia tərhumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_21","070_10_21","MAT","10","21","21","Iərmama truvei pen piəvni anan ia rəɡi nərməpə mə tukousi əpune. Tata me tuho mwi iamɨnhi ia tɨnɨnraha me. Nəkwərhakwərha me tuhəskəmter mhəni ərəha səvənraha me tata me mɨne mama me, mhəuvei pen irəha mə tukousi əpune irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_22","070_10_22","MAT","10","22","22","Nərmama me pam tuhəmwəki kɨmiaha tɨ nəri nə mə kɨmiaha nərmama me səiou. Mətə iərmama sə trərer əknekɨn ia nahatətəien səvənhi meste nərəhaien me i həuvehe mhəukurau pam, Kumwesən truvehimɨru in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_23","070_10_23","MAT","10","23","23","Nəpɨn irəha tuhometə kɨmiaha ia taon riti, kɨmiaha tihaməkeikei mhap mhəuvən ia taon əpə riti. Iakani nɨpərhienien tukumiaha i kɨmiaha tihəpkəuvən pam mhə ia taon me ia tənə Isrel kurirə iou, Iəməti Iərmama, iakuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_24","070_10_24","MAT","10","24","24","Iərmama sə kamahatən in rɨpkasori mhə ia iahatən səvənhi. Iərmama sə ramo tukwini nari rɨpkasori mhə ia iəmə asori səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_25","070_10_25","MAT","10","25","25","Trɨni mɨnuə iərmama sə kamahatən in ruvehe mɨnəmwhen ia iahatən səvənhi, uə iərmama sə ramo tukwini nari ruvehe mɨnəmwhen ia iəmə asori səvənhi, rerɨnrau traɡien. Iou iəmə asori səkɨmiaha, mətə irəha həməni ərəha iou mə iou iəremhə asori Pielsepul. Ro iamɨnhi irə hiəukurən mə irəha tuhəni ərəha anan mwi kɨmiaha nərmama me səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_26","070_10_26","MAT","10","26","26","Ro pen kɨmiaha tihəpwəh nehekɨrien irəha. Narimnari me pam səməme hamərkwafə tuhaməkeikei mhəier irapw. Narimnari me pam səməme haməmak afafa tukaməkeikei kətoni kuvehi irapw ia nukuraanien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_27","070_10_27","MAT","10","27","27","Nəfe nəɡkiariien iakani pehe tukumiaha ia nəpitəvien, kɨmiaha tihaməkeikei mhəni irapw ia nukuraanien. Nəfe nəɡkiariien hiamreɡi kaməsiwən irə, kɨmiaha tihaməkeikei mhəni irapw ia təkure nimwə me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_28","070_10_28","MAT","10","28","28","Kɨmiaha tihəpwəh nehekɨrien nərmama səməme həukurən nousi əpuneien nɨpwramiaha, mətə ko həpwəh nousi əpuneien nənɨmwɨmiaha. Mətə kɨmiaha tihaməkeikei mhehekɨr Kumwesən tɨ nəri nə mə in rukurən nouraha pəriien nɨpwramiaha mɨne nənɨmwɨmiaha ia kwopun napw asori rauək ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_29","070_10_29","MAT","10","29","29","Rerɨmiaha rɨrhi ro kwəti menu me. Nənimenraha reiwaiu. Kauvehi kəru ia silin sə rouihi anan kuatia. Mətə mə Tata səkɨmiaha rɨpkəseni mhə menu me nəha ko riti rəpwəh nɨmweiien ia tɨprənə memhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_30","070_10_30","MAT","10","30","30","Hətə ro nɨmwai nukwənemiaha, mətə Kumwesən rɨnəvsini pam raka irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_31","070_10_31","MAT","10","31","31","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihəpwəh nehekɨrien. Ia nənimen kɨmiaha hiamasan mwi mhəpi raka kwəti menu me nəha həpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_32","070_10_32","MAT","10","32","32","Iərmama sə trɨni irapw ia nəmri nərmama mə in iərmama riti səiou, iou mwi takɨni irapw ia nəmri Tata səiou ia neiai mə in iərmama riti səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_33","070_10_33","MAT","10","33","33","Mətə iərmama sə trɨni irapw ia nəmri nərmama mə in rɨreirei iou, iou mwi takɨni irapw ia nəmri Tata səiou ia neiai mə iakreirei in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_34","070_10_34","MAT","10","34","34","“Rərəha mə rerɨmiaha ramrhi iou mə iakuvehe mə tako nərmama ia tɨprənə i harə ia nəmərinuien. Iapkuvehe mhə mə tako nərmama harə ia nəmərinuien, mətə iakuvehe mə tako nərmama həuai irəha me, mhəvisə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_35","070_10_35","MAT","10","35","35","Iakuvehe mə tako ‘iərmama rəvisə irau tata səvənhi, pran rəvisə irau mama səvənhi, prɨsɨni pran rəvisə irau kaka pran səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_36","070_10_36","MAT","10","36","36","Iərmama riti trətoni mə nərmama səməme kamharə ia nəkwai nimwə səvənhi tuhaməmwəki in.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_37","070_10_37","MAT","10","37","37","Iərmama sə rokeikei pɨk tata səvənhi uə mama səvənhi məpi raka in rokeikei iou, rəpwəh nəmwhenien mə truvehe mo in iərmama riti səiou. Nənə iərmama sə rokeikei pɨk tɨni iərman uə tɨni pran məpi raka in rokeikei iou rəpwəh nəmwhenien mə truvehe mo in iərmama riti səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_38","070_10_38","MAT","10","38","38","Iərmama sə rɨpkuvehi utə mhə nei kamarkuaui səvənhi, məvrani mukurirə iou, rəpwəh nəmwhenien mə truvehe mo in iərmama riti səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_39","070_10_39","MAT","10","39","39","Iərmama sə rokeikei mə trəkwtəmhiri nɨmɨruien səvənhi trarfai irə. Mətə iərmama sə traraka ia nɨmɨruien səvənhi tukw iou truvehi nɨmɨruien rerɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_40","070_10_40","MAT","10","40","40","“Iərmama sə raməsevər ia rerɨn tukumiaha rəmwhen mə raməsevər mwi ia rerɨn tukw iou. Nənə iərmama sə raməsevər ia rerɨn tukw iou rəmwhen mə raməsevər mwi ia rerɨn tɨ Kumwesən sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_41","070_10_41","MAT","10","41","41","Iərmama sə raməsevər ia rerɨn tɨ iərmama riti tɨ nəri nə mə in rukurən mə iərmama nəha in profet, in truvehi nərəkuien səvənhi rəmwhen ia nərəkuien səvəi profet. Nənə iərmama sə raməsevər ia rerɨn tɨ iərmama riti tɨ nəri nə mə in rukurən mə iərmama nəha in iərmama atukwatukw, in truvehi nərəkuien səvənhi rəmwhen ia nərəkuien səvəi iərmama atukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT10_42","070_10_42","MAT","10","42","42","Nənə iərmama sə truvei pen nui əkwiei a m iərmama riti tɨ nəri nə mə in rukurən mə iərmama nəha in iərmama riti səiou, nəri auər a mə in reiwaiu ia nərmama nepwɨn səiou, mətə iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə iərmama nəha traməkeikei muvehi nərəkuien səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_1","070_11_1","MAT","11","1","1","Nəpɨn Iesu rəvəhaɡ pam m nərmama səvənhi twelef, in rier ia kwopun nəha, mevən ia taon me səvəi nəkur Kalili mə trahatən irəha məvisau mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_2","070_11_2","MAT","11","2","2","Ia nəpɨn nəha Jon Paptaes raməmak ia kalapus. Nəpɨn rɨreɡi narimnari me Iesu Kristo ramo, in rərhi pen nərmama nepwɨn səvənhi ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_3","070_11_3","MAT","11","3","3","həuvən mə tuhəres pen Iesu i mə, “Ik i in i profet kupwən me kamhəni ik mə tikuvehe uə rekəm? Mə rɨpko mhə ik i rosi kɨmaha tahətui səpə iti uə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_4","070_11_4","MAT","11","4","4","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tihəuvən mhəni pen tɨ Jon nəfe hiəreɡi mhətoni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_5","070_11_5","MAT","11","5","5","Nərmama me nəmrɨnraha rɨfwə hətui mhətə nari, nənə səməme nɨsunraha rərfe həvi atukw i mhavən. Nərmama səməme nemhəien skai ro tekɨnraha həuvehe mhəmher, nənə səməme nəkwəreɡɨnraha ruvisɨmw rəkwaɡ həreɡi nari. Nərmama me nepwɨn səməme kupwən həuvamhə, təkwtəkwuni nəha həuvəmɨru mwi, nənə nərmama me nautə səvənraha riwən kaməvisau nəɡkiariien amasan mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_6","070_11_6","MAT","11","6","6","Iərmama sə ramətə iou, trɨni mɨnuə in rɨpkɨmwei mhə ia nahatətəien səvənhi tɨ nari riti iakamo, rerɨn traɡien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_7","070_11_7","MAT","11","7","7","Nəpɨn nərmama me səvəi Jon hənərari mənamhəuvən, Iesu rɨnaməɡkiari ia Jon, mɨnamɨni pen tɨ nərmama me i mə, “Fwe kupwən, kɨmiaha hiəier ia taon me mɨne rukwənu me mhəuvən ia kwopun akwesakwes ikɨn mə tihətə nəfe? Iərmama riti sə rəmwhen ia kwənkwai niɡ rɨpkərer atukwatukw mhə nəpɨn mətaɡi rauini? Rekəm. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_8","070_11_8","MAT","11","8","8","Kɨmiaha hiəier mhəuvən mə tihətə nəfe? Iərmama riti sə rauvei pen tɨnari amasan me? Rekəm. Nərmama səməme kamhəuvei pen tɨnari amasan me kamharə ia nimwə me səvəi kiɡ me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_9","070_11_9","MAT","11","9","9","Kɨmiaha hiəier mhəuvən mə tihətə nəfe? Profet riti? Ouəh, nɨpərhienien. Kɨmiaha hiəier mhəuvən mə tihətə profet riti. Mətə iakani pehe tukumiaha i mə iəmə i in rasori məpi raka profet. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_10","070_11_10","MAT","11","10","10","In iərmama sə Nəkukuə Ikinan raməɡkiari irə, nəpɨn rɨni mə, ‘Ətə ro, takərhi pen iərmama sə trəɡkiari tukwini səiou, in trukupwən ia niram mevən, məpərhi səim suatuk.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_11","070_11_11","MAT","11","11","11","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə nərmama me səməme nɨpran me hərəhi irəha ia tɨprənə i riti riwən rasori məpi raka Jon Paptaes. Mətə nərmama me pam ia nɨtətə ia neiai sə in reiwaiu anan ia nirəha in rasori məpi raka Jon. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_12","070_11_12","MAT","11","12","12","Ia nəpɨn nəha Jon Paptaes rɨnaməvisau irə ruvehe meste pehe ipwet mɨne, nɨtətə ia neiai rauvirɨs mamevən ia nɨskaiien, nənə nərmama skai me kamhəkwtəmhiri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_13","070_11_13","MAT","11","13","13","Fwe kupwən meste pehe nəpɨn səvəi Jon, profet me pam mɨne Loa səvəi Moses kamhəni irapw narimnari me sə tuhəuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_14","070_11_14","MAT","11","14","14","Nənə trɨni mɨnuə rerɨmiaha raɡien tɨ nɨreɡiien nəɡkiariien i səiou, iakani pehe tukumiaha i mə Jon in nə Elaeja sə profet me həməni mə truvehe mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_15","070_11_15","MAT","11","15","15","Iərmama sə nəkwəreɡɨn rarə tɨ nɨreɡiien nari traməkeikei mətərɨɡ amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_16","070_11_16","MAT","11","16","16","Takɨni nəfe nəɡkiariien musipekɨn ia noien səvəi nərmama ipwet mɨne? Irəha həmwhen ia nəkwərhakwərha me kamhəkure ia kwopun kamapɨr ikɨn, mamhəkwein pen ia irəha me nepwɨn mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_17","070_11_17","MAT","11","17","17","‘Kɨmaha iahani nɨpu səvəi naɡienien tukumiaha, mətə kɨmiaha hiəpko mhə tanis. Iahani nɨpu səvəi nemhəien, mətə kɨmiaha hiəpkasək mhə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_18","070_11_18","MAT","11","18","18","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Jon rɨməuvehe, mɨpkəni mhə nari, məpwəh nənɨmwiien waen, nənə irəha həni mə, ‘Iəremhə rarə irə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_19","070_11_19","MAT","11","19","19","Iou Iəməti Iərmama iakɨməuvehe, maməni nari, mamənɨmwi rəmwhen a ia nirəha, nənə irəha həni mə, ‘Hətə ro iəmə nəha, in raməni pɨk nari, mamənɨmwi mamakonə i, mamavən pəri irəha nərmama səməme kamərəku pen takis mɨnraha mɨne nərmama ərəha me nepwɨn mwi!’ Mətə noien amasan me səvəi nərmama səməme kamhesi pen nukurənien səvəi Kumwesən kamhahatən pen mə nukurənien nəha ro nɨpərhienien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_20","070_11_20","MAT","11","20","20","Ia nəpɨn nəha Iesu rɨnaməɡkiari skai m nərmama me ia taon me sə in rɨno nɨmtətien asori me səvənhi rɨpɨk ikɨn, tɨ nəri nə mə irəha həpkəpwəh mhə noien ərəha me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_21","070_11_21","MAT","11","21","21","In rɨni mə, “Trərəha anan tukumiaha nəkur Korasin! Trərəha anan tukumiaha nəkur Petsaeta! Iakɨno raka nɨmtətien asori me ia taon mi səkɨmiaha, mətə kɨmiaha hiəpkəpwəh mhə noien ərəha me səkɨmiaha. Rɨpɨni mɨnuə iakɨno nɨmtətien me nəha ia taon mi nəha Taea mɨne Saeton, tui raka ko nərmama me ikɨn hənarkahu raka tɨnari ivɨs, mhəkure ia nɨmwrakw, mhəpwəh noien ərəha me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_22","070_11_22","MAT","11","22","22","Mətə iou iakani pehe tukumiaha i ia nəpɨn nəha Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me irə nərpwɨnien səkɨmiaha trɨskai məpi raka nərpwɨnien səvəi nəkur Taea mɨne Saeton. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_23","070_11_23","MAT","11","23","23","Nənə kɨmiaha nəkur Kapaneam. Tukəfo ia kɨmiaha? Ko kuvehi utə kɨmiaha hiəuvən ia neiai? Rekəm! Tukuvehi irapw kɨmiaha hiəuvən inhərɨpw ia Imwei Nəkur Həuvamhə. Iakɨno raka nɨmtətien asori me ia taon səkɨmiaha, mətə kɨmiaha hiəpkəpwəh mhə noien ərəha me səkɨmiaha. Rɨpɨni mɨnuə iakɨno nɨmtətien me nəha ia taon nəha Sotom fwe kupwən ko ramarə ihi meste ipwet mɨne. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_24","070_11_24","MAT","11","24","24","Mətə iou iakani pehe tukumiaha i ia nəpɨn nəha Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me irə, nərpwɨnien səkɨmiaha trɨskai məpi raka nərpwɨnien səvəi tənə Sotom fwe kupwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_25","070_11_25","MAT","11","25","25","Ia nəpɨn nəha Iesu rɨni irapw mə, “Tata səiou Iərɨmənu ia neiai mɨne tɨprənə, iakani tanak tukw ik, tɨ nəri nə mə ikɨnərkwafə narimnari me i. Nərmama səməme həukurən nari mɨne səməme kɨnahatən amasan irəha həpkətoni mhə. Mətə iko pui pen m nərmama səməme həmwhen ia nɨpwnəti nəkwərhakwərha me hətoni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_26","070_11_26","MAT","11","26","26","Ouəh, Tata, nəri nəha ikɨno ramesi pen a nətərɨɡien amasan səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_27","070_11_27","MAT","11","27","27","Iesu rarə mɨni pen mwi tɨ nərmama me i mə, “Tata səiou rɨnəmri pehe raka narimnari me pam ia rəɡɨk, iou Tɨni. Nənə iərmama riti riwən rukurən iou, mətə Tata səiou əpa. Nənə iərmama riti riwən rukurən səiou Tata, Iou əpa mɨne nərmama me nəha səməme rerɨk raɡien mə tako pui pen in mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_28","070_11_28","MAT","11","28","28","Həuvehe tukw iou kɨmiaha i səməme hiamo pɨk wok mamhəvrani nari pəmpəm me nənə pwəh iakuvei pehe napwɨsien m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_29","070_11_29","MAT","11","29","29","Kɨmiaha tihəuvehi nəɡkiariien me səiou səməme iakamahatən kɨmiaha irə, mhatipə pen ia nuramiaha rəmwhen ia nəri katipə pen ia nurai kau mə trərar. Pwəh iakahatən kɨmiaha ia noien me səiou. Iou iəmə afafa. Rerɨk reiwaiu. Nənə kɨmiaha tihətoni napwɨsien ia nɨmɨruien səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT11_30","070_11_30","MAT","11","30","30","Kɨmiaha tiho iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəɡkiariien sə iakamahatən kɨmiaha irə rɨməru, nənə narimnari me sə takuvei pehe m kɨmiaha mə tihəuvehi həpwəh nɨpamien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_1","070_12_1","MAT","12","1","1","Ia nəpɨn nəha, ia Sapat riti, Iesu ramavən maməpi sɨmwɨn ia nɨmei wit me nepwɨn. Nərmama me səvənhi nukumhə rɨnamahi irəha, nənə hənamesi kwənkwai wit mənamhani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_2","070_12_2","MAT","12","2","2","Mətə nəpɨn Farisi me hətoni, həni pen tukwe in mə, “Ətə ro. Nərmama me səim kamho noien riti rɨpkatukwatukw mhə ia Loa səkɨtaha mə tuko ia Sapat.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_3","070_12_3","MAT","12","3","3","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rosi kɨmiaha hiəpkəvsini raka mhə ia Nəkukuə Ikinan nəfe Kiɡ Tevɨt rɨno fwe kupwən uə? Ia nəpɨn nəha in mɨne nərmama me səvənhi nukumhə ramahi irəha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_4","070_12_4","MAT","12","4","4","Kiɡ Tevɨt ruvnimwə ia nimwə səvəi Kumwesən, məni bred ikinan sə raməmak ia nɨfatə. Rɨpkatukwatukw mhə ia Loa səkɨtaha mə in mɨne nərmama me səvənhi tuhani bred nəha, mətə pris me əpa həukurən naniien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_5","070_12_5","MAT","12","5","5","Uə rosi kɨmiaha hiəpkəvsini raka mhə ia Loa səkɨtaha mə ia Sapat me pris me fwe ia nimwə səvəi Kumwesən kamhərui loa səvəi Sapat mətə Kumwesən rətə mə irəha həpwəh noien nari riti rərəha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_6","070_12_6","MAT","12","6","6","Iakani pehe tukumiaha i nari riti rasori məpi raka nimwə səvəi Kumwesən in i ia kwopun i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_7","070_12_7","MAT","12","7","7","Kumwesən rɨməni mə, ‘Iakəpwəh nokeikeiien mə nərmama tuhousi əpune nərimɨru me mhəuvehi pehe miou, mətə iakokeikei mə irəha tuhapi tɨ nirəha me.’ Rɨpɨnuə kɨmiaha hiəukurən nɨpwrai nəɡkiariien i ko hiəpwəh nɨni ərəhaien nərmama me səiou. Irəha həpwəh noien nari riti rərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_8","070_12_8","MAT","12","8","8","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iou, Iəməti Iərmama, iakamərɨmənu ia Sapat.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_9","070_12_9","MAT","12","9","9","Iesu rəpwəh kwopun nəha, mevən, muvnimwə ia nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_10","070_12_10","MAT","12","10","10","Iərmama riti ia nəkwai nimwəfwaki nəha rəɡɨn rərfe. Ko rɨpkuvi atukw mhə i. Farisi me həres pen Iesu i mə, “Ratukwatukw ia Loa səkɨtaha mə ia Sapat tukomasan iərmama sə ramemhə uə rekəm?” Kamhətərɨɡ ia Iesu mə trəfni irə. Trɨni mɨnuə rəseni, tuhəni ərəha in tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_11","070_12_11","MAT","12","11","11","Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Sin ia kɨmiaha, trɨni mɨnuə sipsip riti səvənhi rivə pen ia ruei tənə ia Sapat trəpwəh raməmak? In traməkeikei məkwtəmhiri, muvehi utə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_12","070_12_12","MAT","12","12","12","Mətə iərmama in ramasan məpi raka sipsip! Ro iamɨnhi irə ratukwatukw ia Loa səkɨtaha mə tuko noien amasan ia Sapat.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_13","070_12_13","MAT","12","13","13","Nənə Iesu rəɡkiari m iərmama sə rəɡɨn rərfe, mɨni mə, “Tiko muvi atukw rəɡɨm.” Iərmama nəha ruvi atukw rəɡɨn. Rəɡɨn ruvehe mamasan mwi məsanɨn rəmwhen ia nɨkare rəɡɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_14","070_12_14","MAT","12","14","14","Mətə Farisi me həier irapw, mhousəsɨmwɨn irəha me, mənamhəni ərəha Iesu, mənamhətui suatuk mə tuhousi əpune in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_15","070_12_15","MAT","12","15","15","Iesu ruvəukurən raka nətərɨɡien səvənraha, ro pen rier ia kwopun nəha. Nərmama həpɨk həkurirə in. Səməme kamhemhə in ro irəha pam həuvehe mhəsanɨn, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_16","070_12_16","MAT","12","16","16","nənə mɨnise pen tɨ nirəha i mə tuhəpwəh nɨniien nəɡhɨn kamo nərmama həreɡi həukurən in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_17","070_12_17","MAT","12","17","17","Narimnari me i həier pehe iamɨnhi mə nəɡkiariien səvəi Profet Aesea truvehe mukuə. In rɨməni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_18","070_12_18","MAT","12","18","18","“Hətə ro iərmama sə ramo tukwini nari miou. Iakɨmərfi raka in. Iakokeikei pɨk in, rerɨk raɡien tukwe. Takəmri pen Nənɨmwɨn səiou ramarə irə, nənə in trɨni irapw noien atukwatukw tɨ nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_19","070_12_19","MAT","12","19","19","In trɨpkəvisə mhə uə trəpwəh nətəpaharien. Nərmama tuhəpwəh nɨreɡiien rerɨn ia suatuk me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_20","070_12_20","MAT","12","20","20","In truvehi məru nərmama səməme həpkɨskai mhə rəmwhen kauvehi məru kwənkwai niɡ sə rərkwəpɨr, nənə səməme nəɡsenraha rɨnamiwən in truvehi məru irəha rəmwhen kauvehi məru nukumheəv ia napw sə na trɨfwə. Tro iamɨnhi irə mamevən meste in tro narimnari me pam həuvehe mhatukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_21","070_12_21","MAT","12","21","21","Nənə nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel tuhəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səvənraha irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_22","070_12_22","MAT","12","22","22","Nəpɨn riti nərmama nepwɨn həiri iərmama riti mhəiri mhəuvehe tɨ Iesu. Iərmama nəha nənimen rɨfwə ko rɨpkəɡkiari mhə tɨ nəri nə mə iəremhə rarə irə. Nənə Iesu ro in ruvehe məsanɨn. Iərmama nəha rəɡkiari, mətə mwi nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_23","070_12_23","MAT","12","23","23","Nənə nərmama me pam nənimenraha rier. Həni mə, “Nərmama. Rosi iəmə i in i kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt kɨtaha sameitenhi uə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_24","070_12_24","MAT","12","24","24","Mətə nəpɨn Farisi me həreɡi, həni mə, “Rekəm! Iəmə nəha rauvehi nɨskaiien səvəi iəremhə asori nəha Pielsepul, maməkoui irapw nəremhə me irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_25","070_12_25","MAT","12","25","25","Mətə Iesu rukurən nətərɨɡien səvənraha, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Trɨni mɨnuə ieni riti ruai narəien səvənhi ro kəru irə, nərmama me səvənhi kamhousi irəha me, nɨtətə sə ieni nəha ramərɨmənu irə truvehe mərəha. Trɨni mɨnuə nərmama ia rukwənu riti uə ia nəkwai nimwə riti həuai irəha me ia kusen kəru, kamhousi irəha me, irəha ko həpkarə amasan mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_26","070_12_26","MAT","12","26","26","Nənə mə nɨpərhienien i Setan raməkoui irapw nəremhə me səvənhi ia nərmama, noien nəha ramahatən pen mə narəien səvənhi ro kəru. In ramousi atukw a in. Mə ro iamɨnhi irə nɨtətə sə in ramərɨmənu irə trəfərer əpwəmwɨs? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_27","070_12_27","MAT","12","27","27","Kɨmiaha hiaməni iou mə iakaməkoui irapw nəremhə me ia nɨskaiien səvəi Pielsepul. Trɨni mɨnuə nəɡkiariien nəha səkɨmiaha ro nɨpərhienien, rəfo ia nərmama me səkɨmiaha? Irəha kamhəkoui irapw nəremhə me ia nɨskaiien səvəi sin? Səvəi Setan? Rekəm! Ro pen ramasan mə irəha tuhəkiri nəɡkiariien i səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_28","070_12_28","MAT","12","28","28","Mətə iou iakaməkoui irapw nəremhə me ia nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn səvəi Kumwesən. Noien nəha ramahatən pen mə nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə ruvəuvehe raka tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_29","070_12_29","MAT","12","29","29","Uə iərmama riti trəfo muvnimwə, makres narimnari me ia nəkwai nimwə səvəi iəmə skai riti? In traməkeikei mukupwən məkwtəmhiri iəmə skai nəha, mərihi rəɡɨn mi mɨne nɨsun mi. Kurirə irə in rukurən nevənien makres narimnari me fwe ia nəkwai nimwə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_30","070_12_30","MAT","12","30","30","Iərmama sə rɨpkukurirə mhə iou in raman əpə ia nirak. Nənə iərmama sə rɨpkasitu mhə ia nirak, mamiri pehe nərmama həuvehe tukw iou, in raməkoui kɨrkɨri irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_31","070_12_31","MAT","12","31","31","Ro pen iakani pehe tukumiaha i. Kumwesən rukurən nenouenouien nərəhaien me pam səməme nərmama tuho uə tuhəni irə, məpwəh nərpwɨnien. Mətə iərmama sə trɨni ərəha Nənɨmwɨn Ikinan, Kumwesən trɨpkenouenou mhə nərəhaien səvənhi ia nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_32","070_12_32","MAT","12","32","32","Iərmama sə trɨni nəɡkiariien ərəha riti, muəsi Iou Iəməti Iərmama irə, Kumwesən rukurən nenouenouien nərəhaien səvənhi, məpwəh nərpwɨnien. Mətə iərmama sə trɨni nəɡkiariien ərəha riti muəsi Nənɨmwɨn Ikinan i, Kumwesən trɨpkenouenou mhə nərəhaien səvənhi ia nəpɨn riti. Nərpwɨnien səvənhi trarə ia nɨtətə ipwet mɨne mɨne ia nɨtətə sə trɨpkuvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_33","070_12_33","MAT","12","33","33","“Nei amasan rukuə nukwai nei amasan, mətə nei ərəha rukuə nukwai nei ərəha. Nei amasan uə nei ərəha tihətə sas a ia kwənkwanrau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_34","070_12_34","MAT","12","34","34","Kɨmiaha hiəmwhen ia kuse snek me səməme kamhahi əpune iərəmə! Kɨmiaha nəkur ərəha tihəfo mhəni nəɡkiariien amasan? Ko hiəpko mhə, tɨ nəri nə mə iərmama raməɡkiari, ramɨni irapw a nəfe nətərɨɡien rerɨn rukuər irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_35","070_12_35","MAT","12","35","35","Iərmama amasan rani irapw nəɡkiariien amasan tɨ nəri nə mə rerɨn rukuər ia nətərɨɡien amasan. Iərmama ərəha rani irapw nəɡkiariien ərəha tɨ nəri nə mə rerɨn rukuər ia nətərɨɡien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_36","070_12_36","MAT","12","36","36","Iakani pehe tukumiaha i ia nəpɨn nəha Kumwesən trəkiri nərmama me irə tɨ noien me səvənraha, in trəres nəɡkiariien ərəha me pam sə nərmama me həməni əpnapen, nənə irəha tuhaməkeikei mhəni pen tukwe in mə hənəfo irə mhəni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_37","070_12_37","MAT","12","37","37","Nəɡkiariien me səim sə ikamɨni, Kumwesən trəkiri nəɡkiariien me nəha mətə sas ia niram mə ik iərmama atukwatukw uə ik iərmama ərəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_38","070_12_38","MAT","12","38","38","Nənə nahatən me nepwɨn səvəi Loa mɨne Farisi me həni pen tɨ Iesu i mə, “Iahatən. Kɨmaha iahokeikei mə tiko nɨmtətien riti pwəh iahətoni ro.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_39","070_12_39","MAT","12","39","39","Mətə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha nərmama ipwet mɨne hiamətui a nɨmtətien tɨ nəri nə mə noien səkɨmiaha rikou. Kɨmiaha hiənəpwəh Kumwesən rəmwhen pran sə rəpwəh iərman səvənhi mamesi pen iərməpə. Kumwesən trəpwəh nuvei peheien nɨmtətien riti mwi m kɨmiaha, mətə nɨmtətien əpa səvəi Profet Jona. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_40","070_12_40","MAT","12","40","40","Fwe kupwən Profet Jona raməmak ia tɨpwi nəmu asori nəpɨn ia ran kahar mɨne nəpɨn ia nəpɨn kahar. Rəmwhen a mwi iou, Iəməti Iərmama, takarə ia reri tɨprənə nəpɨn ia ran kahar mɨne nəpɨn ia nəpɨn kahar. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_41","070_12_41","MAT","12","41","41","Ia nəpɨn nəha Kumwesən trəkiri nərmama me irə tɨ noien me səvənraha, nəmə Nineve tuhərer irəha nərmama ipwet mɨne, nənə mhəni mə irəha nəkur ərəha me. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəpɨn nəmə Nineve həreɡi Profet Jona raməvisau, irəha hərərɨɡ ia noien ərəha me səvənraha. Mətə hətə ro! Iərmama riti in rasori ia Profet Jona in i ia kwopun i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_42","070_12_42","MAT","12","42","42","Ia nəpɨn nəha Kumwesən trəkiri nərmama me irə tɨ noien me səvənraha, prən asori sə rɨnamərɨmənu ia tənə Sipa fwe kupwən trərer irəha nərmama ipwet mɨne, nənə mɨni mə irəha nəkur ərəha me. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə prən nəha ruku pen ia nɨkare tənə fwe isipwɨn anan muvehe mə trɨreɡi nukurənien səvəi Solomon. Mətə hətə ro! Iərmama riti in rasori ia Solomon in i ia kwopun i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_43","070_12_43","MAT","12","43","43","Nəpɨn kɨnəkoui irapw nənɨmwɨn ərəha riti ia iərmama, nənɨmwɨn ərəha nəha trəfo irə? Trevən mavən ia kwopun me sə nui riwən ikɨn, mamətui kwopun trapwɨs ikɨn. Mətə mə rɨpkətoni mhə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_44","070_12_44","MAT","12","44","44","trəɡkiari iamɨnhi irə mə, ‘Takrərɨɡ mwi mevən tɨ nimwə fwe səiou sə iakɨməier irə.’ Nənə nəpɨn rɨrərɨɡ muvehe, trətoni mə nimwə nəha ro tekɨn, kɨnaies amasan irə, narimnari me pam kamhəmrɨmər a ia təmwhekɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_45","070_12_45","MAT","12","45","45","Nənə in trevən miri mwi nənɨmwɨn ərəha me sefen səməme hərəha mhəpi raka in, miri irəha mhəuvehe, mhəuvnimwə mwi, nənə mharə ia reri iərmama nəha. Nənə nɨmɨruien səvəi iərmama nəha truvehe mərəha anan məpi raka sə kupwən. Nəri nəha iakani truvehe meste nərmama ərəha me i ipwet mɨne.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_46","070_12_46","MAT","12","46","46","Nəpɨn Iesu raməɡkiari m nərmama, nərmama nepwɨn hətoni piəvni me mɨne mama səvənhi kamhərer fwe iruə mamhəres in mə tuhəɡkiari ro min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_47","070_12_47","MAT","12","47","47","Nənə iərmama riti rɨni pen tɨ Iesu i mə, “Ətə ro! Səim mama mɨne piam me kamhərer fwe iruə, mamhətui ik. Irəha hokeikei mə tuhəɡkiari mik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_48","070_12_48","MAT","12","48","48","Mətə Iesu rɨni mə, “Sin nəha səiou mama? Nɨsɨmə nəha piak me?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_49","070_12_49","MAT","12","49","49","In ruini rəɡɨn ia nərmama me səvənhi, mɨni mə, “Kɨmiaha i mama me səiou. Kɨmiaha i piak me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT12_50","070_12_50","MAT","12","50","50","Iərmama sə ramo nəkwai Tata səiou fwe ia neiai, in nə piak mɨne kɨtirimak mɨne mama səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_1","070_13_1","MAT","13","1","1","Ia nəpɨn nəha Iesu rier ia nimwə mevən məkure ia nɨkare nui asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_2","070_13_2","MAT","13","2","2","Nərmama me həpɨk həuvehe mhousəsɨmwɨn pen irəha me tukwe. Ro pen Iesu rəputə ia nɨtətə ouihi riti fwe peraha məkure irə. Nərmama me pam kamhərer parei ia nɨpəkɨr. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_3","070_13_3","MAT","13","3","3","Nənə in rani narimnari me rɨpɨk tɨ nirəha i, mausipekɨn, mamɨni mə, “Həreɡi ro. Nəpɨn riti, iərmama riti revən mə truini nuni nari me ia nəmhien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_4","070_13_4","MAT","13","4","4","Nəpɨn rauini nuni nari me, nuni nari me nepwɨn həsas pen ia suatuk, nənə menu me həuvehe mhani pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_5","070_13_5","MAT","13","5","5","Nepwɨn həsas pen ia təkure kəpwier tɨprənə rouihi ikɨn. Həuverə akwauakw a tɨ nəri nə mə nuanraha rɨpkeiwaiu amasan mhə ia tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_6","070_13_6","MAT","13","6","6","Mətə nəpɨn meri rəkwiri, mənhi, haukei pam tɨ nəri nə mə nuanraha rouihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_7","070_13_7","MAT","13","7","7","Nuni nari me nepwɨn həsas pen ia tɨprənə sə nəkwus ərəha rauvirɨs ikɨn. Nəkwus ərəha me həuvirɨs mhəuvehe mhousəman pam irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_8","070_13_8","MAT","13","8","8","Nənə nuni nari me nepwɨn həsas pen ia tɨprənə amasan, nənə mhəukuə. Nepwɨn kwənkwan hantret, nepwɨn kwənkwan sikisti, nepwɨn kwənkwan toti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_9","070_13_9","MAT","13","9","9","Iərmama sə nəkwəreɡɨn rarə tɨ nɨreɡiien nari traməkeikei mətərɨɡ amasan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_10","070_13_10","MAT","13","10","10","Kurirə irə nərmama me səvəi Iesu həuvehe, mhəni pen tukwe in mə, “Rəfo ikaməɡkiari m nərmama ia nusipekɨnien me?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_11","070_13_11","MAT","13","11","11","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha nərmama me səiou kɨnəsevər ia suatuk tukumiaha hiəukurən narimnari me i ia nɨtətə ia neiai hənamərkwafə fwe kupwən. Mətə nərməpə me, kɨpkəsevər mhə ia suatuk tɨ nirəha mə tuhəukurən narimnari me nəha iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_12","070_13_12","MAT","13","12","12","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iərmama sə kuvei pen nari riti min, ro wok irə, tukuvei pen sə rəkwaku min, nənə in truvehi rəmwhen məpi raka. Mətə iərmama sə kuvei pen nari riti min, ro nəri auər a irə, tukuvehi raka pam tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_13","070_13_13","MAT","13","13","13","Iou iakaməɡkiari mɨnraha ia nusipekɨnien me tɨ nəri nə mə kamhətui, mətə həpkətə mhə nari. Kamhəreɡi, mətə həpkreɡi mhə nari mhəukurən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_14","070_13_14","MAT","13","14","14","Noien səvənraha ro nəɡkiariien i səvəi Profet Aesea ruvəuvehe muvəukuə. Rɨni mə, ‘Kɨmiaha tihəreɡi, mhəreɡi, mhəreɡi, mətə tɨ nəpɨn riti tihəpkreɡi mhə mhəukurən. Tihətoni, mhətoni, mhətoni, mətə tɨ nəpɨn riti tihəpkətoni mhə mhəukurən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_15","070_13_15","MAT","13","15","15","Tro iamɨnha irə, tɨ nəri nə mə reri nərmama me i ruvəskai raka. Hənəsisəɡ raka ia nəkwəreɡɨnraha mɨne nənimenraha. Mətə trɨni mɨnuə həpwəh noien iamɨnha irə, nəfe nəɡhɨn tuhəukurən nətoniien ia nənimenraha nənə mhəreɡi ia nəkwəreɡɨnraha, uə tuhəukurən ia rerɨnraha, nənə mhərari mhəuvehe tukw iou, nənə tako irəha həuvehe mhəsanɨn.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_16","070_13_16","MAT","13","16","16","Mətə kɨmiaha nəmrɨmiaha ramətə nari, nəkwəreɡɨmiaha ramreɡi nari. Ro iamɨnhi irə rerɨmiaha traməkeikei maɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_17","070_13_17","MAT","13","17","17","Iakamɨni nɨpərhienien tukumiaha i mə fwe kupwən profet me həpɨk mɨne nəkur atukwatukw me həpɨk hokeikei mə tuhətə narimnari me i hiamətə, mətə həpkətə mhə. Hokeikei mə tuhəreɡi nəɡkiariien me i hiamreɡi, mətə həpkreɡi mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_18","070_13_18","MAT","13","18","18","Hətərɨɡ iou pwəh iakɨni irapw nɨpwrai nusipekɨnien səvəi iərmama sə rauini nuni nari me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_19","070_13_19","MAT","13","19","19","Nuni nari sə rəsas pen ia suatuk rəmwhen ia iərmama sə ramreɡi nəvisauien ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə, mətə in rɨreirei nɨpwran. Ro pen Setan ruvehe akwauakw, muvehi raka nəɡkiariien nəha ia nətərɨɡien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_20","070_13_20","MAT","13","20","20","Nuni nari sə rəsas pen ia təkure kəpwier rəmwhen ia iərmama sə ramreɡi nəɡkiariien amasan, nənə təkwtəkwuni a ruvehi, maɡien tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_21","070_13_21","MAT","13","21","21","Mətə nəɡkiariien nəha rɨpkeiwaiu amasan mhə ia rerɨn rəmwhen ia nuai nei me. In truvehi nəɡkiariien nəha səvəi nəpɨn ouihi a. Nəpɨn nərmama tuho nəmisəien min, uə tuhometə in tɨ nəɡkiariien amasan, traraka akwauakw a irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_22","070_13_22","MAT","13","22","22","Nuni nari sə rəsas pen ia tɨprənə nəkwus ərəha rauvirɨs ikɨn rəmwhen ia iərmama sə rɨreɡi nəɡkiariien amasan, mətə ramətərɨɡ pɨk ia narimnari me səvəi tɨprənə i. Mane rameikuə irə, mavi raka nətərɨɡien səvənhi. Nətərɨɡien me nəha housəman nəɡkiariien amasan. Rəpwəh nukuəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_23","070_13_23","MAT","13","23","23","Mətə nuni nari sə rəsas pen ia tɨprənə amasan rəmwhen ia iərmama sə rɨreɡi nəɡkiariien amasan, mukurən nɨpwran, mukuə. Riti nukwan toti, riti nukwan sikisti, riti nukwan hantret.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_24","070_13_24","MAT","13","24","24","Nənə Iesu rɨni nusipekɨnien riti mwi tɨ nirəha i mə, “Nɨtətə ia neiai rəmwhen ia iərmama sə ruini nuni nari amasan me ia nəmhien səvənhi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_25","070_13_25","MAT","13","25","25","mətə nəpɨn nərmama me səvənhi kamhapri, iərmama sə raməmwəki in ruvehe, muini pen mwi nuni nurhi ərəha ia nəkwai nəmhien nəha, nənə mier mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_26","070_13_26","MAT","13","26","26","Nəpɨn nuni nari amasan me həutə pehe, mətə nurhi ərəha mwi rutə ia rerɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_27","070_13_27","MAT","13","27","27","Iəmə asori nəha səvənhi nərmama nepwɨn kamho tukwini nari min. Irəha həuvehe, mhəni pen tukwe in mə, ‘Iəmə asori. Ikɨnəpwei nuni nari amasan me ia nəmhien səim. Mətə rəfo nurhi ərəha mwi fwe ikɨn?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_28","070_13_28","MAT","13","28","28","Mɨreɡi in rɨni pen tɨ nirəha i mə, ‘Kwa iərmama sə raməmwəki iou rɨno.’ Mɨreɡi nərmama səməme kamho tukwini nari min həni pen tukwe in mə, ‘Ro iamɨnhi irə ikokeikei mə kɨmaha tahəuvən mheivi raka nurhi ərəha?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_29","070_13_29","MAT","13","29","29","Mətə in rɨni mə, ‘Rekəm. Rərəha mə kɨmiaha hiameivi utə nurhi ərəha, nənə mheivi utə pekɨn sə ramasan me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_30","070_13_30","MAT","13","30","30","Pwəh irəha həutə pəri meste nəpɨn nəha tuhəmruə irə. Ia nəpɨn nəha takɨni pen tɨ nərmama me səiou səməme tuhesi kwənkwai nari amasan me nəha mə, Kɨmiaha tihəkupwən mhousəsɨmwɨn nurhi ərəha, mhərihi tərini ia kusen me mə tukərarki pen ia napw. Mətə kwənkwai nari amasan me kɨmiaha tihəpeki, mhəuvehe, mhəmri ia nimwə səiou sə iakamoeite nəveɡɨnien ikɨn.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_31","070_13_31","MAT","13","31","31","Iesu rɨni irapw nusipekɨnien riti mwi tɨ nirəha i, mɨni mə, “Nɨtətə ia neiai rəmwhen ia kwənuni nei nəha mastat. Iərmama riti ruvehi, məpwei ia nəmhien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_32","070_13_32","MAT","13","32","32","Nuni mastat in rouihi anan ia nuni nei me, mətə nəpɨn rutə, rasori məpi raka nəpɨɡɨn me pam, muvehe mo nei irə, menu me ia nɨmaɡouaɡou həuvehe mho pen kwətəpaɡ me səvənraha ia rəɡɨn me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_33","070_13_33","MAT","13","33","33","Nənə Iesu rɨni pen nusipekɨnien riti mwi tɨ nirəha i, mɨni mə, “Nɨtətə ia neiai rəmwhen ia yis sə pran riti ruvehi, mərapi irau flaoa rɨpɨk, nənə məpwəh meste yis rəse floa me pam rəsisi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_34","070_13_34","MAT","13","34","34","Iesu rəɡkiari m nərmama me ia nusipekɨnien me a. Nəɡkiariien riti mwi riwən rɨni mahatən irəha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_35","070_13_35","MAT","13","35","35","Iesu ro iamɨnhi irə mə nəɡkiariien i profet riti səvəi Kumwesən rɨməni fwe kupwən truvehe mukuə. Rɨni mə, “Takəɡkiari ia nusipekɨnien me, mɨni irapw narimnari me sə iakɨnərkwafə i nəpɨn nəha iakɨno tɨprənə i meste pehe ipwet mɨne.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_36","070_13_36","MAT","13","36","36","Iesu rəɡkiari pam, məpwəh nərmama me, muvnimwə ia nəkwai nimwə. Nənə nərmama me səvənhi həuvehe tukwe, mhəni mə, “Tikəusiəre pui pehe ro nɨpwrai nusipekɨnien nəha ikɨməni ia nurhi ərəha sə rutə ia nəmhien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_37","070_13_37","MAT","13","37","37","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Iərmama sə rauini nuni nari amasan me in nə iou, Iəməti Iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_38","070_13_38","MAT","13","38","38","Nəmhien in nə tɨprənə i. Nuni nari amasan me irəha nə nɨpwnəti nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. Nurhi ərəha me irəha nə nɨpwnəti Setan, iəremhə ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_39","070_13_39","MAT","13","39","39","Iərmama sə rəmwəki iəmə asori səvəi nəmhien, muini pen nurhi ərəha in nə Setan. Nəpɨn nuni nari amasan me həmruə irə in nə nəpɨn sampam. Nənə nərmama me nəha həuvən mhesi kwənkwan irəha nə naɡelo me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_40","070_13_40","MAT","13","40","40","Rəmwhen mə nərmama housəsɨmwɨn nurhi ərəha, nənə mhəuvani ia napw, ia nəpɨn sampam tro mwi iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_41","070_13_41","MAT","13","41","41","Iou, Iəməti Iərmama, takərhi pen naɡelo me səiou, həuvən ia kwopun me səiou sə iakamərɨmənu ikɨn. Nənə irəha tuhəpeki raka narimnari me pam səməme kamho nərmama kamhəmwei ia nərəhaien mɨne nəkur ərəha me pam, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_42","070_13_42","MAT","13","42","42","nənə mhərarki pen irəha ia napw asori. Ia kwopun nəha nərmama tuhasək, mhahi tərini revɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_43","070_13_43","MAT","13","43","43","Nənə nəkur atukwatukw tuhəuvnimwə ia nɨtətə sə Tata səvənraha ramərɨmənu irə, nənə mhəhiapw rosi meri. Iərmama sə nəkwəreɡɨn rarə traməkeikei mətərɨɡ amasan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_44","070_13_44","MAT","13","44","44","“Nɨtətə ia neiai rəmwhen ia mane asori kɨnɨmwi ia tɨprənə riti. Iərmama riti raman mətoni mane nəha, rarə mɨnɨmwi mwi. Tɨ nəri nə mə rerɨn raɡien pɨk, in rəmri pen nəmri nari ia narimnari me pam səvənhi, muvehi mane irə, nənə mevən muvehi nəmri tɨprənə nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_45","070_13_45","MAT","13","45","45","“Nənə riti mwi. Nɨtətə ia neiai rəmwhen ia iərmama riti sə ramətui kəruəterei amasan me nəha kani mə pel mə trəmri pen nəmri nari ia nirəha, nənə muvehi mane. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_46","070_13_46","MAT","13","46","46","Nəpɨn rətoni pel riti nənimen rutə pɨk, revən məmri pen nəmri nari ia narimnari me pam səvənhi, muvehi mane irə, nənə mevən muvehi nəmri pel nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_47","070_13_47","MAT","13","47","47","“Nənə riti mwi. Nɨtətə ia neiai rəmwhen ia net sə kərarki pen ia nəkwai təsi, ruvehi nəmu me səpəmsəpə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_48","070_13_48","MAT","13","48","48","Nəpɨn net ruvəukuər, nərmama həvi parei, mhəkure, mənamhəuai nəmu me. Sə ramasan me kamhəvai pen ia tənərɨpw me, mətə sə rərəha me kamhərarki. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_49","070_13_49","MAT","13","49","49","Tro mwi iamɨnhi irə ia nəpɨn sampam. Naɡelo me tuhəuvən, mhəpeki raka nəkur ərəha ia reri nəkur amasan, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_50","070_13_50","MAT","13","50","50","nənə mhərarki pen irəha ia kwopun napw asori rauək ikɨn. Ia kwopun nəha nərmama tuhasək, mhahi tərini revɨnraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_51","070_13_51","MAT","13","51","51","Iesu rəɡkiari pam, nənə məres pen nərmama me i səvənhi mə, “Narimnari me i iakɨni pehe tukumiaha i hiəreɡi mhəukurən nɨpwranraha uə rekəm?” Mɨreɡi irəha həni mə “Ouəh. Kɨmaha iahəukurən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_52","070_13_52","MAT","13","52","52","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Ro iamɨnhi irə iərmama sə kupwən in iahatən səvəi Loa, mətə kurirə irə kahatən amasan in ia nɨtətə ia neiai, in rəmwhen ia iəmə asori riti nautə me rɨpɨk fwe ia nəkwai nimwə səvənhi. In rukurən nuvnimwəien mɨpeki raka nautə me sə vi irau nautə me sə tui.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_53","070_13_53","MAT","13","53","53","Nəpɨn Iesu rɨni irapw pam nusipekɨnien me i, in rəpwəh kwopun nəha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_54","070_13_54","MAT","13","54","54","mevən ia Nasaret, imwəni atukwatukw, mɨnamahatən nərmama ia nəkwai nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel. Irəha nənimenraha rier. Həni mə, “Iəmə i ruvehi nukurənien nəha pəku? Raməfo mamo nɨmtətien me i? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_55","070_13_55","MAT","13","55","55","Kwa tɨni Josef i iəmə sə rɨməuvrhəkɨn nimwə! Səvənhi mama nə nəɡhɨn nə Meri. Piəvni me nə Jemes, Josef, Jutas, mɨne Saemon. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_56","070_13_56","MAT","13","56","56","Kɨtiriməni me pam hamarə ia rukwənu i kɨtaha mɨnraha. Ro iamɨnhi irə iəmə i ruvehi narimnari me nəha pəku?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_57","070_13_57","MAT","13","57","57","Nənə rerɨnraha rɨpkaɡien mhə tɨ Iesu. Həpwəh nɨsiaiien in. Mətə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nərmama ia kwopun me kamhəsiai profet riti, mətə nəkur imwəni me mɨne nərmama səməme kamharə ia nəkwai nimwə səvənhi ko həpwəh nɨsiaiien in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT13_58","070_13_58","MAT","13","58","58","Nənə Iesu rɨpko mhə nɨmtətien me rɨpɨk ia kwopun nəha, tɨ nəri nə mə nəkur imwəni me həpwəh nɨniien nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_1","070_14_1","MAT","14","1","1","Ia nəpɨn nəha nərmama kamhəni pɨk nəɡhi Iesu. Nəpɨn Kiɡ Herot rɨreɡi nəɡkiariien səvənraha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_2","070_14_2","MAT","14","2","2","rɨni pen tɨ nərmama səməme kamho tukwini nari min mə, “In nəha Jon Paptaes. Rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi ro pen rauvehi nɨskaiien mamo nɨmtətien me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_3","070_14_3","MAT","14","3","3","Kiɡ Herot rɨni iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə fwe kupwən in rəkwtəmhiri Jon, mərihi in, muvehi puvnimwə ia kalapus tɨ Herotias, pran səvəi piəvni nəɡhɨn nə Filip. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_4","070_14_4","MAT","14","4","4","Niemaha raməpi prən nəha tɨ nəri nə mə Jon rɨni pen tɨ Kiɡ Herot i mə, “Ikakres pran səvəi piam noien nəha rɨpkatukwatukw mhə ia Loa.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_5","070_14_5","MAT","14","5","5","Kiɡ Herot rokeikei mə trousi əpune Jon, mətə rehekɨr nərmama tɨ nəri nə mə irəha həni mə Jon in profet riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_6","070_14_6","MAT","14","6","6","Mətə nəpɨn ko nəveɡɨnien asori riti sə rahatən pen nəpɨn Kiɡ Herot rɨnətui irə, prən ouihi səvəi Herotias ruvehe motanis ia nənimenraha, mo Kiɡ Herot rerɨn raɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_7","070_14_7","MAT","14","7","7","Ro pen Kiɡ Herot rɨni nəkwan muvehi kwəsuahi tukwe mə truvei pen nəfe nəɡhɨn prən ouihi i trəres i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_8","070_14_8","MAT","14","8","8","Ia nəpɨn nəha mama səvəi prən ouihi rəɡkiari min, mɨni pen nətərɨɡien səvənhi tukwe. Nənə prən ouihi nəha revən mɨni pen tɨ Kiɡ Herot i mə, “Tikevən muvehi kənkapwə Jon Paptaes ia tikiplet muvehi muvehe ia kwopun i muvei pehe miou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_9","070_14_9","MAT","14","9","9","Nəpɨn Kiɡ Herot rɨreɡi nəresien nəha, rerɨn rəpou. Mətə tɨ nəri nə mə rɨməuvehi kwəsuahi ia nəmri nəmə asori me səməme kamhani pəri nari irəha min in rɨni nəkwan mə tukuvei pen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_10","070_14_10","MAT","14","10","10","In rərhi pen iaruaɡən riti səvənhi revən ia kalapus, mərai raka kənkapwə Jon, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_11","070_14_11","MAT","14","11","11","məmri pen ia tikiplet, muvehi muvehe, muvei pen m prən ouihi. Prənouihi nəha ruvehi mevən, muvei pen m mama səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_12","070_14_12","MAT","14","12","12","Nənə nərmama me səvəi Jon həuvehe, mhəuvehi nɨpwran, mhəuvən, mhənɨmwi. Kurirə irə həuvən mhəni pen tɨ Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_13","070_14_13","MAT","14","13","13","Nənə nəpɨn Iesu rɨreɡi nəɡkiariien i, rəputə ia nɨtətə ouihi, məpwəh kwopun nəha, mevən in əpa ia kwopun riti nərmama həiwən ikɨn. Mətə nərmama me həreɡi, həier ia taon me, mhavən a, mhəkurirə in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_14","070_14_14","MAT","14","14","14","Nəpɨn in ruvarei, rətoni nərmama həpɨk, nənə rerɨn rərkwəpɨr tɨ nirəha. Nənə in ro nərmama me səvənraha səməme kamhemhə həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_15","070_14_15","MAT","14","15","15","Nəpɨn rɨnaməruarəv meri na trivə, nərmama me səvəi Iesu həuvehe mhətə in, mhəni mə, “Rɨnaməpitəv. Kwopun i nəveɡɨnien riwən ikɨn. Ramasan mə tikərhi pen nərmama me i həuvən ia rukwənu me pwəh həuvehi nəmri nəveɡɨnien sənənraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_16","070_14_16","MAT","14","16","16","Mətə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Irəha tuhəuvən tɨ nəfe? Kɨmiaha nə tihəuvei pen nəveɡɨnien mɨnraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_17","070_14_17","MAT","14","17","17","Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə, “Nəveɡɨnien sənətaha rəpwəh nəmwhenien. Bred krirum mɨne nəmu kəru a i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_18","070_14_18","MAT","14","18","18","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Həuvehi irəha mhəuvehe tukw iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_19","070_14_19","MAT","14","19","19","In rɨni nəkwan mə nərmama tuhəkure ia nurhi. Ruvehi bred krirum mɨne nəmu kəru, məkwətə ia nɨmaɡouaɡou, məfwaki mɨni vivi Kumwesən tukwe, məkwsen bred me, muvei pen m nərmama me səvənhi, nənə irəha həpeki pen m nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_20","070_14_20","MAT","14","20","20","Nərmama pam hani nari tɨpwɨnraha rəsisi. Nənə nərmama me səvəi Iesu həvai pen nɨpərpəri nəveɡɨnien me nəha sə hənani mhəpwəh rukuər ia tənərɨpw me irəha pam twelef. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_21","070_14_21","MAT","14","21","21","Nərmama me nəha həpɨk hani nari nərman nɨpran mɨne nəkwərhakwərha. Kəvsini nərman me əpa ipaka faef-taosen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_22","070_14_22","MAT","14","22","22","Kurirə irə Iesu rɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mə tuhəputə ia nɨtətə ouihi, mhəkupwən mhəpi sɨmwɨn ia nui asori. In tramo mərhi pen nərmama həuvən fwe imwənraha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_23","070_14_23","MAT","14","23","23","Iesu rəsəkɨr raka mɨnraha, mutə ia təkuər riti mə trəfwaki in əpa. Nəpɨn rɨnəpitəv in əpa ia kwopun nəha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_24","070_14_24","MAT","14","24","24","mətə nɨtətə ouihi nərmama me səvənhi kamhəsuə i ruvan raka isipwɨn tɨ tənə nəha. Peiau peiau me kamhəpwi tɨ nəri nə mə irəha kamhaiu mamhəuvən ia nəmri mətaɡi mwatuk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_25","070_14_25","MAT","14","25","25","Ia nəpɨn nəha rɨnamran Iesu ruvehe tɨ nirəha, mamavən ia təkure nui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_26","070_14_26","MAT","14","26","26","Mətə nəpɨn nərmama me səvənhi həti pen mhətoni mə in ravən ia təkure nui, həhekɨr, mhəni mə, “Kwa iəremhə nəha.” Nənə irəha həkwein əpwəmwɨs tɨ nəri nə mə həhekɨr asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_27","070_14_27","MAT","14","27","27","Mətə təkwtəkwuni a Iesu rəɡkiari mɨnraha mɨni mə, “Kɨmiaha tihəpwəh nɨreɡiien rərəha. Kwa iou i. Tihəpwəh nehekɨrien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_28","070_14_28","MAT","14","28","28","Mɨreɡi Pita rɨni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu. Trɨni mɨnuə ik nə tikɨni nəkwam tukw iou i mə takavən ia təkure nui muvehe tukw ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_29","070_14_29","MAT","14","29","29","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Uvehe.” Ro pen Pita reivə irapw ia nəkwai nɨtətə ouihi, mavən ia təkure nui mevən tɨ Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_30","070_14_30","MAT","14","30","30","Mətə nəpɨn rətoni nɨmətaɡi, rehekɨr, mɨnaməmwhenɨmw, mɨnaməkwein əpwəmwɨs mə, “Iərɨmənu! Uvehimɨru iou!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_31","070_14_31","MAT","14","31","31","Təkwtəkwuni a Iesu rosə pen rəɡɨn muvehi Pita, mɨni pen tukwe in mə, “Ik iərmama nahatətəien səim rɨpkɨskai mhə. Rəfo nətərɨɡien səim ro kəru iamɨnhi irə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_32","070_14_32","MAT","14","32","32","Nəpɨn irau krouəputə ia nɨtətə ouihi, nɨmətaɡi reiwaiu miwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_33","070_14_33","MAT","14","33","33","Nənə nərmama me səvəi Iesu ia nəkwai nɨtətə ouihi hənɨmwi nukurhunraha, mhəuvei pen nɨsiaiien səvənraha min, mhəni mə, “Nɨpərhienien ik Tɨni Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_34","070_14_34","MAT","14","34","34","Irəha həpi sɨmwɨn ia nui asori, mhəuvən mhəuvarei ia tənə Kenesaret. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_35","070_14_35","MAT","14","35","35","Nəpɨn nərmama ia kwopun nəha hətoni mhəukurən mə Iesu nəha, hərhi pen nəɡkiariien revən ia rukwənu me pam ia kwopun nəha. Nənə irəha həuvehi nərmama me pam səməme kamhemhə mhəuvehi mhəuvehe tɨ Iesu, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT14_36","070_14_36","MAT","14","36","36","mamhəres in mə ko irəha hərapi a nusvenhi tɨnari səvənhi. Nənə irəha pam səməme hərapi həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_1","070_15_1","MAT","15","1","1","Ia nəpɨn nəha Farisi me mɨne nahatən me səvəi Loa həier ia Jerusalem, mhəuvehe tɨ Iesu, mhəni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_2","070_15_2","MAT","15","2","2","“Rəfo nərmama me səim kamhərui nɨtətə səvəi kaha kupwən me? Nəpɨn hani nari, həpkukupwən mhə mhərkwerɨɡ.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_3","070_15_3","MAT","15","3","3","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rəfo kɨmiaha hiamətefi nəɡkiariien səvəi Kumwesən mə tihesi pen narəien səkɨmiaha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_4","070_15_4","MAT","15","4","4","Kumwesən rɨməni nəkwan mə, ‘Tikɨsiai tata mɨne mama səim.’ In rɨməni mwi mə, ‘Trɨni mɨnuə iərmama riti rani ərəha tata mɨne mama səvənhi, tukaməkeikei kousi əpune in.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_5","070_15_5","MAT","15","5","5","Mətə kɨmiaha hiaməni mə, ‘Trɨni mɨnuə iərmama riti rɨni pen tɨ səvənhi tata mɨne mama mə, Səiou narimnari me sə trasitu ia kɨmirau ro ikinan i səvəi Kumwesən, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_6","070_15_6","MAT","15","6","6","ramasan mə in trəpwəh nuvei penien nari riti m səvənhi tata mɨsiai in irə.’ Ia noien nəha kɨmiaha hiamousi raka nəɡkiariien səvəi Kumwesən ia narəien səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_7","070_15_7","MAT","15","7","7","Kɨmiaha kəuətkəsuə me. Fwe kupwən, Profet Aesea rɨməni atukwatukw kɨmiaha, mɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_8","070_15_8","MAT","15","8","8","‘Nərmama me i kamhəsiai iou ia tərhunraha, mətə rerɨnraha rəmak isipwɨn tukw iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_9","070_15_9","MAT","15","9","9","Kamhəfwaki auər a miou. Nəpɨn kamhahatən nərmama, həni mə kamhahatən nəɡkiariien səiou, mətə rekəm. Kamhahatən nəɡkiariien sə ruku pen a tɨ nərmama.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_10","070_15_10","MAT","15","10","10","Nənə Iesu rəkwein nərmama me həuvehe tukwe. Rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tihətərɨɡ amasan ia nirak, mhəukurən nəfe takɨni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_11","070_15_11","MAT","15","11","11","Rɨpko mhə nəri sə ruvnimwə ia nəkwai iərmama ramo in rəmkemɨk ia nəmri Kumwesən, mətə nəri sə ruku pen ia nəkwan mamier in nə ramo in rəmkemɨk ia nəmri Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_12","070_15_12","MAT","15","12","12","Nənə nərmama me səvənhi həuvehe, mhəni pen tukwe in mə, “Ikukurən mə nəpɨn Farisi me həreɡi nəɡkiariien nəha niemaha rəpi irəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_13","070_15_13","MAT","15","13","13","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Nei me pam səməme Tata səiou fwe ia neiai rɨpkəpwei mhə tɨ nəpɨn riti keivi utə irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_14","070_15_14","MAT","15","14","14","Kɨmiaha tihəpwəh irəha. Irəha nərmama kamhəiri pen nərmama ia suatuk sə tuhesi, mətə nəmrɨnraha rɨfwə. Trɨni mɨnuə iərmama riti nənimen rɨfwə mamiri pen iərmama riti mwi nənimen rɨfwə ia suatuk sə trouesi, irau pəri trouivə irapw ia ruei tənə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_15","070_15_15","MAT","15","15","15","Mətə Pita rɨni pen tukwe in mə, “Ni pehe ro tukumaha i nɨpwrai nusipekɨnien nəha ikɨməni.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_16","070_15_16","MAT","15","16","16","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Kɨmiaha mwi hiamreirei ihi? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_17","070_15_17","MAT","15","17","17","Hiəpkukurən mhə mə nəfe nari revən ia nəkwai iərmama, ramevən ia tɨpwɨn, mamier. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_18","070_15_18","MAT","15","18","18","Mətə nəri sə ramier ia nəkwai iərmama raku pen ia rerɨn fwe imwə nənə in nə ramo in rəmkemɨk ia nəmri Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_19","070_15_19","MAT","15","19","19","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nətərɨɡien ərəha ruku pen ia reri iərmama fwe imwə, mamier: nousi əpuneien iərmama, nakresien pran səvəi iərməpə, noien sə nərman mɨne nɨpran kamhəiri əpnapen irəha me, nakresien, neikuəien, nɨni ərəhaien iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_20","070_15_20","MAT","15","20","20","Noien me i ramo iərmama rəmkemɨk ia nəmri Kumwesən. Mətə trɨni mɨnuə iərmama rɨpkərkwerɨɡ mhə, maməni nari, noien nəha ko rɨpko mhə in ruvehe məmkemɨk ia nəmri Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_21","070_15_21","MAT","15","21","21","Nənə Iesu rier, məpwəh kwopun nəha, mevən ipaka tɨ taon mi nəha Taea mɨne Saeton. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_22","070_15_22","MAT","15","22","22","Nənə təkwtəkwuni a pran Kenan riti sə ramarə ia kwopun nəha ruvehe, mamasək, mamɨni mə, “Iərɨmənu, kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt, tikapi tukw iou! Iəremhə ramarə ia prən ouihi səiou, mamo in raməmisə pɨk!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_23","070_15_23","MAT","15","23","23","Mətə Iesu rəpwəh nɨniien nəɡkiariien riti tɨ prən nəha. Nənə nərmama me səvənhi həuvehe mamhəɡkiari min, mhəni mhənuə, “Ərhi pen prən i ramevən, tɨ nəri nə mə rakurirə kɨtaha, mamasək.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_24","070_15_24","MAT","15","24","24","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Kumwesən rərhi pehe iou mə takuvehe əpa tɨ nəkur Isrel. Irəha həmwhen ia sipsip me hənəruei.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_25","070_15_25","MAT","15","25","25","Mətə prən nəha ruvehe mɨnɨmwi nukurhun mi ia nənimen, mɨni mə, “Iərɨmənu. Tikasitu ia nirak.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_26","070_15_26","MAT","15","26","26","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Rəpwəh namasanien mə takuvehi nəveɡɨnien sənəi nəkwərhakwərha mərarki pen i m kuri me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_27","070_15_27","MAT","15","27","27","Mɨreɡi prən i rɨni mə, “Nɨpərhienien, Iərɨmənu. Mətə kuri me mwi kamhani nɨmwəkmwəki nəveɡɨnien sə raməsas irapw ia ruei tepol səvəi iəmə asori səvənraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_28","070_15_28","MAT","15","28","28","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Prən i ikamahatətə pərhien. Pwəh iako mik rəmwhen sə ikokeikei.” Təkwtəkwuni a mwi prən ouihi səvənhi ruvehe məsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_29","070_15_29","MAT","15","29","29","Iesu rier ia kwopun nəha, mavən ia nɨkarkare nui asori Kalili, mevən mutə ia təkuər riti məkure fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_30","070_15_30","MAT","15","30","30","Nənə nərmama həpɨk həuvehe tukwe, mamhəuvehi nərmama me səməme kamhemhə. Nepwɨn nɨsunraha rərfe. Nepwɨn nənimenraha rɨfwə. Nepwɨn nemhəien rouraha nɨpəri nɨpwranraha. Nepwɨn ho iəpou ko həpwəh nəɡkiariien. Həuvehi mwi nərmama həpɨk mwi, mhəmri pen irəha ia nɨsui Iesu, nənə in ro irəha həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_31","070_15_31","MAT","15","31","31","Ia nəpɨn nəha nəpou me haməɡkiari. Nərmama nemhəien rouraha nɨpəri nɨpwranraha həuvehe mhəsanɨn. Nərmama səməme nɨsunraha rərfe, həvi atukw a nɨsunraha mamhavən. Nənə nərmama nənimenraha rɨfwə hətui mamhətə nari. Nəpɨn nərmama me hətoni, nənimenraha rier. Nənə həɡnəɡɨni Kumwesən səvəi nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_32","070_15_32","MAT","15","32","32","Ia nəpɨn nəha Iesu rəkwein nərmama me səvənhi həuvehe. Rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rerɨk rərkwəpɨr tɨ nərmama me i. Hənarə raka nəpɨn kahar kɨtaha mɨnraha, nənə sənənraha nəveɡɨnien ruvəiwən. Iakəpwəh no keikeiien mə takərhi pen irəha fwe imwənraha nəpɨn nukumhə ramahi irəha. Rərəha mə kamhəuvən nəmrɨnraha rɨpitəv həmwei ia suatuk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_33","070_15_33","MAT","15","33","33","Mɨreɡi nərmama me səvənhi həni pen tukwe in mə, “Tsəuvehi bred pəku rəmwhen tsəkwmənu nərmama me i? Kwa həpɨk anan. Kɨtaha samarə ia kwopun nəveɡɨnien riwən ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_34","070_15_34","MAT","15","34","34","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Sənəmiaha bred kevə?” Mɨreɡi həni mə, “Sefen mɨne kwopnəti nəmu me nepwɨn mwi fwe ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_35","070_15_35","MAT","15","35","35","Iesu rɨni nəkwan mə nərmama me nəha sənənraha nəveɡɨnien riwən tuhəkure ia tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_36","070_15_36","MAT","15","36","36","Nənə ruvehi bred nəha sefen mɨne kwopnəti nəmu me, məfwaki mɨni vivi Kumwesən tukwe. Nəpɨn rəfwaki pam, maməkwsen bred me, mauvei pen m nərmama me səvənhi, həpeki pen m nərmama me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_37","070_15_37","MAT","15","37","37","Nərmama me pam hani nari tɨpwɨnraha rəsisi. Nəpɨn hənani raka nari, həvai pen nɨpərpəri bred mɨne nəmu me hənani mhəpwəh rukuər ia tənərɨpw sefen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_38","070_15_38","MAT","15","38","38","Nərmama me nəha hani nari həpɨk anan nərman nɨpran mɨne nəkwərhakwərha. Kəvsini nərman me əpa irəha pam fo-taosen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT15_39","070_15_39","MAT","15","39","39","Nənə Iesu rərhi pen irəha kamhəuvən imwənraha me. Kurirə irə rəputə ia nɨtətə ouihi riti, mamevən fwe kwopun riti nəɡhɨn nə Makatan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_1","070_16_1","MAT","16","1","1","Ia nəpɨn nəha Farisi me mɨne Satusi me həuvehe, mhəres pen Iesu i mə, “Ko iko ro nɨmtətien riti sə ruku pen ia neiai pwəh iahətoni mhəukurən mə ik pərhien Kumwesən rərhi pehe ik?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_2","070_16_2","MAT","16","2","2","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Nəpɨn meri na trivə, kɨmiaha hiəni mə, ‘Rosi trakwakwi rukwəsikər tɨ nəri nə mə nɨmaɡouaɡou rəruerəv.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_3","070_16_3","MAT","16","3","3","Nənə ia nəpnəpɨn kɨmiaha hiəni mə, ‘Rosi nesən trauər ipwet tɨ nəri nə mə nɨmaɡouaɡou rəruerəv, məpuə.’ Kɨmiaha hiəukurən nətəien nɨmaɡouaɡou, nənə mhəukurən nəfe nari nɨmaɡouaɡou ramahatən pen. Mətə rəfo hiəreirei nɨpwrai nɨmtətien me i kamo ipwet mɨne? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_4","070_16_4","MAT","16","4","4","Kɨmiaha nərmama ipwet mɨne hiamətui a nɨmtətien tɨ nəri nə mə noien səkɨmiaha rikou. Kɨmiaha hiənəpwəh Kumwesən rəmwhen pran sə rəpwəh iərman səvənhi mamesi pen iərməpə. Kumwesən trəpwəh nuvei peheien nɨmtətien riti mwi m kɨmiaha, mətə nɨmtətien əpa səvəi Profet Jona.” Iesu rɨni nəɡkiariien nəha, məpwəh irəha, mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_5","070_16_5","MAT","16","5","5","Ia nəpɨn nəha Iesu revən irəha nərmama me səvənhi, mhəuvən mhəpi sɨmwɨn ia nui asori. Nərmama me səvənhi hənenouenou mə tuhəuvehi bred. Nəpɨn irəha həuvarei ia nɨkaren pen, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_6","070_16_6","MAT","16","6","6","Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tihətui amasan, mhəsiari tɨ yis səvəi Farisi me mɨne Satusi me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_7","070_16_7","MAT","16","7","7","Mɨreɡi irəha hənaməɡkiari mɨnraha me i mə, “Rosi raməɡkiari iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨtaha sənenouenou bred uə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_8","070_16_8","MAT","16","8","8","Nənə nəpɨn Iesu rɨreɡi, rɨni mə, “Kɨmiaha nahatətəien səkɨmiaha rɨpkɨskai mhə. Rəfo hiaməɡkiari m kɨmiaha me mə sənəmiaha bred riwən? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_9","070_16_9","MAT","16","9","9","Kɨmiaha hiəreirei ihi? Rerɨmiaha rɨpkrhi mhə bred krirum sə iakɨnəkwməni nərmama faef-taosen irə mɨne tənərɨpw kevə hiəməuvehi kurirə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_10","070_16_10","MAT","16","10","10","Rerɨmiaha rɨpkrhi mhə bred sefen sə iakɨnəkwməni nərmama fo-taosen irə mɨne tənərɨpw kevə hiəməuvehi kurirə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_11","070_16_11","MAT","16","11","11","Rəfo həreirei nɨpwrai nəɡkiariien səiou? Iapkəɡkiari mhə ia bred, mətə iakamɨni mə kɨmiaha tihaməsiari tɨ yis səvəi Farisi me mɨne Satusi me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_12","070_16_12","MAT","16","12","12","Ia nəpɨn nəha nərmama me səvəi Iesu həuvehe mhəukurən mə Iesu rɨpkɨni mhə mə tuhəsiari tɨ yis səvəi bred, mətə tuhəsiari tɨ nahatənien səvəi Farisi me mɨne Satusi me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_13","070_16_13","MAT","16","13","13","Nəpɨn Iesu ruvehe ipaka tɨ taon nəha Sisaria Filipae, rəres pen nərmama me səvənhi mə, “Nərmama kamhəni iou, Iəməti Iərmama, mə iou sin?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_14","070_16_14","MAT","16","14","14","Mɨreɡi həni mə, “Nərmama nepwɨn kamhəni ik mə Jon Paptaes. Nepwɨn kamhəni ik mə Profet Elaeja. Nepwɨn mwi kamhəni ik mə Jeremaea uə profet riti mwi fwe kupwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_15","070_16_15","MAT","16","15","15","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Mətə kɨmiaha hiaməni mə iou sin?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_16","070_16_16","MAT","16","16","16","Mɨreɡi Saemon Pita rɨni mə, “Ik Kristo. Kumwesən sə ramɨru, tɨni nə ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_17","070_16_17","MAT","16","17","17","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Saemon, tɨni Jon, rerɨm traɡien! Rɨpko mhə iərmama riti rahatən ik irə mə tikukurən nəri i, mətə Tata səiou fwe ia neiai rahatən ik irə ikukurən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_18","070_16_18","MAT","16","18","18","Nənə iakani pehe tukw ik i mə ik nə Pita. Nɨpwrai nəhaɡ nəha mə kəpwier. Ia təkure kəpwier i takuvrhəkɨn nakalasia me səiou rəmwhen sə kauvrhəkɨn pen nimwə irə, nɨskaiien səvəi nemhəien ko rɨpkouraha mhə irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_19","070_16_19","MAT","16","19","19","Takuvei pehe ki me səvəi nɨtətə ia neiai mik. Nəfe nari ikərihi tərini ia tɨprənə i, tukərihi tərini fwe ia neiai. Nəfe nari ikɨfi raka ia tɨprənə i, tukɨfi raka fwe ia neiai.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_20","070_16_20","MAT","16","20","20","Nənə Iesu rɨnise pen əknekɨn tɨ nərmama me səvənhi mə, “Kɨmiaha tihəpwəh nɨniien tɨ iərmama riti mə iou Kristo.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_21","070_16_21","MAT","16","21","21","Ia nəpɨn nəha mamevən, Iesu rɨnamahatən nərmama me səvənhi mə, “Takaməkeikei mevən fwe Jerusalem. Nəmə asori me mɨne pris asori me mɨne nahatən me səvəi Loa tuho nəmisəien me rɨpɨk ia nirak, mhousi əpune iou. Mətə ia nəpɨn səro kahar irə takətui mwi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_22","070_16_22","MAT","16","22","22","Ia nəpɨn nəha Pita riri raka Iesu ia nɨkarenraha, mɨnanise pen tukwe in mə, “Iərɨmənu, pwəh Kumwesən trapi tukw ik, məpwəh nəseniien nərmama tuho noien nəha ia niram ia nəpɨn riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_23","070_16_23","MAT","16","23","23","Mətə Iesu ruvsini, mɨni pen tɨ Pita i mə, “Setan, evən ia təkutak! Ikaməmwur mə tiko iakapəti mɨmwei iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nətərɨɡien səim rɨpkesi pen mhə nətərɨɡien səvəi Kumwesən, mətə ikamesi pen a nətərɨɡien səvəi nərmama.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_24","070_16_24","MAT","16","24","24","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mə, “Iərmama sə rokeikei mə truvehe mo iərmama riti səiou traməkeikei məpwəh nətərɨɡien səvənhi, muvehi utə nei kamarkuaui səvənhi, məvrani mukurirə iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_25","070_16_25","MAT","16","25","25","Iərmama sə rokeikei mə trəkwtəmhiri nɨmɨruien səvənhi trarfai irə, mətə iərmama sə traraka ia nɨmɨruien səvənhi tukw iou truvehi nɨmɨruien rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_26","070_16_26","MAT","16","26","26","Trɨni mɨnuə iərmama riti rɨpeki pam narimnari me ia tɨprənə i mo səvənhi i, nənə kurirə ikɨn remhə, mətə rɨpkuvehi mhə nɨmɨruien rerɨn, noien nəha trəfasitu irə? Uə iərmama truvei pen nəfe mərpwɨn tai nɨmɨruien səvənhi? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_27","070_16_27","MAT","16","27","27","Iou Iəməti Iərmama takuvehe ia nɨskaiien səvəi Tata səiou kɨmaha naɡelo me səiou. Ia nəpɨn nəha takərpwɨn noien səvəi nərmama me kuatia kuatia. Nərpwɨnien sə takuvei pen mɨnraha tresi pen a nəfe nari irəha həno. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT16_28","070_16_28","MAT","16","28","28","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i nərmama nepwɨn kamhərer ia kwopun i tuhəpkemhə mhə meste tuhətoni iou, Iəməti Iərmama, iakauvehe rəmwhen ia kiɡ mə takərɨmənu ia nɨtətə səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_1","070_17_1","MAT","17","1","1","Nəpɨn sikis rukurau, nənə Iesu riri əpa Pita mɨne Jemes mɨne piəvni Jon, həutə parei ia təkuər əpwəmwɨs riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_2","070_17_2","MAT","17","2","2","Ia kwopun nəha irəhar harətoni ia nənimenrahar nɨpwrai Iesu ruvehe mopə. Nənimen rəhiapw rəmwhen ia meri. Tɨnari səvənhi ruvehe məpsan rəmwhen ia nukuraanien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_3","070_17_3","MAT","17","3","3","Təkwtəkwuni a irəhar harətoni Profet Elaeja mɨne Moses krouier pehe, rouəɡkiari irəhar Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_4","070_17_4","MAT","17","4","4","Nənə Pita rɨni pen tɨ Iesu i mə, “Iərɨmənu. Ramasan mə kɨmrahar iaharuvehe i. Mə ikokeikei tako tənimwə kahar, riti səim, riti səvəi Moses, riti səvəi Profet Elaeja.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_5","070_17_5","MAT","17","5","5","Pita raməɡkiari ihi, təkwtəkwuni a mwi nəpuə əpsan riti ruvehe muveɡi irəha. Reri Kumwesən ruku pen ikɨn, mɨni mə, “In nəha nərɨk keikei. Rerɨk raɡien tukwe. Tihətərɨɡ in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_6","070_17_6","MAT","17","6","6","Nəpɨn Pita mɨne Jon mɨne Jemes harreɡi nəɡkiariien nəha, harhekɨr, mharmwei, mharnɨmwi irapw nənimenrahar ia tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_7","070_17_7","MAT","17","7","7","Mətə Iesu ruvehe mɨrapi irəhar, mɨni mə, “Harərer, mharəpwəh nehekɨrien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_8","070_17_8","MAT","17","8","8","Nənə irəhar harəkwətə, harəpwəh nətoniien Moses mɨne Profet Elaeja, mətə Iesu əpa irəha min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_9","070_17_9","MAT","17","9","9","Nəpɨn irəha kamheiwaiu pehe ia təkuər, Iesu rɨni pen tɨ nirəhar i mə, “Kɨmirəhar tiharəpwəh nɨniien tɨ iərmama riti nɨmtətien nəha hiarnətoni, meste iou, Iəməti Iərmama, iakətui mwi ia nemhəien səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_10","070_17_10","MAT","17","10","10","Nənə Pita mɨne Jemes mɨne Jon harəres pen in i mə, “Rəfo nahatən me səvəi Loa kamhəni mə Profet Elaeja traməkeikei mukupwən muvehe?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_11","070_17_11","MAT","17","11","11","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Nɨpərhienien. Profet Elaeja truvehe məmri amasan pam narimnari me rəmwhen ia sə fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_12","070_17_12","MAT","17","12","12","Mətə iou iakani pehe tukumirəhar i mə Profet Elaeja ruvəuvehe raka nənə nərmama me həpkətə sas mhə in, mətə hesi pen nətərɨɡien səvənraha, mho rərəha irə. Iou mwi, Iəməti Iərmama, takaməkeikei mevən ia rəɡɨnraha, nənə irəha tuho nəmisəien miou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_13","070_17_13","MAT","17","13","13","Ia nəpɨn nəha Pita mɨne Jemes mɨne Jon haruvehe, mharukurən mə Iesu raməɡkiari ia Jon Paptaes. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_14","070_17_14","MAT","17","14","14","Nəpɨn irəha hərərɨɡ pehe mwi tɨ nərmama me, iərmama riti ruvehe tɨ Iesu, mɨnɨmwi nukurhun mi ia nənimen, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_15","070_17_15","MAT","17","15","15","mɨni mə, “Iərɨmənu. Tikapi tukw iou, masitu ia nərɨk. Nemhəien i nɨkəvan ro in. In raməmisə pɨk. Nəpɨn rɨpɨk ramwei pen ia napw, mamwei pen ia nui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_16","070_17_16","MAT","17","16","16","Iakuvehi in muvehe tɨ nərmama me səim, mətə irəha ko həpko mhə in ruvehe məsanɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_17","070_17_17","MAT","17","17","17","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Kɨmiaha nəkur ipwet mɨne nahatətəien səkɨmiaha riwən. Noien səkɨmiaha rikou. Tsarə kɨtaha miou mesite nəfe nəpɨn? Tɨnesən mɨne iakapwɨs kɨmiaha? Kɨmiaha tihəuvən mhəuvehi iəkunouihi nəha mhəuvehi mhəuvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_18","070_17_18","MAT","17","18","18","Nəpɨn həuvehi mhəuvehe, Iesu rɨnise pen tɨ iəremhə i mə, “Tikier ia iəkunouihi i.” Nənə təkwtəkwuni a rier, iəkunouihi nəha ruvehe məsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_19","070_17_19","MAT","17","19","19","Kurirə irə nərmama me səvəi Iesu həuvehe tɨ Iesu, mhəres pen in əpa mə, “Rəfo kɨmaha iahəreirei nəkoui irapwien nənɨmwɨn ərəha nəha?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_20","070_17_20","MAT","17","20","20","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Tɨ nəri nə mə nahatətəien səkɨmiaha rɨpkɨskai mhə. Iakani nɨpərhienien tukumiaha i trɨni mɨnuə kɨmiaha hiahatətə pərhien ia Kumwesən, nəri auər a mə nahatətəien nəha səkɨmiaha rouihi anan rəmwhen ia kwənuni nei nəha mastat, mətə hiəukurən nɨniien tɨ təkuər i mə, ‘Təkuər i tikaraka ia kwopun i mevən məkure pen fwe,’ nənə trier mevən. Narimnari me pam trɨməru tukumiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_22","070_17_22","MAT","17","22","22","Nəpɨn nərmama me səvəi Iesu housəsɨmwɨn irəha me ia tənə Kalili, in rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Trɨpko mhə tui kuvei pen iou, Iəməti Iərmama, ia rəɡi nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_23","070_17_23","MAT","17","23","23","Irəha tuhousi əpune iou, nənə Kumwesən tro iakətui mwi ia nemhəien səiou ia nəpɨn səro kahar irə.” Nənə nərmama me səvənhi həreɡi rərəha anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_24","070_17_24","MAT","17","24","24","Nəpɨn Iesu mɨne nərmama səvənhi me həuvehe ia Kapaneam, nərmama səməme kamhəuvehi takis səvəi nimwə səvəi Kumwesən həuvehe tɨ Pita, mhəni mə, “Rosi iahatən səkɨmiaha rɨpkərəku mhə takis səvəi nimwə səvəi Kumwesən uə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_25","070_17_25","MAT","17","25","25","Mɨreɡi Pita rɨni mə, “Ouəh. In ramərəku.” Nəpɨn Pita revən muvnimwə, Iesu rukupwən məɡkiari min, mɨni mə, “Saemon, ikaməfətərɨɡ irə? Kiɡ me ia tɨprənə i kamhəkeikei m nəfe nərmama me mə tuhərəku pen nəmri takis mɨnraha, tɨnɨnraha me uə nərməpə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_26","070_17_26","MAT","17","26","26","Mɨreɡi Pita rɨni mə, “Nərməpə.” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Ikani nɨpərhienien. Nɨpwnəti kiɡ me həpkərəku mhə nəmri takis, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT17_27","070_17_27","MAT","17","27","27","mətə pwəh sərəku pen rərəha kɨtaha tso niemaha rəpi nərmama me i səməme kamhəuvehi takis. Tikevən fwe ia nui asori, mosəperaha. Nəmu sə rukupwən məɡher ia kwərvinari, tikɨvi utə, məti pen ia nəkwan, nənə tikətoni silin riti. Tikuvehi muvei pen mərəku pen takis səkrau mɨnraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_1","070_18_1","MAT","18","1","1","Ia nəpɨn nəha nərmama me səvəi Iesu həuvehe tukwe in, mhəni mə, “Ia nɨtətə ia neiai sin rasori məpi raka nərmama me nepwɨn?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_2","070_18_2","MAT","18","2","2","Nənə Iesu rəkwein iəkunouihi riti ruvehe, rərpwi irapw in ia kurkwanraha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_3","070_18_3","MAT","18","3","3","nənə mɨni mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə kɨmiaha tihaməkeikei mhərari mhəuvehe mhəmwhen ia nəkwərhakwərha me. Mə hiəpwəh tihəpkuvnimwə mhə ia nɨtətə ia neiai ia nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_4","070_18_4","MAT","18","4","4","Iərmama sə treiwaiu rəmwhen ia iəkunouihi, mɨpkəfiəutə mhə in, in rasori məpi raka nərmama me nepwɨn ia nɨtətə ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_5","070_18_5","MAT","18","5","5","Iərmama sə trəsevər ia rerɨn tɨ iəkunouihi riti sə ro iamɨnhi ia nəɡhɨk rəmwhen mə raməsevər mwi ia rerɨn tukwe iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_6","070_18_6","MAT","18","6","6","“Nəkwərhakwərha me i səməme kamhahatətə ia nirak, trɨni mɨnuə iərmama riti ro riti rɨmwei ia nərəhaien, Kumwesən trərpwɨn noien ərəha səvənhi. Iərmama nəha trɨreɡi rərəha anan məpi raka kərihi pen kəruəterei asori ia nɨpətəkinuan kosə irapw i ia təmwei təsi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_7","070_18_7","MAT","18","7","7","Trərəha anan tɨ nərmama ia tɨprənə i tɨ nəri nə mə narimnari me kamhəuvehe tuho irəha həmwei ia nərəhaien. Narimnari me i tuhaməkeikei mhəuvehe, mətə trərəha anan tɨ iərmama sə truvehi narimnari me i muvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_8","070_18_8","MAT","18","8","8","Mə rəɡɨm uə nɨsum ramo ikamwei ia nərəhaien, tikərai raka, mərarki. Mə rəɡɨm rɨpɨp uə nɨsɨm rɨpɨp mətə ikuvehi nɨmɨruien, ramasan pɨk tukw ik. Rərəha mə rəɡɨm kəru uə nɨsum kəru mətə tukərarki pen ik ia kwopun napw asori rauək rerɨn ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_9","070_18_9","MAT","18","9","9","Mə nənimem ramo ikamwei ia nərəhaien, tikukumwiri raka, mərarki. Mə nənimem kuatia mətə ikuvehi nɨmɨruien, ramasan pɨk tukw ik. Rərəha mə nənimem kəru mətə tukərarki pen ik ia kwopun napw asori rauək ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_10","070_18_10","MAT","18","10","10","Nənə Iesu rɨni mə, “Kɨmiaha tihətui amasan tukumiaha me mhəpwəh noien nəri auər a ia nəkwərhakwərha me i riti. Iakani pehe tukumiaha i mə fwe ia neiai naɡelo me səvənraha kamhətə rerɨn nəmri Tata səiou sə ramarə fwe ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_11","070_18_11","MAT","18","11","11","Iou, Iəməti Iərmama, iakuvehe mə takuvehimɨru nərmama səməme kamhəruei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_12","070_18_12","MAT","18","12","12","Kɨmiaha hiaməfətərɨɡ irə? Trɨni mɨnuə iərmama riti sipsip me səvənhi irəha pam hantret, nənə riti ia nirəha rəruei, trəfo pen irə? In trəpwəh naenti-naen kamhani nurhi ia təkuər, mevən mamətui sə nəha rɨnəruei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_13","070_18_13","MAT","18","13","13","Nənə trɨni mɨnuə rətoni, iakamɨni nɨpərhienien tukumiaha i mə rerɨn raɡien pɨk tɨ sipsip nəha məpi raka naenti-naen səməme həpkəruei mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_14","070_18_14","MAT","18","14","14","Ia noien nəha rəmwhen a mwi Tata səkɨmiaha ia neiai rəpwəh nokeikeiien mə nəkwərhakwərha me i riti trəruei.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_15","070_18_15","MAT","18","15","15","“Trɨni mɨnuə piam ro rərəha ia niram, evən mətoni kɨmirau əpa. Nənə ikɨni pen nəfe rɨno rərəha. Trɨni mɨnuə rətərɨɡ ik, nəɡkiariien səim tro piam rɨrərɨɡ pehe səkɨmirau min tramasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_16","070_18_16","MAT","18","16","16","Mətə trɨni mɨnuə rəpwəh nətərɨɡien ik, iri iərmama kuatia uə kəru mharevən mwi pwəh irau kroureɡi rouətoni nəɡkiariien me pam nəha ikɨni pen tɨ piam ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_17","070_18_17","MAT","18","17","17","Trɨni mɨnuə rerɨn rəpwəh nətərɨɡien irəha, ni irapw tɨ nakalasia me səvəi nəfwakiien. Nənə trɨni mɨnuə rəpwəh mwi nətərɨɡien irəha, tiko irə rəmwhen iərmama sə rɨreirei Kumwesən uə iərmama sə kamərəku pen takis min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_18","070_18_18","MAT","18","18","18","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i nəfe nari tihərihi tərini ia tɨprənə i tukərihi tərini fwe ia neiai, nənə nəfe nari tihəfi raka ia tɨprənə i tukɨfi raka fwe ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_19","070_18_19","MAT","18","19","19","Iakani pehe mwi nɨpərhienien tukumiaha i trɨni mɨnuə kəru ia kɨmiaha ia tɨprənə i krouni sɨmwɨn nari riti, rouəres i, Tata səiou ia neiai in tro nəkwanrau, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_20","070_18_20","MAT","18","20","20","tɨ nəri nə mə pəku ikɨn iərmama kəru uə kahar harousəsɨmwɨn ia nəɡhɨk, iakamarə tɨ nirəha ia kwopun nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_21","070_18_21","MAT","18","21","21","Nənə Pita rutə pehe mɨni pen tɨ Iesu i mə, “Iərɨmənu. Trɨni mɨnuə piak ramo noien ərəha miou, nəpɨn kevə takenouenou i? Rosi sefen uə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_22","070_18_22","MAT","18","22","22","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Iou iapkɨni pehe mhə tukw ik i mə tikenouenou nərəhaien me səvəi piam m sefen, mətə tikenouenou nərəhaien me səvənhi nəpɨn me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_23","070_18_23","MAT","18","23","23","Iakamɨni iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nɨtətə ia neiai rəmwhen ia iəmə asori riti sə rokeikei mə nərmama me i kamho tukwini nari min tuhərəku pam kaon me səvənraha sə in rɨməuvei pen mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_24","070_18_24","MAT","18","24","24","Nəpɨn rəkwein irəha mə tuhəuvehe, həuvehi riti ia nirəha mhəuvehe. Kaon səvənhi rasori pɨk anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_25","070_18_25","MAT","18","25","25","Ko rɨpkərəku mhə. Ro pen iəmə asori səvənhi rɨni mə tukəmri pen nəmri nari m iəmə i mɨne pran səvənhi mɨne nɨpwnətɨn me mɨne narimnari me pam səvənhi. In truvehi mane ia nirəha, mərəku kaon səvəi iəmə nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_26","070_18_26","MAT","18","26","26","Ia nəpɨn nəha iəmə nəha sə ramo tukwini nari m iəmə asori rɨnɨmwi nukurhun mi, mamasək, mɨni pen tɨ iəmə asori səvənhi mə, ‘Tikapi tukw iou, muvei pehe nəpɨn miou, nənə takərəku pehe pam mik.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_27","070_18_27","MAT","18","27","27","Nənə iəmə asori rerɨn rərkwəpɨr tɨ iəmə i ramo tukwini nari min. Ro pen in renouenou kaon səvənhi, mɨni mə trəpwəh nərəkuien, məseni in rier mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_28","070_18_28","MAT","18","28","28","Mətə nəpɨn iəmə nəha rier irapw, rətoni iərmama riti sə ramo tukwini nari irau min. Kaon riti səvənhi ramarə tukwe in. Rouihi pɨk anan. Nənə in ruvehi iərmama nəha, məkwtəmhiri nɨpətəkinuan, mɨni mə, ‘Ərəku pehe pam səim kaon.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_29","070_18_29","MAT","18","29","29","Nənə iərmama nəha ramo tukwini nari irau min rɨmwei irapw, mamasək, mɨni pen tukwe in mə, ‘Tikapi tukw iou, muvei pehe nəpɨn miou, nənə takərəku pehe pam mik.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_30","070_18_30","MAT","18","30","30","Mətə iəmə nəha iəmə asori rɨnenouenou kaon səvənhi rəpwəh nokeikeiien. In revən muvehi iərmama nəha muvehi puvnimwə ia kalapus mə trarə meste trərəku pam kaon səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_31","070_18_31","MAT","18","31","31","Nəpɨn nərmama nepwɨn səməme kamho tukwini nari m iəmə asori hətoni noien nəha, həreɡi rərəha anan. Həuvən mhəni pen tɨ iəmə asori səvənraha narimnari me pam iəmə nəha rɨno. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_32","070_18_32","MAT","18","32","32","Ro iamɨnhi irə iəmə asori rəkwein iərmama nəha ramo tukwini nari min ruvehe. Rɨni pen tukwe in mə, ‘Ik iəmə ərəha. Iakamo tukwini ərəha nari miou. Iakɨnenouenou kaon me pam səim, tɨ nəri nə mə ikɨnasək teɡɨn iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_33","070_18_33","MAT","18","33","33","Mətə rəfo ikəpwəh napiien tɨ iərmama nəha sə ramo tukwini nari miou kɨmirau min rəmwhen iou iakɨnapi tukw ik?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_34","070_18_34","MAT","18","34","34","Ro pen iəmə asori niemaha rəpi. In ruvehi puvnimwə iəmə nəha ia kalapus mə tuko nəmisəien min meste trərəku pam kaon səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT18_35","070_18_35","MAT","18","35","35","Ia noien nəha rəmwhen a mwi Tata səiou ia neiai tro ia kɨmiaha kuatia kuatia trɨni mɨnuə hiəpwəh nenouenouien nərəhaien səvəi piəvmiaha me ia rerɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_1","070_19_1","MAT","19","1","1","Iesu rɨni pam nəɡkiariien me nəha, nənə məpwəh tənə Kalili, mier mevən ia tənə Jutia fwe ia nɨkare nui arɨs Jotan pen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_2","070_19_2","MAT","19","2","2","Nərmama həpɨk həkurirə i. Nənə in ro səməme kamhemhə həuvehe mhəsanɨn ia kwopun nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_3","070_19_3","MAT","19","3","3","Nənə Farisi me həuvehe tukwe in mhəres pen nari riti min mə tuhəreɡi ro Iesu mə trəfni irə. Irəha həni mə, “Ratukwatukw ia Loa səkɨtaha mə ko iərman riti rəpwəh səvənhi pran uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_4","070_19_4","MAT","19","4","4","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Rosi kɨmiaha hiəpkəvsini raka mhə nəɡkiariien i ia Nəkukuə Ikinan rɨni mə fwe ia nukune narəien ‘Kumwesən rɨno iərmama kəru riti iərman riti pran,’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_5","070_19_5","MAT","19","5","5","rarə mɨni mwi mə, ‘Ro iamɨnhi irə iərman traraka ia tata mɨne mama səvənhi, mevən rouarə pəri irau pran səvənhi, nənə irau trouvehe rouəmwhen ia nɨpwrai iərmama kuatia.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_6","070_19_6","MAT","19","6","6","Nəɡkiariien nəha rɨni mə iərman mɨne pran səvənhi krouəpwəh ihi noien iərmama kəru i, mətə krouvəuvehe rouəmwhen ia nɨpwrai iərmama kuatia. Tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨrɨpɨn iərman mɨne pran səvənhi iamɨnhi irə, ro pen rɨpkatukwatukw mhə mə iərman trəpwəh səvənhi pran, mətefi narəien səvənrau.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_7","070_19_7","MAT","19","7","7","Mɨreɡi Farisi me həni pen tɨ Iesu i mə, “Mə ro iamɨnhi irə rəfo Moses rɨməni mə iərman sə rokeikei mə trəpwəh pran səvənhi trɨrai nɨmwai nəkukuə m pran səvənhi rani mə in rɨnəpwəh in, nənə mərhi pen i ramevən?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_8","070_19_8","MAT","19","8","8","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Moses rɨnəseni kɨmiaha mə tihəpwəh nɨpran me səkɨmiaha tɨ nəri nə mə kəmkapwəmiaha rɨskai, mətə fwe ia nukune narəien rɨpko mhə iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_9","070_19_9","MAT","19","9","9","Iou iakani pehe tukumiaha i iərman sə rəpwəh pran səvənhi miri pran əpə riti mwi ramo noien ərəha. Prən nəha in ramiri rɨpko mhə pran atukwatukw səvənhi. Mətə mə pran ramo əpnapen nari irau iərməpə, iərman səvəi prən nəha rukurən nəpwəhien in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_10","070_19_10","MAT","19","10","10","Nənə nərmama me səvəi Iesu həni pen tukwe in mə, “Trɨni mɨnuə ro iamɨnhi irə nəpɨn iərman rəpwəh pran səvənhi, ramasan mə iərman rəpwəh a niriien pran.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_11","070_19_11","MAT","19","11","11","Mətə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rɨpko mhə nərmama me pam həukurən nuvehiien nəɡkiariien i səiou mharə irə, mətə səməme əpa Kumwesən rəsevər ia suatuk tukunraha irəha nəha tuhəuvehi mharə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_12","070_19_12","MAT","19","12","12","Nərman nepwɨn tuhəpwəh niriien pran tɨ nəri nə mə hənətui pehe mwatukw səvənraha rəpou. Ro pen rerɨnraha riwən ia pran. Nərman nepwɨn tuhəpwəh niriien pran tɨ nəri nə mə kərai irəha rəmwhen kamo ia kau kərman. Ro pen rerɨnraha riwən ia pran. Nənə nərman me nepwɨn mwi tuhəpwəh niriien pran tɨ nəri nə mə irəha hokeikei nətərɨɡien səvənraha trəmak əpa ia nɨtətə ia neiai. Iərmama sə rukurən nuvehiien nəɡkiariien i səiou traməkeikei muvehi marə irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_13","070_19_13","MAT","19","13","13","Nəpɨn riti nərmama nepwɨn kamhəuvehi nəkwərhakwərha me səvənraha mamhəuvehe tɨ Iesu mə trəmri utə rəɡɨn mi ia nirəha məfwaki. Nərmama me səvənhi hənise irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_14","070_19_14","MAT","19","14","14","Mətə Iesu rɨni mə, “Pwəh nɨpwnəti nəkwərhakwərha me həuvehe tukw iou. Tihəpwəh nɨniseien irəha tɨ nəri nə mə nɨtətə ia neiai səvəi nərmama səməme həmwhen ia nəkwərhakwərha me i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_15","070_19_15","MAT","19","15","15","Nənə Iesu rəmri utə rəɡɨn mi ia nirəha, məfwaki tɨ nirəha, nənə məpwəh irəha mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_16","070_19_16","MAT","19","16","16","Ia nəpɨn nəha iərmama riti ruvehe tɨ Iesu, mɨni mə, “Iahatən, nəfe noien amasan takaməkeikei mo mə takuvehi nɨmɨruien rerɨn?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_17","070_19_17","MAT","19","17","17","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Rəfo ikaməres iou nari riti ia nɨkaren səvəi noien amasan? Kumwesən əpa ramasan. Trɨni mɨnuə ikuə tikuvehi nɨmɨruien, ikesi pen loa me səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_18","070_19_18","MAT","19","18","18","Mɨreɡi iərmama nəha rɨni pen tukwe in mə, “Nəfe loa me takesi pen?” Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Tikəpwəh nousi əpuneien iərmama, məpwəh nakresien pran səvəi iərməpə, məpwəh nakresien, məpwəh neikuəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_19","070_19_19","MAT","19","19","19","Tikaməkeikei mɨsiai səim tata mɨne mama, nənə mokeikei piam rəmwhen ikokeikei atukw a ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_20","070_19_20","MAT","19","20","20","Mɨreɡi iərmama nəha rɨni pen tɨ Iesu i mə, “Loa me pam i iakamesi pen. Nəfe mwi nəha ikɨn takaməkeikei mo?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_21","070_19_21","MAT","19","21","21","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Trɨni mɨnuə ikuə tikuvehe matukwatukw pam, evən, məmri pen nəmri nari ia səim narimnari me. Nəpɨn kuvehi nənimen, tikuvehi mane, muvei pen m nərmama nautə səvənraha riwən. Nənə səim nautə trɨpɨk fwe ia neiai. Nəpɨn ikɨno pam, ikuvehe mukurirə iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_22","070_19_22","MAT","19","22","22","Nəpɨn iərmama nəha rɨreɡi nəɡkiariien nəha, in rəpwəh Iesu, mamevən. Rerɨn rəpou tɨ nəri nə mə nautə səvənhi rasori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_23","070_19_23","MAT","19","23","23","Ro iamɨnhi irə Iesu rɨni pen tɨ səvənhi nərmama me i mə, “Iakamɨni nɨpərhienien tukumiaha i rɨskai tɨ iərmama nautə səvənhi rasori mə truvnimwə ia nɨtətə ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_24","070_19_24","MAT","19","24","24","Takɨni mwi tukumiaha i. Iərmama nautə səvənhi rasori rəknekɨn tukwe in mə truvnimwə ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. Rəknekɨn məpi raka nərimɨru nəha kamel rasu pen ia ruei nitel mier.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_25","070_19_25","MAT","19","25","25","Nəpɨn nərmama me səvənhi həreɡi nəɡkiariien nəha nənimenraha rier. Həni mə, “Mə rəknekɨn iamɨnhi, nɨsɨmə nəha ko həuvehi nɨmɨruien?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_26","070_19_26","MAT","19","26","26","Mətə Iesu rətə irəha mɨni mə, “Nəri nəha rəknekɨn iərmama ko rɨpko mhə, mətə Kumwesən rukurən noien. Narimnari me pam rɨməru tɨ Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_27","070_19_27","MAT","19","27","27","Mɨreɡi Pita rɨni pen tukwe in mə, “Ətə ro. Kɨmaha iahənəpwəh pam narimnari me səkɨmaha mamhəkurirə ik. Ro iamɨnhi irə kɨmaha tahəuvehi nəfe?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_28","070_19_28","MAT","19","28","28","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakamɨni nɨpərhienien tukumiaha i ia nɨtətə vi sə truvehe narimnari me pam tuhəuvehe mhərməvi. Ia nəpɨn nəha iou, Iəməti Iərmama, takəkure ia jea asori səiou mərɨmənu. Kɨmiaha i səməme hiaməkurirə iou ipwet mɨne tihəkure mwi ia jea me twelef mhərɨmənu ia kwənəkwus me twelef səvəi nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_29","070_19_29","MAT","19","29","29","Nənə nərmama me pam səməme hənəpwəh narimnari me səvənraha tɨ nəri nə mə irəha nərmama me səiou tuhəuvehi tain. Trɨni mɨnuə iərmama riti rəpwəh nimwə me, uə piəvni me, uə kɨtiriməni me, uə tata mɨne mama səvənhi, uə nəkwərhakwərha me səvənhi, uə tɨprənə səvənhi, in truvehi tain rasori mwi rəmwhen hantret, nənə muvehi mwi nɨmɨruien rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT19_30","070_19_30","MAT","19","30","30","Mətə nərmama həpɨk kamhəkupwən tuhəuvehe mhəkurirə. Nənə səməme kamhəkurirə tuhəuvehe mhəkupwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_1","070_20_1","MAT","20","1","1","“Iakamɨni iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə suatuk sə Kumwesən ia neiai ramərɨmənu ia nɨtətə səvənhi rəmwhen iəmə asori riti nəmhien səvənhi rasori. Nəpɨn riti rier ia nəpnəpɨn anan mə trɨpeki nərmama nepwɨn tuhəmhu səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_2","070_20_2","MAT","20","2","2","Rɨni mə irəha kuatia kuatia tuhəmhu nəpɨn pekɨn nənə mhəuvehi silin kuatia kɨno ia silva. Nənə nəpɨn irəha həseni raka, in rərhi pen irəha həuvən fwe səvənhi nəmhien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_3","070_20_3","MAT","20","3","3","Nənə ia naen klok ia nəpnəpɨn, iəmə asori rier mwi, mətoni nərmama nepwɨn kamhərer ia kwopun kamo maket ikɨn, mhəpko mhə nari riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_4","070_20_4","MAT","20","4","4","In rɨni pen tɨ nirəha i mə, ‘Kɨmiaha mwi hiəuvən mhəmhu fwe nəmhien səiou, nənə nəfe nərəkuien atukwatukw səkɨmiaha takuvei pehe m kɨmiaha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_5","070_20_5","MAT","20","5","5","Ro pen irəha həuvən. Ia twelef klok, nənə ia tri klok ia nəruarəv, iəmə asori nəha rɨrərɨɡ mo mwi nəɡhi nari riti a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_6","070_20_6","MAT","20","6","6","Nənə ia faef klok ia nəruarəv in rier mwi, mətoni nərmama nepwɨn kamhərer ihi ia kwopun nəha. Nənə rɨni pen tɨ nirəha i mə, ‘Rəfo kɨmiaha hiamərer ia kwopun i nəpɨn pekɨn hiəpko mhə nari riti?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_7","070_20_7","MAT","20","7","7","Mɨreɡi həni pen tukwe in mə, ‘Iərmama riwən rəkwein kɨmaha ipwet mə tahowok səvənhi.’ Mɨreɡi iəmə asori rɨni pen tɨ nirəha i mə, ‘Kɨmiaha mwi hiəuvən mhəmhu fwe ia nəmhien səiou.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_8","070_20_8","MAT","20","8","8","Nənə ia nəruarəv iəmə asori səvəi nəmhien rɨni pen tɨ iərmama səvənhi sə trərəku nərmama mə, ‘Əkwein nərmama me nəha kamhəmhu səiou həuvehe nənə ikuvei pen nərəkuien səvənraha. Tikukupwən ia səməme haməkurirə mhəuvehe men mo sampam ia səməme haməkupwən mhəuvehe.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_9","070_20_9","MAT","20","9","9","Nənə nəpɨn nərmama səməme iəmə asori rərhi pen irəha ia faef klok ia nəruarəv həuvehe, irəha kuatia kuatia həuvehi silin riti kɨno ia silva. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_10","070_20_10","MAT","20","10","10","Nəpɨn nərmama səməme iəmə asori rərhi pen irəha ia nəpnəpɨn anan həuvehe, rerɨnraha rɨrhi mə tuhəuvehi rasori mwi, mətə irəha kuatia kuatia həuvehi mwi silin riti kɨno ia silva. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_11","070_20_11","MAT","20","11","11","Irəha həuvehi, rerɨnraha rɨpkaɡien mhə. Həni pen tɨ iəmə asori i ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_12","070_20_12","MAT","20","12","12","mə, ‘Səməme i həuvehe kurirə həmhu aoa kuatia a, mətə kɨmaha iahəmhu nəpɨn pekɨn ia nukwəsikər asori. Rəfo ikərəku kɨmaha rəmnəmwhen a?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_13","070_20_13","MAT","20","13","13","Mətə iəmə asori rɨni pen tɨ nirəha riti mə, ‘Iapko mhə nari riti rərəha ia niram. Ikɨnəseni raka mə tikəmhu nəpɨn pekɨn nənə muvehi silin kuatia kɨno ia silva. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_14","070_20_14","MAT","20","14","14","Tikuvehi nərəkuien səim muvehi mamevən. Iərmama i ruvehe kurirə rerɨk raɡien tɨ nuvei penien nərəkuien səvənhi rəmwhen a mwi iakuvei pehe mik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_15","070_20_15","MAT","20","15","15","Ikukurən mə ko iako nəfe iakokeikei mə tako ia mane səiou? Rəfo rerɨm ramrhi ərəha iou tɨ namasanien nəha iako mɨnraha?’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_16","070_20_16","MAT","20","16","16","Nənə Iesu rɨni mə, “Ro iamɨnhi irə nərmama səməme həuvehe kupwən tuhəuvehe mhəkurirə, nənə səməme həuvehe kurirə tuhəuvehe mhəkupwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_17","070_20_17","MAT","20","17","17","Nəpɨn Iesu rautə mamevən fwe ia Jerusalem, riri raka əpa nərmama səvənhi twelef. Ia suatuk rɨni pen tɨ nirəha i mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_18","070_20_18","MAT","20","18","18","“Həreɡi ro. Kɨtaha saməutə mamhəuvən fwe ia Jerusalem. Ia kwopun nəha tukuvei pen iou, Iəməti Iərmama, ia rəɡi pris asori me mɨne nahatən me səvəi Loa. Irəha tuhəni mə takaməkeikei memhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_19","070_20_19","MAT","20","19","19","Tuhəuvei pen iou ia rəɡi nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Nənə irəha tuharɨs əkenhɨn ia nirak, mhərisi iou, mhərui tərini pen iou ia nei kamarkuaui. Takemhə, nənə Kumwesən tro iakətui mwi ia nəpɨn səro kahar irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_20","070_20_20","MAT","20","20","20","Ia nəpɨn nəha pran səvəi Sepeti riri tɨni mi kəru, muvehe tɨ Iesu, mɨnɨmwi nukurhun mi ia nənimen, maməres pen nari riti min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_21","070_20_21","MAT","20","21","21","Nənə Iesu rɨni pen tɨ prən i mə, “Ikokeikei nəfe?” Mɨreɡi rɨni pen tukwe in mə, “Ni mə iəkunouihi mi kəru səiou trouəkure riti ia nɨkarem mwatuk riti ia nɨkarem mour nəpɨn tikərɨmənu ia nɨtətə səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_22","070_20_22","MAT","20","22","22","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Kɨmirau iroureirei nəfe nari irouəres i. Ko kɨmirau irouənɨmwi kap i iou takənɨmwi?” Mɨreɡi irau krouni mə, “Kɨmrau iarouəmwhen.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_23","070_20_23","MAT","20","23","23","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirau i mə, “Nɨpərhienien kɨmirau tirouənɨmwi kap i səiou, mətə iou ko iakəpwəh nəseniien kɨmirau irouəkure riti ia nɨkarek mwatuk riti ia nɨkarek mour. Mətə kwopun nəha səvəi iərmama mi nəha səiou Tata rɨmərfi raka irau mə trəkure fwe ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_24","070_20_24","MAT","20","24","24","Nəpɨn ten mwi nərmama me səvəi Iesu həreɡi nəresien nəha səvəi Jemes mɨne Jon, niemaha rəpi irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_25","070_20_25","MAT","20","25","25","Mətə Iesu rəkwein irəha həuvehe tukwe. Rɨni mə, “Kɨmiaha hiəuvəukurən raka noien səvəi nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Nəmə asori me səvənraha sə kamhərɨmənu ia nirəha, kamhəfiəutə ia irəha, mamho nərmama kamho nəkwanraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_26","070_20_26","MAT","20","26","26","Mətə kɨmiaha tihəpwəh noien iamɨnhi irə ia kɨmiaha me. Trɨni mɨnuə kɨmiaha riti rokeikei mə truvehe masori ia kɨmiaha, in traməkeikei muvehe mo iərmama sə ramo tukwini nari m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_27","070_20_27","MAT","20","27","27","Trɨni mɨnuə kɨmiaha riti rokeikei mə trasori makupwən ia kɨmiaha, in traməkeikei muvehe mo iərmama sə ramo auər a wok səkɨmiaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_28","070_20_28","MAT","20","28","28","Kɨmiaha tiho rəmwhen a ia nirak. Iou, Iəməti Iərmama, iapkuvehe mhə mə nərmama tuho tukwini nari miou, mətə iakuvehe mə tako tukwini nari mɨnraha, muvei pen nɨmɨruien səiou trərəku suatuk tɨ nɨfi rakaien nari ia nərmama həpɨk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_29","070_20_29","MAT","20","29","29","Nəpɨn Iesu mɨne nərmama me səvənhi həier ia Jeriko, mamhəuvən, nərmama həpɨk kamhəkurirə ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_30","070_20_30","MAT","20","30","30","Ia kwopun nəha iərmama kəru krouəkure ia nɨkare suatuk. Nənimenrau rɨfwə. Nəpɨn kroureɡi mə Iesu rauvehe mə trukurau, krouəkwein əpwəmwɨs, rouni mə, “Iərɨmənu, kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt! Api tukumrau!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_31","070_20_31","MAT","20","31","31","Mɨreɡi nərmama həɡkiari skai mɨnrau mə, “Rouafafa.” Mətə irau krourɨpɨn rouəkwein əpwəmwɨs mwi, rouni mə, “Iərɨmənu, kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt! Api tukumrau!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_32","070_20_32","MAT","20","32","32","Nənə Iesu rərer, məkwein irau krouvehe, rɨni mə, “Irouokeikei mə tako nəfe m kɨmirau?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_33","070_20_33","MAT","20","33","33","Mɨreɡi krouni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu. Iarouokeikei mə nəmrɨmrau trouətui pwəh iarouətə nari.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT20_34","070_20_34","MAT","20","34","34","Iesu rerɨn rərkwəpɨr tɨ nirau. Rɨrapi nənimenrau. Nənə təkwtəkwuni nəha nənimenrau ramasan. Krouətə nari. Nənə Iesu ramesi suatuk mamevən, irau krouəkurirə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_1","070_21_1","MAT","21","1","1","Irəha həuvən ipaka tɨ Jerusalem, mhəier pen ia Təkuər Olif ia kwopun nəha ipaka tɨ rukwənu Petfas, nənə Iesu rərhi pen iərmama kəru səvənhi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_2","070_21_2","MAT","21","2","2","mɨni pen tɨ nirau i mə, “Kɨmirau tirouevən fwe ia rukwənu nəha samarəti pen i. Nəpɨn tirouapirapw fwe ikɨn, tirouətə toɡki riti kɨnəkwi tərini irau tɨni. Tiroufi raka nari ia nirau, rouəsɨɡi irau, rouvehe tukw iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_3","070_21_3","MAT","21","3","3","Trɨni mɨnuə iərmama riti rəres kɨmirau mə iroufi raka nari irə tɨ nəfe, tirouni mə ‘Iərɨmənu səkɨtaha raməres toɡki mi i, mətə trɨpkəpwəmwɨs mhə trərhi pehe mwi irau.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_4","070_21_4","MAT","21","4","4","Nəri nəha rier pehe iamɨnhi irə mə nəɡkiariien səvəi Profet Aesea truvehe mukuə. In rɨməni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_5","070_21_5","MAT","21","5","5","“Kɨmiaha tihəni pen tɨ nəkur Saeon mə, ‘Hətə ro kiɡ səkɨmiaha rauvehe tukumiaha, mɨpkəfiəutə mhə in, raməkure ia toɡki, toɡki i in kwəti toɡki a.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_6","070_21_6","MAT","21","6","6","Iərmama mi nəha səvəi Iesu krouevən, rauo nəfe in rɨməni pen tɨ nirau i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_7","070_21_7","MAT","21","7","7","Krouəsɨɡi toɡki nəha irau tɨni, rouəsɨɡi rouvehe, rouəpənə pen karkahu əpwəmwɨs mi səvənrau ia təkutai toɡki mi nəha, nənə Iesu rəkure irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_8","070_21_8","MAT","21","8","8","Nərmama həpɨk həpənə pen karkahu əpwəmwɨs me səvənraha ia suatuk. Nərmama nepwɨn mwi hərai nɨmwai nei me, mhəpənə pen ia suatuk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_9","070_21_9","MAT","21","9","9","Nərmama səməme kamhəkupwən mɨne səməme kamhəkurirə ia Iesu kamhəkwein əpwəmwɨs, mamhəni mə, “Səɡnəɡɨni iəmə i ruku pen ia kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt! Səkwein amasan irə rauvehe ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha! Kəɡnəɡɨni Kumwesən fwe irənhə anan!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_10","070_21_10","MAT","21","10","10","Nəpɨn Iesu ruvnimwə ia Jerusalem, nərmama pam ia taon nəha kamhəni nəɡkiariien me rɨpɨk, mamhəres mə, “Nəfe nəha iərmama?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_11","070_21_11","MAT","21","11","11","Mɨreɡi nərmama səməme kamhəkurirə in həni mə, “In i profet nəha nəɡhɨn nə Iesu. Ruku pen fwe Nasaret ia tənə Kalili.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_12","070_21_12","MAT","21","12","12","Nənə Iesu revən ia nimwə səvəi Kumwesən, mɨnaməkoui irapw nərmama səməme kamhəmri pen nəmri nari ia narimnari me mɨne səməme kamhəuvehi nəmri narimnari me. Rəvsini tepol me səvəi nərmama kamhəvriwei mane me. Rəvsini jea me səvəi nərmama səməme kauvehi nəmri menu me tɨ nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_13","070_21_13","MAT","21","13","13","In rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan mə, ‘Tukani nimwə səiou mə nimwəfwaki,’ mətə kɨmiaha hiəno ruvəuvehe kwopun sə rakres me kamhərkwafə ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_14","070_21_14","MAT","21","14","14","Ia nəpɨn nəha nərmama səməme nənimenraha rɨfwə mɨne səməme nɨsunraha rərfe həuvehe tɨ Iesu ia nimwə səvəi Kumwesən, nənə in ro irəha həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_15","070_21_15","MAT","21","15","15","Mətə pris asori me mɨne nahatən me səvəi Loa rerɨnraha rɨpkaɡien mhə ia narimnari amasan me sə in ramo. Irəha həreɡi mwi mə nəkwərhakwərha me ia nimwə səvəi Kumwesən kamhəkwein əpwəmwɨs mə, “Səɡnəɡɨni iəmə i ruku pen ia kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt!” Irəha hətoni niemaha rəpi irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_16","070_21_16","MAT","21","16","16","Nənə həni pen tɨ Iesu i mə, “Ikreɡi nəɡkiariien nəha kamhəni?” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Ouəh, iakamreɡi. Rosi hiəpkəvsini raka mhə nəɡkiariien i ia Nəkukuə Ikinan rɨni mə, ‘Ikɨnəpnəpenə raka ia tərhui nəkwərhakwərha me mɨne tərhui nəkwərhakwərha əmtəmetə me mə tuhəɡnəɡɨni ik?’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_17","070_21_17","MAT","21","17","17","Nənə Iesu rəpwəh irəha, mier ia Jerusalem, mevən fwe Petani, mapri ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_18","070_21_18","MAT","21","18","18","Kɨni rakwakwi irə, ia nəpnəpɨn Iesu rɨrərɨɡ mamevən mwi fwe Jerusalem mɨreɡi nukumhə rɨnahi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_19","070_21_19","MAT","21","19","19","Nənə in rəti pen mətoni niemɨs riti ramərer ia nɨkare suatuk. Revən ipaka tukwe mətə nɨmwan me a. Nukwan riwən. Ro pen in rəɡkiari ia nei nə mɨni mə, “Tikəpwəh mwi nukuəien ia nəpɨn riti.” Nənə təkwtəkwuni a niemɨs nə ruvehe maukei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_20","070_21_20","MAT","21","20","20","Nəpɨn nərmama me səvənhi hətoni, hərkərinari, mhəni mə, “Niemɨs nəha rəfɨmhiə akwauakw iamɨnhi irə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_21","070_21_21","MAT","21","21","21","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i trɨni mɨnuə kɨmiaha hiahatətə pərhien ia Kumwesən, mhəpwəh nəmkiəmkiien, hiəukurən noien rəmwhen iakɨno ia niemɨs i. Mətə rɨpko mhə in əpa i. Trɨni mɨnuə kɨmiaha hiəni pen tɨ təkuər i mə, ‘Təkuər i, tiko mier mivə pen fwe ia təsi,’ nənə təkuər nəha tro nəkwamiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_22","070_21_22","MAT","21","22","22","Trɨni mɨnuə kɨmiaha hiahatətə pərhien ia Kumwesən, nəfe nəɡhɨn tihəfwaki mhəres i, tihəuvehi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_23","070_21_23","MAT","21","23","23","Iesu revən ia nimwə səvəi Kumwesən, mamahatən nərmama me. Nənə pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həuvehe tukwe, mhəni mə, “Ikamo narimnari me i ia nəkwai sin, uə sin rəseni ik mə tiko narimnari me i?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_24","070_21_24","MAT","21","24","24","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iou mwi takəres kɨmiaha nəresien riti. Trɨni mɨnuə hiəni atukwatukw tukw iou i, takɨni pehe tukumiaha i mə iakamo narimnari me i ia nəkwai sin. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_25","070_21_25","MAT","21","25","25","Fwe kupwən, sin rərhi pehe Jon mə tro paptaes ia nərmama, Kumwesən uə iərmama riti?” Nənə irəha həɡkiari pəri, mamhəni mə, “Tsəfni irə i? Tuko səni mə Kumwesən rərhi pehe Jon mə tro paptaes ia nərmama, Iesu trɨni pehe tukutaha i mə, ‘Ro iamɨnhi irə rəfo hiəpwəh nɨniien nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvəi Jon?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_26","070_21_26","MAT","21","26","26","Mətə ko səni mə iərmama riti rərhi pehe Jon uə?” Mətə irəha həhekɨr nɨniien iamɨnhi, tɨ nəri nə mə nərmama me həni nɨpərhienien ia Jon mə in profet pərhien riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_27","070_21_27","MAT","21","27","27","Ro pen həni pen tɨ Iesu i mə, “Kɨmaha iahəreirei.” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iou mwi ko iakəpwəh nɨniien tukumiaha i mə iakamo narimnari me i ia nəkwai sin.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_28","070_21_28","MAT","21","28","28","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiaməfətərɨɡ irə? Iərmama riti tɨni kəru. Nəpɨn riti revən mɨni pen tɨ nəmritaik səvənhi mə, ‘Nərɨk. Ipwet tikevən məmhu ia nəmhien səkrau.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_29","070_21_29","MAT","21","29","29","Mɨreɡi rɨni mə, ‘Iakəpwəh.’ Mətə kurirə irə rərari ia nətərɨɡien səvənhi, mevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_30","070_21_30","MAT","21","30","30","Nənə tata səvənhi revən tɨ piəvni mɨni pen nəɡkiariien kuatia. Mɨreɡi rɨni mə, ‘Ramasan tata, pwəh iakevən.’ Mətə in rəpwəh nevənien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_31","070_21_31","MAT","21","31","31","Sə pəku ia nirau ro nəkwai tata səvənhi?” Mɨreɡi irəha həni mə, “Nəmritaik.” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakamɨni nɨpərhienien tukumiaha i nərmama səməme kamərəku pen takis mɨnraha mɨne nɨpran me səvəi suatuk kamhəkupwən ia kɨmiaha, mamhəuvnimwə ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_32","070_21_32","MAT","21","32","32","Iakɨni iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Jon Paptaes rɨməuvehe tukumiaha mahatən suatuk atukwatukw sə tihesi pen, nənə kɨmiaha hiəpwəh nɨniien nɨpərhienien irə. Mətə nərmama səməme kamərəku pen takis mɨnraha mɨne nɨpran me səvəi suatuk həməni nɨpərhienien irə. Kurirə irə hiətoni, mətə hiəpwəh nɨrərɨɡien ia noien ərəha səkɨmiaha, mamhəni ihi neikuəien irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_33","070_21_33","MAT","21","33","33","“Kɨmiaha tihətərɨɡ iou pwəh iakɨni irapw nusipekɨnien riti mwi. Iəmə asori riti rəpwei nəkwus nəha krep ia nəmhien səvənhi, mukurei pen nəpai rukurau kurau irə, muəsi kəpwier mo nəkwan sə tukeivə testesi tɨpwei krep ikɨn tɨ nuvehiien nɨsen, mo mwi nəpai rəpwəmwɨs mutə tukətui tɨ krep ikɨn. Nəpɨn ro sampam irə, rəseni nərmama nepwɨn həuvehe mhətui tɨ nɨmei krep səvənhi. Irəha tuhəmhu ikɨn, mhesi kwənkwai krep, mhəuai, mhəuvei pen nɨpərɨn m iəmə asori. Iəmə asori rəmri pen nɨmei krep səvənhi ia rəɡɨnraha, mier, mevən ia tənə əpə iti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_34","070_21_34","MAT","21","34","34","Nəpɨn kwənkwai krep rɨmruə, iəmə asori rərhi pen nərmama me nepwɨn səməme kamho tukwini nari min həuvən mhətə nəmə hamətui tɨ nɨmei krep səvənhi. In rokeikei mə tuhəuvei pen kwənkwai krep me nepwɨn mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_35","070_21_35","MAT","21","35","35","Mətə nəmə kamhətui tɨ krep həkwtəmhiri iotukwininari me səvənhi, mhəuəsi riti, mhousi əpune riti, nənə mhəkwi riti ia kəruəterei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_36","070_21_36","MAT","21","36","36","Iəmə asori rərari, mərhi pen mwi nərmama nepwɨn mwi kamho tukwini nari min həuvən. Nənə nəmə kamhətui tɨ krep ho mwi nari kuatia ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_37","070_21_37","MAT","21","37","37","Sampam iəmə asori rərhi pen tɨni, mɨni mə, ‘Irəha tuhəsiai nərɨk.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_38","070_21_38","MAT","21","38","38","Mətə nəpɨn nəmə kamhətui tɨ krep hətoni tɨni iəmə asori, həni pen tɨ nirəha me i mə, ‘Kwa tɨni iəmə asori nəha. Nəpɨn tata səvənhi tremhə, nɨmei krep i ruvehe mo səvənhi. Həuvehe, pwəh sousi əpune nənə nɨmei krep səvənhi truvehe mo səkɨtaha i.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_39","070_21_39","MAT","21","39","39","Nənə irəha həkwtəmhiri, mhousi əpune, mhərarki irapw ia taniruə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_40","070_21_40","MAT","21","40","40","Ro iamɨnhi irə nəpɨn iəmə asori səvəi nɨmei krep truvehe, tro nəfe ia nəmə hamətui tɨ nɨmei krep səvənhi?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_41","070_21_41","MAT","21","41","41","Mɨreɡi nəmə asori me həni pen tɨ Iesu i mə, “In trousi əpune nəmə ərəha me nəha ia noien riti rərəha anan, məseni nərməpə me həuvehe mhətui tɨ nɨmei krep səvənhi. Irəha tuhesi kwənkwai krep ia nəpɨn atukwatukw səvənhi, mhəuai, mhəuvei pen nɨpərɨn min.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_42","070_21_42","MAT","21","42","42","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rosi kɨmiaha hiəpkəvsini raka mhə nəɡkiariien i ia Nəkukuə Ikinan rɨni mə, ‘Kəruəterei nəha nəmə kamhəuvrhəkɨn nimwə hənuə rərəha, mhəpwəh, təkwtəkwuni nəha ruvəuvehe mɨno kəruəterei sə rəpi raka pam kəruəterei me, məkwtəmhiri əknekɨn pam nimwə. Iərɨmənu səkɨtaha rɨno nəri i, sətoni nəmrɨtaha rier tukwe’? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_43","070_21_43","MAT","21","43","43","Ro pen iakani pehe tukumiaha i mə nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə raməmak ia rəɡɨmiaha, tukamevən kuvehi raka tukumiaha kuvei pen m nərmama nepwɨn səməme tuhəukuə kwənkwan me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_44","070_21_44","MAT","21","44","44","Iərmama sə trɨmwei pen ia kəruəterei nəha, nɨkəkrin me trərkwəpɨrərkwəpɨr. Trɨni mɨnuə kəruəterei nəha rɨmwei pen ia iərmama riti, iərmama nəha trɨpwarɨspwarɨs.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_45","070_21_45","MAT","21","45","45","Nəpɨn pris asori me mɨne Farisi me həreɡi nusipekɨnien me nəha Iesu rani, həukurən mə raməɡkiari ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT21_46","070_21_46","MAT","21","46","46","Hokeikei mə tuhəkwtəmhiri in, mətə hənhekɨr nərmama me tɨ nəri nə mə irəha kamhəni mə in profet pərhien riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_1","070_22_1","MAT","22","1","1","Nənə Iesu rəɡkiari mwi mɨnraha, musipekɨn mɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_2","070_22_2","MAT","22","2","2","“Suatuk sə Kumwesən ia neiai ramərɨmənu ia nɨtətə səvənhi rəmwhen ia kiɡ riti sə ro nəveɡɨnien asori səvəi tɨni tɨ nəri nə mə tɨni rɨpkiri a pran səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_3","070_22_3","MAT","22","3","3","Rərhi pen nərmama səməme kamho tukwini nari min həuvən mhəkwein nərmama səməme in ruvəni pen raka tɨ nirəha i mə tuhəuvehe, mətə irəha həpwəh nokeikeiien mə tuhəuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_4","070_22_4","MAT","22","4","4","Ro pen kiɡ rərari mərhi pen nərmama nepwɨn mwi səməme kamho tukwini nari min, rɨni pen tɨ nirəha i mə, ‘Kɨmiaha tihəuvən mhəni pen tɨ nərmama səməme iakuvəni raka tɨ nirəha i mə tuhəuvehe mə hətə ro iakɨnəpnəpenə raka səiou nəveɡɨnien. Iakɨnousi əpune raka kau me səiou mɨne kwəti kau me səiou həsisi amasan. Narimnari me pam i iakameitenhi a kɨmiaha. Tihəuvehe tɨ nəveɡɨnien asori səiou sə iakamo səvəi nərɨk tɨ nəri nə mə rɨpkiri a pran səvənhi.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_5","070_22_5","MAT","22","5","5","Mətə irəha ho nəri auər a ia nəɡkiariien səvəi kiɡ, mamhəuvən. Riti revən tɨ səvənhi nəmhien. Riti revən tɨ səvənhi stoa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_6","070_22_6","MAT","22","6","6","Nərmama me nəha nepwɨn həkwtəmhiri nərmama səməme kamho tukwini nari m kiɡ, mho naurɨsien mɨnraha, mhousi əpune irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_7","070_22_7","MAT","22","7","7","Ia nəpɨn nəha kiɡ niemaha rəpi. Ro pen rərhi pen naruaɡən me səvənhi, həuvən mhousi əpune nərmama me nəha səməme hənousi əpune səvənhi me nərmama, nənə mhəuvani taon səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_8","070_22_8","MAT","22","8","8","Kurirə irə kiɡ rɨni pen tɨ nərmama səməme kamho tukwini nari min mə, ‘Nəveɡɨnien asori səiou sə iakamo tɨ nərɨk sə rɨpkiri a pran i iakɨnəpnəpenə pam tukwe, mətə səməme iakuvəni raka tɨ nirəha i mə tuhəuvehe həpwəh nəmwhenien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_9","070_22_9","MAT","22","9","9","Ro iamɨnhi irə, kɨmiaha tihəuvən fwe suatuk me, mhəni pen tɨ nərmama me pam səməme hiətoni irəha mə tuhəuvehe ia nəveɡɨnien səiou.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_10","070_22_10","MAT","22","10","10","Nənə nərmama me nəha kamho tukwini nari m kiɡ həier, mhəuvən ia suatuk me, mhəkwein nərmama me pam səməme hətoni irəha, nəkur ərəha mɨne nəkur amasan, həuvehi irəha mhəuvən tɨ nəveɡɨnien asori səvəi kiɡ. Nənə nimwə sə kaməni nari ikɨn rukuər ia nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_11","070_22_11","MAT","22","11","11","Mətə nəpɨn kiɡ ruvnimwə pehe mə trətoni nərmama me nəha səməme həuvehe, rətə iərmama riti raməni nari mɨpkarkahu mhə tɨnari atukwatukw sə kamarkahu i ia nəveɡɨnien sə ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_12","070_22_12","MAT","22","12","12","Nənə kiɡ rɨni pen tukwe in mə, ‘Iou riti! Ikəfuvnimwə pehe irə məpwəh narkahuien tɨnari atukwatukw sə kamarkahu i ia nəveɡɨnien iamɨnhi?’ Nənə iərmama nəha rɨreirei mə trɨni nəfe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_13","070_22_13","MAT","22","13","13","Nənə kiɡ rɨni pen tɨ nərmama me nəha kamho tukwini nari min mə, ‘Hərihi rəɡɨn mi mɨne nɨsun mi, mhərarki irapw iruə ia nəpitəvien. Kwopun nəha nərmama tuhasək ikɨn, mhahi tərini revɨnraha.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_14","070_22_14","MAT","22","14","14","Nənə Iesu rarə mɨni mwi mə, “Kaməkwein nərmama həpɨk mə tuhəuvehe, mətə houihi a Kumwesən ruvərfi raka irəha mə səvənhi me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_15","070_22_15","MAT","22","15","15","Ia nəpɨn nəha Farisi me həuvən, mhəɡkiari pəri, mamhəres mə tuhəfo mho Iesu rəfwəkour ia nəɡkiariien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_16","070_22_16","MAT","22","16","16","Nəpɨn həɡkiari pam, hərhi pen nərmama nepwɨn səvənraha tɨ Iesu həuvən irəha nərmama nepwɨn səvəi Kiɡ Herot, nənə mhəni mə, “Iahatən. Kɨmaha iahəukurən mə ik iəmə sə ikani nɨpərhienien. Ikamahatən atukwatukw suatuk sə Kumwesən rokeikei mə nərmama tuhesi pen. Ikəpwəh nehekɨrien nərmama, mətə nəmə asori uə nəmə auər a ikahatən rəmnəmwhen a tɨ nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_17","070_22_17","MAT","22","17","17","Ro iamɨnhi irə tiko mɨni pehe ro tukumaha i nətərɨɡien səim. Ratukwatukw ia Loa səkɨtaha mə tsərəku pen nəmri takis m Kiɡ Sisa uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_18","070_22_18","MAT","22","18","18","Mətə Iesu ruvəukurən raka nətərɨɡien ərəha səvənraha, rɨni mə, “Kɨmiaha kəuətkəsuə me. Rəfo hiameipweipwi iou iamɨnhi irə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_19","070_22_19","MAT","22","19","19","Həuvehi silin riti mhəuvehi mhəuvehe, pwəh iakətə ro.” Nənə irəha həuvei pen silin riti min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_20","070_22_20","MAT","22","20","20","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nənɨmwi iərmama sin i ia silin? Nənə nəɡhi sin i?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_21","070_22_21","MAT","22","21","21","Mɨreɡi həni mə, “Nənɨmwi Kiɡ Sisa mɨne nəɡhi Kiɡ Sisa.” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Ro iamɨnhi irə narimnari me səvəi Kiɡ Sisa hiəuvei pen m Kiɡ Sisa. Narimnari me səvəi Kumwesən hiəuvei pen m Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_22","070_22_22","MAT","22","22","22","Nəpɨn irəha həreɡi nəɡkiariien səvənhi, nənimenraha rier. Nənə həpwəh Iesu mamhəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_23","070_22_23","MAT","22","23","23","Ia nəpɨn nəha mwi Satusi me nepwɨn həuvehe tɨ Iesu. (Satusi me irəha kamhəni mə iərmama sə ruvamhə ko rɨpkətui mhə mwi.) Irəha həuvehe mhəres Iesu nəresien riti, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_24","070_22_24","MAT","22","24","24","mhəni mə, “Iahatən, Moses rɨməni mə, ‘Trɨni mɨnuə iərman riti remhə, məpwəh səvənhi pran, mətə tɨnɨnrau riwən, piəvi iərman nəha traməkeikei miri pran nəha rouərəhi nəkwərhakwərha me, rouəsihaɡɨn piəvi iəmə nəha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_25","070_22_25","MAT","22","25","25","Mətə nərman me nepwɨn səkɨtaha, irəha pam sefen. Irəha piəvnraha me. Sə rasori riri pran riti, rouəpwəh nərəhiien iəkunouihi riti, remhə, məpwəh səvənhi pran. Nənə piəvi iərman nəha riri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_26","070_22_26","MAT","22","26","26","Piəvni sə resi pen in mwi ro iamɨnhi irə. Nənə piəvni sə ro kahar in mwi ro iamɨnhi irə mamevən meste sampam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_27","070_22_27","MAT","22","27","27","Nərman me nəha sefen hemhə pam. Nənə prən nəha remhə mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_28","070_22_28","MAT","22","28","28","Ni pehe ro tukumaha i. Ia nəpɨn nəha Kumwesən tro nərmama hətui mwi ia nemhəien, prən nəha səvəi sin ia nərman me nəha sefen, tɨ nəri nə mə irəha pam həməiri in?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_29","070_22_29","MAT","22","29","29","Mətə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiəreirei nɨpwrai nəɡkiariien me ia Nəkukuə Ikinan, mhəreirei mwi nɨskaiien səvəi Kumwesən. Ro iamɨnhi irə mɨne nahatənien səkɨmiaha rɨpkatukwatukw mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_30","070_22_30","MAT","22","30","30","Nəpɨn nərmama tuhətui mwi ia nemhəien, nərman tuhəpwəh niriien nɨpran, nɨpran tuhəpwəh nesi penien nərman. Mətə irəha tuhəmwhen ia naɡelo me ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_31","070_22_31","MAT","22","31","31","Nənə nəɡkiariien səvəi nəɡkiariien i hiaməni mə iərmama ko rɨpkətui mhə mwi ia nemhəien. Rosi kɨmiaha hiəpkəvsini raka mhə nəɡkiariien i Kumwesən rɨməni pehe tukumiaha i uə? Rɨməni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_32","070_22_32","MAT","22","32","32","‘Iou Kumwesən səvəi Epraham mɨne Kumwesən səvəi Aesak mɨne Kumwesən səvəi Jekop.’ In rɨpko mhə Kumwesən səvəi nərmama me səməme həuvamhə, mətə in Kumwesən səvəi nərmama me səməme kamhəmɨru.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_33","070_22_33","MAT","22","33","33","Nəpɨn nərmama me həreɡi nəɡkiariien nəha Iesu ramahatən nərmama me irə, nənimenraha rier. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_34","070_22_34","MAT","22","34","34","Mətə nəpɨn Farisi me həreɡi mə Iesu rəsisəɡ tərhui Satusi me ia nəɡkiariien səvənhi, irəha housəsɨmwɨn irəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_35","070_22_35","MAT","22","35","35","Irəha riti in iahatən səvəi Loa rəres pen nari riti min mə trɨreɡi ro Iesu mə trəfni irə. In rɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_36","070_22_36","MAT","22","36","36","“Iahatən. Nəfe loa ia Loa səvəi Moses in rasori?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_37","070_22_37","MAT","22","37","37","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “‘Tikaməkeikei mokeikei Iərɨmənu Kumwesən səim ia rerɨm me pam, mokeikei in ia nɨmɨruien me pam səim, mokeikei in ia nətərɨɡien me pam səim.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_38","070_22_38","MAT","22","38","38","Loa nəha in rasori makupwən ia loa me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_39","070_22_39","MAT","22","39","39","Nənə loa səro kəru irə rakurirə pen loa nəha rəmwhen irə. Rɨni mə, ‘Tikaməkeikei mokeikei piam rəmwhen ikokeikei atukw a ik.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_40","070_22_40","MAT","22","40","40","Nəɡkiariien me pam kɨmərai pen ia Loa səvəi Moses mɨne nəkukuə me səvəi profet kupwən me həɡher pen ia loa mi nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_41","070_22_41","MAT","22","41","41","Farisi me housəsɨmwɨn irəha me, nənə Iesu rəres pen irəha i ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_42","070_22_42","MAT","22","42","42","mə, “Kɨmiaha hiaməfətərɨɡ irə mə Kristo in tɨni sin?” Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə, “In tɨni Kiɡ Tevɨt tɨ nəri nə mə truku pen ia kwənəkwus səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_43","070_22_43","MAT","22","43","43","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Mətə rəfo nəha Kiɡ Tevɨt rɨnəkwein Kristo mə Iərɨmənu səvənhi? Ia nəpɨn nəha Nənɨmwɨn Ikinan rɨnarə irə Kiɡ Tevɨt rɨməni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_44","070_22_44","MAT","22","44","44","‘Kumwesən rɨni pen tɨ Iərɨmənu səiou mə, Əkure ia nɨkarek mwatuk mesite tako nərmama səməme haməmwəki ik həuvehe, tikərpwi utə tɨpaɡe nɨsum mi ia nirəha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_45","070_22_45","MAT","22","45","45","Mə Kiɡ Tevɨt rɨnəkwein Kristo mə Iərɨmənu səvənhi rəfo kɨmiaha hiaməni mə in tɨni Kiɡ Tevɨt?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT22_46","070_22_46","MAT","22","46","46","Nəpɨn Iesu rəres nəresien nəha, iərmama riti riwən ko rɨrɨpwen pen min. Ia nəpɨn nəha mamevən, nərmama pam həhekɨr nəresien nəresien me min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_1","070_23_1","MAT","23","1","1","Iesu rəɡkiari m nərmama me mɨne nərmama me səvənhi, mɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_2","070_23_2","MAT","23","2","2","“Nahatən me səvəi Loa mɨne Farisi me kamhəkure ia təmwki Moses. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_3","070_23_3","MAT","23","3","3","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihaməkeikei mhəsiai irəha, mho nəfe nəɡhɨn irəha həni pehe tukumiaha i. Mətə tihəpwəh noien rəmwhen ia nirəha. Irəha kamhəvisau, mətə həpko mhə nəfe kamhəni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_4","070_23_4","MAT","23","4","4","Kamhəkeikei m nərmama me mə tuhesi pen loa skai me səməme həmwhen ia katipə sə rɨpam, mətə irəha həpkuvei pen mhə nəkwai rəɡɨnraha riti mhasitu ia nirəha tɨ natipəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_5","070_23_5","MAT","23","5","5","Kamho noien amasan me pam səvənraha mə nərmama tuhətoni həɡnəɡɨni irəha. Kwəti tənərɨpw me i kɨməvai pen nəɡkiariien səvəi Kumwesən irə, nərmama kamhərihi tərini pen ia nɨpwənanraha mɨne rəɡɨnraha, nahatən me səvəi Loa kamhəkwusi səvənraha sə pwinari, mho mwi nusvenhi karkahu me səvənraha həpwəmwɨs. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_6","070_23_6","MAT","23","6","6","Ia nəveɡɨnien asori me irəha hokeikei mə tuhəkure ia kwopun kamsiai nərmama me ikɨn. Ia nəkwai nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel hokeikei mə tuhəkure ia kwopun amasan me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_7","070_23_7","MAT","23","7","7","Ia kwopun kamo maket me ikɨn hokeikei mə nərmama tuhəkwein irəha ia nɨsiaiien, mhokeikei nəpɨn nərmama həkwein irəha mə, ‘Iahatən.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_8","070_23_8","MAT","23","8","8","Mətə kɨmiaha tihəpwəh nəseniien nərmama həkwein kɨmiaha mə ‘Iahatən,’ tɨ nəri nə mə iahatən səkɨmiaha kuatia a, nənə kɨmiaha piəvmiaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_9","070_23_9","MAT","23","9","9","Nənə tihəpwəh nəkweinien iərmama riti ia tɨprənə i mə ‘Tata,’ tɨ nəri nə mə Tata səkɨmiaha kuatia a. In ramarə fwe ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_10","070_23_10","MAT","23","10","10","Nənə tihəpwəh nəseniien nərmama həkwein kɨmiaha mə ‘Iərɨmənu,’ tɨ nəri nə mə səkɨmiaha Iərɨmənu kuatia a. In i iou, Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_11","070_23_11","MAT","23","11","11","Iərmama sə rokeikei mə trasori ia kɨmiaha in traməkeikei muvehe mo iərmama sə ramo tukwini nari m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_12","070_23_12","MAT","23","12","12","Mətə iərmama sə rauvehi utə in, Kumwesən truvehi irapw in. Iərmama sə rauvehi irapw in Kumwesən truvehi utə in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_13","070_23_13","MAT","23","13","13","Trərəha anan tukumiaha nahatən me səvəi Loa mɨne Farisi me. Kɨmiaha kəuətkəsuə me. Hiaməsisəɡ ia təpinhə ia nɨtətə ia neiai ia nəmri nərmama. Kɨmiaha hiəpwəh nuvnimwəien ia nɨtətə nəha, nənə hiaməsisəɡ mwi nərmama səməme hokeikei mə tuhəuvnimwə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_15","070_23_15","MAT","23","15","15","Trərəha anan tukumiaha nahatən me səvəi Loa mɨne Farisi me. Kɨmiaha kəuətkəsuə me. Hiəsuə ia nɨtətə me mhəpi sɨmwɨn ia təsi mɨne tənə mhəuvən isipwɨn mə tihəvi iərmama kuatia ruvehe mukurirə ia kɨmiaha. Nənə nəpɨn in ruvehe mukurirə ia kɨmiaha, hio ruvehe mərəha anan məpi raka kɨmiaha. Nɨpwnəti kwopun napw asori rauək ikɨn irəha nə kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_16","070_23_16","MAT","23","16","16","Trərəha anan tukumiaha. Kɨmiaha nərmama hiaməiri pen nərmama ia suatuk sə tuhesi, mətə nənimemiaha rɨfwə. Hiaməni mə ‘Trɨni mɨnuə iərmama riti rahatən nimwə səvəi Kumwesən, muvehi kwəsuahi irə, nəɡkiariien nəha ro nəri auər a. Mətə trɨni mɨnuə rahatən kol ia nəkwai nimwə nəha, muvehi kwəsuahi irə, in traməkeikei mo nəfe in ramɨni.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_17","070_23_17","MAT","23","17","17","Kɨmiaha hiəreirei nari. Nənimemiaha rɨfwə. Sə pəku nəha ro ikinan məpi raka, kol nəha uə nimwəfwaki sə ro kol ruvehe mo ikinan i? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_18","070_23_18","MAT","23","18","18","Nənə kɨmiaha hiaməni mə, ‘Trɨni mɨnuə iərmama riti rahatən nɨfatə səvəi Kumwesən, muvehi kwəsuahi irə, nəɡkiariien nəha ro nəri auər a. Mətə trɨni mɨnuə rahatən nari riti sə kɨnəmri utə ia təkure nɨfatə nəha, in traməkeikei mo nəfe in ramɨni.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_19","070_23_19","MAT","23","19","19","Kɨmiaha nənimemiaha rɨfwə. Sə pəku nəha ro ikinan məpi raka, nəri sə raməmak utə ia təkure nɨfatə uə nɨfatə səvəi Kumwesən sə ro nəri nəha ruvehe mo ikinan i? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_20","070_23_20","MAT","23","20","20","Ro iamɨnhi irə iərmama sə ramahatən nɨfatə səvəi Kumwesən, mauvehi kwəsuahi irə, in ramahatən nɨfatə nəha mɨne narimnari me pam səməme kamhəmak ia təkuren kauvei pen m Kumwesən, mauvehi kwəsuahi ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_21","070_23_21","MAT","23","21","21","Nənə iərmama sə ramahatən nimwə səvəi Kumwesən, mauvehi kwəsuahi irə, in ramahatən nimwə nəha mɨne Kumwesən sə ramarə fwe ia nəkwan, mauvehi kwəsuahi ia nirau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_22","070_23_22","MAT","23","22","22","Nənə iərmama sə ramahatən neiai, mauvehi kwəsuahi irə, ramahatən Kumwesən mɨne jea sə Kumwesən raməkure irə mamərɨmənu, mauvehi kwəsuahi ia nirau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_23","070_23_23","MAT","23","23","23","Trərəha anan tukumiaha nahatən me səvəi Loa mɨne Farisi me. Kɨmiaha kəuətkəsuə me. Hiaməuai narimnari me səkɨmiaha ia kusen ten, mamhəuvei pen riti m Kumwesən. Hiamo iamɨnhi irə ia nəri ouihi rəmwhen ia nɨmwai nei me səməme kavi rərəɡi pen ia nəveɡɨnien. Mətə hiənenouenou nəɡkiariien me həpam mwi. Kɨmərai pen ia Loa səvəi Kumwesən mə iərmama traməkeikei mo noien atukwatukw, mamapi tɨ iərmama, nənə mamahatətə ia Kumwesən. Ramasan mə kɨmiaha hiamo nəɡkiariien asori me nəha, mhəpwəh nenouenouien mwi nəɡkiariien ouihi me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_24","070_23_24","MAT","23","24","24","Kɨmiaha nərmama hiaməiri pen nərmama ia suatuk sə tuhesi, mətə nənimemiaha rɨfwə. Nəpɨn hiənɨmwi nui, hiəpeki raka manman irə, mətə hiəpkətə mhə nərimɨru nəha kamel raməmak irə, nənə hiətɨɡai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_25","070_23_25","MAT","23","25","25","Trərəha anan tukumiaha nahatən me səvəi Loa mɨne Farisi me. Kɨmiaha kəuətkəsuə me. Noien səkɨmiaha rəmwhen ia kap mɨne tikinari kaikuas irə iruə rəmher mətə nəkwan rəmkemɨk. Fwe imwə rerɨmiaha rukuər ia nərəhaien mɨne nakresien. Hiamətərɨɡ əpa tukumiaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_26","070_23_26","MAT","23","26","26","Ik Farisi, nənimem rɨfwə pərhien. Kupwən maikuas ia nəkwai kap mɨne plet kurirə ikəpərhi tekɨn iruə rəmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_27","070_23_27","MAT","23","27","27","Trərəha anan tukumiaha nahatən me səvəi Loa mɨne Farisi me. Kɨmiaha kəuətkəsuə me. Kɨmiaha hiəmwhen ia nɨpəɡi kəruəterei sə kərkwafə pen iərmama sə remhə ikɨn kəfəri iruə rəpsan. Nəpɨn nərmama hətoni iruə, rerɨnraha rɨrhi mə ramasan, mətə fwe imwə rukuər ia nɨkəkri iərmama mɨne nɨpwran sə rɨmərɨr məmkemɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_28","070_23_28","MAT","23","28","28","Ia noien nəha rəmwhen a mwi nəpɨn nərmama hətə nɨpwramiaha iruə, rerɨnraha rɨrhi mə kɨmiaha hiatukwatukw, mətə fwe imwə rerɨmiaha rukuər ia neikuəien mɨne noien ərəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_29","070_23_29","MAT","23","29","29","Trərəha anan tukumiaha nahatən me səvəi Loa mɨne Farisi me. Kɨmiaha kəuətkəsuə me. Hiəuvrhəkɨn kref me səvəi profet me mɨne nəmə atukwatukw me, mamhərukwi utə tihinari me ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_30","070_23_30","MAT","23","30","30","Kɨmiaha hiaməni mə, ‘Rɨpkɨni mɨnuə samarə ia nəpɨn kupwən səvəi kaha me, ko səpwəh noien rəmwhen irəha həno, mhousi əpune profet me.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_31","070_23_31","MAT","23","31","31","Ia nəɡkiariien nəha kɨmiaha hiaməni pui atukw a kɨmiaha mə nɨpərhienien i nɨmwipwi nərmama me nəha səməme hənousi əpune profet kupwən me irəha nə kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_32","070_23_32","MAT","23","32","32","Ramasan mə kɨmiaha tihərɨpɨn noien ərəha me nəha kaha kupwən me səkɨmiaha həno stat mho, mho sampam irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_33","070_23_33","MAT","23","33","33","Kɨmiaha snek me, hiəmwhen ia nɨpwnəti snek me kamhahi əpune iərmama! Tihəfo mhap mə Kumwesən trəpwəh nərpwɨnien noien ərəha me səkɨmiaha ia kwopun napw asori rauək ikɨn? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_34","070_23_34","MAT","23","34","34","Tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiamo noien me nəha, iou takərhi pehe profet me, mɨne nərmama səməme həukurən nari, mɨne nahatən me həuvehe tukumiaha. Kɨmiaha tihousi əpune nepwɨn, mhərui tərini pen nepwɨn ia nei kamarkuaui, mhousi nepwɨn ia nəkwai nimwəfwaki me səkɨmiaha, mhərɨpwi irəha ia taon me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_35","070_23_35","MAT","23","35","35","Takərhi pehe irəha tukumiaha iamɨnhi irə mə kɨmiaha nərmama ipwet mɨne tihəuvehi nərpwɨnien tɨ nɨte nəkur atukwatukw me pam sə rɨnaiu ia tɨprənə i rostat ia nɨte Epel, iəmə sə rɨpko mhə nərəhaien riti, muvehe meste nɨte Sekaraea tɨni Perekia sə kɨmiaha hiənousi əpune ia nimwə səvəi Kumwesən ia nɨmwrhenhi nɨfatə mɨne kwopun sə ro ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_36","070_23_36","MAT","23","36","36","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i narimnari me pam i treste kɨmiaha nərmama ipwet mɨne.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_37","070_23_37","MAT","23","37","37","“Jerusalem, Jerusalem! Ik taon i ikamousi əpune profet me, maməkwi əpune nərmama səməme Kumwesən ramərhi pehe irəha tukw ik. Nəpɨn rɨpɨk iakokeikei mə takousəsɨmwɨn nɨpwnətɨm me rəmwhen ia rɨnhi menu ramo ia tɨni me mauiui irəha ia tərəɡɨn mi. Mətə kɨmiaha hiəpwəh nokeikeiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_38","070_23_38","MAT","23","38","38","Hətə ro. Təkwtəkwuni nəha Kumwesən trəpwəh nimwə səkɨmiaha ro tekɨn a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT23_39","070_23_39","MAT","23","39","39","Iakamɨni pehe tukumiaha i mə kɨmiaha tihəpwəh mwi nətoniien iou meste tihəni mə, ‘Səɡnəɡɨni iərmama i rauvehe ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_1","070_24_1","MAT","24","1","1","Iesu rier ia nimwə səvəi Kumwesən mamevən. Ia nəpɨn nəha nərmama me səvənhi həuvehe mhahatən pen nimwə nəha mɨne nimwə me nəha kɨməuvrhəkɨn pen mwi irə mə in trətoni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_2","070_24_2","MAT","24","2","2","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiamətə nimwə me i? Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə tukamevən tukousi testesi pam, kəruəterei riti ko rəpwəh nərer əknekɨnien ia riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_3","070_24_3","MAT","24","3","3","Kurirə irə Iesu raməkure ia Təkuər Olif, nənə nərmama me səvənhi həuvehe tukwe. Nəpɨn irəha min əpa həres pen in i mə, “Tiko mɨni ro tukumaha i mə narimnari me i tuhəuvehe tɨnesən? Nəfe nɨmtətien truvehe mahatən pen mə nuveheien səim mɨne nəpɨn sampam krouvəuvehe ipaka?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_4","070_24_4","MAT","24","4","4","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tihaməsiari kamo iərmama riti reikuə ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_5","070_24_5","MAT","24","5","5","Nərmama həpɨk tuhəuvehe ia nəɡhɨk, mhəni mə irəha Kristo. Tuheikuə ia nərmama həpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_6","070_24_6","MAT","24","6","6","Kɨmiaha tihəreɡi nərmama tuhəvisau ia naruaɡənien me mə ‘naruaɡənien riti fwe’ uə ‘naruaɡənien trutə.’ Tihətui amasan rərəha hiəhekɨr, tɨ nəri nə mə nəri nəha traməkeikei muvehe, mətə rɨpko mhə ihi nəpɨn sampam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_7","070_24_7","MAT","24","7","7","Iakamɨni iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nərmama ia kwənəkwus riti tuhəskəmter mharuaɡən irəha nərmama ia kwənəkwus əpə. Nərmama səvəi kiɡ riti tuhəskəmter mharuaɡən irəha nərmama səvəi kiɡ əpə. Nukumhə trahi nərmama. Kwopun me nepwɨn nɨmwnɨmwien trɨkiu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_8","070_24_8","MAT","24","8","8","Mətə narimnari me pam i rəmwhen a ia pran sə rɨnamreɡi təkutan rɨnaməmisə tɨ nərəhiien iəkunouihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_9","070_24_9","MAT","24","9","9","Ia nəpɨn nəha tukuvei pen kɨmiaha ia rəɡi nərmama mə irəha tuho nəmisəien m kɨmiaha, mhousi əpune kɨmiaha. Nərmama ia tənəmtənə me pam tuhəmwəki kɨmiaha tɨ nəri nə mə kɨmiaha nərmama me səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_10","070_24_10","MAT","24","10","10","Nərmama həpɨk nahatətəien səvənraha trɨmwei. Irəha tuhəseni pen irəha me ia rəɡi nəmə ərəha me, mhəmwəki irəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_11","070_24_11","MAT","24","11","11","Profet eikuə me həpɨk tuhəskəmter, mheikuə ia nərmama me həpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_12","070_24_12","MAT","24","12","12","Nənə tɨ nəri nə mə noien ərəha truvehe masori, nərmama həpɨk nokeikeiien səvənraha truvehe məkwiei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_13","070_24_13","MAT","24","13","13","Mətə iərmama sə trərer əknekɨn ia nahatətəien səvənhi meste nərəhaien me i həuvehe mhəukurau pam, Kumwesən truvehimɨru in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_14","070_24_14","MAT","24","14","14","Tukɨni irapw nəɡkiariien amasan i raməɡkiari ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. Nərmama ia tənəmtənə me pam tuhaməkeikei mhəreɡi kurirə irə nəpɨn sampam truvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_15","070_24_15","MAT","24","15","15","“Kɨmiaha tihətoni nəri nəha Profet Taniel rɨməni kani mə ‘Nəri sə rərəha anan mamouraha narimnari ikinan.’ Tramərer ia kwopun ikinan fwe ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən. Nəpɨn kɨmiaha tihətoni, iərmama sə raməvsini nəkukuə i traməkeikei mukurən nɨpwran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_16","070_24_16","MAT","24","16","16","Nərmama ia tənə Jutia tuhaməkeikei mhap mhərkwafə ia təkuər me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_17","070_24_17","MAT","24","17","17","Trɨni mɨnuə iərmama riti ramapwɨs ia təkure nimwə səvənhi, traməkeikei meiwaiu map akwauakw, məpwəh nuvnimwəien mə truvehi nari riti sə rəmak ia nəkwai nimwə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_18","070_24_18","MAT","24","18","18","Nənə trɨni mɨnuə iərmama riti raməmhu ia nəmhien səvənhi, traməkeikei map akwauakw, məpwəh nɨrərɨɡien mevən imwəni mə truvehi səvənhi tɨnari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_19","070_24_19","MAT","24","19","19","Trərəha anan tɨ nɨpran me səməme tuhəpəmpəm mɨne səməme tuhaməuvei pen kənunu m nəkwərhakwərha əmtəmetə me ia nəpɨn nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_20","070_24_20","MAT","24","20","20","Tihəfwaki mə nəpɨn nəha tihap irə trəpwəh nuveheien ia nəpɨn səvəi nəkwieiien uə ia Sapat riti, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_21","070_24_21","MAT","24","21","21","tɨ nəri nə mə nəpɨn nəha nəpɨn səvəi nərəhaien. Nərəhaien nəha trasori məpi raka nərəhaien me pam səməme həuvəuvehe raka fwe nukune narəien mesite pehe ipwet mɨne. Nənə nərəhaien riti mwi riwən truvehe məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_22","070_24_22","MAT","24","22","22","Ko nərəhaien nəha ravən əpwəmwɨs, nərmama me hemhə pam. Mətə Iərɨmənu tro nəpɨn sə nərəhaien nəha travən irə rukwakwa. In tro iamɨnhi irə mə truvehimɨru nərmama me səvənhi səməme in ruvərfi raka irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_23","070_24_23","MAT","24","23","23","Ia nəpɨn nəha, trɨni mɨnuə iərmama riti rɨni pehe tukumiaha i mə, ‘Hətə ro, Kristo i’ uə ‘Hətə ro, Kristo nəha,’ kɨmiaha tihəpwəh nɨniien nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_24","070_24_24","MAT","24","24","24","Nərmama tuhəskəmter. Nepwɨn tuhəni mə irəha Kristo, mətə neikuəien. Nepwɨn tuhəni mə irəha profet, mətə neikuəien. Tuho nɨmtətien asori me mɨne narimnari me nərmama tuhətoni mhərkəri asori nari irə. Irəha tuhəmwur mə tuheikuə ia nərmama səməme Kumwesən ruvərfi raka irəha, trɨni mɨnuə irəha həukurən noien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_25","070_24_25","MAT","24","25","25","Hətə ro. Narimnari me pam iakukupwən muvəni raka tukumiaha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_26","070_24_26","MAT","24","26","26","Ro iamɨnhi irə trɨni mɨnuə nərmama me nepwɨn həni pehe tukumiaha i mə, ‘Hətə ro. Kristo in fwe ia kwopun akwesakwes ikɨn,’ tihəpwəh nevənien fwe ikɨn. Trɨni mɨnuə həni mə, ‘Hətə ro. In i ia nəkwai nimwə,’ tihəpwəh nɨniien nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_27","070_24_27","MAT","24","27","27","Nəpɨn rouapɨr irə nərmama hətoni nəhiapwien səvənhi fwe pesu meste nari fwe prehi. Iou, Iəməti Iərmama, nuveheien səiou tro mwi iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_28","070_24_28","MAT","24","28","28","Ia kwopun pəku nɨpwrai nəri remhə ikɨn menu me nəha kamhani nɨpwrai nəri sə remhə tuhəuvehe mhousəsɨmwɨn irəha me, mhani.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_29","070_24_29","MAT","24","29","29","“Nəpɨn nərəhaien nəha trukurau pam, təkwtəkwuni a mwi meri truvehe mɨpitəv, məkwə trəpwəh nəhiapwien, kəməhau me ia nɨmaɡouaɡou tuhəsasəsas, narimnari me ia nɨmaɡouaɡou həskai pɨk, Kumwesən trɨkiukiu ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_30","070_24_30","MAT","24","30","30","Ia nəpɨn nəha nɨmtətien səiou Iəməti Iərmama trier irapw ia nɨmaɡouaɡou. Nənə nərmama ia kwənəkwus me pam ia təkure tɨprənə i tuhəreɡi rərəha mhasək tukwe. Irəha tuhətoni iou, Iəməti Iərmama, ia nəpuə fwe ia nɨmaɡouaɡou iakauvehe ia nɨskaiien mɨne nukuraanien asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_31","070_24_31","MAT","24","31","31","Ia nəpɨn nəha kisɨpw riti trasək asori, nənə takərhi raka naɡelo me səiou, həuvrehi, mhəuvesu, mhəuveraha, mhəuvarei, mhəuvən ia kwopun me pam ia tɨprənə i, mhəpeki nərmama me səməme iakɨmərfi irəha mə səiou, mhəpeki irəha mhəuvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_32","070_24_32","MAT","24","32","32","“Həreɡi ro nusipekɨnien səvəi nei nəha niemɨs. Nəpɨn rɨnarkwi pen tukun sə rɨmərməru mɨnaməpɨrpɨr, kɨmiaha hiəukurən mə nəpɨn səvəi nəpnəpanien ruvəuvehe ipaka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_33","070_24_33","MAT","24","33","33","Rəmwhen a mwi, nəpɨn kɨmiaha tihətoni narimnari me i, tihəukurən mə iou, Iəməti Iərmama, iakuvəuvehe ipaka, rəmwhen a iakamərer ia kwəruə ia nimwə mə takuvnimwə pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_34","070_24_34","MAT","24","34","34","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə nərmama səməme kamhəmɨru təkwtəkwuni mɨne tuhəpwəh nemhə pamien meste narimnari me pam i həier pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_35","070_24_35","MAT","24","35","35","Neiai mɨne tɨprənə trouiwən, mətə nəɡkiariien me səiou tuhəpkiwən mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_36","070_24_36","MAT","24","36","36","“Mətə nəpɨn səvəi nəri nəha uə aoa səvənhi iərmama riti riwən rukurən. Naɡelo me ia neiai mɨne iou mwi, Tɨni Kumwesən, iahəreirei. Mətə Tata səiou əpa rukurən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_37","070_24_37","MAT","24","37","37","Nəpɨn nəha iou, Iəməti Iərmama, takuvehe irə trəmwhen ia nəpɨn səvəi Noa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_38","070_24_38","MAT","24","38","38","Nəpɨn nesən asori rəpwəh ihi nauərien, nərmama me kamhəveɡɨn, mamhənɨmwi. Nərman me kamhəiri nɨpran. Nɨpran me kamhesi pen nərman. Irəha kamho noien me nəha mamhəuvən meste Noa ruvnimwə ia nɨtətə asori səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_39","070_24_39","MAT","24","39","39","Irəha həreirei mə tuhemhə meste nesən asori rauər, nənə iapiwən raiu mɨpeki raka irəha həmwhenɨmw. Iou, Iəməti Iərmama, nuveheien səiou tro mwi iamɨnha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_40","070_24_40","MAT","24","40","40","Ia nəpɨn nəha iərman kəru trouəmhu ia nəmhien, tukuvehi raka riti, kəpwəh riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_41","070_24_41","MAT","24","41","41","Pran kəru trouvənari ia kwopun kuatia, tukuvehi raka riti, kəpwəh riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_42","070_24_42","MAT","24","42","42","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihamətui a mhəpwəh napriien tɨ nəri nə mə hiəreirei nəfe nəpɨn Iərɨmənu səkɨmiaha truvehe irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_43","070_24_43","MAT","24","43","43","Mətə kɨmiaha tihaməkeikei mhəukurən nəri. Trɨni mɨnuə iərmama riti rukurən mə ipwet ia nəpɨn iərmama riti truvehe muvnimwə ia nəkwai nimwə səvənhi makres, in tramətui a məpwəh napriien. Ko in rəpwəh nəseniien iərmama riti reitehi nimwə səvənhi muvnimwə makres. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_44","070_24_44","MAT","24","44","44","Rəmwhen a mwi kɨmiaha mwi tihaməkeikei mhəpnəpenə tɨ nəri nə mə iou, Iəməti Iərmama, takuvehe ia nəpɨn riti tihakiraka iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_45","070_24_45","MAT","24","45","45","Iotukwininari sə rukurən nari, mamo nəkwai iəmə asori səvənhi ia nəpɨn me pam, iəmə asori səvənhi truvehi utə in ruvehe masori ia nimwə səvənhi mə trəkwməni nərmama me səvənhi ia nəpɨn atukwatukw kamhani nari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_46","070_24_46","MAT","24","46","46","Trɨni mɨnuə iəmə asori səvəi iotukwininari nəha ruvehe mətoni mə ramo wok me iamɨnha irə, iotukwininari nəha rerɨn traɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_47","070_24_47","MAT","24","47","47","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i iəmə asori nəha truvehi utə iotukwininari nəha ruvehe masori ia narimnari me pam səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_48","070_24_48","MAT","24","48","48","Mətə mə iotukwininari nəha rerɨn rɨnamrhi mə iəmə asori səvənhi ramo tanpen, məpwəh nuvehe akwauakwien, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_49","070_24_49","MAT","24","49","49","nənə rɨnamousi nərman mɨne nɨpran səməme kamho tukwini pəri nari irəha min, maməveɡɨn, mamənɨmwi, mamakonə irəha nərmama kamhənɨmwi pɨk, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_50","070_24_50","MAT","24","50","50","iəmə asori səvənhi truvehe ia nəpɨn riti in trakiraka in, uə ia aoa riti sə in rɨreirei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT24_51","070_24_51","MAT","24","51","51","Nənə iəmə asori səvənhi trərpwɨn noien ərəha me səvənhi, məmri pen in ramarə irəha kəuətkəsuə me. Ia kwopun nəha irəha tuhasək, mhahi tərini revɨnraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_1","070_25_1","MAT","25","1","1","“Nəpɨn nəha nɨtətə ia neiai truvehe irə trəmwhen ia nɨprən ouihi me irəha pam ten. Həuvehi laet me səvənraha mhəuvən mə tuhətoni iərman sə triri vi a pran səvənhi. Iərman nəha triri prən nəha krouevən fwe imwəni rouarə pəri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_2","070_25_2","MAT","25","2","2","Prən ouihi me nəha krirum həreirei nari. Krirum həukurən nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_3","070_25_3","MAT","25","3","3","Nəpɨn səməme həreirei nari həuvehi laet me səvənraha, həpwəh nuvehiien oel laet rauək irə irəha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_4","070_25_4","MAT","25","4","4","Mətə səməme həukurən nari həuvehi laet me səvənraha, mhəuvehi mwi tɨkinari me nepwɨn həukuər ia oel laet rauək irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_5","070_25_5","MAT","25","5","5","Nənə tɨ nəri nə mə iərman sə rɨpkiri a pran səvənhi ramo tɨpwə irəha həreɡi napriien ruvehi irəha hapri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_6","070_25_6","MAT","25","6","6","Mətə ia kurkwai nəpɨn iərmama riti rəkwein, mɨni mə, ‘Iərman sə rɨpkiri a pran səvənhi rauvehe! Həuvehe mhətoni!’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_7","070_25_7","MAT","25","7","7","Ia nəpɨn nəha nɨprən ouihi me nəha ten hətui, mhəpərhi laet me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_8","070_25_8","MAT","25","8","8","Nənə səməme həreirei nari həni pen tɨ səməme həukurən nari mə, ‘Həuvei pehe səkɨmiaha riti oel laet rauək irə. Laet me səkɨmaha hənaməfwə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_9","070_25_9","MAT","25","9","9","Mətə səməme həukurən nari həni mə, ‘Rekəm. Oel i laet rauək irə trɨpkəmwhen mhə tukutaha pam. Həuvən fwe ia stoa me mhəuvehi nəmri səkɨmiaha me nepwɨn.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_10","070_25_10","MAT","25","10","10","Nəpɨn irəha kamhəuvən mə tuhəuvehi nəmri oel laet rauək irə, iərman sə rɨpkiri a pran səvənhi rapirapw. Nɨprən ouihi me nəha krirum səməme hənəpnəpenə, həuvnimwə irəha min ia nəkwai nimwə sə tukəni nəveɡɨnien asori ikɨn. Nənə nərmama həsisəɡ ia təpinhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_11","070_25_11","MAT","25","11","11","Kurirə irə nɨprən ouihi me nəha səməme həpkəpnəpenə mhə hərərɨɡ mwi, mhəuvehe, mamhəkwein mə, ‘Iərɨmənu, Iərɨmənu, əsevər ia təpinhə tukumaha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_12","070_25_12","MAT","25","12","12","Mətə iərman sə rɨpkiri a pran səvənhi rɨni mə, ‘Iakamɨni nɨpərhienien tukumiaha i iakreirei kɨmiaha.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_13","070_25_13","MAT","25","13","13","Nənə Iesu rɨni mə, “Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihaməkeikei mhətui amasan, mhəpwəh napriien, tɨ nəri nə mə hiəreirei nəfe nəpɨn uə aoa Iərɨmənu səkɨmiaha truvehe irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_14","070_25_14","MAT","25","14","14","“Nuveheien səvənhi trəmwhen iərmama riti sə rauvehi navənien əpwəmwɨs səvənhi. Kurirə rier imwəni rəkwein nərmama səməme kamho tukwini nari min həuvehe. Nənə rəmri pen mane səvənhi ia rəɡɨnraha mə tuhətui amasan tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_15","070_25_15","MAT","25","15","15","Ia riti ruvei pen tənərɨpw me krirum mane rukuər irə, nənə tənərɨpw kəru m riti, nənə tənərɨpw kuatia m riti. Ruvei pen kuatia kuatia mɨnraha rəmwhen in rukurən mə trətui amasan tukwe. Kurirə irə in rier mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_16","070_25_16","MAT","25","16","16","Iərmama sə ruvehi tənərɨpw krirum revən atukwatukw mowok irə, nənə muvehi mane asori rukuər ia tənərɨpw krirum mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_17","070_25_17","MAT","25","17","17","Nənə iərmama sə ruvehi tənərɨpw kəru ro mwi iamɨnhi, nənə muvehi mane asori rukuər ia tənərɨpw kəru mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_18","070_25_18","MAT","25","18","18","Mətə iərmama sə ruvehi tənərɨpw kuatia revən meri tɨprənə, mɨnɨmwi mane səvəi iəmə asori səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_19","070_25_19","MAT","25","19","19","Nəpɨn əpwəmwɨs rukurau, iəmə asori səvəi nərmama me nəha rɨrərɨɡ muvehe, nənə mokeikei mə trəskun mane me nəha rɨməuvei pen mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_20","070_25_20","MAT","25","20","20","Nənə iərmama sə rɨməuvehi tənərɨpw krirum ruvehe mərer ia nəmri iəmə asori səvənhi, mɨni mə, ‘Iəmə asori, fwe kupwən ikɨməuvei pehe tənərɨpw krirum miou mane rukuər ia nirəha. Ətə ro, iakɨnowok irə rəkwəhi mwi masori iakuvai pen ia tənərɨpw krirum mwi.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_21","070_25_21","MAT","25","21","21","Nənə iəmə asori səvənhi rɨni pen tukwe in mə, ‘Ik iəmə amasan. Ikamo tukwini amasan nari miou ia nəpɨn me. Ikɨnətui amasan tɨ nəri ouihi i iakɨnəmri pehe ia rəɡɨm, mo pen tako ik ikuvehe masori mətui tɨ narimnari me rɨpɨk. Uvnimwə pehe ia nəkwai nimwə səvəi iəmə asori səim. Pwəh krau krauaɡien pəri.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_22","070_25_22","MAT","25","22","22","Nənə iərmama sə rɨməuvehi tənərɨpw kəru in mwi ruvehe mərer ia nəmri iəmə asori səvənhi, mɨni mə, ‘Iəmə asori, fwe kupwən ikɨməuvehi pehe tənərɨpw kəru miou mane rukuər ia nirau. Ətə ro, iakɨnowok irə rəkwəhi mwi masori iakuvai pen ia tənərɨpw kəru mwi.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_23","070_25_23","MAT","25","23","23","Nənə iəmə asori səvənhi rɨni pen tukwe in mə, ‘Ik iəmə amasan. Ikamo tukwini amasan nari miou ia nəpɨn me. Ikɨnətui amasan tɨ nəri ouihi i iakɨnəmri pehe ia rəɡɨm, mo pen tako ik ikuvehe masori mətui tɨ narimnari me rɨpɨk. Uvnimwə pehe ia nəkwai nimwə səvəi iəmə asori səim. Pwəh krau krauaɡien pəri.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_24","070_25_24","MAT","25","24","24","Nənə iərmama sə ruvehi tənərɨpw kuatia in mwi ruvehe mərer ia nəmri iəmə asori səvənhi, mɨni mə, ‘Iəmə asori. Iakukurən mə ik iərmama riti noien səim rɨskai. Ik ikapeki nəveɡɨnien ia nəmhien sə ipkəmhu mhə irə, nənə mamesi mwi nukwai nei me ia kwopun ipkəpwei mhə nuni nari ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_25","070_25_25","MAT","25","25","25","Ro iamɨnhi irə, iakɨhekɨr, mevən, mɨnɨmwi tənərɨpw səim sə mane rukuər irə ia tɨprənə. Ətə ro in i mane səim.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_26","070_25_26","MAT","25","26","26","Mətə iəmə asori səvənhi rɨni pen tukwe in mə, ‘Ik iəmə ərəha. Ikamo tukwini ərəha nari miou, mamarpaha. Ikuvəukurən raka mə iakapeki nəveɡɨnien ia nəmhien sə iapkəmhu mhə irə, nənə mamesi mwi nukwai nei me ia kwopun iapkəpwei mhə nuni nari ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_27","070_25_27","MAT","25","27","27","Mətə rəfo ikəpwəh nəmri penien mane səiou fwe ia paɡ? Kamo ipkəmri pen ko iapkuvehe mɨpkuvehi ihi mane səiou mɨne sə rəkwaku paɡ rəkwəhi.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_28","070_25_28","MAT","25","28","28","Nənə iəmə asori rɨni pen tɨ nərmama səməme kamho tukwini nari min mə, ‘Həuvei raka tənərɨpw tukwe, mhəuvei pen m iərmama sə rɨməuvehi tənərɨpw ten. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_29","070_25_29","MAT","25","29","29","Iərmama sə kuvei pen nari riti min, ro wok irə, tukuvei pen mwi rasori mwi min, nənə in truvehi rəmwhen məpi raka. Mətə iərmama sə kuvei pen nari riti min, ro nəri auər a irə, tukuvehi raka pam tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_30","070_25_30","MAT","25","30","30","Mətə iərmama i sə ramo tukwini ərəha nari miou hərarki irapw i iruə ia nəpitəvien. Ia kwopun nəha nərmama tuhasək, mhahi tərini revɨnraha.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_31","070_25_31","MAT","25","31","31","“Nəpɨn nəha iou, Iəməti Iərmama, takuvehe irə ia nukuraanien asori kɨmaha naɡelo me, takəkure ia jea səiou mərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_32","070_25_32","MAT","25","32","32","Nərmama ia tənəmtənə me pam tuhəuvehe mhousəsɨmwɨn pehe irəha me ia nənimek, nənə iou takuai irəha rəmwhen iərmama sə ramətui tɨ sipsip me muai sipsip me mɨne nəni me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_33","070_25_33","MAT","25","33","33","Takuai pen sipsip me ia nɨkarek mwatuk, mətə nəni me ia nɨkarek mour. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_34","070_25_34","MAT","25","34","34","Nənə iou kiɡ səvənraha takɨni pen tɨ nərmama me nəha ia nɨkarek mwatuk mə, ‘Həuvehe kɨmiaha i səməme Tata səiou raməkwein amasan ia kɨmiaha. Nəpɨn tɨprənə namiwən ihi, in rɨnəpnəpenə raka kwopun səkɨmiaha ia nɨtətə sə in ramərɨmənu irə. Həuvehe mharə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_35","070_25_35","MAT","25","35","35","Nəpɨn nukumhə rahi iou hiəuvei pehe nəveɡɨnien miou. Nənə nəpɨn iakakwakwa hiəuvei pehe nui miou. Nəpɨn iakamavən rəmwhen ia iərmama pwɨspwɨs, hiəuvehi puvnimwə iou ia nəkwai nimwə me səkɨmiaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_36","070_25_36","MAT","25","36","36","Nəpɨn tɨnari səiou riwən, hiarkahu pehe miou. Nəpɨn iakamemhə, hiəuvehe mhəti pehe iou. Nəpɨn iakamarə ia kalapus, hiəuvehe tukw iou.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_37","070_25_37","MAT","25","37","37","Mɨreɡi nəkur atukwatukw me nəha tuhəni pehe tukw iou i mə, ‘Iərɨmənu. Mətə nəfe nəpɨn nəha kɨmaha iahənətoni nukumhə rahi ik, nənə iahəuvei pehe nəveɡɨnien mik, uə ikakwakwa nənə iahəuvei pehe nui mik? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_38","070_25_38","MAT","25","38","38","Nəfe nəpɨn kɨmaha iahətoni ikamavən rəmwhen ia iərmama pwɨspwɨs riti, nənə iahəuvehi puvnimwə ik ia nimwə me səkɨmaha me, uə səim tɨnari riwən, nənə iaharkahu pehe mik? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_39","070_25_39","MAT","25","39","39","Nəfe nəpɨn kɨmaha iahətoni ikamemhə, uə ikamarə ia kalapus, nənə iahəuvehe mhəti pehe ik?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_40","070_25_40","MAT","25","40","40","Mɨreɡi iou kiɡ səvənraha takɨni pen tɨ nirəha i mə, ‘Iakamɨni nɨpərhienien tukumiaha i nəpɨn kɨmiaha həno noien nəha ia piak riti sə in iəmə auər a ia piak me, hiəno noien nəha ia nirak.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_41","070_25_41","MAT","25","41","41","Kurirə irə iou takɨni pen tɨ nərmama me nəha ia nɨkarek mour mə, ‘Kɨmiaha i Kumwesən raməkwein ərəha ia kɨmiaha haraka ia nənimek mhəuvən ia napw sə rauək rerɨn. Kɨnəse napw nəha tɨ Setan mɨne naɡelo me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_42","070_25_42","MAT","25","42","42","Nəpɨn nukumhə rahi iou kɨmiaha hiəpwəh nuvei peheien nəveɡɨnien miou. Nəpɨn iakakwakwa hiəpwəh nuvei peheien nui miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_43","070_25_43","MAT","25","43","43","Nəpɨn iakamavən rəmwhen ia iərmama pwɨspwɨs riti, hiəpwəh nuvehi puvnimwəien iou ia nəkwai nimwə me səkɨmiaha me. Nəpɨn tɨnari səiou riwən, hiəpwəh narkahu peheien miou. Nəpɨn iakamemhə uə iakamarə ia kalapus, hiəpwəh nəti peheien iou.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_44","070_25_44","MAT","25","44","44","Mɨreɡi irəha mwi tuhəni pehe tukw iou i mə, ‘Iərɨmənu, mətə nəfe nəpɨn nəha kɨmaha iahənətoni nukumhə rahi ik, uə ikakwakwa uə ikamavən rəmwhen ia iərmama pwɨspwɨs, uə tɨnari səim riwən, uə ikamemhə, uə ikamarə ia kalapus, nənə kɨmaha iahəpwəh nasituien ia niram?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_45","070_25_45","MAT","25","45","45","Mɨreɡi iou takɨni pen tɨ nirəha i mə, ‘Iakani nɨpərhienien tukumiaha i nəpɨn kɨmiaha hiəpwəh noien nəha ia piak riti sə in iəmə auər ia piak me, hiənəpwəh noien nəha ia nirak.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT25_46","070_25_46","MAT","25","46","46","Nənə nərmama me nəha tuhəuvən ia kwopun Kumwesən trərpwɨn rerɨn noien ərəha me səvənraha ikɨn. Mətə nərmama atukwatukw tuhəuvən mhəuvehi nɨmɨruien rerɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_1","070_26_1","MAT","26","1","1","Nəpɨn Iesu rɨni pam nəɡkiariien me nəha, in rəɡkiari m nərmama me səvənhi, mɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_2","070_26_2","MAT","26","2","2","“Kɨmiaha hiəukurən mə nəpɨn kəru mwi tuko Pasova. Ia nəpɨn nəha tukuvei pen iou, Iəməti Iərmama, ia rəɡi nərmama me mə irəha tuhərui tərini pen iou ia nei kamarkuaui.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_3","070_26_3","MAT","26","3","3","Ia nəpɨn nəha pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel housəsɨmwɨn irəha me ia nəkwai nimwə səvəi pris asori anan. Nəɡhɨn nə Kaeafas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_4","070_26_4","MAT","26","4","4","Nənə hərai sun mə tuhəuvən afafa, mhəkwtəmhiri Iesu, mhousi əpune. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_5","070_26_5","MAT","26","5","5","Mətə həni mə, “Pwəh kɨtaha səpwəh nəkwtəmhiriien Iesu ia nəpɨn səvəi nəveɡɨnien asori. Rərəha mə nərmama niemaha trəpi irəha kamho nurɨɡrɨɡien asori tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_6","070_26_6","MAT","26","6","6","Nəpɨn Iesu ramarə ia rukwənu nəha Petani, ruvnimwə pen ia nəkwai nimwə səvəi Saemon (Saemon nəha kupwən nemhəien skai ro tekɨn.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_7","070_26_7","MAT","26","7","7","Nənə pran riti ruvehe tɨ Iesu mauvehi potel riti kɨno ia kəruəterei riti kani mə alapasta. Fwe ia nəkwai potel nəha senta riti nənimen rutə pɨk. Prən nəha rətəɡi pen senta nəha ia nukwəne Iesu nəpɨn raməkure ia kwopun kaməni nari ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_8","070_26_8","MAT","26","8","8","Nənə nəpɨn nərmama me səvəi Iesu hətoni, niemaha rəpi irəha. Həni mə, “Rəfo ramouraha senta iamɨnhi? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_9","070_26_9","MAT","26","9","9","Rɨpkəmri pen a nəmri nari irə, ko ruvehi mane asori irə, muvei pen m nərmama nautə səvənraha riwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_10","070_26_10","MAT","26","10","10","Mətə nəpɨn Iesu rɨreɡi nəɡkiariien nəha, rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rəfo kɨmiaha hiamo iamɨnhi irə ia prən i? In ramo noien amasan riti miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_11","070_26_11","MAT","26","11","11","Nərmama nautə səvənraha riwən tuhamarə kɨmiaha mɨnraha ia nəpɨn me, mətə iou tapkarə mhə kɨtaha m kɨmiaha nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_12","070_26_12","MAT","26","12","12","Rəfo prən i rətəɡi pehe senta i ia nɨpwrak? In ro mə trəpnəpenə ia nɨpwrak mə tukɨnɨmwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_13","070_26_13","MAT","26","13","13","Iakamɨni nɨpərhienien tukumiaha i kwopun pəku ia tənəmtənə me tukɨni irapw nəɡkiariien amasan səiou ikɨn tukɨni irapw nəfe prən i rɨno miou mə nərmama rerɨnraha tramrhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_14","070_26_14","MAT","26","14","14","Nərmama me səvəi Iesu irəha pam twelef, riti ia nirəha nəɡhɨn nə Jutas Iskariot. Revən tɨ pris asori me, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_15","070_26_15","MAT","26","15","15","mɨni mə, “Trɨni mɨnuə iakuvei pehe Iesu ia rəɡɨmiaha, kɨmiaha tihəuvei pehe nəfe miou?” Irəha hərəku in silin me kɨno ia silva irəha pam toti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_16","070_26_16","MAT","26","16","16","Ia nəpɨn atukwatukw nəha Jutas rɨnamətui suatuk mə truvei pen Iesu ia rəɡɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_17","070_26_17","MAT","26","17","17","Neste atukwatukw nəpɨn nəha tuhani bred sə yis riwən irə. Nərmama me səvəi Iesu həuvehe tukwe in, mhəni mə, “Kwopun pəku nəha ikokeikei mə kɨmaha tahəpnəpenə nəveɡɨnien səvəi Pasova ikɨn, nənə ik tikəni?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_18","070_26_18","MAT","26","18","18","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Həuvən fwe Jerusalem, mhətoni iərmama riti fwe ikɨn, mhəni pen tukwe in mə, ‘Iahatən səkɨtaha rɨni mə nəpɨn səiou ruvəuvehe ipaka. Tahani pəri nəveɡɨnien səvəi Pasova kɨmaha nərmama me səiou ia nəkwai nimwə səim.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_19","070_26_19","MAT","26","19","19","Nərmama me səvəi Iesu həuvən mho nəfe rɨməni pen tɨ nirəha i, mhəpnəpenə tɨ nəveɡɨnien səvəi Pasova. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_20","070_26_20","MAT","26","20","20","Ia nəruarəv Iesu mɨne twelef nərmama me səvənhi kamhəkure ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_21","070_26_21","MAT","26","21","21","mamhani pəri nari. Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakamɨni nɨpərhienien tukumiaha i mə kɨmiaha riti truvei pen iou ia rəɡi nərmama səməme kamhəmwəki iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_22","070_26_22","MAT","26","22","22","Nəpɨn irəha həreɡi nəɡkiariien nəha, rerɨnraha rəpou. Həuvehe kuatia kuatia mamhəres Iesu i mə, “Iərɨmənu, sin nəha ikani? Iou?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_23","070_26_23","MAT","26","23","23","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Iakani iərmama sə rameitesi bred ia tikiplet kuatia kɨmrau min. In truvei pen iou ia rəɡi nərmama səməme kamhəmwəki iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_24","070_26_24","MAT","26","24","24","Iou, Iəməti Iərmama, takaməkeikei memhə rəmwhen kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan, mətə trərəha anan tɨ iərmama sə truvei pen iou ia rəɡi nərmama səməme kamhəmwəki iou. Ramasan pɨk mə rɨpkəpwəh a nətuiien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_25","070_26_25","MAT","26","25","25","Nənə Jutas, iərmama sə truvei pen Iesu ia rəɡi nərmama kamhəmwəki in, rɨni mə, “Iahatən, sin nəha ikani? Iou?” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Ik nə ikani.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_26","070_26_26","MAT","26","26","26","Nəpɨn nəha kamhani nari irə, Iesu ruvehi bred, məfwaki mɨni vivi Kumwesən tukwe, nənə məkwsen, muvei pen m nərmama me səvənhi, mɨni mə, “Tihəuvehi, mhani. In i nɨpwrak.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_27","070_26_27","MAT","26","27","27","Kurirə irə in ruvehi kap waen, məfwaki mɨni vivi Kumwesən tukwe. Məfwaki pam, nənə muvei pen mɨnraha, mɨni mə, “Kɨmiaha pam tihənɨmwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_28","070_26_28","MAT","26","28","28","In i nɨtek sə trərihi tərini əknekɨn nəɡkiariien vi səvəi Kumwesən. Traiu tɨ nərmama həpɨk mə Kumwesən trəpwəh nərpwɨnien noien ərəha me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_29","070_26_29","MAT","26","29","29","Iakani pehe tukumiaha i tapkənɨmwi mhə mwi waen i meste nəpɨn nəha takənɨmwi waen vi kɨtaha m kɨmiaha ia nɨtətə sə Tata səiou ramərɨmənu irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_30","070_26_30","MAT","26","30","30","Nənə irəha hani nɨpu riti, mho sampam irə, mhəier mhəuvən ia Təkuər Olif. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_31","070_26_31","MAT","26","31","31","Ia kwopun nəha Iesu rɨni pen tɨ səvənhi nərmama me i mə, “Ipwet ia nəpɨn kɨmiaha pam tihap raka ia nirak. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan mə Kumwesən rɨni mə, ‘Iou takousi iərmama sə ramətui tɨ sipsip, nənə sipsip me səvənhi tuhaiu kɨrkɨri.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_32","070_26_32","MAT","26","32","32","Mətə in tro iakətui mwi ia nemhəien səiou. Takətui raka, mevən fwe ia tənə Kalili. Iou takukupwən kɨmiaha tihəkurirə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_33","070_26_33","MAT","26","33","33","Mətə Pita rɨni pen tɨ Iesu i mə, “Irəha pam tuhap raka ia niram, mətə rɨpko mhə iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_34","070_26_34","MAT","26","34","34","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Iakani nɨpərhienien tukw ik i ipwet ia nəpɨn, kurirə rəiə rakaka, ik tikɨni m kahar mə ikreirei iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_35","070_26_35","MAT","26","35","35","Mətə Pita rɨni pen tukwe in mə, “Trɨni mɨnuə həni mə takaməkeikei memhə krau mik, mətə ko iakəpwəh nɨniien mə iakreirei ik.” Nənə nərmama me pam səvənhi həni nəɡkiariien kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_36","070_26_36","MAT","26","36","36","Iesu mɨne nərmama me səvənhi həuvən ia kwopun riti nəɡhɨn nə Ketsemane. Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tihaməkure ia kwopun i. Pwəh iou iakevən kwərha məfwaki.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_37","070_26_37","MAT","26","37","37","Nənə in riri Pita mɨne tɨni Sepeti kəru irəhar harevən irəha min. Ia nəpɨn nəha in rɨnamreɡi rərəha, rerɨn rəpou pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_38","070_26_38","MAT","26","38","38","Nənə rɨni pen tɨ nirəhar i mə, “Rerɨk rəpou pɨk ipaka iakemhə tukwe. Tiamharo i, pwəh kɨtaha m kɨmirəhar tsəpwəh napriien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_39","070_26_39","MAT","26","39","39","Nənə Iesu revən ouihi a mwi mɨmwei ia tɨprənə məfwaki, mɨni mə, “Tata səiou. Tikuvehi raka kap i pwəh iakəpwəh nənɨmwiien. Mətə tikəpwəh noien rəmwhen sə iakokeikei, mətə tiko rəmwhen sə ikokeikei.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_40","070_26_40","MAT","26","40","40","Nənə Iesu rəfwaki pam, mɨrərɨɡ pehe mətoni Pita mɨne Jemes mɨne Jon kamharapri. Nənə in rɨni pen tɨ Pita i mə, “Rəfo, ko hiəpkətui mhə nəpɨn ouihi a uə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_41","070_26_41","MAT","26","41","41","Kɨmirəhar tiharətui mharəfwaki mə tiharəpwəh nɨmweiien ia nərəhaien. Nɨpərhienien rerɨmiaha raɡien mə tihəfwaki, mətə nɨpwramiaha rəpou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_42","070_26_42","MAT","26","42","42","Nənə Iesu revən səro kəru irə, məfwaki, mɨni mə, “Tata səiou. Trɨni mɨnuə kap i ko rɨpkiwən mhə meste iakənɨmwi, tako rəmwhen sə ikokeikei.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_43","070_26_43","MAT","26","43","43","Nənə Iesu rɨrərɨɡ pehe mwi mətə irəhar harnapri mwi, tɨ nəri nə mə napriien ruvəuvehi irəhar. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_44","070_26_44","MAT","26","44","44","Ro iamɨnhi irə in rəpwəh mwi irəhar, mevən səro kahar irə, məfwaki, mɨni a mwi nəɡkiariien kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_45","070_26_45","MAT","26","45","45","Kurirə irə ruvehe mwi tɨ nərmama me səvənhi, mɨni pen tɨ nirəhar i mə, “Rəfo, hiamarapri, mamharuvehi ihi napwɨsien səkɨmiahar? Həreɡi ro. Nəpɨn nəha ruvəuvehe. Iərmama riti truvei pen iou, Iəməti Iərmama, ia rəɡi nəmə ərəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_46","070_26_46","MAT","26","46","46","Tiharo mharərer. Pwəh saməuvən. Hətə ro, iərmama nəha trɨni pui iou ruvəuvehe ipaka.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_47","070_26_47","MAT","26","47","47","Nəpɨn Iesu raməɡkiari ihi, Jutas, in riti ia twelef nərmama me səvəi Iesu, ruvehe irəha nərmama həpɨk. Nepwɨn kamhəuvehi nau. Nepwɨn kamhəuvehi nɨpəri nei. Pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel hənərhi pen irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_48","070_26_48","MAT","26","48","48","Jutas rɨnəɡkiari raka mɨnraha mə, “Iərmama sə takakei min, iəmə nə in nə. Kɨmiaha tihəkwtəmhiri.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_49","070_26_49","MAT","26","49","49","Nənə Jutas ruvehe, mevən atukwatukw tɨ Iesu, mɨni mə, “Ramasan tukw ik, iahatən.” Nənə rakei min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_50","070_26_50","MAT","26","50","50","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Iou riti. Tiko mo nəfe ikɨməuvehe tukwe.” Nənə nərmama me həuvehe mhəmri pen rəɡɨnraha ia Iesu, mhəkwtəmhiri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_51","070_26_51","MAT","26","51","51","Mətə iərmama riti sə ramərer ipaka tɨ Iesu reivi raka nau səvənhi, mərai iərmama riti sə ramo tukwini nari m pris asori anan, mərai raka nɨkare nɨfreɡɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_52","070_26_52","MAT","26","52","52","Nənə Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Uvehi nau səim mɨvai pen ia təmwhekɨn, tɨ nəri nə mə nərmama me səməme kamhəuvehi nau mə tuharuaɡən irə tukərai əpune irəha ia nau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_53","070_26_53","MAT","26","53","53","Kɨmiaha hiaməfətərɨɡ irə mə ko iapkəkwein mhə Tata səiou nənə təkwtəkwuni a irə in trərhi pehe naɡelo me taosen m taosen həuvehe mhasitu ia nirak? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_54","070_26_54","MAT","26","54","54","Mətə trɨni mɨnuə iako iamɨnhi irə nəɡkiariien i sə Nəkukuə Ikinan rani mə kɨmiaha tihəkwtəmhiri iou iamɨnhi irə trəfuvehe mukuə irə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_55","070_26_55","MAT","26","55","55","Ia nəpɨn nəha Iesu rɨni pen tɨ nərmama me i mə, “Rəfo hiaməuvehi nau me mɨne nɨpərpəri nei me mamhəuvehe mə tihəkwtəmhiri iou iamɨnhi irə? Nətərɨɡien səkɨmiaha rɨnuə iou rakres riti uə? Ia nərineiv m neis mɨne iakamarə fwe ia nimwə səvəi Kumwesən, mamahatən nərmama. Rəfo hiəpwəh nəkwtəmhiriien iou ia nəpɨn nəha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_56","070_26_56","MAT","26","56","56","Mətə narimnari me i hiamo haməier pehe iamɨnhi irə mə nəɡkiariien me nəha profet kupwən me həmərai pen ia Nəkukuə Ikinan tuhəuvehe mhəukuə.” Nəpɨn nərmama me i həkwtəmhiri Iesu, nərmama me səvənhi həpwəh in mhap. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_57","070_26_57","MAT","26","57","57","Nərmama me nəha səməme həkwtəmhiri Iesu həiri in mhəuvən tɨ Kaeafas. Kaeafas in pris asori anan. Nahatən me səvəi Loa mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel hənousəsɨmwɨn raka irəha me ia nimwə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_58","070_26_58","MAT","26","58","58","Pita rakurirə ia Iesu, mamavən isipwɨn tukwe meste nari fwe nɨkare nimwə səvəi pris asori anan. Nənə muvnimwə, məkure irəha iotukwininari me, mə trətoni mə tukəfo irə ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_59","070_26_59","MAT","26","59","59","Nənə pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel kamhətui nərmama nepwɨn mə tuheikuə, mhəni irapw nəri ərəha riti sə Iesu rɨno uə rɨməni. Nəmə asori me hokeikei mə tuhəreɡi pwəh housi əpune in tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_60","070_26_60","MAT","26","60","60","Nəri auər a mə nərmama həpɨk həskəmter mamheikuə ia nəfe hənətoni Iesu rɨno uə həməreɡi in rɨməni, mətə nəmə asori me həpkətə mhə nari riti. Mətə irəha kamhəmwur mamhəuvən meste iərmama kəru krouvehe, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_61","070_26_61","MAT","26","61","61","rouni mə, “Iəmə i rɨməni iamɨnhi irə mə, ‘Iou iakukurən nourahaien nimwə səvəi Kumwesən, marə muvrhəkɨn mwi ia nəpɨn kahar.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_62","070_26_62","MAT","26","62","62","Nənə pris asori anan rərer, mɨni pen tɨ Iesu i mə, “Nəɡkiariien riti riwən tikɨni? Rəfo ia nəɡkiariien nəha irau krouni rauuəsi ik irə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_63","070_26_63","MAT","26","63","63","Mətə Iesu rəpnapen. Nənə pris asori anan rɨni pen tukwe in mə, “Iakəres pehe ik i ia nəɡhi Kumwesən sə ramɨru. Ni pehe ro tukumaha i. Ik Kristo, Tɨni Kumwesən, uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_64","070_26_64","MAT","26","64","64","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Ik ikɨni, mətə iakani pehe tukumiaha i mə nəha təkwtəkwuni mɨne mamevən tihətoni iou, Iəməti Iərmama, takaməkure ia nɨkare Kumwesən mwatuk sə in nɨskaiien səvənhi rasori. Tihətoni mwi iou takauvehe ia nəpuə me ia nɨmaɡouaɡou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_65","070_26_65","MAT","26","65","65","Nənə nəpɨn pris asori anan rɨreɡi, reitehi tɨnari səvənhi, mɨni mə, “Kɨtaha tsətui iərmama riti mwi tro pui iəmə i tɨ nəfe? Kɨmiaha hiəuvəreɡi raka mə in rɨni ərəha Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_66","070_26_66","MAT","26","66","66","Nətərɨɡien səkɨmiaha mə tsəfo irə?” Mɨreɡi irəha həni mə, “In traməkeikei memhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_67","070_26_67","MAT","26","67","67","Nənə hərɡəvəsi pen nənimen, mamhəuəsi in. Nepwɨn həpwi in, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_68","070_26_68","MAT","26","68","68","mamhəni mə, “Mə ik Kristo pərhien, ni pehe ro tukumaha i nəɡkiariien sə ruku pen tɨ Nənɨmwɨn mə sin ruəsi ik!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_69","070_26_69","MAT","26","69","69","Ia nəpɨn nəha Pita fwe inhərɨpw ia nɨkare nimwə səvəi pris asori anan. Nənə pran riti sə ramo tukwini nari m pris asori anan ruvehe ipaka tukwe, mɨni mə, “Ik mwi ikɨnamavən pəri kɨmirau Iesu iəmə Kalili.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_70","070_26_70","MAT","26","70","70","Mətə ia nəmrɨnraha pam Pita rɨni mə, “Rekəm. Iou iakreirei nəfe i ikamɨni.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_71","070_26_71","MAT","26","71","71","Pita rəpwəh nɨkare nimwə nəha mier mevən ipaka tɨ təpinhə asori riti sə nərmama kamhəuvnimwə pehe irə. Nənə pran riti mwi sə ramo tukwini nari rətə in, mɨni pen tɨ nərmama səməme kamhərer ia kwopun nəha mə, “Iəmə i rɨnamavən pəri irau Iesu iəmə Nasaret.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_72","070_26_72","MAT","26","72","72","Mɨreɡi Pita rɨni mwi mə, “Rekəm. Iakani pehe tukw ik i kwəsuahi anan mə iou iakreirei iəmə nəha ikani.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_73","070_26_73","MAT","26","73","73","Nəpɨn ouihi a rukurau, nənə nərmama səməme kamhərer ia kwopun nəha həuvehe, mhəni pen tɨ Pita i mə, “Nɨpərhienien. Ik riti ia nirəha tɨ nəri nə mə ik iəmə Kalili.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_74","070_26_74","MAT","26","74","74","Mɨreɡi Pita rɨni mə, “Mə iakameikuə pwəh Kumwesən rərpwɨn noien ərəha səiou. Iakani pehe tukumiaha i kwəsuahi anan mə iou iakreirei iəmə nəha kɨmiaha hiaməni.” Pita rɨni iamɨnhi irə, nənə təkwtəkwuni a rəiə rakaka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT26_75","070_26_75","MAT","26","75","75","Nənə Pita rerɨn rɨrhi nəɡkiariien səvəi Iesu. Rɨməni mə, “Kurirə rəiə rakaka, ik tikɨni m kahar mə ikreirei iou.” Pita rerɨn rɨrhi. Nənə rier mevən mɨrapi nasəkien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_1","070_27_1","MAT","27","1","1","Ia nəpnəpɨn pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel irəha pam hərai sun mə tuhousi əpune Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_2","070_27_2","MAT","27","2","2","Irəha həiri in, mhəuvən, mhəmri pen in ia rəɡi Paelat. Paelat nəha in iəmə Rom sə ramərɨmənu ia kwopun nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_3","070_27_3","MAT","27","3","3","Nəpɨn Jutas iəmə i sə rɨməuvei pen Iesu ia rəɡi nərmama səməme kamhəmwəki, in rətoni mə irəha həni mə Iesu traməkeikei memhə, in rərari ia nətərɨɡien səvənhi, muvehi silin me nəha kɨno ia silva irəha pam toti, muvehi muvehe, muvei pen m pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_4","070_27_4","MAT","27","4","4","mɨni mə, “Iakɨno noien ərəha i, muvei pehe iərmama sə in ratukwatukw a ia rəɡɨmiaha mə tihousi əpune in.” Mɨreɡi irəha həni mə, “Rəfo ikuvehe masək teɡɨn kɨmaha? Səim atukw a nə noien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_5","070_27_5","MAT","27","5","5","Nənə Jutas rərarki irapw silin me kɨno ia silva fwe ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən, nənə mier mevən, mɨrukwi utə atukw a in ia kwənəkwus. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_6","070_27_6","MAT","27","6","6","Mətə pris asori me həuvehi silin me nəha kɨno ia silva, mhəni mə, “Rɨpkatukwatukw mhə ia Loa səkɨtaha mə kɨtaha tsousəsɨmwɨn mane i irəha mane səvəi nimwəfwaki tɨ nəri nə mə mane i kuvei pen mə tukuvehi nəmri iərmama i mə tukousi əpune.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_7","070_27_7","MAT","27","7","7","Ro iamɨnhi irə irəha hərai sun mhəuvehi mane nəha, mhəuvehi nəmri tɨprənə riti. Fwe kupwən kani tɨprənə nəha mə Tɨprənə sə kamo tekinari me irə. Irəha həuvehi nəmri tɨprənə nəha mə tukɨnɨmwi nərmama pwɨspwɨs me ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_8","070_27_8","MAT","27","8","8","Ro pen ipwet mɨne kamseɡi pen ihi nəɡhi tɨprənə nəha mə Tɨprənə sə netə rɨnaiu ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_9","070_27_9","MAT","27","9","9","Ia nəpɨn nəha nəɡkiariien səvəi Profet Jeremaea ruvəuvehe muvəukuə. In rɨməni mə, “Irəha həuvehi silin me kɨno ia silva irəha pam toti. In nə mane sə nəkur Isrel me nepwɨn həni mə tuhəuvei pen tɨ nuvehiien nəmri iərmama nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_10","070_27_10","MAT","27","10","10","Irəha həuvei pen mane nəha mhəuvehi nəmri tɨprənə sə kamo tekinari me irə rəmwhen ia Iərɨmənu rɨni pehe tukw iou i mə tako.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_11","070_27_11","MAT","27","11","11","Nəpɨn Iesu ramərer ia nəmri Paelat, Paelat rəres pen in mə, “Ik kiɡ səvəi nəkur Isrel?” Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Ik ikani.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_12","070_27_12","MAT","27","12","12","Ia nəpɨn nəha pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həskəmter, mamhəni ərəha Iesu, mətə Iesu rəpwəh nɨniien nəɡkiariien riti tɨ nirəha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_13","070_27_13","MAT","27","13","13","Ro pen Paelat rɨni pen tukwe in mə, “Rəfo ikaməpnapen? Ipkreɡi mhə nəɡkiariien me rɨpɨk nəha kamhəni ərəha ik irə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_14","070_27_14","MAT","27","14","14","Mətə Iesu rɨpkɨni mhə nəɡkiariien riti tukwe in, mɨpkərpwɨn mhə nəɡkiariien riti sə irəha kamhəni. Nənə Paelat rətoni mərkəri asori nari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_15","070_27_15","MAT","27","15","15","Ia nuk me pam nəpɨn kamo nəveɡɨnien asori nəha Pasova irə, iəmə Rom sə ramərɨmənu ia kwopun nəha rukurən nuvehi rakaien iərmama riti ia kalapus sə nəkur Isrel həməres i, nənə məseni in rier mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_16","070_27_16","MAT","27","16","16","Ia nəpɨn nəha iərmama riti fwe ia nəkwai kalapus nərmama pam həukurən in nəɡhɨn nə Parapas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_17","070_27_17","MAT","27","17","17","Ro iamɨnhi irə nəpɨn nərmama housəsɨmwɨn irəha me, Paelat rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiokeikei mə takəseni sin rier ia kalapus mamevən, Parapas uə Iesu sə kani mə Kristo?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_18","070_27_18","MAT","27","18","18","Paelat rəres pen irəha iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə in rukurən mə nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həməuvei pen Iesu ia rəɡɨn tɨ nəmwəkiien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_19","070_27_19","MAT","27","19","19","Nari riti mwi, nəpɨn in raməkure ia kwopun sə raməkiri nəɡkiariien ikɨn, pran səvənhi rərhi pen nəɡkiariien riti revən tukwe mɨni mə, “Tikəpwəh noien nari riti ia iəmə atukwatukw nəha. Ia nəpɨn rɨran pehe ipwet iakəməkrəha irə. Nənə təkwtəkwuni iakreɡi rərəha tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_20","070_27_20","MAT","27","20","20","Mətə pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel kamhəkeikei m nərmama mə tuhəres Paelat i mə trəseni Parapas rier ia kalapus mamevən, mətə trousi əpune Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_21","070_27_21","MAT","27","21","21","Nənə Paelat rəres pen mwi irəha i mə, “Iəmənmi i sə pəku kɨmiaha hiokeikei mə takəseni rier ia kalapus mamevən?” Mɨreɡi irəha həni mə, “Parapas.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_22","070_27_22","MAT","27","22","22","Mɨreɡi Paelat rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Ro iamɨnhi irə takəfo ia Iesu sə kani mə Kristo?” Mɨreɡi irəha pam həni mə, “Pwəh hərui tərini pen in ia nei kamarkuaui.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_23","070_27_23","MAT","27","23","23","Mɨreɡi Paelat rɨni mə, “Tɨ nəfe? Nəfe nəha nərəhaien in rɨno?” Mətə irəha həni asori mwi mə, “Pwəh hərui tərini pen in ia nei kamarkuaui.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_24","070_27_24","MAT","27","24","24","Nəpɨn Paelat rətoni mə ko rɨpko mhə rerɨnraha rəpwiuən, mətə hənamo nurɨɡrɨɡien asori, in ruvehi nui, maikuas ia rəɡɨn mi ia nəmrɨnraha pam, mɨni mə, “Iou iakiwən ia nemhəien səvəi iəmə i. Nɨten riwən ia nirak. Ramarə a ia kɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_25","070_27_25","MAT","27","25","25","Mɨreɡi nərmama me pam həni mə, “Pwəh nɨten rəmak pehe a ia kɨmiaha mɨne nəkwərhakwərha me səkɨmaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_26","070_27_26","MAT","27","26","26","Nənə Paelat ro nəkwanraha, məseni Parapas rier ia kalapus mamevən, mətə rɨni nəkwan mə tukərisi Iesu. Nəpɨn naruaɡən me səvənhi hərisi pam in, Paelat ruvei pen in ia rəɡɨnraha mə tuhərui tərini pen ia nei kamarkuaui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_27","070_27_27","MAT","27","27","27","Naruaɡən me səvəi Paelat həiri Iesu mhəuvnimwə ia nimwə asori səvəi Paelat nəɡhɨn nə Praetoriam. Irəha həkwein irəha me nepwɨn ia kusen səvənraha həuvehe mhousəsɨmwɨn irəha me ipaka tɨ Iesu, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_28","070_27_28","MAT","27","28","28","mhəuvehi raka karkahu səvənhi, mharkahu pen karkahu əruerəv min rəmwhen ia karkahu səvəi kiɡ. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_29","070_27_29","MAT","27","29","29","Həuvehi rəhi, mhəuvnhi kəfəfau səvəi kiɡ irə, mhəfəfau pen ia kənkapwə, mhəuvei pen mwi rɨɡi nei riti ia rəɡɨn mwatuk rəmwhen ia nəri sə kiɡ rauvehi rahatən pen nasoriien səvəi kiɡ. Hənɨmwi nukurhunraha ia nənimen, mamharɨs əkenhɨn irə, mamhəni mə, “Ik kiɡ səvəi nəkur Isrel kɨmaha iahəsiai ik!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_30","070_27_30","MAT","27","30","30","Irəha hərɡəvəsi in, mhəuvehi raka rɨɡi nei nəha ia rəɡɨn, mhousi kənkapwə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_31","070_27_31","MAT","27","31","31","Nəpɨn hənarɨs əkenhɨn raka irə, həuvehi raka karkahu əruerəv nə mharkahu pen tɨnari ihi səvənhi, mhəiri in mhəuvən mə tuhərui tərini pen ia nei kamarkuaui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_32","070_27_32","MAT","27","32","32","Nəpɨn naruaɡən me nəha hənaməier, hətoni iəmə Saerin riti nəɡhɨn nə Saemon. Irəha həkeikei min mə trəvrani nei kamarkuaui səvəi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_33","070_27_33","MAT","27","33","33","Irəha həuvən ia kwopun riti nəɡhɨn nə Kolkota (nɨpwrai nahaɡ nəha kwopun səvəi kerhə ia iərmama). Ia kwopun nəha irəha ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_34","070_27_34","MAT","27","34","34","həuvei pen waen m Iesu mə trənɨmwi. Kəvti pen nɨmwai nari riti rəfiə trasitu muəsi nəmisəien. Mətə nəpɨn Iesu rəpwasi əɡhan, rəpwəh nokeikeiien mə trənɨmwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_35","070_27_35","MAT","27","35","35","Nəpɨn irəha hərui tərini pen raka in ia nei kamarkuaui, həuai kɨrkɨri tɨnari me səvənhi, mhəuini nari riti sə trahatən pen mə sin truvehi nəfe tɨnari səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_36","070_27_36","MAT","27","36","36","Nənə həkure ia kwopun nəha, mamhətui tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_37","070_27_37","MAT","27","37","37","Ia kənkapwə irənhə irə irəha hərui pen nəkukuə riti kɨmərai mə Iesu tremhə tɨ nəfe. Rɨni mə: Iesu I Kig Səvəi Nəkur Isrel ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_38","070_27_38","MAT","27","38","38","Ia nəpɨn nəha həuvehi rakres mi kəru, mhərui tərini pen mwi irau ia nei kamarkuaui, riti ia nɨkare Iesu mwatuk, riti ia nɨkaren mour. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_39","070_27_39","MAT","27","39","39","Nənə nərmama səməme kamhəukurau ia suatuk kamhounouini kənkapwənraha me, mamhəni ərəha Iesu, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_40","070_27_40","MAT","27","40","40","mamhəni mə, “Ik nə iəmə ikɨməni mə tikouraha nimwə səvəi Kumwesən marə muvrhəkɨn mwi ia nəpɨn kahar. Itə, uvehimɨru ik! Trɨni mɨnuə ik Tɨni Kumwesən pərhien, araka ia nei kamarkuaui meiwaiu pehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_41","070_27_41","MAT","27","41","41","Ia noien a mwi nəha pris asori me mɨne nahatən me səvəi Loa mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel harɨs əkenhɨn irə, mamhəni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_42","070_27_42","MAT","27","42","42","“In rɨməuvehimɨru raka nərmama həpɨk, mətə ko rɨpkuvehimɨru atukw mhə in. Mə in kiɡ səvəi nəkur Isrel pərhien, ramasan mə raraka ia nei kamarkuaui meiwaiu pehe, pwəh kɨtaha sətoni mhəni nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_43","070_27_43","MAT","27","43","43","Iəmə i rahatətə ia Kumwesən mɨni mə in Tɨni Kumwesən. Pwəh sətoni ro mə Kumwesən rerɨn raɡien tukwe truvehimɨru in təkwtəkwuni.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_44","070_27_44","MAT","27","44","44","Iərmama mi nəha sə krauakres kɨnərui tərini pen irau ia nei kamarkuaui irəhar Iesu, irau mwi krauni ərəha in rəmwhen nepwɨn həməni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_45","070_27_45","MAT","27","45","45","Ia kurkwai nəpɨn ia ran nəpitəvien ruvehe mousəman kwopun me pam ia tənə nəha meste aoa kahar rukurau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_46","070_27_46","MAT","27","46","46","Nənə rarɨpwi tri klok ia nəruarəv Iesu rəkwein əpwəmwɨs, mɨni mɨnuə, “Eloi, Eloi, lama sapaktani?” Nɨpwrai nəɡkiariien nəha in i mə “Kumwesən səiou, Kumwesən səiou, rəfo ikap raka ia nirak iamɨnhi?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_47","070_27_47","MAT","27","47","47","Nərmama me nepwɨn səməme kamhərer mamhəspau ia Iesu həreɡi nəɡkiariien nəha, mhəni mə, “Iəmə i raməkwein Profet Elaeja.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_48","070_27_48","MAT","27","48","48","Nənə təkwtəkwuni a riti ia nirəha raiu muvehi nɨpəri koton, meitesi ia waen sə rəfiə, mɨpiri pen ia nusvenhi rəɡi nei riti, muvehi pen mə Iesu trənɨmwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_49","070_27_49","MAT","27","49","49","Mətə in me nepwɨn həni mə, “Pəpɨm ro pwəh sətoni mə Profet Elaeja truvehe muvehimɨru iəmə i uə rekəm.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_50","070_27_50","MAT","27","50","50","Nənə Iesu rəkwein əpwəmwɨs mwi, məseni pen nɨmɨruien səvənhi, memhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_51","070_27_51","MAT","27","51","51","Təkwtəkwuni a mwi tɨnari sə rəɡher tukuahaɡ kwopun ikinan anan fwe ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən reitehi nɨpərɨn kəru fwe irənhə meste nari fwe inhərɨpw. Nənə tɨprənə rɨkiu, meitehi kəruəterei me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_52","070_27_52","MAT","27","52","52","Nɨpəɡi kəruəterei me nepwɨn sə kɨnərkwafə nɨpwrai nərmama ikɨn həuvehe mhəkwaɡ, nənə Kumwesən ro nərmama me səvənhi həpɨk hətui mwi ia nemhəien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_53","070_27_53","MAT","27","53","53","Kurirə irə nəpɨn Iesu rətui mwi ia nemhəien səvənhi irəha həier irapw ia nɨpəɡi kəruəterei me səvənraha, mhəuvən ia taon ikinan nə Jerusalem, nərmama həpɨk hətoni irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_54","070_27_54","MAT","27","54","54","Iaruaɡən riti nəha in rasori ia naruaɡən me irəha pam hantret. In mɨne naruaɡən me nepwɨn səvənhi kamhətui tɨ Iesu. Nəpɨn irəha hətoni nɨmwnɨmwien nəha mɨne narimnari me nəha sə həməier pehe, həhekɨr asori, mhəni mə, “Nɨpərhienien iəmə i in Tɨni Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_55","070_27_55","MAT","27","55","55","Nənə nɨpran me həpɨk ia kwopun nəha kamhərer isipwɨn kwopti tɨ Iesu mamhəspau irə. Nɨpran me nəha həməier ia tənə Kalili, mamhəkurirə ia Iesu, mamhasitu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_56","070_27_56","MAT","27","56","56","Meri Maktala, mɨne Meri mama səvəi Jemes mɨne Josef, mɨne mama səvəi tɨni Sepeti mi kamharərer irəha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_57","070_27_57","MAT","27","57","57","Iəmə Aramatia riti nəha ikɨn nəɡhɨn nə Josef. Nautə səvənhi rasori. In mwi iərmama riti səvəi Iesu. Ia nəruarəv ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_58","070_27_58","MAT","27","58","58","revən tɨ Paelat, məres pen mə ko Paelat rəseni in ruvehi nɨpwrai Iesu. Ro pen Paelat rɨni nəkwan mə tukuvehi pen min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_59","070_27_59","MAT","27","59","59","Josef revən muvehi nɨpwrai Iesu, muveɡi ia tɨnari əmher riti kɨno ia linen, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_60","070_27_60","MAT","27","60","60","nənə məmri pen ia nɨpəɡi kəruəterei riti səvənhi sə in rɨnərai ərori raka. Nəpɨn rɨnəmri raka, rəsəkwuəsəkwu kəruəterei asori riti mərəpinhə pen kwəruə irə, nənə mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_61","070_27_61","MAT","27","61","61","Meri Maktala, mɨne Meri mama səvəi Jemes mɨne Josef krauəkure fwe ikɨn, rouəti pen nɨpəɡi kəruəterei nəha kɨnərkwafə nɨpwrai Iesu ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_62","070_27_62","MAT","27","62","62","Kɨni rakwakwi irə, nəpɨn kaməpnəpenə irə tɨ Sapat, pris asori me mɨne Farisi me həuvən mhousəsɨmwɨn irəha me ia nəmri Paelat, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_63","070_27_63","MAT","27","63","63","həni pen tukwe in mə, “Iəmə asori. Rerɨmaha ramrhi nəɡkiariien riti səvəi iəmə nəha rameikuə. Nəpɨn ramɨru ihi, rɨməni mə nəpɨn kahar trukurau nənə in trətui mwi ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_64","070_27_64","MAT","27","64","64","Ro iamɨnhi irə tikərhi pen nərmama me nepwɨn səim pwəh həuvən mhəsisəɡ əknekɨn ia nɨpəɡ sə kɨnərkwafə nɨpwran ikɨn meste nəpɨn kahar haruvehe mharukurau. Rərəha nərmama me səvənhi həuvən, mhakres nɨpwran, mhəni pen tɨ nərmama mə in rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi. Tuko ro iamɨnhi irə neikuəien nəha səvənraha trərəha məpi raka sə fwe kupwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_65","070_27_65","MAT","27","65","65","Mɨreɡi Paelat rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakəseni naruaɡən me nepwɨn səiou. Tiho mhəiri irəha mhəuvən mhəsisəɡ əknekɨn ia nɨpəɡi kəruəterei nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT27_66","070_27_66","MAT","27","66","66","Ro pen irəha həuvən mhəmri pen nari riti ia kəruəterei sə ramərer tukuahaɡ ia nɨpəɡ nəha mə iərmama riti rɨkiu irə irəha tuhətoni mhəukurən. Nənə naruaɡən me nepwɨn kamhərer tukuahaɡ tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_1","070_28_1","MAT","28","1","1","Nəpɨn Sapat ruvəukurau, ipaka rɨnamran ia Sante, Meri Maktala mɨne Meri mama səvəi Jemes krouevən mə trouətə nɨpəɡi kəruəterei kɨnəmri pen nɨpwrai Iesu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_2","070_28_2","MAT","28","2","2","Nənə təkwtəkwuni a irə, nɨmwnɨmwien asori rɨkiu, tɨ nəri nə mə aɡelo riti səvəi Iərɨmənu rier ia neiai meiwaiu pehe, məsəkwu raka kəruəterei nəha kɨnəsisəɡ pen ia nɨpəɡ, nənə məkure utə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_3","070_28_3","MAT","28","3","3","Nɨpwran ramser rəmwhen ia nouapɨrien. Tɨnari səvənhi rəpsan anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_4","070_28_4","MAT","28","4","4","Nəpɨn naruaɡən me nəha səməme kamhərer tukuahaɡ tɨ nɨpəɡ hətoni aɡelo nəha, həhekɨr mhətəmnɨmwɨn, həuvehe mhəmwhen ia nərmama həuvamhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_5","070_28_5","MAT","28","5","5","Mətə aɡelo nəha rɨni pen tɨ prən mi nəha mə, “Rouəpwəh nehekɨrien. Iakukurən mə irouətui Iesu sə kɨnərui tərini pen ia nei kamarkuaui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_6","070_28_6","MAT","28","6","6","In riwən i. In rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi rəmwhen mə in rɨməni. Rouvehe, rouətə kwopun nɨpwran rɨnamapri ikɨn, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_7","070_28_7","MAT","28","7","7","nənə rouevən akwauakw rouni pen tɨ nərmama me səvənhi mə in rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi, nənə təkwtəkwuni in rakupwən ia kɨmiaha mamevən ia tənə Kalili. Kɨmiaha tihətoni in fwe ikɨn. Iroureɡi iakuvəni raka narimnari me i tukumirau i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_8","070_28_8","MAT","28","8","8","Nənə irau krouəpwəh akwauakw nɨpəɡ, rouhekɨr, mətə rerɨnrau raɡien pɨk mwi. Krouaiu, rouevən mə trouni nəri nəha tɨ nərmama me səvəi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_9","070_28_9","MAT","28","9","9","Nənə təkwtəkwuni a Iesu rier irapw tɨ nirau, mɨni mə, “Ramasan tukumirau!” Nənə irau krouvehe tukwe, rounɨmwi nukurhunrau ia nənimen, rouəkwtəmhiri nɨsun mi, rousiai in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_10","070_28_10","MAT","28","10","10","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirau i mə, “Rouəpwəh nehekɨrien, rouevən, rouni pen tɨ piak me mə irəha tuhəuvən fwe tənə Kalili. Ia kwopun nəha irəha tuhətə iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_11","070_28_11","MAT","28","11","11","Nəpɨn irau krourərɨɡ, təkwtəkwuni a mwi, naruaɡən me nepwɨn səməme hənamərer tukuahaɡ nɨpəɡ həuvən fwe taon, nənə mhəni pen narimnari me nəha tɨ pris asori me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_12","070_28_12","MAT","28","12","12","Nənə pris asori me hoeite nəmə asori me səvəi nəkur Isrel mamhərai sun irəha mɨnraha. Nənə nəpɨn həuvərai sun raka, həuvei pen mane asori m naruaɡən me nəha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_13","070_28_13","MAT","28","13","13","mhəni mə, “Kɨmiaha tihəni irapw tɨ nərmama me mə nəpɨn kɨmiaha hiamapri ia nəpɨn nərmama me səvəi Iesu həuvehe mhakres nɨpwran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_14","070_28_14","MAT","28","14","14","Nənə trɨni mɨnuə Paelat rɨreɡi nəɡkiariien nəha, kɨmaha tahəɡkiari min mə in trəpwəh nourahaien kɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_15","070_28_15","MAT","28","15","15","Ro iamɨnhi irə naruaɡən me həuvehi mane, mhəuvən, mho nəfe pris asori me həməni pen tɨ nirəha i. Nənə nəɡkiariien nəha ruvirɨs ia tənə Isrel. Kamɨni ihi ipwet mɨne. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_16","070_28_16","MAT","28","16","16","Ia nəpɨn nəha nərmama me səvəi Iesu irəha pam eleven həuvən fwe tənə Kalili ia təkuər riti sə Iesu rɨməni pen tɨ nirəha i kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_17","070_28_17","MAT","28","17","17","Nəpɨn irəha hətoni in, hənɨmwi nukurhunraha ia nənimen, mhəsiai in. Mətə nepwɨn həreirei amasan ia rerɨnraha mə Iesu pərhien i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_18","070_28_18","MAT","28","18","18","Nənə Iesu ruvehe, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kumwesən ruvei pehe nasoriien miou iakamərɨmənu ia narimnari me pam ia neiai mɨne tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_19","070_28_19","MAT","28","19","19","Ro pen kɨmiaha tihaməkeikei mhəuvən mhəvi nərmama ia tənəmtənə me pam pwəh irəha həuvehe mho nərmama me səiou ia nirəha. Kɨmiaha tihaməkeikei mho paptaes ia nirəha ia nəɡhi Tata mɨne Tɨni mɨne Nənɨmwɨn Ikinan, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MT28_20","070_28_20","MAT","28","20","20","mamhahatən irəha mə irəha tuhaməkeikei mho nəɡkiariien me pam sə iakɨnahatən kɨmiaha irə. Nənə həreɡi ro nəri i. Iou takamarə rerɨn tukumiaha meste nəpɨn sampam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_1","071_1_1","MRK","1","1","1","Nukune nəɡkiariien amasan sə raməvisau Iesu Kristo, Tɨni Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_2","071_1_2","MRK","1","2","2","Kɨmərai pen nəɡkiariien riti ia nəkukuə səvəi Profet Aesea fwe kupwən. Nəɡkiariien nəha rani iamɨnhi irə mə, “Ətə ro, takərhi pen iərmama sə trəɡkiari tukwini səiou, in trukupwən ia niram mevən, məpərhi səim suatuk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_3","071_1_3","MRK","1","3","3","“Reri iərmama riti raməkwein əpwəmwɨs ia kwopun akwesakwes ikɨn mamɨni mə, ‘Kɨmiaha tihaməkeikei mhəpərhi suatuk səvəi Iərɨmənu səkɨtaha, mhəmri atukwatukw suatuk ouihi me səvənhi.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_4","071_1_4","MRK","1","4","4","Ro iamɨnhi irə Jon rier irapw ia kwopun akwesakwes ikɨn, maməvisau irapw tɨ nərmama mə, “Kɨmiaha tihaməkeikei mhərərɨɡ ia noien ərəha me səkɨmiaha, mho paptaes, nənə Kumwesən trəpwəh nərpwɨnien noien ərəha me səkɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_5","071_1_5","MRK","1","5","5","Nərmama pam ia tənə Jutia mɨne Jerusalem həuvən tɨ Jon, mamhəni irapw noien ərəha me səvənraha, nənə in ramo paptaes ia nirəha ia nui arɨs Jotan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_6","071_1_6","MRK","1","6","6","Jon ramarkahu ia tɨnari kɨno ia nɨmwheri kamel, mamətoti ia teki nərimɨru, maməni kinhə mɨne kwənipwət ia sukapak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_7","071_1_7","MRK","1","7","7","Ramɨni irapw mə, “Kurirə ia nirak, iərmama riti fwe rauvehe. Nɨskaiien səvənhi rasori məpi raka iou. Iapkəmwhen mhə mə takərpəsuk mɨfi raka nəkwus ia səvənhi put. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_8","071_1_8","MRK","1","8","8","Iou iakamo paptaes ia kɨmiaha ia nui, mətə in truvehe mo paptaes ia kɨmiaha ia Nənɨmwɨn Ikinan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_9","071_1_9","MRK","1","9","9","Ia nəpɨn nəha Iesu ruku pen fwe ia taon nəha Nasaret ia tənə Kalili, muvehe, nənə Jon ro paptaes irə ia nui arɨs Jotan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_10","071_1_10","MRK","1","10","10","Nəpɨn atukwatukw Iesu rutə pehe ia nui, rətoni kəpuapen rəkwaɡ, Nənɨmwɨn Ikinan rosi mak inhərɨpw reiwaiu pehe məkure irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_11","071_1_11","MRK","1","11","11","Nənə reri Kumwesən ruku pen ia neiai mɨni mə, “Ik nərɨk keikei. Rerɨk raɡien tukw ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_12","071_1_12","MRK","1","12","12","Jon rɨno raka paptaes ia Iesu. Nənə Nənɨmwɨn Ikinan rərhi pen Iesu revən ia kwopun akwesakwes ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_13","071_1_13","MRK","1","13","13","Rarə ikɨn meste nəpɨn foti. Ia nəpɨn nəha Setan raməmwur mə tro Iesu rɨmwei ia nərəhaien. Iesu ramarə irəha nəri əprmɨn me. Naɡelo me hamo tukwini nari min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_14","071_1_14","MRK","1","14","14","Kəkwtəmhiri Jon, kuvehi puvnimwə ia kalapus. Kurirə ikɨn Iesu ruvehe ia tənə Kalili, maməvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Kumwesən, mamɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_15","071_1_15","MRK","1","15","15","“Təkwtəkwuni rɨno nəpɨn atukwatukw. Nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə ruvəuvehe ipaka. Tihərərɨɡ ia noien ərəha me səkɨmiaha, mhəni nɨpərhienien ia nəɡkiariien amasan səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_16","071_1_16","MRK","1","16","16","Nəpɨn Iesu ramavən ia nɨkare nui asori Kalili, rətoni Saemon irau piəvni nəɡhɨn nə Antru krauerukw net ia nui. Irau krauerukw net ia nui tɨ nəri nə mə irau iərmama mi kravi nəmu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_17","071_1_17","MRK","1","17","17","Iesu rɨni pen tɨ nirau i mə, “Rouvehe roukurirə iou, pwəh tako kɨmirau tirouvehe iərmama mi sə kravi nərmama.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_18","071_1_18","MRK","1","18","18","Nənə təkwtəkwuni a krouəpwəh net səvənrau roukurirə in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_19","071_1_19","MRK","1","19","19","Kurirə ikɨn Iesu ravən ouihi a mwi, mətoni tɨni Sepeti Jemes mɨne piəvni nəɡhɨn nə Jon. Krauəkure ia nəkwai nɨtətə ouihi riti rautiri net me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_20","071_1_20","MRK","1","20","20","Iesu rətoni irau, məkwein irau. Nənə krouəpwəh səvənrau tata Sepeti raməkure ia nəkwai nɨtətə ouihi irəha nərmama səməme ramərəku irəha tɨ noien wok səvənhi, rouevən roukurirə Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_21","071_1_21","MRK","1","21","21","Iesu mɨne nərmama me səvənhi həuvən ia taon riti nəɡhɨn nə Kapaneam. Ia Sapat Iesu ruvnimwə ia nəkwai nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel mamahatən nərmama me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_22","071_1_22","MRK","1","22","22","Irəha hərkəri asori nari ia nahatənien səvənhi, tɨ nəri nə mə in ramahatən irəha rəmwhen iərmama sə rauvehi nasoriien ruku pen tɨ Kumwesən. In ropə ia nahatən me səvəi Loa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_23","071_1_23","MRK","1","23","23","Nənə təkwtəkwuni a iərmama riti sə nənɨmwɨn ərəha ramarə irə ruvnimwə pehe ia nəkwai nimwəfwaki səvənraha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_24","071_1_24","MRK","1","24","24","məkwein əpwəmwɨs, mɨni mə, “Iesu, ik iəmə Nasaret! Ikuvehe mə tiko nəfe ia kɨmaha? Ikuvehe mə tikouraha kɨmaha uə? Iakukurən ik. Ik iəmə ikinan səvəi Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_25","071_1_25","MRK","1","25","25","Mətə Iesu rɨnise nənɨmwɨn ərəha, mɨni mə, “Əpwəh nəɡkiariien, mier ia iərmama i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_26","071_1_26","MRK","1","26","26","Nənə nənɨmwɨn ərəha rəkwein əpwəmwɨs, mɨkiukiu ia nɨpwran, mier. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_27","071_1_27","MRK","1","27","27","Kurirə irə nərmama me nənimenraha rier. Haməres irəha me i mə, “Nəfe nəha? Nahatənien vi riti uə? Iəmə i rauvehi nasoriien, mamɨni nəkwan tɨ nənɨmwɨn ərəha me, nənə irəha ho.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_28","071_1_28","MRK","1","28","28","Təkwtəkwuni a mwi nəɡkiariien kamɨni ia Iesu rier mevən ia kwopun me pam ia tənə Kalili. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_29","071_1_29","MRK","1","29","29","Iesu rier irapw ia nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel irəha Jemes mɨne Jon mɨne Saemon mɨne Antru. Irəha həuvən atukwatukw mhəuvnimwə ia nəkwai nimwə səvəi Saemon mɨne Antru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_30","071_1_30","MRK","1","30","30","Nəpɨn hapirapw fwe ikɨn, nərmama həvisau pen m Iesu mə kaka pran səvəi Saemon ramapri, maməkwiei fifa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_31","071_1_31","MRK","1","31","31","Ro iamɨnhi irə Iesu revən mətoni, muvehi rəɡi prən nəha, mɨvi utə. Təkwtəkwuni a mwi nemhəien raraka ia prən nəha. Rəsanɨn mevən mɨsui raka nəveɡɨnien muvei pen mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_32","071_1_32","MRK","1","32","32","Raməruarəv meri ruvəivə. Nənə nərmama me həuvehi pam nərmama səməme nemhəien rarə ia nirəha mɨne səməme nəremhə me kamharə ia nirəha həuvehi irəha mhəuvehe tɨ Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_33","071_1_33","MRK","1","33","33","Nərmama pam ia rukwənu səvəi Saemon housəsɨmwɨn pen irəha ia kwəruə ia nimwə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_34","071_1_34","MRK","1","34","34","Nənə Iesu ro nərmama həpɨk nemhəien səpəmsəpə rarə ia nirəha həuvehe mhəsanɨn. In rəkoui irapw nəremhə me həpɨk ia nərmama, mətə rɨnise nəremhə me nəha mə tuhəpwəh nəɡkiariien tɨ nəri nə mə irəha həukurən mə in sin. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_35","071_1_35","MRK","1","35","35","Ia nəpnəpɨn anan, rapitəv ihi, Iesu rətui mevən fwe ia kwopun riti sə nərmama həiwən ikɨn, maməfwaki fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_36","071_1_36","MRK","1","36","36","Nənə Saemon mɨne in me nepwɨn kamhətui in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_37","071_1_37","MRK","1","37","37","Nəpɨn hətoni Iesu, həni pen tukwe in mə, “Iesu, nərmama pam fwe kamhətui ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_38","071_1_38","MRK","1","38","38","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Pwəh səuvən mwi ia rukwənu me nəha ipaka tukutaha. Takəvisau mwi mɨnraha, tɨ nəri nə mə səiou atukwatukw nəha wok iakɨməuvehe tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_39","071_1_39","MRK","1","39","39","Nənə Iesu revən mukurau ia tənə Kalili, maməvisau ia nəkwai nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel, maməkoui irapw nəremhə me ia nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_40","071_1_40","MRK","1","40","40","Iərmama riti nemhəien skai riti raməmak ia tekɨn. In ruvehe tɨ Iesu, mɨnɨmwi nukurhun mi ia nənimen, mɨni pen tukwe in mə, “Mə rerɨm raɡien ko iko iakəmher?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_41","071_1_41","MRK","1","41","41","Nənə Iesu rerɨn rərkwəpɨr tukwe. In rosə pen rəɡɨn, mɨrapi in, mɨni mə, “Rerɨk raɡien. Tikuvehe məmher.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_42","071_1_42","MRK","1","42","42","Nənə təkwtəkwuni a nemhəien raraka irə. Iesu ro nɨpwran ruvehe məmher mwi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_43","071_1_43","MRK","1","43","44","mərhi pen i, mɨnise pen tukwe in mə, “Tikətui amasan tukwe, məpwəh nɨniien nəfe iakɨno mik tɨ iərmama riti, mətə tikevən atukwatukw tɨ pris pwəh rətoni nɨpwram mə rɨnəmher. Tikuvei pen nəfe m Kumwesən sə Moses rɨməni. Nərmama tuhətoni həukurən mə nemhəien i ruvəiwən ia nɨpwram.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK1_45","071_1_45","MRK","1","45","45","Mətə nəpɨn iərmama nəha rəpwəh Iesu mier, rɨnani irapw nəfe Iesu rɨno min tɨ nərmama me. Nəɡkiariien səvənhi ruvirɨs ro pen rɨskai tɨ Iesu mə travən mevən mwi ia rukwənu riti mwi. Mətə ramavən a ia kwopun me nərmama həiwən ikɨn. Nərmama pam ia kwopun me kamhəuvehe tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_1","071_2_1","MRK","2","1","1","Nəpɨn me nepwɨn rukurau, nənə Iesu rɨrərɨɡ pehe mwi ia Kapaneam. Nərmama me həreɡi kaməvisau mə in fwe ia nəkwai nimwə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_2","071_2_2","MRK","2","2","2","Ro iamɨnhi irə irəha həuvən mhousəsɨmwɨn pen irəha me tukwe. Nəkwai nimwə rukuər ia nərmama. Kwopun səvəi nəkureien riwən fwe imwə mɨne ia kwəruə. Iesu raməvisau irapw nəɡkiariien amasan mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_3","071_2_3","MRK","2","3","3","Ia nəpɨn nəha nərmama kefə həuvehi iərmama riti mhəuvehe tɨ Iesu. Iərmama nəha nɨsun mi krouemhə. Ko rɨpkavən mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_4","071_2_4","MRK","2","4","4","Həuvehi pehe, mətə ko həpkəuvən mhə ipaka tɨ Iesu tɨ nəri nə mə nərmama həpɨk anan. Ro iamɨnhi irə irəha həputə ia təkure nimwə, mho ruei nimwə riti ratukwatukw ia kwopun nəha Iesu raməkure ikɨn. Ho pam ruə, həuvehi irapw nɨməhan sə iərmama nɨsun mi krouemhə ramapri irə reiwaiu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_5","071_2_5","MRK","2","5","5","Nəpɨn Iesu rətoni nahatətəien səvənraha, rɨni pen tɨ iərmama sə nɨsun mi krouemhə mə, “Nərɨk, iakɨnenouenou raka noien ərəha me səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_6","071_2_6","MRK","2","6","6","Nahatən me nepwɨn səvəi Loa kamhəkure fwe ikɨn, rerɨnraha ramrhi mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_7","071_2_7","MRK","2","7","7","“Rəfo iəmə nəha raməɡkiari iamɨnha irə mɨne? Nəɡkiariien nəha rərəha. Kumwesən əpa rukurən nenouenouien noien ərəha me. Sin mwi rukurən noien?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_8","071_2_8","MRK","2","8","8","Təkwtəkwuni a Iesu rukurən nətərɨɡien səvənraha, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rəfo rerɨmiaha ramrhi iamɨnhi? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_9","071_2_9","MRK","2","9","9","Nəɡkiariien mi sə pəku nəha rɨməru tukw iou tɨ nɨniien tɨ iərmama i nɨsun mi krouemhə: nəɡkiariien i mə, ‘Iakɨnenouenou raka noien ərəha me səim,’ uə nəɡkiariien i mə, ‘Ərer, muvehi nɨməhan səim, mavən mamevən’? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_10","071_2_10","MRK","2","10","10","Mətə iakokeikei mə kɨmiaha tihəukurən mə iou, Iəməti Iərmama, iakauvehi nasoriien ia tɨprənə i. Iakukurən nenouenouien noien ərəha me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_11","071_2_11","MRK","2","11","11","Nənə Iesu rɨni pen tɨ iərmama sə nɨsun mi krouemhə mə, “Iakani pehe tukw ik i mə ərer, muvehi nɨməhan səim, mavən mamevən fwe imwam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_12","071_2_12","MRK","2","12","12","Təkwtəkwuni a rərer, muvehi nɨməhan səvənhi ia nəmri nərmama, mavən mamevən. Nənə irəha nənimenraha rier. Həɡnəɡɨni Kumwesən mə, “Səpkətə raka mhə nari riti iamɨnhi irə ia nəpɨn riti!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_13","071_2_13","MRK","2","13","13","Iesu revən mwi mamavən ia nɨkare nui asori Kalili. Nərmama həpɨk həuvehe tukwe, nənə in ramahatən irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_14","071_2_14","MRK","2","14","14","Ia nəpɨn nəha ramavən mətoni Livae tɨni Alfeas raməkure ia nimwə kamərəku pen takis ikɨn. Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Kurirə iou.” Nənə Levi rɨskəmter mukurirə in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_15","071_2_15","MRK","2","15","15","Kurirə irə Iesu revən maməni nari ia nəkwai nimwə səvəi Livae. Nərmama kamərəku pen takis mɨnraha mɨne nərmama ərəha me nepwɨn mwi həpɨk kamhani pəri nari irəha min mɨne nərmama me səvənhi. (Ro iamɨnhi irə mɨne tɨ nəri nə mə nərmama kamərəku pen takis mɨnraha mɨne nərmama ərəha me nepwɨn mwi həpɨk kamhəkurirə ia Iesu.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_16","071_2_16","MRK","2","16","16","Nənə nahatən me səvəi Loa, irəha mwi Farisi me, həuvehe mhətoni Iesu raməni nari irəha nərmama kamərəku pen takis mɨnraha mɨne nərmama ərəha me nepwɨn mwi. Irəha həres nərmama me səvənhi mə, “Rəfo in raməni nari irəha nərmama kamərəku pen takis mɨnraha mɨne nərmama ərəha me nepwɨn mwi?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_17","071_2_17","MRK","2","17","17","Nəpɨn Iesu rɨreɡi nəɡkiariien səvənraha, rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nərmama həsanɨn tuhətui tokta tɨ nəfe? Mətə nərmama kamhemhə kamhətui tokta. Iou iapkuvehe mhə mə takəkwein nərmama atukwatukw me, mətə iakuvehe mə takəkwein nərmama ərəha me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_18","071_2_18","MRK","2","18","18","Nəpɨn riti nərmama me səvəi Jon Paptaes irəha Farisi me kamhəpwəh naniien nari tɨ nəfwakiien. Nərmama nepwɨn həuvehe mhəres Iesu i mə, “Rəfo nərmama me səvəi Jon mɨne Farisi me kamhəpwəh naniien nari tɨ nəfwakiien, mətə səim nərmama me həpko mhə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_19","071_2_19","MRK","2","19","19","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nərmama ia nəveɡɨnien i kamo tɨ narə viien səvəi iərman mɨne pran tuhaməkeikei mhani nari, mamhaɡien, tɨ nəri nə mə iərman sə rɨpkarə vi a irau pran səvənhi ramarə irəha mɨnraha. Rɨpkatukwatukw mhə mə irəha tuhəpwəh naniien nari tɨ nəfwakiien ia nəpɨn nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_20","071_2_20","MRK","2","20","20","Mətə trɨpkuvehe ia nəpɨn sə tɨpkuvehi raka iərman sə rɨpkarə vi a irau pran səvənhi trɨpkarə mhə mwi irəha mɨnraha. Ia nəpɨn nəha irəha tuhəpwəh naniien nari tɨ nəfwakiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_21","071_2_21","MRK","2","21","21","Iərmama riti riwən ko ruvehi nɨpəri tɨnari vi mɨtiri tukuahaɡ ia ruei tɨnari ivɨs. Trɨni mɨnuə ro iamɨnhi irə, nɨpəri tɨnari vi truvehe mɨkɨmkɨm, meitehi tɨnari ivɨs mo ruen rasori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_22","071_2_22","MRK","2","22","22","Iərmama riti riwən ko rətəɡi pen waen vi ia tɨki waen tui sə kɨno ia teki nəni. Trɨni mɨnuə ro iamɨnhi irə, waen vi trəse tɨki waen tui rəsisi məpəruə. Nənə tɨki waen tui mɨne waen vi irau pəri krouərəha. Mətə waen vi tukətəɡi pen ia tɨki waen vi me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_23","071_2_23","MRK","2","23","23","Nəpɨn riti ia Sapat Iesu ramavən maməpi sɨmwɨn ia nɨmei wit me nepwɨn. Nərmama me səvənhi kamhəkurirə in, mamhesi kwənkwai wit, mamhani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_24","071_2_24","MRK","2","24","24","Ro iamɨnhi irə Farisi me həni pen tɨ Iesu i mə, “Ətə ro. Nərmama me səim kamho noien riti rɨpkatukwatukw mhə ia Loa səkɨtaha mə tuko ia sapat. Rəfo kamho iamɨnha irə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_25","071_2_25","MRK","2","25","26","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rosi kɨmiaha hiəpkəvsini raka mhə ia Nəkukuə Ikinan nəfe Kiɡ Tevɨt rɨno fwe kupwən uə? Ia nəpɨn nəha Apiatar rauvehi wok irə səvəi pris asori anan, Kiɡ Tevɨt mɨne nərmama me səvənhi nəveɡɨnien riwən tɨ nirəha, nukumhə rɨnahi irəha. Nənə Kiɡ Tevɨt ruvnimwə ia nimwə səvəi Kumwesən, muvehi bred ikinan sə raməmak ia nɨfatə. Rɨpkatukwatukw mhə ia Loa səkɨtaha mə in trəni bred nəha, pris me əpa həukurən naniien. Mətə Kiɡ Tevɨt rəni, muvei pen mwi m nərmama me səvənhi hani.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_27","071_2_27","MRK","2","27","27","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨno Sapat tɨ iərmama. Kɨpko mhə iərmama tɨ Sapat. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK2_28","071_2_28","MRK","2","28","28","Ro pen iou, Iəməti Iərmama, iakamərɨmənu ia Sapat.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_1","071_3_1","MRK","3","1","1","Iesu revən muvnimwə mwi ia nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel. Iərmama riti ia nəkwai nimwəfwaki nəha rəɡɨn rərfe ko rɨpkuvi atukw mhə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_2","071_3_2","MRK","3","2","2","Nəmə asori me kamhətə Iesu mə trəfo irə mɨne. Trɨni mɨnuə romasan iərmama nəha ia Sapat, tuhəni ərəha in tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_3","071_3_3","MRK","3","3","3","Iesu rɨni pen tɨ iərmama sə rəɡɨn rərfe mə, “Ərer ia kurkwai nərmama.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_4","071_3_4","MRK","3","4","4","Nənə Iesu rəres pen irəha i mə, “Ratukwatukw ia Loa səkɨtaha mə ia Sapat tuko noien amasan uə tuko noien ərəha? Ratukwatukw mwi mə tukuvehimɨru iərmama uə tukousi əpune?” Iesu rəres pen irəha i, mətə həpwəh nəɡkiariien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_5","071_3_5","MRK","3","5","5","In rəti ərari mamətə irəha. Niemaha rəpi. Rerɨn rəpou tɨ nəri nə mə kənkapwənraha rɨskai. Nənə in rɨni pen tɨ iərmama sə rəɡɨn rərfe mə, “Tiko muvi atukw rəɡɨm.” Iərmama nəha ruvi atukw rəɡɨn. Rəɡɨn ruvehe mamasan mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_6","071_3_6","MRK","3","6","6","Nənə Farisi me həier irapw, mhəuvən akwauakw tɨ nərmama me səvəi Kiɡ Herot. Irəha housəsɨmwɨn irəha me mhəni ərəha Iesu, mamhətui suatuk mə tuhousi əpune in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_7","071_3_7","MRK","3","7","7","Iesu rier irəha nərmama me səvənhi, mevən fwe ia nui asori Kalili. Nəkur Kalili həpɨk həkurirə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_8","071_3_8","MRK","3","8","8","Nərmama həpɨk mwi nəha ikɨn nəpɨn həreɡi narimnari me nəha Iesu ramo həuvehe mhətoni in. Nepwɨn həuku pen ia tənə Jutia mɨne Jerusalem, nepwɨn həuku pen ia tənə Itumia, nepwɨn həuku pen ia nui arɨs Joten pen, nepwɨn mwi həuku pen ia kwopun me nəha ipaka tɨ taon mi nəha Taea mɨne Saeton. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_9","071_3_9","MRK","3","9","9","Tɨ nəri nə mə nərmama me nəha həpɨk anan, Iesu rɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mɨnuə tuhəpnəpenə ia nɨtətə ouihi riti pwəh in rəkure irə kamo nərmama həsɨɡəsɨɡi in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_10","071_3_10","MRK","3","10","10","In rɨni iamɨnhi irə mɨne tɨ nəri nə mə in rɨnomasan raka nərmama həpɨk mo pen səməme kamhemhə kamhəuvehe ipaka tukwe mə tuhərapi in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_11","071_3_11","MRK","3","11","11","Nənə ia nəpɨn me, nəpɨn nənɨmwɨn ərəha me səməme kamharə ia nərmama kamhətoni in, kamhənɨmwi nukurhunraha ia nənimen, mamhəkwein asori, mamhəni mə, “Ik Tɨni Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_12","071_3_12","MRK","3","12","12","Mətə Iesu ranise pen əknekɨn tɨ nirəha i mə tuhəpwəh nəkwein əpwəmwɨsien nəɡhɨn iamɨnhi kamo nərmama həreɡi həukurən in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_13","071_3_13","MRK","3","13","13","Iesu rutə ia təkuər riti, məkwein nərmama me səvənhi səməme in rokeikei mə irəha tuhəuvehe tukwe, nənə irəha həuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_14","071_3_14","MRK","3","14","14","In rərpwi rəɡɨn ia nirəha pam twelef, mɨseɡi pen nəɡhɨnraha mə aposol me. Irəha tuhamarə pəri irəha Iesu. In trərhi pen irəha həuvən mhəvisau irapw nəɡkiariien amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_15","071_3_15","MRK","3","15","15","In truvei pen nasoriien mɨnraha. Ia nasoriien nəha irəha tuhəkoui irapw nəremhə me ia nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_16","071_3_16","MRK","3","16","16","Nəɡhi aposol me nəha ro iamɨnhi irə: Saemon (iəmə Iesu rɨseɡi pen nəɡhɨn sə vi mə Pita). ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_17","071_3_17","MRK","3","17","17","Nənə Jemes mɨne piəvni nəɡhɨn nə Jon (irau tɨni Sepeti mi. Iesu rɨseɡi pen nəɡhɨnrau sə vi mə Poanejes. Nɨpwrai nəɡkiariien nəha in nə mə tɨni karuəruə mi). ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_18","071_3_18","MRK","3","18","18","Nənə Antru, mɨne Filip, mɨne Patolomiu, mɨne Matiu, mɨne Tomas, mɨne Jemes tɨni Alfeas, mɨne Tateas, mɨne Saemon (iəmə sə kupwən rakurirə nəmə me nəha kamhəmwur mə tuhəkoui irapw nəkur Rom). ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_19","071_3_19","MRK","3","19","19","Nənə Jutas Iskariot (iəmə sə ruvehi pen Iesu ia rəɡi nərmama səməme kamhəmwəki in). ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_20","071_3_20","MRK","3","20","20","Kurirə irə Iesu revən muvnimwə ia nimwə riti. Nərmama me həuvehe mwi tukwe. Irəha həpɨk. Ro pen Iesu mɨne nərmama me səvənhi nəpɨn səvənraha riwən tɨ nəniien nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_21","071_3_21","MRK","3","21","21","Nəpɨn nəkur imwəni me həreɡi nəfe Iesu ramo, həuvən mə tuhəuvehi raka in, mhəni mə, “In ramarməri.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_22","071_3_22","MRK","3","22","22","Ia nəpɨn nəha nahatən me nepwɨn səvəi Loa həuku pen fwe ia Jerusalem, mhəni ərəha Iesu, mhəni mə, “Pielsepul ramarə ia iəmə nəha. Iəmə nəha raməkoui irapw nəremhə me ia nɨskaiien səvəi iəremhə sə in rasori ia nəremhə me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_23","071_3_23","MRK","3","23","23","Irəha həni ərəha Iesu iamɨnhi irə ro pen Iesu rəkwein pen irəha həuvehe. Rəɡkiari mɨnraha, mɨni nusipekɨnien riti tɨ nirəha i mə, “Rəfo irə? Ko Setan rəkoui irapw nəremhə me səvənhi ia nərmama uə rekəm? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_24","071_3_24","MRK","3","24","24","Trɨni mɨnuə ieni riti ruai narəien səvənhi ro kəru irə, nərmama me səvənhi kamhousi irəha me, nɨtətə sə ieni nəha ramərɨmənu irə ko rɨpkərer əpwəmwɨs mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_25","071_3_25","MRK","3","25","25","Trɨni mɨnuə nərmama səməme kamharə ia nəkwai nimwə riti həuai narəien səvənraha ro kəru irə, kamhousi irəha me, irəha ko həpkarə amasan mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_26","071_3_26","MRK","3","26","26","Nənə trɨni mɨnuə Setan ruai narəien səvənhi ro kəru irə, raməkoui irapw nəremhə me səvənhi ia nərmama, noien səvəi Setan ko rɨpkərer əpwəmwɨs mhə. Trəsas miwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_27","071_3_27","MRK","3","27","27","Iərmama riti riwən ko revən ia nəkwai nimwə səvəi iəmə skai riti, makres narimnari me səvənhi. In traməkeikei mukupwən məkwtəmhiri iəmə skai nəha, mərihi rəɡɨn mi mɨne nɨsun mi. Kurirə irə in rukurən nevənien makres narimnari me fwe ia nəkwai nimwə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_28","071_3_28","MRK","3","28","28","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i. Kumwesən rukurən nenouenouien nərəhaien me pam səməme nɨpwnəti nərmama me tuho uə tuhəni irə, məpwəh nərpwɨnien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_29","071_3_29","MRK","3","29","29","Mətə iərmama sə trɨni ərəha Nənɨmwɨn Ikinan, Kumwesən trɨpkenouenou mhə nərəhaien səvənhi ia nəpɨn riti. Nərpwɨnien səvənhi trarə rerɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_30","071_3_30","MRK","3","30","30","Iesu rɨni nəɡkiariien nəha tɨ nəri nə mə nahatən me səvəi Loa haməni mə, “Nənɨmwɨn ərəha ramarə irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_31","071_3_31","MRK","3","31","31","Ia nəpɨn nəha piəvi Iesu me mɨne mama səvənhi həuvehe mamhərer fwe iruə, mhərhi pen nəɡkiariien tɨ Iesu mə truvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_32","071_3_32","MRK","3","32","32","Nərmama həpɨk kamhəkure kurkurau ia Iesu. Irəha həni pen tukwe in mə, “Ətə ro! Səim fwe mama mɨne piam me kamhərer fwe iruə mamhəres ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_33","071_3_33","MRK","3","33","33","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Sin nəha səiou mama? Nɨsɨmə nəha piak me?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_34","071_3_34","MRK","3","34","34","In rəti ərari mamətə səməme kamhəkure kurkurau i, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha i səiou mama me. Kɨmiaha i piak me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK3_35","071_3_35","MRK","3","35","35","Nərmama səməme kamho nəkwai Kumwesən, irəha həmwhen ia mama me mɨne piak me səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_1","071_4_1","MRK","4","1","1","Iesu rɨnamahatən mwi nərmama ia nɨkare nui asori. Nərmama me həpɨk həuvehe mhousəsɨmwɨn pen irəha me tukwe. Ro pen Iesu rəputə ia nɨtətə ouihi riti fwe peraha, məkure irə. Nərmama me pam kamhərer parei ia nɨkare nui asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_2","071_4_2","MRK","4","2","2","Iesu ramahatən irəha narimnari me rɨpɨk ia nusipekɨnien me. Nəpɨn ramahatən irəha, rani mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_3","071_4_3","MRK","4","3","3","“Tihəreɡi ro! Iərmama riti revən mə truini nuni nari ia nəmhien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_4","071_4_4","MRK","4","4","4","Nəpɨn rauini pen nuni nari me, nuni nari me nepwɨn həsas pen ia suatuk. Menu me həuvehe mhani pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_5","071_4_5","MRK","4","5","5","Nuni nari me nepwɨn həsas pen ia təkure kəpwier sə tɨprənə rouihi ikɨn. Həutə akwauakw tɨ nəri nə mə nuanraha rɨpkeiwaiu amasan mhə ia tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_6","071_4_6","MRK","4","6","6","Nuanraha rouihi. Ro pen nəpɨn meri rəkwiri, mənhi, haukei pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_7","071_4_7","MRK","4","7","7","Nuni nari me nepwɨn həsas pen ia tɨprənə sə nəkwus ərəha rautə irə. Nəkwus ərəha me nəha həuvirɨs mhəuvehe mhousəman pam. Ro pen nuni nari me həpkukuə mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_8","071_4_8","MRK","4","8","8","Nuni nari me nepwɨn həsas pen ia tɨprənə amasan, mhəutə amasan, mhəukuə. Nepwɨn kwənkwan toti, nepwɨn kwənkwan sikisti, nepwɨn kwənkwan hantret.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_9","071_4_9","MRK","4","9","9","Iesu rɨni mə, “Iərmama sə nəkwəreɡɨn rarə tɨ nɨreɡiien nari traməkeikei mətərɨɡ amasan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_10","071_4_10","MRK","4","10","10","Nəpɨn Iesu əpa, nərmama səvənhi twelef həuvehe irəha nərmama me nepwɨn mwi səməme kamharə ipaka tɨ Iesu, mhəres pen mə rəfo in ramahatən nərmama ia nusipekɨnien me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_11","071_4_11","MRK","4","11","11","Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha nərmama me səiou kɨnəsevər ia suatuk tukumiaha hiəukurən nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə mə in rəfo irə. Mətə nərmama iruə me, iakamahatən irəha ia nusipekɨnien me a, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_12","071_4_12","MRK","4","12","12","mə irəha tuhətə, mətə tuhəpwəh nətəien mhəukurən. Irəha tuhəreɡi, mətə tuhəpwəh nɨreɡiien mhəukurən. Ro iamɨnhi irə ko irəha həpwəh nɨrərɨɡien mhəuvehe tɨ Kumwesən mɨnuə in trenouenou noien ərəha me səvənraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_13","071_4_13","MRK","4","13","13","Iesu rəres pen nərmama me səvənhi mə, “Rəfo? Kɨmiaha hiəreirei nɨpwrai nusipekɨnien səvəi iərmama sə rauini nuni nari? Ro iamɨnhi irə tihəfo mhəukurən mwi nusipekɨnien me nepwɨn mwi? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_14","071_4_14","MRK","4","14","14","Iərmama sə rauini nuni nari rəmwhen ia iərmama sə raməvisau irapw nəɡkiariien amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_15","071_4_15","MRK","4","15","15","Nərmama nepwɨn həmwhen ia nuni nari sə həsas pen ia suatuk. Nəpɨn hamətərɨɡ iərmama raməvisau irapw nəɡkiariien amasan, təkwtəkwuni a mwi Setan ruvehe muvehi raka nəɡkiariien nəha hamreɡi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_16","071_4_16","MRK","4","16","16","Nərmama nepwɨn həmwhen ia nuni nari sə həsas pen ia təkure kəpwier. Nəpɨn hamreɡi nəɡkiariien amasan, həuvehi, mhaɡien tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_17","071_4_17","MRK","4","17","17","Mətə nəɡkiariien nəha rɨpkeiwaiu amasan mhə ia rerɨnraha rəmwhen ia nuai nei me. Irəha tuhəuvehi nəɡkiariien nəha səvəi nəpɨn ouihi a. Nəpɨn nərmama tuho nəmisəien mɨnraha, uə tuhometə irəha tɨ nəɡkiariien amasan, tuharaka akwauakw a irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_18","071_4_18","MRK","4","18","18","Nərmama nepwɨn həmwhen ia nuni nari sə həsas pen ia tɨprənə nəkwus ərəha rautə irə. Həreɡi nəɡkiariien amasan, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_19","071_4_19","MRK","4","19","19","mətə hamətərɨɡ pɨk ia narimnari me səvəi tɨprənə i. Mane rameikuə ia nirəha, mavi raka nətərɨɡien səvənraha. Hokeikei mə tuhəuvehi nautə me nepwɨn mwi. Nətərɨɡien me nəha həuvnimwə ia rerɨnraha mhousəman nəɡkiariien amasan rəpwəh nukuəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_20","071_4_20","MRK","4","20","20","Mətə nərmama nepwɨn mwi həmwhen ia nuni nari sə həsas pen ia tɨprənə amasan. Irəha həreɡi nəɡkiariien amasan, mhəuvehi, mhəukuə. Riti nukwan toti, riti nukwan sikisti, riti nukwan hantret.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_21","071_4_21","MRK","4","21","21","Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Trɨni mɨnuə iərmama riti ruvehi laet, muvnimwə pehe, ko rəuiui ia nari riti uə rukurei pen ia kwopun afafa ikɨn? Rekəm! Traməkeikei mukurei pen ia nəri kakurei pen laet irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_22","071_4_22","MRK","4","22","22","Narimnari me pam səməme hamərkwafə tuhaməkeikei mhəier irapw. Narimnari me pam səməme haməmak afafa tuhaməkeikei mhəuvehe ia nukuraanien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_23","071_4_23","MRK","4","23","23","Kɨmiaha nərmama nəkwəreɡɨmiaha rarə tɨ nɨreɡiien nari, tihətərɨɡ amasan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_24","071_4_24","MRK","4","24","24","Iesu rarə mɨni pen mwi tɨ nirəha i mə, “Tihətərɨɡ amasan ia nəfe hiamreɡi. Nəfe nari hiəuvehi pen tukuvehi pehe rəmwhen rɨrərɨɡ mwi tukumiaha nənə kuvehi pehe sə rəkwaku. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_25","071_4_25","MRK","4","25","25","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iərmama sə kuvei pen nari riti min, ro wok irə, tukuvei pen sə rəkwaku min. Mətə iərmama sə kuvei pen nari riti min, ro nəri auər a irə, tukuvehi raka pam tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_26","071_4_26","MRK","4","26","26","Iesu rɨni mə, “Nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə rəmwhen ia iərmama riti sə ruini nuni nari rəsas pen ia tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_27","071_4_27","MRK","4","27","27","Ruini pam nuni nari, mevən mapri. Mapri ia nəpɨn meste rɨran. Revən mamavən. Nənə nuni nari rɨruəruə mutə. Mətə iərmama nəha rɨreirei mə rəfo mo iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_28","071_4_28","MRK","4","28","28","Tɨprənə a ro nuni nari rutə, merɨp tukun, mɨfi tihin, mo kwənkwan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_29","071_4_29","MRK","4","29","29","Mətə nəpɨn kwənkwan rɨmruə, iərmama nəha revən mesi, tɨ nəri nə mə nəpɨn atukwatukw nəha səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_30","071_4_30","MRK","4","30","30","Iesu rɨni mə, “Tsəfni ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə? Rəfo irə? Nəfe nəha nəɡkiariien tsəni mhəusipekɨn irə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_31","071_4_31","MRK","4","31","31","Nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə rəmwhen ia kwənuni nei nəha mastat. Nəpɨn kɨnɨmwi pen ia tɨprənə, nuni mastat rouihi anan ia nuni nei me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_32","071_4_32","MRK","4","32","32","Mətə nəpɨn kɨnɨmwi pen pam, rutə masori məpi raka nəpɨɡɨn me pam. Rəɡrəɡɨn rasori. Menu me ia nɨmaɡouaɡou ho pen kwətəpaɡ me səvənraha irə, mhəkure afafa irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_33","071_4_33","MRK","4","33","33","Iesu rɨni irapw nusipekɨnien me rɨpɨk mwi həmwhen ia səməme i, mamahatən nərmama me ia nəɡkiariien amasan, mɨni pen atukwatukw rəmwhen mə irəha tuhəreɡi mhəukurən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_34","071_4_34","MRK","4","34","34","Iesu rəpwəh nɨniien nəɡkiariien əpə iti mwi tɨ nirəha, nusipekɨnien me a. Mətə kurirə ikɨn, nəpɨn Iesu mɨne nərmama me səvənhi irəha əpa, rɨni irapw pam nɨpwrai nəɡkiariien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_35","071_4_35","MRK","4","35","35","Ia nəpɨn nəha rɨnaməruarəv, Iesu rɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mə, “Pwəh səpi sɨmwɨn pen fwe ia nɨkare nui.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_36","071_4_36","MRK","4","36","36","Nənə irəha həpwəh nərmama me, mhəputə ia nəkwai nɨtətə ouihi sə Iesu raməkure irə, mamhəuvən. Nɨtətə ouihi me nepwɨn mwi kamhəkurirə irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_37","071_4_37","MRK","4","37","37","Ia nəpɨn nəha nɨmətaɡi asori riti rɨskəmter. Peiau peiau raməpwi nɨtətə ouihi mamati pen mɨnakuər. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_38","071_4_38","MRK","4","38","38","Iesu raməsauə mamapri fwe ia kurirə ia nɨtətə ouihi. Nərmama me səvənhi həsuəpwiri in mhəni pen tukwe in mə, “Iahatən, ətə ro! Na tsəmwhenɨmw! Iko nəri auər a ia kɨtaha mik uə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_39","071_4_39","MRK","4","39","39","Iesu rərer mɨnise nɨmətaɡi, məɡkiari m nui mə, “Tikeiwaiu, məmərinu.” Nɨmətaɡi reiwaiu. Nui rəmərinu. Narimnari me pam həuvehe mhəmərinu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_40","071_4_40","MRK","4","40","40","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mə, “Rəfo hiamhekɨr iamɨnhi irə? Kɨmiaha hiəpkahatətə mhə ihi ia nirak uə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK4_41","071_4_41","MRK","4","41","41","Mətə irəha həhekɨr pɨk, mhəres pen irəha me i mə, “Nəfe nəha iərmama? Nɨmətaɡi mɨne nui krauo nəkwan!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_1","071_5_1","MRK","5","1","1","Irəha həier pen ia nɨkare nui asori ia tənə səvəi nəmə Karasa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_2","071_5_2","MRK","5","2","2","Nəpɨn nɨtətə ouihi ruvehe mərer, Iesu ruvarei, nənə iərmama riti ruku pen ia kwopun kanɨmwi nərmama ikɨn mier pehe tukwe. Nənɨmwɨn ərəha ramarə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_3","071_5_3","MRK","5","3","3","Iərmama nəha ramarə ia kwopun kanɨmwi nərmama ikɨn. Iərmama riti mwi riwən nɨskaiien səvənhi rəmwhen mə trəkwtəmhiri iərmama nəha mərihi mwi in. Jen rəpwəh nəmwhenien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_4","071_5_4","MRK","5","4","4","Nəpɨn rɨpɨk hənərihi raka rəɡɨn mi mɨne nɨsun mi ia jen, mətə rəvi əmwsəmwesi jen sə rəkwtəmhiri rəɡɨn, mousi testesi jen sə rəkwtəmhiri nɨsun. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_5","071_5_5","MRK","5","5","5","Ia nəpɨn mɨne ia ran ramavən ia kwopun kanɨmwi nərmama ikɨn mɨne ia təkure təkuər me, maməkwein əpwəmwɨs, maməkwi testesi atukw a in ia kəruəterei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_6","071_5_6","MRK","5","6","6","Nəpɨn iərmama nəha rəti pen mətoni Iesu isipwɨn kwopti ramavən mauvehe, raiu muvehe mɨnɨmwi nukurhun mi ia nənimen, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_7","071_5_7","MRK","5","7","7","maməɡkiari asori, mamɨni mə, “Iesu. Kumwesən sə rasori anan tɨni nə ik. Ikuvehe mə tikəfo iou irə? Ia nəɡhi Kumwesən iakase ik tikəpwəh noien nəmisəien miou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_8","071_5_8","MRK","5","8","8","In raməɡkiari iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Iesu ruvəni pen raka tukwe in mə, “Ik, nənɨmwɨn ərəha, tikier ia iərmama i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_9","071_5_9","MRK","5","9","9","Iesu rəres pen in i mə, “Nəɡhɨm sin?” Mɨreɡi rɨni mə, “Iou nəɡhɨk Nəkuər tɨ nəri nə mə kɨmaha iahəpɨk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_10","071_5_10","MRK","5","10","10","In ramase Iesu, maməɡkiari asori mə trəpwəh nərhiien irəha həuvən isipwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_11","071_5_11","MRK","5","11","11","Mətə toue pɨkə me həpɨk anan kamhərku ia kwopun nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_12","071_5_12","MRK","5","12","12","Nənɨmwɨn ərəha me nəha hamase Iesu i mə, “Tikərhi pen kɨmaha iahəuvən ia pɨkə me. Pwəh iahəuvnimwə ia rerɨnraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_13","071_5_13","MRK","5","13","13","Iesu rəseni irəha. Ro pen nənɨmwɨn ərəha me həier ia iərmama nəha mhəuvnimwə ia reri pɨkə me. Pɨkə me, ipaka irəha pam 2000, haiu, mheiwaiu ia nəpatu, mhəsas pen ia təmwei nui asori, məmwhenɨmw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_14","071_5_14","MRK","5","14","14","Nərmama səməme kamhətui tɨ pɨkə me hap, mhəuvən ia taon səvənraha mɨne ia rukwənu me, mhəni irapw nəfe hənətoni. Nəpɨn nərmama me həreɡi, həuvən mə tuhəspau i mə rəfo irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_15","071_5_15","MRK","5","15","15","Irəha həuvehe tɨ Iesu, mhəti pen mhətoni iərmama sə nənɨmwɨn ərəha me həpɨk hənarə irə. Rarkahu, maməkure, nətərɨɡien səvənhi rɨnəmak amasan. Irəha hətoni həhekɨr. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_16","071_5_16","MRK","5","16","16","Nənə səməme hənətoni həni irapw tɨ nirəha i nəfe kɨno ia iərmama nəha mɨne pɨkə me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_17","071_5_17","MRK","5","17","17","Nənə irəha hənamase Iesu mə trəpwəh tənə səvənraha mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_18","071_5_18","MRK","5","18","18","Nəpɨn Iesu rɨnaməputə ia nɨtətə ouihi, iərmama sə nəremhə me hənarə irə raməres in mə trəseni in pwəh revən irau min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_19","071_5_19","MRK","5","19","19","Mətə Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Rekəm. Tikevən fwe imwam, mətoni ik me nepwɨn, məvisau mɨnraha narimnari me Iərɨmənu rɨno mik, mɨni mə rerɨn rərkwəpɨr tukw ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_20","071_5_20","MRK","5","20","20","Nənə iərmama nəha revən fwe ia Tekapolis, kwopun taon ten ikɨn, maməvisau narimnari me nəha Iesu rɨno min. Nərmama pam həreɡi, hamərkərinari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_21","071_5_21","MRK","5","21","21","Iesu rəputə ia nɨtətə ouihi, məpi sɨmwɨn mwi ia nui asori Kalili, muvarei ia nɨkaren pen. Nəpɨn rauvarei ihi, nərmama həpɨk həuvehe mhousəsɨmwɨn pen irəha me tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_22","071_5_22","MRK","5","22","22","Nənə iəmə asori riti səvəi nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel ruvehe. Nəɡhɨn nə Jaeras. Nəpɨn rətə Iesu, ruvehe mɨnɨmwi nukurhun mi ia nənimen, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_23","071_5_23","MRK","5","23","23","mamase in mə, “Prənouihi səiou na tremhə. Tikuvehe məmrutə ro rəɡɨm ia nɨpwran pwəh ruvehe məsanɨn, mɨmɨru.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_24","071_5_24","MRK","5","24","24","Nənə Iesu rukurirə in rouevən. Nərmama həpɨk həukuraukurau irə, mamhəkurirə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_25","071_5_25","MRK","5","25","25","Pran riti fwe ikɨn ramemhə ia nemhəien səvəi nɨpran. Nemhəien nəha rɨnarə rerɨn irə muvehi nuk twelef. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_26","071_5_26","MRK","5","26","26","Ruvavən raka tɨ tokta me həpɨk, mɨreɡi nəmisəien me səpəmsəpə ia rəɡɨnraha, mouraha pam mane səvənhi ia nemhəien, mətə nemhəien səvənhi rəpwəh neiwaiuien. Ruvehe mamasori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_27","071_5_27","MRK","5","27","27","In ruvəreɡi raka nərmama kamhəvisau Iesu. Ro pen ruvehe ia reri nəkuər səməme kamhəkurirə ia Iesu, mɨrapi tɨnari səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_28","071_5_28","MRK","5","28","28","Rerɨn ramrhi mə, “Rosi ko iakrapi tɨnari səvənhi, nemhəien səiou triwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_29","071_5_29","MRK","5","29","29","Nəpɨn rɨrapi tɨnari səvəi Iesu, təkwtəkwuni a mwi nɨmwapw rama. Prən nəha rɨreɡi mə nɨpwran rɨnəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_30","071_5_30","MRK","5","30","30","Ia nəpɨn nəha Iesu rɨreɡi mə nəɡsen rier irə mevən mo nari riti. Rəti kurirə ia reri nərmama, maməres mə, “Sin rɨrapi tɨnari səiou?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_31","071_5_31","MRK","5","31","31","Mɨreɡi nərmama me səvənhi həni pen tukwe in mə, “Ikətə nərmama me i həpɨk kamhousəsɨmwɨn pehe ipaka tukw ik. Rəfo ikaməres mə sin rɨrapi ik?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_32","071_5_32","MRK","5","32","32","Mətə Iesu rəti ərari mamətui mə sin rɨrapi in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_33","071_5_33","MRK","5","33","33","Pran sə rɨrapi Iesu rukurən nəfe Iesu rɨno min. Ro iamɨnhi irə ruvehe mɨnɨmwi nukurhun mi ia nəmri Iesu, mehekɨr mətəmnɨmwɨn, mɨni irapw pam nɨpərhienien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_34","071_5_34","MRK","5","34","34","Iesu rɨreɡi, mɨni pen tɨ prən i mə, “Nərɨk, nahatətəien səim rɨno raka ik ikuvehe məsanɨn. Nəmərinuien ramarə tukw ik. Evən! Nemhəien səim ruvəiwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_35","071_5_35","MRK","5","35","35","Nəpɨn Iesu raməɡkiari ihi, nərmama nepwɨn həuku pen ia nimwə səvəi iəmə asori nəha Jaeras, mhəuvehe, mhəni mə, “Səim prən ouihi ruvamhə raka. Ramasan mə ikɨni pen tɨ iahatən i mə in trəpwəh pehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_36","071_5_36","MRK","5","36","36","Mətə Iesu ro nəri auər a ia nəfe irəha haməni, mɨni pen tɨ Jaeras i mə, “Tikəpwəh nehekɨrien, mɨni a nɨpərhienien ia nirak.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_37","071_5_37","MRK","5","37","37","Ia nəpɨn nəha Iesu rɨnise pen tɨ nərmama mə tuhəpwəh nukurirəien in. Mətə rəseni a Pita, Jemes, mɨne Jon piəvi Jemes. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_38","071_5_38","MRK","5","38","38","Nəpɨn irəha həuvən mhapirapw ia nimwə səvəi Jaeras, Iesu rəti pen mətə kamho nurɨɡrɨɡien asori. Nərmama kamhapi mamhasək əpwəmwɨs. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_39","071_5_39","MRK","5","39","39","Mətə Iesu ruvnimwə ia nəkwai nimwə məres pen irəha i mə, “Rəfo hiaməurɨɡrɨɡ mamhasək? Prənouihi nəha rɨpkemhə mhə, mətə ramapri a.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_40","071_5_40","MRK","5","40","40","Irəha həreɡi, harɨs ia Iesu. Mətə in rərhi irapw irəha həuvən fwe iruə, miri tata mɨne mama səvəi prən ouihi irəhar nərmama kahar səvənhi həuvən fwe ia kwopun prən ouihi raməmak ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_41","071_5_41","MRK","5","41","41","Nənə in ruvehi rəɡi prən ouihi nəha, mɨni pen tukwe in mə, “Talita kum.” Nɨpwrai nəɡkiariien nəha rɨni iamɨnhi irə mə, “Prənouihi, iakɨni pehe tukw ik i mə ərer.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_42","071_5_42","MRK","5","42","42","Təkwtəkwuni a prən ouihi rɨskəmter mavən. (Prənouihi nəha nuk səvənhi twelef.) Nəpɨn nərmama hətoni nəfe Iesu rɨno, nənimenraha rier pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK5_43","071_5_43","MRK","5","43","43","Mətə Iesu rɨnise pen tɨ nirəha i mə, “Tihəpwəh nəvisauien noien i m nərmama. Həuvei pen nəveɡɨnien riti min pwəh rəni.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_1","071_6_1","MRK","6","1","1","Iesu rəpwəh kwopun nəha mevən fwe imwəni. Nərmama me səvənhi irəha mwi həkurirə in mhəuvən fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_2","071_6_2","MRK","6","2","2","Nəpɨn Sapat ruvehe, Iesu rɨnamahatən nərmama ia nəkwai nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel. Nərmama həpɨk səməme kamhətərɨɡ Iesu hərkərinari irə, mamhəres mə, “Iəmə i ruvehi narimnari me nəha pəku? Muvehi nukurənien nəha pəku? Raməfo irə mamo nɨmtətien asori me? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_3","071_6_3","MRK","6","3","3","Kwa kapenta i tɨni Meri! Piəvni me nə Jemes, Josef, Jutas mɨne Saemon. Kɨtiriməni me hamarə ia rukwənu i kɨtaha mɨnraha.” Irəha rerɨnraha rɨpkaɡien mhə tɨ Iesu. Həpwəh nɨsiaiien in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_4","071_6_4","MRK","6","4","4","Ro iamɨnhi irə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nərmama ia kwopun me kamhəsiai profet riti, mətə ia imwəni atukwatukw, nəkur imwəni me mɨne nərmama səməme kamharə ia nəkwai nimwə səvənhi ko həpwəh nɨsiaiien in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_5","071_6_5","MRK","6","5","5","Nənə Iesu rɨpko mhə nɨmtətien rɨpɨk fwe imwəni. Ro kəru uə kahar a, məmrutə rəɡɨn mi ia nərmama səməme nemhəien rarə ia nirəha, mo irəha həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_6","071_6_6","MRK","6","6","6","In ramərkərinari ia nəkur imwəni me tɨ nəri nə mə irəha həpkɨni mhə nɨpərhienien irə. Iesu ramevən ia rukwənu me mamahatən nərmama me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_7","071_6_7","MRK","6","7","7","Ia nəpɨn nəha in rəkwein nərmama səvənhi twelef həuvehe. Nənə in rɨnamərhi pen irəha kəru kəru ia kwopun me, muvei pen nasoriien mɨnraha. Ia nasoriien nəha irəha tuhəkoui irapw nənɨmwɨn ərəha me ia nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_8","071_6_8","MRK","6","8","9","Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Tihəpwəh nuvehiien narimnari me səvəi suatuk, nəveɡɨnien uə tənərɨpw uə mane. Tiharkahu ia karkahu kuatia a, mhəuvehi pen put, mhəuvehi kaskɨn a, mhəuvehi mamhəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_10","071_6_10","MRK","6","10","10","Nəpɨn hiəuvən ia kwopun riti, mhəuvnimwə ia nəkwai nimwə, tiharə ia nimwə nəha meste tihəier. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_11","071_6_11","MRK","6","11","11","Trɨni mɨnuə fwe ia kwopun riti nərmama həpkəseni mhə kɨmiaha, həpkokeikei mhə mə tuhəreɡi nəɡkiariien səkɨmiaha, nəpɨn kɨmiaha hiəpwəh imwənraha, tihounouini raka nɨməkwrur ia nɨsumiaha. Noien nəha hio ro nɨmtətien mɨnraha, mamahatən pen mə həno noien ərəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_12","071_6_12","MRK","6","12","12","Iesu rɨni pen pam nənə irəha həuvən mamhəvisau irapw mə nərmama tuhaməkeikei mhərərɨɡ ia noien ərəha me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_13","071_6_13","MRK","6","13","13","Irəha kamhəkoui irapw nəremhə me həpɨk ia nərmama, mamhətəɡi pen oel ia kənkapwə nərmama səməme nemhəien rarə ia nirəha, mho irəha həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_14","071_6_14","MRK","6","14","14","Kiɡ Herot rɨreɡi narimnari me səməme Iesu ramo tɨ nəri nə mə nərmama kamhəni pɨk nəɡhi Iesu. Nepwɨn kamhəni mə, “In Jon Paptaes. Rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi ro pen rauvehi nɨskaiien mamo nɨmtətien me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_15","071_6_15","MRK","6","15","15","Nepwɨn kamhəni mə, “In Profet Elaeja.” Nepwɨn mwi kamhəni mə, “In profet riti rəmwhen ia profet kupwən me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_16","071_6_16","MRK","6","16","16","Mətə nəpɨn Kiɡ Herot rɨreɡi, rɨni mə, “Jon sə iakɨnərai raka kənkapwə rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_17","071_6_17","MRK","6","17","18","Kiɡ Herot rɨni nəɡkiariien nəha tɨ nəri nə mə fwe kupwən in rakres Herotias pran səvəi piəvni nəɡhɨn nə Filip. Mətə Jon rɨni pen tukwe in mə, “Ikakres pran səvəi piam noien nəha rɨpkatukwatukw mhə ia Loa.” Nənə tɨ prən nəha Kiɡ Herot rɨni nəkwan kərihi tərini Jon kuvehi puvnimwə ia kalapus. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_19","071_6_19","MRK","6","19","19","Nəpɨn Jon raməmak fwe ia kalapus, Herotias raməmwəki afafa a in, mamokeikei mə trousi əpune Jon, mətə rəknekɨn tukwe tɨ noien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_20","071_6_20","MRK","6","20","20","Kiɡ Herot rehekɨr Jon, mukurən mə in iəmə ikinan riti sə noien səvənhi ratukwatukw. In ramətui amasan tɨ Jon mə iərmama riti trəpwəh nourahaien. Nɨpərhienien nəpɨn Kiɡ Herot rɨreɡi Jon raməɡkiari, nətərɨɡien səvənhi rəvsausɨni pɨk, mətə rerɨn raɡien mə trɨreɡi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_21","071_6_21","MRK","6","21","21","Herotias rokeikei mə trousi əpune Jon, mətə rəknekɨn. Mətə in rətoni suatuk tukwe ia nəpɨn Kiɡ Herot rɨnətui irə. Ia nəpɨn nəha Kiɡ Herot ro nəveɡɨnien asori riti sənəi nəmə asori me səməme kamharə ipaka tukwe in mɨne nəmə asori me səvəi naruaɡən me mɨne nəmə asori me ia tənə Kalili. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_22","071_6_22","MRK","6","22","22","Nəpɨn irəha kamhani pəri nari, prən ouihi səvəi Herotias ruvehe mamotanis ia nəmrɨnraha. Kiɡ Herot mɨne nəmə asori me səməme kamhani pəri nari irəha min hətoni rerɨnraha raɡien tukwe. Ro iamɨnhi irə Kiɡ Herot rɨni pen tɨ prən ouihi nəha mə, “Ikokeikei nəfe ikəres i. Iou takuvei pehe mik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_23","071_6_23","MRK","6","23","23","Kiɡ Herot rɨni nəkwan muvehi kwəsuahi tukwe, mɨni mə, “Nəfe ikəres, takuvei pehe. Nɨtətə səiou iakamərɨmənu irə ikuə takərpɨfi ia nɨpərɨn kəru, muvei pehe riti mik, takaməkeikei mo.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_24","071_6_24","MRK","6","24","24","Kurirə irə prən ouihi nəha revən mɨni pen tɨ səvənhi mama mə, “Mama, takəres nəfe?” Mɨreɡi rɨni mə, “Evən məres kənkapwə Jon Paptaes.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_25","071_6_25","MRK","6","25","25","Ro iamɨnhi irə prən ouihi nəha raiu akwauakw mevən tɨ Kiɡ Herot, mɨni pen tukwe in mə, “Iakokeikei mə təkwtəkwuni tikuvei pehe kənkapwə Jon Paptaes ia tikiplet.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_26","071_6_26","MRK","6","26","26","Kiɡ Herot rerɨn rəpou pɨk tukwe. Mətə tɨ nəri nə mə rɨməuvehi kwəsuahi ia nəmri nəmə asori me səməme kamhani pəri nari irəha min, rəpwəh nokeikeiien mə trətefi nəɡkiariien səvənhi sə rɨməni pen tɨ prən ouihi i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_27","071_6_27","MRK","6","27","27","Təkwtəkwuni a in rərhi pen iaruaɡən riti mɨni pen tukwe mə trevən muvehi kənkapwə Jon muvehi muvehe. Iaruaɡən nəha revən fwe ia kalapus, mərai raka kənkapwə Jon, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_28","071_6_28","MRK","6","28","28","məmri pen ia tikiplet, muvehi muvehe, muvei pen m prən ouihi. Prənouihi nəha ruvehi mevən, muvei pen m səvənhi mama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_29","071_6_29","MRK","6","29","29","Nəpɨn nərmama me səvəi Jon həreɡi, həuvehe mhəuvehi nɨpwrai Jon, mhəuvən mhəmri pen ia nɨpəɡ sə kanɨmwi iərmama ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_30","071_6_30","MRK","6","30","30","Aposol me hərərɨɡ pehe mwi tɨ Iesu, mhəni pen tukwe in narimnari me həno mɨne nəɡkiariien me səməme hənahatən nərmama me irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_31","071_6_31","MRK","6","31","31","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Həuvehe kɨmiaha əpa. Pwəh səuvən ia kwopun riti nərmama həiwən ikɨn, mhapwɨs ouihi a.” In rɨni iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nərmama həpɨk kamhəuvehe tukwe mamhəuvən. Ro pen nəpɨn səvənraha riwən tɨ nəniien nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_32","071_6_32","MRK","6","32","32","Irəha həputə ia nɨtətə ouihi riti, irəha əpa, mamhəuvən fwe ia kwopun riti nərmama həiwən ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_33","071_6_33","MRK","6","33","33","Nərmama həpɨk hənətə Iesu mɨne nərmama me səvənhi həputə ia nɨtətə ouihi, mamhəuvən. Həuvəukurən raka kwopun kamhəuvən ikɨn. Ro pen irəha haraka ia rukwənu me səvənraha, mhaiu akwauakw mhəkurau parei mhəkupwən mhəuvən fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_34","071_6_34","MRK","6","34","34","Nəpɨn Iesu ruvarei, mətoni nərmama həpɨk, nənə rerɨn rərkwəpɨr tɨ nirəha, tɨ nəri nə mə irəha həmwhen ia sipsip me nepwɨn iərmama riwən trətə amasan irəha. Nənə Iesu rɨnamahatən irəha ia narimnari me rɨpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_35","071_6_35","MRK","6","35","35","Nəpɨn meri rakakini, nərmama me səvənhi həuvehe mhətə in, mhəni mə, “Kwopun i nəveɡɨnien riwən ikɨn. Rɨnaməruarəv. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_36","071_6_36","MRK","6","36","36","Ramasan mə tikərhi pen nərmama me i həuvən ia nəmhien me mɨne rukwənu me kwərha ipaka pwəh həuvehi nəmri nəveɡɨnien sənənraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_37","071_6_37","MRK","6","37","37","Mətə Iesu rɨni mə, “Kɨmiaha nə tihəuvei pen nəveɡɨnien mɨnraha.” Mɨreɡi həni pen tukwe in mə, “Rəfo? Ikokeikei mə tahəuvən mhəuvehi nəmri bred ia silin kɨno ia silfa irəha pam tu-hantret, mhəkwməni irəha i?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_38","071_6_38","MRK","6","38","38","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Sənəmiaha bred kevə? Həuvən mhətoni ro.” Nənə irəha həuvən mhətoni mhəni mə, “Sənəmaha bred krirum mɨne nəmu kəru.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_39","071_6_39","MRK","6","39","40","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Tihəuvən mhəni pen tɨ nərmama me i mə tuhəuai irəha me, nepwɨn fifti, nepwɨn hantret, pwəh həkure ia nurhi əmrəmerə.” Nənə nərmama həuai irəha me mhəkure. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_41","071_6_41","MRK","6","41","41","Nənə Iesu ruvehi bred krirum mɨne kwəti nəmu kəru, məkwətə ia nɨmaɡouaɡou, məfwaki mɨni vivi Kumwesən tukwe, məkwsen bred me, muvei pen m nərmama me səvənhi mə tuhəpeki pen m nərmama me, marə məkwsen mwi kwəti nəmu mi nəha kəru həpeki pen m nərmama me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_42","071_6_42","MRK","6","42","42","Nərmama pam hani nari tɨpwɨnraha rəsisi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_43","071_6_43","MRK","6","43","43","Nənə nərmama me səvəi Iesu həvai pen nɨpərpəri bred mɨne nəmu me hənəpwəh ramrɨmər rukuər ia tənərɨpw twelef. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_44","071_6_44","MRK","6","44","44","Nərmama me nəha hənani nari həpɨk, ikəvsini nərman me əpa irəha pam faef-taosen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_45","071_6_45","MRK","6","45","45","Təkwtəkwuni a mwi Iesu rɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mə tuhəputə ia nɨtətə ouihi, mhəkupwən, mhəpi sɨmwɨn ia nui asori Kalili, mhəuvarei mhəuvən fwe ia rukwənu nəha Petsaeta. In tramo mərhi pen nərmama me həuvən fwe imwənraha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_46","071_6_46","MRK","6","46","46","Nəpɨn Iesu rəsəkɨr raka mɨnraha, mutə ia təkuər riti mə trəfwaki. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_47","071_6_47","MRK","6","47","47","Raməfwaki meste rɨnapitəv. Nəpɨn nəha rɨnapitəv irə, nərmama me fwe ia nəkwai nɨtətə ouihi kamhaiu ihi ia kurkwai nui asori. Iesu in əpa fwe parei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_48","071_6_48","MRK","6","48","48","In rəti peraha, mətoni irəha kamharkut tɨ nəsuəien tɨ nəri nə mə kamhaiu mamhəuvən ia nəmri mətaɡi mwatuk. Ia nəpɨn nəha rɨnamran, Iesu ruvehe tɨ nirəha, mamavən ia təkure nui, mokeikei mə trevən mukurau ia nɨkarenraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_49","071_6_49","MRK","6","49","49","Nəpɨn nərmama me səvənhi həti pen mhətoni Iesu ravən ia təkure nui asori, rerɨnraha ramrhi mə in iəremhə riti. Hamasək əpwəmwɨs. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_50","071_6_50","MRK","6","50","50","Irəha pam hətoni, həhekɨr asori. Mətə təkwtəkwuni a Iesu rəɡkiari mɨnraha, mɨni mə, “Kɨmiaha tihəpwəh nɨreɡiien rərəha. Kwa iou i. Tihəpwəh nehekɨrien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_51","071_6_51","MRK","6","51","51","Iesu revən tɨ nirəha, məputə ia nɨtətə ouihi. Ia nəpɨn nəha nɨmətaɡi reiwaiu miwən. Nənə nərmama me səvənhi nənimenraha rier pɨk, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_52","071_6_52","MRK","6","52","52","tɨ nəri nə mə həreirei nɨpwrai nɨmtətien Iesu sə rɨno ia bred krirum, mətə nətərɨɡien səvənraha rɨskai pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_53","071_6_53","MRK","6","53","53","Irəha həpi sɨmwɨn ia nui asori, mhəuvən mhəuvarei ia tənə Kenesaret. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_54","071_6_54","MRK","6","54","54","Nəpɨn hənəkwi tərini raka nɨtətə ouihi səvənraha mhəier, nərmama hətoni, mhəukurən amtia mə Iesu nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_55","071_6_55","MRK","6","55","55","Ro pen irəha haiu mhəuvən ia kwopun me pam, mhəuvehi nərmama me səməme nemhəien rarə ia nirəha, mhəuvehi ia nɨməhan me səvənraha, mhəuvehi mhəuvehe tɨ kwopun pəku həreɡi mə Iesu ramarə ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK6_56","071_6_56","MRK","6","56","56","Ia kwopun pam Iesu revən ikɨn, ia taon me, uə ia rukwənu asori me, uə ia rukwənu ouihi me, nərmama me həmri nərmama me səməme nemhəien rarə ia nirəha ia kwopun asori me səvənraha me, mamhəres Iesu mə ko irəha hərapi a nusvenhi tɨnari səvənhi. Nənə irəha pam səməme hərapi nusvenhi tɨnari səvənhi həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_1","071_7_1","MRK","7","1","1","Farisi me nepwɨn mɨne nahatən me nepwɨn səvəi Loa səməme həuku pen fwe ia Jerusalem housəsɨmwɨn pen irəha me tɨ Iesu, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_2","071_7_2","MRK","7","2","2","mhətoni səvənhi nərmama me nepwɨn kamhərui nɨtətə səvəi kaha kupwən me səvənraha, mamhani nəveɡɨnien ia rəɡɨnraha, mətə həpkukupwən mhə mhərkwerɨɡ. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_3","071_7_3","MRK","7","3","3","(Farisi me mɨne nəkur Isrel me pam kamhesi pen nɨtətə səvəi kaha kupwən me səvənraha. Trɨni mɨnuə həpwəh nərkwerɨɡien ia rəɡɨnraha, ko həpwəh naniien nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_4","071_7_4","MRK","7","4","4","Nəpɨn irəha həuku pen fwe maket, mhəuvehe ia rukwənu, tuhaməkeikei mhəkupwən mhərkwerɨɡ. Mə həpwəh, ko həpwəh naniien nari. Natuakəmien me nepwɨn mwi həpɨk kamhesi pen. Kamhəuvehi tɨkikap me mɨne tikinari ouihi me mɨne tikinari asori me səməme kɨno ia pras, mhakiətənɨmw irəha ia nui mə tuho həmher ia nəmri Kumwesən.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_5","071_7_5","MRK","7","5","5","Farisi me mɨne nahatən me səvəi Loa həres pen Iesu i mə, “Rəfo səim nərmama me həpwəh nesi penien nɨtətə səvəi kaha kupwən me? Hamani nari, mətə həpkukupwən mhə mhərkwerɨɡ.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_6","071_7_6","MRK","7","6","6","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Fwe kupwən, Profet Aesea rɨməni atukwatukw kɨmiaha kəuətkəsuə me. Rəmwhen kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan mə, ‘Nərmama me i kamhəɡnəɡɨni iou ia tərhunraha, mətə nətərɨɡien səvənraha rəmak isipwɨn tukw iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_7","071_7_7","MRK","7","7","7","Irəha kamhəfwaki auər a miou. Nəpɨn kamhahatən nərmama, həni mə kamhahatən nəɡkiariien səiou, mətə rekəm. Kamhahatən a nəɡkiariien sə ruku pen tɨ nərmama.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_8","071_7_8","MRK","7","8","8","Kɨmiaha hiənəpwəh raka nəɡkiariien me səvəi Kumwesən, nənə təkwtəkwuni mɨne hiamesi pen a natuakəmien me səvəi nərmama.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_9","071_7_9","MRK","7","9","9","Iesu rarə mɨni pen mwi tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiəukurən amasan noien səvəi nərarkiien Loa səvəi Kumwesən mə tihesi pen narəien səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_10","071_7_10","MRK","7","10","10","Tihətərɨɡ ro tɨ Moses. Rɨməni mə, ‘Tikɨsiai səim tata mɨne səim mama.’ Rɨni mwi mə, ‘Trɨni mɨnuə iərmama riti rani ərəha səvənhi tata mɨne mama, tukaməkeikei kousi əpune in.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_11","071_7_11","MRK","7","11","11","Mətə kɨmiaha hiaməni mə, ‘Trɨni mɨnuə iərmama riti rɨni pen tɨ səvənhi tata mɨne mama mə, Səiou narimnari me sə trasitu ia kɨmirau ro korpan’ (uə səvəi Kumwesən), ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_12","071_7_12","MRK","7","12","12","ko rɨpkasitu mhə mwi ia səvənhi tata mɨne mama, muvei pen nari riti mɨnrau. Hiaməsisəɡ iərmama nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_13","071_7_13","MRK","7","13","13","Nənə ia noien nəha hiamousi raka nəɡkiariien səvəi Kumwesən ia narəien səkɨmiaha kɨnahatən kɨmiaha irə. Narimnari me rɨpɨk hiamo iamɨnhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_14","071_7_14","MRK","7","14","14","Iesu rəkwein mwi nərmama me həuvehe. Rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha pam tihətərɨɡ amasan ia nirak, mhəukurən nəfe takɨni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_15","071_7_15","MRK","7","15","15","Nari riti riwən iərmama rəni ko ro in ruvehe məmkemɨk ia nəmri Kumwesən. Mətə narimnari me səməme həuku pen ia rerɨn fwe imwə mamhəier irəha nə kamho in rəmkemɨk ia nəmri Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_16","071_7_16","MRK","7","16","16","Kɨmiaha nərmama nəkwəreɡɨmiaha rarə tɨ nɨreɡiien nari, tihətərɨɡ amasan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_17","071_7_17","MRK","7","17","17","Nəpɨn nəha Iesu rɨskəmter məpwəh nərmama me nəha, muvnimwə fwe ia nəkwai nimwə. Nənə nərmama me səvənhi kamhəres pen in mə trɨni nɨpwrai nusipekɨnien sə rɨməni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_18","071_7_18","MRK","7","18","18","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha mwi hiamreirei ihi? Hiəpkukurən mhə mə nəfe nəɡhɨn ruku pen fwe iruə muvnimwə ia iərmama ko rɨpko mhə in rəmkemɨk ia nəmri Kumwesən ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_19","071_7_19","MRK","7","19","19","tɨ nəri nə mə rɨpkuvnimwə mhə ia rerɨn, mətə ramevən ia tɨpwɨn mamier.” (Ia nəɡkiariien nəha, Iesu rɨni irapw mə nəveɡɨnien me pam ramasan tɨ nəniien.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_20","071_7_20","MRK","7","20","20","Iesu rarə mɨni mwi mə, “Nari sə ruku pen ia reri iərmama fwe imwə mamier in nə ramo in rəmkemɨk ia nəmri Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_21","071_7_21","MRK","7","21","21","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nətərɨɡien ərəha ruku pen fwe imwə ia reri iərmama, mamier. Nərman mɨne nɨpran kamhəiri əpnapen irəha me, nakresien, nousi əpuneien iərmama, nakresien pran səvəi iərməpə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_22","071_7_22","MRK","7","22","22","iərmama raməpwtɨɡ tɨ nautə səvənhi, nəmtɨhaien nari, neikuəien, noien sə ro naurɨsien, nəmwəkiien, nɨni ərəhaien iərmama, nəfiəutəien, narməriien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_23","071_7_23","MRK","7","23","23","Noien ərəha me i kamhəuku pen fwe imwə ia reri iərmama, mamhəier, mamho iərmama rəmkemɨk ia nəmri Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_24","071_7_24","MRK","7","24","24","Iesu rier məpwəh kwopun nəha, mevən ipaka tɨ taon nəha Taea. Revən mamarə ia nimwə riti, məpwəh nokeikeiien mə nərmama tuhəukurən in mə ramarə ia kwopun nəha. Mətə ko rɨpkərkwafə mhə tɨ nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_25","071_7_25","MRK","7","25","26","Nənə pran riti fwe ikɨn, səvənhi prən ouihi nənɨmwɨn ərəha ramarə irə. Prən nəha rɨpko mhə prən Isrel, mətə rɨnətui fwe ia Fonisia ia tənə Siria. Nəpɨn rɨreɡi mə Iesu in ia kwopun nəha, ruvehe tukwe, mɨnɨmwi nukurhun mi ia nənimen, mamasək teɡɨn in mə, “Tikasitu ia nirak, məkoui irapw iəremhə ia səiou prən ouihi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_27","071_7_27","MRK","7","27","27","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Pwəh nəkwərhakwərha həkupwən mhani nari tɨpwɨnraha rəsisi. Rəpwəh namasanien mə takuvehi nəveɡɨnien sənəi nəkwərhakwərha, mərarki pen i m kuri me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_28","071_7_28","MRK","7","28","28","Mɨreɡi prən nəha rɨni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu, nɨpərhienien, mətə kuri me fwe ia ruei tepol, irəha mwi kamhani nɨmwəkmwəki nəveɡɨnien sənəi nəkwərhakwərha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_29","071_7_29","MRK","7","29","29","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Tɨ nəri nə mə ikɨni iamɨnhi irə, ik tikrərɨɡ mamevən. Iəremhə ruvəier raka ia prən ouihi səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_30","071_7_30","MRK","7","30","30","Nənə prən nəha rɨrərɨɡ pen fwe imwəni mətə səvənhi prən ouihi ramapri amasan ia nɨməhan səvənhi. Iəremhə naraka irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_31","071_7_31","MRK","7","31","31","Iesu rəpwəh kwopun səvəi Taea mevən ia taon riti nəɡhɨn nə Saeton, məpwəh muvehe ia Tekapolis, kwopun taon ten ikɨn, məpi sɨmwɨn pehe ia nui asori Kalili. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_32","071_7_32","MRK","7","32","32","Ia kwopun nəha nərmama nepwɨn həuvehi iəpou riti sə rɨpkəɡkiari mhə nəkwəreɡɨn ruvisɨmw, mhəuvehi mhəuvehe tɨ Iesu, mhəres pen mə trəmrutə rəɡɨn irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_33","071_7_33","MRK","7","33","33","Nənə Iesu riri raka əpa iəpou nəha, rouevən isipwɨn tɨ nərmama, muvei pen nukwai rəɡɨn ia ruei nəkwəreɡi iəpou, mərɡavɨs pen ia rəɡɨn, mɨrapi nərami iəpou irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_34","071_7_34","MRK","7","34","34","Nənə məkwətə ia neiai, meiahaɡ əfi, mɨni pen tɨ iəpou i mə, “Efata!” Nɨpwrai nəɡkiariien nəha “Efata,” in i mə “Əkwaɡ!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_35","071_7_35","MRK","7","35","35","Iesu rɨni iamɨnhi irə mɨne nəkwəreɡi iəpou nəha rəkwaɡ. Rerɨn ruvehe raməɡkiari amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_36","071_7_36","MRK","7","36","36","Nənə Iesu rɨnise pen əknekɨn tɨ nirəha i mə tuhəpwəh nəvisauien nəfe in rɨno ia iəpou nəha. Mətə nəpɨn rɨnise əknekɨn irəha, həməha mhəni mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK7_37","071_7_37","MRK","7","37","37","Nənimenraha rier pɨk tɨ Iesu. Həni mə, “Eh! Narimnari me i iəmə i ramo rɨrai raka pam! Nərmama səməme nəkwəreɡɨnraha ruvisɨmw, mɨne nərmama səməme həpkəɡkiari mhə, in ramomasan irəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_1","071_8_1","MRK","8","1","1","Ia nəpɨn nəha nərmama həpɨk həuvehe mwi tɨ Iesu. Sənənraha nəveɡɨnien ruvəiwən. Iesu rəkwein nərmama me səvənhi həuvehe. Rɨni pen tɨ nirəha i mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_2","071_8_2","MRK","8","2","2","“Rerɨk rərkwəpɨr tɨ nərmama me i. Hənarə raka nəpɨn kahar kɨtaha mɨnraha nənə sənənraha nəveɡɨnien ruvəiwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_3","071_8_3","MRK","8","3","3","Irəha nepwɨn həuku pen fwe isipwɨn. Trɨni mɨnuə həpkani mhə nari, iakərhi pen irəha fwe imwənraha, nəmrɨnraha trɨpitəv həmwei ia suatuk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_4","071_8_4","MRK","8","4","4","Mɨreɡi nərmama me səvənhi həres pen mə, “Kɨtaha tsəfo irə mhəuvehi sənənraha bred? Samarə ia kwopun nəveɡɨnien riwən ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_5","071_8_5","MRK","8","5","5","Mɨreɡi Iesu rəres pen irəha i mə, “Sənəmiaha bred kevə?” Mɨreɡi həni mə, “Sefen.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_6","071_8_6","MRK","8","6","6","Iesu rɨni nəkwan mə nərmama me nəha sənənraha nəveɡɨnien riwən tihəkure ia tɨprənə. Irəha həkure, nənə in ruvehi bred me nəha sefen, məfwaki mɨni vivi Kumwesən tukwe. Nəpɨn rəfwaki pam, maməkwsen bred me, mauvei pen m nərmama me səvənhi mə tuhəpeki pen m nərmama me. Nənə həpeki pen mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_7","071_8_7","MRK","8","7","7","Nərmama me səvənhi sənənraha kwopnəti nəmu me nepwɨn mwi fwe ikɨn. Iesu rəfwaki mɨni vivi Kumwesən tukwe. Məfwaki pam, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nəmu me i mwi tihəpeki pen mɨnraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_8","071_8_8","MRK","8","8","8","Nənə nərmama me pam hani nari tɨpwɨnraha rəsisi. Həvai pen nɨpərpəri bred mɨne nəmu me hənəpwəh ramrɨmər rukuər ia tənərɨpw sefen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_9","071_8_9","MRK","8","9","10","Nərmama me nəha Iesu rəkwməni irəha ipaka fo-taosen. Nəpɨn Iesu rəkwməni pam irəha, rərhi pen irəha kamhəuvən imwənraha me. Kurirə irə rəputə ia nɨtətə ouihi irəha nərmama me səvənhi mamhəuvən fwe ia kwopun riti nəɡhɨn nə Talmanuta. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_11","071_8_11","MRK","8","11","11","Farisi me həuvehe mamhəres Iesu mə, “Ko iko ro nɨmtətien riti sə ruku pen ia neiai pwəh iahətoni mhəukurən mə ik pərhien Kumwesən rərhi pehe ik?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_12","071_8_12","MRK","8","12","12","Iesu rɨreɡi, mɨreɡi rərəha fwe imwə ia rerɨn, mɨni mə, “Nɨmtətien əfo nəha nərmama ipwet mɨne kamhətui? Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə nərmama ipwet mɨne ro iamɨnhi Kumwesən trəpwəh nuvei penien nɨmtətien riti mɨnraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_13","071_8_13","MRK","8","13","13","Ia nəpɨn nəha Iesu rəpwəh irəha, məputə ia nɨtətə ouihi irəha nərmama me səvənhi, mhəier, mamhəuvən ia nɨkare nui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_14","071_8_14","MRK","8","14","14","Nərmama me səvəi Iesu hənenouenou mə tuhəuvehi bred. Sənənraha bred kuatia a ia nəkwai nɨtətə ouihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_15","071_8_15","MRK","8","15","15","Nənə Iesu rəvəhaɡ mɨnraha, mɨni mə, “Tihətui amasan, mamhəsiari tɨ yis səvəi Farisi me mɨne yis səvəi Kiɡ Herot.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_16","071_8_16","MRK","8","16","16","Mɨreɡi nərmama me səvənhi hənaməɡkiari mɨnraha me i mə, “Sənətaha bred riwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_17","071_8_17","MRK","8","17","17","Nəpɨn Iesu rɨreɡi, rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rəfo hiaməɡkiari m kɨmiaha me mə sənəmiaha bred riwən? Rosi hiəpkətə raka mhə ihi mhəreirei? Rosi kəmkapwəmiaha rɨskai? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_18","071_8_18","MRK","8","18","18","Nənimemiaha nə, mətə rəfo hiəpkətə mhə nari? Nəkwəreɡɨmiaha nə, mətə rəfo hiəpkreɡi mhə nari? Rosi rerɨmiaha rɨpkrhi mhə ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_19","071_8_19","MRK","8","19","19","nəpɨn iakɨnəkwsen bred krirum məkwməni nərman faef-taosen irə? Ia nəpɨn nəha kɨmiaha hiəuvehi tənərɨpw kevə rukuər ia nɨpərpəri nəveɡɨnien hənəpwəh ramrɨmər?” Mɨreɡi həni pen tukwe in mə, “Twelef.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_20","071_8_20","MRK","8","20","20","Nənə Iesu rəres pen mə, “Nəpɨn iakɨnəkwməni nərmama fo-taosen ia bred sefen, kɨmiaha hiəuvehi tənərɨpw kevə rukuər ia nɨpərpəri nəveɡɨnien hənəpwəh ramrɨmər?” Mɨreɡi həni pen tukwe in mə, “Sefen.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_21","071_8_21","MRK","8","21","21","Nənə Iesu rəres pen irəha i mə, “Hiamreirei ihi?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_22","071_8_22","MRK","8","22","22","Irəha həuvehe ia taon nəha Petsaeta. Nərmama nepwɨn fwe ikɨn həiri iərman riti nənimen rɨfwə mhəuvehe tɨ Iesu, mhəres Iesu mə Iesu trəmrutə rəɡɨn irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_23","071_8_23","MRK","8","23","23","Nənə Iesu ruvehi rəɡɨn, miri in rouaraka ia rukwənu. Nənə Iesu rərɡəvəsi nənimen məmrutə rəɡɨn irə, məres in i mə, “Ikamətə nari?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_24","071_8_24","MRK","8","24","24","Mɨreɡi iərmama nəha nənimen rɨfwə rəti ərari mɨni mə, “Iakamətə nərmama me, mətə iapkətə amasan mhə irəha. Iakamətə irəha həmwhen a ia nei me kamhavən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_25","071_8_25","MRK","8","25","25","Ro iamɨnhi irə Iesu rarə məmri pen mwi rəɡɨn ia nənimen. Iərmama nəha rəməha mətui. Nənə nənimen ruvehe mamasan mətə amasan narimnari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_26","071_8_26","MRK","8","26","26","Nənə Iesu rərhi pen in, mɨni mə, “Tikevən atukwatukw fwe imwam, məpwəh nevənien fwe ia rukwənu nəha krɨməuku pen ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_27","071_8_27","MRK","8","27","27","Iesu mɨne səvənhi nərmama me həuvən ia rukwənu me ia tənə riti nəɡhɨn nə Sisaria Filipae. Nəpɨn kamhəuvən ia suatuk, Iesu rəres pen səvənhi nərmama me i mə, “Nərmama kamhəni iou mə iou sin?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_28","071_8_28","MRK","8","28","28","Mɨreɡi həni pen tukwe in mə, “Nərmama nepwɨn kamhəni ik mə Jon Paptaes. Nepwɨn kamhəni ik mə Profet Elaeja. Nepwɨn mwi kamhəni ik mə profet kupwən riti səvəi Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_29","071_8_29","MRK","8","29","29","Nənə Iesu rəres pen irəha mə, “Mətə kɨmiaha hiaməni mə iou sin?” Mɨreɡi Pita rɨni mə, “Ik Kristo.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_30","071_8_30","MRK","8","30","30","Nənə Iesu rɨnise pen tɨ nirəha i mə tuhəpwəh nɨniien tɨ iərmama riti mə in Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_31","071_8_31","MRK","8","31","31","Ia nəpɨn nəha rɨnamahatən irəha mə, “Iou, Iəməti Iərmama, takaməkeikei mɨreɡi rərəha ia narimnari me rɨpɨk. Nəmə asori me mɨne pris asori me mɨne nahatən me səvəi Loa, irəha tuhəpwəh iou, mhousi əpune iou. Takemhə, nənə, nəpɨn səro kahar irə iakətui mwi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_32","071_8_32","MRK","8","32","32","Iesu rɨni irapw nəɡkiariien nəha, ro nukurənien i. Mətə Pita riri raka Iesu ia nɨkarenraha, mɨnanise pen tukwe in mə, “Tikəpwəh nɨniien nəɡkiariien nəha ikani.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_33","071_8_33","MRK","8","33","33","Mətə Iesu ruvsini, mətoni nərmama me səvənhi kamhərer. Nənə rɨnise pen tɨ Pita i, mɨni mə, “Setan, evən ia təkutak! Nətərɨɡien səim rɨpkesi pen mhə nətərɨɡien səvəi Kumwesən, mətə ikamesi pen a nətərɨɡien səvəi nərmama.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_34","071_8_34","MRK","8","34","34","Iesu rəkwein nərmama me pam həuvehe irəha nərmama me səvənhi. In rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iərmama sə rokeikei mə truvehe mo iərmama riti səiou, traməkeikei məpwəh nətərɨɡien səvənhi, muvehi utə nei kamarkuaui səvənhi, məvrani mukurirə iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_35","071_8_35","MRK","8","35","35","Iərmama sə rokeikei mə trəkwtəmhiri nɨmɨruien səvənhi trarfai irə. Mətə iərmama sə traraka ia nɨmɨruien səvənhi tukw iou mɨne nəɡkiariien amasan səiou truvehi nɨmɨruien rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_36","071_8_36","MRK","8","36","36","Trɨni mɨnuə iərmama riti rɨpeki pam narimnari me ia tɨprənə i, mo səvənhi i, nənə kurirə ikɨn remhə marfai ia nɨmɨruien rerɨn, noien nəha trəfasitu irə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_37","071_8_37","MRK","8","37","37","Iərmama truvei pen nəfe mərpwɨn tai nɨmɨruien səvənhi? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK8_38","071_8_38","MRK","8","38","38","Nərmama ipwet mɨne noien səvənraha rərəha. Irəha hənəpwəh Kumwesən rəmwhen ia pran riti sə rɨnəpwəh iərman səvənhi, mamesi pen iərman əpə mwi. Trɨni mɨnuə iərmama riti raurɨs ia nəmrɨnraha tɨ nɨniien mə in iərmama riti səiou, raurɨs mwi tɨ nəvisauien nəɡkiariien səiou mɨnraha, iou mwi Iəməti Iərmama, ia nəpɨn nəha takuvehe ia nɨskaiien səvəi tata səiou kɨmaha naɡelo ikinan me, takaurɨs tɨ nɨniien mə iərmama nəha in iərmama riti səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_1","071_9_1","MRK","9","1","1","Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə nərmama nepwɨn kamhərer ia kwopun i tuhəpkemhə mhə meste tuhətoni nɨskaiien səvəi Kumwesən rier pehe irau nɨtətə sə in ramərɨmənu irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_2","071_9_2","MRK","9","2","2","Nəpɨn sikis rukurau, nənə Iesu riri əpa Pita mɨne Jemes mɨne Jon, həutə parei ia təkuər əpwəmwɨs riti. Ia kwopun nəha irəhar harətoni ia nənimenrahar nɨpwrai Iesu ruvehe mopə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_3","071_9_3","MRK","9","3","3","Səvənhi tɨnari ruvehe məpsan mamser pɨk. Iərmama sə ramaikuas tɨnari ia tɨprənə i ko rɨpkaikuas mhə rəpsan rəmwhen ia tɨnari səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_4","071_9_4","MRK","9","4","4","Nənə irəhar harətoni Profet Elaeja mɨne Moses krouier pehe, rouəɡkiari irəhar Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_5","071_9_5","MRK","9","5","5","Nənə Pita rɨni pen tɨ Iesu i mə, “Iahatən, ramasan mə kɨmrahar iaharuvehe i. Pwəh kɨmrahar iaharo tənimwə kahar, riti səim, riti səvəi Moses, riti səvəi Profet Elaeja.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_6","071_9_6","MRK","9","6","6","(Pita rɨni iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə irəhar harhekɨr pɨk. Rɨreirei mə trəfni irə.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_7","071_9_7","MRK","9","7","7","Nənə nəpuə riti ruvehe muveɡi irəha. Nənə reri Kumwesən ruku pen ia nəpuə mɨni mə, “In nəha nərɨk keikei. Tihətərɨɡ in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_8","071_9_8","MRK","9","8","8","Təkwtəkwuni a mwi, Pita, Jemes, mɨne Jon harəti ərari mharəpwəh nətoniien Moses mɨne Profet Elaeja, mətə Iesu əpa irəha min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_9","071_9_9","MRK","9","9","9","Nəpɨn kamheiwaiu pehe ia təkuər, Iesu rɨnise pen tɨ nirəhar i mə, “Nəfe hiarɨnətoni kɨmirəhar tiharəpwəh nɨniien tɨ iərmama riti meste iou, Iəməti Iərmama, iakətui mwi ia nemhəien səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_10","071_9_10","MRK","9","10","10","Ro iamɨnhi irə mɨne harəpwəh nɨni irapwien nəfe harɨnətoni, mətə kamharəres irəhar me i mə, “Nəfe nɨpwrai nəɡkiariien nəha Iesu rɨməni pehe tukutahar i mə in trətui mwi ia nemhəien səvənhi?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_11","071_9_11","MRK","9","11","11","Nənə irəhar harəres Iesu mə, “Rəfo nahatən me səvəi Loa kamhəni mə Profet Elaeja traməkeikei mukupwən muvehe?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_12","071_9_12","MRK","9","12","12","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəhar i mə, “Nɨpərhienien, Profet Elaeja trukupwən muvehe məmri amasan pam narimnari me rəmwhen ia sə fwe kupwən. Mətə rəfo kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan iamɨnhi irə mə iou, Iəməti Iərmama, takaməkeikei mɨreɡi rərəha ia narimnari me rɨpɨk? Tuho ia nirak rəmwhen ia iou iəmə rərəha riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_13","071_9_13","MRK","9","13","13","Mətə iou iakani pehe tukumiaha i mə Profet Elaeja ruvəuvehe raka. Nənə nərmama me hesi pen nətərɨɡien səvənraha mho rərəha irə rəmwhen ia Nəkukuə Ikinan rani.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_14","071_9_14","MRK","9","14","14","Iesu irəha Pita, Jemes, mɨne Jon hərərɨɡ pehe mwi tɨ nərmama me səvəi Iesu, mhətoni nərmama həpɨk kamhərer kurkurau ia nərmama me səvəi Iesu. Nahatən me səvəi Loa mɨne nərmama me kamhəvisə mɨnraha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_15","071_9_15","MRK","9","15","15","Nəpɨn nərmama me hətə Iesu, hərkərinari, mhaiu mhəuvən mhəɡkiari pen min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_16","071_9_16","MRK","9","16","16","Nənə Iesu rəres pen irəha i mə, “Kɨmiaha nahatən me səvəi Loa hiaməɡkiari ia nəfe?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_17","071_9_17","MRK","9","17","17","Mətə riti ia nərmama me nəha rɨni pen tukwe in mə, “Iahatən, iou iakuvehi səiou iəkunouihi muvehe tukw ik. Nənɨmwɨn ərəha riti ramarə irə, mamo rerɨn riwən ko rɨpkəɡkiari mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_18","071_9_18","MRK","9","18","18","Kwopun pəku səiou iəkunouihi revən ikɨn, nəpɨn nənɨmwɨn ərəha ruvehi in, ruvehi mouini ia tɨprənə. Nɨsəkwan ramaiu ia tərhun. Ramahi revɨn. Nɨpwran rakɨnkɨn. Iakɨnəres raka nərmama me səim mə tuhəkoui irapw nənɨmwɨn ərəha nəha, mətə həni mə ko həpko mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_19","071_9_19","MRK","9","19","19","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha nəkur ipwet mɨne səkɨmiaha nahatətəien riwən. Tsarə kɨtaha miou mesite nəfe nəpɨn? Tɨnesən mɨne iakapwɨs kɨmiaha? Kɨmiaha tihəuvən mhəuvehi iəkunouihi nəha mhəuvehi mhəuvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_20","071_9_20","MRK","9","20","20","Nənə irəha həuvən mhəuvehi in mhəuvehe tɨ Iesu. Nəpɨn nənɨmwɨn ərəha rətə Iesu, təkwtəkwuni a ro iəkunouihi rɨmwei ia tɨprənə, mərkərekɨr, məsəkwusəkwu. Nɨsəkwan ramaiu ia tərhun. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_21","071_9_21","MRK","9","21","21","Nənə Iesu rəres pen səvənhi tata i mə, “Iəkunouihi i ruvehi nemhəien i nuk kevə?” Mɨreɡi səvənhi tata rɨni mə, “Nemhəien i rɨməuvehi ia nouihiien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_22","071_9_22","MRK","9","22","22","Nəpɨn rɨpɨk nənɨmwɨn ərəha i ro iəkunouihi rɨmwei pen ia napw uə ia nui mə tremhə. Mətə mə ikukurən noien nari riti, tikapi tukumrau, masitu ia kɨmrau.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_23","071_9_23","MRK","9","23","23","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Rəfo ikɨni nəɡkiariien nəha mətə mə ikukurən noien? Trɨni mɨnuə iərmama riti rahatətə pərhien ia nirak, iakukurən noien narimnari me pam min.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_24","071_9_24","MRK","9","24","24","Nənə təkwtəkwuni a mwi tata səvəi iəkunouihi nəha rasək əpwəmwɨs, mɨni mə, “Iakahatətə ia niram, mətə nahatətəien səiou rɨpkɨskai mhə. Tikasitu ia nirak!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_25","071_9_25","MRK","9","25","25","Ia nəpɨn nəha nərmama həpɨk kamhaiu mamhəuvehe. Nəpɨn Iesu rətoni irəha, rɨnise pen tɨ nənɨmwɨn ərəha, mɨni mə, “Ik nənɨmwɨn ərəha sə ikamo iərmama tərhun ruvisɨmw mɨne nəkwəreɡɨn ruvisɨmw, iou iakani pehe tukw ik i mə tikier ia iəkunouihi i məpwəh nuvnimwə peheien mwi irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_26","071_9_26","MRK","9","26","26","Nənə nənɨmwɨn ərəha rɨkiukiu pɨk ia iəkunouihi, məkwein əpwəmwɨs, mier. Mətə nɨpwrai iəkunouihi nəha ruvehe məpouəpou pam. Ro pen nərmama həpɨk həni mə, “Eh, ruvamhə!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_27","071_9_27","MRK","9","27","27","Mətə Iesu ruvehi rəɡɨn, mɨvi utə, rərer. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_28","071_9_28","MRK","9","28","28","Kurirə irə Iesu revən muvnimwə ia nəkwai nimwə. Nəpɨn nərmama me səvənhi me irəha min əpa, həres pen in mə, “Rəfo kɨmaha iahəreirei nəkoui irapwien nənɨmwɨn ərəha nəha?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_29","071_9_29","MRK","9","29","29","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nənɨmwɨn ərəha sə ro me iamɨnha irə, nari riti riwən ko rəkoui irapw irəha, mətə nəfwakiien əpa.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_30","071_9_30","MRK","9","30","30","Irəha həpwəh kwopun nəha mhəuvən mhəpi sɨmwɨn ia tənə Kalili. Iesu rɨpkokeikei mhə mə nərmama tuhəukurən kwopun me nəha ramarə ikɨn, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_31","071_9_31","MRK","9","31","31","tɨ nəri nə mə ramahatən nərmama me səvənhi, mamɨni pen tɨ nirəha i mə, “Trɨpko mhə tui kuvei pen iou, Iəməti Iərmama, ia rəɡi nərmama. Irəha tuhousi əpune iou. Takemhə, nənə, nəpɨn səro kahar irə iakətui mwi ia nemhəien səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_32","071_9_32","MRK","9","32","32","Mətə nərmama me səvənhi həreirei nɨpwrai nəɡkiariien i in rani. Həhekɨr tɨ nəresien in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_33","071_9_33","MRK","9","33","33","Irəha həuvehe ia Kapaneam. Nəpɨn həuvnimwə ia nəkwai nimwə riti, Iesu rəres pen nərmama me səvənhi mə, “Saməuvehe kɨmiaha hiaməɡkiari ia nəfe?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_34","071_9_34","MRK","9","34","34","Mətə irəha həpwəh nəɡkiariien, tɨ nəri nə mə kamhəuvehe mamhəɡkiari mə sin ia nirəha in rasori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_35","071_9_35","MRK","9","35","35","Nənə Iesu rəkure, məkwein nərmama səvənhi twelef həuvehe. Rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iərmama sə rokeikei mə trakupwən ia nərmama me pam, traməkeikei muvehe mukurirə, mamo in iərmama sə ramo tukwini nari m nərmama me pam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_36","071_9_36","MRK","9","36","36","Nənə Iesu ruvehi iəkunouihi riti mərpwi ia kurkwan ia nirəha, mərəhi utə, marə mɨni pen mwi tɨ nirəha i mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_37","071_9_37","MRK","9","37","37","“Iərmama sə trəsevər ia rerɨn tɨ iəkunouihi riti sə ro iamɨnhi ia nəɡhɨk rəmwhen mə raməsevər mwi ia rerɨn tukwe iou. Iərmama sə raməsevər ia rerɨn tukw iou rəmwhen mə raməsevər mwi ia rerɨn tɨ Kumwesən sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_38","071_9_38","MRK","9","38","38","Jon rɨni pen tɨ Iesu i mə, “Iahatən, kɨmaha iahətoni iərmama riti raməkoui irapw nəremhə me ia nəɡhɨm. Iahaməmwur mə tahənise in tɨ nəri nə mə rɨpko mhə in kɨmaha riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_39","071_9_39","MRK","9","39","39","Mətə Iesu rɨni mə, “Kɨmiaha tihəpwəh nɨniseien in. Iərmama sə ramo nɨmtətien ia nəɡhɨk, ko rəpwəh nɨni ərəha akwauakwien iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_40","071_9_40","MRK","9","40","40","Iərmama sə rəpwəh nɨni ərəhaien kɨtaha in kɨtaha riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_41","071_9_41","MRK","9","41","41","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i. Kɨmiaha nə nərmama me səiou, iou Kristo. Trɨni mɨnuə iərmama riti ruvei pehe nui m kɨmiaha ia nəɡhɨk mə tihənɨmwi, in traməkeikei muvehi nərəkuien səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_42","071_9_42","MRK","9","42","42","“Nəkwərhakwərha me i səməme kamhahatətə ia nirak, trɨni mɨnuə iərmama riti ro riti rɨmwei ia nərəhaien, Kumwesən trərpwɨn noien ərəha səvənhi. Iərmama nəha trɨreɡi rərəha məpi raka kərihi pen kəruəterei asori ia nɨpətəkinuan kosə irapw i ia təmwei təsi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_43","071_9_43","MRK","9","43","43","Mə rəɡɨm ramo ikamwei ia nərəhaien, tikərai raka. Mə rəɡɨm rɨpɨp mətə ikuvehi nɨmɨruien, ramasan pɨk tukw ik. Rərəha mə rəɡɨm kəru mətə tikevən fwe ia kwopun napw asori rauək rerɨn ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_44","071_9_44","MRK","9","44","45","Mə nɨsum ramo ikamwei ia nərəhaien, tikərai raka. Mə nɨsum rɨpɨp mətə ikuvehi nɨmɨruien, ramasan pɨk tukw ik. Rərəha mə nɨsum mi kəru mətə tukərarki pen ik ia kwopun napw asori rauək rerɨn ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_46","071_9_46","MRK","9","46","47","Mə nənimem ramo ikamwei ia nərəhaien, tikukumwiri raka. Mə nənimem kuatia a mətə ikuvnimwə pen ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə, ramasan pɨk tukw ik. Rərəha mə nənimem kəru, mətə tukərarki pen ik ia kwopun napw asori rauək ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_48","071_9_48","MRK","9","48","48","Ia kwopun nəha ‘irər səməme hamani irəha həpwəh nemhəien. Napw rəpwəh nɨfwəien.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_49","071_9_49","MRK","9","49","49","Napw trətəɡətəɡ pen ia nərmama me pam rəmwhen ia sol sə kamətəɡi pen ia nəveɡɨnien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK9_50","071_9_50","MRK","9","50","50","Sol in nari amasan. Mətə trɨni mɨnuə sol nəsienien səvənhi ruvəiwən, tihəfo mho rəsien mwi? Pwəh sol raməmak pen ia rerɨmiaha. Nənə hiamarə ia nəmərinuien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_1","071_10_1","MRK","10","1","1","Iesu rəpwəh kwopun nəha mevən ia tənə Jutia fwe ia nɨkare nui arɨs Jotan pen. Nərmama həpɨk həuvehe mwi mhousəsɨmwɨn pen irəha me tukwe. In rahatən irəha rosi sə ramo ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_2","071_10_2","MRK","10","2","2","Nənə Farisi me nepwɨn həuvehe mhəres pen nari riti min mə tuhəreɡi ro Iesu mə trəfni irə. Irəha həni mə, “Ratukwatukw ia Loa səkɨtaha mə ko iərman riti rəpwəh səvənhi pran uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_3","071_10_3","MRK","10","3","3","Mɨreɡi Iesu rəres pen irəha i mə, “Nəfe nəɡkiariien Moses rɨməni pehe tukumiaha i fwe kupwən?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_4","071_10_4","MRK","10","4","4","Mɨreɡi həni mə “Moses rɨnəseni mə iərman riti rukurən nɨraiien nɨmwai nəkukuə m pran səvənhi rani mə in rɨnəpwəh in, nənə mərhi pen i ramevən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_5","071_10_5","MRK","10","5","5","Mətə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Moses rɨmərai nəɡkiariien nəha m kɨmiaha tɨ nəri nə mə kəmkapwəmiaha rɨskai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_6","071_10_6","MRK","10","6","6","Mətə Nəkukuə Ikinan rɨni mə fwe ia nukune narəien, ‘Kumwesən rɨno iərmama kəru riti iərman riti pran.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_7","071_10_7","MRK","10","7","7","‘Ro iamɨnhi irə iərman traraka ia tata mɨne mama səvənhi mevən rouarə pəri irau pran səvənhi, nənə ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_8","071_10_8","MRK","10","8","8","irau trouvehe rouəmwhen ia nɨpwrai iərmama kuatia.’ Nəɡkiariien nəha rɨni mə iərman mɨne pran səvənhi krouəpwəh ihi noien iərmama kəru i, mətə krouvəuvehe rouəmwhen ia nɨpwrai iərmama kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_9","071_10_9","MRK","10","9","9","Tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨrɨpɨn iərman mɨne pran səvənhi iamɨnhi irə, ro pen rɨpkatukwatukw mhə mə iərman trəpwəh səvənhi pran, mətefi narəien səvənrau.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_10","071_10_10","MRK","10","10","10","Nəpɨn Iesu mɨne nərmama me səvənhi həuvnimwə mwi ia nəkwai nimwə, irəha həres mwi nəɡkiariien i min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_11","071_10_11","MRK","10","11","11","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iərman sə rəpwəh pran səvənhi miri prən əpə riti mwi ramo noien ərəha ia səvənhi pran. Prən nəha in ramiri rɨpko mhə pran atukwatukw səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_12","071_10_12","MRK","10","12","12","Rəmwhen a mwi pran sə rəpwəh səvənhi iərman mesi pen iərman əpə riti mwi ramo noien ərəha ia səvənhi iərman. Iərman nəha in ramesi pen rɨpko mhə iərman atukwatukw səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_13","071_10_13","MRK","10","13","13","Nəpɨn riti nərmama me kamhəuvehi nəkwərhakwərha me səvənraha, mamhəuvehe tɨ Iesu mə trapi irəha. Nənə nərmama me səvəi Iesu hənise irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_14","071_10_14","MRK","10","14","14","Mətə nəpɨn Iesu rətoni, niemaha rəpi. In rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Pwəh nəkwərhakwərha me həuvehe tukw iou. Tihəpwəh nɨniseien irəha. Nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə səvəi nərmama səməme həmwhen ia nəkwərhakwərha me i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_15","071_10_15","MRK","10","15","15","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə iərmama traməkeikei mo rəmwhen ia iəkunouihi, muvehi nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. Mə rɨpko mhə trɨpkuvnimwə mhə ia nɨtətə nəha ia nəpɨn riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_16","071_10_16","MRK","10","16","16","Nənə Iesu rərəhi pehe nəkwərhakwərha me, məmrutə rəɡɨn mi ia nirəha, məkwein amasan ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_17","071_10_17","MRK","10","17","17","Iesu rɨnamesi pen mwi suatuk səvənhi mamevən. Nənə iərmama riti raiu muvehe mɨnɨmwi nukurhun mi ia nənimen, məres pen in i mə, “Iahatən, ik iəmə amasan. Nəfe noien takaməkeikei mo mə takuvehi nɨmɨruien rerɨn?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_18","071_10_18","MRK","10","18","18","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Rəfo ikɨni mə iou iəmə amasan? Iərmama amasan riti riwən. Kumwesən əpa in ramasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_19","071_10_19","MRK","10","19","19","Ik ikuvəukurən raka loa me səvəi Kumwesən. In rɨni mə, ‘Tikəpwəh nousi əpuneien iərmama, məpwəh nakresien pran, məpwəh nakresien, məpwəh neikuəien, məpwəh neikuəien mə tikakres. Tikaməkeikei mɨsiai səim tata mɨne mama.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_20","071_10_20","MRK","10","20","20","Mɨreɡi iərmama nəha rɨni pen tɨ Iesu i mə, “Iahatən, loa me pam i iakesi pen fwe ia nouihiien səiou meste pehe ipwet mɨne.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_21","071_10_21","MRK","10","21","21","Iesu rətə iərmama nəha, rerɨn rokeikei in. Ro iamɨnhi irə rɨni pen tukwe in mə, “Nari kuatia rarə ikəpwəh ihi noien. Evən, məmri pen nəmri nari ia səim narimnari me. Nəpɨn kuvehi nənimen, tikuvehi mane, muvei pen m nərmama nautə səvənraha riwən. Nənə səim nautə trɨpɨk fwe ia neiai. Nəpɨn ikɨno pam, ikuvehe mukurirə iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_22","071_10_22","MRK","10","22","22","Nəpɨn iərmama nəha rɨreɡi nəɡkiariien nəha, nənimen rɨsiu. Rəpwəh Iesu mamevən. Rerɨn rəpou tɨ nəri nə mə nautə səvənhi rasori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_23","071_10_23","MRK","10","23","23","Ia nəpɨn nəha Iesu rəti ərari mətoni nərmama me səvənhi, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rəknekɨn tɨ nərmama nautə səvənraha rasori mə tuhəuvnimwə ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_24","071_10_24","MRK","10","24","24","Nərmama me səvəi Iesu hərkəri asori nari ia nəɡkiariien səvənhi. Mətə Iesu rɨni pen mwi tɨ nirəha i mə, “Nəkwərhakwərha səiou me, rəknekɨn tɨ nuvnimwəien ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_25","071_10_25","MRK","10","25","25","Iərmama nautə səvənhi rasori rəknekɨn tukwe in mə truvnimwə ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. Rəknekɨn məpi raka nərimɨru nəha kamel rasu pen ia ruei nitel mier.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_26","071_10_26","MRK","10","26","26","Nəpɨn nərmama me səvəi Iesu həreɡi nəɡkiariien səvənhi, nənimenraha rier. Kamhəres irəha me i mə, “Mə rəknekɨn iamɨnhi, nɨsɨmə nəha ko həuvehi nɨmɨruien?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_27","071_10_27","MRK","10","27","27","Iesu rətə irəha mɨni mə, “Nəri nəha rəknekɨn iərmama ko rɨpko mhə, mətə Kumwesən rukurən noien. Narimnari me pam rɨməru tɨ Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_28","071_10_28","MRK","10","28","28","Ia nəpɨn nəha Pita rɨskəmter mɨni pen tɨ Iesu i mə, “Ətə ro. Kɨmaha iahənəpwəh pam narimnari me səkɨmaha mamhəkurirə ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_29","071_10_29","MRK","10","29","29","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə nərmama me səməme hənəpwəh narimnari me səvənraha tukwe iou mə tuhəuvən mhəvisau irapw nəɡkiariien amasan səiou, irəha pam tuhəuvehi tain. Trɨni mɨnuə iərmama riti rəpwəh nimwə me, uə piəvni me, uə kɨtiriməni me, uə mama mɨne tata səvənhi, uə nəkwərhakwərha me səvənhi, uə tɨprənə səvənhi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_30","071_10_30","MRK","10","30","30","ia nɨtətə ipwet mɨne truvehi mwi tain hantret, nimwə me, mɨne piəvni me, mɨne kɨtiriməni me, mɨne mama me, mɨne nəkwərhakwərha me, mɨne tɨprənə. Tukəmwəki mwi in, ko nəmisəien min tɨ nəɡkiariien amasan səiou. Nənə ia nɨtətə fwe truvehe in truvehi nɨmɨruien rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_31","071_10_31","MRK","10","31","31","Mətə nərmama həpɨk səməme kamhəkupwən tuhəkurirə. Nənə səməme kamhəkurirə tuhəkupwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_32","071_10_32","MRK","10","32","32","Irəha kamhesi pen suatuk mamhəutə pen fwe ia Jerusalem. Iesu rakupwən irəha kamhəkurirə. Səvənhi nərmama me hərkərinari. Nərmama səməme kamhəkurirə ia nirəha kamhəhekɨr. Iesu riri raka əpa nərmama səvənhi twelef mɨnani pen tɨ nirəha i nəfe tuho irə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_33","071_10_33","MRK","10","33","33","mɨni mə, “Hətə ro, kɨtaha saməutə mamhəuvən fwe ia Jerusalem. Ia kwopun nəha tukuvei pen iou, Iəməti Iərmama, ia rəɡi pris asori me mɨne nahatən me səvəi Loa. Irəha tuhəni mə takaməkeikei memhə. Tuhəuvei pen iou ia rəɡi nərməpə rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_34","071_10_34","MRK","10","34","34","Irəha tuharɨs əkenhɨn ia nirak, mhərɡəvəsi iou, mhərisi iou, mhousi əpune iou. Ia nəpɨn sə ro kahar irə takətui mwi ia nemhəien səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_35","071_10_35","MRK","10","35","35","Jemes mɨne Jon, tɨni Sepeti mi, irau krouvehe tɨ Iesu rouni pen tukwe in mə, “Iahatən, kɨmrau tarouəres ik ia nari riti. Iarouokeikei mə tikəseni kɨmrau.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_36","071_10_36","MRK","10","36","36","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Nəfe irouokeikei mə tako m kɨmirau?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_37","071_10_37","MRK","10","37","37","Mɨreɡi krouni mə, “Əseni kɨmrau pwəh riti rəkure ia nɨkarem mwatuk riti ia nɨkarem mour nəpɨn tikuvehi nasoriien səim, mamərɨmənu ia nərmama.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_38","071_10_38","MRK","10","38","38","Mətə Iesu rɨni pen tɨ nirau i mə, “Kɨmirau iroureirei nəfe nari irouəres i. Ko kɨmirau irouənɨmwi kap i iou takənɨmwi? Uə ko kakiətənɨmw mwi kɨmirau ia paptaes i sə tukakiətənɨmw iou irə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_39","071_10_39","MRK","10","39","39","Mɨreɡi krouni mə, “Kɨmrau iarouəmwhen.” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirau i mə, “Kap i iou takənɨmwi, kɨmirau mwi tirouənɨmwi. Tukakiətənɨmw kɨmirau mwi ia paptaes i tukakiətənɨmw iou irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_40","071_10_40","MRK","10","40","40","Mətə iou ko iakəpwəh nəseniien kɨmirau irouəkure riti ia nɨkarek mwatuk riti ia nɨkarek mour. Mətə kwopun nəha səvəi iərmama mi nəha kɨmərfi raka irau mə trouəkure fwe ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_41","071_10_41","MRK","10","41","41","Nəpɨn ten mwi nərmama me səvəi Iesu həreɡi nəresien nəha səvəi Jemes mɨne Jon, niemaha rəpi irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_42","071_10_42","MRK","10","42","42","Ro iamɨnhi irə Iesu rəkwein irəha həuvehe. Rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiəuvəukurən raka noien səvəi nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Nəmə asori me səvənraha sə kamhərɨmənu ia nirəha, kamhəfiəutə irəha, mamho nərmama kamho nəkwanraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_43","071_10_43","MRK","10","43","43","Mətə kɨmiaha tihəpwəh noien iamɨnha irə ia kɨmiaha me. Trɨni mɨnuə kɨmiaha riti rokeikei mə truvehe masori ia kɨmiaha, in traməkeikei muvehe mo iərmama sə ramo tukwini nari m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_44","071_10_44","MRK","10","44","44","Trɨni mɨnuə kɨmiaha riti rokeikei mə trasori makupwən ia kɨmiaha, in traməkeikei muvehe mo iərmama sə ramo auər a wok səkɨmiaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_45","071_10_45","MRK","10","45","45","Kɨmiaha tiho rəmwhen a ia nirak. Iou, Iəməti Iərmama, iapkuvehe mhə mə nərmama tuho tukwini nari miou, mətə iakuvehe mə tako tukwini nari mɨnraha, muvei pen nɨmɨruien səiou trərəku suatuk tɨ nɨfi rakaien nari ia nərmama həpɨk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_46","071_10_46","MRK","10","46","46","Iesu mɨne nərmama me səvənhi həuvehe mhapirapw ia taon nəha Jeriko. Nəpɨn həier, nərmama həpɨk kamhəkurirə in. Partimeas, tɨni Timeas, raməkure ia nɨkare suatuk mamase mane m nərmama. Partimeas nənimen rɨfwə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_47","071_10_47","MRK","10","47","47","Nəpɨn rɨreɡi mə Iesu iəmə Nasaret rɨnauvehe, rɨnaməkwein əpwəmwɨs, mɨnamɨni mə, “Iesu, kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt! Api tukw iou!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_48","071_10_48","MRK","10","48","48","Nərmama həpɨk hənise pen tukwe in, mhəni mə, “Afafa, məpwəh nəɡkiariien!” Mətə Partimeas rarɨpɨn maməkwein əpwəmwɨs mwi, mamɨni mə, “Iesu, kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt! Api tukw iou!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_49","071_10_49","MRK","10","49","49","Ia nəpɨn nəha Iesu rərer, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Həkwein iərmama nəha ruvehe.” Irəha həkwein iərmama sə nənimen rɨfwə, mhəni pen tukwe in mə, “Aɡien, mɨskəmter! Iesu raməkwein ik mə tikevən tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_50","071_10_50","MRK","10","50","50","Nənə iərmama nəha nənimen rɨfwə ruvehi raka səvənhi karkahu əpwəmwɨs məpwəh, mɨskəmter akwauakw, mevən tɨ Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_51","071_10_51","MRK","10","51","51","Nənə Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Ikokeikei mə tako nəfe mik?” Mɨreɡi iərmama nəha nənimen rɨfwə rɨni pen tukwe in mə, “Iahatən, iakokeikei mə nənimek trətui pwəh iakətə nari.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK10_52","071_10_52","MRK","10","52","52","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Ramasan. Ikukurən nevənien. Nahatətəien səim rɨnomasan raka nənimem.” Nənə təkwtəkwuni nəha nənimen rɨnamasan mɨnətə nari. Nənə Iesu ramesi suatuk mamevən, iərmama nəha rukurirə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_1","071_11_1","MRK","11","1","1","Irəha həuvən ipaka tɨ Jerusalem, mhəier pen ia Təkuər Olif ia kwopun nəha ipaka tɨ rukwənu mi nəha Petfas mɨne Petani. Ia nəpɨn nəha Iesu rərhi pen iərmama kəru səvənhi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_2","071_11_2","MRK","11","2","2","mɨni pen tɨ nirau i mə, “Kɨmirau tirouevən fwe ia rukwənu nəha samarəti pen i. Nəpɨn tirouapirapw fwe ikɨn, tirouətə kwəti toɡki riti kɨnəkwi tərini, iərmama rɨpkəkure raka mhə irə. Tiroufi raka nari irə, rouəsɨɡi rouvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_3","071_11_3","MRK","11","3","3","Trɨni mɨnuə iərmama riti rəres kɨmirau i mə, ‘Rəfo iroufi raka nari ia kwəti toɡki?’ tirouni pen mə, ‘Iərɨmənu səkɨtaha raməres kwəti toɡki i, mətə trɨpkəpwəmwɨs mhə trərhi pehe mwi i.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_4","071_11_4","MRK","11","4","4","Ia nəpɨn nəha krauevən rouətoni kwəti toɡki nəha kɨnəkwi tərini pen ipaka tɨ kwəruə ia nimwə riti ramərer ia suatuk. Nəpɨn kroufi raka nari irə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_5","071_11_5","MRK","11","5","5","nərmama nepwɨn səməme kamhərer ipaka tɨ nirau ia kwopun nəha həni mə, “Rəfo iroufi raka nari ia kwəti toɡki?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_6","071_11_6","MRK","11","6","6","Mətə krouni pen nəfe Iesu rɨməni pen tɨ nirau i. Nəpɨn nərmama me nəha həreɡi, həseni irau krouevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_7","071_11_7","MRK","11","7","7","Irau krouəsɨɡi kwəti toɡki nəha rouvehe tɨ Iesu, rouəpənə pen karkahu əpwəmwɨs mi səvənrau ia təkuren. Nənə Iesu rəkure irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_8","071_11_8","MRK","11","8","8","Nərmama həpɨk həpənə karkahu əpwəmwɨs me səvənraha ia suatuk. Nərmama nepwɨn mwi həpənə pen nɨmwai nei me sə hənərai ia nɨmei nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_9","071_11_9","MRK","11","9","9","Nərmama səməme kamhəkupwən mɨne səməme kamhəkurirə ia Iesu, kamhəkwein əpwəmwɨs, mamhəni mə, “Səɡnəɡɨni Kumwesən! Səkwein amasan ia iərmama i rauvehe ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_10","071_11_10","MRK","11","10","10","Səkwein amasan ia kiɡ i rauvehe mə truvehi təmwheki kaha səkɨtaha Kiɡ Tevɨt mərɨmənu ia kɨtaha! Kəɡnəɡɨni Kumwesən ia neiai irənhə anan!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_11","071_11_11","MRK","11","11","11","Nənə Iesu ruvnimwə ia Jerusalem, mevən ia nimwə səvəi Kumwesən, maməspau narimnari me fwe ikɨn. Mətə raməruarəv ro pen Iesu rəpwəh mɨrərɨɡ mevən fwe ia Petani irəha twelef nərmama me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_12","071_11_12","MRK","11","12","12","Rakwakwi irə irəha həier ia Petani. Iesu rɨreɡi nukumhə rɨnahi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_13","071_11_13","MRK","11","13","13","Rəti pen mətoni niemɨs riti ramərer. Nɨmwan rɨpɨk. Iesu revən mə trətə mə nukwan fwe ikɨn uə riwən. Revən ipaka tukwe, mətə nɨmwan me a. Nukwan riwən tɨ nəri nə mə rɨpko mhə nəpɨn atukwatukw sə nei nəha trukuə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_14","071_11_14","MRK","11","14","14","Ro iamɨnhi irə Iesu rɨni pen tɨ nei nəha mə, “Iərmama riti trəpwəh mwi nəniien nukwam ia nəpɨn riti.” Nəpɨn Iesu rɨni nəɡkiariien nəha, nərmama me səvənhi həreɡi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_15","071_11_15","MRK","11","15","15","Iesu mɨne nərmama me səvənhi həier pehe ia Jerusalem. Nənə Iesu revən ia nimwə səvəi Kumwesən, mɨnaməkoui irapw nərmama me səməme kamhəmri pen nəmri nari ia narimnari me mɨne səməme kamhəuvehi nəmri narimnari me. Rəvsini tepol me səvəi nərmama me kamhəvriwei mane me. Rəvsini jea me səvəi nərmama səməme kauvehi nəmri menu me tɨ nirəha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_16","071_11_16","MRK","11","16","16","mɨnise pen tɨ nərmama mə tuhəpwəh nuvehiien narimnari me mhəpi sɨmwɨn ia kwopun nəha nimwə səvəi Kumwesən ramərer ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_17","071_11_17","MRK","11","17","17","Nənə Iesu rɨnamahatən irəha mə, “Kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan mə, ‘Tukani nimwə səiou mə nimwəfwaki səvəi nərmama me ia tənəmtənə me.’ Mətə kɨmiaha hiəno ruvəuvehe kwopun sə rakres me kamhərkwafə ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_18","071_11_18","MRK","11","18","18","Nəpɨn pris asori me mɨne nahatən me səvəi Loa həreɡi nəɡkiariien səvəi Iesu, kənamhətui suatuk mə tuhousi əpune. Irəha kamhəhekɨr Iesu tɨ nəri nə mə nərmama me pam nənimenraha rier tɨ nahatənien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_19","071_11_19","MRK","11","19","19","Nənə nəruarəv irə Iesu mɨne nərmama me səvənhi haraka ia Jerusalem, mamhəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_20","071_11_20","MRK","11","20","20","Rakwakwi irə ia nəpnəpɨn irəha həukurau ia kwopun niemɨs ramərer ikɨn, mhətə mə nei nəha ruvəmhiə fwe irənhə meste nuan me inhərɨpw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_21","071_11_21","MRK","11","21","21","Nənə Pita rerɨn rɨrhi nəɡkiariien səvəi Iesu. Rɨni pen tukwe in mə, “Iahatən, ətə ro nei nəha ikɨnəkwein ərəha irə, ruvehe muvɨmhiə pam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_22","071_11_22","MRK","11","22","22","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Tihahatətə ia Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_23","071_11_23","MRK","11","23","23","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i trɨni mɨnuə iərmama riti rɨni pen tɨ təkuər i mə, ‘Təkuər i, tiko mier mivə pen fwe ia təsi,’ mə nətərɨɡien səvəi iərmama nəha rəpwəh nəmkiəmkiien, mətə rahatətə əknekɨn ia nəfe rɨməni mə tro, Kumwesən tro nəkwan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_24","071_11_24","MRK","11","24","24","Ro iamɨnhi irə iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə nəpɨn tihəfwaki, nəfe nəɡhɨn tihəres i, tihahatətə mə hiəuvəuvehi raka, nənə Kumwesən truvei pehe m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_25","071_11_25","MRK","11","25","26","Nənə nəpɨn tihərer mhəfwaki, trɨni mɨnuə iərmama riti rɨno noien ərəha ia kɨmiaha, tihenouenou i. Tiho iamɨnhi irə mə Tata səkɨmiaha ia neiai in mwi trenouenou noien ərəha me səkɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_27","071_11_27","MRK","11","27","27","Irəha həuvehe mwi ia Jerusalem. Nəpɨn Iesu ramavən ia kwopun nimwə səvəi Kumwesən ramərer ikɨn, pris asori me mɨne nahatən me səvəi Loa mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həuvehe tukwe, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_28","071_11_28","MRK","11","28","28","mhəres pen in mə, “Ikamo narimnari me i ia nəkwai sin, uə sin rəseni ik mə tiko narimnari me i?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_29","071_11_29","MRK","11","29","29","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iou mwi takəres kɨmiaha nəresien riti. Trɨni mɨnuə hiəni atukwatukw tukw iou i, takɨni pehe tukumiaha i mə iakamo narimnari me i ia nəkwai sin. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_30","071_11_30","MRK","11","30","30","Tiho mhəni ro tukw iou i mə fwe kupwən, sin rərhi pehe Jon mə tro paptaes ia nərmama, Kumwesən uə iərmama riti?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_31","071_11_31","MRK","11","31","31","Nənə irəha həɡkiari pəri, mamhəni mə, “Tsəfni irə i? Tuko səni mə Kumwesən rərhi pehe Jon mə tro paptaes ia nərmama, Iesu trɨni pehe mə, ‘Ro iamɨnhi irə rəfo hiəpwəh nɨniien nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvəi Jon?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_32","071_11_32","MRK","11","32","32","Mətə ko səni mə iərmama riti rərhi pehe Jon uə?” Mətə irəha həhekɨr tɨ nɨniien iamɨnha irə tɨ nəri nə mə nərmama me hahatətə ia Jon mə in profet pərhien riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK11_33","071_11_33","MRK","11","33","33","Ro pen həni pen tɨ Iesu i mə, “Kɨmaha iahəreirei.” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iou mwi ko iakəpwəh nɨniien tukumiaha i mə iakamo narimnari me i ia nəkwai sin.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_1","071_12_1","MRK","12","1","1","Ia nəpɨn nəha Iesu rɨnaməɡkiari mɨnraha mɨnani nusipekɨnien me, mɨnani mə, “Iəmə asori riti rəpwei nəkwus nəha krep ia nəmhien səvənhi, mukurei pen nəpai rukurau kurau irə, muəsi kəpwier mo nəkwan sə tukeivə testesi tɨpwei krep ikɨn tɨ nuvehiien nɨsen, mo mwi nəpai rəpwəmwɨs mutə tukətui tɨ krep ikɨn. Nəpɨn ro sampam irə, rəseni nərmama nepwɨn həuvehe mhətui tɨ nɨmei krep səvənhi. Irəha tuhəmhu ikɨn, mhesi kwənkwai krep, mhəuai, mhəuvei pen nɨpərɨn m iəmə asori. Iəmə asori rəmri pen nɨmei krep səvənhi ia rəɡɨnraha, mier mevən ia tənə əpə iti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_2","071_12_2","MRK","12","2","2","Nəpɨn kwənkwai krep rɨmruə, iəmə asori rərhi pen iərmama riti sə ramo tukwini nari min revən mətə nəmə kamhətui tɨ nɨmei krep səvənhi. In rokeikei mə tuhəuvei pen kwənkwai krep nepwɨn səpwəni min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_3","071_12_3","MRK","12","3","3","Mətə irəha həkwtəmhiri iəmə nəha, mhousi, mhərhi pen i ramevən, mhəpwəh nuvei penien nari riti min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_4","071_12_4","MRK","12","4","4","Iəmə asori rərari, mərhi pen iərmama riti mwi sə ramo tukwini nari min revən. Nənə irəha housi kənkapwə, mho naurɨsien min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_5","071_12_5","MRK","12","5","5","Iəmə asori rərari mərhi pen riti mwi revən. Nənə irəha housi əpune. Irəha ho noien nəha ia nepwɨn mwi həpɨk. Həuəsi nepwɨn, mhousi əpune nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_6","071_12_6","MRK","12","6","6","Nənə nərmama me nəha kamho tukwini nari m iəmə asori həuvəiwən pam, mətə tɨni anan kuatia sə rokeikei pɨk. Iəmə asori rərhi pen i tɨ nəmə kamhətui tɨ krep, mɨni mə, ‘Irəha tuhəsiai nərɨk.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_7","071_12_7","MRK","12","7","7","Mətə nəpɨn nəmə kamhətui tɨ krep hətoni tɨni iəmə asori, həni pen tɨ nirəha me i mə, ‘Kwa tɨni iəmə asori nəha. Nəpɨn tata səvənhi tremhə, nɨmei krep i ruvehe mo səvənhi. Pwəh sousi əpune nənə nɨmei krep səvənhi truvehe mo səkɨtaha i.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_8","071_12_8","MRK","12","8","8","Nənə irəha həkwtəmhiri, mhousi əpune, mhərarki irapw ia taniruə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_9","071_12_9","MRK","12","9","9","Iəmə asori səvəi nɨmei krep, trəfo nəha? Truvehe mousi əpune nəmə me nəha məseni pen nɨmei krep səvənhi ia rəɡi nərməpə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_10","071_12_10","MRK","12","10","10","Rosi kɨmiaha hiəpkəvsini raka mhə nəɡkiariien i ia Nəkukuə Ikinan uə? ‘Kəruəterei nəha nəmə kamhəuvrhəkɨn nimwə hənuə rərəha, mhəpwəh, təkwtəkwuni nəha ruvəuvehe mɨno kəruəterei sə rəpi raka pam kəruəterei me, məkwtəmhiri əknekɨn pam nimwə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_11","071_12_11","MRK","12","11","11","Iərɨmənu səkɨtaha rɨno nəri i, sətoni nəmrɨtaha rier tukwe.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_12","071_12_12","MRK","12","12","12","Nənə nəmə asori me hənuə tuhəkwtəmhiri Iesu, tɨ nəri nə mə həreɡi mə in rɨni nusipekɨnien nəha muəsi irəha i, mətə hənhekɨr nərmama, mhəpwəh Iesu, mamhəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_13","071_12_13","MRK","12","13","13","Nəmə asori me səvəi nəkur Isrel hokeikei mə tuhəkwtəmhiri Iesu. Ro pen hərhi pen Farisi me nepwɨn mɨne nərmama nepwɨn səvəi Kiɡ Herot mə tuhəuvən mhəres Iesu narimnari me nepwɨn, mho in rəfwəkour ia nəɡkiariien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_14","071_12_14","MRK","12","14","15","Nənə irəha həuvehe mhəni pen tɨ Iesu i mə, “Iahatən, iahəukurən mə ik iəmə sə ikani nɨpərhienien. Ikəpwəh nehekɨrien nərmama. Nəmə asori uə nəmə auər a ikahatən rəmnəmwhen a tɨ nirəha, mahatən atukwatukw suatuk sə Kumwesən rokeikei mə nərmama tuhesi pen. Tiko mɨni ro tukumaha i mə ratukwatukw ia Loa səkɨtaha mə tahəuvehi pen nəmri takis m Kiɡ Sisa uə rekəm?” Mətə Iesu ruvəukurən raka rerɨnraha mə hokeikei mə in trəfwəkour ia nəɡkiariien səvənhi. Nənə rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rəfo hiameipweipwi iou iamɨnhi irə? Həuvehi silin riti mhəuvehi mhəuvehe pwəh iakətə ro.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_16","071_12_16","MRK","12","16","16","Nənə irəha həuvei pen silin riti min. Nənə Iesu rəres pen mə, “Nənɨmwi iərmama sin i ia silin? Nənə nəɡhi sin i?” Mɨreɡi həni mə, “Nənɨmwi Kiɡ Sisa mɨne nəɡhi Kiɡ Sisa.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_17","071_12_17","MRK","12","17","17","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Narimnari me səvəi Kiɡ Sisa hiəuvei pen m Kiɡ Sisa. Narimnari me səvəi Kumwesən hiəuvei pen m Kumwesən.” Irəha həreɡi nəɡkiariien səvənhi, nənimenraha rier. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_18","071_12_18","MRK","12","18","18","Satusi me nepwɨn həuvehe tɨ Iesu. (Satusi me irəha kamhəni mə iərmama sə ruvamhə ko rɨpkətui mhə mwi.) Irəha həuvehe mhəres Iesu nəresien riti, mhəni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_19","071_12_19","MRK","12","19","19","“Iahatən, Moses rɨmərai pen ia Loa səkɨtaha mə trɨni mɨnuə iərman riti remhə, məpwəh səvənhi pran, mətə tɨnɨnrau riwən, piəvi iərman nəha traməkeikei miri pran nəha rouərəhi nəkwərhakwərha me, rouəsihaɡɨn piəvi iəmə nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_20","071_12_20","MRK","12","20","20","Mətə nərman sefen, irəha piəvnraha me. Sə rasori riri pran riti, krouəpwəh nərəhiien iəkunouihi riti, nənə iərman nəha remhə, məpwəh səvənhi pran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_21","071_12_21","MRK","12","21","21","Nənə piəvni səro kəru irə riri prən nəha, memhə mwi, məpwəh prən nəha, mətə tɨnɨnrau riwən. Nənə piəvni səro kahar irə ro mwi iamɨnhi irə ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_22","071_12_22","MRK","12","22","22","meste irəha pam sefen həiri prən nəha, mhemhə pam, nənə prən nəha rəpwəh nərəhiien iəkunouihi riti, memhə mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_23","071_12_23","MRK","12","23","23","Ni pehe ro tukumaha i. Ia nəpɨn nəha Kumwesən tro nərmama hətui mwi ia nemhəien, pran nəha səvəi sin, tɨ nəri nə mə nərman me nəha sefen irəha pam həməiri in?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_24","071_12_24","MRK","12","24","24","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiəreirei nɨpwrai nəɡkiariien me ia Nəkukuə Ikinan, mhəreirei mwi nɨskaiien səvəi Kumwesən. Ro iamɨnhi irə mɨne nahatənien səkɨmiaha rɨpkatukwatukw mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_25","071_12_25","MRK","12","25","25","Nəpɨn nərmama tuhətui mwi ia nemhəien, nərman tuhəpwəh niriien nɨpran, nɨpran tuhəpwəh nesi penien nərman. Mətə irəha tuhəmwhen naɡelo me ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_26","071_12_26","MRK","12","26","26","Nənə nəɡkiariien səvəi nəɡkiariien i hiaməni mə iərmama ko rɨpkətui mhə mwi ia nemhəien. Rosi kɨmiaha hiəpkəvsini raka mhə nəɡkiariien nəha ia Nəkukuə Ikinan Moses rɨmərai rani nei nəha napw rauək irə mətə rɨpkahi əmwesi mhə? Ia kwopwi nəɡkiariien nəha, Kumwesən rɨməni pen tɨ Moses i mə, ‘Iou Kumwesən səvəi Epraham mɨne Kumwesən səvəi Aesak mɨne Kumwesən səvəi Jekop.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_27","071_12_27","MRK","12","27","27","In rɨpko mhə Kumwesən səvəi nərmama me səməme həuvamhə, mətə in Kumwesən səvəi nərmama me səməme kamhəmɨru. Kɨmiaha nahatənien səkɨmiaha rɨpkatukwatukw anan mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_28","071_12_28","MRK","12","28","28","Iahatən riti səvəi Loa ruvehe mɨreɡi irəha kamhəres irəha me i. Nəpɨn rɨreɡi mə Iesu rɨni pen atukwatukw tɨ nirəha i, in rəres pen Iesu i mə, “Nəfe nəha loa rasori ia loa me?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_29","071_12_29","MRK","12","29","29","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Loa sə rasori in nəha Moses rɨməni mə, ‘Kɨmiaha nəkur Isrel! Tihətərɨɡ amasan! Iərɨmənu Kumwesən səkɨtaha in əpa kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_30","071_12_30","MRK","12","30","30","Nənə tikaməkeikei mokeikei Iərɨmənu Kumwesən səim ia rerɨm me pam, mokeikei in ia nɨmɨruien me pam səim, mokeikei in ia nətərɨɡien me pam səim, mokeikei in ia nɨskaiien me pam səim.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_31","071_12_31","MRK","12","31","31","Nənə loa səro kəru irə in i mə, ‘Tikaməkeikei mokeikei piam rəmwhen ikokeikei atukw a ik.’ Loa riti mwi riwən rasori mwi məpi raka loa mi nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_32","071_12_32","MRK","12","32","32","Mɨreɡi iahatən səvəi Loa rɨni pen tɨ Iesu i mə, “Iahatən. Nəɡkiariien səim ratukwatukw. Ikani nɨpərhienien mə Iərɨmənu in kuatia. Kumwesən riti mwi riwən, mətə in əpa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_33","071_12_33","MRK","12","33","33","Iərmama traməkeikei mokeikei in ia rerɨn me pam, mokeikei in ia nətərɨɡien me pam səvənhi, mokeikei in ia nɨskaiien me pam səvənhi. In traməkeikei mokeikei piəvni rəmwhen rokeikei atukw a in. Noien nəha ramasan məpi raka iərmama rousi əpune nərimɨru me, muvani nɨpwranraha ia nɨfatə, muvei pen m Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_34","071_12_34","MRK","12","34","34","Nəpɨn Iesu rətə mə iahatən səvəi Loa ramɨni pen nəɡkiariien sə ratukwatukw min, rɨni pen tukwe in mə, “Ik ipaka tɨ nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə.” Kurirə irə nərmama pam həhekɨr Iesu. Riti mwi riwən rəres pen nəresien min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_35","071_12_35","MRK","12","35","35","Nəpɨn Iesu ramahatən nərmama ia nimwə səvəi Kumwesən, rəres pen irəha i mə, “Rəfo nahatən me səvəi Loa haməni mə Kristo in tɨni Kiɡ Tevɨt? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_36","071_12_36","MRK","12","36","36","Kiɡ Tevɨt atukwatukw, nəpɨn Nənɨmwɨn Ikinan rɨnarə irə, rɨməni irapw mə, ‘Kumwesən rɨni pen tɨ Iərɨmənu səiou mə, Əkurei ia nɨkarek mwatuk mesite tako nərmama səməme haməmwəki ik həuvehe, tikərpwi utə tɨpaɡe nɨsum mi ia nirəha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_37","071_12_37","MRK","12","37","37","Ia nəɡkiariien nəha Kiɡ Tevɨt atukwatukw rɨnəkwein Kristo mə Iərɨmənu səvənhi. Mə ro iamɨnhi irə rəfo irəha kamhəni mə in tɨni Kiɡ Tevɨt?” Nəkuər nəha rerɨnraha raɡien mə tuhətərɨɡ ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_38","071_12_38","MRK","12","38","38","Nəpɨn Iesu ramahatən irəha i, mani mə, “Kɨmiaha tihaməkeikei mhəsiari tɨ nahatən me səvəi Loa. Irəha hokeikei mə tuharkahu ia karkahu əpwəmwɨs me mamhan. Ia kwopun kamo maket me ikɨn hokeikei mə nərmama tuhəkwein irəha ia nɨsiaiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_39","071_12_39","MRK","12","39","39","Ia nəkwai nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel hokeikei mə tuhəkure ia kwopun amasan me. Ia nəveɡɨnien asori me hokeikei mə tuhəkure ia kwopun kamsiai nəmə asori me ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_40","071_12_40","MRK","12","40","40","Irəha kamhəpeki raka nautə səvəi nɨpran me səməme nərman me səvənraha hemhə mhəpwəh irəha. Kamhəfwaki ia nəfwakiien əpwəmwɨs me mə nərmama tuhəsiai irəha. Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me səvənraha rasori mwi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_41","071_12_41","MRK","12","41","41","Iesu raməkure ipaka tɨ kwopun kamerukw pen mane m Kumwesən ikɨn, maməspau nərmama me kamherukw pen mane me səvənraha. Nərmama me səməme nautə səvənraha rasori həpɨk herukw pen mane asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_42","071_12_42","MRK","12","42","42","Mətə pran riti fwe ikɨn. Səvənhi iərman remhə məpwəh in. Nautə səvənhi riwən. Ruvehe merukw pen silin ouihi mi kəru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_43","071_12_43","MRK","12","43","43","Nəpɨn Iesu rətoni, rəkwein nərmama me səvənhi həuvehe. Rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə prən nəha iərman səvənhi remhə məpwəh in, nautə səvənhi riwən, in rerukw pen mane rasori məpi raka nərmama me pam nəha səməme kamherukw pen mane m Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK12_44","071_12_44","MRK","12","44","44","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nərmama me nəha nautə səvənraha rasori. Həuvehi raka nɨpərɨn a mhəuvei pen m Kumwesən. Mətə prən nəha nautə səvənhi riwən ruvei pen mane me pam səvənhi sə truvehi nəveɡɨnien irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_1","071_13_1","MRK","13","1","1","Nəpɨn Iesu rɨnamier ia kwopun nimwə səvəi Kumwesən ramərer ikɨn, iərmama riti səvənhi rɨni pen tukwe in mə, “Iahatən. Ətə ro nimwə səvəi Kumwesən. Kɨno ia kəruəterei asori me. Nimwə me i hamasan pɨk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_2","071_13_2","MRK","13","2","2","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Ikətə nimwə asori me i? Tukamevən tukousi testesi pam, kəruəterei riti ko rəpwəh nərer əknekɨnien ia riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_3","071_13_3","MRK","13","3","3","Nəpɨn Iesu raməkure ia Təkuər Olif, maməti əpwəmwɨs pen ia nimwə səvəi Kumwesən, Pita mɨne Jemes mɨne Jon mɨne Antru həres afafa in mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_4","071_13_4","MRK","13","4","4","“Tiko mɨni ro tukumaha i mə narimnari me nəha truvehe tɨnesən? Nəfe nɨmtətien truvehe mahatən pen mə nəpɨn səvəi narimnari me nəha ruvəuvehe ipaka?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_5","071_13_5","MRK","13","5","5","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tihaməsiari kamo iərmama riti reikuə ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_6","071_13_6","MRK","13","6","6","Nərmama həpɨk tuhəuvehe ia nəɡhɨk, mhəni mə irəha Kristo. Tuheikuə ia nərmama həpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_7","071_13_7","MRK","13","7","7","Nəpɨn tihəreɡi nərmama tuhəvisau ia naruaɡənien mə ‘naruaɡənien riti fwe’ uə ‘naruaɡənien trutə,’ tihəpwəh nehekɨrien. Nəri nəha traməkeikei muvehe, mətə rɨpko mhə ihi nəpɨn sampam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_8","071_13_8","MRK","13","8","8","Nərmama ia kwənəkwus riti tuhəskəmter mharuaɡən irəha nərmama ia kwənəkwus əpə. Nərmama səvəi kiɡ riti tuhəskəmter mharuaɡən irəha nərmama səvəi kiɡ əpə. Kwopun me nepwɨn nɨmwnɨmwien trɨkiu. Nukumhə trahi nərmama. Mətə narimnari me i rəmwhen a ia pran sə rɨnamreɡi təkutan rɨnaməmisə tɨ nərəhiien iəkunouihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_9","071_13_9","MRK","13","9","9","Kɨmiaha tihamətə amasan ia kɨmiaha me. Nərmama tuhəuvei pen kɨmiaha ia rəɡi nəmə asori me mə irəha tuhəkiri nəɡkiariien səkɨmiaha. Fwe ia nəkwai nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel tuhərisi kɨmiaha. Tihərer ia nəmri kiɡ me mɨne ia nəmri nərmama səməme kamhərɨmənu tɨ nəri nə mə kɨmiaha nərmama me səiou. Tihərer ia nəmrɨnraha mhəvisau irapw nəɡkiariien amasan səiou mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_10","071_13_10","MRK","13","10","10","Nəɡkiariien amasan səiou traməkeikei mukupwən mevən tɨ nərmama pam ia tənəmtənə me kurirə irə nəpɨn sampam truvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_11","071_13_11","MRK","13","11","11","Nəpɨn nərmama tuhəuvei pen kɨmiaha ia rəɡi nəmə asori me mə irəha tuhəkiri nəɡkiariien səkɨmiaha, kurirə hiəɡkiari, tihəpwəh nətərɨɡ pɨkien ia nəfe tihəni. Mətə ia nəpɨn səkɨmiaha tihəɡkiari irə, tihəskəmter, mhəɡkiari, tɨ nəri nə mə rɨpko mhə kɨmiaha atukwatukw tihəɡkiari, mətə Nənɨmwɨn Ikinan truvei pehe nəɡkiariien m kɨmiaha hiəɡkiari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_12","071_13_12","MRK","13","12","12","Ia nəpɨn nəha iərmama truvei pen piəvni anan ia rəɡi nərməpə mə tukousi əpune. Tata me tuho mwi iamɨnhi ia tɨnɨnraha me. Nəkwərhakwərha me tuhəskəmter mhəni ərəha səvənraha me tata mɨne mama, mhəuvei pen irəha mə tukousi əpune irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_13","071_13_13","MRK","13","13","13","Nərmama me pam tuhəmwəki kɨmiaha tɨ nəri nə mə kɨmiaha nərmama me səiou. Mətə iərmama sə trərer əknekɨn ia nahatətəien səvənhi meste nərəhaien me i həuvehe mhəukurau pam, Kumwesən truvehimɨru in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_14","071_13_14","MRK","13","14","14","“Kɨmiaha tihətoni nəri Profet Taniel rɨməni kani mə ‘Nəri sə rərəha anan mamouraha narimnari ikinan.’ Tramərer ia kwopun sə rɨpkatukwatukw mhə mə trərer ikɨn. Ia nəpɨn nəha tihətoni, (iərmama sə raməvsini nəkukuə i traməkeikei mukurən nɨpwran), nərmama ia tənə Jutia tuhaməkeikei mhap mhərkwafə ia təkuər me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_15","071_13_15","MRK","13","15","15","Trɨni mɨnuə iərmama riti ramapwɨs ia təkure nimwə səvənhi, traməkeikei meiwaiu map akwauakw, məpwəh nuvnimwəien mə truvehi nari riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_16","071_13_16","MRK","13","16","16","Trɨni mɨnuə iərmama riti raməmhu ia nəmhien səvənhi, traməkeikei map akwauakw, məpwəh nɨrərɨɡien mevən imwəni mə truvehi səvənhi tɨnari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_17","071_13_17","MRK","13","17","17","Trərəha anan tɨ nɨpran me səməme tuhəpəmpəm mɨne səməme tuhaməuvei kənunu m nəkwərhakwərha əmtəmetə me ia nəpɨn nəha ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_18","071_13_18","MRK","13","18","18","Tihəfwaki mə nəpɨn nəha trəpwəh nuveheien ia nəpɨn səvəi nəkwieiien, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_19","071_13_19","MRK","13","19","19","tɨ nəri nə mə nəpɨn nəha nəpɨn səvəi nərəhaien. Nərəhaien nəha trasori məpi raka nərəhaien me pam səməme həuvəuvehe raka fwe nukune narəien mesite pehe ipwet mɨne. Nənə nərəhaien riti mwi riwən truvehe məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_20","071_13_20","MRK","13","20","20","Ko nərəhaien nəha ravən əpwəmwɨs, nərmama me hemhə pam. Mətə Iərɨmənu tro nəpɨn sə nərəhaien nəha travən irə rukwakwa. In tro iamɨnhi irə mə truvehimɨru nərmama me səvənhi səməme ruvərfi raka irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_21","071_13_21","MRK","13","21","21","Ia nəpɨn nəha, trɨni mɨnuə iərmama riti rɨni pehe tukumiaha i mə, ‘Hətə ro Kristo i’ uə ‘Hətə ro Kristo nəha,’ kɨmiaha tihəpwəh nɨniien nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_22","071_13_22","MRK","13","22","22","Nərmama tuhəskəmter. Nepwɨn tuhəni mə irəha Kristo, mətə neikuəien. Nepwɨn tuhəni mə irəha profet, mətə neikuəien. Tuho nɨmtətien me mɨne narimnari me nərmama tuhətoni mhərkərinari irə. Irəha tuhəmwur mə tuheikuə ia nərmama səməme Kumwesən ruvərfi raka irəha, trɨni mɨnuə irəha həukurən noien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_23","071_13_23","MRK","13","23","23","Mətə kɨmiaha tihaməsiari. Narimnari me pam iakukupwən muvəni raka tukumiaha i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_24","071_13_24","MRK","13","24","24","Iesu rɨrɨpɨn mɨni mə, “Mətə nəpɨn nərəhaien nəha truvehe mukurau pam, ‘meri truvehe mɨpitəv, məkwə trəpwəh nəhiapwien, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_25","071_13_25","MRK","13","25","25","kəməhau me ia nɨmaɡouaɡou tuhəsasəsas, narimnari me ia nɨmaɡouaɡou həskai pɨk, Kumwesən trɨkiukiu ia nirəha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_26","071_13_26","MRK","13","26","26","Kurirə irə nərmama tuhətoni iou, Iəməti Iərmama, ia nəpuə iakauvehe ia nɨskaiien asori mɨne nukuraanien asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_27","071_13_27","MRK","13","27","27","Ia nəpɨn nəha takərhi raka naɡelo me səiou həuvrehi, mhəuvesu, mhəuveraha, mhəuvarei, mhəuvən ia kwopun me pam ia tɨprənə i, mhəpeki nərmama me səməme iakɨmərfi irəha mə səiou, mhəpeki irəha mhəuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_28","071_13_28","MRK","13","28","28","Həreɡi ro nusipekɨnien səvəi nei nəha niemɨs. Nəpɨn rɨnarkwi pen tukun sə rɨmərməru mɨnaməpɨrpɨr, kɨmiaha hiəukurən mə nəpɨn səvəi nəpnəpanien ruvəuvehe ipaka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_29","071_13_29","MRK","13","29","29","Rəmwhen a mwi, nəpɨn kɨmiaha tihətoni narimnari me i hənaməier pehe, tihəukurən mə iou, Iəməti Iərmama, iakuvəuvehe ipaka, rəmwhen a iakamərer ia kwəruə ia nimwə mə takuvnimwə pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_30","071_13_30","MRK","13","30","30","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə nərmama səməme kamhəmɨru təkwtəkwuni mɨne tuhəpwəh nemhə pamien meste narimnari me pam i həier pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_31","071_13_31","MRK","13","31","31","Neiai mɨne tɨprənə trouiwən, mətə nəɡkiariien me səiou tuhəpkiwən mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_32","071_13_32","MRK","13","32","32","Mətə nəpɨn səvəi nəri nəha, uə aoa səvənhi, iərmama riti riwən rukurən. Naɡelo me ia neiai mɨne iou mwi, Tɨni Kumwesən, iahəreirei. Mətə Tata səiou, in əpa rukurən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_33","071_13_33","MRK","13","33","33","Kɨmiaha tihaməsiari, tɨ nəri nə mə hiəreirei mə nəpɨn nəha truvehe tɨnesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_34","071_13_34","MRK","13","34","34","Rəmwhen a ia iərmama riti ravən əpwəmwɨs, məseni pen narimnari me səvənhi ia rəɡi nərmama me səməme kamho tukwini nari min. Irəha pam səvənraha wok rarə. Nənə nəpɨn iərmama nəha ramier irə rɨni pen tɨ iərmama sə raməkure ia kwəruə ia nimwə səvənhi mə, ‘Tikamətui amasan tɨ səiou narimnari me, məpwəh napriien.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_35","071_13_35","MRK","13","35","35","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihaməkeikei mhətui amasan, mhəpwəh napriien, tɨ nəri nə mə hiəreirei mə iəmə asori səvəi nimwə truvehe tɨnesən. Truvehe ia nəruarəv uə ia nəpɨn uə ia nəpɨn rəiə rakaka irə uə ia nəpnəpɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_36","071_13_36","MRK","13","36","36","Rərəha mə ruvehe akwauakw mətoni hiamapri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK13_37","071_13_37","MRK","13","37","37","Nəfe iakamɨni pehe tukumiaha i, iakamɨni pen tɨ nərmama me pam mə, ‘Hətui amasan, mhəpwəh napriien!’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_1","071_14_1","MRK","14","1","1","Nəpɨn kəru mwi nəkur Isrel ho Pasova irau nəveɡɨnien asori sə hani bred sə yis riwən irə. Pris asori me mɨne nahatən me səvəi Loa kamhətui suatuk riti mə tuhəuvən afafa, məkwtəmhiri Iesu, mhousi əpune. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_2","071_14_2","MRK","14","2","2","Irəha kamhəni mə, “Pwəh kɨtaha səpwəh nəkwtəmhiriien Iesu ia nəpɨn səvəi nəveɡɨnien asori. Rərəha mə nərmama niemaha trəpi irəha kamho nurɨɡrɨɡien asori tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_3","071_14_3","MRK","14","3","3","Nəpɨn Iesu ramarə ia rukwənu nəha Petani, ruvnimwə pen ia nəkwai nimwə səvəi Saemon. (Saemon nəha kupwən nemhəien skai ro tekɨn.) Iesu raməkure maməni nari. Pran riti ruvehe mauvehi potel riti kɨno ia kəruəterei riti nəɡhɨn nə alapasta. Fwe ia nəkwai potel nəha senta sə kɨno ia nat atukwatukw. Nənimen rutə pɨk. Prən nəha rətefi tərhui potel nəha, mətəɡi pen ia nukwəne Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_4","071_14_4","MRK","14","4","4","Mətə nərmama nepwɨn niemaha rəpi irəha, kamhəni pen tɨ nirəha me i mə, “Rəfo ramouraha senta ianhi? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_5","071_14_5","MRK","14","5","5","Ramasan mə rɨpkəmri pen a nəmri nari ia senta nəha pwəh iərmama riti ruvehi. Rukurən nuvehiien mane asori muvei pen m nərmama nautə səvənraha riwən.” Nənə kamhəski prən nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_6","071_14_6","MRK","14","6","6","Mətə Iesu rɨni mə, “Tihəpwəh nəskiien prən i! Rəfo hiamo iamɨnhi irə? In ramo noien amasan riti miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_7","071_14_7","MRK","14","7","7","Nərmama me səməme nautə səvənraha riwən tuhamarə kɨmiaha mɨnraha ia nəpɨn me. Nəpɨn hiənuə tihasitu ia nirəha, hiəukurən nasituien. Mətə iou tapkarə mhə kɨtaha m kɨmiaha nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_8","071_14_8","MRK","14","8","8","Prən i rɨno nari riti rəmwhen irə mə tro. Rukupwən mətəɡi pehe senta maməpnəpenə ia nɨpwrak mə tukɨnɨmwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_9","071_14_9","MRK","14","9","9","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə nərmama tuhəvisau irapw nəɡkiariien amasan səiou ia kwopun me ia tɨprənə i, mhəvisau irapw nəfe prən i rɨno miou mə nərmama rerɨnraha tramrhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_10","071_14_10","MRK","14","10","10","Jutas Iskariot, in riti ia twelef nərmama me səvəi Iesu, revən tɨ pris asori me mə trəɡkiari mɨnraha. Revən mɨni mə, “Takuvei pehe Iesu m kɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_11","071_14_11","MRK","14","11","11","Nəpɨn pris asori me həreɡi nəɡkiariien səvənhi, rerɨnraha raɡien tukwe. Həni mə tuhəuvei pen mane min. Nənə Jutas rɨnamətui suatuk mə truvei pen Iesu ia rəɡɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_12","071_14_12","MRK","14","12","12","Neste atukwatukw nəpɨn nəha tuhani bred sə yis riwən irə. (Ia nəpɨn asori nəha, nərmama kamhousi əpune sipsip me səvəi Pasova.) Nərmama me səvəi Iesu həres pen Iesu i mə, “Kwopun pəku nəha ikokeikei mə kɨmaha tahəuvən mhəpnəpenə tɨ nəveɡɨnien səvəi Pasova ikɨn, nənə, ik tikəni?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_13","071_14_13","MRK","14","13","13","Nənə Iesu rərhi pen iərmama mi kəru səvənhi mɨni pen tɨ nirau i mə, “Kɨmirau tirouevən fwe ia Jerusalem. Iərman riti trəpi raka kɨmirau ia suatuk, mauvehi tɨkinari riti nui rukuər irə. Iroukurirə pen in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_14","071_14_14","MRK","14","14","14","Nəpɨn revən muvnimwə ia nəkwai nimwə, iroukurirə i, rauevən, rouni pen tɨ iəmə asori səvəi nimwə nəha mə, ‘Iahatən səkɨtaha rani mə, nimwə əfo nəha tahani pəri nəveɡɨnien səvəi Pasova kɨmaha səiou me nərmama me ikɨn?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_15","071_14_15","MRK","14","15","15","Nənə in triri kɨmirau mevən fwe irənhə ia nimwə nəha mahatən rum asori riti. Narimnari me pam hənəmak raka fwe ikɨn. Ia rum nəha kɨmirau tirouəpnəpenə tukutaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_16","071_14_16","MRK","14","16","16","Nənə iərmama mi nəha səvəi Iesu krouier, rouevən fwe ia Jerusalem, rouətə narimnari me pam rosi a Iesu rɨməni pen tɨ nirau i. Nənə krouəpnəpenə tɨ nəveɡɨnien səvəi Pasova. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_17","071_14_17","MRK","14","17","17","Ia nəruarəv Iesu ruvehe irəha twelef nərmama me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_18","071_14_18","MRK","14","18","18","Nəpɨn kamhani pəri nari irə, Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə kɨmiaha riti truvei pen iou ia rəɡi nərmama me səməme kamhəmwəki iou. Kɨmiaha riti raməni pəri nari kɨmrau min.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_19","071_14_19","MRK","14","19","19","Nəpɨn irəha həreɡi nəɡkiariien nəha, rerɨnraha rəpou. Həuvehe kuatia kuatia mamhəres Iesu i mə, “Sin nəha ikani? Iou?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_20","071_14_20","MRK","14","20","20","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakani kɨmiaha riti ia twelef nərmama me i səiou. Iərmama sə rameitesi bred ia tikiplet kuatia kɨmrau min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_21","071_14_21","MRK","14","21","21","Iou, Iəməti Iərmama, takaməkeikei memhə rəmwhen kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan, mətə trərəha anan tɨ iərmama sə truvei pen iou ia rəɡi nərmama me səməme kamhəmwəki iou. Ramasan pɨk mə rɨpkəpwəh a nətuiien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_22","071_14_22","MRK","14","22","22","Nəpɨn nəha kamhani nari irə, Iesu ruvehi bred məfwaki mɨni vivi Kumwesən tukwe. Məfwaki pam, nənə məkwsen muvei pen m səvənhi me nərmama me, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Tihəuvehi. In i nɨpwrak.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_23","071_14_23","MRK","14","23","23","Kurirə irə in ruvehi kap waen, məfwaki mɨni vivi Kumwesən tukwe. Məfwaki pam, nənə muvei pen mɨnraha irəha pam hənɨmwi waen ia tɨkikap nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_24","071_14_24","MRK","14","24","24","Nəpɨn Iesu rauvei pen mɨnraha, in rɨni mə, “In i nɨtek sə trərihi tərini əknekɨn nəɡkiariien vi səvəi Kumwesən. Traiu tɨ nərmama həpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_25","071_14_25","MRK","14","25","25","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə tapkənɨmwi mhə mwi waen meste takənɨmwi waen vi ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_26","071_14_26","MRK","14","26","26","Nənə irəha hani nɨpu riti, mho sampam irə, mhəier mhəuvən ia Təkuər Olif. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_27","071_14_27","MRK","14","27","27","Iesu rɨni pen tɨ səvənhi nərmama me i mə, “Tukamevən kɨmiaha pam tihap raka ia nirak. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan mə Kumwesən rɨni mə, ‘Iou takousi iərmama sə ramətui tɨ sipsip, sipsip me tuhaiu kɨrkɨri.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_28","071_14_28","MRK","14","28","28","Mətə in tro iakətui mwi ia nemhəien səiou. Takətui raka, mevən fwe ia tənə Kalili. Iou takukupwən kɨmiaha tihəkurirə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_29","071_14_29","MRK","14","29","29","Mətə Pita rɨni pen tɨ Iesu i mə, “Irəha pam tuhap raka ia niram, mətə rɨpko mhə iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_30","071_14_30","MRK","14","30","30","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Iakani nɨpərhienien tukw ik i ipwet ia nəpɨn, kurirə rəiə rakaka səro kəru irə, ik tikɨni m kahar mə ikreirei iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_31","071_14_31","MRK","14","31","31","Mətə Pita rəɡkiari asori mə, “Trɨni mɨnuə həni mə takaməkeikei memhə krau mik, mətə ko iakəpwəh nɨniien mə iakreirei ik.” Nənə irəha pam həni nəɡkiariien kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_32","071_14_32","MRK","14","32","32","Irəha həuvən ia kwopun riti nəɡhɨn nə Ketsemane. Iesu rɨni pen tɨ səvənhi me nərmama me i mə, “Kɨmiaha tihaməkure ia kwopun i. Pwəh iou iakevən məfwaki.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_33","071_14_33","MRK","14","33","33","Nənə in riri Pita, Jemes, mɨne Jon harevən irəha min. Ia nəpɨn nəha in rɨnamreɡi rərəha, rerɨn rəpou pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_34","071_14_34","MRK","14","34","34","Nənə rɨni pen tɨ nirəhar i mə, “Rerɨk rəpou pɨk ipaka iakemhə tukwe. Tiamharo i mharəpwəh napriien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_35","071_14_35","MRK","14","35","35","Nənə Iesu revən ouihi a mwi, mɨmwei ia tɨprənə, məfwaki, maməres suatuk riti mwi mə nəpɨn nəha trukurau irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_36","071_14_36","MRK","14","36","36","In rɨni mə, “Tata keikei, narimnari me pam rɨməru tukw ik. Tikuvehi raka kap i pwəh iakəpwəh nənɨmwiien. Mətə tikəpwəh noien rəmwhen sə iakokeikei, mətə tiko rəmwhen sə ikokeikei.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_37","071_14_37","MRK","14","37","37","Nənə Iesu rəfwaki pam, mɨrərɨɡ pehe mətoni Pita mɨne Jemes mɨne Jon kamharapri. Nənə in rɨni pen tɨ Pita i mə, “Eh, Saemon, rəfo ikamapri, ko ipkətui mhə nəpɨn ouihi a uə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_38","071_14_38","MRK","14","38","38","Tiharətui mharəfwaki mə tiharəpwəh nɨmweiien ia nərəhaien. Nɨpərhienien, rerɨmiaha raɡien mə tihəfwaki, mətə nɨpwramiaha rəpou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_39","071_14_39","MRK","14","39","39","Nənə Iesu rɨrərɨɡ mevən məfwaki mwi, mɨni a nəɡkiariien sə rɨməni kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_40","071_14_40","MRK","14","40","40","Nənə mɨrərɨɡ pehe mwi mətə irəhar kamharapri mwi, tɨ nəri nə mə napriien ruvəuvehi irəhar. Nənə harfi nəmrɨnrahar, mətə harreirei mə tuharni pen nəfe tukwe in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_41","071_14_41","MRK","14","41","41","Nənə Iesu revən səro kahar irə muvehe mɨni pen tɨ nirəhar i mə, “Hiamarapri, mamharuvehi ihi napwɨsien səkɨmiahar? Nəmwhen. Nəpɨn nəha ruvəuvehe. Iərmama riti truvei pen iou, Iəməti Iərmama, ia rəɡi nəmə ərəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_42","071_14_42","MRK","14","42","42","Tiharo mharərer. Pwəh saməuvən. Hətə ro, iərmama nəha trɨni pui iou ruvəuvehe ipaka.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_43","071_14_43","MRK","14","43","43","Nəpɨn Iesu raməɡkiari ihi, Jutas, in riti ia twelef nərmama me səvəi Iesu, ruvehe irəha nərmama me həpɨk. Pris asori me mɨne nahatən me səvəi Loa mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel hənərhi pen irəha. Nepwɨn kamhəuvehi nau. Nepwɨn kamhəuvehi nɨpəri nei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_44","071_14_44","MRK","14","44","44","Jutas rɨnəɡkiari raka mɨnraha mə, “Iərmama sə takakei min, iəmə nə in nə. Kɨmiaha tihəkwtəmhiri, mhəiri raka mhəuvən, mhətui amasan mə trəpwəh napien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_45","071_14_45","MRK","14","45","45","Nənə nəpɨn Jutas ruvehe ia kwopun nəha, revən atukwatukw tɨ Iesu, mɨni mə, “Iahatən!” Nənə makei min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_46","071_14_46","MRK","14","46","46","Jutas rakei min, nənə nərmama me həuvehe mhəkwtəmhiri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_47","071_14_47","MRK","14","47","47","Mətə iərmama riti sə ramərer ipaka tɨ Iesu reivi raka nau səvənhi, mərai iərmama riti sə ramo tukwini nari m pris asori anan, mərai raka nɨkare nɨfreɡɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_48","071_14_48","MRK","14","48","48","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rəfo hiəuvehi nau me mɨne nɨpərpəri nei me mhəuvehe mə tihəkwtəmhiri iou iamɨnhi irə? Nətərɨɡien səkɨmiaha rɨnuə iou rakres riti uə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_49","071_14_49","MRK","14","49","49","Ia nərineiv m neis mɨne iakamarə kɨtaha m kɨmiaha fwe ia nimwə səvəi Kumwesən, mamahatən nərmama. Rəfo hiəpwəh nəkwtəmhiriien iou ia nəpɨn nəha? Mətə hiamo iamɨnhi irə mə nəɡkiariien sə Nəkukuə Ikinan rɨməni truvehe mukuə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_50","071_14_50","MRK","14","50","50","Irəha həkwtəmhiri Iesu. Nənə nərmama me pam səvənhi həpwəh in mhap. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_51","071_14_51","MRK","14","51","51","Təmaruə riti rakurirə Iesu. Rauveɡi a nɨpwran ia ravaravar. Nərmama me həuvehe mhəkwtəmhiri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_52","071_14_52","MRK","14","52","52","Mətə resi raka ravaravar ia nɨpwran maiu auər a map. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_53","071_14_53","MRK","14","53","53","Nərmama me həiri Iesu mhəuvən tɨ pris asori anan. Pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel, mɨne nahatən me səvəi Loa, hənousəsɨmwɨn pen pam raka irəha me tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_54","071_14_54","MRK","14","54","54","Nəpɨn həiri pen Iesu mamhəuvən, Pita rakurirə ia Iesu mamavən isipwɨn tukwe meste nari fwe ia nɨkare nimwə səvəi pris asori anan. Nənə muvnimwə maməkure irəha iotukwininari me, mamərhiəpw ia napw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_55","071_14_55","MRK","14","55","55","Nənə pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel kamhətui nərmama nepwɨn mə tuhəni irapw nəri ərəha riti sə Iesu rɨno uə rɨməni. Nəmə asori me hokeikei mə tuhəreɡi pwəh housi əpune Iesu tukwe. Mətə irəha həpkətə mhə nari riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_56","071_14_56","MRK","14","56","56","Rəknekɨn tɨ nirəha tɨ nəri nə mə nərmama həpɨk həskəmter mamheikuə ia nəfe hənətoni Iesu rɨno uə həməreɡi in rɨməni, mətə nəɡkiariien səvənraha rɨpkuvehe mhə mo kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_57","071_14_57","MRK","14","57","57","Nənə nərmama nepwɨn həskəmter mamheikuə ia Iesu mamhəni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_58","071_14_58","MRK","14","58","58","“Kɨmaha iahəreɡi iəmə i rɨməni mə, ‘Iou takouraha nimwə i səvəi Kumwesən sə nərmama həno ia rəɡɨnraha. Nəpɨn kahar rukurau takuvrhəkɨn riti mwi nərmama tuhəpwəh noien ia rəɡɨnraha.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_59","071_14_59","MRK","14","59","59","Həni iamɨnhi irə, mətə nəɡkiariien mwi səvənraha rɨpko mhə kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_60","071_14_60","MRK","14","60","60","Nənə pris asori anan rərer ia kurkwan ia nirəha məres pen Iesu i mə, “Nəɡkiariien riti riwən tikɨni? Rəfo ia nəɡkiariien nəha irəha kamhəni mamhousi ik irə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_61","071_14_61","MRK","14","61","61","Mətə Iesu rəpnapen, məpwəh nəɡkiariien. Nənə pris asori anan rəres pen mwi mə, “Rəfo? Ik Kristo? Kumwesən sə kamɨni vivi in tɨni nə ik?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_62","071_14_62","MRK","14","62","62","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Iou i. Tukamevən kɨmiaha tihətoni iou, Iəməti Iərmama, takaməkure ia nɨkare Kumwesən mwatuk sə in nɨskaiien səvənhi rasori. Tihətoni mwi iou takauvehe ia nəpuə me ia nɨmaɡouaɡou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_63","071_14_63","MRK","14","63","63","Nənə nəpɨn pris asori anan rɨreɡi, reitehi karkahu səvənhi, mɨni mə, “Kɨtaha tsətui iərmama riti mwi tro pui iəmə i tɨ nəfe? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_64","071_14_64","MRK","14","64","64","Hiəuvəreɡi raka mə in rɨni ərəha Kumwesən. Nətərɨɡien səkɨmiaha mə tsəfo irə?” Nənə irəha pam həni mə Iesu traməkeikei memhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_65","071_14_65","MRK","14","65","65","Nepwɨn həskəmter mhərɡəvəsi pen in. Nepwɨn housəman nənimen, mamhəuəsi in, mamhəni mə, “Ni ro nəɡkiariien sə ruku pen tɨ Nənɨmwɨn mə sin ruəsi ik!” Nənə naruaɡən me səvəi pris asori anan irəha mwi həuvehi mhəpwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_66","071_14_66","MRK","14","66","66","Pita in fwe inhərɨpw ia nɨkare nimwə səvəi pris asori anan. Nənə pran riti sə ramo tukwini nari m pris asori anan ruvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_67","071_14_67","MRK","14","67","67","Nəpɨn rətoni Pita ramərhiəpw ia napw, rəti əter irə, mɨni mə, “Ik mwi ikɨnamavən pəri kɨmirau Iesu iəmə Nasaret.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_68","071_14_68","MRK","14","68","68","Mɨreɡi Pita rɨni mə, “Rekəm. Iou iakreirei iəmə nəha, mɨreirei nəfe i ikamɨni.” Nənə Pita rəpwəh nɨkare nimwə səvəi pris asori anan mevən ipaka tɨ kwəruə asori riti sə nərmama kamhəuvnimwə pehe irə. Nənə rəiə riti rakaka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_69","071_14_69","MRK","14","69","69","Nənə pran sə ramo tukwini nari ruvehe mɨnamɨni mwi tɨ nərmama səməme kamhərer ipaka tɨ Pita i mə, “Iəmə i in riti ia nirəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_70","071_14_70","MRK","14","70","70","Mətə Pita rɨni mwi mə, “Rekəm. Rɨpko mhə iou riti ia nirəha.” Nənə hərer ouihi a mwi. Nərmama səməme kamhərer ipaka tukwe in həni pen mwi mə, “Nɨpərhienien, ik riti ia nirəha tɨ nəri nə mə ik iəmə Kalili.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_71","071_14_71","MRK","14","71","71","Mɨreɡi Pita rɨni mə “Mə iakameikuə pwəh Kumwesən rərpwɨn noien ərəha səiou. Iakani pehe tukumiaha i kwəsuahi anan mə iou iakreirei iəmə nəha kɨmiaha hiaməni.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK14_72","071_14_72","MRK","14","72","72","Pita rɨni iamɨnhi irə nənə təkwtəkwuni a rəiə rakaka səro kəru irə. Nənə Pita rerɨn rɨrhi nəɡkiariien sə Iesu rɨməni pen tukwe in mə, “Kurirə rəiə rakaka səro kəru irə, tikɨni m kahar mə ikreirei iou.” Pita rerɨn rɨrhi. Nənə rerɨn rərkwəpɨr, rasək. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_1","071_15_1","MRK","15","1","1","Ia nəpnəpɨn pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel mɨne nahatən me səvəi Loa mɨne nərmama pam ia nəkureien səvənraha hərai sun nəɡkiariien səvənraha, mhərihi Iesu, mhəiri mhəuvən, mhəmri pen in ia rəɡi Paelat. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_2","071_15_2","MRK","15","2","2","Nənə Paelat rəres pen Iesu i mə, “Ik kiɡ səvəi nəkur Isrel?” Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Ik ikani.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_3","071_15_3","MRK","15","3","3","Ia nəpɨn nəha pris asori me kamhəni ərəha Iesu ia narimnari me rɨpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_4","071_15_4","MRK","15","4","4","Ro pen Paelat rəres pen mwi tɨ Iesu i mə, “Nəɡkiariien riti riwən tikɨni pen tɨ nirəha i? Reɡi ro narimnari me rɨpɨk kamhəni ərəha ik irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_5","071_15_5","MRK","15","5","5","Mətə Iesu rəpwəh nəɡkiariien. Nənə Paelat rərkərinari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_6","071_15_6","MRK","15","6","6","Noien riti nəha ikɨn Paelat ramo ia nuk me pam ia nəpɨn səvəi nəveɡɨnien asori nəha Pasova. Raməseni iərmama riti sə nəkur Isrel həməni rier ia kalapus mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_7","071_15_7","MRK","15","7","7","Ia nəpɨn nəha iərmama riti raməmak fwe ia kalapus nəɡhɨn nə Parapas. Kɨməuvehi puvnimwə in ia kalapus irəha nərmama me nepwɨn tɨ nəri nə mə hənousi əpune iərmama ia nəpɨn səvəi naruaɡənien riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_8","071_15_8","MRK","15","8","8","Ro iamɨnhi irə nərmama həpɨk həuvehe tɨ Paelat mənamhəres pen mə trəseni iərmama riti rier ia kalapus rəmwhen sə ramo mɨnraha ia nuk me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_9","071_15_9","MRK","15","9","9","Mɨreɡi Paelat rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiokeikei mə takəseni kiɡ səvəi nəkur Isrel rier ia kalapus?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_10","071_15_10","MRK","15","10","10","Paelat rəres pen irəha iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə in rukurən mə pris asori me həməuvei pen Iesu ia rəɡɨn tɨ nəmwəkiien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_11","071_15_11","MRK","15","11","11","Nənə Paelat rəres pen irəha, mətə pris asori me hərer kukurau mamhərhiərhi nərmama, mamhəni pen tɨ nirəha i mə tuhəres pen Paelat i mə trəpwəh narakaien ia Iesu mətə traraka ia Parapas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_12","071_15_12","MRK","15","12","12","Ro iamɨnhi irə Paelat rəɡkiari mwi mɨnraha mɨni mə, “Trɨni mɨnuə iakəseni Parapas rier ia kalapus, rəfo ia iərmama sə hiaməni mə in kiɡ səvəi nəkur Isrel?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_13","071_15_13","MRK","15","13","13","Mɨreɡi irəha həkwein əpwəmwɨs mwi mə, “Ərui tərini pen in ia nei kamarkuaui!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_14","071_15_14","MRK","15","14","14","Mɨreɡi Paelat rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Tɨ nəfe? Nəfe nəha nərəhaien in rɨno?” Mətə həni asori mwi mə, “Ərui tərini pen in ia nei kamarkuaui!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_15","071_15_15","MRK","15","15","15","Nərmama me həpɨk nənə Paelat rokeikei mə tro rerɨnraha rəpwiuən. Ro pen rəseni Parapas rier ia kalapus mamevən. Nənə Paelat rɨni pen tɨ naruaɡən me mə tuhərisi Iesu. Hərisi pam nənə Paelat rəseni pen Iesu ia rəɡɨnraha mə tuhərui tərini pen ia nei kamarkuaui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_16","071_15_16","MRK","15","16","16","Naruaɡən me həiri Iesu mhəier mhəuvən ia nəkwai nimwə asori səvəi Paelat. (Nimwə nəha nəɡhɨn nə Praetoriam.) Nəpɨn hapirapw fwe ikɨn, həkwein irəha me nepwɨn ia kusen səvənraha həuvehe, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_17","071_15_17","MRK","15","17","17","mharkahu pen karkahu əruerəv riti m Iesu rəmwhen ia karkahu səvəi kiɡ. Həuvehi rəhi mhəuvnhi kəfəfau irə səvəi kiɡ, mhəfəfau pen ia kənkapwə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_18","071_15_18","MRK","15","18","18","Hənaməkwein pen irə mə, “Ik kiɡ səvəi nəkur Isrel kɨmaha iahəsiai ik!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_19","071_15_19","MRK","15","19","19","Irəha həuəsi kənkapwə ia rɨɡi nei, mhərɡəvəsi in, mhənɨmwi nukurhunraha ia nənimen mamhəuvnhi nɨsiaiien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_20","071_15_20","MRK","15","20","20","Nəpɨn hənarɨs əkenhɨn raka irə, həuvehi raka karkahu əruerəv irə, mharkahu pen tɨnari ihi səvənhi, mhəiri in mhəier mə tuhərui tərini pen ia nei kamarkuaui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_21","071_15_21","MRK","15","21","21","Irəha həiri Iesu, mamhəuvən. Ia suatuk naruaɡən me hətoni iəmə Saerin riti. Nəɡhɨn nə Saemon. In tata səvəi Aleksanta mɨne Rufas. Ruku pen fwe ia rukwənu mauvehe i ia taon. Naruaɡən me həkeikei min mə trəvrani nei kamarkuaui səvəi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_22","071_15_22","MRK","15","22","22","Həiri Iesu mhəuvən ia kwopun riti nəɡhɨn nə Kolkota (Nɨpwrai nəhaɡ nəha kwopun səvəi kerhə ia iərmama) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_23","071_15_23","MRK","15","23","23","Irəha həuvei pen waen min kəvti pen nɨmwai nari riti rəfiə trasitu muəsi nəmisəien. Mətə Iesu rəpwəh nənɨmwiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_24","071_15_24","MRK","15","24","24","Irəha hərui tərini pen Iesu ia nei kamarkuaui, mharə mhəuai kɨrkɨri tɨnari me səvənhi, mhəuini nari riti sə trahatən pen mə sin truvehi nəfe tɨnari səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_25","071_15_25","MRK","15","25","25","Hərui tərini pen Iesu ia nei kamarkuaui ia naen klok ia nəpnəpɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_26","071_15_26","MRK","15","26","26","Nəkukuə kɨmərai mə Iesu tremhə tɨ nəfe rɨni mə: IN I KIG SƏVƏI NƏKUR ISREL ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_27","071_15_27","MRK","15","27","27","Nəpɨn hərui tərini pen Iesu ia nei kamarkuaui, hərui tərini pen mwi rakres mi kəru ia nei kamarkuaui, riti ia nɨkare Iesu mwatuk riti ia nɨkaren mour. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_29","071_15_29","MRK","15","29","29","Nənə nərmama səməme həukurau pehe ia suatuk, kamhəni ərəha Iesu, mamharɨs əkenhɨn irə, mamhounouini kənkapwənraha me, mamhəni mə, “Ik nə iəmə ikɨməni mə tikouraha nimwə səvəi Kumwesən marə muvrhəkɨn mwi ia nəpɨn kahar. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_30","071_15_30","MRK","15","30","30","Ita, uvehimɨru ik, maraka ia nei kamarkuaui meiwaiu pehe!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_31","071_15_31","MRK","15","31","31","Pris asori me mɨne nahatən me səvəi Loa, irəha mwi kamhəni ərəha Iesu, mamharɨs əkenhɨn irə, mamhəni pen tɨ nirəha me i mə, “In ruvəuvehimɨru raka nərmama həpɨk, mətə ko rɨpkuvehimɨru atukw mhə in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_32","071_15_32","MRK","15","32","32","Həni mə, “In Kristo. In kiɡ səvəi nəkur Isrel. Ramasan mə raraka ia nei kamarkuaui meiwaiu pehe pwəh kɨtaha sətoni mhəni nɨpərhienien irə.” Iərman mi nəha kəru kɨnərui tərini pen irau ia nei kamarkuaui irəhar Iesu, irau mwi krauni ərəha in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_33","071_15_33","MRK","15","33","33","Ia kurkwai nəpɨn ia ran nəpitəvien ruvehe mousəman kwopun me pam ia tənə nəha meste aoa kahar rukurau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_34","071_15_34","MRK","15","34","34","Nənə ia tri klok ia nərvarəv Iesu rasək əpwəmwɨs mɨni mə, “Eloi, Eloi, lama sapaktani?” Nɨpwrai nəɡkiariien nəha, in i mə, “Kumwesən səiou, Kumwesən səiou, rəfo ikap raka ia nirak iamɨnhi?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_35","071_15_35","MRK","15","35","35","Nərmama nepwɨn səməme kamhərer mamhəspau ia Iesu həreɡi nəɡkiariien nəha, mhəni mə, “Həreɡi ro, iəmə i raməkwein Profet Elaeja.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_36","071_15_36","MRK","15","36","36","Nənə riti ia nirəha raiu muvehi nɨpəri koton, meitesi ia waen sə rəfiə, mɨpiri pen ia nusvenhi rəɡi nei riti, muvehi pen mə Iesu trənɨmwi, mɨni mə, “Pəpɨm ro pwəh sətoni mə Profet Elaeja truvehe muvehi raka iəmə i ia nei kamarkuaui uə rekəm.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_37","071_15_37","MRK","15","37","37","Mətə Iesu rasək əpwəmwɨs, muvehi neiahaɡien səvənhi sampam, memhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_38","071_15_38","MRK","15","38","38","Ia nəpɨn nəha tɨnari sə rəɡher tukuahaɡ kwopun ikinan anan fwe ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən reitehi nɨpərɨn kəru fwe irənhə meste nari fwe inhərɨpw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_39","071_15_39","MRK","15","39","39","Iəmə asori riti səvəi naruaɡən me ramərer maməti pen mətoni Iesu. Nəpɨn rətoni Iesu ruvehi neiahaɡien səvənhi sampam, memhə iamɨnhi irə, rɨni mə, “Nɨpərhienien iəmə i in Tɨni Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_40","071_15_40","MRK","15","40","40","Nɨpran me nepwɨn kamhərer isipwɨn kwopti tɨ Iesu mamhəspau irə. Meri Maktala, mɨne Salome, mɨne Meri mama səvəi Jemes mɨne Joses, irəha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_41","071_15_41","MRK","15","41","41","Nəpɨn Iesu rɨnamavən fwe ia tənə Kalili nɨpran mirəhar nəha kamhəkurirə i, mamhasitu irə. Nɨpran me nepwɨn mwi həpɨk, nəpɨn Iesu ruvehe ia Jerusalem, irəha mwi həkurirə in mhəuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_42","071_15_42","MRK","15","42","42","Fraete, nəpɨn kaməpnəpenə irə tɨ Sapat, tɨ nəri nə mə nəruarəv meri rɨnamivə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_43","071_15_43","MRK","15","43","43","Josef iəmə Aramatia revən mə trəres Paelat mə ko Paelat rəseni in ruvehi nɨpwrai Iesu. (Josef in mwi raməkure irəha nəmə asori me səvəi nəkur Isrel nəpɨn housəsɨmwɨn irəha me. Nərmama kamhəsiai in. Josef rameitenhi mə trətoni nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə truvehe.) Josef rətəɡase ia Paelat, mevən məres nɨpwrai Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_44","071_15_44","MRK","15","44","44","Nəpɨn Josef rəres pen Paelat tɨ nɨpwrai Iesu, Paelat rərkərinari, mɨreirei mə Iesu ruvamhə pərhien uə rekəm. Ro iamɨnhi irə rəkwein pen iəmə asori səvəi naruaɡən me məres pen tukwe in mə, “Nɨpərhienien Iesu ruvamhə raka?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_45","071_15_45","MRK","15","45","45","Mɨreɡi iəmə asori səvəi naruaɡən me rɨni mə, “Nɨpərhienien Iesu ruvamhə raka.” Nəpɨn Paelat rɨreɡi, rəseni Josef mə, “Ikukurən nevənien muvehi raka nɨpwran.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_46","071_15_46","MRK","15","46","46","Josef revən muvehi nəmri tɨnari kani mə linen, muvehi raka nɨpwrai Iesu ia nei kamarkuaui, muveɡi irə. Muveɡi pam, muvehi mevən, məmri pen ia nɨpəɡi kəruəterei riti kɨnərai ərori raka, nənə məsəkwusəkwu kəruəterei asori riti mərəpinhə pen kwəruə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK15_47","071_15_47","MRK","15","47","47","Ia nəpɨn nəha Meri Maktala mɨne Meri mama səvəi Joses krouətə kwopun nəha kəmri pen Iesu ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_1","071_16_1","MRK","16","1","1","Rɨnaməruarəv, nəpɨn Sapat rɨno sampam, Meri Maktala, mɨne Salome, mɨne Meri mama səvəi Jemes, haruvehi nəmri nɨmwai nari me nepwɨn sə nɨpekɨnraha rapein amasan, mə tuharevən mharəmri pen ia nɨpwrai Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_2","071_16_2","MRK","16","2","2","Ia Sante, ia nəpnəpɨn anan, irəhar hənamarevən fwe ia nɨpəɡ. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_3","071_16_3","MRK","16","3","3","Ia suatuk kamharəres irəhar me i mə, “Sin nəha trasitu ia kɨtahar, məpəkɨr raka kəruəterei nəha ramo tukuahaɡ kwəruə ia nɨpəɡ?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_4","071_16_4","MRK","16","4","4","Mətə nəpɨn harapirapw fwe ikɨn, harəti pen mharətoni kəruəterei asori nəha kɨnəpəkɨr raka raka i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_5","071_16_5","MRK","16","5","5","Nənə harevən ia nəkwai nɨpəɡ, mharətoni iərmama riti raməkure ia nɨkarenrahar mwatuk, mamarkahu ia karkahu sə rəpwəmwɨs məpsan. Irəhar harətoni, nənimenrahar rier. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_6","071_16_6","MRK","16","6","6","Mətə iərmama nəha rɨni pen tɨ nirəhar i mə, “Nəmrɨmirəhar trəpwəh nierien. Hiamarətui Iesu, iəmə Nasaret sə kɨnərui tərini pen ia nei kamarkuaui. In riwən i. Rɨnətui raka ia nemhəien səvənhi. Harətoni ro kwopun kɨnəmri pen nɨpwran raməmak ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_7","071_16_7","MRK","16","7","7","Mətə tiharevən mharni pen tɨ nərmama me səvənhi mɨne Pita mə Iesu trukupwən ia kɨmiaha mamevən fwe ia tənə Kalili. Kɨmiaha tihətoni in fwe ikɨn rəmwhen rɨməni tukumiaha i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_8","071_16_8","MRK","16","8","8","Nənə nɨprən mirəhar nəha harhekɨr pɨk, mharətəmnɨmwɨn, mharier, mharap ia nɨpəɡ. Mətə harəpwəh nəvisauien nəfe kɨməni pen tɨ nirəhar i, tɨ nəri nə mə harhekɨr. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_9","071_16_9","MRK","16","9","9","Sante ia nəpnəpɨn Iesu rətui mwi ia nemhəien səvənhi, mukupwən mier irapw tɨ Meri Maktala, pran sə fwe kupwən Iesu rɨnəkoui irapw nəremhə me irə irəha pam sefen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_10","071_16_10","MRK","16","10","10","Meri revən mətə nərmama me səməme kamharə pəri irəha Iesu kupwən. Kamhəkure tɨ Iesu, mamhasək tukwe. Meri ruvehe mɨni pen tɨ nirəha i mə “Iakɨnətə Iesu.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_11","071_16_11","MRK","16","11","11","Nəpɨn həreɡi mə Iesu rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi, mhəreɡi mwi mə Meri rətoni, nənə həpkɨni mhə nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_12","071_16_12","MRK","16","12","12","Kurirə irə kəru ia nirəha krouier ia taon rouavən ia suatuk. Nənə Iesu rier irapw tɨ nirau. Krouətə nɨpwran ropə iti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_13","071_16_13","MRK","16","13","13","Iərman mi nəha krourərɨɡ rouevən tɨ nərmama me səvəi Iesu, rouəvisau mɨnraha, mətə irəha həpwəh nɨniien nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvənrau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_14","071_16_14","MRK","16","14","14","Kurirə irə nərmama me nəha səvəi Iesu irəha eleven kamhəkure mamhani pəri nari. Ia nəpɨn nəha Iesu rier irapw tɨ nirəha, maməski irəha tɨ nəri nə mə kənkapwənraha rɨskai. Nahatətəien səvənraha riwən. Hənəpwəh nɨniien nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvəi Meri, mhəpwəh mwi nɨniien nɨpərhienien ia iərmama səməmi nəha krɨnouətoni Iesu mə rɨnətui pərhien mwi ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_15","071_16_15","MRK","16","15","15","Iesu rɨni pen tɨ nirəha me i mə, “Həuvən ia kwopun me pam ia tɨprənə i, mhəvisau irapw nəɡkiariien amasan səiou m nərmama me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_16","071_16_16","MRK","16","16","16","Iərmama sə trɨni nɨpərhienien ia nəɡkiariien amasan səiou, ko paptaes irə, Kumwesən truvehimɨru in. Mətə iərmama sə trəpwəh nɨniien nɨpərhienien ia nəɡkiariien amasan səiou, Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_17","071_16_17","MRK","16","17","17","Nərmama səməme kamhahatətə ia nirak tuho nɨmtətien me i. Irəha tuhəkoui irapw nəremhə me ia nərmama ia nəɡhɨk. Irəha tuhəɡkiari ia nəɡkiariien səvəi nəkur əpə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_18","071_16_18","MRK","16","18","18","Irəha tuhəuvehi snek me səməme kamhahi əpune nərmama. Trɨni mɨnuə irəha hənɨmwi nari riti kəvti pen nɨmwai nari sə ramousi əpune iərmama, ko rɨpkuəsi mhə irəha. Irəha tuhərapi nərmama səməme nemhəien rarə ia nirəha mho irəha həuvehe mhəsanɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_19","071_16_19","MRK","16","19","19","Nəpɨn Iesu Iərɨmənu rɨnəɡkiari pen pam mɨnraha, kuvehi utə in revən fwe ia neiai, məkure ia nɨkare Kumwesən mwatuk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("MK16_20","071_16_20","MRK","16","20","20","Nənə nərmama me səvənhi həuvən mhəvisau ia kwopun me pam. Nəpɨn kamhəvisau irə, Iərɨmənu ramarə tɨ nirəha, mamo nɨmtətien me mə nərmama tuhətoni, mhəni nɨpərhienien ia nəɡkiariien amasan səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_1","072_1_1","LUK","1","1","1","Nərmama həpɨk hənousari raka tɨ nɨrai penien ia nəkukuə narimnari me nəha Iesu rɨno fwe kupwən nəpɨn ramavən kɨmaha min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_2","072_1_2","LUK","1","2","2","Irəha həmərai pen nəɡkiariien me nəha nərmama həukurən amasan irə həməni pehe tukumaha i. Fwe ia nukune wok səvənhi, nərmama me nəha həukurən amasan irə hənətoni Iesu ia nənimenraha, nənə mamhəvisau irapw nəɡkiariien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_3","072_1_3","LUK","1","3","3","Iou mwi iakɨnəskun pam raka narimnari me i mukurən amasan kɨnəfo irə fwe ia nukunen muvehe. Nənə təkwtəkwuni, iəmə asori Teofilas, iakreɡi ramasan mə pwəh iakrai pen ia nəkukuə riti mik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_4","072_1_4","LUK","1","4","4","Iakamo iamɨnhi irə mɨnuə tikukurən amasan nəɡkiariien sə kɨnahatən ik irə. In ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_5","072_1_5","LUK","1","5","5","Ia nəpɨn nəha Herot ramərɨmənu ia tənə Jutia pris riti nəɡhɨn nə Sekaraea. In pris riti ia təmwen səvənraha kani mə Pris me səvəi Apia. Səvənhi iərmama in pran riti sə ruku pen ia kwənəkwus səvəi Eron. Nəɡhɨn nə Elisapet. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_6","072_1_6","LUK","1","6","6","Irau pəri noien səvənrau ratukwatukw ia nəmri Kumwesən. Ia nəpɨn me krauesi pen atukwatukw pam nəfe nəɡhɨn Loa səvəi Iərɨmənu rani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_7","072_1_7","LUK","1","7","7","Mətə tɨnɨnrau riwən. Elisapet rɨpkəkwəhakwen mhə. In nɨprənemə. Sekaraea nərɡharə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_8","072_1_8","LUK","1","8","8","Nəpɨn riti Sekaraea irəha təmwen səvənhi kamhowok səvəi pris me ia nəmri Kumwesən ia nimwə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_9","072_1_9","LUK","1","9","9","Nənə irəha hesi pen noien səvəi pris me mhəuini nari riti sə ramahatən nari. Trahatən pen mə sin trevən fwe ia nəkwai nimwə səvəi Iərɨmənu muvani nɨmwəkmwəki nari nɨpekɨn rapein amasan ia təkure nɨfatə. Həuini pen nəri nəha nənə rahatən pen Sekaraea. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_10","072_1_10","LUK","1","10","10","Ia nəpɨn atukwatukw sə kauvani nɨmwəkmwəki nari nɨpekɨn rapein amasan irə nərmama me kamhəfwaki fwe iruə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_11","072_1_11","LUK","1","11","11","Nənə aɡelo riti səvəi Kumwesən rier pehe mamərer ia nɨkare nɨfatə mwatuk ia nəri kauvani nɨmwəkmwəki nari nɨpekɨn rapein amasan irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_12","072_1_12","LUK","1","12","12","Nəpɨn Sekaraea rətoni aɡelo nəha, rehekɨr pɨk mətəmnɨmwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_13","072_1_13","LUK","1","13","13","Mətə aɡelo rɨni pen tukwe in mə, “Sekaraea tikəpwəh nehekɨrien. Kumwesən ruvəreɡi raka nəfwakiien səim. Səim iərmama Elisapet trərəhi tɨnɨmirau riti iərman. Nənə tikɨseɡi pen nəɡhɨn nə mə Jon. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_14","072_1_14","LUK","1","14","14","Tikreɡi ramasan mamaɡien tukwe. Nəpɨn trətui, nərmama həpɨk mwi rerɨnraha traɡien tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_15","072_1_15","LUK","1","15","15","In truvehe mo iəmə asori ia nəmri Kumwesən. In trɨpkənɨmwi mhə waen uə nənɨmwiien skai. Nəpɨn in ramarə ihi ia tɨpwi mama səvənhi rerɨn ruvəukuər raka ia Nənɨmwɨn Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_16","072_1_16","LUK","1","16","16","In tro nəkur Isrel me həpɨk hərərɨɡ mhəuvehe tɨ Iərɨmənu Kumwesən səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_17","072_1_17","LUK","1","17","17","In trakupwən ia Iərɨmənu. Nətərɨɡien səvənhi mɨne nɨskaiien səvənhi trəmwhen ia nətərɨɡien mɨne nɨskaiien səvəi Profet Elaeja. In tro tata me hərərɨɡ ia rerɨnraha mə rerɨnraha trɨrhi mwi nɨpwnətɨnraha me. Nərmama səməme hamərui nəkwai Kumwesən in tro irəha hərərɨɡ mhəuvehe mhesi pen nətərɨɡien səvəi nərmama hatukwatukw. Ro iamɨnhi irə in tro nərmama həpnəpenə tɨ nuveheien səvəi Iərɨmənu.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_18","072_1_18","LUK","1","18","18","Mɨreɡi Sekaraea rɨni pen tɨ aɡelo i mə, “Takəfo mukurən mə nəri nəha tro iamɨnhi irə? Kwa iou iakɨnərɡharə səiou iərmama nɨprənemə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_19","072_1_19","LUK","1","19","19","Mɨreɡi aɡelo rɨni pen tukwe in mə, “Iou i Kapriel. Iakamərer ia nəmri Kumwesən. In rərhi pehe iou mə takuvehe məɡkiari pehe mik məvisau nəri amasan mik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_20","072_1_20","LUK","1","20","20","Mətə tɨ nəri nə mə ipkɨni mhə nɨpərhienien ia nəɡkiariien səiou, ətə ro, rerɨm triwən. Tipkəɡkiari mhə mesite nəri iakɨməni pehe tukw ik i trier pehe. Trukuə ia nəpɨn atukwatukw səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_21","072_1_21","LUK","1","21","21","Ia nəpɨn nəha, fwe iruə, nərmama kamheitenhi Sekaraea. Hərkərinari mə in rəmak tui ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_22","072_1_22","LUK","1","22","22","Nəpɨn rier irapw iruə, ko rɨpkəɡkiari mhə mɨnraha, mətə raməɡkiari a ia rəɡɨn. Hənətə həuvəukurən mɨnuə in rɨnətə nari riti rəmwhen ia nəməkrəhaien fwe nəkwai nimwəfwaki. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_23","072_1_23","LUK","1","23","23","Nəpɨn nəha Sekaraea ramowok pris irə fwe ia nimwə səvəi Kumwesən ruvehe mukurau, nənə in rɨrərɨɡ mevən fwe imwəni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_24","072_1_24","LUK","1","24","24","Kurirə irə rɨpko mhə tui, nənə səvənhi iərmama Elisapet ro tɨpwɨn. Nəpɨn rɨno tɨpwɨn, raməmak afafa ia nəkwai nimwə səvənhi mesite pen məkwə krirum səvənhi, mamɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_25","072_1_25","LUK","1","25","25","“Iərɨmənu rɨno nəri miou. Nəpɨn rəti irapw mətə iakamaurɨs ia nəmri nərmama tɨ nəri nə mə səiou iəkunouihi riwən, rerɨn raɡien ruvehi raka naurɨsien nəha ia nirak.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_26","072_1_26","LUK","1","26","26","Elisapet rɨno tɨpwɨn marə məkwə sikis. Ia nəpɨn nəha Kumwesən rərhi pen aɡelo riti nəɡhɨn nə Kapriel revən mə trətoni prənvi riti fwe ia taon riti ia tənə Kalili nəɡhɨn nə Nasaret. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_27","072_1_27","LUK","1","27","27","Prənvi nəha ramreirei ihi iərman. Kɨnəsisəɡ raka in mɨnuə tresi pen iərman riti nəɡhɨn nə Josef. Josef in kwənəkwus riti səvəi Kiɡ Tevɨt. Prənvi nəha nəɡhɨn nə Meri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_28","072_1_28","LUK","1","28","28","Aɡelo nəha rier pen tukwe in, mɨni mə, “Meri. Tiko maɡien. Iərɨmənu ramasan tukw ik mamarə tukw ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_29","072_1_29","LUK","1","29","29","Mətə Meri nətərɨɡien səvənhi rəvsausɨni pɨk tɨ nəɡkiariien nəha mamətərɨɡ mə rəfo aɡelo rɨni pen tukwe in iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_30","072_1_30","LUK","1","30","30","Nənə aɡelo nəha rɨni pen tukwe in mə, “Meri tikəpwəh nehekɨrien. Kumwesən ramasan tukw ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_31","072_1_31","LUK","1","31","31","Reɡi ro! Tiko tɨpwɨm, mərəhi nərɨm riti iərman. Tikɨseɡi pen nəɡhɨn nə mə Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_32","072_1_32","LUK","1","32","32","In truvehe mo in iəmə asori. Tukəkwein in mə tɨni Kumwesən, Kumwesən sə rasori anan. Iərɨmənu Kumwesən səkɨmiaha truvehi pen nɨtətə səvəi rɨpwɨni Kiɡ Tevɨt min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_33","072_1_33","LUK","1","33","33","In trərɨmənu ia nuk nuk me ia nərmama me səməme həuku pen ia kwənəkwus səvəi Jekop. Nɨtətə səvənhi trɨpkiwən mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_34","072_1_34","LUK","1","34","34","Mɨreɡi Meri rɨni pen tɨ aɡelo i mə, “Trəfo mo iamɨnhi. Iou prənvi. Iakreirei iərman?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_35","072_1_35","LUK","1","35","35","Mɨreɡi aɡelo rɨni pen tukwe in mə, “Nənɨmwɨn Ikinan truvehe ia niram. Kumwesən sə rasori anan nɨskaiien səvənhi trəuiui ik. Ro iamɨnhi irə tukəkwein pen iəkunouihi ikinan nəha tikərəhi mɨnuə in Tɨni Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_36","072_1_36","LUK","1","36","36","Nənə reɡi ro. Ik riti fwe Elisapet nɨprənemə, mətə in mwi rɨno tɨpwɨn trərəhi tɨni riti iərman. Kani in mə pran sə rɨpkəkwəhakwen mhə, mətə ruvəuvehe mɨpəmpəm marə məkwə sikis. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_37","072_1_37","LUK","1","37","37","Narimnari me pam rɨməru tɨ Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_38","072_1_38","LUK","1","38","38","Mɨreɡi Meri rɨni mə, “Iou pran sə iakamo tukwini nari m Iərɨmənu səiou. Pwəh rukuə ia nirak rəmwhen ia sə ikɨməni.” Nənə aɡelo nəha rəpwəh in mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_39","072_1_39","LUK","1","39","39","Ia nəpɨn nəha, rɨpko mhə tui, Meri rier mevən akwauakw fwe ia rukwənu riti ia təkure tənə ia Jutia, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_40","072_1_40","LUK","1","40","40","mevən ia nəkwai nimwə səvəi Sekaraea, maməɡkiari pen m Elisapet. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_41","072_1_41","LUK","1","41","41","Nəpɨn Elisapet rɨreɡi Meri raməɡkiari, tɨni rakurisei asori ia tɨpwɨn. Nənə Elisapet rerɨn ruvehe mukuər ia Nənɨmwɨn Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_42","072_1_42","LUK","1","42","42","Nənə in rəkwein əpwəmwɨs mɨni mə, “Meri Kumwesən ramasan tukw ik məpi raka pam nɨpran me. Ramasan mwi tɨ nərɨm sə tikərəhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_43","072_1_43","LUK","1","43","43","Mama səvəi Iərɨmənu səiou ruvehe mətə iou. Rəfo ko nəri amasan ia nirak iamɨnhi? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_44","072_1_44","LUK","1","44","44","Reɡi ro, nəpɨn ikapirapw məkwein iou, iakreɡi rerɨm, iəkunouihi ia tɨpwɨk rakurisei asori ia naɡienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_45","072_1_45","LUK","1","45","45","Rerɨm traɡien tɨ nəri nə mə ikɨməni mə nɨpərhienien trukuə irə ia nəfe Iərɨmənu rɨməni pehe tukw ik i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_46","072_1_46","LUK","1","46","46","Mɨreɡi Meri rɨni mə, “Ia nɨmɨruien pam səiou iakauvehi utə nəɡhi Iərɨmənu səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_47","072_1_47","LUK","1","47","47","Rerɨk raɡien pɨk tɨ Kumwesən səiou sə rauvehimɨru iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_48","072_1_48","LUK","1","48","48","Iou pran auər a sə iakamo tukwini nari min, mətə rerɨn ramrhi iou. Təkwtəkwuni mɨne mamevən nərmama pam tuhəni iou mə iou pran sə rerɨk ramaɡien, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_49","072_1_49","LUK","1","49","49","tɨ nəri nə mə Kumwesən i sə rɨskai pɨk rɨno narimnari asori me miou. Nəɡhɨn ro ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_50","072_1_50","LUK","1","50","50","Napiien səvənhi ramarə tɨ nərmama me pam səməme kamhəsiai in, mamarə mwi tɨ nɨpwnətɨnraha me mɨne nɨmwipwɨnraha me mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_51","072_1_51","LUK","1","51","51","In ramo nɨmtətien me ia rəɡɨn əsanɨn, maməkoui irapw nərmama səməme kamhəfiəutə ia rerɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_52","072_1_52","LUK","1","52","52","In rauvehi irapw kiɡ asori me ia kwopun kamhəkure ikɨn mamhərɨmənu, marə mauvehi utə mwi nəmə auər a me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_53","072_1_53","LUK","1","53","53","In rauvei pen nəveɡɨnien amasan m nərmama səməme nukumhə ramahi irəha. Hani tɨpwɨnraha rəsisi. Mətə səməme nautə səvənraha rasori in ramərhi irapw irəha, mɨpkuvei pen mhə nari riti mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_54","072_1_54","LUK","1","54","54","In ramasitu ia kɨtaha nəkur Isrel. Kɨtaha nərmama me səvənhi samo tukwini nari min. In ramo iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə rerɨn ramrhi napiien səvənhi ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_55","072_1_55","LUK","1","55","55","rosi in rɨməni pen tɨ kaha kupwən me səkɨtaha. In rɨməni pen tɨ Epraham mə in trapi Epraham mɨne nərmama me ia kwənəkwus səvənhi ia nuk nuk me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_56","072_1_56","LUK","1","56","56","Meri rarə irau Elisapet meste məkwə kahar rukurau, nənə kurirə irə rɨrərɨɡ mevən fwe imwəni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_57","072_1_57","LUK","1","57","57","Rɨneste nəpɨn səvəi Elisapet trərəhi tɨni irə. Rərəhi tɨni iərman. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_58","072_1_58","LUK","1","58","58","Nərmama me ipaka tukwe mɨne nɨpərɨn me həreɡi mə Kumwesən rɨnapi asori in. Həuvehe mhətə in mamhaɡien pəri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_59","072_1_59","LUK","1","59","59","Nəpɨn iəkunouihi səvənhi reste nəpɨn eit, həuvehi mhəuvehe mə tukuvehi ninhum min. Nətərɨɡien səvənraha mə tuhəseɡi pen nəɡhɨn nə Sekaraea, nəpwɨnhi tata səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_60","072_1_60","LUK","1","60","60","Mətə səvənhi mama rɨni mə, “Rekəm. Tsəseɡi pen nəɡhɨn nə mə Jon” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_61","072_1_61","LUK","1","61","61","Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə, “Mətə rəfo? Nahaɡ nəha riwən ia kwənəkwus səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_62","072_1_62","LUK","1","62","62","Nənə irəha həɡkiari pen m tata səvənhi ia rəɡɨnraha, mhəres nəfe nahaɡ in rokeikei mə tuhəseɡi pen ia iəkunouihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_63","072_1_63","LUK","1","63","63","Sekaraea rəres nəri kamrai pen nari irə. Kuvehi pen min. Nənə rɨrai pen ianhi mə, “Nəɡhɨn nə Jon.” Nənə irəha pam hərkərinari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_64","072_1_64","LUK","1","64","64","Ia nəpɨn nəha Sekaraea rerɨn rɨnarə mwi. Nənə in rɨnaməɡnəɡɨni Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_65","072_1_65","LUK","1","65","65","Nərmama me ia nɨkarkare rukwənu həreɡi həhekɨr. Nəɡkiariien nəha ruvirɨs ia kwopun me pam ia təkure tənə ia Jutia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_66","072_1_66","LUK","1","66","66","Nərmama me pam səməme həreɡi nəɡkiariien nəha hamətərɨɡ irə mə, “Iəkunouihi nəha trəfo irə? Mətə in nə nɨskaiien səvəi Iərɨmənu ramarə irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_67","072_1_67","LUK","1","67","67","Ia nəpɨn nəha Nənɨmwɨn Ikinan ruvehe mukuər ia reri Sekaraea, tata səvəi Jon, muvei pen nəɡkiariien min. Nənə Sekaraea rɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_68","072_1_68","LUK","1","68","68","“Pwəh səɡnəɡɨni Iərɨmənu Kumwesən səkɨtaha nəkur Isrel. In ruvehe masitu ia kɨtaha nərmama me səvənhi meivinari ia kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_69","072_1_69","LUK","1","69","69","In ruvehi utə iəmə skai riti sə truvehimɨru kɨtaha. Iəmə skai nəha in kwənəkwus riti səvəi Kiɡ Tevɨt sə rɨnamo tukwini nari m Kumwesən fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_70","072_1_70","LUK","1","70","70","Nəri nəha ramesi pen nəɡkiariien me səməme Kumwesən rɨməni pehe tukutaha i ia tərhui profet ikinan me səvənhi fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_71","072_1_71","LUK","1","71","71","In rɨməni mə truvehimɨru kɨtaha, muvehi raka kɨtaha ia rəɡi nərmama me pam səməme kamhometə kɨtaha, mamhəmwəki kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_72","072_1_72","LUK","1","72","72","In rɨməni mə trapi kaha kupwən me səkɨtaha, məpwəh nenouenouien nəɡkiariien ikinan səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_73","072_1_73","LUK","1","73","73","Promes nəha in rɨməuvei pen m kaha kupwən səkɨtaha Epraham, mauvehi kwəsuahi tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_74","072_1_74","LUK","1","74","74","In rɨməni mə nəpɨn truvehi raka kɨtaha ia rəɡi nərmama səməme haməmwəki kɨtaha, in trəseni kɨtaha tso tukwini nari min, mhəpwəh nehekɨrien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_75","072_1_75","LUK","1","75","75","Kɨtaha tsəmher mhatukwatukw ia nənimen ia nəpɨn me pam ia nɨmɨruien səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_76","072_1_76","LUK","1","76","76","Nənə ik, nərɨk, tukɨni mə Kumwesən sə rasori anan, profet riti səvənhi nə ik, tɨ nəri nə mə tikukupwən məpərhi suatuk me səvəi Iərɨmənu səkɨtaha, nənə in trukurirə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_77","072_1_77","LUK","1","77","77","Tikɨni irapw tɨ nərmama me səvənhi mə Kumwesən truvehimɨru irəha, məpwəh nərpwɨnien noien ərəha me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_78","072_1_78","LUK","1","78","78","Kumwesən səkɨtaha in ramasan pɨk, mamapi kɨtaha. Ia napiien nəha səvənhi in trərhi pehe Kristo ruku pen fwe ia neiai, muvehe tukutaha rəmwhen ia meri rautə ia nəpnəpɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_79","072_1_79","LUK","1","79","79","In truvei pen nukuraanien m nərmama səməme kamhəkure ia nəpitəvien mɨne təmwkəmwi nemhəien. In triri nɨsutaha ia suatuk səvəi nəmərinuien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK1_80","072_1_80","LUK","1","80","80","Nənə iəkunouihi nəha rapwinari, mauvehe mɨskai ia nənɨmwɨn. Ia nəpɨn me ramarə fwe ia kwopun akwesakwes ikɨn meste nəpɨn nəha in rier irapw ia nəmri nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_1","072_2_1","LUK","2","1","1","Nəpɨn Jon rɨnətui raka, Kiɡ Sisa Okastas, iəmə Rom sə ramərɨmənu ia tənəmtənə me, rɨni nəkwan mɨnuə nərmama me ia kwopun me tuhaməkeikei mhərərɨɡ pen fwe imwənraha atukwatukw mɨnuə tukəvsini irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_2","072_2_2","LUK","2","2","2","Noien nəha kɨməkupwən ko ia nəpɨn nəha Kwaerinias ramərɨmənu ia tənə Siria. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_3","072_2_3","LUK","2","3","3","Nərmama me pam hərərɨɡ mamhəuvən imwənraha me mɨnuə tuhəuvehi pen nəɡhɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_4","072_2_4","LUK","2","4","4","Josef rier ia taon nəha Nasaret ia tənə Kalili, mevən ia tənə Jutia ia taon səvəi Kiɡ Tevɨt fwe kupwən kani mə Petlehem, mamevən fwe ikɨn tɨ nəri nə mə ruku pen ia kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_5","072_2_5","LUK","2","5","5","Krauevən irau Meri mɨnuə tukuvehi nəɡhɨnrau. Josef rɨnəsisəɡ raka Meri. Meri rɨno tɨpwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_6","072_2_6","LUK","2","6","6","Nəpɨn irau krouarə ikɨn, Meri rɨneste nəpɨn atukwatukw səvənhi mə trərəhi iəkunouihi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_7","072_2_7","LUK","2","7","7","Rərəhi tɨni iərman, nəmritaik. Rərəhi, muveɡi ia tɨnari, məmri pen ia nɨtətə kaməkwməni nərimɨru me irə. In ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nimwə nəha nərmama kamhərəku pen mamhapri ikɨn ruvəukuər. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_8","072_2_8","LUK","2","8","8","Ia kwopun nəha nərmama nepwɨn sə kamhətui tɨ sipsip kamhəmak ia nɨkare taon nəha iruə, mamhətui tɨ sipsip me səvənraha ia nəpɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_9","072_2_9","LUK","2","9","9","Aɡelo riti səvəi Iərɨmənu reiwaiu pehe mərer ia nɨkarenraha. Nukuraanien səvəi Iərɨmənu rəhiəpwɨn irəha. Nənə irəha həhekɨr pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_10","072_2_10","LUK","2","10","10","Mətə aɡelo nəha rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tihəpwəh nehekɨrien. Həreɡi ro! Iou takəvisau nəɡkiariien amasan anan m kɨmiaha. Nərmama pam tuhaɡien asori tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_11","072_2_11","LUK","2","11","11","Ipwet ia taon səvəi Kiɡ Tevɨt kupwən kwəti iəkunouihi riti rɨnətui. In Kristo, Iərɨmənu səkɨtaha. Kumwesən ruvərfi raka in mə truvehe tukumiaha muvehimɨru kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_12","072_2_12","LUK","2","12","12","Nəri tro nɨmtətien m kɨmiaha. Tihəuvən mhətoni kwəti iəkunouihi kuveɡi ia tɨnari raməmak ia nɨtətə kaməkwməni nərimɨru me irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_13","072_2_13","LUK","2","13","13","Aɡelo nəha rəɡkiari pam, nənə təkwtəkwuni a mwi irə naɡelo me həpɨk həuku pen fwe ia neiai mhərer irəha min, mamhəɡnəɡɨni Kumwesən mamhani nɨpu mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_14","072_2_14","LUK","2","14","14","“Kaməɡnəɡɨni Kumwesən fwe irənhə anan. Ia tɨprənə i nəmərinuien trarə tɨ nərmama me səməme Kumwesən rerɨn raɡien tɨ nirəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_15","072_2_15","LUK","2","15","15","Nəpɨn naɡelo me həpwəh irəha mhərərɨɡ pen fwe ia neiai, nərmama me nəha səməme kamhətui tɨ sipsip me həni pen tɨ nirəha me i mə, “Pwəh səuvən fwe Petlehem mhətə ro nəri Iərɨmənu rɨməni pehe tukutaha i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_16","072_2_16","LUK","2","16","16","Nənə irəha havən akwauakw mhəuvən mhətoni Meri mɨne Josef mɨne kwəti iəkunouihi sə ramapri ia nɨtətə kaməkwməni nərimɨru me irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_17","072_2_17","LUK","2","17","17","Nəpɨn hətoni iəkunouihi nəha, həni irapw nəfe aɡelo rɨməni pen tɨ nirəha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_18","072_2_18","LUK","2","18","18","Nənə nərmama me pam səməme hamreɡi hərkərinari ia nəɡkiariien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_19","072_2_19","LUK","2","19","19","Mətə Meri rəkwtəmhiri pam narimnari me nəha ia rerɨn mamətərɨɡ tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_20","072_2_20","LUK","2","20","20","Nənə nərmama me nəha səməme kamhətui tɨ sipsip hamərərɨɡ mamhəɡnəɡɨni Kumwesən mamhəuvehi utə nəɡhɨn tɨ narimnari me nəha hənətoni mhəreɡi rosi kɨməni pen tɨ nirəha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_21","072_2_21","LUK","2","21","21","Nəpɨn sə ro eit irə kuvehi ninhum m iəkunouihi nəha, kseɡi pen nəɡhɨn nə mə Iesu, nəhaɡ sə aɡelo rɨməkupwən muvei pen m Meri nəpɨn rɨpko mhə ihi tɨpwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_22","072_2_22","LUK","2","22","22","Nənə rɨno nəpɨn sə Josef mɨne Meri tro narimnari me nəha Loa səvəi Moses rɨni mə tro irau krouvehe rouəmher mwi tɨ nəfwakiien. Ia nəpɨn nəha krouərəhi Iesu, rouevən fwe ia Jerusalem mə trouvei pen m Iərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_23","072_2_23","LUK","2","23","23","Noien nəha ramesi pen nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Loa səvəi Iərɨmənu. Rɨni mə, “Nəmritaik me pam nərman me tukəkwein irəha mə nəkwərhakwərha ikinan me səvəi Iərɨmənu.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_24","072_2_24","LUK","2","24","24","Irau krouevən mwi mə trouvei pen nərimɨru riti tukousi əpune kuvei pen m Iərɨmənu. Noien nəha ramesi pen nəɡkiariien i sə raməmak ia Loa səvənhi. Rɨni mə, “Nərmama me iamɨnhi tuhəuvei pen mak kəru uə kwəti menu kəru.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_25","072_2_25","LUK","2","25","25","Iərmama riti ia Jerusalem nəɡhɨn nə Simeon. In iəməfwaki riti. Noien səvənhi ratukwatukw. In rameitenhi nəpɨn nəha iəmə nəha kani mə Kristo truvehe irə, nənə muvehimɨru nəkur Isrel. Nənɨmwɨn Ikinan rarə ia Simeon. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_26","072_2_26","LUK","2","26","26","Nənɨmwɨn Ikinan nəha rɨnahatən raka in mə ko in rɨpkemhə mhə meste trətoni Kristo nəha Kumwesən rɨməni mə trərhi pehe i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_27","072_2_27","LUK","2","27","27","Nənɨmwɨn Ikinan riri pen Simeon revən ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən. Nəpɨn Josef mɨne Meri krouərəhi iəkunouihi nəha Iesu, rouuvnimwə pehe mə tro narimnari me nəha Loa səvəi Iərɨmənu rɨni, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_28","072_2_28","LUK","2","28","28","Simeon rərəhi pehe Iesu ia rəɡɨn mi, məɡnəɡɨni Kumwesən tukwe, mɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_29","072_2_29","LUK","2","29","29","“Iərɨmənu. Ikɨno nəɡkiariien səim ruvəuvehe muvəukuə. Iou iərmama sə iakamo tukwini nari mik. Təkwtəkwuni nəha iakukurən nemhəien, mətə nəmərinuien trarə tukw iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_30","072_2_30","LUK","2","30","30","Nənimek rɨnətoni suatuk səim sə tikuvehimɨru nərmama me irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_31","072_2_31","LUK","2","31","31","Ikɨnəpnəpenə raka suatuk i ia nəmri nərmama ia kwopun me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_32","072_2_32","LUK","2","32","32","Iəkunouihi i truvei pen nukuraanien mɨne nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Irəha tuhətə nari, mhəɡnəɡɨni səim nərmama me nəkur Isrel tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_33","072_2_33","LUK","2","33","33","Nəpɨn Josef mɨne Meri kroureɡi nəɡkiariien nəha Simeon rani ia iəkunouihi səvənrau, krouərkərinari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_34","072_2_34","LUK","2","34","34","Nənə Simeon rəkwein amasan mwi ia nirau, mɨni pen tɨ Meri mama səvəi iəkunouihi nəha mə, “Reɡi ro! Kumwesən ruvərfi raka iəkunouihi i mə tro nəkur Isrel həpɨk həmwei, nənə marə mo mwi həpɨk hərer. In trəmwhen ia nɨmtətien riti. Nərmama həpɨk tuhəni ərəha in, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_35","072_2_35","LUK","2","35","35","nənə mho nərmama hətoni nətərɨɡien me səvənraha sə kamhərkwafə ia rerɨnraha. Nənə ik mwi tikreɡi nəmisəien fwe ia rerɨm rəmwhen kəpi ik ia nau.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_36","072_2_36","LUK","2","36","37","Pran riti nəha ikɨn nəɡhɨn nə Ana. In profet riti. Tata səvənhi nəɡhɨn nə Fanuel. In kwənəkwus riti səvəi Aser fwe kupwən. Nəpɨn Ana rɨnaməprən vi ihi, in rerə, mamarə irau səvənhi iərman nuk sefen. Kurirə irə iərman səvənhi remhə məpwəh in. Nənə prən nəha rarə iamɨnhi muvehe meste in rɨnəprənemə. Nuk səvənhi eiti foa. Ia nəpɨn me Ana rɨpkier mhə ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən. Mətə ia nəpɨn mɨne ia ran ramsiai Kumwesən, maməpwəh nəveɡɨnien, maməfwaki. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_38","072_2_38","LUK","2","38","38","Nəpɨn Simeon raməɡkiari ia iəkunouihi nəha, təkwtəkwuni a mwi Ana rier pehe, mɨnani tanak tɨ Kumwesən, mɨnaməɡkiari ia iəkunouihi nəha m nərmama səməme kamheitenhi Kristo mə truvehe meivinari ia Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_39","072_2_39","LUK","2","39","39","Nəpɨn Josef mɨne Meri krɨno pam narimnari me nəha Loa səvəi Iərɨmənu rɨni, krourərɨɡ rouevən fwe tənə Kalili ia taon səvənrau Nasaret. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_40","072_2_40","LUK","2","40","40","Nənə iəkunouihi nəha rapwinari. Nɨpwran ruvehe mamskai. Nukurənien səvənhi rautə pehe. Ia nəpɨn me Kumwesən raməkwein amasan irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_41","072_2_41","LUK","2","41","41","Ia nuk me pam tata mɨne mama səvəi Iesu krauesi pen narəien səvəi nəkur Isrel, rauevən fwe Jerusalem nəpɨn kamho nəveɡɨnien asori nəha Pasova. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_42","072_2_42","LUK","2","42","42","Nəpɨn Iesu səvənhi nuk twelef, həutə pen fwe ikɨn rəmwhen kamho ia nuk me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_43","072_2_43","LUK","2","43","43","Nəpɨn həno pam nəveɡɨnien asori nəha, nərmama me kamhərərɨɡ mamhəuvən fwe imwənraha me, mətə təmaruə nəha Iesu ramo a fwe Jerusalem. Səvənhi tata mɨne mama kroureirei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_44","072_2_44","LUK","2","44","44","Rerɨnrau ramrhi mə ramavən irəha nərmama səməme kamhərərɨɡ mamhəuvən fwe imwənraha. Ia nəpɨn pekɨn kamhəuvən iamɨnhi, nənə irau krɨnauətui in ia kwənəkwus səvənrau mɨne nərmama səməme krouukurən amasan irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_45","072_2_45","LUK","2","45","45","Nəpɨn krouəpwəh nətəien Iesu, krourərɨɡ, rouevən fwe Jerusalem, rouətui in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_46","072_2_46","LUK","2","46","46","Nəpɨn kahar rukurau, nənə krouətə in fwe ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən. Raməkure ia kurkwai nahatən me səvəi nəkur Isrel, mamətərɨɡ irəha, maməres irəha nəresien me nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_47","072_2_47","LUK","2","47","47","Nərmama me pam səməme kamhətərɨɡ in, nənimenraha rier tɨ nəri nə mə Iesu ramərai pen amasan nɨpwrai nəɡkiariien mɨnraha, mukurən amasan nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_48","072_2_48","LUK","2","48","48","Nəpɨn tata mɨne mama səvənhi krouətə in, irau mwi nənimenrau rier. Nənə mama səvənhi rɨni pen tukwe in mə, “Nərɨk, rəfo iko iamɨnhi irə ia kɨmrau? Ətə ro! Kɨmrau tata səim iarouətui əmisə ik, rouhekɨr pɨk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_49","072_2_49","LUK","2","49","49","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirau i mə, “Rəfo kɨmirau irouətui iou? Rosi iroureirei mə takaməkeikei marə ia nəkwai nimwə səvəi Tata səiou?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_50","072_2_50","LUK","2","50","50","Mətə irau kroureirei nɨpwrai nəɡkiariien nəha Iesu rani pen tɨ nirau i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_51","072_2_51","LUK","2","51","51","Kurirə irə Iesu reiwaiu mevən fwe ia Nasaret irəhar mɨnrau, mamsiai irau. Ia nəpɨn me mama səvənhi rerɨn ramrhi narimnari me nəha, mamətərɨɡ tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK2_52","072_2_52","LUK","2","52","52","Nənə Iesu nɨpwran mɨne nukurənien səvənhi krouvehe rouasori. Kumwesən mɨne nərmama kamhəkwein amasan irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_1","072_3_1","LUK","3","1","1","Taepirias Sisa, kiɡ səvəi nəkur Rom, rɨnərɨmənu raka nuk fiftin. Ia nəpɨn nəha Ponjes Paelat in iəmə Rom sə ramərɨmənu ia tənə Jutia. Herot in iəmə Rom sə ramərɨmənu ia tənə Kalili. Piəvi Herot nəɡhɨn nə Filip in iəmə Rom sə ramərɨmənu ia kwopun mi nəha kəru Ituria mɨne Trakonaetas. Lisanias in iəmə Rom sə ramərɨmənu ia Apilin. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_2","072_3_2","LUK","3","2","2","Anas mɨne Kaeafas irau iəmə Isrel mi sə krauvehi wok səvəi pris asori anan ia Jerusalem. Nəpɨn irau krouvehi wok nəha, Kumwesən rəɡkiari m Jon tɨni Sekaraea ia kwopun akwesakwes ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_3","072_3_3","LUK","3","3","3","Nənə Jon revən ia kwopun me pam ipaka tɨ nui arɨs Jotan, mamɨni irapw tɨ nərmama mə, “Kɨmiaha tihaməkeikei mhərərɨɡ ia noien ərəha me səkɨmiaha, mho paptaes, nənə Kumwesən trəpwəh nərpwɨnien noien ərəha me səkɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_4","072_3_4","LUK","3","4","4","Nəri nəha ramesi pen nəɡkiariien i kɨmərai pen ia nəkukuə səvəi Profet Aesea. Rɨni mə, “Iərmama riti raməkwein əpwəmwɨs ia kwopun akwesakwes ikɨn mamɨni mə, ‘Kɨmiaha tihaməkeikei mhəpərhi suatuk səvəi Iərɨmənu səkɨtaha, mhəmri atukwatukw suatuk ouihi me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_5","072_3_5","LUK","3","5","5","Nəkwətənə me pam tukərhavən irəha. Təkuər me mɨne nahakw me tukuvehi irapw pam irəha. Suatuk ikou me tuko irəha həuvehe mhatukwatukw. Suatuk me kamhapətiapəti tukeipeni irəha pwəh həuvehe mhəpwiə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_6","072_3_6","LUK","3","6","6","nənə nərmama me pam tuhətə suatuk sə Kumwesən truvehimɨru nərmama me irə.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_7","072_3_7","LUK","3","7","7","Nərmama həpɨk həuvən tɨ Jon mə tro paptaes ia nirəha. In rani pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiəmwhen ia snek me kamhahi əpune nərmama. Kumwesən niemaha rəpi. Rɨpko mhə tui in trərpwɨn noien ərəha me səkɨmiaha. Sin rɨni pehe tukumiaha i mə tihap raka irə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_8","072_3_8","LUK","3","8","8","Kɨmiaha tihaməkeikei mho noien amasan me trahatən pen mə kɨmiaha hiənəpwəh pərhien noien ərəha me səkɨmiaha. Rərəha kɨmiaha tihəni pen tukumiaha me i mə Epraham in kaha səkɨmiaha. Iakani pehe tukumiaha i mə Kumwesən rukurən nuvehiien kəruəterei me i, mo nɨpwnəti Epraham me ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_9","072_3_9","LUK","3","9","9","In rɨnərpwi pen raka paha səvənhi ia nuai nei me na trərai. Nei me pam səməme həpkukuə mhə nukwai nei amasan in trərai əmwesi, mousə pen irəha ia napw.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_10","072_3_10","LUK","3","10","10","Nərmama me nəha həres pen Jon i mə, “Nəfe nəha kɨmaha taho?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_11","072_3_11","LUK","3","11","11","Mɨreɡi Jon rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iərmama karkahu səvənhi kəru traməkeikei muvehi pen riti m iərmama karkahu səvənhi riwən. Iərmama nəveɡɨnien sənəni rasori traməkeikei mo mwi iamɨnhi masitu ia iərmama nəveɡɨnien sənəni riwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_12","072_3_12","LUK","3","12","12","Ia nəpɨn nəha nərmama nepwɨn səməme kamərəku pen takis mɨnraha irəha mwi həuvehe mə Jon tro paptaes ia nirəha. Irəha həni pen tukwe in mə, “Iahatən, nəfe nəha kɨmaha taho?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_13","072_3_13","LUK","3","13","13","Mɨreɡi Jon rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tihəpwəh nuvehiien mane rəpi raka sə kɨməni mə tihəuvehi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_14","072_3_14","LUK","3","14","14","Naruaɡən me nepwɨn irəha mwi həres pen Jon i mə, “Nənə kɨmaha, kɨmaha taho nəfe?” Mɨreɡi Jon rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tihəpwəh nəkeikeiien m nərmama mheikuə ia nirəha mə tiho nəmisəien mɨnraha trɨni mɨnuə həpkuvei pehe mhə mane m kɨmiaha. Rerɨmiaha traməkeikei maɡien tɨ nərəkuien səkɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_15","072_3_15","LUK","3","15","15","Ia nəpɨn nəha nərmama me kamheitenhi mə Jon tro nari riti. Nərmama me pam rerɨnraha rarhi mə rosi Jon in Kristo, iəmə nəha Kumwesən rɨməni mə trərhi pehe i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_16","072_3_16","LUK","3","16","16","Mətə Jon rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iou iakamo paptaes ia kɨmiaha ia nui, mətə iərmama səvənhi nɨskaiien rasori məpi raka iou, in nə rauvehe kurirə ia nirak. Iou iapkəmwhen mhə mə takɨfi raka nəkwus ia səvənhi put. In tro paptaes ia kɨmiaha ia Nənɨmwɨn Ikinan mɨne ia napw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_17","072_3_17","LUK","3","17","17","Fok səvənhi, in rarukwi utə nuni nari me irə rɨnəmak raka ia rəɡɨn, na trɨrukwi utə nuni nari me səvənhi irə tɨ nuaiien nunɨn mɨne tekɨn. In trɨpeki nuni nari me sə ramasan mevən ia nimwə səvənhi sə ramoeite nəveɡɨnien ikɨn, mətə tekɨn sə rərəha in trɨhiai pen napw irə, napw sə trɨpkɨfwə mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_18","072_3_18","LUK","3","18","18","Ia nəɡkiariien me rɨpɨk mwi Jon raməvisau irapw nəɡkiariien amasan m nərmama, mamousari mə tro irəha hərərɨɡ ia noien ərəha me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_19","072_3_19","LUK","3","19","19","Mətə ia nəpɨn nəha Herot, iəmə Rom sə ramərɨmənu ia tənə Kalili, rakres pran səvəi piəvni. Prən nəha nəɡhɨn nə Herotias. Jon rəɡkiari m Herot, mɨni mə noien nəha mɨne noien me rɨpɨk mwi Herot rɨno hərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_20","072_3_20","LUK","3","20","20","Nənə Herot rarə makutan pen mwi nərəhaien riti mwi ia nərəhaien me nəha səvənhi, muvehi puvnimwə Jon ia kalapus. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_21","072_3_21","LUK","3","21","21","Nəpɨn Jon ramo paptaes ihi ia nərmama, ro paptaes mwi Iesu. Ia nəpɨn nəha Iesu raməfwaki, mətoni kəpuapen rəkwaɡ, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_22","072_3_22","LUK","3","22","22","Nənɨmwɨn Ikinan rosi mak inhərɨpw reiwaiu pehe məkure irə, nənə reri Kumwesən ruku pen ia neiai, mɨni mə, “Ik nərɨk keikei. Rerɨk raɡien tukw ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_23","072_3_23","LUK","3","23","23","Nəpɨn Iesu rɨnamostat wok səvənhi, wok səvəi nəvisauien, nuk səvənhi rəmwhen ia toti. Nərmama me rerɨnraha ramrhi mə in tɨni Josef. Josef in tɨni Heli. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_24","072_3_24","LUK","3","24","24","Heli in tɨni Matat. Matat in tɨni Livae. Livae in tɨni Melki. Melki in tɨni Janae. Janae in tɨni Josef. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_25","072_3_25","LUK","3","25","25","Josef in tɨni Matatias. Matatias in tɨni Amos. Amos in tɨni Neham. Neham in tɨni Esli. Esli in tɨni Nanɡae. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_26","072_3_26","LUK","3","26","26","Nanɡae in tɨni Mahat. Mahat in tɨni Matatias. Matatias in tɨni Semein. Semein in tɨni Josek. Josek in tɨni Jota. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_27","072_3_27","LUK","3","27","27","Jota in tɨni Joanan. Joanan in tɨni Resa. Resa in tɨni Serupapel. Serupapel in tɨni Sealtiel. Sealtiel in tɨni Neri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_28","072_3_28","LUK","3","28","28","Neri in tɨni Melki. Melki in tɨni Ati. Ati in tɨni Kosam. Kosam in tɨni Elmatam. Elmatam in tɨni Ere. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_29","072_3_29","LUK","3","29","29","Ere in tɨni Josua. Josua in tɨni Elieser. Elieser in tɨni Jorim. Jorim in tɨni Matat. Matat in tɨni Livae. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_30","072_3_30","LUK","3","30","30","Livae in tɨni Simeon. Simeon in tɨni Juta. Juta in tɨni Josef. Josef in tɨni Jonam. Jonam in tɨni Eliakim. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_31","072_3_31","LUK","3","31","31","Eliakim in tɨni Melea. Melea in tɨni Mena. Mena in tɨni Matataha. Matataha in tɨni Natan. Natan in tɨni Kiɡ Tevɨt. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_32","072_3_32","LUK","3","32","32","Kiɡ Tevɨt in tɨni Jese. Jese in tɨni Opet. Opet in tɨni Poas. Poas in tɨni Salmon. Salmon in tɨni Nason. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_33","072_3_33","LUK","3","33","33","Nason in tɨni Aminatap. Aminatap in tɨni Atmin. Atmin in tɨni Arni. Arni in tɨni Hesron. Hesron in tɨni Peres. Peres in tɨni Juta. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_34","072_3_34","LUK","3","34","34","Juta in tɨni Jekop. Jekop in tɨni Aesak. Aesak in tɨni Epraham. Epraham in tɨni Tera. Tera in tɨni Nehor. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_35","072_3_35","LUK","3","35","35","Nehor in tɨni Seruɡ. Seruɡ in tɨni Rehu. Rehu in tɨni Pelek. Pelek in tɨni Epar. Epar in tɨni Sela. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_36","072_3_36","LUK","3","36","36","Sela in tɨni Kaenan. Kaenan in tɨni Apaksat. Apaksat in tɨni Sem. Sem in tɨni Noa. Noa in tɨni Lamek. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_37","072_3_37","LUK","3","37","37","Lamek in tɨni Metusela. Metusela in tɨni Inok. Inok in tɨni Jaret. Jaret in tɨni Mahalalel. Mahalalel in tɨni Kenan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK3_38","072_3_38","LUK","3","38","38","Kenan in tɨni Enos. Enos in tɨni Set. Set in tɨni Atam. Atam in tɨni Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_1","072_4_1","LUK","4","1","1","Nəpɨn Iesu rəpwəh nui arɨs Jotan mə trɨrərɨɡ mevən ia tənə Kalili, rerɨn rukuər ia Nənɨmwɨn Ikinan. Nənɨmwɨn nəha riri pen in revən fwe ia kwopun akwesakwes ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_2","072_4_2","LUK","4","2","2","Ia kwopun nəha Setan rəmwur nəpɨn foti mə tro Iesu rɨmwei ia nərəhaien. Ia nəpɨn nəha Iesu rəpwəh nəniien nari. Nəpɨn foti me nəha həuvehe mhəukurau pam, nənə in rɨreɡi nukumhə rɨnahi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_3","072_4_3","LUK","4","3","3","Nənə Setan rɨni pen tukwe in mə, “Trɨni mɨnuə ik Tɨni Kumwesən pərhien, ni pen tɨ kəpwier i mə truvehe mo nəveɡɨnien irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_4","072_4_4","LUK","4","4","4","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan mə, ‘Iərmama trəpwəh nɨmɨruien ia nəveɡɨnien əpa.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_5","072_4_5","LUK","4","5","5","Ia nəpɨn nəha Setan ruvehi Iesu mutə mahatən nɨtətə me pam kiɡ me kamhərɨmənu ia nirəha ia təkure tɨprənə i, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_6","072_4_6","LUK","4","6","6","nənə mɨni pen tukwe in mə, “Takuvei pehe nasoriien mik ikərɨmənu ia nɨtətə me pam nəha. Nautə amasan me pam ia nirəha tuho səim ia nirəha. Nautə me nəha hənəmak raka ia rəɡɨk. Iakukurən nuvei penien m sin nəɡhɨn iakokeikei mə takuvei pen min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_7","072_4_7","LUK","4","7","7","Ro iamɨnhi irə trɨni mɨnuə ikɨsiai iou, mɨnɨmwi nukurhum mi ia nənimek, narimnari me pam nəha tuhəuvehe mho səim irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_8","072_4_8","LUK","4","8","8","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan mə, ‘Tikɨsiai Iərɨmənu Kumwesən səim, mɨnɨmwi nukurhum mi ia nənimen. In əpa nə tiko nəkwan.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_9","072_4_9","LUK","4","9","9","Ia nəpɨn nəha Setan ruvehi Iesu mevən fwe ia Jerusalem, mukurei pen in ia kwopun riti irənhə anan ia təkure nimwə səvəi Kumwesən, nənə mɨni pen tukwe in mə, “Trɨni mɨnuə ik Tɨni Kumwesən pərhien, ivə irapw ia kwopun i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_10","072_4_10","LUK","4","10","10","Kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan mə, ‘Kumwesən trɨni pen tɨ naɡelo me səvənhi mə irəha tuhaməkeikei mhətui amasan tukw ik, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_11","072_4_11","LUK","4","11","11","mhəuvehi utə ik ia rəɡɨnraha, kamo ikouini nɨsum ia kəruəterei riti.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_12","072_4_12","LUK","4","12","12","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Nəkukuə Ikinan rani mə, ‘Tikəpwəh neipweipwiien Iərɨmənu Kumwesən səim.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_13","072_4_13","LUK","4","13","13","Setan ramousari iamɨnhi irə mə tro Iesu rɨmwei ia nərəhaien me nəha. Nəpɨn ro sampam, rəpwəh Iesu mamevən mə tɨ nəpɨn riti ruvehe mwi tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_14","072_4_14","LUK","4","14","14","Kurirə irə Iesu rɨrərɨɡ, mevən ia tənə Kalili, nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn Ikinan rarə irə. Nəɡkiariien sə raməvisau in ruvirɨs mevən ia kwopun me pam ia tənə nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_15","072_4_15","LUK","4","15","15","Nənə in ramahatən nərmama ia nəkwai nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel. Nərmama me pam kamhəuvehi utə nəɡhɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_16","072_4_16","LUK","4","16","16","Nənə Iesu ruvehe ia Nasaret, kwopun nəha in rɨməpwinari ikɨn. Ia Sapat in ruvnimwə ia nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel rəmwhen ramo ia Sapat me pam, mərer mə trəvsini irapw Nəkukuə Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_17","072_4_17","LUK","4","17","17","Nənə iərmama riti ruvehi nɨmwai nəkukuə nəha kɨnərfe kɨrai pen nəɡkiariien səvəi Profet Aesea irə, muvehi muvei pen m Iesu. Nənə Iesu ruvehi mɨvi atukw i, mətui mətoni kwopun kɨmərai pen nəɡkiariien i rɨni iamɨnhi irə mɨnuə: ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_18","072_4_18","LUK","4","18","18","“Nənɨmwɨn səvəi Iərɨmənu ramarə ia nirak, tɨ nəri nə mə in ruvərfi raka iou mə takaməkeikei mɨni irapw nəɡkiariien amasan tɨ nərmama nautə səvənraha riwən. In rərhi pehe iou iakuvehe mə takɨni irapw iamɨnhi irə mə, ‘Kɨmiaha səməme hiamarə ia kalapus takeivinari ia kɨmiaha, nənə səməme nənimemiaha rɨfwə tako kɨmiaha hiətui mhətə nari.’ In rərhi pehe iou iakuvehe mə takeivinari ia nərmama səməme kamometə irəha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_19","072_4_19","LUK","4","19","19","nənə mɨni irapw mə nuk nəha Iərɨmənu truvehimɨru nərmama me səvənhi irə ruvəuvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_20","072_4_20","LUK","4","20","20","Nəpɨn Iesu rəvsini irapw pam nəɡkiariien nəha, rəsisəɡ nəkukuə, muvei pen mɨne iərmama sə ramətui tɨ nəkukuə me, nənə məkure. Nərmama me pam ia nəkwai nimwəfwaki nəha səvəi nəkur Isrel nənimenraha revən tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_21","072_4_21","LUK","4","21","21","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nəɡkiariien i ia Nəkukuə Ikinan kɨmiaha hiamreɡi ipwet i ruvəuvehe muvəukuə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_22","072_4_22","LUK","4","22","22","Nərmama me pam nəha haməni amasan Iesu. Irəha hamərkərinari ia nəɡkiariien amasan me səməme kamhəuku pen ia tərhun. Mətə kurirə həni mə, “Rosi a mə tɨni Josef nəha uə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_23","072_4_23","LUK","4","23","23","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakreɡi kɨmiaha hiokeikei mə tihəni pehe tukw iou i nəɡkiariien i kani rerɨn mə: ‘Tokta. Tikukupwən muvehimɨru atukw a ik pwəh kɨmaha iahəni nɨpərhienien ia niram.’ Rosi nəɡkiariien riti mwi kɨmiaha tihəni pehe tukw iou i in i mə, ‘Nɨmtətien me nəha kɨmaha iahamreɡi ikɨno fwe ia taon nəha Kapaneam, ramasan mə iko mwi ia kwopun i imwam.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_24","072_4_24","LUK","4","24","24","Iesu rarə mɨni mwi mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i profet riti nəkur imwəni me ko həpkɨsiai mhə in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_25","072_4_25","LUK","4","25","25","Mətə pərhien iakani pehe tukumiaha i fwe kupwən ia nəpɨn səvəi Profet Elaeja nɨpran me həpɨk səməme nərman me səvənraha hemhə mhəpwəh irəha kamharə ia tənə Isrel. Nesən rɨpkauər mhə nuk kahar məkwə sikis nukumhə asori ruvehe mahi nərmama pam ia tənə nəha ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_26","072_4_26","LUK","4","26","26","mətə Kumwesən rɨpkərhi pen mhə Elaeja mə trasitu ia nirəha riti. In rərhi pen in revən əpa fwe ia rukwənu nəha Jerefat ia tənə Saeton mə trasitu ia pran riti sə iərman səvənhi remhə məpwəh in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_27","072_4_27","LUK","4","27","27","Kurirə irə ia nəpɨn səvəi Profet Elisa nərmama həpɨk səməme nemhəien skai ro tekɨnraha kamharə ia tənə Isrel. Mətə Elisa rɨpko mhə irəha riti ruvehe məmher. In ro Neman əpa iəmə Siria ruvehe məmher.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_28","072_4_28","LUK","4","28","28","Nəpɨn nərmama me ia nəkwai nimwəfwaki həreɡi nəɡkiariien me nəha, irəha pam niemaha rəpi irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_29","072_4_29","LUK","4","29","29","Həskəmter, mhəkwtəmhiri Iesu, mhəsuə in, mhəier ia taon səvənraha, mhəuvən ia nɨpəseɡi təkuər sə həno taon səvənraha ikɨn mə tuhəsuə irapw i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_30","072_4_30","LUK","4","30","30","Mətə Iesu ravən amasan a ia kurkwanraha, mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_31","072_4_31","LUK","4","31","31","Iesu reiwaiu mevən ia Kapaneam taon riti ia tənə Kalili, nənə ia Sapat ramahatən nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_32","072_4_32","LUK","4","32","32","Irəha hərkəri asori nari ia nahatənien səvənhi, tɨ nəri nə mə nəɡkiariien səvənhi nɨskaiien səvəi Kumwesən ramarə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_33","072_4_33","LUK","4","33","33","Iərmama riti ia nəkwai nimwəfwaki nəha səvəi nəkur Isrel nənɨmwɨn ərəha ramarə irə. Iərmama nəha rəkwein əpwəmwɨs mɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_34","072_4_34","LUK","4","34","34","“Iesu iəmə Nasaret! Ikuvehe mə tiko nəfe ia kɨmaha? Ikuvehe mə tikouraha kɨmaha uə? Iakukurən ik. Ik iəmə ikinan səvəi Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_35","072_4_35","LUK","4","35","35","Mətə Iesu rɨnise nənɨmwɨn ərəha nəha, mɨni mə, “Əpwəh nəɡkiariien, mier ia iərmama i.” Iəremhə ro iərmama nəha rɨmwei ia kurkwanraha, mier irə, məpwəh nourahaien in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_36","072_4_36","LUK","4","36","36","Nərmama me nənimenraha rier. Həni pen tɨ nirəha me i mə, “Nəfe i nəɡkiariien? Iəmə i rauvehi nasoriien mɨne nɨskaiien sə ruku pen tɨ Kumwesən, məɡkiari m nənɨmwɨn ərəha me mə tuhəier ia iərmama, nənə irəha həier.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_37","072_4_37","LUK","4","37","37","Kurirə nəɡkiariien kani ia Iesu rier mevən ia kwopun me pam ia tənə nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_38","072_4_38","LUK","4","38","38","Iesu rərer, mier ia nimwəfwaki nəha səvəi nəkur Isrel, mevən muvnimwə ia nimwə səvəi Saemon. Kaka pran səvəi Saemon ramemhə, maməkwiei fifa. Nənə irəha həɡkiari pen m Iesu tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_39","072_4_39","LUK","4","39","39","Iesu revən mərer pen ipaka tɨ prən nəha ia kwopun ramapri ikɨn, mɨnise nemhəien, nənə nemhəien raraka irə. Təkwtəkwuni a prən nəha rɨskəmter, mɨnasui raka nəveɡɨnien sənənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_40","072_4_40","LUK","4","40","40","Nəpɨn meri ruvəivə, nərmama pam kamhəuvehi irəha me nepwɨn səməme nemhəien me səpəmsəpə kamharə ia nirəha, həuvehi irəha, mhəuvehe tɨ Iesu. Nənə Iesu rəmrutə rəɡɨn mi ia nirəha kuatia kuatia, mo irəha pam həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_41","072_4_41","LUK","4","41","41","Nəremhə me mwi həier ia nərmama həpɨk, mamhəkwein əpwəmwɨs mə, “Ik Tɨni Kumwesən!” Mətə Iesu rɨnise irəha mə tuhəpwəh nəɡkiariien, tɨ nəri nə mə irəha həukurən in mə in Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_42","072_4_42","LUK","4","42","42","Nəpɨn rɨnamran, Iesu rier mevən ia kwopun riti sə nərmama həiwən ikɨn. Nənə nərmama kamhətui in. Nəpɨn hətoni, hokeikei mə tuhənise in mə trəpwəh nəpwəhien irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_43","072_4_43","LUK","4","43","43","Mətə in rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Takaməkeikei mevən ia taon me nepwɨn mwi, məvisau irapw nəɡkiariien amasan sə raməɡkiari ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. In i wok Kumwesən rɨnərhi pehe iou tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK4_44","072_4_44","LUK","4","44","44","Ro pen Iesu revən maməvisau ia nəkwai nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel ia tənə Jutia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_1","072_5_1","LUK","5","1","1","Nəpɨn riti, nəpɨn Iesu ramərer ia nɨkare nui asori nəha Kenesaret, nərmama həpɨk housəsɨmwɨn pen irəha ipaka tukwe mə tuhətərɨɡ nəɡkiariien səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_2","072_5_2","LUK","5","2","2","Nənə Iesu rətoni nɨtətə ouihi kəru krouəmak ia nɨkare nui. Nərmama səvəi nɨviien nəmu me hənəpwəh irau, mamhaikuas ia net me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_3","072_5_3","LUK","5","3","3","Nɨtətə ouihi mi nəha riti səvəi Saemon. Iesu rəputə irə, məres pen Saemon mə trarhɨr i pwəh ruveraha ouihi kwopti. Nənə Iesu rəkure ia nəkwai nɨtətə ouihi nəha, mɨnamahatən nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_4","072_5_4","LUK","5","4","4","Nəpɨn rəɡkiari pam, mɨni pen tɨ Saemon i mə, “Kɨmiaha tihəsuə mhəuvən ia kwopun əmwhenɨmw, merukw irapw net me səkɨmiaha, mhəvi nəmu me nepwɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_5","072_5_5","LUK","5","5","5","Mɨreɡi Saemon rɨni mə, “Iərɨmənu. Kɨmaha iahəmwur meste rɨran mhəpkuvi mhə nəmu riti. Mətə tɨ nəri nə mə ikani pwəh iakevən mwi mherukw irapw net me səkɨmaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_6","072_5_6","LUK","5","6","6","Nəpɨn irəha həuvən mho iamɨnha irə, nəmu me həuvən pɨk ia net me səvənraha. Tɨ nəri nə mə nəmu me həpɨk anan net me səvənraha hənaməkw əmsəmwerɨs. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_7","072_5_7","LUK","5","7","7","Irəha həkwein nərmama səməme kamhəvi pəri nəmu me irəha mɨnraha fwe ia nɨtətə ouihi əpə mə tuhəuvehe mhasitu. Irəha həuvehe, hərki pen nəmu me ia nɨtətə ouihi mi səvənraha rukuər. Ipaka nɨtətə ouihi mi krouəmwhenɨmw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_8","072_5_8","LUK","5","8","8","Nəpɨn Saemon Pita rətoni, rɨnɨmwi nukurhun mi ia nəmri Iesu, mɨni mə, “Iərɨmənu. Evən isipwɨn tukw iou. Iou iəmə ərəha i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_9","072_5_9","LUK","5","9","9","Pita rəɡkiari iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə in mɨne nərmama me ia nəkwai nɨtətə ouihi səvənhi hətə nəmu me nəha həvi, mhətoni həpɨk anan. Nənimenraha rier. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_10","072_5_10","LUK","5","10","10","Nənə Jemes mɨne Jon, tɨni Sepeti mi sə kamharəvi pəri nəmu irəhar Saemon, nəmrɨnrau mwi rier. Mətə Iesu rɨni pen tɨ Saemon i mə, “Tikəpwəh nehekɨrien. Ik iərmama səvəi nɨviien nəmu, mətə təkwtəkwuni nəha mamevən tikuvi nərmama.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_11","072_5_11","LUK","5","11","11","Nənə irəha həvi parei nɨtətə ouihi mi nəha, mhəpwəh pam narimnari me səvənraha, mhəkurirə Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_12","072_5_12","LUK","5","12","12","Nəpɨn riti Iesu revən ia taon riti. Iərmama riti ruvehe nemhəien skai ramo tekɨn mamouraha nɨpwran me pam. Nəpɨn rətoni Iesu, rɨmwei mɨnɨmwi irapw nənimen ia tɨprənə, mamase in mə, “Iərɨmənu. Mə rerɨm raɡien, ko iko iou ikəmher?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_13","072_5_13","LUK","5","13","13","Nənə Iesu rosə pen rəɡɨn, mɨrapi in, mɨni mə, “Rerɨk raɡien. Tiko məmher.” Təkwtəkwuni a nəmhien raraka ia iərmama nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_14","072_5_14","LUK","5","14","14","Nənə Iesu rɨnise in, mɨni mə, “Tikəpwəh nɨniien nəfe iakɨno mik tɨ iərmama riti, mətə tikevən atukwatukw tɨ pris pwəh in rətoni nɨpwram mə rəmher. Tikuvei pen nəfe m Kumwesən sə Moses rɨməni. Nərmama me tuhətoni həukurən mə nemhəien i ruvəiwən ia nɨpwram.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_15","072_5_15","LUK","5","15","15","Mətə nəɡkiariien sə raməvisau Iesu rier mevən mwi ia kwopun me. Nənə nərmama həpɨk anan həuvehe ia kwopun kuatia mə tuhətərɨɡ in, mhəuvehe mwi mə truvehi raka nemhəien me səvənraha, mo irəha həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_16","072_5_16","LUK","5","16","16","Mətə ia nəpɨn me Iesu ramier mamevən ia kwopun me nərmama həiwən ikɨn maməfwaki. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_17","072_5_17","LUK","5","17","17","Nəpɨn riti Iesu ramahatən nərmama me. Farisi me mɨne nahatən me səvəi Loa kamhəkure mamhətərɨɡ in. Irəha həməier ia Jerusalem mɨne rukwənu me ia tənə Kalili mɨne tənə Jutia mhəuvehe. Nɨskaiien səvəi Kumwesən ramarə ia Iesu, nənə in ramo nərmama səməme nemhəien ramarə ia nirəha həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_18","072_5_18","LUK","5","18","18","Ia nəpɨn nəha nərmama nepwɨn həuvehi iərmama riti ramapri ia nɨməhan səvənhi nɨsun mi krouemhə. Hokeikei mə tuhəuvehi, mhəuvnimwə, mhəmri pen in ia nəmri Iesu, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_19","072_5_19","LUK","5","19","19","mətə həpkətə mhə suatuk riti tɨ nəri nə mə nərmama həpɨk anan. Ro pen irəha həputə ia təkure nimwə, mho ruei nimwə riti, mhəuvehi irapw iərmama nəha irau nɨməhan sə in ramapri irə, kroueiwaiu rouəmak ia nəmri Iesu ia kurkwanraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_20","072_5_20","LUK","5","20","20","Nəpɨn Iesu rətə nahatətəien səvənraha, in rɨni mə, “Iərman. Iakɨnenouenou raka noien ərəha me səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_21","072_5_21","LUK","5","21","21","Nəpɨn nahatən me səvəi Loa mɨne Farisi me həreɡi nəɡkiariien nəha, hənaməres irəha me i mə, “Sin i iərmama i rani ərəha Kumwesən iamɨnhi? Kumwesən əpa rukurən nenouenouien noien ərəha me. Sin mwi rukurən noien?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_22","072_5_22","LUK","5","22","22","Mətə Iesu ruvəukurən raka nətərɨɡien səvənraha, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rəfo rerɨmiaha ramrhi iamɨnhi? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_23","072_5_23","LUK","5","23","23","Nəɡkiariien mi sə pəku nəha rɨməru tukw iou tɨ nɨniien tɨ iərmama i nɨsun mi krouemhə: nəɡkiariien i mə, ‘Iakɨnenouenou raka noien ərəha me səim,’ uə nəɡkiariien i mə, ‘Ərer mavən’? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_24","072_5_24","LUK","5","24","24","Mətə iakokeikei mə kɨmiaha tihəukurən mə iou, Iəməti Iərmama, iakauvehi nasoriien ia tɨprənə i. Iakukurən nenouenouien noien ərəha me.” Nənə Iesu rɨni pen tɨ iərmama sə nɨsun mi krouemhə mə, “Iakani pehe tukw ik i mə ərer, muvehi nɨməhan səim, mavən mamevən fwe imwam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_25","072_5_25","LUK","5","25","25","Təkwtəkwuni a iərmama nəha rərer ia nəmrɨnraha, muvehi nɨməhan səvənhi, mamevən fwe imwəni, maməɡnəɡɨni Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_26","072_5_26","LUK","5","26","26","Nərmama me pam hətoni, həhekɨr. Nənimenraha rier. Həuvehi utə nəɡhi Kumwesən, mamhəni mə, “Kwa kɨtaha i sənətoni narimnari me nepwɨn ipwet rusəpə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_27","072_5_27","LUK","5","27","27","Kurirə irə Iesu rier mətoni iərmama riti sə kamərəku pen takis min. Nəɡhɨn nə Livae. Raməkure ia nimwə kamərəku pen takis ikɨn. Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Kurirə iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_28","072_5_28","LUK","5","28","28","Nənə in rəpwəh narimnari me pam səvənhi, mɨskəmter, mukurirə in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_29","072_5_29","LUK","5","29","29","Kurirə irə Livae ro nəveɡɨnien asori ia nəkwai nimwə səvənhi sənəi Iesu. Nərmama kamərəku pen takis mɨnraha mɨne nərmama nepwɨn mwi həpɨk kamhani pəri nari irəha mɨnrau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_30","072_5_30","LUK","5","30","30","Nənə Farisi me mɨne nepwɨn mwi ia nirəha nahatən me səvəi Loa rerɨnraha rɨpkaɡien mhə. Həni pen tɨ nərmama me səvəi Iesu i mə, “Rəfo kɨmiaha hiamani nari kɨmiaha nərmama kamərəku pen takis mɨnraha mɨne nərmama ərəha me nepwɨn mwi?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_31","072_5_31","LUK","5","31","31","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nərmama həsanɨn tuhətui tokta tɨ nəfe? Mətə nərmama kamhemhə kamhətui tokta. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_32","072_5_32","LUK","5","32","32","Iou iapkuvehe mhə mə takəkwein nərmama atukwatukw me, mətə iakuvehe mə takəkwein nərmama ərəha me, mə irəha tuhərərɨɡ ia noien ərəha me səvənraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_33","072_5_33","LUK","5","33","33","Nənə irəha həni pen tɨ Iesu i mə, “Nəpɨn rɨpɨk nərmama me səvəi Jon Paptaes həpwəh naniien nari tɨ nəfwakiien. Nərmama me səvəi Farisi me irəha mwi kamho iamɨnhi. Mətə rəfo səim me nərmama me kamhəveɡɨn mamhənɨmwi?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_34","072_5_34","LUK","5","34","34","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nərmama ia nəveɡɨnien kamo tɨ narə viien səvəi iərman mɨne pran tuhaməkeikei mhani nari, mamhaɡien, tɨ nəri nə mə iərman sə rɨpkarə vi a irau pran səvənhi ramarə irəha mɨnraha. Rɨpkatukwatukw mhə mə tihəkeikei mɨnraha mə tuhəpwəh naniien nari ia nəpɨn nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_35","072_5_35","LUK","5","35","35","Mətə trɨpkuvehe ia nəpɨn sə tukuvehi raka iərman sə rɨpkarə vi a irau pran səvənhi trɨpkarə mhə mwi irəha mɨnraha. Ia nəpɨn nəha irəha tuhəpwəh naniien nari.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_36","072_5_36","LUK","5","36","36","Iesu rɨni mwi nusipekɨnien riti tɨ nirəha i mə, “Iərmama riti riwən ko reitehi raka nɨpəri tɨnari vi mɨtiri tukuahaɡ ia ruei tɨnari ivɨs. Trɨni mɨnuə ro iamɨnhi irə, trouraha tɨnari vi səvənhi, nənə nɨpəri tɨnari vi ko rɨpkrɨpɨn amasan mhə ia tɨnari ivɨs səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_37","072_5_37","LUK","5","37","37","Iərmama riti riwən ko rətəɡi pen waen vi ia tɨki waen tui me sə kɨno ia teki nəni. Trɨni mɨnuə ro iamɨnhi irə, waen vi trəse tɨki waen tui me həsisi mhəpəruə. Nənə tɨki waen tui me mɨne waen vi irau pəri trouərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_38","072_5_38","LUK","5","38","38","Mətə waen vi tukətəɡi pen ia tɨki waen vi me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK5_39","072_5_39","LUK","5","39","39","Nənə iərmama riti mwi riwən nəpɨn rɨnənɨmwi raka waen tui rokeikei mə trənɨmwi waen vi, tɨ nəri nə mə in rɨni mə, ‘Sə tui ramasan pɨk.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_1","072_6_1","LUK","6","1","1","Nəpɨn riti ia Sapat Iesu ravən maməpi sɨmwɨn ia nɨmei wit me nepwɨn, nənə nərmama me səvənhi kamhesi raka tɨpwe wit me, mamhəveri raka tekɨnraha ia rəɡɨnraha, mamhani kwənunɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_2","072_6_2","LUK","6","2","2","Mətə Farisi me nepwɨn həni mə, “Rəfo kɨmiaha hiamo noien riti rɨpkatukwatukw mhə ia Loa səkɨtaha mə tuko ia Sapat?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_3","072_6_3","LUK","6","3","3","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rosi kɨmiaha hiəpkəvsini raka mhə ia Nəkukuə Ikinan nəfe Kiɡ Tevɨt rɨno fwe kupwən uə? Nəpɨn nukumhə ramahi in mɨne nərmama me səvənhi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_4","072_6_4","LUK","6","4","4","ruvnimwə ia nimwə səvəi Kumwesən, muvehi bred ikinan sə raməmak ia nɨfatə. Rɨpkatukwatukw mhə ia Loa səkɨtaha mə in trəni bred nəha, pris me əpa həukurən naniien. Mətə Kiɡ Tevɨt rəni, muvei pen mwi m nərmama me səvənhi hani” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_5","072_6_5","LUK","6","5","5","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iou, Iəməti Iərmama, iakamərɨmənu ia Sapat.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_6","072_6_6","LUK","6","6","6","Ia Sapat riti mwi Iesu ruvnimwə ia nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel, mamahatən nərmama. Iərmama riti ia nəkwai nimwəfwaki nəha rəɡɨn rərfe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_7","072_6_7","LUK","6","7","7","Nahatən me səvəi Loa mɨne Farisi me kamhətə amasan Iesu mə tuhətoni mə trəfo irə mɨne. Trɨni mɨnuə romasan iərmama nəha ia Sapat, tuhəni ərəha in tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_8","072_6_8","LUK","6","8","8","Mətə Iesu ruvəukurən raka nətərɨɡien səvənraha, mɨni pen tɨ iərmama sə rəɡɨn rərfe mə, “Uvehe, mərer ia kurkwai nərmama.” Iərmama nəha ruvehe, mərer ia kurkwanraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_9","072_6_9","LUK","6","9","9","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakuə takəres kɨmiaha nari riti. Ratukwatukw ia Loa səkɨtaha mə ia Sapat tuko noien amasan uə tuko noien ərəha? Ratukwatukw mwi mə tukuvehimɨru iərmama uə tukousi əpune in?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_10","072_6_10","LUK","6","10","10","Nəpɨn Iesu rəti ərari mətə pam raka irəha, mɨni pen tɨ iərmama sə rəɡɨn rərfe mə, “Tiko mɨvi atukw rəɡɨm.” Nənə in rɨvi atukw rəɡɨn. Rəɡɨn ruvehe mamasan mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_11","072_6_11","LUK","6","11","11","Mətə nərmama me nəha niemaha rəpi pɨk irəha. Hənaməɡkiari mɨnraha me, mamhəres mə tuhəfo ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_12","072_6_12","LUK","6","12","12","Ia nəpɨn nəha Iesu rier mutə ia təkuər riti mə trəfwaki. In rəfwaki m Kumwesən nəpɨn pekɨn ia nəpɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_13","072_6_13","LUK","6","13","13","Nəpɨn rɨnamran, rəkwein nərmama me səvənhi, nənə mərpwi rəɡɨn ia nepwɨn irəha pam twelef, mɨseɡi pen nəɡhɨnraha mə aposol me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_14","072_6_14","LUK","6","14","14","Nəɡhɨnraha me i: Saemon (iəmə sə Iesu rɨseɡi pen nəɡhɨn sə vi mə Pita), mɨne Antru piəvi Saemon, mɨne Jemes mɨne Jon, mɨne Filip, mɨne Patolomiu, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_15","072_6_15","LUK","6","15","15","mɨne Matiu, mɨne Tomas, mɨne Jemes tɨni Alfeas, mɨne Saemon (iəmə sə kupwən rakurirə ia səməme haməmwur mə tuhəkoui irapw nəkur Rom), ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_16","072_6_16","LUK","6","16","16","mɨne Jutas tɨni Jemes, mɨne Jutas Iskariot (iəmə sə ruvei pen Iesu ia rəɡi nərmama səməme haməmwəki in). ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_17","072_6_17","LUK","6","17","17","Nənə Iesu mɨne nərmama me nəha səvənhi heiwaiu pehe ia təkuər, mamhərer ia kwopun rətəni ikɨn irəha nərmama həpɨk mwi səvənhi mɨne nərmama həpɨk mwi səməme haməuku pen ia tənə Jutia mɨne Jerusalem mɨne ia nɨkare təsi ipaka tɨ taon mi nəha Taea mɨne Saeton. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_18","072_6_18","LUK","6","18","18","Irəha nəha həuvehe mə tuhətərɨɡ Iesu, mhəuvehe mwi mə in tro irəha səməme nemhəien rarə ia nirəha həuvehe mhəsanɨn. Nənə səməme nənɨmwɨn ərəha me kamhouraha irəha, Iesu romasan irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_19","072_6_19","LUK","6","19","19","Nərmama me pam hamousari mə tuhərapi in tɨ nəri nə mə nəɡsen raku pen irə, mamo irəha pam həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_20","072_6_20","LUK","6","20","20","Nənə Iesu rəti pen mamətə nərmama me səvənhi, mɨni mə, “Kɨmiaha səməme nautə səkɨmiaha riwən rerɨmiaha traɡien, tɨ nəri nə mə nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_21","072_6_21","LUK","6","21","21","Kɨmiaha səməme nukumhə ramahi kɨmiaha ipwet mɨne rerɨmiaha traɡien, tɨ nəri nə mə tɨpwɨmiaha trəsisi. Kɨmiaha səməme hiamasək ipwet mɨne rerɨmiaha traɡien, tɨ nəri nə mə kɨmiaha tiharɨs. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_22","072_6_22","LUK","6","22","22","Rerɨmiaha traɡien nəpɨn nərmama tuhaməmwəki kɨmiaha, uə tuhəpkəseni mhə kɨmiaha mə kɨmiaha tihəuvehe mho kuatia kɨmiaha mɨnraha, uə tuhəni ərəha kɨmiaha, mhəni nəɡhɨmiaha mə kɨmiaha nəremhə me, tɨ nəri nə mə kɨmiaha nərmama me səiou, Iou Iəməti Iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_23","072_6_23","LUK","6","23","23","Ia nəpɨn nəha kɨmiaha tihaɡien, mho tanis. Nərəkuien səkɨmiaha rasori fwe ia neiai. Kaha kupwən me səvənraha həno iamɨnha irə ia profet me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_24","072_6_24","LUK","6","24","24","Mətə kɨmiaha səməme nautə səkɨmiaha rasori trərəha anan tukumiaha, tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəuvəuvehi raka nɨmɨruien səkɨmiaha sə rɨməru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_25","072_6_25","LUK","6","25","25","Kɨmiaha səməme tɨpwɨmiaha raməsisi ipwet mɨne trərəha anan tukumiaha, tɨ nəri nə mə nukumhə trahi kɨmiaha. Kɨmiaha səməme hiamarɨs ipwet mɨne trərəha anan tukumiaha, tɨ nəri nə mə kɨmiaha tihəreɡi rərəha mhasək. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_26","072_6_26","LUK","6","26","26","Trərəha anan tukumiaha nəpɨn nərmama me pam kamhəni amasan kɨmiaha. Kaha kupwən me səvənraha həno iamɨnha irə ia profet eikuə me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_27","072_6_27","LUK","6","27","27","“Mətə iou iakani pehe tukumiaha i səməme hiamətərɨɡ ia nirak mə kɨmiaha tihaməkeikei mhokeikei nərmama səməme haməmwəki kɨmiaha, nənə mho noien amasan m nərmama səməme kamho noien ərəha m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_28","072_6_28","LUK","6","28","28","Kɨmiaha tihaməkeikei mhəkwein amasan ia nərmama səməme kamhəkwein ərəha ia kɨmiaha, nənə mhəfwaki tɨ nərmama səməme kamhometə kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_29","072_6_29","LUK","6","29","29","Trɨni mɨnuə iərmama riti rəpwi nɨkare nɨkapwɨm, tikuvei pen mwi nɨkaren min. Trɨni mɨnuə iərmama riti ruvehi raka səim kot, ramasan mə ikuvei pen mwi karkahu səim min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_30","072_6_30","LUK","6","30","30","Trɨni mɨnuə iərmama riti rəres ik nari riti, ikuvei pen min. Trɨni mɨnuə iərmama riti rɨpeki raka narimnari me səim, tikəpwəh nəresien in mə trɨpeki pehe mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_31","072_6_31","LUK","6","31","31","Nəfe noien kɨmiaha hiokeikei mə nərmama tuho ia kɨmiaha, kɨmiaha mwi tiho ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_32","072_6_32","LUK","6","32","32","Trɨni mɨnuə kɨmiaha hiokeikei a nərmama me səməme hokeikei kɨmiaha, Kumwesən trəɡnəɡɨni kɨmiaha tɨ nəfe? Nəkur ərəha me irəha mwi hokeikei nərmama me səməme hokeikei irəha! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_33","072_6_33","LUK","6","33","33","Trɨni mɨnuə kɨmiaha hio noien amasan mɨne nərmama səməme ho noien amasan m kɨmiaha, Kumwesən trəɡnəɡɨni kɨmiaha tɨ nəfe? Nəkur ərəha me irəha mwi kamho iamɨnha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_34","072_6_34","LUK","6","34","34","Trɨni mɨnuə kɨmiaha hiəuvei pen mane m iərmama riti sə hiətɨɡite irə mə trərpwɨn pehe mwi m kɨmiaha, Kumwesən trəɡnəɡɨni kɨmiaha tɨ nəfe? Nəkur ərəha me irəha mwi kamhəuvei pen mane me mɨnraha me mə tukərpwɨn pen tai mane atukwatukw mɨnraha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_35","072_6_35","LUK","6","35","35","Mətə kɨmiaha tihaməkeikei mhokeikei nərmama səməme haməmwəki kɨmiaha, mho noien amasan mɨnraha, mhəuvei pen mane mɨnraha, mhəpwəh nətərɨɡien mə tihəuvehi nari riti rəmwhen ia tain. Kɨmiaha tiho iamɨnhi irə nənə nərəkuien səkɨmiaha trasori. Tukɨni mə Kumwesən sə rasori anan nɨpwnətɨn me nə kɨmiaha tɨ nəri nə mə in ramo noien amasan m nərmama səməme həpkɨni mhə tanak tukwe mɨne nərmama ərəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_36","072_6_36","LUK","6","36","36","Kɨmiaha tihaməkeikei mhapi nərmama rəmwhen ia Tata səkɨmiaha ramapi irəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_37","072_6_37","LUK","6","37","37","“Kɨmiaha tihəpwəh nəkiriien nərmama tɨ noien ərəha me səvənraha, nənə Kumwesən trəpwəh nəkiriien kɨmiaha tɨ noien ərəha me səkɨmiaha. Tihəpwəh nərɨpwɨnien noien ərəha me səvəi nərmama, nənə Kumwesən trəpwəh nərɨpwɨnien noien ərəha me səkɨmiaha. Tihenouenou noien ərəha me səvəi nərmama, nənə Kumwesən trenouenou noien ərəha me səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_38","072_6_38","LUK","6","38","38","Kɨmiaha tihaməkeikei mhəriari pen narimnari me m nərmama, nənə Kumwesən trəriari pehe narimnari me m kɨmiaha. In truvei pehe rasori pɨk ia rəɡɨmiaha rəmwhen ia iərmama rarɨɡɨn pen ia tənərɨpw, mɨkiukiu irə meste ruvehe mukuər məsas. Trɨni mɨnuə kɨmiaha hiəriari pen asori, Kumwesən trəriari pehe rasori m kɨmiaha. Mətə mə kɨmiaha hiəriari pen ouihi, in trəriari pehe m kɨmiaha rouihi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_39","072_6_39","LUK","6","39","39","Iesu rɨni mwi nusipekɨnien riti tɨ nirəha i mə, “Rəfo, ko iərmama riti sə nənimen rɨfwə ramiri pen iərmama riti mwi nənimen rɨfwə ia suatuk sə trouesi? Tuko ro iamɨnhi irə irau pəri krouivə irapw ia ruei tənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_40","072_6_40","LUK","6","40","40","Iərmama sə kamahatən in rɨpkasori mhə ia iahatən səvənhi. Mətə mə kamahatən in keste rukurən pam nari, in trəmwhen ia iahatən səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_41","072_6_41","LUK","6","41","41","Rəfo ikamətə nɨmwəkmwəki nei sə raməmak ia nəmri piam, mətə ipkətə mhə nɨpəri nei asori sə raməmak ia nənimem? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_42","072_6_42","LUK","6","42","42","Trɨni mɨnuə nɨpəri nei asori raməmak ia nənimem, rəfo iakamɨni pen tɨ piam mə, ‘Piak, əseni iou pwəh iakɨskəri raka nɨmwəkmwəki nei sə raməmak ia nənimem’? Ik iərmama sə ikamo kəuətkəsuə tikaməkeikei mukupwən muvehi raka nɨpəri nei asori sə raməmak ia nənimem, kurirə irə ikətə amasan nari mə tikɨskəri raka nɨmwəkmwəki nei sə raməmak ia nəmri piam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_43","072_6_43","LUK","6","43","43","Nei amasan riti riwən rukuə kwənkwai nei ərəha. Rəmwhen a mwi nei ərəha rəpwəh nukuəien kwənkwai nei amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_44","072_6_44","LUK","6","44","44","Nərmama hətə sas ia nei me ia kwənkwanraha. Kɨpkesi raka mhə kwənkwai niemɨs ia rəhi, uə kwənkwai krep ia nəkwus ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_45","072_6_45","LUK","6","45","45","Rəmwhen a mwi iərmama amasan rani irapw nəɡkiariien amasan tɨ nəri nə mə rerɨn rukuər ia nətərɨɡien amasan. Iərmama ərəha rani irapw nəɡkiariien ərəha tɨ nəri nə mə rerɨn rukuər ia nətərɨɡien ərəha. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iərmama raməɡkiari, ramɨni irapw a nəfe nətərɨɡien rerɨn rukuər irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_46","072_6_46","LUK","6","46","46","“Rəfo kɨmiaha hiaməkwein iou mə ‘Iərɨmənu, Iərɨmənu,’ mətə hiəpwəh noien nəfe iakɨni pehe tukumiaha i? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_47","072_6_47","LUK","6","47","47","Iərmama sə ruvehe tukw iou, mɨreɡi nəɡkiariien me səiou, mamo nəfe iakɨməni, pwəh iakɨni irapw noien səvənhi tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_48","072_6_48","LUK","6","48","48","In rəmwhen ia iərmama sə rauvrhəkɨn nimwə səvənhi. In reri ruə rəmwhenɨmw, məmri nəri sə nimwə trərer pen irə ia kəruəterei. Nəpɨn nesən asori rauər, iapiwən raiu muvehe meri nimwə nəha mətə ko rɨpkɨkiukiu mhə irə, tɨ nəri nə mə iərmama nəha rɨməuvrhəkɨn amasan nimwə nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK6_49","072_6_49","LUK","6","49","49","Mətə iərmama sə rɨreɡi nəɡkiariien səiou, məpwəh noien narimnari me iakɨməni, rəmwhen iərmama sə ruvrhəkɨn nimwə səvənhi ia təkure tɨprənə, mətə rɨpkəmri pen mhə nari sə raməkwtəmhiri əknekɨn nɨsui nimwə. Nəpɨn iapiwən raiu muvehe meri nimwə nəha, təkwtəkwuni a nimwə nəha rɨmwei. Nənə nəpɨn rɨmwei irə, ruvehe mərəha pam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_1","072_7_1","LUK","7","1","1","Nəpɨn Iesu rɨni pam nəɡkiariien me nəha tɨ nərmama, revən mapirapw ia taon nəha Kapaneam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_2","072_7_2","LUK","7","2","2","Iaruaɡən riti səvəi nəkur Rom nəha ikɨn in rasori ia naruaɡən me irəha pam hantret. Səvənhi fwe iərmama sə ramo tukwini nari min. In rokeikei pɨk iərmama nəha, mətə ramemhə na tremhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_3","072_7_3","LUK","7","3","3","Nəpɨn iaruaɡən nəha rɨreɡi kani mə Iesu ruvəuvehe, rərhi pen nəmə asori me nepwɨn səvəi nəkur Isrel həuvən mə tuhəres in mə ko ruvehe mo iərmama sə ramo tukwini nari min rəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_4","072_7_4","LUK","7","4","4","Nəpɨn irəha həuvehe tɨ Iesu, kamhase in, mamhəni mə, “Ramasan mə tikasitu ia iəmə nəha ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_5","072_7_5","LUK","7","5","5","tɨ nəri nə mə in rokeikei pɨk kɨtaha nəkur Isrel. Iəmə nəha in nəha rɨməuvei pehe mane masitu ia kɨmaha iahəuvrhəkɨn nimwəfwaki səkɨmaha ia kwopun i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_6","072_7_6","LUK","7","6","6","Nənə Iesu rukurirə irəha. Nəpɨn ruvehe ipaka tɨ nimwə nəha, iaruaɡən nəha sə in rasori ia naruaɡən me irəha pam hantret rərhi pen in me nepwɨn həuvən, mhəni pen tɨ Iesu i mə, “Iərɨmənu. Tikəpwəh nəmwurien iamɨnhi. Rɨpko mhə iou iəmə amasan riti. Iapkəmwhen mhə mə tikuvehe, muvnimwə ia nimwə səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_7","072_7_7","LUK","7","7","7","Ro iamɨnhi irə iou iakreɡi mə ko iou iapkuvehe mhə tukw ik. Mətə tikɨni a nəkwam pwəh səiou iotukwininari ruvehe məsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_8","072_7_8","LUK","7","8","8","Iou mwi iərmama riti iakamarə teɡɨn nəmə asori me. Naruaɡən me nepwɨn mwi kamharə teɡɨn iou. Nəpɨn iakɨni pen tɨ riti mə ‘Evən,’ in trevən. Nəpɨn iakɨni pen tɨ riti mwi mə ‘Uvehe,’ in truvehe. Nəpɨn iakɨni pen tɨ iərmama sə ramo tukwini nari miou mə ‘O nəri,’ in tro.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_9","072_7_9","LUK","7","9","9","Nəpɨn Iesu rɨreɡi nəɡkiariien nəha, rərkərinari ia iəmə nəha, muvsini mətoni nərmama səməme kamhəkurirə in, mɨni mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə iou iapkətə raka mhə iəmə Isrel riti nahatətəien səvənhi rɨskai rəmwhen ia nahatətəien səvəi iəmə Rom i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_10","072_7_10","LUK","7","10","10","Nənə nəpɨn nərmama me nəha iaruaɡən nəha rərhi pen irəha hərərɨɡ mhapirapw ia nimwə səvənhi, hətoni iərmama sə ramo tukwini nari min rɨnəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_11","072_7_11","LUK","7","11","11","Kurirə irə nəpɨn ouihi a rukurau Iesu revən fwe ia taon riti nəɡhɨn nə Naen. Nərmama səvənhi me mɨne nərmama nepwɨn mwi həpɨk həkurirə in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_12","072_7_12","LUK","7","12","12","Nəpɨn Iesu ruvehe ipaka tɨ kwəruə asori səvəi taon nəha, rətoni nərmama kamhəier irə, mamhəuvehi iəkunouihi riti sə remhə, mamhəuvən mə tuhənɨmwi. Mama səvəi iəkunouihi nəha tɨni riti mwi riwən. Səvənhi iərman ruvamhə raka, məpwəh in. Nərmama həpɨk ia taon nəha kamhəkurirə prən nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_13","072_7_13","LUK","7","13","13","Nəpɨn Iərɨmənu səkɨtaha rətə prən nəha, rerɨn rərkwəpɨr tukwe. Nənə in rɨni mə, “Prən i, tikəpwəh nasəkien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_14","072_7_14","LUK","7","14","14","Nənə Iesu revən ipaka, mɨrapi nɨkoukau səvəi iəkunouihi nəha. Nərmama səməme kamhəuvehi hərer. Nənə Iesu rɨni mə, “Iəkunouihi i! Iakɨni pehe tukw ik i mə tiko mərer!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_15","072_7_15","LUK","7","15","15","Nənə iəkunouihi nəha sə remhə rɨskəmter, məkure, mɨnaməɡkiari. Nənə Iesu ruvehi in, muvei pen m mama səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_16","072_7_16","LUK","7","16","16","Nərmama me pam hətoni həhekɨr, mhəɡnəɡɨni Kumwesən, mhəni mə, “Profet asori riti ruvəier pehe tukutaha.” Nənə irəha həni mwi mə, “Kumwesən ruvəuvehe raka mə truvehimɨru nərmama me səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_17","072_7_17","LUK","7","17","17","Nənə nəɡkiariien sə raməvisau nəri nəha Iesu rɨno ruvirɨs mevən ia kwopun me pam ia tənə Jutia mɨne kwopun me nepwɨn mwi ipaka tɨ tənə nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_18","072_7_18","LUK","7","18","18","Nərmama me səvəi Jon Paptaes həvisau pen narimnari me pam i min. Nəpɨn Jon rɨreɡi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_19","072_7_19","LUK","7","19","19","rəkwein səvənhi iərmama kəru krouvehe tukwe. Nənə in rərhi pen irau krouevən tɨ Iərɨmənu səkɨtaha mə trouəres in mə, “Ik i in i profet kupwən me kamhəni ik mə tikuvehe uə rekəm? Mə rɨpko mhə ik i rosi kɨmaha tahətui səpə iti uə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_20","072_7_20","LUK","7","20","20","Nəpɨn iəmə mi nəha krouvehe tɨ Iesu, krouni mə, “Jon Paptaes rərhi pehe kɨmrau iarouvehe mə trouəres ik mə, ‘Ik i in i profet kupwən me kamhəni ik mə tikuvehe uə rekəm? Mə rɨpko mhə ik i rosi kɨmaha tahətui səpə iti uə?’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_21","072_7_21","LUK","7","21","21","Ia nəpɨn nəha Iesu raməkoui irapw nemhəien me səpəmsəpə mɨne nənɨmwɨn ərəha me ia nərmama həpɨk, mamo irəha həuvehe mhəsanɨn. Nərmama həpɨk nənimenraha rɨfwə in ro irəha hətui mhətə nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_22","072_7_22","LUK","7","22","22","Nənə in rɨni pen tɨ iəmə mi nəha Jon rərhi pen irau mə, “Kɨmirau tirouevən rouni pen tɨ Jon i nəfe iroureɡi rouətoni. Nərmama me nəmrɨnraha rɨfwə hətui mhətə nari, səməme nɨsunraha rərfe həvi atukw i mhavən. Nərmama nemhəien skai ro tekɨnraha həuvehe mhəmher, səməme nəkwəreɡɨnraha ruvisɨmw rəkwaɡ həreɡi nari. Nərmama me nepwɨn səməme kupwən həuvamhə, təkwtəkwuni nəha həuvəmɨru mwi. Nənə nərmama nautə səvənraha riwən kaməvisau nəɡkiariien amasan mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_23","072_7_23","LUK","7","23","23","Iərmama sə ramətə iou trɨni mɨnuə in rɨpkɨmwei mhə ia nahatətəien səvənhi tɨ nari riti iakamo rerɨn traɡien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_24","072_7_24","LUK","7","24","24","Nəpɨn iəmə mi nəha Jon rərhi pen irau krourərɨɡ rouevən, Iesu rɨnaməɡkiari ia Jon, mɨnamɨni pen tɨ nərmama me i mə, “Fwe kupwən kɨmiaha hiəier ia taon me mɨne rukwənu me mhəuvən ia kwopun akwesakwes ikɨn mə tihətə nəfe? Iərmama riti sə rəmwhen ia kwənkwai niɡ rɨpkərer atukwatukw mhə nəpɨn mətaɡi rauini? Rekəm. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_25","072_7_25","LUK","7","25","25","Kɨmiaha hiəier mhəuvən mə tihətə nəfe? Iərmama riti sə rauvei pen tɨnari amasan me? Rekəm. Nərmama səməme kamhəuvei pen tɨnari amasan me, mamharə ia narəien sə rɨməru, irəha fwe ia nimwə me səvəi kiɡ me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_26","072_7_26","LUK","7","26","26","Kɨmiaha hiəier mhəuvən mə tihətə nəfe? Profet riti? Ouəh, nɨpərhienien. Kɨmiaha hiəier mhəuvən mə tihətə profet riti. Mətə iakani pehe tukumiaha i iəmə i in rasori məpi raka profet. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_27","072_7_27","LUK","7","27","27","In iərmama sə Nəkukuə Ikinan raməɡkiari irə nəpɨn rɨni mə, ‘Ətə ro, takərhi pen iərmama sə trəɡkiari tukwini səiou, in trukupwən ia niram mevən, məpərhi səim suatuk.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_28","072_7_28","LUK","7","28","28","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə nərmama me sə nɨpran me hərəhi irəha ia tɨprənə i riti riwən rasori məpi raka Jon. Mətə nərmama me pam ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə sə in reiwaiu anan ia nirəha in rasori məpi raka Jon.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_29","072_7_29","LUK","7","29","29","Nəpɨn nərmama əpnapen me mɨne nərmama səməme kamərəku pen takis mɨnraha həreɡi nəɡkiariien i, həni mə Kumwesən in ratukwatukw. Irəha həni iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Jon rɨno raka paptaes ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_30","072_7_30","LUK","7","30","30","Mətə Farisi me mɨne nahatən me səvəi Loa hənəpwəh nəseniien mə Jon tro paptaes ia nirəha. Ro iamɨnhi irə irəha hənəpwəh suatuk sə Kumwesən rɨməni mə irəha tuhesi pen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_31","072_7_31","LUK","7","31","31","Iesu rarə mɨni mwi mə, “Takɨni nəfe nəɡkiariien mahatən pen noien səvəi nərmama ipwet mɨne? Noien səvənraha rəfo? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_32","072_7_32","LUK","7","32","32","Irəha həmwhen ia nəkwərhakwərha kamhəkure ia kwopun kamapɨr ikɨn, mamhəkwein pen ia irəha me nepwɨn mə, ‘Kɨmaha iahani nɨpu səvəi naɡienien tukumiaha, mətə kɨmiaha hiəpko mhə tanis. Iahani nɨpu səvəi nemhəien, mətə kɨmiaha hiəpkasək mhə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_33","072_7_33","LUK","7","33","33","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Jon Paptaes rɨməuvehe, mɨpkəni mhə nari, məpwəh nənɨmwiien waen, nənə kɨmiaha hiaməni mə, ‘Iəremhə rarə irə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_34","072_7_34","LUK","7","34","34","Iou, Iəməti Iərmama, iakɨməuvehe, maməni nari, mamənɨmwi rəmwhen a ia kɨmiaha, nənə kɨmiaha hiaməni mə, ‘Hətə ro iəmə nəha, in raməni pɨk nari, mamənɨmwi mamakonə i, mamavən pəri irəha nərmama səməme kamərəku pen takis mɨnraha mɨne nərmama ərəha me nepwɨn mwi!’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_35","072_7_35","LUK","7","35","35","Mətə nərmama səməme kamhesi pen nukurənien səvəi Kumwesən kamho noien amasan me. Noien amasan me nəha kamhahatən pen mə nukurənien nəha ro nɨpərhienien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_36","072_7_36","LUK","7","36","36","Nəpɨn riti Farisi riti rəres Iesu mə truvehe məni nari irau min. Ro pen Iesu revən muvnimwə ia nimwə səvəi Farisi nəha, məkure mə trəni nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_37","072_7_37","LUK","7","37","37","Ia taon nəha pran riti sə ramo noien ərəha. Nəpɨn rɨreɡi mə Iesu raməni nari fwe nəkwai nimwə səvəi Farisi nəha, ruvehi senta mevən fwe ikɨn. Senta nəha raməmak ia nəkwai potel riti kɨno ia kəruəterei nəɡhɨn nə alapasta. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_38","072_7_38","LUK","7","38","38","Prən nəha revən mərer ia təkutai Iesu ipaka tɨ nɨsun mi, mamasək. Nɨse nənimen rətəɡ pen ia nɨsui Iesu mi krouəpwtɨɡ. Nənə reiwaiu muvei pen nɨmwai nukwənen, mɨrai raka i, makei m nɨsun mi, mahakwi nɨsun mi ia senta. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_39","072_7_39","LUK","7","39","39","Nəpɨn Farisi nəha sə rəkwein Iesu mə trəni pəri nari irau min rətə prən nəha, rerɨn ramrhi mə, “Kamo iəmə nəha in profet pərhien, ko rukurən mə nəfe nəha pran ramrapi in. Kwa pran sə ramo noien ərəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_40","072_7_40","LUK","7","40","40","Nənə Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Saemon, iou iakuə takɨni nari riti tukw ik i.” Mɨreɡi Saemon rɨni mə, “Ni pehe ro iahatən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_41","072_7_41","LUK","7","41","41","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Iəmə asori riti ruvei pen mane m iərmama kəru mə tɨ nəpɨn riti krouərpwɨn pen min. Kaon səvəi riti silin kɨno ia silva irəha pam faef hantret. Nənə kaon səvəi riti silin kɨno ia silva irəha pam fifti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_42","072_7_42","LUK","7","42","42","Iərmama mi nəha rɨskai tɨ nirau tɨ nərpwɨn penien min. Ro pen iəmə asori rərai raka kaon səvənrau mɨni mə irau trouəpwəh nərpwɨnien. Tuko ro iamɨnha irə sin nəha ia iərmama mi nəha trokeikei pɨk iəmə asori nəha?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_43","072_7_43","LUK","7","43","43","Mɨreɡi Saemon rɨni mə, “Rosi sə nəha sə kaon səvənhi rasori nənə iəmə asori rərai raka.” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Nəkiriien səim ratukwatukw.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_44","072_7_44","LUK","7","44","44","Nənə in ruvsini, məti pen mətə prən nəha, mɨni pen tɨ Saemon i mə, “Ikətə prən i? Nəpɨn iakɨməuvnimwə pehe ia nimwə səim, ipkaikuas mhə ia nɨsuk mi ia nui, mətə prən i raikuas ia nɨsuk mi ia nɨse nənimen, mɨrai raka ia nɨmwai nukwənen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_45","072_7_45","LUK","7","45","45","Ik ipkakei mhə miou, mətə nəpɨn iakuvnimwə pehe, prən i rɨnamakei m nɨsuk mi, məpwəh napwɨsien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_46","072_7_46","LUK","7","46","46","Ik ipkahakwi mhə nukwənek ia oel, mətə prən i rahakwi nɨsuk mi ia senta. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_47","072_7_47","LUK","7","47","47","Ro iamɨnhi irə iakani pehe tukw ik i mə noien ərəha me rɨpɨk prən i rɨno iou iakɨnenouenou raka. Ro pen in rokeikei pɨk iou. Mətə iərmama sə rɨpko pɨk mhə noien ərəha trɨni mɨnuə iakenouenou noien ərəha me nəha səvənhi iərmama nəha ko in rɨpkokeikei pɨk mhə iou tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_48","072_7_48","LUK","7","48","48","Nənə Iesu rɨni pen tɨ prən i mə, “Iakɨnenouenou raka noien ərəha me səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_49","072_7_49","LUK","7","49","49","Nənə nərmama me nəha səməme kamhani pəri nari irəha min, kənamhəni pen tɨ nirəha me i mə, “Sin i iərmama i rukurən nenouenouien noien ərəha me iamɨnhi?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK7_50","072_7_50","LUK","7","50","50","Mətə Iesu rɨni pen tɨ prən i mə, “Nahatətəien səim ruvəuvehimɨru ik. Evən. Nəmərinuien trarə tukw ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_1","072_8_1","LUK","8","1","1","Kurirə irə nəpɨn ouihi a rukurau, Iesu ramevən ia taon me mɨne rukwənu me, mamɨni irapw nəɡkiariien amasan sə raməvisau nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. Nərmama səvənhi twelef ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_2","072_8_2","LUK","8","2","2","mɨne nɨpran me nepwɨn mwi kamhəkurirə in. Fwe kupwən Iesu rɨnomasan nɨpran me nəha, məkoui irapw nənɨmwɨn ərəha me ia nepwɨn, muvehi raka nemhəien me ia nepwɨn. Nəɡhɨnraha me i: Meri sə kaməkwein mwi nəɡhɨn nə mə Maktala, pran nəha Iesu rɨnəkoui irapw nəremhə sefen irə; ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_3","072_8_3","LUK","8","3","3","nənə Joana, pran səvəi Jusa, iəmə asori riti sə ramowok ipaka tɨ Herot; nənə Susana, mɨne nɨpran me həpɨk mwi səməme kamhəuvehi nəmri narimnari me ia mane me səvənraha, mamhəuvei pen m Iesu mɨne nərmama me səvənhi mə trasitu ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_4","072_8_4","LUK","8","4","4","Nərmama həpɨk anan həier ia taon me pam ia kwopun nəha, mhəuvehe tɨ Iesu. Nəpɨn hənousəsɨmwɨn raka irəha me, in rɨni nusipekɨnien riti tɨ nirəha i mɨnuə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_5","072_8_5","LUK","8","5","5","“Iərmama riti revən mə truini nuni nari me ia nəmhien səvənhi. Nəpɨn rauini pen nuni nari me, nuni nari me nepwɨn həsas pen ia suatuk, nənə nərmama havən ia nirəha, menu me ia nɨmaɡouaɡou həuvehe mhani pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_6","072_8_6","LUK","8","6","6","Nənə nuni nari me nepwɨn həsas pen ia təkure kəpwier tɨprənə rouihi ikɨn. Həuverə mətə tɨ nəri nə mə nui riwən haukei pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_7","072_8_7","LUK","8","7","7","Nənə nuni nari me nepwɨn həsas pen ia tɨprənə nəkwus ərəha rauvirɨs ikɨn. Nənə nəkwus ərəha me həuvirɨs mhəuvehe mhousəman pam irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_8","072_8_8","LUK","8","8","8","Nənə nuni nari me nepwɨn həsas pen ia tɨprənə amasan, mhəutə, mhəukuə kwənkwan hantret.” Nəpɨn Iesu rɨni pam nəɡkiariien me nəha, rəkwein əpwəmwɨs, mɨni mə, “Iərmama sə nəkwəreɡɨn rarə tɨ nɨreɡiien nari traməkeikei mətərɨɡ amasan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_9","072_8_9","LUK","8","9","9","Nəpɨn nərmama me səvəi Iesu həres pen in mə nəfe nɨpwrai nusipekɨnien nəha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_10","072_8_10","LUK","8","10","10","in rɨni mə, “Kɨmiaha nərmama me səiou kɨnəsevər ia suatuk tukumiaha hiəukurən narimnari me i ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə hənamərkwafə fwe kupwən. Mətə nərməpə me kamhəreɡi iakaməɡkiari ia narimnari me nəha iakausipekɨn a irə. Iakamo iamɨnhi irə mə ‘irəha tuhətə, mətə tuhəpwəh nətəien mhəukurən. Irəha tuhəreɡi, mətə tuhəpkreɡi mhə mhəukurən.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_11","072_8_11","LUK","8","11","11","Nənə nɨpwrai nusipekɨnien i iakɨməni ro iamɨnhi irə. Nuni nari in nə nəɡkiariien səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_12","072_8_12","LUK","8","12","12","Səməme həsas pen ia suatuk həmwhen ia nərmama səməme həreɡi nəɡkiariien səvəi Kumwesən. Nəpɨn həuvəreɡi raka Setan ruvehe, muvehi raka nəɡkiariien nəha ia nətərɨɡien səvənraha, kamo irəha həni nɨpərhienien irə nənə Kumwesən ruvehimɨru irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_13","072_8_13","LUK","8","13","13","Nənə səməme həsas pen ia təkure kəpwier tɨprənə rouihi ikɨn həmwhen ia nərmama səməme həreɡi nəɡkiariien səvəi Kumwesən, nənə mhəuvehi, mhaɡien tukwe. Mətə nəɡkiariien nəha rɨpkeiwaiu amasan mhə ia rerɨnraha rəmwhen ia nuai nei me. Irəha tuhəni nɨpərhienien irə nəpɨn ouihi a. Nəpɨn narimnari me tuhəuvehe mho nəmisəien mɨnraha mə tro mətə sas ia nahatətəien səvənraha, irəha həmwei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_14","072_8_14","LUK","8","14","14","Nənə səməme həsas pen ia tɨprənə nəkwus ərəha rauvirɨs ikɨn həmwhen ia nərmama səməme həreɡi nəɡkiariien nəha, mətə nəpɨn irəha kamhesi pen suatuk səvənraha mamhəuvən, kamhətərɨɡ pɨk tɨ narimnari me səvəi tɨprənə i rəmwhen ia mane mɨne nəfe m nəfe mwi irəha hokeikei mə tuhəuvehi mhəreɡi ramasan irə ia nɨmɨruien səvənraha. Nətərɨɡien me nəha həuvirɨs ia rerɨnraha, həuvehe, mhousəman nəɡkiariien səvəi Kumwesən. Nənə nəɡkiariien nəha rəpwəh nukuəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_15","072_8_15","LUK","8","15","15","Mətə səməme həsas pen ia tɨprənə amasan irəha nəha həmwhen ia nərmama səməme həreɡi nəɡkiariien səvəi Kumwesən, nənə mhəkwtəmhiri ia rerɨnraha sə ratukwatukw mamasan. Irəha həkwtəmhiri əknekɨn mamhəuvən nənə mhəukuə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_16","072_8_16","LUK","8","16","16","“Iərmama riti riwən ko rɨhiai pen napw ia laet məuiui ia nari riti uə rukurei pen kwopun afafa ikɨn. Mətə traməkeikei mukurei utə i ia nari sə kakurei utə laet irə mə nərmama tuhətoni raməhiapw nəpɨn həuvnimwə pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_17","072_8_17","LUK","8","17","17","Rəmwhen a mwi narimnari me pam səməme hamərkwafə tuhaməkeikei mhəier irapw. Narimnari me pam səməme haməmak afafa tukaməkeikei kətoni kuvehi irapw ia nukuraanien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_18","072_8_18","LUK","8","18","18","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihaməkeikei mhətərɨɡ amasan ia nəfe hiamreɡi tɨ nəri nə mə iərmama sə kuvei pen nari riti min, ro wok irə, tukuvei pen sə rəkwaku min. Mətə iərmama sə kuvei pen nari riti min, ro nəri auər a irə, tukuvehi raka pam tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_19","072_8_19","LUK","8","19","19","Ia nəpɨn nəha piəvi Iesu me mɨne mama səvənhi həuvehe mə tuhətə in, mətə ko həpkəuvən mhə ipaka tukwe tɨ nəri nə mə nərmama me həpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_20","072_8_20","LUK","8","20","20","Ro pen nərmama me həni pen tɨ Iesu i mə, “Səim mama mɨne piam me kamhərer fwe iruə. Irəha hokeikei mə tuhətə ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_21","072_8_21","LUK","8","21","21","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nərmama səməme kamhəreɡi nəɡkiariien səvəi Kumwesən, nənə mamho nəfe rani irəha nə səiou mama mɨne piak me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_22","072_8_22","LUK","8","22","22","Nəpɨn riti Iesu rəputə ia nɨtətə ouihi irəha nərmama me səvənhi, rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Pwəh səuvən mhəpi sɨmwɨn pen fwe ia nɨkare nui asori.” Ro pen həvi nivən, mənamhəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_23","072_8_23","LUK","8","23","23","Nəpɨn kamhaiu ia nɨtətə ouihi mamhəuvən, Iesu revən mapri. Nɨmətaɡi asori reiwaiu ia nəkwai nui asori nəha, nɨtətə ouihi səvənraha rɨnakuər ia nui, na tuhəmwhenɨmw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_24","072_8_24","LUK","8","24","24","Nərmama me səvəi Iesu həuvən, mhəsuəpwiri in, mhəni mə, “Iərɨmənu. Iərɨmənu. Na tsəmwhenɨmw!” Iesu rərer mɨnise nɨmətaɡi mɨne peiau peiau asori me, nənə heiwaiu mhəiwən. Narimnari me həuvehe mhəmərinu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_25","072_8_25","LUK","8","25","25","Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nahatətəien pəku səkɨmiaha?” Mətə irəha həhekɨr. Nənimenraha rier. Kamhəni pen tɨ nirəha me i mə, “Nəfe nəha iərmama? Raməɡkiari m nɨmətaɡi mɨne nui krauo nəkwan!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_26","072_8_26","LUK","8","26","26","Irəha həier ia tənə Kalili, mhaiu ia nɨtətə ouihi nəha, mhəpi sɨmwɨn ia nui asori, mhəuvən ia tənə səvəi nəmə Karasa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_27","072_8_27","LUK","8","27","27","Nəpɨn Iesu ruvarei, iərmama riti ia taon riti fwe ikɨn ruvehe tukwe. Iərmama nəha nəremhə me kamharə irə. Nəpɨn rɨpɨk rɨpkarkahu mhə tɨnari, mɨpkapri mhə mwi ia nəkwai nimwə səvənhi, mətə ramarə ia kwopun kanɨmwi nərmama ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_28","072_8_28","LUK","8","28","28","Nəpɨn iərmama nəha rətə Iesu, rasək əpwəmwɨs, muvehe mɨnɨmwi nukurhun mi ia nənimen, məɡkiari asori mɨni mə, “Iesu, Kumwesən sə rasori anan tɨni nə ik. Ikuvehe mə tikəfo iou irə? Iakase ik tikəpwəh noien nəmisəien miou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_29","072_8_29","LUK","8","29","29","Nənɨmwɨn ərəha nəha raməɡkiari iamɨnhi irə, tɨ nəri nə mə Iesu ruvəni pen raka tukwe in mɨnuə trier ia iərmama nəha. (Nəpɨn me rɨpɨk nənɨmwɨn ərəha nəha rɨnəkwtəmhiri iərmama nəha. Nərmama hənərihi rəɡɨn mi mɨne nɨsun mi ia jen me, mhərer tukuahaɡ in, mətə in rəvi əmwesi jen me, iəremhə rəkoui pen in revən ia kwopun akwesakwes ikɨn.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_30","072_8_30","LUK","8","30","30","Nənə Iesu rəres in mə, “Nəɡhɨm sin?” Mɨreɡi rɨni mə, “Iou nəɡhɨk Nəkuər.” In rɨni iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəremhə me həpɨk həməuvnimwə ia reri iərmama nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_31","072_8_31","LUK","8","31","31","Nənə nəremhə me nəha hase Iesu mə trəpwəh nərhi penien irəha həuvən ia nɨpəɡ sə rameiwaiu nukunen riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_32","072_8_32","LUK","8","32","32","Mətə toue pɨkə me həpɨk kamhərku ia kwopun nəha. Nəremhə me hase Iesu mə trəseni irəha həuvnimwə ia rerɨnraha. Ro pen Iesu rəseni irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_33","072_8_33","LUK","8","33","33","Nənə nəremhə me həier ia iərmama nəha, mhəuvnimwə ia reri pɨkə me. Pɨkə me haiu, mheiwaiu ia nəpatu, mhəsas pen ia təmwei nui asori, mhəmwhenɨmw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_34","072_8_34","LUK","8","34","34","Nəpɨn nərmama səməme kamhətui tɨ pɨkə me hətoni, hap, mhəni irapw ia taon səvənraha mɨne rukwənu me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_35","072_8_35","LUK","8","35","35","Nənə nərmama me həier mhəuvən mə tuhəspau i mə rəfo. Nəpɨn həuvehe tɨ Iesu həti pen mhətoni iərmama nəha nəremhə me həməier irə, rarkahu, maməkure irapw ia nɨsui Iesu, nətərɨɡien səvənhi rɨnəmak amasan. Irəha hətoni həhekɨr. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_36","072_8_36","LUK","8","36","36","Nənə səməme hənətoni nəri nəha, həni irapw tɨ nərmama me i mə iərmama nəha rɨnəfo muvehe məsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_37","072_8_37","LUK","8","37","37","Nənə nəkur Karasa səməme kamharə ipaka tɨ kwopun nəha həres Iesu mə trəpwəh irəha mamevən tɨ nəri nə mə həhekɨr pɨk anan. Ro iamɨnhi irə in rəputə ia nɨtətə ouihi mə trɨrərɨɡ. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_38","072_8_38","LUK","8","38","38","Iərmama sə nəremhə me həməier irə rase in mə trəseni in pwəh revən irau min. Mətə Iesu rərhi pen i ramevən, mɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_39","072_8_39","LUK","8","39","39","“Tikrərɨɡ mevən fwe imwam, mɨni irapw narimnari me i Kumwesən rɨno mik.” Nənə iərmama nəha revən ia kwopun me pam fwe ia taon səvənhi, mamɨni irapw narimnari me nəha Iesu rɨno min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_40","072_8_40","LUK","8","40","40","Nəpɨn Iesu rɨrərɨɡ pehe mwi ia nɨkare nui asori, nərmama me həuvən tukwe. Rerɨnraha raɡien tɨ nəri nə mə kamheitenhi in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_41","072_8_41","LUK","8","41","41","Iərmama riti fwe ikɨn nəɡhɨn nə Jaeras. In iəmə asori riti səvəi nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel. Ruvehe mɨnɨmwi nukurhun mi ia nəmri Iesu, mamase in mə truvehe ia nimwə səvənhi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_42","072_8_42","LUK","8","42","42","tɨ nəri nə mə prən ouihi səvənhi ramemhə na tremhə. Prənouihi nəha səvənhi in əpa kuatia. Nuk səvənhi ipaka reste twelef. Nəpɨn Iesu ravən mamevən, nərmama həpɨk həukuraukurau irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_43","072_8_43","LUK","8","43","43","Pran riti nəha ikɨn ruvehe ramemhə ia nemhəien səvəi nɨpran. Nemhəien nəha rɨnarə rerɨn irə muvehi nuk twelef. In rɨnouraha pam mane səvənhi ia tokta me, mətə iərmama riti riwən ko ro in rəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_44","072_8_44","LUK","8","44","44","Prən nəha rukurirə Iesu, muvehe, mɨrapi nusvenhi tɨnari səvənhi. Təkwtəkwuni a mwi nɨmwapw rama, nemhəien səvənhi ro sampam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_45","072_8_45","LUK","8","45","45","Nənə Iesu rɨni mə, “Sin nəha rɨrapi iou?” Mɨreɡi nərmama pam həni mə rɨpko mhə irəha. Nənə Pita rɨni mə, “Iərɨmənu. Nərmama həpɨk kamhərer kurkurau ik, mamhəsɨɡiəsɨɡi ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_46","072_8_46","LUK","8","46","46","Mətə Iesu rɨni mə, “Rekəm. Iakukurən mə iərmama riti rɨrapi iou. Iakreɡi nəɡsek rier ia nirak, mevən mo nari riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_47","072_8_47","LUK","8","47","47","Nənə nəpɨn prən nəha rətoni mə ko in rɨpkərkwafə mhə, ruvehe mamətəmnɨmwɨn, mɨnɨmwi nukurhun mi ia nəmri Iesu, mɨni irapw ia nəmri nərmama me pam mə in rɨrapi Iesu tɨ nəfe mɨne rɨnəfo məsanɨn akwauakw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_48","072_8_48","LUK","8","48","48","Nənə Iesu rɨni pen tɨ prən i mə, “Nərɨk, nahatətəien səim rɨno raka ik ikuvehe məsanɨn. Evən. Nəmərinuien trarə tukw ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_49","072_8_49","LUK","8","49","49","Nəpɨn Iesu raməɡkiari ihi, iərmama riti ruku pen ia nimwə səvəi iəmə asori nəha Jaeras, muvehe mɨni mə, “Səim prən ouihi ruvamhə raka. Ramasan mə ikɨni pen tɨ iahatən i mə in trəpwəh pehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_50","072_8_50","LUK","8","50","50","Mətə nəpɨn Iesu rɨreɡi nəɡkiariien nəha, rɨni pen tɨ Jaeras i mə, “Tikəpwəh nehekɨrien, mɨni a nɨpərhienien ia nirak, nənə prən ouihi səim trəsanɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_51","072_8_51","LUK","8","51","51","Nəpɨn Iesu rapirapw ia nimwə səvəi Jaeras, rɨpkəseni mhə nərmama me pam mə tuhəuvnimwə irəha min, mətə rəseni əpa Pita mɨne Jon mɨne Jemes mɨne tata mɨne mama səvəi prən ouihi nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_52","072_8_52","LUK","8","52","52","Nərmama me pam kamhasək mamhəkwein əpwəmwɨs tɨ prən ouihi nəha, mətə Iesu rɨni mə, “Rəfo kɨmiaha hiamasək? Prənouihi nəha rɨpkemhə mhə, mətə ramapri a.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_53","072_8_53","LUK","8","53","53","Irəha həreɡi harɨs ia Iesu. Irəha həukurən mə prən ouihi nəha ruvamhə raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_54","072_8_54","LUK","8","54","54","Mətə Iesu ruvehi rəɡi prən ouihi nəha, mɨni mə, “Prənouihi, ərer.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_55","072_8_55","LUK","8","55","55","Nənə nɨmɨruien səvənhi ruvehe. Təkwtəkwuni a mwi rɨskəmter. Nənə Iesu rɨni mə tukuvei pen nəveɡɨnien min pwəh rəni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK8_56","072_8_56","LUK","8","56","56","Tata mɨne mama səvəi prən ouihi nəha nənimenrau rier, mətə Iesu rɨnise pen tɨ nirau i mə trouəpwəh nɨniien tɨ iərmama riti nəfe in rɨno. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_1","072_9_1","LUK","9","1","1","Iesu rəkwein nərmama səvənhi twelef həuvehe mhousəsɨmwɨn irəha me. Nənə in ruvei pen nɨskaiien mɨnraha. Ia nɨskaiien nəha irəha həukurən nɨfi rakaien nemhəien me ia nərmama. Nənə in ruvei pen mwi nasoriien mɨnraha. Ia nasoriien nəha irəha həukurən nəkoui irapwien nəremhə me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_2","072_9_2","LUK","9","2","2","Nəpɨn Iesu ruvei pen pam, rərhi pen irəha mə tuhəuvən mhəvisau irapw nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə, nənə mho nərmama səməme kamhemhə həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_3","072_9_3","LUK","9","3","3","In rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tihəpwəh nuvehiien narimnari me səvəi suatuk səkɨmiaha rəmwhen ia kaskɨn, uə tənərɨpw, uə nəveɡɨnien, uə mane. Kɨmiaha tiharkahu ia karkahu kuatia a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_4","072_9_4","LUK","9","4","4","Nəpɨn tihəuvən ia kwopun riti, nənə mhəuvnimwə ia nimwə riti, nimwə nə in nə tiharə irə meste hiəier ia kwopun nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_5","072_9_5","LUK","9","5","5","Trɨni mɨnuə hiəuvən ia taon riti, mətə nərmama me ikɨn həpkəsevər mhə ia rerɨnraha tukumiaha, nəpɨn hiəier ia taon səvənraha, tihounouini raka nɨməkwrur ia nɨsumiaha tɨ nahatən penien mə irəha həno noien ərəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_6","072_9_6","LUK","9","6","6","Nənə nərmama me twelef səvəi Iesu həier, mhəuvən ia rukwənu me, mamhəvisau irapw nəɡkiariien amasan, mamho nərmama səməme kamhemhə ia kwopun me pam həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_7","072_9_7","LUK","9","7","7","Herot, iəmə Rom sə ramərɨmənu ia tənə Kalili, rɨreɡi narimnari me nəha Iesu ramo. Ia nəpɨn nəha nətərɨɡien səvənhi rəvsausɨni tɨ nəri nə mə nərmama me nepwɨn kamhəni mə Jon Paptaes rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_8","072_9_8","LUK","9","8","8","Nənə nərmama me nepwɨn kamhəni mə Profet Elaeja ruvəier pehe mwi. Nənə nərmama me nepwɨn mwi kamhəni mə profet kupwən riti rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_9","072_9_9","LUK","9","9","9","Nənə Herot rɨni mə, “Jon iakɨnərai raka kənkapwə. Mətə sin mwi iərmama i iakamreɡi nəvisauien irə?” Ro iamɨnhi raməmwur mə trətə Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_10","072_9_10","LUK","9","10","10","Nəpɨn aposol me hərərɨɡ mhəuvehe mwi tɨ Iesu, həni pen tukwe in narimnari me pam səməme həno. Nənə in riri raka əpa irəha, mharaka ia nərmama mhəuvən ia taon riti nəɡhɨn nə Petsaeta. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_11","072_9_11","LUK","9","11","11","Nəpɨn nərmama me həreɡi mə Iesu ramevən fwe ikɨn, kamhəkurirə pen in. Nəpɨn Iesu rətoni irəha, rerɨn raɡien. In rəkwein irəha həuvehe, nənə rəɡkiari mɨnraha ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə, mo səməme nemhəien ramarə ia nirəha həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_12","072_9_12","LUK","9","12","12","Rɨnaməruarəv meri na trivə. Nərmama səvənhi twelef həuvehe, mhəni pen tukwe in mə, “Ramasan mə tikərhi pen nərmama me i həuvən ia rukwənu me mɨne nəmhien me kwərha ipaka pwəh hətui kwopun me səvəi napriien mɨne nəveɡɨnien tɨ nəri nə mə kwopun i narimnari me həiwən ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_13","072_9_13","LUK","9","13","13","Mətə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha nə tihəuvei pen nəveɡɨnien mɨnraha.” Mɨreɡi həni mə, “Kɨmaha iahəuvehi a bred krirum mɨne nəmu kəru. Rəfo? Ikokeikei mə kɨmaha tahəuvən mhəuvehi nəmri nəveɡɨnien sənəi nərmama me pam i?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_14","072_9_14","LUK","9","14","14","(Irəha həni iamɨnhi tɨ nəri nə mə nəpɨn həvsini a nərman me ia nirəha mətə ipaka faef-taosen.) Nənə Iesu rɨni pen tɨ səvənhi nərmama me i mə, “Kɨmiaha tihəuvən mho irəha həuai irəha me mhəkure əpəməpə me fifti ia təmwen kuatia.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_15","072_9_15","LUK","9","15","15","Nənə irəha həuvən mho nərmama me həkure rəmwhen Iesu rɨməni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_16","072_9_16","LUK","9","16","16","Nənə Iesu ruvehi bred me nəha krirum mɨne nəmu i kəru, məkwətə ia nɨmaɡouaɡou, məfwaki mɨni vivi Kumwesən tukwe, məkwsen, mauvei pen m səvənhi nərmama me mə irəha tuhəpeki pen m nərmama me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_17","072_9_17","LUK","9","17","17","Nərmama me pam hani nari tɨpwɨnraha rəsisi. Nənə nərmama me səvəi Iesu həvai pen nɨpərpəri nəveɡɨnien me nəha sə hənani mhəpwəh rukuər ia tənərɨpw irəha pam twelef. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_18","072_9_18","LUK","9","18","18","Nəpɨn riti Iesu in əpa raməfwaki irəha səvənhi me nərmama. Nənə rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nərmama kamhəni iou mə iou sin?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_19","072_9_19","LUK","9","19","19","Mɨreɡi həni mə, “Nərmama nepwɨn kamhəni ik mə Jon Paptaes. Mətə nepwɨn kamhəni ik mə Profet Elaeja. Nepwɨn mwi kamhəni ik mə profet kupwən riti sə rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_20","072_9_20","LUK","9","20","20","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Mətə kɨmiaha hiaməni mə iou sin?” Mɨreɡi Pita rɨni mə, “Ik Kristo sə Kumwesən rɨməni mə trərhi pehe ik ikuvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_21","072_9_21","LUK","9","21","21","Nənə Iesu rɨnise pen əknekɨn tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tihəpwəh nɨniien nəɡkiariien i tɨ iərmama riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_22","072_9_22","LUK","9","22","22","Nənə in rɨrɨpɨn nəɡkiariien səvənhi mɨni mə, “Iou Iəməti Iərmama takaməkeikei mɨreɡi nəmisəien me rɨpɨk. Nəmə asori me mɨne pris asori me mɨne nahatən me səvəi Loa tuhəuvei pehe təkutanraha miou. Tukousi əpune iou, nənə nəpɨn sə ro kahar irə iakətui mwi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_23","072_9_23","LUK","9","23","23","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nərmama me pam mə, “Iərmama sə rokeikei mə truvehe mo iərmama riti səiou traməkeikei məpwəh nətərɨɡien səvənhi, muvehi utə nei kamarkuaui səvənhi ia nəpɨn me, məvrani mukurirə iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_24","072_9_24","LUK","9","24","24","Iərmama sə rokeikei mə trəkwtəmhiri nɨmɨruien səvənhi trarfai irə. Mətə iərmama sə traraka ia nɨmɨruien səvənhi tukw iou truvehi nɨmɨruien rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_25","072_9_25","LUK","9","25","25","Trɨni mɨnuə iərmama riti rɨpeki pam narimnari me ia tɨprənə i mo səvənhi i, nənə kurirə ikɨn remhə, mətə rɨpkuvehi mhə nɨmɨruien rerɨn, noien nəha trəfasitu irə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_26","072_9_26","LUK","9","26","26","Iərmama sə traurɨs ia nəmri nərmama tɨ nɨniien mə in iərmama riti səiou, maurɨs mwi tɨ nəvisauien nəɡkiariien me səiou mɨnraha, Iou mwi Iəməti Iərmama, ia nəpɨn nəha takuvehe ia nɨskaiien səiou mɨne ia nɨskaiien səvəi tata səiou mɨne naɡelo ikinan me, takaurɨs tɨ nɨniien mə iərmama nəha in iərmama riti səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_27","072_9_27","LUK","9","27","27","Mətə iakani nɨpərhienien tukumiaha i nərmama nepwɨn kamhərer ia kwopun i tuhəpkemhə mhə meste tuhətoni nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə rier pehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_28","072_9_28","LUK","9","28","28","Nəpɨn Iesu rɨni pam nəɡkiariien me nəha, ipaka nəpɨn eit ruvehe mukurau, nənə in riri Pita mɨne Jemes mɨne Jon mutə parei ia təkuər riti mə trəfwaki. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_29","072_9_29","LUK","9","29","29","Nəpɨn raməfwaki, nənimen ruvehe mopə. Tɨnari səvənhi ruvehe məpsan mamser. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_30","072_9_30","LUK","9","30","30","Təkwtəkwuni a iərmama kəru krauəɡkiari irəhar min. Irau nə Moses mɨne Profet Elaeja. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_31","072_9_31","LUK","9","31","31","Krouier pehe ia nukuraanien asori, rauni narimnari me ia nɨkaren səvəi nemhəien səvənhi sə trɨpko mhə tui in revən mo sampam irə fwe ia Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_32","072_9_32","LUK","9","32","32","Ia nəpɨn nəha Pita mɨne James mɨne Jon haremhə napriien. Mətə nəpɨn harətui, harətoni nɨpwrai Iesu ramser iərmama kəru nəha krouərer irəhar min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_33","072_9_33","LUK","9","33","33","Nənə nəpɨn irau krɨnouəpwəh Iesu rauevən, Pita rɨni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu. Ramasan mə kɨmrahar iaharuvehe i. Pwəh kɨmrahar iaharo tənimwə kahar, riti səim, riti səvəi Moses, riti səvəi Profet Elaeja.” (Mətə Pita raməɡkiari əpnapen, mɨpkukurən amasan mhə nəfe rani.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_34","072_9_34","LUK","9","34","34","Nəpɨn in raməɡkiari ihi, nəpuə riti rɨnauvehe mɨnamousəman irəhar. Irəhar harətoni mə nəpuə nəha truveɡi irəhar. Harətoni harhekɨr. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_35","072_9_35","LUK","9","35","35","Nənə reri Kumwesən ruku pen ia nəpuə nəha, mɨni mə, “In nəha nərɨk sə iakuvərfi raka in. Kɨmiaha tihətərɨɡ in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_36","072_9_36","LUK","9","36","36","Nəpɨn Kumwesən rəɡkiari pam, harəti pen mharətoni Iesu əpa ramərer. Kurirə ia nəpɨn nəha irəhar harəpnapen, mharəpwəh nɨniien tɨ iərmama riti nəfe harənətoni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_37","072_9_37","LUK","9","37","37","Kɨni rakwakwi irə, nəpɨn irəha həneiwaiu raka ia təkuər nəha, nərmama həpɨk həuvehe tɨ Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_38","072_9_38","LUK","9","38","38","Nənə iərmama riti sə ramərer ia reri nərmama me nəha rəkwein əpwəmwɨs, mɨni mə, “Iahatən. Iakase ik. Tiko muvehe mətə ro nərɨk. In kwənkwan kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_39","072_9_39","LUK","9","39","39","Ia nəpɨn me nənɨmwɨn ərəha riti raməkwtəmhiri in, mamo in ramərkərinari mamasək əpwəmwɨs, mamərkərekər, nɨsəkwan ramaiu. Nənɨmwɨn ərəha nəha ro pɨk nəmisəien min, ko rɨpkaraka akwauakw mhə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_40","072_9_40","LUK","9","40","40","Iakɨnəres raka səim nərmama me mə irəha tuhəkoui irapw i, mətə ko həpko mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_41","072_9_41","LUK","9","41","41","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Kɨmiaha nəkur ipwet mɨne nahatətəien səkɨmiaha riwən. Noien səkɨmiaha rikou. Tsarə kɨtaha miou meste nəfe nəpɨn? Tɨneisən mɨne iakapwɨs kɨmiaha? Tiko miri nərɨm muvehe i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_42","072_9_42","LUK","9","42","42","Nəpɨn iəkunouihi nəha ramavən ihi mauvehe, iəremhə ruvehi in mouini irapw ia tɨprənə, mamo in ramərkərekər. Mətə Iesu rɨnise pen tɨ nənɨmwɨn ərəha, mo iəmə ouihi nəha ruvehe məsanɨn. Nəpɨn rɨnəsanɨn raka Iesu ruvehi in muvei pen m səvənhi tata. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_43","072_9_43","LUK","9","43","43","Nənə nərmama pam səməme hətoni nəri asori nəha Iesu rɨno ia nɨskaiien səvəi Kumwesən nənimenraha rier. Mətə nəpɨn irəha pam kamhərkəri ihi nari ia narimnari me nəha in ramo, Iesu rɨni pen tɨ səvənhi nərmama me i mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_44","072_9_44","LUK","9","44","44","“Pwəh nəɡkiariien me i həuvnimwə amasan ia nəkwəreɡɨmiaha. Trɨpko mhə tui kuvei pen iou, Iəməti Iərmama, ia rəɡi nərmama.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_45","072_9_45","LUK","9","45","45","Mətə irəha həreɡi nəɡkiariien i həreirei nɨpwran. Kumwesən rərkwafə i mə ko irəha həpkətoni mhə. Nənə həhekɨr tɨ nəresien Iesu mə nəfe nɨpwrai nəɡkiariien i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_46","072_9_46","LUK","9","46","46","Ia nəpɨn nəha nərmama me səvəi Iesu hənaməvisə mɨnraha me mə sin ia nirəha in rasori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_47","072_9_47","LUK","9","47","47","Mətə Iesu rukurən nətərɨɡien səvənraha. Ro pen in ruvehi iəkunouihi riti, mərpwi ia nɨkaren, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_48","072_9_48","LUK","9","48","48","nənə mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iərmama sə trəsevər ia rerɨn tɨ iəkunouihi i ia nəɡhɨk, raməsevər mwi ia rerɨn tukw iou. Iərmama sə raməsevər ia rerɨn tukwe iou rəmwhen mə raməsevər mwi ia rerɨn tɨ Kumwesən sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iərmama sə truvehi irapw in ia kɨmiaha in nə iərmama sə rasori ia kɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_49","072_9_49","LUK","9","49","49","Mɨreɡi Jon rɨni mə, “Iahatən, kɨmaha iahətoni iərmama riti raməkoui irapw nəremhə me ia nəɡhɨm. Iahaməmwur mə tahənise in tɨ nəri nə mə rɨpko mhə in kɨmaha riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_50","072_9_50","LUK","9","50","50","Mətə Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Kɨmiaha tihəpwəh nɨniseien in. Iərmama sə rɨpkɨni ərəha mhə kɨmiaha in kɨmiaha riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_51","072_9_51","LUK","9","51","51","Rɨnauvehe ipaka tɨ nəpɨn nəha Kumwesən truvehi Iesu mutə mevən ia neiai. Iesu nətərɨɡien səvənhi ruvehe mɨskai mə traməkeikei mevən fwe Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_52","072_9_52","LUK","9","52","52","Nənə in rərhi pen nərmama nepwɨn mə tuhəkupwən irə. Irəha həuvən mhəier pen ia rukwənu riti səvəi nəkur Sameria mə tuhəpnəpenə ia narimnari me kurirə Iesu ruvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_53","072_9_53","LUK","9","53","53","Mətə nərmama ia kwopun nəha həpkəseni mhə Iesu mə truvehe imwənraha tɨ nəri nə mə irəha həuvəukurən raka nətərɨɡien səvənhi rɨskai mə traməkeikei mevən fwe Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_54","072_9_54","LUK","9","54","54","Nəpɨn iərmama mi kəru səvənhi mi Jemes mɨne Jon krouətə noien nəha, krouni mə, “Iərɨmənu. Ikokeikei mə kɨmrau trouəkwein napw pwəh ruku pen fwe ia neiai meiwaiu pehe mahi əmwesi irəha?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_55","072_9_55","LUK","9","55","55","Mətə Iesu ruvsini in mɨnise pen əknekɨn tɨ nirau i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_56","072_9_56","LUK","9","56","56","Nənə irəha həuvən mwi ia rukwənu əpə riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_57","072_9_57","LUK","9","57","57","Nəpɨn riti Iesu mɨne nərmama me səvənhi kamhesi pen suatuk mamhəuvən. Nənə iərmama riti rɨni pen tukwe in mə, “Takukurirə ik kwopun pəku tikevən ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_58","072_9_58","LUK","9","58","58","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Kuri əprmɨn me səvənraha nɨpəɡ rarə. Menu me ia nɨmaɡouaɡou təpwaɡenraha rarə. Mətə iou, Iəməti Iərmama, kwopun səiou riwən mə takapri ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_59","072_9_59","LUK","9","59","59","Nənə Iesu rɨni pen tɨ iərmama riti mwi mə, “Kurirə iou.” Mətə iərmama nəha rɨni mə, “Iərɨmənu. Takukurirə ik, mətə pwəh iakukupwən mevən mɨnɨmwi raka səiou tata.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_60","072_9_60","LUK","9","60","60","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Nərmama səməme həpkukurirə mhə iou rəmwhen mə həuvamhə raka. Pwəh irəha hənɨmwi nərmama me səvənraha səməme həuvamhə. Mətə ik tiko muvehe, mevən məvisau irapw nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_61","072_9_61","LUK","9","61","61","Nənə iərmama riti mwi rɨni mə, “Iərɨmənu. Takukurirə ik, mətə pwəh iakevən məsəkɨr raka m nəkur imwak me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK9_62","072_9_62","LUK","9","62","62","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Trɨni mɨnuə iərmama rauvehi kəkur i kau ravi, mɨnamostat mɨnamərar, maməti kurirə, rɨpko mhə in iəmə amasan riti sə truvehi wok ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_1","072_10_1","LUK","10","1","1","Kurirə irə Iərɨmənu səkɨtaha rərpwi rəɡɨn ia nərmama me nepwɨn mwi irəha pam sefenti-tu, mərhi pen irəha mə tuhəkupwən irə, mhəuvən kəru kəru ia taon me mɨne rukwənu me pam sə in mwi trukurirə pen irəha mevən ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_2","072_10_2","LUK","10","2","2","In rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nəveɡɨnien sə ruvəmruə raka fwe ia nəmhien rasori pɨk, mətə nərmama səməme kamhəpeki pehe houihi a. Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihaməkeikei mhəfwaki m Kumwesən sə ramərɨmənu ia nəmhien, mhəres in mə trərhi pen nərmama nepwɨn mwi həuvən fwe ia nəmhien səvənhi mhəpeki nəveɡɨnien sə ruvəmruə, mhəpeki mhəuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_3","072_10_3","LUK","10","3","3","Kɨmiaha tihəuvən, mətə tihaməkeikei mhəukurən nəri i. Iakamərhi pen kɨmiaha mə tihəuvən mhəmwhen ia kwəti sipsip me sə kamhərer ia kurkwai kuri əprmɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_4","072_10_4","LUK","10","4","4","Tihəpwəh nuvehiien tənərɨpw sə kavai pen mane irə, uə tənərɨpw sə kavai pen nəveɡɨnien irə, uə put səkɨmiaha. Tihəpwəh napwɨsien ia suatuk, mhəɡkiari kɨmiaha iərmama riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_5","072_10_5","LUK","10","5","5","Nəfe nimwə tihəuvnimwə irə, tihəkupwən mhəni mə, ‘Nəmərinuien ramarə ia nimwə i.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_6","072_10_6","LUK","10","6","6","Trɨni mɨnuə iərmama səvəi nimwə nəha rokeikei nəmərinuien nəha, nəmərinuien səkɨmiaha trəuiui in. Mətə mə rekəm, trɨrərɨɡ mwi tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_7","072_10_7","LUK","10","7","7","Kɨmiaha tihamarə rerɨn ia nimwə kuatia a, mhəpwəh nevən əpnapenien ia nimwə me. Nəfe nari irəha tuhəuvei pehe m kɨmaha, tihəuvehi mhani mhənɨmwi. Tiho iamɨnha irə tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəmwhen ia nərmama kamhowok. Ratukwatukw mə irəha tuhərəku pehe narimnari me nəha m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_8","072_10_8","LUK","10","8","8","Trɨni mɨnuə kɨmiaha hiəuvən ia taon riti, nənə nərmama me ikɨn həuvehi puvnimwə kɨmiaha ia nimwə me səvənraha, tihani nəfe nəveɡɨnien sə tuhəuvei pehe m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_9","072_10_9","LUK","10","9","9","Nərmama səməme nemhəien rarə ia nirəha, tiho irəha həuvehe mhəsanɨn. Tihəni pen tɨ nirəha i mə, ‘Nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə ruvəuvehe ipaka tukumiaha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_10","072_10_10","LUK","10","10","10","Mətə trɨni mɨnuə kɨmiaha hiəuvən ia taon riti, nənə nərmama me ikɨn həpwəh nəsevərien ia rerɨnraha tukumiaha, tihəuvən, mhərer ia kurkwai suatuk me, mhəni irapw iamɨnhi irə mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_11","072_10_11","LUK","10","11","11","‘Nɨməkwrur ia taon i səkɨmiaha i raməmak ia nɨsumaha, kɨmaha tahahakwi raka tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəno noien ərəha. Kɨmiaha tihaməkeikei mhəukurən nəri i. Nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə ruvəuvehe ipaka tukumiaha, mətə kɨmiaha hiənəpwəh.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_12","072_10_12","LUK","10","12","12","Iou iakani pehe tukumiaha i ia nəpɨn nəha Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me irə nərpwɨnien səvəi nərmama ia taon nəha trɨskai məpi raka nərpwɨnien səvəi nəkur Sotom.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_13","072_10_13","LUK","10","13","13","“Trərəha anan tukumiaha nəkur Korasin! Trərəha anan tukumiaha nəkur Petsaeta! Iakɨno raka nɨmtətien asori me ia taon mi səkɨmiaha, mətə kɨmiaha hiəpkəpwəh mhə noien ərəha me səkɨmiaha. Rɨpɨni mɨnuə iakɨno nɨmtətien me nəha ia taon mi nəha Taea mɨne Saeton, tui raka ko nərmama me ikɨn hənarkahu raka tɨnari ivɨs, mhəkure ia nɨmwrakw, mhəpwəh noien ərəha me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_14","072_10_14","LUK","10","14","14","Mətə ia nəpɨn nəha Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me irə nərpwɨnien səkɨmiaha trɨskai məpi raka nərpwɨnien səvəi nəkur Taea mɨne Saeton. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_15","072_10_15","LUK","10","15","15","Nənə kɨmiaha nəkur Kapaneam. Tukəfo ia kɨmiaha? Ko kuvehi utə kɨmiaha hiəuvən ia neiai? Rekəm! Tukuvehi irapw kɨmiaha hiəuvən inhərɨpw Imwei Nəkur Həuvamhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_16","072_10_16","LUK","10","16","16","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mə, “Iərmama sə ramətərɨɡ ia nəɡkiariien səkɨmiaha rəmwhen mə ramətərɨɡ mwi ia nəɡkiariien səiou. Iərmama sə rauvei pen təkutan m kɨmiaha rəmwhen mə rauvei pehe mwi təkutan miou. Nənə iərmama sə rauvei pehe təkutan miou rəmwhen mə rauvei pen mwi təkutan m Kumwesən sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_17","072_10_17","LUK","10","17","17","Nərmama me nəha irəha pam sefenti-tu hərərɨɡ mwi mhəuvehe tɨ Iesu, mamhaɡien, mamhəni mə, “Iərɨmənu. Nəremhə me irəha mwi ho nəkwamaha nəpɨn iahəɡkiari mɨnraha ia nəɡhɨm.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_18","072_10_18","LUK","10","18","18","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakɨnətoni kərarki irapw Setan rier ia neiai meiwaiu pehe rəmwhen ia nouapɨrien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_19","072_10_19","LUK","10","19","19","Həreɡi ro. Iakuvəuvei pehe raka nasoriien m kɨmiaha. Kɨmiaha hiəukurən neivəien ia snek me mɨne mimi me sə kamhəpi mamho nəmisəien m nərmama. Iakɨməuvehi utə kɨmiaha hiasori ia nɨskaiien me pam səvəi Setan. Nari riti riwən tro nəmisəien m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_20","072_10_20","LUK","10","20","20","Nəri nəha ro nɨpərhienien. Mətə rərəha kɨmiaha hiamaɡien tɨ nəri nə mə nəremhə me kamho nəkwamiaha. Kɨmiaha tihaməkeikei mhaɡien tɨ nəri nə mə Kumwesən ruvərai pen raka nəɡhɨmiaha fwe ia neiai.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_21","072_10_21","LUK","10","21","21","Ia nəpɨn a mwi nəha Iesu rerɨn ruvehe mukuər ia naɡienien səvəi Nənɨmwɨn Ikinan, nənə in rɨni mə, “Tata səiou Iərɨmənu ia neiai mɨne tɨprənə iakani tanak tukw ik tɨ nəri nə mə ikɨnərkwafə narimnari me i. Nərmama səməme həukurən nari mɨne səməme kɨnahatən amasan irəha həpkətoni mhə. Mətə iko pui pen m nərmama səməme həmwhen ia nɨpwnəti nəkwərhakwərha me hətoni. Ouəh, Tata. Nəri nəha ikɨno ramesi pen a nətərɨɡien amasan səim. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_22","072_10_22","LUK","10","22","22","Tata səiou rɨnəmri pehe raka narimnari me pam ia tɨpaɡe rəɡɨk, iou tɨni. Nənə iərmama riti riwən rukurən iou, mətə Tata səiou əpa. Nənə iərmama riti riwən rukurən səiou Tata. Iou əpa mɨne nərmama me nəha səməme rerɨk raɡien mə tako pui pen in mɨnraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_23","072_10_23","LUK","10","23","23","Iesu ruvsini in, məɡkiari pen əpa m səvənhi nərmama me, mɨni mə, “Rerɨmiaha traɡien tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiamətə narimnari me i ia nəmrɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_24","072_10_24","LUK","10","24","24","Iakani pehe tukumiaha i mə fwe kupwən profet me həpɨk mɨne kiɡ me həpɨk hokeikei mə tuhətə narimnari me i hiamətə, mətə həpkətə mhə. Hokeikei mə tuhəreɡi nəɡkiariien me i hiamreɡi, mətə həpkreɡi mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_25","072_10_25","LUK","10","25","25","Ia nəpɨn nəha, iahatən riti səvəi Loa rokeikei mə trɨreɡi atukwatukw ro Iesu mə trəfni irə. Ro pen rɨskəmter, mɨni mə, “Iahatən. Takəfo irə muvehi nɨmɨruien rerɨn?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_26","072_10_26","LUK","10","26","26","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Nəkukuə Ikinan rani nəfe? Nəpɨn ikəvsini Loa nəha mɨreɡi rɨməfni irə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_27","072_10_27","LUK","10","27","27","Mɨreɡi iahatən səvəi Loa rɨni mə, “Tikaməkeikei mokeikei Iərɨmənu Kumwesən səim ia rerɨm me pam, mokeikei in ia nɨmɨruien me pam səim, mokeikei in ia nɨskaiien me pam səim, mokeikei in ia nətərɨɡien me pam səim, nənə tikaməkeikei mokeikei piam rəmwhen ikokeikei atukw a ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_28","072_10_28","LUK","10","28","28","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Nəɡkiariien səim ratukwatukw. Trɨni mɨnuə iko narimnari me i Nəkukuə Ikinan rani, tikuvehi nɨmɨruien irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_29","072_10_29","LUK","10","29","29","Mətə iahatən səvəi Loa rokeikei mə treikuə irə mə in iəmə atukwatukw. Ro pen rɨni pen tɨ Iesu i mə, “Sin nə piak?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_30","072_10_30","LUK","10","30","30","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Iərmama riti rier ia Jerusalem mameiwaiu mamevən ia Jeriko. Nərmama nepwɨn sə kamhakres həkwtəmhiri, mhəpeki raka mane mɨne tɨnari səvənhi, mhousi in, mhap raka irə, mhəpwəh raməmak ipaka remhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_31","072_10_31","LUK","10","31","31","Ia nəpɨn nəha pris riti ramesi pen suatuk nəha, mətoni iəmə nəha, rukurau irə ia nɨkare suatuk mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_32","072_10_32","LUK","10","32","32","Kurirə irə kwənəkwus riti səvəi Livae sə ramasitu ia pris me ro mwi iamɨnhi, muvehe ia kwopun nəha, mətoni iəmə nəha, mukurau mwi irə ia nɨkare suatuk mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_33","072_10_33","LUK","10","33","33","Mətə iəmə Sameria riti in mwi ramesi pen suatuk nəha, ruvehe ia kwopun nəha iəmə nəha raməmak ikɨn. Nəpɨn rətoni iəmə nəha, rerɨn rərkwəpɨr tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_34","072_10_34","LUK","10","34","34","In revən ipaka tukwe maikuas ia nɨmwapw me səvənhi ia oel mɨne waen, nənə muveɡi tərini nɨmwapw me, mərəhi utə iəmə nəha mukurei pen in ia təkure toɡki səvənhi, nənə muvehi mevən ia nimwə sə kamərəku pen kamapri ikɨn, mamətui amasan tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_35","072_10_35","LUK","10","35","35","Kɨni rakwakwi irə, ruvehi irapw silin kəru kɨno ia silva, muvei pen m iərmama nəha sə kamərəku pen min kamapri ia nimwə səvənhi, mɨni mə, ‘Tikətui amasan tɨ iəmə i. Trɨni mɨnuə ikouraha mane me nepwɨn səim məpi raka səməmi iakauvei pehe mik, nəpɨn takrərɨɡ muvehe, takərpwɨn pehe mik.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_36","072_10_36","LUK","10","36","36","Nənə Iesu rəres mə, “Ikaməfətərɨɡ irə? Sin ia nirəhar i ro rəmwhen ia in piəvi iəmə nəha nərmama səməme kamhakres həkwtəmhiri?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_37","072_10_37","LUK","10","37","37","Mɨreɡi iahatən səvəi Loa rɨni mə, “Sə nəha rɨnapi tukwe masitu irə.” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Ik tikevən mo mwi iamɨnhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_38","072_10_38","LUK","10","38","38","Nəpɨn Iesu mɨne nərmama me səvənhi kamhesi pen suatuk səvənraha mamhəuvən, həier pen ia rukwənu riti. Pran riti fwe ikɨn nəɡhɨn nə Marta rəsevər ia nimwə səvənhi mə Iesu truvnimwə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_39","072_10_39","LUK","10","39","39","Prən nəha piəvni riti nəɡhɨn nə Meri. Nəpɨn Iərɨmənu səkɨtaha ruvnimwə pehe, Meri revən məkure ipaka tukwe, mamətərɨɡ nəɡkiariien səvənhi sə ramahatən nərmama me irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_40","072_10_40","LUK","10","40","40","Mətə Marta ko rɨpkəkure mhə mhətərɨɡ i tɨ nəri nə mə rasui raka pɨk nəveɡɨnien sənəi nərmama. Nənə in revən tɨ Iesu, mɨni mə, “Iərɨmənu. Rəfo? Ratukwatukw mə piak rəpwəh iou, iou əpa iakasui raka nəveɡɨnien sənəi nərmama me? Ni pen tukwe in mə traməkeikei masitu ia nirak.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_41","072_10_41","LUK","10","41","41","Mətə Iərɨmənu səkɨtaha rɨni pen tukwe in mə, “Marta, Marta! Ikamətərɨɡ tɨ narimnari me rɨpɨk. Rerɨm ko rɨpkapwɨs mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK10_42","072_10_42","LUK","10","42","42","Mətə nari kuatia a kɨmiaha tihaməkeikei mho. Tihətərɨɡ ia nəɡkiariien səiou. In nə ramasan pɨk, Meri ramo. Ro pen iou takəpwəh nɨniseien in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_1","072_11_1","LUK","11","1","1","Nəpɨn riti Iesu raməfwaki ia kwopun riti, məfwaki pam, nənə iərmama riti səvənhi rɨni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu. Tikahatən ro kɨmaha tahəfəfwaki irə rəmwhen ia Jon rɨnahatən nərmama me səvənhi irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_2","072_11_2","LUK","11","2","2","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nəpɨn kɨmiaha tihəfwaki, tihəni iamɨnhi irə mə, ‘Tata, pwəh nərmama həsiai nəɡhɨm ro ikinan i. Pwəh nɨtətə sə ikamərɨmənu irə ruvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_3","072_11_3","LUK","11","3","3","Tikuvei pehe nəveɡɨnien sənəmaha rəmwhen səvəi nəpɨn ipwet. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_4","072_11_4","LUK","11","4","4","Tikenouenou noien ərəha me səkɨmaha tɨ nəri nə mə kɨmaha mwi iahamenouenou noien ərəha me səməme nərmama hamo ia kɨmaha. Tikəpwəh niri penien kɨmaha ia kwopun tahəmwei ia nərəhaien ikɨn.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_5","072_11_5","LUK","11","5","5","Nənə Iesu rarə mɨni pen mwi tɨ nirəha i mə, “Sin ia kɨmiaha trevən tɨ in riti ia kurkwai nəpɨn ia nəpɨn, nənə mɨni pen tukwe in mə, ‘Iou riti. Uvei pehe ro bred kahar. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_6","072_11_6","LUK","11","6","6","Piak riti ruku pen isipwɨn muvehe təkwtəkwuni, mətə nəveɡɨnien sənak riwən mə takuvei pen min’? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_7","072_11_7","LUK","11","7","7","Iəmə nəha ia nəkwai nimwə trəɡkiari mə, ‘Tikəpwəh nometəien iou. Iakɨnərəpinhə raka. Kɨmaha nəkwərhakwərha me səiou iahənapri raka. Ko iakəpwəh nɨskəmterien muvei pehe nari riti mik.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_8","072_11_8","LUK","11","8","8","Nənə Iesu rɨni mə, “Nɨpərhienien iəmə nəha rɨni mɨnuə ko in rɨpkɨskəmter mhə muvei pen nari riti min. Mətə iakani pehe tukumiaha i in trɨskəmter muvei pen nəfe nari iərmama nəha raməres i. In trɨpko mhə iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə raməkwein iərmama nəha mə in riti, mətə in tro tɨ nəri nə mə iərmama nəha rəres in, məpwəh naurɨsien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_9","072_11_9","LUK","11","9","9","Iakani pehe tukumiaha i trɨni mɨnuə kɨmiaha hiokeikei nari riti, ramasan mə tihəres, nənə tukuvei pehe m kɨmiaha. Tihətui əmisə i, nənə tihətoni. Tihəkunkun ia təpinhə, nənə tukəsevər tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_10","072_11_10","LUK","11","10","10","Iərmama sə raməres nari truvehi nari. Iərmama sə ramətui əmisə nari trətoni. Iərmama sə rakunkun ia təpinhə tukəsevər tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_11","072_11_11","LUK","11","11","11","Sin ia kɨmiaha tata me nəpɨn iəkunouihi səvənhi rəres nəmu, trəpwəh nuvei penien nəmu, mətə truvei pen snek min? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_12","072_11_12","LUK","11","12","13","Uə trɨni mɨnuə rəres kwənəre menu, truvei pen mimi sə trəpi mo nəmisəien min? Rekəm! Kɨmiaha tihaməkeikei mhəuvei pen narimnari amasan me m nəkwərhakwərha me səkɨmiaha. Mə kɨmiaha nəkur ərəha hiəukurən noien iamɨnhi irə, hiaməfətərɨɡ ia Tata səkɨmiaha ia neiai? In truvei pen Nənɨmwɨn Ikinan rasori mwi m nərmama səməme kamhəres in tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_14","072_11_14","LUK","11","14","14","Nəpɨn riti Iesu raməkoui irapw iəremhə riti sə ramarə ia iərmama riti. Iərmama nəha ko rɨpkəɡkiari mhə, mətə nəpɨn iəremhə ruvəier irə, rɨnaməɡkiari. Nənə nərmama me hətoni hərkərinari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_15","072_11_15","LUK","11","15","15","Mətə irəha me nepwɨn həni mə, “Iəmə nəha raməkoui irapw nəremhə me ia nɨskaiien səvəi Pielsepul, iəremhə sə in rasori ia nəremhə me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_16","072_11_16","LUK","11","16","16","Nərmama nepwɨn mwi kamhəres pen Iesu i mə, “Ko iko ro nɨmtətien riti sə ruku pen ia neiai pwəh iahətoni mhəukurən mə ik pərhien Kumwesən rərhi pehe ik?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_17","072_11_17","LUK","11","17","17","Mətə Iesu ruvəukurən raka nətərɨɡien səvənraha, nənə rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Trɨni mɨnuə ieni riti ruai narəien səvənhi ro kəru irə, nərmama me səvənhi kamhousi irəha me, nɨtətə sə ieni nəha ramərɨmənu irə truvehe mərəha. Trɨni mɨnuə nərmama səməme kamharə ia nəkwai nimwə riti həuai narəien səvənraha ro kəru irə, kamhousi irəha me, irəha ko həpkarə amasan mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_18","072_11_18","LUK","11","18","18","Trɨni mɨnuə Setan ruai narəien səvənhi ro kəru irə, raməkoui irapw nəremhə me səvənhi ia nərmama, nɨtətə sə in ramərɨmənu irə trəfərer əpwəmwɨs? Trəsas miwən. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiaməni iou mə iou iakaməkoui irapw nəremhə me ia nɨskaiien səvəi Pielsepul. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_19","072_11_19","LUK","11","19","19","Trɨni mɨnuə nəɡkiariien nəha səkɨmiaha ro nɨpərhienien, rəfo ia nərmama me səkɨmiaha? Irəha kamhəkoui irapw nəremhə me ia nɨskaiien səvəi sin? Səvəi Setan? Rekəm! Ro pen ramasan mə irəha həkiri nəɡkiariien i səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_20","072_11_20","LUK","11","20","20","Mətə iou iakaməkoui irapw nəremhə me ia nɨskaiien səvəi Kumwesən. Noien nəha ramahatən pen mə nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə ruvəuvehe raka tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_21","072_11_21","LUK","11","21","21","Nəpɨn iəmə skai riti rauvehi narimnari me səvəi naruaɡənien ia rəɡɨn, mamərer tukuahaɡ ia nimwə səvənhi, nautə me səvənhi iərmama riti ko rɨpkuvehe mhə makres i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_22","072_11_22","LUK","11","22","22","Mətə trɨni mɨnuə iəmə riti nɨskaiien səvənhi rasori mwi irə ruvehe, in traruaɡən irau min ruvehi irapw in, mɨpeki raka narimnari me səvənhi sə ramərer irə mamaruaɡən. Nənə kurirə irə, in truai narimnari me sə in rɨməpeki raka ia rəɡi iəmə skai nəha, mɨpeki pen mɨne in me nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_23","072_11_23","LUK","11","23","23","Iərmama sə rɨpkukurirə mhə iou in raman əpə ia nirak. Nənə iərmama sə rɨpkasitu mhə ia nirak, mɨpeki nərmama mhəuvehe tukw iou, in raməkoui kɨrkɨri irəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_24","072_11_24","LUK","11","24","24","“Nəpɨn kɨnəkoui irapw nənɨmwɨn ərəha riti ia iərmama, nənɨmwɨn ərəha nəha trəfo irə? Trevən mavən ia kwopun me sə nui riwən ikɨn, mamətui kwopun trapwɨs ikɨn. Nəpɨn rɨpkətoni mhə, trəɡkiari iamɨnhi irə mə, ‘Takrərɨɡ mwi mevən tɨ nimwə fwe səiou sə iakɨməier irə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_25","072_11_25","LUK","11","25","25","Nənə nəpɨn rɨrərɨɡ muvehe, trətoni mə nimwə nəha kɨnaies amasan irə, narimnari me pam kamhəmrɨmər a ia təmwhekɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_26","072_11_26","LUK","11","26","26","Nənə in trevən miri mwi nənɨmwɨn ərəha me sefen səməme hərəha mhəpi raka in, miri irəha mhəuvehe, mhəuvnimwə mwi, nənə mharə ia reri iərmama nəha. Nənə nɨmɨruien səvəi iərmama nəha truvehe mərəha anan məpi raka sə kupwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_27","072_11_27","LUK","11","27","27","Nəpɨn Iesu rani irapw narimnari me nəha, pran riti ia reri nərmama rəkwein əpwəmwɨs, mɨni pen tɨ Iesu i mə, “Pran sə rərəhi ik, muvei pen kənunu mik, rukurən naɡienien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_28","072_11_28","LUK","11","28","28","Mətə Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Mətə nərmama səməme kamhəreɡi nəɡkiariien səvəi Kumwesən, nənə mamho nəkwan həukurən naɡienien mwi mhəpi raka.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_29","072_11_29","LUK","11","29","29","Nəpɨn nərmama me həuvehe mənamhəpɨk, Iesu rɨni mə, “Nərmama ipwet mɨne irəha nəkur ərəha. Kamhətui a nɨmtətien. Kumwesən trəpwəh nuvei penien nɨmtətien riti mwi mɨnraha, mətə nɨmtətien əpa səvəi Profet Jona. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_30","072_11_30","LUK","11","30","30","Fwe kupwən Profet Jona ruvehe mo nɨmtətien irə mɨne nəkur Nineve. Rəmwhen a mwi iou, Iəməti Iərmama, takuvehe mo nɨmtətien ia nirak mɨne nərmama ipwet mɨne. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_31","072_11_31","LUK","11","31","31","Ia nəpɨn nəha Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me irə, prən asori sə rɨnamərɨmənu ia tənə Sipa fwe kupwən trərer irəha nərmama ipwet mɨne, nənə mɨni mə irəha nəkur ərəha me. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə prən nəha ruku pen ia nɨkare tənə fwe isipwɨn anan muvehe mə trɨreɡi nukurənien səvəi Solomon. Mətə hətə ro! Iərmama riti in rasori ia Solomon in i ia kwopun i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_32","072_11_32","LUK","11","32","32","Ia nəpɨn nəha Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me irə, nəmə Nineve tuhərer irəha nərmama ipwet mɨne, nənə mhəni mə irəha nəkur ərəha me. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəpɨn nəmə Nineve həreɡi Jona raməvisau, irəha hərərɨɡ ia noien ərəha me səvənraha. Mətə hətə ro! Iərmama riti in rasori ia Profet Jona in i ia kwopun i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_33","072_11_33","LUK","11","33","33","“Iərmama riti riwən ko rɨhiai pen napw ia laet mukurei pen ia kwopun afafa ikɨn uə rəuiui ia nari riti, mətə trukurei utə i ia nəri kakurei utə laet irə mə nərmama səməme həuvnimwə pehe tuhətoni raməhiəpwɨn nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_34","072_11_34","LUK","11","34","34","Nənimem nə rauvei pehe nukuraanien m nɨpwram. Nəpɨn nənimem rəsanɨn, nɨpwram pam rukuər ia nukuraanien. Mətə nəpɨn nənimem rərəha, nɨpwram pam rukuər ia nəpitəvien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_35","072_11_35","LUK","11","35","35","Ro iamɨnhi irə tikaməkeikei mhəskun amasan nukuraanien nəha ia rerɨm mə rɨpko mhə nəpitəvien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_36","072_11_36","LUK","11","36","36","Mə nɨpwram pam rukuər ia nukuraanien sə nəpitəvien riti riwən irə, trəhiapw amasan rəmwhen ia laet sə raməhiapw mauvei pehe nukuraanien mik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_37","072_11_37","LUK","11","37","37","Nəpɨn Iesu raməɡkiari ihi, Farisi riti rəres pen in mə trevən ia nimwə səvənhi, məni pəri nari irau min. Ro pen Iesu revən muvnimwə məkure mə trəni nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_38","072_11_38","LUK","11","38","38","Nənə Farisi nəha rərkərinari nəpɨn rətoni mə Iesu rɨpkukupwən mhə mərkwerɨɡ kurirə rəni nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_39","072_11_39","LUK","11","39","39","Nənə Iərɨmənu səkɨtaha rɨni pen tukwe in mə, “Kɨmiaha Farisi me noien səkɨmiaha rəmwhen ia tɨkikap mɨne tikinari kamaikuas irə iruə rəmher mətə nəkwan rəmkemɨk. Fwe imwə rerɨmiaha rukuər ia nakresien mɨne nərəhaien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_40","072_11_40","LUK","11","40","40","Kɨmiaha me i hiəreirei nari. Hiaməfətərɨɡ irə mə Kumwesən sə rɨno nəri iruə rɨpko mhə mwi sə fwe imwə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_41","072_11_41","LUK","11","41","41","Mətə ramasan mə kɨmiaha hiəuvehi nəveɡɨnien mɨne nui sə krouəmak ia nəkwai tɨkikap me mɨne tikinari me səkɨmiaha, mhəuvehi mhəuvei pen m nərmama nautə səvənraha riwən. Nənə tihətoni narimnari me pam tuhəmher tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_42","072_11_42","LUK","11","42","42","Mətə trərəha anan tukumiaha Farisi me tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiaməuai narimnari me pam səkɨmiaha ia kusen ten, mamhəuvei pen riti m Kumwesən. Hiamo iamɨnhi irə ia nəri ouihi rəmwhen ia nɨmwai nei me səməme kavi rərəɡi pen ia nəveɡɨnien. Mətə hiənenouenou noien atukwatukw səvəi nəkiriien iərmama, mhənenouenou mwi noien səvəi nokeikeiien Kumwesən. Ramasan mə kɨmiaha hio noien mi nəha, mhəpwəh nenouenouien mwi sə nəha hiamo ia nəri ouihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_43","072_11_43","LUK","11","43","43","Trərəha anan tukumiaha Farisi me tɨ nəri nə mə ia nəkwai nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel hiokeikei mə tihəkure ia kwopun amasan me. Ia kwopun kamomaket me ikɨn hiokeikei mə nərmama tuhəkwein kɨmiaha ia nɨsiaiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_44","072_11_44","LUK","11","44","44","Trərəha anan tukumaha tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəmwhen ia kref me kɨpko mhə mak ia nirəha, nənə nərmama həreirei mamhavən utə ia nirəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_45","072_11_45","LUK","11","45","45","Ia nəpɨn nəha iahatən riti səvəi Loa rɨni pen tɨ Iesu i mə, “Iahatən. Nəpɨn ikani nəɡkiariien me nəha, ikani ərəha mwi kɨmaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_46","072_11_46","LUK","11","46","46","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Trərəha anan mwi tukumiaha nahatən me səvəi Loa tɨ nəri nə mə hiaməkeikei m nərmama me mə tuhesi pen loa skai me səməme həmwhen ia katipə sə rɨpam. Mətə kɨmiaha ko hiəpkuvei pen mhə nukwai rəɡɨmiaha riti mhasitu ia nirəha tɨ natipəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_47","072_11_47","LUK","11","47","47","Trərəha anan tukumiaha tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəuvrhəkɨn kref me səvəi profet me səməme kaha kupwən me səkɨmiaha hənousi əpune irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_48","072_11_48","LUK","11","48","48","Ia noien nəha kɨmiaha hiamo pui atukw a kɨmiaha mə rerɨmiaha raɡien ia narimnari me nəha kaha kupwən me səkɨmiaha həno. Irəha hənousi əpune profet me, nənə kɨmiaha hiəuvrhəkɨn kref me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_49","072_11_49","LUK","11","49","49","Ro iamɨnhi irə Kumwesən sə rukurən pam nari rɨni mə, ‘Iou takərhi pen profet me mɨne aposol me həuvən tɨ nirəha. Irəha tuhousi əpune nepwɨn, mhometə nepwɨn.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_50","072_11_50","LUK","11","50","50","In tro iamɨnhi irə mɨne mə nərmama ipwet mɨne tuhəuvehi nərpwɨnien tɨ nɨte profet me pam sə rɨnostat maiu ia nukune narəien muvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_51","072_11_51","LUK","11","51","51","Nɨte Epel muvehe meste nɨte Sekaraea sə kɨnousi əpune in ia nimwə səvəi Kumwesən ia nɨmwrhenhi nɨfatə mɨne kwopun sə ro ikinan, iakani nɨpərhienien tukumiaha i nərmama ipwet mɨne tuhəuvehi nərpwɨnien tɨ nɨtenraha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_52","072_11_52","LUK","11","52","52","Trərəha anan tukumiaha nahatən me səvəi Loa tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiərkwafə ki sə raməsevər ia təpinhə ia nimwə nəha nukurənien raməmak ia nəkwan. Kɨmiaha hiəpkuvnimwə mhə, nənə mamhənise mwi səməme hokeikei mə tuhəuvnimwə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_53","072_11_53","LUK","11","53","53","Nəpɨn Iesu rier ia kwopun nəha mamevən, nahatən me səvəi Loa mɨne Farisi me həreɡi niemaha rɨnaməpi pɨk irəha. Hənaməres Iesu nəresien me ia narimnari me rɨpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK11_54","072_11_54","LUK","11","54","54","Irəha hamərer mwatuk mə tuhəkwtəmhiri in trɨni mɨnuə rəfwəkour ia nəɡkiariien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_1","072_12_1","LUK","12","1","1","Ia nəpɨn nəha nərmama həpɨk həmwhen ia taosen m taosen həuvehe mhousəsɨmwɨn irəha me. Kwopun rouihi. Hameivə pen ia nɨsunraha me. Nənə Iesu rukupwən məɡkiari pen m nərmama me səvənhi, mɨni mə, “Kɨmiaha tihaməsiari tɨ yis səvəi Farisi me. Yis nəha in nə noien səvəi kəuətkəsuə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_2","072_12_2","LUK","12","2","2","Narimnari me pam səməme kamhərkwafə tuhaməkeikei mhəier irapw. Narimnari me pam səməme kamhəmak afafa tukaməkeikei kətoni kuvehi irapw ia nukuraanien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_3","072_12_3","LUK","12","3","3","Ro pen nəfe nəɡkiariien kɨmiaha hiəni ia nəpitəvien nərmama tuhəreɡi ia nukuraanien. Nəfe nəɡkiariien kɨmiaha hiəsivən irə ia kwopun afafa tukɨni irapw ia təkure nimwə me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_4","072_12_4","LUK","12","4","4","“Iou me nepwɨn, iakani pehe tukumiaha i mə kɨmiaha tihəpwəh nehekɨrien nərmama səməme həukurən nousi əpuneien nɨpwramiaha mətə kurirə irə ko həpko mhə nari riti mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_5","072_12_5","LUK","12","5","5","Mətə takɨni pehe tukumiaha i sin nəha tihaməkeikei mhehekɨr i. Tihaməkeikei mhehekɨr Kumwesən tɨ nəri nə mə nəpɨn in rɨnousi əpune raka iərmama, rauvehi nasoriien tɨ nosə penien in ia kwopun napw asori rauək ikɨn. Ouəh, nɨpərhienien, iakani pehe tukumiaha i mə kɨmiaha tihaməkeikei mhehekɨr in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_6","072_12_6","LUK","12","6","6","Rerɨmiaha rɨrhi ro kwəti menu me. Nənimenraha reiwaiu. Kauvehi krirum ia silin sə rouihi anan kəru, mətə kwəti menu me nəha Kumwesən ko rɨpkenouenou mhə riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_7","072_12_7","LUK","12","7","7","Hətə ro nɨmwai nukwənemiaha, mətə Kumwesən rɨnəvsini pam raka irəha. Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihəpwəh nehekɨrien. Ia nənimen kɨmiaha hiamasan mwi mhəpi raka kwəti menu me nəha həpɨk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_8","072_12_8","LUK","12","8","8","“Iakani pehe tukumiaha i. Iərmama sə trɨni irapw ia nəmri nərmama me mə in iərmama riti səiou, Iou mwi Iəməti Iərmama takɨni irapw ia nəmri naɡelo me səvəi Kumwesən mə in iərmama riti səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_9","072_12_9","LUK","12","9","9","Mətə iərmama sə trɨni irapw ia nəmri nərmama me mə in rɨreirei iou, iou mwi takɨni irapw ia nəmri naɡelo me səvəi Kumwesən mə iakreirei in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_10","072_12_10","LUK","12","10","10","Iərmama sə trɨni nəɡkiariien ərəha riti, muəsi Iou Iəməti Iərmama irə, Kumwesən rukurən nenouenouien nərəhaien səvənhi, məpwəh nərpwɨnien. Mətə iərmama sə trɨni nəɡkiariien ərəha riti, muəsi Nənɨmwɨn Ikinan irə, Kumwesən trɨpkenouenou mhə nərəhaien səvənhi ia nəpɨn riti. Nərpwɨnien səvənhi trarə rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_11","072_12_11","LUK","12","11","11","Nərmama tuhəuvehi kɨmiaha, mhərpwi irapw kɨmiaha ia nəmri nəmə asori me səvəi nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel mɨne ia nəmri nərmama səməme kamhərɨmənu mɨne səməme kamhəuvehi nasoriien mə irəha tuhəkiri nəɡkiariien me səkɨmiaha. Ia nəpɨn nəha kɨmiaha tihəpwəh nətərɨɡ pɨkien mə tihəfo mhosərɨpɨn nəɡkiariien səvənraha uə tihəni nəfe nəɡkiariien tɨ nirəha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_12","072_12_12","LUK","12","12","12","Tihəpwəh nətərɨɡ pɨkien irə, tɨ nəri nə mə nəpɨn atukwatukw nəha səkɨmiaha sə tihəɡkiari irə, Nənɨmwɨn Ikinan trahatən kɨmiaha ia nəfe nəɡkiariien tihəni.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_13","072_12_13","LUK","12","13","13","Iərmama riti ia reri nərmama me nəha rɨni pen tɨ Iesu i mə, “Iahatən. Tata səiou ruvamhə raka. Ni pen tɨ piak i mə pwəh kɨmrau iarouwai pəri narimnari me nəha tata rɨnəmri mə səkɨmrau.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_14","072_12_14","LUK","12","14","14","Mətə Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Iərman. Sin mə takəmri amasan nəvisəien səkɨmirau? Rɨpko mhə wok səiou nə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_15","072_12_15","LUK","12","15","15","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tihətui amasan, mhəpwəh nəseniien noien i kɨmiaha hiokeikei mə tihəuvehi nautə me rɨpɨk. Nukune nɨmɨruien səvəi iərmama rɨpko mhə in nə nautə asori səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_16","072_12_16","LUK","12","16","16","Nənə Iesu rɨni nusipekɨnien riti tɨ nirəha i mə, “Iərmama riti nautə səvənhi rasori. Nəveɡɨnien rasori pɨk ia nəmhien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_17","072_12_17","LUK","12","17","17","Rerɨn rɨrhi mɨnuə ‘Takəfo i? Kwopun riti mwi səiou takəmri amasan nəveɡɨnien sənak ikɨn riwən.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_18","072_12_18","LUK","12","18","18","Iərmama nəha ramətərɨɡ tukwe, nənə mɨni mə, ‘Ah, iakukurən nəfe tako. Takeitehi nimwə me səiou, nənə muvrhəkɨn tain me rasori mwi. Ia nimwə me nəha takəmri pen nəveɡɨnien me sənak mɨne narimnari amasan me pam səiou.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_19","072_12_19","LUK","12","19","19","Nəpɨn iərmama nəha rɨno pam, in rəɡkiari iamɨnhi irə mɨni mə, ‘Səiou narimnari amasan me sə iakɨməfate i ruvəpɨk. Takɨmɨru irə nuk rɨpɨk. Ramasan mə takapwɨs, məveɡɨn, mənɨmwi, maɡien.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_20","072_12_20","LUK","12","20","20","Mətə Kumwesən rɨni pen tukwe in mə, ‘Ik iərmama ikreirei nari. Ipwet ia nəpɨn tako ik ikemhə. Nənə tukəfo ia narimnari me nəha ikɨnəpnəpenə irə? Sin truvehi?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_21","072_12_21","LUK","12","21","21","Noien nəha rəmwhen mwi iərmama sə ramoeite nautə me səvənhi mə səvənhi əpa, mətə ia nəmri Kumwesən in iəmə auər a.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_22","072_12_22","LUK","12","22","22","Nənə Iesu rɨni pen tɨ səvənhi nərmama me i mə, “Ro iamɨnhi irə iakani pehe tukumiaha i kɨmiaha tihəpwəh nətərɨɡ pɨkien tɨ nɨmɨruien səkɨmiaha mamhəres nəfe tihani. Tihəpwəh nətərɨɡ pɨkien ia nɨpwramiaha mamhəres nəfe tiharkahu i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_23","072_12_23","LUK","12","23","23","Nɨmɨruien rɨpko mhə səvəi nəveɡɨnien əpa. Nɨpwrai iərmama rɨpko mhə səvəi tɨnari əpa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_24","072_12_24","LUK","12","24","24","Hətoni ro menu me ia nɨmaɡouaɡou. Həpwəh nəpweiien nari, mhəpwəh nesiien nukwan. Nimwə səvənraha sə kamhoeite nəveɡɨnien ikɨn riwən. Mətə Kumwesən raməkwməni irəha. Nənə ia nənimen kɨmiaha hiamasan pɨk mhəpi raka menu me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_25","072_12_25","LUK","12","25","25","Sin ia kɨmiaha ko ro nɨmɨruien səvənhi rəpwəmwɨs mwi səvəi nəpɨn ouihi a trɨni mɨnuə ramətərɨɡ pɨk tukwe? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_26","072_12_26","LUK","12","26","26","Mə rɨskai tukumiaha tɨ noien nəri nəha rouihi, rəfo hiamətərɨɡ pɨk tɨ narimnari me nepwɨn mwi? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_27","072_12_27","LUK","12","27","27","Hətoni ro tihinari me mə kamhəfəutə irə. Irəha həpwəh noien wok, mhəpwəh nɨtiriien tɨnari. Mətə iakani pehe tukumiaha i Kiɡ Solomon fwe kupwən nautə səvənhi rasori pɨk, mətə tɨnari səvənhi rɨpkamasan mhə rəmwhen ia tihinari me i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_28","072_12_28","LUK","12","28","28","Kɨmiaha nahatətəien səkɨmiaha rɨpkɨskai mhə. Kumwesən rauvei pen tɨnari amasan me m tihinari me, nəri auər a tihinari me kamhəmɨru ipwet mətə trakwakwi haukei, mhəsas, kuvani ia napw. Mə Kumwesən ramo iamɨnha irə, in truvei pehe mwi tɨnari m kɨmiaha məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_29","072_12_29","LUK","12","29","29","Kɨmiaha tihəpwəh nətui əmisəien nəfe tihani uə nəfe tihənɨmwi. Kɨmiaha tihəpwəh nətərɨɡ pɨkien tukwe, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_30","072_12_30","LUK","12","30","30","tɨ nəri nə mə nərmama ia tənəmtənə me ia təkure tɨprənə i kamhətui əmisə narimnari me nəha, nənə Tata səkɨmiaha ruvəukurən raka narimnari me nəha mə kɨmiaha tihaməkeikei mhəuvehi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_31","072_12_31","LUK","12","31","31","Mətə kɨmiaha tihaməkeikei mhətui əmisə nɨtətə sə in ramərɨmənu irə, nənə in trəriari pehe mwi narimnari me nəha m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_32","072_12_32","LUK","12","32","32","Kɨmiaha i sipsip me səiou hiəpkəpɨk mhə. Tihəpwəh nehekɨrien. Tata səkɨmiaha rerɨn raɡien tɨ nuvei peheien nɨtətə sə in ramərɨmənu irə m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_33","072_12_33","LUK","12","33","33","Tihəmri pen nəmri nari ia narimnari me səkɨmiaha, mhəuvehi mane ia nirəha, nənə mhəuvei pen m nərmama nautə səvənraha riwən. Tihəkusi tənərɨpw me sə tuhəpkɨmərɨr mhə ia nəpɨn riti mhəvai pen nautə səkɨmiaha ia nirəha. Tihəfate pen nautə səkɨmiaha fwe ia neiai. Ia kwopun nəha nautə səkɨmiaha ko rɨpkiwən mhə ia nəpɨn riti tɨ nəri nə mə iərmama səvəi nakresien riwən uvne me həpkouraha mhə narimnari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_34","072_12_34","LUK","12","34","34","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kwopun nautə səkɨmiaha raməmak ikɨn, nətərɨɡien səkɨmiaha traməmak mwi ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_35","072_12_35","LUK","12","35","35","“Kɨmiaha tihaməkeikei mharkahu tɨnari səvəi wok, nənə mhəhiai pen napw ia laet me səkɨmiaha pwəh rauək rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_36","072_12_36","LUK","12","36","36","Ho rəmwhen ia nərmama səməme kamheitenhi iəmə asori səvənraha mə trier ia nəveɡɨnien asori səvəi iərman sə kiri pen vi a pran səvənhi, muvehe ia rukwənu səvənhi. Nəpɨn in ruvehe, mɨkunkun təpinhə, təkwtəkwuni a irəha tuhəsevər ia təpinhə tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_37","072_12_37","LUK","12","37","37","Trɨni mɨnuə iəmə asori nəha ruvehe mətoni nərmama me nəha səməme kamho tukwini nari min kamhətui mhəpkapri mhə, rerɨnraha traɡien. Iakani nɨpərhienien tukumiaha i iəmə asori nəha trarkahu tɨnari səvənhi səvəi wok, nənə mɨni pen tɨ nirəha mə tuhəkure mhani nari. Nənə in trɨsui raka nəveɡɨnien, muvei pen mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_38","072_12_38","LUK","12","38","38","Trɨni mɨnuə iəmə asori nəha ruvehe ia kurkwai nəpɨn, uə ia nəpɨn rəiə rakaka irə, mətoni nərmama me nəha səməme kamho tukwini nari min kamhətui mhəpkapri mhə, rerɨnraha traɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_39","072_12_39","LUK","12","39","39","Mətə kɨmiaha tihaməkeikei mhəukurən nəri i. Trɨni mɨnuə iərmama riti rukurən mə ipwet ia nəpɨn iərmama riti truvehe, muvnimwə ia nəkwai nimwə səvənhi, makres, in tramətui a məpwəh napriien. Ko in rəpwəh nəseniien iərmama riti reitehi nimwə səvənhi, muvnimwə, makres. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_40","072_12_40","LUK","12","40","40","Rəmwhen a mwi kɨmiaha mwi tihaməkeikei mhəpnəpenə tɨ nəri nə mə iou, Iəməti Iərmama, takuvehe ia nəpɨn riti tihakiraka iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_41","072_12_41","LUK","12","41","41","Mɨreɡi Pita rɨni mə, “Iərɨmənu. Ikani nusipekɨnien nəha maməɡkiari pehe m kɨmaha əpa uə ikaməɡkiari pen mɨne nərmama me pam?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_42","072_12_42","LUK","12","42","42","Mɨreɡi Iərɨmənu səkɨtaha rɨni mə, “Iotukwininari sə rukurən nari, mamo nəkwai iəmə asori səvənhi ia nəpɨn me, iəmə asori səvənhi truvehi utə in ruvehe masori ia səvənhi iotukwininari me pam mə trəkwməni irəha ia nəpɨn atukwatukw kamhani nari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_43","072_12_43","LUK","12","43","43","Trɨni mɨnuə iəmə asori səvəi iotukwininari nəha ruvehe, mətoni mə ramo wok me iamɨnha irə, iotukwininari nəha rerɨn traɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_44","072_12_44","LUK","12","44","44","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i iəmə asori nəha truvehi utə iotukwininari nəha ruvehe masori ia narimnari me pam səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_45","072_12_45","LUK","12","45","45","Mətə mə iotukwininari nəha rerɨn rɨnamrhi mə iəmə asori səvənhi ramo tanpen, məpwəh nuvehe akwauakwien, nənə rɨnamousi nərman mɨne nɨpran səməme kamho tukwini pəri nari irəha min, maməveɡɨn, mamənɨmwi, mamakonə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_46","072_12_46","LUK","12","46","46","iəmə asori səvənhi truvehe ia nəpɨn riti in trakiraka in, uə ia aoa riti sə in rɨreirei. Iəmə asori səvənhi trərpwɨn noien ərəha me səvənhi, məmri pen in ramarə irəha nərmama səməme həpkɨni mhə nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_47","072_12_47","LUK","12","47","47","Iotukwininari sə ruvəukurən raka nəkwai iəmə asori səvənhi, mətə rɨpkəpnəpenə mhə, uə rɨpkesi pen mhə nəkwan, tukərisi pɨk in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_48","072_12_48","LUK","12","48","48","Mətə iotukwininari sə rɨreirei nəkwai iəmə asori səvənhi, nənə mo nari riti ratukwatukw mə tukərisi in tukwe, tukərisi məru a in. Iərmama sə Kumwesən ruvei pen narimnari me rɨpɨk min traməkeikei mo narimnari me rɨpɨk. Nənə iərmama sə nərmama həmri pen narimnari me rɨpɨk ia rəɡɨn, tuhəres pen in narimnari me rɨpɨk mwi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_49","072_12_49","LUK","12","49","49","Nənə Iesu rɨni mə, “Iou iakuvehe mə takərarki pehe napw ia tɨprənə i. Iakuə ko napw nəha ruvəuək raka, mətə rɨpkuək mhə ihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_50","072_12_50","LUK","12","50","50","Səiou riti nəha paptaes tukaməkeikei kakiətənɨmw iou irə. Nənə təkwtəkwuni iakamreɡi rərəha pɨk anan meste tuko sampam irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_51","072_12_51","LUK","12","51","51","Nətərɨɡien səkɨmiaha rəfo? Hiənuə iakuvehe mə tako nərmama ia tɨprənə i harə ia nəmərinuien? Iakani pehe tukumiaha i mə iapkuvehe mhə mə tako nərmama harə ia nəmərinuien, mətə iakuvehe mə tako nərmama həuai irəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_52","072_12_52","LUK","12","52","52","Təkwtəkwuni mamevən trɨni mɨnuə nərmama krirum kamharə ia nəkwai nimwə kuatia, irəha tuhəuai irəha me. Kahar tuharəmwəki kəru. Kəru trouəmwəki kahar. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_53","072_12_53","LUK","12","53","53","Irəha tuhəuai irəha me. Tata trəmwəki tɨni iərman, tɨni iərman trəmwəki tata səvənhi. Mama trəmwəki tɨni pran, tɨni pran trəmwəki mama səvənhi. Kaka pran trəmwəki prɨsɨni pran, prɨsɨni pran trəmwəki kaka pran səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_54","072_12_54","LUK","12","54","54","Iesu rɨni nəɡkiariien riti mwi tɨ nərmama me mə, “Nəpɨn kɨmiaha hiətoni nəpuə riti rutə ia nukunhi təsi, təkwtəkwuni a hiəni mə, ‘Kwa nesən trauər.’ Nənə nesən rauər. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_55","072_12_55","LUK","12","55","55","Nənə nəpɨn kɨmiaha hiətoni nɨmətaɡi natoɡə rɨskəmter, hiəni mə, ‘Kwa nukwəsikər travən.’ Nənə nukwəsikər ravən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_56","072_12_56","LUK","12","56","56","Kɨmiaha kəuətkəsuə me! Hiəukurən nətəien tɨprənə mɨne nɨmaɡouaɡou, nənə mhəukurən nəfe nari irau krouahatən pen. Mətə rəfo hiəreirei nɨpwrai nɨmtətien me i kamo ipwet mɨne?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_57","072_12_57","LUK","12","57","57","“Kɨmiaha tihaməkeikei mhəkiri suatuk me, mhəni mə sə pəku nəha ratukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_58","072_12_58","LUK","12","58","58","Trɨni mɨnuə iko noien ərəha riti ia iərmama, nənə in rokeikei mə kɨmirau min tirouərer ia nəmri nəmə asori me pwəh həkiri noien səim, ramasan mə tikevən akwauakw, rouəmri atukwatukw nəri nəha nəpɨn ipkevən mhə ihi ia kwopun kaməkiri nəɡkiariien ikɨn. Rərəha iərmama nəha ikɨno noien ərəha irə trəmri pen ik ia rəɡi iəmə sə raməkiri nəɡkiariien, nənə iəmə sə raməkiri nəɡkiariien trəmri pen ik ia rəɡi polis, nənə tukuvehi puvnimwə ik ia kalapus. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK12_59","072_12_59","LUK","12","59","59","Iakani nɨpərhienien tukw ik i tikəpwəh nierien meste ikərəku pen pam faen me səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_1","072_13_1","LUK","13","1","1","Ia nəpɨn a mwi nəha, nərmama nepwɨn həuvehe mhəvisau pen m Iesu mə Paelat rɨnousi əpune nəmə Kalili me nepwɨn nəpɨn irəha kamhəvi nɨte nərimɨru me ia nɨfatə səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_2","072_13_2","LUK","13","2","2","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiaməfətərɨɡ ia nəmə Kalili me nəha? Irəha hərəha anan mhəpi raka nəmə Kalili me nepwɨn tɨ nəri nə mə irəha hemhə iamɨnha irə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_3","072_13_3","LUK","13","3","3","Rekəm! Mətə iakani pehe tukumiaha i kɨmiaha tihaməkeikei mhəpwəh noien ərəha me səkɨmiaha. Mə hiəpwəh noien, kɨmiaha pam tihemhə rəmwhen ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_4","072_13_4","LUK","13","4","4","Uə kɨmiaha hiaməfətərɨɡ ia nərmama me nəha eitin nimwə riti rəpwəmwɨs mutə rɨmwei, məkure tərini irəha, hemhə? Irəha hərəha anan mhəpi raka irəha me nepwɨn səməme kamharə fwe Jerusalem? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_5","072_13_5","LUK","13","5","5","Rekəm! Mətə iakani pehe tukumiaha i kɨmiaha tihaməkeikei mhəpwəh noien ərəha me səkɨmiaha. Mə hiəpwəh noien, kɨmiaha pam tihemhə rəmwhen ia nirəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_6","072_13_6","LUK","13","6","6","Nənə Iesu rɨni nusipekɨnien riti tɨ nirəha i mə, “Iərmama riti rəpwei niemɨs riti ia nəmhien səvənhi. Nənə ia nəpɨn riti ruvehe mamətui nukwan, mətə rɨpkətə mhə riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_7","072_13_7","LUK","13","7","7","Ro pen rɨni pen tɨ iərmama sə raməmhu səvənhi mə, ‘Ətə ro. Nuk kahar nəha təkwtəkwuni iakuvehe mamətui kwənkwai niemɨs i, mətə iapkətə mhə riti. Ərai əmwesi! Ramərer auər a ia tɨprənə i.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_8","072_13_8","LUK","13","8","8","Mɨreɡi iərmama sə raməmhu səvənhi rɨni mə, ‘Iəmə asori. Əpwəh rərer nuk riti mwi. Pwəh iakeri nukunen mukuraukurau, nənə mərki pen nɨmwinahak sə trasitu irə mutə amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_9","072_13_9","LUK","13","9","9","Trɨni mɨnuə rərer nuk riti mwi mukuə, ramasan. Mətə mə rɨpkukuə mhə, ikukurən nərai əmwesiien.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_10","072_13_10","LUK","13","10","10","Nəpɨn riti ia Sapat Iesu ramahatən nərmama ia nəkwai nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_11","072_13_11","LUK","13","11","11","Pran riti nəha ikɨn nənɨmwɨn ərəha rɨnarə raka irə ia nuk eitin mamo təkutan rikou. Prən nəha rəmakəmak a, ko rɨpkərer atukwatukw mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_12","072_13_12","LUK","13","12","12","Nəpɨn Iesu rətoni, rəkwein pen prən nəha, mɨni pen tukwe in mə, “Prən i. Takɨfi raka nemhəien səim ia niram.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_13","072_13_13","LUK","13","13","13","Nənə Iesu rəmri pen rəɡɨn mi irə, nənə təkwtəkwuni a təkutai prən nəha ruvehe matukwatukw. Nənə in rəɡnəɡɨni Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_14","072_13_14","LUK","13","14","14","Mətə iəmə asori səvəi nimwəfwaki niemaha rəpi tɨ nəri nə mə Iesu romasan prən nəha ia Sapat. In rɨni pen tɨ nərmama i mə, “Nəpɨn sikis nəha ratukwatukw mə tuko wok irə. Həuvehe ia nəpɨn me nəha pwəh in romasan nɨpwramiaha. Mətə ia Sapat kɨmiaha tihəpwəh nuveheien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_15","072_13_15","LUK","13","15","15","Mɨreɡi Iərɨmənu səkɨtaha rɨni pen tukwe in mə, “Kɨmiaha kəuətkəsuə me. Sin ia kɨmiaha rəpwəh nɨfiien səvənhi kau uə toɡki ia Sapat, mɨsɨɡi, mevən tɨ nui? Kɨmiaha pam hiamo nəri i! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_16","072_13_16","LUK","13","16","16","Nənə rəfo ia prən i Setan rɨrukwi nuk eitin? In kwənəkwus riti səvəi Epraham. Ko iapkɨfi mhə nemhəien i irə ia Sapat?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_17","072_13_17","LUK","13","17","17","Nəpɨn Iesu rɨni nəɡkiariien nəha, nərmama pam səməme kamhətə ərəha in həreɡi haurɨs. Mətə səməme həpkətə ərəha mhə in rerɨnraha raɡien tɨ narimnari asori me sə in ramo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_18","072_13_18","LUK","13","18","18","Nənə Iesu rɨni mə, “Nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə rəmwhen ia nəfe nari? Takɨni nəfe nəɡkiariien mahatən pen irə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_19","072_13_19","LUK","13","19","19","Rəmwhen ia nuni nei mastat sə rouihi anan ia nuni nei me. Iərmama riti ruvehi, məpwei ia nəmhien səvənhi, nənə rutə, muvehe mo nei irə, nənə menu me ia nɨmaɡouaɡou ho pen kwətəpaɡ me səvənraha ia rəɡɨn me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_20","072_13_20","LUK","13","20","20","Nənə Iesu rarə mɨni mwi mə, “Takɨni nəfe nəɡkiariien mahatən pen nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_21","072_13_21","LUK","13","21","21","Rəmwhen ia yis sə pran riti ruvehi, muvehi mərapi irau flaoa me rɨpɨk, nənə məpwəh meste yis rəse floa me pam rəsisi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_22","072_13_22","LUK","13","22","22","Iesu ravən makurau ia taon me mɨne rukwənu me, mamahatən nərmama, mamesi pen suatuk səvənhi mamevən mə treste nari fwe Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_23","072_13_23","LUK","13","23","23","Nənə iərmama riti rɨni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu. Nərmama me nəha Kumwesən truvehimɨru irəha tuhəpɨk uə tuhouihi a?” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mɨnuə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_24","072_13_24","LUK","13","24","24","“Kɨmiaha tihaməkeikei mhousari mhəuvnimwə ia kwəruə ouihi. Iakani pehe tukumiaha i nərmama həpɨk tuhousari tɨ nuvnimwəien, mətə tuhəpwəh nuvnimwəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_25","072_13_25","LUK","13","25","25","Iəmə asori səvəi nimwə nəha trɨskəmter, məsisəɡ ia təpinhə ia nimwə səvənhi. Ia nəpɨn nəha kɨmiaha tihərer iruə, mamhərui təpinhə, mamhəni mə, ‘Iərɨmənu, əsevər ia təpinhə tukumaha.’ Mɨreɡi in trɨni pehe tukumiaha i mə, ‘Kɨmiaha hiəuku pəku? Iakreirei kɨmiaha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_26","072_13_26","LUK","13","26","26","Mɨreɡi kɨmiaha tihəni mə, ‘Kɨmaha i səməme sənəveɡɨn, mhənənɨmwi pəri kɨtaha mik. Ikɨnərer ia suatuk me səkɨmaha, mamahatən nərmama.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_27","072_13_27","LUK","13","27","27","Mətə in trɨni iamɨnhi mə, ‘Iakani pehe tukumiaha i iakreirei kɨmiaha mə hiəuku pəku. Kɨmiaha pam i nərmama hiamo noien ərəha, həuvən isipwɨn tukw iou.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_28","072_13_28","LUK","13","28","28","Ia kwopun nəha kɨmiaha tihasək mhahi tərini revɨmiaha nəpɨn tihətoni Epraham mɨne Aesak mɨne Jekop mɨne profet kupwən me kamhəuvnimwə ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə, mətə kɨnərarki irapw kɨmiaha iruə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_29","072_13_29","LUK","13","29","29","Nənə nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel tuhəuku pesu, mhəuku prehi, mhəuku peraha, mhəuku parei, mhəuvehe mhəkure mhani pəri nari ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_30","072_13_30","LUK","13","30","30","Nənə həreɡi ro. Nərmama nepwɨn kamhəkurirə tuhəuvehe mhəkupwən, nənə nepwɨn haməkupwən tuhəuvehe mhəkurirə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_31","072_13_31","LUK","13","31","31","Ia nəpɨn a mwi nəha Farisi me nepwɨn həuvehe mhəni pen tɨ Iesu i mə, “Araka ia kwopun i mamevən. Herot rokeikei mə trousi əpune ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_32","072_13_32","LUK","13","32","32","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Həuvən mhəni pen tɨ kuri əprmɨn nəha Herot mə iakani ianhi mə, ‘Reɡi ro! Iakaməkoui irapw nəremhə me ia nərmama, mafi raka nemhəien me ia nirəha. Tako iamɨnhi irə ipwet mɨne trakwakwi. Nənə tɨneis iako sampam ia wok səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_33","072_13_33","LUK","13","33","33","Takaməkeikei mesi pen suatuk səiou mamevən ipwet, trakwakwi, mɨne tɨneis, tɨ nəri nə mə ko kɨpkousi əpune mhə profet riti ia kwopun əpə iti, mətə traməkeikei memhə fwe ia Jerusalem əpa.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_34","072_13_34","LUK","13","34","34","Jerusalem, Jerusalem! Ik taon i ikamousi əpune profet me maməkwi əpune nərmama səməme Kumwesən ramərhi pehe irəha tukw ik! Nəpɨn rɨpɨk iakokeikei mə takousəsɨmwɨn nɨpwnətɨm me rəmwhen ia rɨnhi menu ramo ia tɨni me mauiui irəha ia tərəɡɨn mi. Mətə kɨmiaha hiəpwəh nokeikeiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK13_35","072_13_35","LUK","13","35","35","Hətə ro. Təkwtəkwuni nəha Kumwesən trəpwəh nimwə səkɨmiaha. Nənə iakani pehe tukumiaha i mə kɨmiaha tihəpwəh mwi nətoniien iou meste tihəni mə, ‘Səɡnəɡɨni iərmama i rauvehe ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_1","072_14_1","LUK","14","1","1","Ia Sapat riti Iesu revən mə trəni nari ia nəkwai nimwə səvəi iəmə asori riti səvəi Farisi me. Irəha kamhətə amasan in mə trəfo irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_2","072_14_2","LUK","14","2","2","Iərmama riti nəha ikɨn nemhəien ramarə irə, mamo rəɡɨn mi mɨne nɨsun mi krouəsisi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_3","072_14_3","LUK","14","3","3","Nəpɨn Iesu rətoni, rəres pen nahatən me səvəi Loa mɨne Farisi me i mə, “Rəfo? Ratukwatukw ia loa səkɨtaha mə ia Sapat tuko iərmama sə nemhəien rarə irə ruvehe məsanɨn uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_4","072_14_4","LUK","14","4","4","Mətə irəha həpwəh nɨniien nəɡkiariien riti. Ia nəpɨn nəha Iesu ruvehi iərmama nəha, mo nɨpwran ruvehe məsanɨn, rərhi pen in ramevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_5","072_14_5","LUK","14","5","5","Kurirə irə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Sin ia kɨmiaha trɨni mɨnuə ia Sapat səvənhi iəkunouihi uə kau rɨmwei pen ia ruei tənə trɨpkevən akwauakw mhə mɨvi utə in?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_6","072_14_6","LUK","14","6","6","Mətə rɨskai tɨ nirəha ko irəha həpwəh nɨniien nəɡkiariien riti tɨ nəresien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_7","072_14_7","LUK","14","7","7","Ia nəpɨn nəha, Iesu rətə nərmama nepwɨn səməme iəmə asori səvəi nimwə nəha rəkwein irəha mə tuhani pəri nari həuvən mhəkure ia kwopun nəha kamsiai nərmama ikɨn. Nənə Iesu rɨni nusipekɨnien riti tɨ nirəha i mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_8","072_14_8","LUK","14","8","8","“Trɨni mɨnuə iərmama riti rəkwein ik mə tikevən məni nari ia nəveɡɨnien asori sə kamo tɨ iərman sə kiri pen vi a pran səvənhi, tikəpwəh nəkureien ia kwopun kamsiai nərmama me ikɨn. Rərəha iərmama riti sə rasori ia niram ruvehe, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_9","072_14_9","LUK","14","9","9","nənə iərmama sə rɨnəkwein kɨmirau pəri truvehe, mɨni pehe tukw ik i mə, ‘Araka, pwəh iərmama i rəkure ia kwopun i.’ Nənə ik tikaurɨs tɨ nəri nə mə tikaməkeikei mevən məkure ia kwopun i inhərɨpw anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_10","072_14_10","LUK","14","10","10","Mətə trɨni mɨnuə iərmama riti rəkwein ik iamɨnhi, tikevən məkure ia kwopun sə inhərɨpw anan. Nənə iərmama sə rɨnəkwein ik truvehe mɨni pehe tukw ik i mə, ‘Iou riti. Uvehe məkure ia kwopun i irənhə.’ Ia noien nəha in truvehi utə ik ia nəmri nərmama me pam səməme kamhani pəri nari kɨmiaha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_11","072_14_11","LUK","14","11","11","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iərmama sə rauvehi utə in, Kumwesən truvehi irapw in, nənə iərmama sə rauvehi irapw in, Kumwesən truvehi utə in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_12","072_14_12","LUK","14","12","12","Nənə Iesu rɨni pen tɨ iərmama i rɨnəkwein in mə trəni nari ia nəkwai nimwə səvənhi mə, “Trɨni mɨnuə iko nəveɡɨnien asori riti ia rukwəsikər uə ia nəpɨn, tikəpwəh nəkweinien ik me nepwɨn uə piam me uə nərmama ia kwənəkwus səim uə nərmama səməme kamharə ipaka tukw ik nautə səvənraha rasori mə irəha tuhəuvehe mhani nari. Mə iko iamɨnhi irə irəha tuhəkwein mwi ik mə tikevən məni pəri nari kɨmiaha mɨnraha. Nənə ia noien nəha irəha tuhərpwɨn tai noien ikɨno mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_13","072_14_13","LUK","14","13","13","Mətə nəpɨn tiko nəveɡɨnien asori, tikəkwein nərmama nautə səvənraha riwən, mɨne nərmama səməme nɨpəri nɨpwranraha remhə, mɨne səməme nɨsunraha rərfe, mɨne səməme nənimenraha rɨfwə mə irəha tuhəuvehe mhani pəri nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_14","072_14_14","LUK","14","14","14","Nənə Kumwesən trəkwein amasan ia niram tɨ nəri nə mə irəha ko həpkərpwɨn pehe mhə tai noien sə ikɨno mɨnraha. Mətə ia nəpɨn sampam, nəpɨn nəkur atukwatukw tuhətui mwi ia nemhəien, Kumwesən trərpwɨn pehe mik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_15","072_14_15","LUK","14","15","15","Iərmama riti sə raməni pəri nari irəha Iesu rɨreɡi nəɡkiariien nəha, mɨni pen tukwe in mə, “Iərmama sə truvnimwə ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə məni nari rerɨn traɡien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_16","072_14_16","LUK","14","16","16","Mətə Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Nəpɨn riti iərmama riti rokeikei mə tro nəveɡɨnien asori riti, nənə mukupwən məkwein nərmama həpɨk mə tuhəuvehe tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_17","072_14_17","LUK","14","17","17","Ia nəpɨn səvəi nəveɡɨnien asori nəha, in rərhi pen iərmama riti sə ramo tukwini nari min revən tɨ nirəha səməme in rɨnəkwein irəha mə tuhəuvehe, mɨni pen tɨ nirəha mə, ‘Həuvehe, iakɨnəpnəpenə pam narimnari.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_18","072_14_18","LUK","14","18","18","Mətə irəha pam həni mə ko həpkuvehe mhə. Iərmama sə rukupwən məɡkiari rɨni pen tukwe in mə, ‘Sore. Ko iapkuvehe mhə. Iapkuvehi a nəmri tɨprənə riti. Takaməkeikei mevən mətoni.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_19","072_14_19","LUK","14","19","19","Riti mwi rɨni mə, ‘Sore. Mətə iou iapkuvehi a nəmri kau me irəha pam ten. Takaməkeikei mevən məskun irəha. Ko iou iapkuvehe mhə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_20","072_14_20","LUK","14","20","20","Riti mwi rɨni mə, ‘Kiri pehe a pran səiou i. Ro iamɨnhi irə ko iapkuvehe mhə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_21","072_14_21","LUK","14","21","21","Ia nəpɨn nəha iərmama sə ramo tukwini nari rɨrərɨɡ, mevən tɨ iəmə asori səvənhi, məvisau pen nəɡkiariien me nəha min. Nənə iəmə asori niemaha rəpi. In rɨni pen tɨ iərmama nəha ramo tukwini nari min mə, ‘Evən akwauakw ia suatuk me mɨne kwopun me ia taon i, miri nərmama nautə səvənraha riwən, mɨne nərmama səməme nɨpəri nɨpwranraha remhə, mɨne səməme nənimenraha rɨfwə, mɨne səməme nɨsunraha rərfe, miri irəha mhəuvehe.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_22","072_14_22","LUK","14","22","22","Ro pen iotukwininari nəha revən, mɨrərɨɡ, mɨni mə, ‘Iəmə asori. Nəfe ikɨməni iakɨno, mətə nimwə səim rɨpkukuər mhə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_23","072_14_23","LUK","14","23","23","Mɨreɡi iəmə asori səvəi iotukwini nari nəha rɨni pen tukwe in mə, ‘Evən ia suatuk me mɨne kwopun me iruə ia taon, məkeikei m nərmama mə tuhəuvnimə pehe pwəh nimwə səiou rukuər amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_24","072_14_24","LUK","14","24","24","Iakani pehe tukw ik i nərmama me nəha səməme iakɨnəkwein irəha fwe kupwən irəha riti ko rɨpkəni mhə nəveɡɨnien səiou.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_25","072_14_25","LUK","14","25","25","Nəpɨn riti nərmama həpɨk kamhəkurirə Iesu. Nənə in ruvsini mɨni pen tɨ nirəha i mɨnuə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_26","072_14_26","LUK","14","26","26","“Trɨni mɨnuə iərmama riti ruvehe tukw iou in traməkeikei mokeikei iou məpi raka tata səvənhi mɨne mama səvənhi, mɨne pran səvənhi, mɨne nɨpwnətɨn me, mɨne piəvni me, mɨne kɨtiriməni me, mɨne nɨmɨruien atukw səvənhi. Trɨni mɨnuə in rɨpkokeikei mhə iou iamɨnhi, ko rɨpkuvehe mhə mo in iərmama riti səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_27","072_14_27","LUK","14","27","27","Iərmama sə rɨpkəvrani mhə nei kamarkuaui səvənhi muvehe mukurirə iou, ko in rɨpkuvehe mhə mo in iərmama riti səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_28","072_14_28","LUK","14","28","28","Sin ia kɨmiaha rokeikei mə tro nimwə riti rəpwəmwɨs mutə, mətə rɨpkukupwən mhə məkure, məvsini nəmri narimnari me sə tro nimwə irə mə mane səvənhi rəmwhen uə rekəm? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_29","072_14_29","LUK","14","29","29","Trɨni mɨnuə iərmama rɨpko mhə iamɨnhi irə, nəpɨn ro sampam ia nɨsui nimwə nəha, ko rɨpko pam mhə nimwə, nənə nərmama me pam tuhətə harɨs əkenhɨn irə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_30","072_14_30","LUK","14","30","30","mhəni mə, ‘Hətə ro iərmama nəha. Rɨno pam nɨsui nimwə, mətə ko rɨpko pam mhə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_31","072_14_31","LUK","14","31","31","Uə nəfe kiɡ rokeikei mə trevən maruaɡən irau kiɡ riti, mətə rɨpkukupwən mhə məkure, mətərɨɡ tukwe mə in rəmwhen ko riri pen səvənhi naruaɡən me irəha pam ten taosen həuvən mharuaɡən irəha kiɡ sə ramiri pehe səvənhi me irəha pam twenti taosen? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_32","072_14_32","LUK","14","32","32","Trɨni mɨnuə kiɡ nəha rətoni mə in rəpwəh nəmwhenien, nəpɨn kiɡ nəha səvənhi naruaɡən me irəha pam twenti taosen rauvehe ihi fwe isipwɨn, in trərhi pen nərmama nepwɨn səvənhi həuvən mə tuhəres mə trəfo nəha məmri nəmərinuien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_33","072_14_33","LUK","14","33","33","Ia noien nəha rəmwhen a mwi kɨmiaha tihaməkeikei mhəkupwən mhətərɨɡ tukwe. Trɨni mɨnuə kɨmiaha riti rerɨn rɨpkaɡien mhə mə traraka ia narimnari me pam səvənhi, ko in rɨpkuvehe mhə mo in iərmama riti səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_34","072_14_34","LUK","14","34","34","“Sol nəri ramasan. Mətə trɨni mɨnuə sol nəsienien səvənhi ruvəiwən, tukəfo mwi rəsien mwi? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK14_35","072_14_35","LUK","14","35","35","Rɨpkamasan mhə tɨ tɨprənə uə tɨ nihi kau sə tukərapi ia tɨprənə kəmhu irə. Ramasan a mə tukərarki a i. Iərmama sə nəkwəreɡɨn rarə tɨ nɨreɡiien nari traməkeikei mətərɨɡ amasan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_1","072_15_1","LUK","15","1","1","Ia nəpɨn nəha nərmama səməme kamərəku pen takis mɨnraha mɨne nərmama ərəha me nepwɨn mwi həuvehe mə tuhətərɨɡ ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_2","072_15_2","LUK","15","2","2","Nəpɨn Farisi me mɨne nahatən me səvəi Loa hətoni, həni ərəha Iesu, mhəni mə, “Iəmə i raməseni nəkur ərəha me həuvehe tukwe in. Raməni pəri nari irəha mɨnraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_3","072_15_3","LUK","15","3","3","Ro pen Iesu rɨni nusipekɨnien riti tɨ nirəha i mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_4","072_15_4","LUK","15","4","4","“Trɨni mɨnuə kɨmiaha riti səvənhi sipsip me irəha pam hantret, mətə rətə wau ia riti, trəfo pen irə? In trəpwəh naenti-naen fwe ia kwopun kamhani nurhi ikɨn, mevən mətui sipsip sə rɨnəruei meste trətoni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_5","072_15_5","LUK","15","5","5","Nənə nəpɨn rətoni, truvehi utə məmri pen ia nuran mi, mamaɡien, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_6","072_15_6","LUK","15","6","6","mevən fwe imwəni, moeite in me nepwɨn mɨne nərmama səməme kamharə ipaka tukwe, mɨni pen tɨ nirəha i mə, ‘Pwəh saɡien pəri tɨ nəri nə mə iakɨnətoni sipsip səiou sə rɨnəruei.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_7","072_15_7","LUK","15","7","7","Rəmwhen ia noien nəha iakani pehe tukumiaha i trɨni mɨnuə iərmama ərəha riti rɨrərɨɡ ia nətərɨɡien səvənhi, məpwəh noien ərəha me səvənhi, naɡienien fwe ia neiai trasori məpi raka naɡienien sə kamreɡi tɨ nərmama atukwatukw me nəha irəha pam neanti-naen səməme tuhəpkrərɨɡ mhə ia nətərɨɡien səvənraha tɨ nəri nə mə noien ərəha me səvənraha riwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_8","072_15_8","LUK","15","8","8","Nənə Iesu rɨni mə, “Uə trɨni mɨnuə pran səvənhi silin irəha pam ten, rətə wau ia riti, trəfo pen irə? Trɨhiai pen napw ia laet, maies ia nəkwai nimwə, mamətui silin nəha meste trətoni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_9","072_15_9","LUK","15","9","9","Nənə nəpɨn rətoni, trəkwein in me nepwɨn mɨne nərmama səməme kamharə ipaka tukwe, mɨni mə, ‘Pwəh saɡien pəri tɨ nəri nə mə iakɨnətoni silin sə iakɨnətə wau irə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_10","072_15_10","LUK","15","10","10","Rəmwhen ia noien nəha iakani pehe tukumiaha i naɡelo me səvəi Kumwesən kamhaɡien nəpɨn iərmama ərəha riti rɨrərɨɡ ia nətərɨɡien səvənhi, məpwəh noien ərəha me səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_11","072_15_11","LUK","15","11","11","Nənə Iesu rɨni mə, “Iərmama riti tɨni kəru iərman mi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_12","072_15_12","LUK","15","12","12","Nəpɨn riti tɨni sə rouihi rɨni pen tɨ səvənhi tata i mə, ‘Tata. Uai narimnari me səim muvei pehe səiou nəha təkwtəkwuni.’ Nənə tata səvənhi ruai narimnari me səvənhi ia nənimen kəru riti səvəi tɨni sə rasori riti səvəi tɨni sə rouihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_13","072_15_13","LUK","15","13","13","Rɨpko mhə tui tɨni sə rouihi roueite səvənhi narimnari me, ruvehi mane irə, mier, məpwəh imwəni, mevən marə ia tənə riti isipwɨn. Nənə ia kwopun nəha in rouraha mane səvənhi ia noien ərəha me ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_14","072_15_14","LUK","15","14","14","meste mane səvənhi riwən. Nəpɨn səvənhi mane ruvəiwən pam, nukumhə rɨnamavən ia tənə nəha. Nukumhə rɨnamahi. Sənəni nəveɡɨnien riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_15","072_15_15","LUK","15","15","15","Ro pen in revən mamowok səvəi iərmama riti ia tənə nəha. Nənə iərmama nəha rərhi pen in revən mə trəkwməni pɨkə me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_16","072_15_16","LUK","15","16","16","Nəpɨn in raməkwməni pɨkə me nəha, nukumhə rahi pɨk anan, mətə iərmama riti rɨpkuvei pen mhə nari riti min. Nənə rerɨn rɨrhi mə, ‘Rosi ko iakəni nɨpəri nəveɡɨnien riti sənəi pɨkə me i takreɡi ramasan.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_17","072_15_17","LUK","15","17","17","Mətə nəpɨn nətərɨɡien amasan səvənhi rɨrərɨɡ muvehe, in rɨni mə, ‘Nərmama me nəha tata səiou ramərəku pen mɨnraha tɨ no tukwiniien nari min irəha pam nəveɡɨnien sənənraha rasori məpi raka irəha, mətə iou iakamarə ia kwopun i nukumhə ramahi iou na takemhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_18","072_15_18","LUK","15","18","18","Takier ia kwopun i, mɨrərɨɡ, mevən tɨ səiou tata, mɨni pen tukwe in mɨnuə, Tata. Iakɨno nari riti rərəha rəpwəh nəmwhenien ia nəmri Kumwesən mɨne ia nənimem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_19","072_15_19","LUK","15","19","19","Təkwtəkwuni nəha iapkəmwhen mhə mə tikəkwein nərɨm ia nirak. Tiko iou iakəmwhen iərmama riti sə ikamərəku pen min tɨ no tukwiniien nari mik.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_20","072_15_20","LUK","15","20","20","Ro iamɨnhi irə təmaruə nəha rɨskəmter, mɨrərɨɡ, mɨnamevən tɨ tata səvənhi. Mətə nəpɨn rauvehe ihi fwe isipwɨn, tata səvənhi rətoni, nənə rerɨn rərkwəpɨr tukwe. Raiu, mevən, mərəhi pehe, makei min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_21","072_15_21","LUK","15","21","21","Nənə tɨni rɨni pen tukwe in mə, ‘Tata. Iakɨno nari riti rərəha rəpwəh nəmwhenien ia nəmri Kumwesən mɨne ia nənimem. Təkwtəkwuni nəha iapkəmwhen mhə mə tikəkwein nərɨm ia nirak.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_22","072_15_22","LUK","15","22","22","Mətə tata səvənhi rəkwein nərmama səməme kamho tukwini nari min mɨni mə, ‘Həuvən akwauakw, mhəuvehi karkahu əpwəmwɨs riti sə ramasan pɨk məpi raka karkahu əpwəmwɨs me nepwɨn, nənə mharkahu pen i min, mhəuvei pen riɡ ia nukwai rəɡɨn, mhəuvei pen put ia nɨsun mi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_23","072_15_23","LUK","15","23","23","nənə mhəuvən mhəuvehi kau nəha nɨpwran rəsisi amasan mhəuvehe, mhousi əpune. Pwəh sani mhaɡien pəri ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_24","072_15_24","LUK","15","24","24","tɨ nəri nə mə iəkunouihi i səiou rəmwhen mə ruvamhə raka, mətə təkwtəkwuni ruvəmɨru mwi. In rɨnəruei, mətə təkwtəkwuni nəha iakɨnətoni mwi.’ Nənə irəha kənamhaɡien pəri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_25","072_15_25","LUK","15","25","25","Ia nəpɨn nəha tɨni sə rasori in fwe ia nəmhien. Nəpɨn rɨrərɨɡ mauvehe ia rukwənu, muvehe ipaka tɨ nimwə, rɨreɡi nərmama kamhani nɨpu, mamho tanis. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_26","072_15_26","LUK","15","26","26","Nənə rəkwein iərmama riti sə ramo tukwini nari m tata səvənhi, məres mə, ‘Nəfe i hiamo?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_27","072_15_27","LUK","15","27","27","Mɨreɡi iərmama nəha rɨni pen tukwe in mə, ‘Piam ruvəuvehe. Nənə tata səim ruəsi kau nəha nɨpwran rəsisi amasan tɨ nəri nə mə piam rɨrərɨɡ muvehe məsanɨn a.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_28","072_15_28","LUK","15","28","28","Ro iamɨnhi irə tɨni sə rasori niemaha rəpi, rəpwəh nuvnimwəien ia nəkwai nimwə. Tata səvənhi rier, məres in mə truvnimwə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_29","072_15_29","LUK","15","29","29","mətə in rɨni pen tɨ səvənhi tata i mə, ‘Ətə ro! Nuk me rɨpɨk iakamo tukwini pehe nari mik ia kwopun i, mɨpkərui mhə nəkwam. Mətə ipkuvei pehe mhə nari riti miou rəmwhen ia kwəti nəni mə tako nəveɡɨnien irə mhaɡien pəri kɨmaha iou me nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_30","072_15_30","LUK","15","30","30","Mətə nəpɨn nərɨm nəha sə rɨnouraha narimnari me səim tɨ nərəkuien nɨpran ia suatuk rɨrərɨɡ muvehe ia rukwənu, ikousi əpune kau nəha nɨpwran rəsisi amasan mamo nəveɡɨnien irə səvənhi.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_31","072_15_31","LUK","15","31","31","Mɨreɡi tata səvənhi rɨni pen tukwe in mə, ‘Nərɨk. Nəpɨn me pam krau mik krauarə. Narimnari me pam səiou səim. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK15_32","072_15_32","LUK","15","32","32","Mətə ratukwatukw mə tso nəveɡɨnien i, mhaɡien, tɨ nəri nə mə piam in rəmwhen mə ruvamhə raka, mətə təkwtəkwuni ruvəmɨru mwi. Rɨnəruei, mətə təkwtəkwuni nəha sənətoni mwi.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_1","072_16_1","LUK","16","1","1","Iesu rɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mə, “Iərmama riti nautə səvənhi rasori. Səvənhi riti fwe iotukwininari ramətui tɨ nautə səvənhi, mətə kamɨni ərəha in mə ramouraha nautə nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_2","072_16_2","LUK","16","2","2","Ro iamɨnhi irə iərmama sə nautə səvənhi rasori rəkwein iəmə nəha ruvehe, rəres pen in mə, ‘Nəfe nəɡkiariien me i iakamreɡi kamɨni ia niram? Uvei pehe nəkukuə sə ikɨmərai pen səim wok irə. Təkwtəkwuni nəha tiko sampam ia wok.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_3","072_16_3","LUK","16","3","3","Mɨreɡi iotukwininari sə ramətui tɨ nautə səvəi iəmə asori nəha rerɨn rɨrhi mə, ‘Səiou iəmə asori trərarki irapw iou ia wok səiou. Mətə nɨskaiien səiou rəpwəh nəmwhenien mə takeri tɨprənə muvehi mane irə. Iakamaurɨs tɨ naseien mane tɨ nərmama. Tako nəfe nəha təkwtəkwuni? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_4","072_16_4","LUK","16","4","4","Ah, iakukurən nəfe tako! Nərmama me nəha səməme həpkərpwɨn pehe mhə ihi kaon me səvənraha sə iəmə asori səiou rɨməuvei pen mɨnraha, tako rerɨnraha raɡien. Trɨni mɨnuə iako iamɨnhi irə, nəpɨn iəmə asori səiou trərarki iou, irəha tuhəuvehi puvnimwə iou ia nəkwai nimwə me səvənraha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_5","072_16_5","LUK","16","5","5","Ia nəpɨn nəha in rəkwein nərmama me nəha səməme həpkərpwɨn pehe mhə ihi kaon səvənraha həuvehe kuatia kuatia tukwe in. Sə rukupwən mevən, rəres in mə, ‘Ikɨməuvehi nəfe narimnari me səvəi iəmə asori səiou, mətə ipkuvehi mhə ihi nənimen?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_6","072_16_6","LUK","16","6","6","Mɨreɡi iərmama nəha rɨni mə, ‘Tram me irəha pam hantret həukuər ia oel kaməvənari irə.’ Mɨreɡi iəmə nəha rɨni mə, ‘In i nɨmwai nəkukuə səvəi kaon səim. Tikuvehi, məkure akwauakw, mɨrai pen mə fifti tram a.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_7","072_16_7","LUK","16","7","7","Iəmə nəha rarə mɨni pen tɨ riti mwi mə, ‘Nənə ik ikɨməuvehi nəfe mətə ipkuvehi mhə ihi nənimen?’ Mɨreɡi iərmama nəha rɨni mə, ‘Pak flaoa irəha pam wan taosen.’ Mɨreɡi iəmə nəha rɨni mə, ‘In i nɨmwai nəkukuə səvəi kaon səim. Tikuvehi mɨrai pen mə pak me irəha pam eit hantret a.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_8","072_16_8","LUK","16","8","8","Iotukwininari sə ramətui tɨ nautə səvəi iəmə asori nəha ramo noien riti sə rɨpkatukwatukw mhə. Mətə kurirə irə iəmə asori səvənhi ruvehe mɨni vivi in tɨ nəri nə mə in rukurən nari. Nəri nəha ramahatən pen mə nərmama ia tɨprənə i həukurən amasan nari tɨ noien pisnes irəha nərmama səvənraha. Irəha həukurən amasan mhəpi raka nɨpwnəti nukuraanien me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_9","072_16_9","LUK","16","9","9","Nənə iakani pehe tukumiaha i kɨmiaha tihaməkeikei mhasitu amasan ia nərmama ia nautə me səvəi tɨprənə i mə irəha tuhəuvehe mho kɨmiaha me nepwɨn ia nirəha. Nənə nəpɨn nautə me nəha tuhəiwən, Kumwesən truvehi puvnimwə kɨmiaha ia nimwə me səməme tuhəpkiwən mhə ia nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_10","072_16_10","LUK","16","10","10","Iərmama sə ramətui amasan tɨ nəri ouihi a trətui amasan mwi tɨ nəri asori. Nənə iərmama sə rɨpkətui amasan mhə tɨ nəri ouihi trɨpkətui amasan mhə mwi tɨ nəri asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_11","072_16_11","LUK","16","11","11","Trɨni mɨnuə kɨmiaha hiəpkətui amasan mhə tɨ nautə səvəi tɨprənə i, sin trəmri pehe nautə sə ro nɨpərhienien irə ia rəɡɨmiaha mə tihətui amasan tukwe? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_12","072_16_12","LUK","16","12","12","Nənə trɨni mɨnuə kɨmiaha hiəpkətui amasan mhə tɨ narimnari me səvəi iərməpə, sin truvei pehe narimnari me m kɨmiaha mə tihəuvehi mho səkɨmiaha irə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_13","072_16_13","LUK","16","13","13","Iərmama riti riwən ramo tukwini nari ko ro nəkwai iəmə asori kəru. Trɨni mɨnuə ro iamɨnhi irə, trokeikei riti məmwəki riti, uə trɨsiai riti mɨpkɨsiai mhə riti. Kɨmiaha ko hiəpkuvehi pəri mhə Kumwesən mɨne mane mho iəmə asori mi irə səkɨmiaha mə tiho pəri nəkwanrau.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_14","072_16_14","LUK","16","14","14","Nəpɨn Farisi me həreɡi nəɡkiariien me nəha harɨs ia Iesu tɨ nəri nə mə irəha hokeikei pɨk mane. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_15","072_16_15","LUK","16","15","15","Mətə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha Farisi me hiameikuə ia nəmri nərmama mə kɨmiaha nəmə atukwatukw, mətə Kumwesən rukurən rerɨmiaha. Nəfe nari nərmama kamhəfiəutə irəha me tukwe, mətə ia nəmri Kumwesən rərəha anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_16","072_16_16","LUK","16","16","16","Kɨnəvisau irapw Loa səvəi Moses mɨne nəɡkiariien me səvəi profet kupwən me meste pehe Jon Paptaes. Kurirə irə kɨnaməvisau irapw nəɡkiariien amasan i raməɡkiari ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. Nənə nərmama me pam kamhəmwur mə tuhəuvnimwə ia nɨtətə nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_17","072_16_17","LUK","16","17","17","Rəknekɨn mə neiai mɨne tɨprənə krouvehe rouiwən. Mətə rəknekɨn pɨk mə nukwai nəkukuə ouihi riti sə kɨmərai pen ia Loa ruvehe miwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_18","072_16_18","LUK","16","18","18","Iərman sə rəpwəh pran səvənhi miri pran əpə riti mwi ramo noien ərəha. Prən nəha in ramiri rɨpko mhə səvənhi atukwatukw pran. Nənə iərman sə riri pran sə iərman səvənhi rɨnəpwəh ramo noien ərəha. Prən nəha in ramiri səvəi iərməpə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_19","072_16_19","LUK","16","19","19","Nənə Iesu rɨni mə, “Iərmama riti nautə səvənhi rasori ramarkahu tɨnari me nənimenraha rəknekɨn. Ia nəpɨn me raməni amasan nari, mamaɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_20","072_16_20","LUK","16","20","20","Ia kwəruə ia rukwənu səvənhi nərmama kamhəkure pen iərmama riti nəɡhɨn nə Lasaros. Nautə səvənhi riwən. Nɨmwapw me həpɨk ia nɨpwran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_21","072_16_21","LUK","16","21","21","Iəmə nə rokeikei pɨk mə traməni nɨmwəkmwəki nəveɡɨnien sə raməsas irapw ia ruei tepol səvəi iərmama nəha nautə səvənhi rasori. Kuri me mwi kamhəuvehe, mamhəpwasi nɨmwapw me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_22","072_16_22","LUK","16","22","22","Nəpɨn iərmama nəha nautə səvənhi riwən remhə, naɡelo me həuvehi nənɨmwɨn, mhəuvehi mhəuvən, mhəmri pen ia nɨkare Epraham. Iərmama nəha nautə səvənhi rasori in mwi remhə, kɨnɨmwi in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_23","072_16_23","LUK","16","23","23","Fwe Imwei Nəkur Həuvamhə in ramreɡi nəmisəien asori, məkwətə, mətoni Epraham fwe isipwɨn kwopti Lasaros ia nɨkaren. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_24","072_16_24","LUK","16","24","24","Nənə in rəkwein əpwəmwɨs mɨni mə, ‘Tata Epraham. Tikapi iou, mərhi pen Lasaros pwəh revən meitesi nukwai rəɡɨn ia nui, nənə muvehe mɨrapi nəramɨk irə mə trəkwiei. Iakamreɡi nəmisəien asori ia napw i.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_25","072_16_25","LUK","16","25","25","Mətə Epraham rɨni mə, ‘Nərɨk. Rerɨm tramrhi narəien səim nəpɨn ikamɨru ihi. Ik ikɨməuvehi narimnari amasan me, mətə Lasaros rɨməuvehi narimnari ərəha me. Nənə təkwtəkwuni nəha in ramreɡi ramasan ia kwopun i, mətə ik ikamreɡi nəmisəien asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_26","072_16_26","LUK","16","26","26","Nari riti mwi ko iapkasitu mhə ia niram tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨnəmri təpuapəɡ asori riti ro tukuahaɡ kɨtaha m kɨmiaha. Kɨmaha riti ko rɨpkier mhə ia kwopun i muvehe mətə kɨmiaha. Kɨmiaha riti ko rɨpkier mhə ia kwopun nə muvehe mətə kɨmaha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_27","072_16_27","LUK","16","27","27","Mɨreɡi iərmama nəha nautə səvənhi rasori rɨni mə, ‘Ro iamɨnhi irə iakamase ik tata mə tikərhi pen Lasaros revən fwe ia nimwə səvəi tata səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_28","072_16_28","LUK","16","28","28","Piak me fwe ikɨn irəha pam krirum, pwəh rɨni pen tɨ nirəha i mɨnuə tuhaməkeikei mhəsiari, kamo irəha mwi həuvehe ia kwopun i, kwopun səvəi nəmisəien asori.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_29","072_16_29","LUK","16","29","29","Mətə Epraham rɨni mə, ‘Moses mɨne profet kupwən me həuvəni raka mə nərmama tuhaməkeikei mhəsiari tɨ kwopun nəha. Ramasan mə pwəh piam me hətərɨɡ ia nəɡkiariien me səvənraha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_30","072_16_30","LUK","16","30","30","Mɨreɡi iərmama nəha nautə səvənhi rasori rɨni mə, ‘Rekəm, Tata Epraham, sə nəha rɨpkəmwhen mhə. Mətə mə iərmama riti rətui mwi ia nemhəien səvənhi, mevən tɨ nirəha, irəha tuhəpwəh noien ərəha me səvənraha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK16_31","072_16_31","LUK","16","31","31","Mɨreɡi Epraham rɨni pen tukwe in mə, ‘Trɨni mɨnuə irəha həpwəh nətərɨɡien ia nəɡkiariien səvəi Moses mɨne profet kupwən me, tuko iərmama riti rətui mwi ia nemhəien səvənhi, mətə ko həpkɨni mhə nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvənhi.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_1","072_17_1","LUK","17","1","1","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mə, “Nɨpərhienien narimnari me tuhəuvehe mhəvi nərmama həmwei ia nərəhaien, mətə trərəha anan tɨ iərmama sə truvehi narimnari me nəha mier pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_2","072_17_2","LUK","17","2","2","Trɨni mɨnuə in ro nəkwərhakwərha me i riti rɨmwei ia nərəhaien, Kumwesən trərpwɨn noien ərəha səvənhi. Iərmama nəha trɨreɡi rərəha anan məpi raka kərihi pen kəruəterei asori ia nɨpətəkinuan, kosə irapw i ia təmwei təsi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_3","072_17_3","LUK","17","3","3","Kɨmiaha tihaməkeikei mhatuakəm amasan tukumiaha. Trɨni mɨnuə piam ro noien ərəha ia niram, tikɨnise pen tukwe in mə rəpwəh. Mə rɨrərɨɡ ia nətərɨɡien səvənhi, məpwəh, tikenouenou i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_4","072_17_4","LUK","17","4","4","Trɨni mɨnuə ia nəpɨn kuatia ro noien ərəha ia niram m sefen mətə ia noien me nəha ramo rɨrərɨɡ mwi irə mɨni pehe tukw ik i mə, ‘Noien i iakamo rərəha. Pwəh iakəpwəh,’ nənə tikaməkeikei menouenou noien ərəha səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_5","072_17_5","LUK","17","5","5","Nənə aposol me səvəi Iərɨmənu səkɨtaha həni mə, “Iərɨmənu. Tiko mwi nahatətəien səkɨmaha ruvehe mɨskai mwi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_6","072_17_6","LUK","17","6","6","Mɨreɡi Iərɨmənu səkɨtaha rɨni mə, “Trɨni mɨnuə nahatətəien səkɨmiaha rouihi a rəmwhen ia nuni nei nəha mastat sə rouihi anan ia nuni nei me, hiəukurən nɨniien tɨ nei asori i mə ‘Tiko meivi utə atukw a nuam me, mevən mərer ia təmwei təsi,’ nənə tro nəkwamiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_7","072_17_7","LUK","17","7","7","Nənə Iesu rɨni mə, “Kɨmiaha hiaməfətərɨɡ irə? Trɨni mɨnuə iəmə asori riti rərhi pen iərmama riti sə ramo tukwini nari min revən mə trərar ia nəmhien uə ramətui tɨ sipisip me, nəpɨn iərmama nəha ruku pen fwe ia nəmhien muvehe, ko səvənhi iəmə asori rɨni pen tukwe in mə, ‘Itə. Təkwtəkwuni tikuvehe krauəni pəri nari’? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_8","072_17_8","LUK","17","8","8","Rekəm! Mətə iəmə asori səvənhi trəɡkiari pen min mɨni mə, ‘Itə. Evən məpnəpenə sənak riti nəveɡɨnien, nənə mevən markahu amasan səim muvehe. Nəpɨn iakaməveɡɨn, mamənɨmwi, tikamo tukwini pehe nari miou. Nəpɨn ikɨno pam, nənə ikukurən nəniien nəveɡɨnien sənam.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_9","072_17_9","LUK","17","9","9","?Nəpɨn iərmama iamɨnhi ro nəkwai iəmə asori səvənhi, kɨmiaha hiəukurən mə iəmə asori nəha rɨni pen tanak tukwe in uə rekəm? Rekəm! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_10","072_17_10","LUK","17","10","10","Kɨmiaha nə hiəmwhen ia nərmama səməme hiamo tukwini nari m Kumwesən. Nəpɨn tiho pam narimnari me nəha in rɨməni mə tiho, tihaməkeikei mhəni mə, ‘Kwa kɨmaha i nərmama me səməme iahamo tukwini nari. Kɨmaha iahəno a nəfe ratukwatukw mə taho.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_11","072_17_11","LUK","17","11","11","Iesu ramevən fwe ia Jerusalem, makurau ia nɨmwrhenhi tənə mi nəha Sameria mɨne Kalili. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_12","072_17_12","LUK","17","12","12","Nəpɨn rier pen ia rukwənu riti, nərmama ten nemhəien skai ro tekɨnraha həuvehe tukwe, mhərer isipwɨn kwopti, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_13","072_17_13","LUK","17","13","13","mənamhəkwein əpwəmwɨs mə, “Iesu Iərɨmənu! Api tukumaha!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_14","072_17_14","LUK","17","14","14","Nəpɨn Iesu rətə irəha, rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tiho mhəuvən tɨ pris me pwəh irəha hətə nɨpwramiaha.” Nəpɨn irəha kamhəuvən ia suatuk, nɨpwranraha ruvehe məmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_15","072_17_15","LUK","17","15","15","Nənə irəha riti rətə mə nɨpwran rɨnəsanɨn, rɨrərɨɡ mwi, maməkwein əpwəmwɨs, maməɡnəɡɨni Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_16","072_17_16","LUK","17","16","16","Iəmə nəha in iəmə Sameria. Ruvehe mɨnɨmwi nukurhun mi ia nəmri Iesu, mɨni tanak tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_17","072_17_17","LUK","17","17","17","Nənə Iesu rɨni mə, “Kɨmiaha nəha nɨpwramiaha ruvehe mɨnəmher rosi kɨmiaha pam ten uə? Mətə nərmama naen mwi pəku? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_18","072_17_18","LUK","17","18","18","Rəfo iəmə i rɨpko mhə in iəmə Isrel in əpa rɨrərɨɡ məɡnəɡɨni Kumwesən?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_19","072_17_19","LUK","17","19","19","Nənə Iesu rɨni pen tɨ iəmə i mə, “Tiko mərer mamevən. Nahatətəien səim rɨno raka ik ikuvehe məsanɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_20","072_17_20","LUK","17","20","20","Farisi me nepwɨn həres pen Iesu i mə, “Tɨnesən nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə ruvehe?” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nəpɨn nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə truvehe irə, nərmama tuhəpkətoni mhə nɨmtətien me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_21","072_17_21","LUK","17","21","21","Irəha tuhəpkɨni mhə mə, ‘Hətə ro, in i!’ uə ‘In nəha!’ Irəha tuhəpwəh nɨniien iamɨnha irə tɨ nəri nə mə həreɡi ro nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə rɨnarə raka ia kurkwamiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_22","072_17_22","LUK","17","22","22","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mə, “Nəpɨn nəha rauvehe kɨmiaha tihokeikei pɨk mə tihətoni iou, Iəməti Iərmama, ia nəpɨn riti səiou, mətə tihəpkətoni mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_23","072_17_23","LUK","17","23","23","Nərmama nepwɨn tuhəni pehe tukumiaha i mə, ‘Hətə ro in nəha’ uə ‘Hətə ro in i.’ Mətə kɨmiaha tihəpwəh nierien, mhəpwəh nukurirəien irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_24","072_17_24","LUK","17","24","24","Nəpɨn rouapɨr irə nərmama hətoni nəhiapwien səvənhi ia nɨmaɡouaɡou fwe pesu meste nari fwe prehi. Iou, Iəməti Iərmama, nəpɨn səiou sə takuvehe irə tro mwi iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_25","072_17_25","LUK","17","25","25","Mətə takaməkeikei mukupwən mɨreɡi nəmisəien me rɨpɨk. Nərmama ipwet mɨne tuhəni ərəha iou, mhəuvei pehe təkutanraha miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_26","072_17_26","LUK","17","26","26","Nəpɨn iou, Iəməti Iərmama, takuvehe irə trəmwhen ia nəpɨn səvəi Noa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_27","072_17_27","LUK","17","27","27","Nərmama me kamhəveɡɨn, mamhənɨmwi. Nərman me kamhəiri nɨpran. Nɨpran me kamhesi pen nərman. Irəha kamho noien me nəha mamhəuvən meste Noa ruvnimwə ia nɨtətə asori səvənhi, nənə nui asori ruvehe, məuiui irəha, irəha pam həmwhenɨmw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_28","072_17_28","LUK","17","28","28","Trəmwhen mwi nəpɨn səvəi Lot. Nərmama kamhəveɡɨn, mamhənɨmwi, mamhəmri pen nəmri nari ia narimnari me, mamhəuvehi nənimenraha, mamhəmhu, mamho nimwə me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_29","072_17_29","LUK","17","29","29","Mətə nəpɨn nəha Lot rier ia Sotom irə, napw mɨne təpisi krouukrutə fwe ia nɨmaɡouaɡou, roueiwaiu pehe rouahi əmwesi irəha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_30","072_17_30","LUK","17","30","30","Nəpɨn nəha iou, Iəməti iərmama, takuvehe irə trəmwhen a mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_31","072_17_31","LUK","17","31","31","Ia nəpɨn nəha, trɨni mɨnuə iərmama riti ramapwɨs ia təkure nimwə səvənhi traməkeikei meiwaiu map akwauakw, məpwəh nuvnimwəien mə truvehi nari riti ia nəkwai nimwə. Trɨni mɨnuə iərmama riti raməmhu ia nəmhien səvənhi traməkeikei mo rəmwhen a mwi, map akwauakw, məpwəh nɨrərɨɡien mevən fwe imwəni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_32","072_17_32","LUK","17","32","32","Rerɨmiaha tramrhi pran səvəi Lot. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_33","072_17_33","LUK","17","33","33","Iərmama sə rəmwur mə trəkwtəmhiri nɨmɨruien səvənhi trarfai irə. Mətə iərmama sə raraka ia nɨmɨruien səvənhi truvehi nɨmɨruien rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_34","072_17_34","LUK","17","34","34","Iakani pehe tukumiaha i ia nəpɨn nəha ia nəpɨn iərmama kəru trouapri pəri ia nɨməhan kuatia, tukuvehi raka riti, kəpwəh riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_35","072_17_35","LUK","17","35","35","Pran kəru trouvənari pəri, tukuvehi raka riti, kəpwəh riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK17_37","072_17_37","LUK","17","37","37","Mɨreɡi nərmama me səvəi Iesu həni pen tukwe in mə, “Pəku, Iərɨmənu?” Mɨreɡi in rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Ia kwopun pəku nɨpwrai nəri remhə ikɨn menu me nəha kamhani nɨpwrai nəri sə remhə tuhəuvehe mhousəsɨmwɨn irəha me, mhani.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_1","072_18_1","LUK","18","1","1","Nəpɨn riti Iesu rokeikei mə trahatən nərmama me səvənhi mə irəha tuhaməkeikei mhəfwaki ia nəpɨn me, mhəpwəh nəpouien i. Ro pen in rɨni nusipekɨnien riti tɨ nirəha i ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_2","072_18_2","LUK","18","2","2","mə, “Ia rukwənu riti iəmə asori riti sə raməkiri nəɡkiariien. In rəpwəh nehekɨrien Kumwesən, məpwəh mwi nɨsiaiien nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_3","072_18_3","LUK","18","3","3","Ia rukwənu nəha pran riti iərman səvənhi remhə məpwəh in. Ia nəpɨn me rauvehe tɨ iəmə asori sə raməkiri nəɡkiariien, mamɨni pen tukwe in mə, ‘Asitu ia nirak, mɨnise iərmama i ramɨni ərəha iou.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_4","072_18_4","LUK","18","4","4","Tui kwopti iəmə asori nəha rɨpko mhə nari riti, mətə kurirə irə ramətərɨɡ mə, ‘Nɨpərhienien iapkɨhekɨr mhə Kumwesən, məpwəh mwi nɨsiaiien nərmama, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_5","072_18_5","LUK","18","5","5","mətə tɨ nəri nə mə prən i ramometə iou iamɨnhi irə, takasitu irə, mɨnise iərmama nəha ramɨni ərəha in. Mə iapko mhə prən i trauvehe ia nəpɨn me, takəpou i.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_6","072_18_6","LUK","18","6","6","Nənə Iərɨmənu səkɨtaha rɨni mə, “Kɨmiaha tihətərɨɡ ro nəɡkiariien səvəi iəmə asori nəha. In iəmə rərəha, mətə rɨni mə trasitu ia prən nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_7","072_18_7","LUK","18","7","7","Nənə kɨmiaha hiaməfətərɨɡ ia Kumwesən? Trəfo ia nərmama me nəha in ruvərfi raka irəha mə səvənhi səməme kamhasək pen tukwe in ia ran mɨne ia nəpɨn? Ko in ro tanpen ia nirəha, məpwəh nəmri atukwatukwien nəfe kamhasək pen in tukwe? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_8","072_18_8","LUK","18","8","8","Iakani pehe tukumiaha i mə in trasitu akwauakw ia nirəha, məmri atukwatukw nəfe kamhasək pen in tukwe. Nəɡkiariien i iakani ro nɨpərhienien. Mətə rəfo? Nəpɨn iou, Iəməti Iərmama, takrərɨɡ pehe mwi ia tɨprənə i, takətoni nərmama həpɨk kamhahatətə ia nirak uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_9","072_18_9","LUK","18","9","9","Ia nəpɨn nəha Iesu rɨni mwi nusipekɨnien riti mwi tɨ nərmama nepwɨn səməme rerɨnraha ramrhi mɨnuə irəha hatukwatukw, mamhətə ərəha nərməpə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_10","072_18_10","LUK","18","10","10","In rɨni mə, “Iərmama kəru krouutə pen fwe ia nimwə səvəi Kumwesən mə trouəfwaki. Riti Farisi. Riti iərmama sə kamərəku pen takis min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_11","072_18_11","LUK","18","11","11","Nənə Farisi rərer əpə məfwaki iamɨnhi irə mə, ‘Kumwesən. Iakɨni tanak tukw ik tɨ nəri nə mə iou iapkəmwhen mhə ia nərmama nepwɨn. Irəha kamhakres, mamho noien ikou, mamhəiri nɨpran səvəi nərməpə. Iakɨni tanak tukw ik tɨ nəri nə mə iapkəmwhen mhə ia iərmama nəha kamərəku pen takis min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_12","072_18_12","LUK","18","12","12","Ia nəfwakiien kuatia iakəpwəh nəniien nari m kəru tɨ nəfwakiien. Iakuai narimnari me pam sə iakapeki irəha pam ten sə ro kuatia irə səim.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_13","072_18_13","LUK","18","13","13","Mətə iərmama nəha kamərəku pen takis min, ramərer isipwɨn kwopti. Ko rɨpkəkwətə mhə ia nɨmaɡouaɡou, mətə rerɨn rəpou. In ramərpwərpwi a kwənpwenhɨn tukwe, mamɨni mə, ‘Kumwesən, tikapi iou. Iou iəmə ərəha.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_14","072_18_14","LUK","18","14","14","Nənə Iesu rɨni mə, “Iakani pehe tukumiaha i nəpɨn irau kroueiwaiu rouevən fwe rukwənu, iərmama sə kamərəku pen takis min in ratukwatukw ia nəmri Kumwesən, mətə Farisi rɨpkatukwatukw mhə, tɨ nəri nə mə iərmama sə rauvehi utə in, Kumwesən truvehi irapw in, mətə iərmama sə rauvehi irapw in, Kumwesən truvehi utə in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_15","072_18_15","LUK","18","15","15","Nəpɨn riti nərmama nepwɨn kamhərəhi kwəti nəkwərhakwərha me mamhəuvehe tɨ Iesu mə in trɨrapi irəha, məkwein amasan ia nirəha. Nəpɨn nərmama me səvənhi hətoni, hənise irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_16","072_18_16","LUK","18","16","16","Mətə Iesu rəkwein irəha həuvehe tukwe, mɨni mə, “Pwəh nɨpwnəti nəkwərhakwərha me həuvehe tukw iou. Tihəpwəh nɨniseien irəha tɨ nəri nə mə nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə səvəi nərmama səməme həmwhen ia nəkwərhakwərha me i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_17","072_18_17","LUK","18","17","17","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə iərmama traməkeikei mo rəmwhen ia iəkunouihi, muvehi nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. Mə rɨpko mhə trɨpkuvnimwə mhə ia nɨtətə nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_18","072_18_18","LUK","18","18","18","Iəmə asori riti səvəi nəkur Isrel rəres Iesu i mə, “Iahatən, ik iəmə amasan. Nəfe noien takaməkeikei mo mə takuvehi nɨmɨruien rerɨn?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_19","072_18_19","LUK","18","19","19","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Rəfo ikɨni mə iou iəmə amasan? Iərmama amasan riti riwən. Kumwesən əpa in ramasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_20","072_18_20","LUK","18","20","20","Ik ikuvəukurən raka loa me səvəi Kumwesən. In rɨni mə, ‘Tikəpwəh nakresien pran, məpwəh nousi əpuneien iərmama, məpwəh nakresien, məpwəh neikuəien. Tikaməkeikei mɨsiai səim tata mɨne mama.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_21","072_18_21","LUK","18","21","21","Mɨreɡi iərmama nəha rɨni mə, “Loa me pam i iakamesi pen fwe ia nouihiien səiou muvehe meste pehe ipwet mɨne.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_22","072_18_22","LUK","18","22","22","Nəpɨn Iesu rɨreɡi nəɡkiariien i, rɨni pen tukwe in mə, “Nari kuatia rarə ikəpwəh ihi noien. Evən, məmri pen nəmri nari ia səim narimnari me. Nəpɨn kuvehi nənimen, tikuvehi mane, muvei pen m nərmama nautə səvənraha riwən. Nənə səim nautə trɨpɨk fwe ia neiai. Nəpɨn ikɨno pam, ikuvehe mukurirə iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_23","072_18_23","LUK","18","23","23","Mətə nəpɨn iərmama nəha rɨreɡi nəɡkiariien nəha, rerɨn ruvehe məpou pɨk, tɨ nəri nə mə nautə səvənhi rasori anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_24","072_18_24","LUK","18","24","24","Nəpɨn Iesu rətoni mə rerɨn rəpou pɨk iamɨnhi, rɨni mə, “Rəknekɨn tɨ nərmama nautə səvənraha rasori mə tuhəuvnimwə ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_25","072_18_25","LUK","18","25","25","Iərmama nautə səvənhi rasori rəknekɨn tukwe in mə truvnimwə ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. Rəknekɨn məpi raka nərimɨru nəha kamel rasu pen ia ruei nitel mier.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_26","072_18_26","LUK","18","26","26","Nəpɨn Iesu rɨni irapw nəɡkiariien nəha, nərmama səməme kamhəreɡi həni mə, “Mə rəknekɨn iamɨnhi, nɨsɨmə nəha ko həuvehi nɨmɨruien?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_27","072_18_27","LUK","18","27","27","Mətə Iesu rɨni mə, “Nəfe nari rəknekɨn nərmama ko həpko mhə mətə rɨməru tɨ Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_28","072_18_28","LUK","18","28","28","Nənə Pita rɨni mə, “Ətə ro. Kɨmaha iahənəpwəh narimnari me səkɨmaha mamhəkurirə ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_29","072_18_29","LUK","18","29","29","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə nərmama me pam səməme həpwəh narimnari me səvənraha tɨ nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə tuhəuvehi tain. Trɨni mɨnuə iərmama riti rəpwəh nimwə səvənhi, uə pran səvənhi, uə piəvni me, uə tata mɨne mama səvənhi, uə nəkwərhakwərha me səvənhi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_30","072_18_30","LUK","18","30","30","ia nɨtətə ipwet mɨne in truvehi tain rasori mwi, nənə ia nɨtətə sə rauvehe in truvehi nɨmɨruien rerɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_31","072_18_31","LUK","18","31","31","Ia nəpɨn nəha Iesu riri raka əpa nərmama səvənhi twelef, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Həreɡi ro. Kɨtaha saməutə mamhəuvən fwe ia Jerusalem. Ia kwopun nəha nəɡkiariien me pam səməme kamhəɡkiari ia nirak Iəməti Iərmama ia nəkukuə me səvəi profet kupwən me tuhəuvehe mhəukuə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_32","072_18_32","LUK","18","32","32","Tukuvei pen iou ia rəɡi nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Nənə irəha tuharɨs əkenhɨn ia nirak, mho naurɨsien miou, mhərɡəvəsi iou, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_33","072_18_33","LUK","18","33","33","mhərisi iou, nənə mhousi əpune iou. Ia nəpɨn sə ro kahar irə takətui mwi ia nemhəien səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_34","072_18_34","LUK","18","34","34","Mətə nərmama me səvənhi həreirei narimnari me i. Nəɡkiariien i rərkwafə tɨ nirəha. Həpkuvehi amasan mhə nɨpwran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_35","072_18_35","LUK","18","35","35","Nəpɨn Iesu rɨnamevən ipaka tɨ taon nəha Jeriko, iərmama riti nənimen rɨfwə raməkure ia nɨkare suatuk, mamase mane. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_36","072_18_36","LUK","18","36","36","Nəpɨn rɨreɡi nərmama me həpɨk kamhəuvehe mamhəukurau ia suatuk, rəres mə, “Nəfe i?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_37","072_18_37","LUK","18","37","37","Mɨreɡi həni pen tukwe in mə, “Iesu iəmə Nasaret i ruvehe makurau.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_38","072_18_38","LUK","18","38","38","Ia nəpɨn nəha iərmama nəha rɨnaməkwein əpwəmwɨs mə, “Iesu, kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt! Api tukw iou!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_39","072_18_39","LUK","18","39","39","Nənə nərmama səməme kamhərer kupwən hənise in, mamhəni mə, “Afafa a, məpwəh nəɡkiariien!” Mətə in rarɨpɨn maməkwein əpwəmwɨs mwi mamɨni mə, “Iesu, kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt! Api tukw iou!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_40","072_18_40","LUK","18","40","40","Nənə Iesu rərer, mɨni pen tɨ nərmama me mə irəha tuhəiri iərmama nəha mhəuvehe tukwe in. Nənə nəpɨn iərmama nəha ruvehe ipaka, Iesu rəres pen in mɨnuə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_41","072_18_41","LUK","18","41","41","“Ikokeikei mə tako nəfe mik?” Mɨreɡi rɨni mə, “Iərɨmənu. Iakokeikei mə takətui mətə nari.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_42","072_18_42","LUK","18","42","42","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Itə. Tikətui mətə nari. Nahatətəien səim rɨnomasan raka nənimem.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK18_43","072_18_43","LUK","18","43","43","Nənə təkwtəkwuni nəha rətui mɨnamətə nari, nənə mukurirə ia Iesu, muvehi utə nəɡhi Kumwesən. Nərmama me pam hətoni həɡnəɡɨni Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_1","072_19_1","LUK","19","1","1","Iesu rier pen ia taon nəha Jeriko, mamevən mə trəpi sɨmwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_2","072_19_2","LUK","19","2","2","Ia taon nəha iərmama riti nəɡhɨn nə Sakias. In iəmə asori riti ia nirəha nərmama kamərəku pen takis mɨnraha. Nautə səvənhi rasori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_3","072_19_3","LUK","19","3","3","In ramarkut mə trətə Iesu mə in nəfe iərmama. Mətə nərmama həpɨk kamhərer tukuahaɡ in. Ko rɨpkətoni mhə tɨ nəri nə mə in rukwakwa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_4","072_19_4","LUK","19","4","4","Ro pen raiu mukupwən ia nirəha, məputə ia nei riti kani mə sikamo mə trətə Iesu ia kwopun nəha trukurau ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_5","072_19_5","LUK","19","5","5","Nəpɨn Iesu ruvehe muvehi teɡɨn kwopun nəha, rəkwətə, mɨni pen tukwe in mə, “Sakias. Eiwaiu akwauakw. Takaməkeikei muvnimwə ia nimwə səim ipwet.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_6","072_19_6","LUK","19","6","6","Nənə Sakias reiwaiu akwauakw a miri Iesu rouevən fwe ia nimwə səvənhi. Rerɨn ramaɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_7","072_19_7","LUK","19","7","7","Mətə nəpɨn nərmama hətoni, kamhəni ərəha Iesu mhəni mə, “In revən mamapwɨs ia nəkwai nimwə səvəi iəmə rərəha riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_8","072_19_8","LUK","19","8","8","Fwe ia nəkwai nimwə Sakias rɨskəmter, mɨni pen tɨ Iərɨmənu səkɨtaha mə, “Iərɨmənu. Reɡi ro! Takuai nautə səiou ia nənimen kəru, muvei pen riti m nərmama nautə səvənraha riwən. Trɨni mɨnuə iakɨnakres m iərmama riti, takərpwɨn pen min m kefə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_9","072_19_9","LUK","19","9","9","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Ipwet nɨmɨruien vi ruvəuvehe tɨ nərmama ia nəkwai nimwə i tɨ nəri nə mə iəmə i in mwi kwənəkwus riti səvəi Epraham. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_10","072_19_10","LUK","19","10","10","In nə iou, Iəməti Iərmama, iakɨməuvehe tukwe mə takətui nərmama səməme hənəruei, nənə muvei pen nɨmɨruien vi mɨnraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_11","072_19_11","LUK","19","11","11","Nəpɨn nərmama kamhətərɨɡ ia nəɡkiariien me nəha, Iesu rarə mɨni mwi nusipekɨnien riti tɨ nirəha i tɨ nəri nə mə in ruvəuvehe ipaka tɨ Jerusalem rerɨnraha ramrhi mə rosi in truvehe mo kiɡ irə mɨnamərɨmənu ia nɨtətə səvəi Kumwesən təkwtəkwuni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_12","072_19_12","LUK","19","12","12","Ro iamɨnhi irə Iesu rɨni mə, “Iəmə asori riti revən ia tənə riti isipwɨn mə kiɡ riti fwe ikɨn truvei pen nasoriien min. Nənə in trɨrərɨɡ mərɨmənu ia nəkur imwəni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_13","072_19_13","LUK","19","13","13","Kurirə iəmə asori nəha rier, rəkwein nərmama səməme kamho tukwini nari min irəha pam ten, muvei pen silin kɨno ia kol kuatia kuatia mɨnraha, nənə mɨni pen tɨ nirəha i mə, ‘Kɨmiaha tihəuvehi mane me i mhowok irə meste takrərɨɡ pehe mwi.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_14","072_19_14","LUK","19","14","14","Mətə nəkur imwəni me həmwəki iəmə asori nəha, mhərhi pen nərmama nepwɨn həkurirə in, mhəuvən mhəni pen tɨ kiɡ sə truvei pen nasoriien min mə, ‘Kɨmaha iahəpwəh nokeikeiien mə iəmə i trərɨmənu ia kɨmaha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_15","072_19_15","LUK","19","15","15","Mətə kiɡ nəha rəpwəh nɨnipehiien irəha, muvei pen nasoriien m iəmə asori nəha. Nənə nəpɨn iəmə asori nəha rɨrərɨɡ pehe imwəni, rɨni nəkwan mɨnuə tukəkwein nərmama me nəha kamho tukwini nari min səməme in rɨməuvei pen mane me mɨnraha mə tuhəuvehe tukwe. In rokeikei mə trukurən mane me in rɨməuvei pen mɨnraha hənowok irə mhəuvehi nəfe mane mwi rasori mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_16","072_19_16","LUK","19","16","16","Sə rukupwən muvehe mərer ia nənimen mɨni mə, ‘Iəmə Asori. Silin i ikɨməuvehi pehe miou kɨno ia kol rukwəhi mwi silin me kɨno ia kol irəha pam ten.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_17","072_19_17","LUK","19","17","17","Mɨreɡi iəmə asori rɨni pen tukwe in mə, ‘Səim wok ramasan. Ik iərmama sə ikamo tukwini amasan nari miou. Ikɨnətui amasan tɨ nəri ouihi. Ro pen takuvei pehe nasoriien mik ikərɨmənu ia taon me irəha pam ten.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_18","072_19_18","LUK","19","18","18","Nənə sə resi pen ruvehe, mɨni mə, ‘Iəmə asori. Silin i ikɨməuvehi pehe miou kɨno ia kol rukwəhi mwi silin me kɨno ia kol irəha pam krirum.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_19","072_19_19","LUK","19","19","19","Mɨreɡi iəmə asori rɨni pen tukwe in mə, ‘Ik tikərɨmənu ia taon me irəha pam krirum.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_20","072_19_20","LUK","19","20","20","Nənə riti mwi ruvehe, mɨni mə, ‘Iəmə Asori. Silin i in i ikɨməuvehi pehe miou kɨno ia kol. Iakehekɨr ik, mərkwafə i ia kwəti tɨnari, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_21","072_19_21","LUK","19","21","21","tɨ nəri nə mə ik iərmama riti noien səim rɨskai. Ikauvehi raka narimnari me sə iərməpə rɨnəmri, nənə mapeki raka mwi nəveɡɨnien ia nəmhien sə ipkəpwei mhə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_22","072_19_22","LUK","19","22","22","Mətə iəmə asori rɨni pen tukwe in mə, ‘Ik iəmə ərəha. Ikamo tukwini ərəha nari miou. Nəɡkiariien atukw səim ro pui ik. Ik ikuvəukurən raka mə iou iərmama riti noien səiou rɨskai. Iakauvehi raka narimnari me sə iərməpə rɨnəmri, nənə mapeki raka mwi nəveɡɨnien ia nəmhien sə iapkəpwei mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_23","072_19_23","LUK","19","23","23","Mətə rəfo ikəpwəh nəmri penien səiou mane fwe ia paɡ? Kamo ipkəmri pen ko iapkuvehe mɨpkuvehi ihi mane səiou mɨne sə rəkwaku paɡ rukwəhi.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_24","072_19_24","LUK","19","24","24","Nənə iəmə asori rɨni pen tɨ səməme kamhərer ia kwopun nəha mə, ‘Həuvehi raka silin nəha kɨno ia kol ia rəɡɨn mhəuvei pen m iərmama sə rauvehi silin me kɨno ia kol irəha pam ten.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_25","072_19_25","LUK","19","25","25","Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə, ‘Iəmə Asori! Mətə in ruvəuvehi raka ten.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_26","072_19_26","LUK","19","26","26","Mɨreɡi iəmə asori rɨni mə, ‘Iakani pehe tukumiaha i iərmama sə kuvei pen nari riti min, ro wok irə, tukuvei pen sə rəkwaku min. Mətə iərmama sə kuvei pen nari riti min, ro nəri auər a irə, tukuvehi raka pam tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_27","072_19_27","LUK","19","27","27","Mətə nərmama me nəha səməme həmwəki iou, mhəpwəh nokeikeiien mə takərɨmənu ia nirəha, həuvehi irəha mhəuvehe ia nənimek, nənə mhousi əpune irəha.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_28","072_19_28","LUK","19","28","28","Iesu rɨni pam nəɡkiariien me nəha, mərari, mautə mamevən fwe ia Jerusalem. In rakupwən nərmama me kamhəkurirə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_29","072_19_29","LUK","19","29","29","Nəpɨn rier pen ia təkuər nəha nəɡhɨn nə Təkuər Olif ipaka tɨ rukwənu mi nəha Petfas mɨne Petani, rərhi pen iərmama kəru səvənhi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_30","072_19_30","LUK","19","30","30","mɨni mə, “Kɨmirau tirouevən ia rukwənu nəha samarəti pen i. Nəpɨn tirouapirapw fwe ikɨn, tirouətə kwəti toɡki riti kɨnəkwi tərini, iərmama rɨpkəkure raka mhə irə. Tiroufi raka nari irə, rouəsɨɡi rouvehe ia kwopun i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_31","072_19_31","LUK","19","31","31","Trɨni mɨnuə iərmama riti rəres kɨmirau mə, ‘Rəfo iroufi raka nari irə?’ tirouni pen tukwe in mə, ‘Iərɨmənu səkɨtaha raməres i.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_32","072_19_32","LUK","19","32","32","Ro iamɨnhi irə, iərmama mi nəha Iesu rərhi pen irau, krouevən rouətoni narimnari me pam rosi in rɨməni pen tɨ nirau i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_33","072_19_33","LUK","19","33","33","Nəpɨn kroufi raka nari ia kwəti toɡki nəha, iərmama səvənhi nəha kwəti toɡki rɨni pen tɨ nirau i mə, “Rəfo iroufi raka nari irə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_34","072_19_34","LUK","19","34","34","Mɨreɡi krouni mə, “Iərɨmənu səkɨtaha raməres i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_35","072_19_35","LUK","19","35","35","Nənə krouəsɨɡi kwəti toɡki nəha rouvehe tɨ Iesu, rouəpənə pen kot mi səvənrau ia təkuren, nənə rouasitu ia Iesu rəputə məkure irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_36","072_19_36","LUK","19","36","36","Nəpɨn in rəkure ia kwəti toɡki nəha mamevən, nərmama həpənə pen kot me səvənraha ia suatuk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_37","072_19_37","LUK","19","37","37","Nəpɨn Iesu rameiwaiu ia Təkuər Olif, mɨnamevən ipaka tɨ Jesrusalem, nərmama me pam səvənhi həpɨk anan, hənamaɡien, mamhəkwein əpwəmwɨs, mamhəɡnəɡɨni Kumwesən tɨ nɨmtətien asori me hənətoni, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_38","072_19_38","LUK","19","38","38","mamhəni mə, “Səɡnəɡɨni kiɡ i rauvehe ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha! Nəmərinuien fwe ia neiai. Kauvehi utə nəɡhi Kumwesən fwe irənhə anan!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_39","072_19_39","LUK","19","39","39","Ia nəpɨn nəha Farisi me nepwɨn ia reri nərmama həni pen tɨ Iesu i mə, “Iahatən. Nise əknekɨn səim me nərmama mə tuhafafa.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_40","072_19_40","LUK","19","40","40","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Iakani pehe tukumiaha i. Trɨni mɨnuə irəha hafafa, kəruəterei me i tuhəkwein əpwəmwɨs.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_41","072_19_41","LUK","19","41","41","Nəpɨn Iesu ruvehe ipaka tɨ taon nəha Jerusalem mətoni, ramapi tɨ nərmama me ikɨn, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_42","072_19_42","LUK","19","42","42","mɨni mə, “Rosi ko ramo kɨmiaha hiəukurən ipwet i narimnari me sə trəmri nəmərinuien, mətə təkwtəkwuni mɨne kamhərkwafə ko kɨmiaha hiəpkətoni mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_43","072_19_43","LUK","19","43","43","Mətə nəpɨn nəha rauvehe nərmama səməme haməmwəki kɨmiaha tuhəuvehe mheikurkurau ia kɨmiaha. Naruaɡən me səvənraha tuheri tɨprənə mhərkurau ia taon səkɨmiaha mhəkure tukuahaɡ ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_44","072_19_44","LUK","19","44","44","Irəha tuhousi testesi nimwə me səkɨmiaha, mharə mhousi əpune pam mwi kɨmiaha ia kwopun i. Ko irəha həpkəpwəh mhə kəpwier riti raməkure əknekɨn ia riti, tɨ nəri nə mə Kumwesən ruvəuvehe raka mə truvehimɨru kɨmiaha, mətə kɨmiaha hiəpkətə sas mhə ia nəpɨn nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_45","072_19_45","LUK","19","45","45","Nənə Iesu revən ia nimwə səvəi Kumwesən, mɨnaməkoui irapw nərmama səməme kamhəmri pen nəmri nari ia narimnari me mə tukuvehi nənimen, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_46","072_19_46","LUK","19","46","46","mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan mɨnuə ‘Nimwə səiou tro nimwəfwaki irə.’ Mətə kɨmiaha hiəno ruvəuvehe kwopun rakres me kamhərkwafə ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_47","072_19_47","LUK","19","47","47","Ia nəpɨn me Iesu ramevən ia nimwə səvəi Kumwesən, mamahatən nərmama me. Pris asori me mɨne nahatən me səvəi Loa mɨne nəmə asori me nepwɨn mwi səvəi nəkur Isrel hokeikei mə tuhousi əpune in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK19_48","072_19_48","LUK","19","48","48","Mətə rɨskai tɨ nirəha. Ko həpkətoni mhə suatuk riti tɨ noien tɨ nəri nə mə nərmama me pam hokeikei pɨk mə tuhətərɨɡ ia nəɡkiariien me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_1","072_20_1","LUK","20","1","1","Nəpɨn riti, Iesu ramahatən nərmama ia nimwə səvəi Kumwesən, maməvisau nəɡkiariien amasan mɨnraha, nənə pris asori me mɨne nahatən me səvəi Loa mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həuvehe, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_2","072_20_2","LUK","20","2","2","mhəni pen tukwe in mə, “Ni pehe tukumaha i. Ikamo narimnari me i ia nəkwai sin, uə sin rəseni ik mə tiko narimnari me i?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_3","072_20_3","LUK","20","3","3","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iou mwi takəres kɨmiaha nəresien riti. Həni pehe tukw iou i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_4","072_20_4","LUK","20","4","4","Fwe kupwən sin rərhi pehe Jon mə tro paptaes ia nərmama, Kumwesən uə iərmama riti?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_5","072_20_5","LUK","20","5","5","Nənə irəha həɡkiari pəri, mamhəni mə, “Tsəfni irə i? Tuko səni mə Kumwesən rərhi pehe Jon Iesu trɨni pehe tukutaha i mə ‘Ro iamɨnhi irə rəfo kɨmiaha hiəpwəh nɨniien nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvəi Jon?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_6","072_20_6","LUK","20","6","6","Mətə tuko səni mə iərmama riti rərhi pehe Jon, nərmama me pam i tuhəkwi əpune kɨtaha ia kəruəterei me, tɨ nəri nə mə irəha kamhəni nɨpərhienien ia Jon mə in profet riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_7","072_20_7","LUK","20","7","7","Ro pen irəha həni pen tɨ Iesu i mə, “Kɨmaha iahəreirei mə sin rərhi pehe Jon mə tro paptaes ia nərmama.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_8","072_20_8","LUK","20","8","8","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iou mwi ko iakəpwəh nɨniien tukumiaha i mə iakamo narimnari me i ia nəkwai sin.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_9","072_20_9","LUK","20","9","9","Iesu rɨnaməɡkiari m nərmama mɨni irapw nusipekɨnien riti tɨ nirəha i, mɨni mə, “Iəmə asori riti rəpwei nəkwus nəha krep ia nəmhien səvənhi, məpwei pam, nənə məseni nərmama nepwɨn həuvehe mhətui tɨ nɨmei krep səvənhi. Irəha tuhəmhu ikɨn, mhesi kwənkwai krep, mhəuai, mhəuvei pen nɨpərɨn m iəmə asori. Iəmə asori rəmri nɨmei krep səvənhi ia rəɡɨnraha, mier mevən ia tənə əpə iti marə kɨni tui fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_10","072_20_10","LUK","20","10","10","Nəpɨn kwənkwai krep rɨmruə, iəmə asori rərhi pen iərmama riti sə ramo tukwini nari min revən mətə nəmə hamətui tɨ nɨmei krep səvənhi mə tuhəuvei pen nukwai krep me nepwɨn min. Mətə nəmə kamhətui tɨ krep həuəsi iəmə nəha, mhərhi pen i ramevən, mhəpwəh nuvei penien nari riti min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_11","072_20_11","LUK","20","11","11","Nənə iəmə asori rərhi pen mwi iərmama riti mwi sə ramo tukwini nari min revən. Mətə ho rəmwhen a mwi irə, mhəuəsi in, mho naurɨsien min, mhərhi pen in rɨrərɨɡ, mhəpwəh nuvei penien nari riti min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_12","072_20_12","LUK","20","12","12","Nənə iəmə asori rərari mərhi pen sə ro kahar irə revən. Sə nəha mwi həuəsi in nɨpwran me rəpəruəpəruə, mhərarki irapw i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_13","072_20_13","LUK","20","13","13","Ia nəpɨn nəha iəmə asori səvəi nɨmei krep rɨni mə, ‘Takəfo i? Ramasan mə pwəh iakərhi pen nərɨk keikei. Irəha tuhətoni, mhəsiai in.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_14","072_20_14","LUK","20","14","14","Mətə nəpɨn nəmə me nəha hətoni tɨni iəmə asori rauvehe, həni pen tɨ nirəha me i mə, ‘Kwa tɨni iəmə asori nəha. Nəpɨn tata səvənhi tremhə, nəmhien i ruvehe mo səvənhi. Pwəh sousi əpune nənə nəmhien səvənhi truvehe mo səkɨtaha i.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_15","072_20_15","LUK","20","15","15","Nənə irəha həkwtəmhiri, mhousi əpune, mhərarki irapw ia taniruə. Ro iamɨnhi irə iəmə asori səvəi nɨmei krep trəfo ia nəmə me nəha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_16","072_20_16","LUK","20","16","16","In truvehe, mousi əpune irəha, nənə məseni pen nɨmei krep səvənhi ia rəɡi nərməpə.” Nəpɨn nərmama me həreɡi nəɡkiariien nəha, həni mə, “Rekəm. Ko rɨpko mhə iamɨnhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_17","072_20_17","LUK","20","17","17","Mətə Iesu rəti pen mətə irəha mɨni mə, “Mə trɨpko mhə iamɨnhi nəfe nɨpwrai nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan? ‘Kəruəterei nəha nəmə kamhəuvrhəkɨn nimwə hənuə rərəha, mhəpwəh, təkwtəkwuni nəha ruvəuvehe mɨno kəruəterei sə rəpi raka pam kəruəterei me, məkwtəmhiri əknekɨn pam nimwə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_18","072_20_18","LUK","20","18","18","Iərmama sə trɨmwei pen ia kəruəterei nəha, nɨkəkrin me trərkwəpɨrərkwəpɨr. Trɨni mɨnuə kəruəterei nəha rɨmwei pen ia iərmama riti, iərmama nəha trɨpwarɨspwarɨs.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_19","072_20_19","LUK","20","19","19","Nahatən me səvəi Loa mɨne pris asori me hənuə tuhəkwtəmhiri a Iesu ia nəpɨn nəha tɨ nəri nə mə həreɡi mə in rɨni nusipekɨnien nəha muəsi irəha i, mətə hənhekɨr a nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_20","072_20_20","LUK","20","20","20","Ro pen irəha kamhətə amasan in, mhərhi pen nərmama nepwɨn sə kamhətə afafa nari həuvən mə tuheikuə ia Iesu mhəres pen nəresien me nepwɨn min. Nəmə asori me hokeikei mə Iesu trəfwəkour ia nəɡkiariien səvənhi, nənə irəha həukurən nəkwtəmhiriien in tukwe, nənə mhəuvei pen in ia rəɡi iəmə Rom sə rauvehi nasoriien mamərɨmənu ia kwopun nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_21","072_20_21","LUK","20","21","21","Nəmə me nəha sə kamhətə afafa nari həuvən mhəres pen Iesu i mə, “Iahatən. Kɨmaha iahəukurən mə nəɡkiariien me səim sə ikamahatən nərmama me irə ratukwatukw. Ipkopəiti mhə ia nərmama me nepwɨn, mətə ikamahatən pərhien suatuk sə Kumwesən rokeikei mə nərmama tuhesi pen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_22","072_20_22","LUK","20","22","22","Ro iamɨnhi irə tiko mɨni pehe ro tukumaha i nətərɨɡien səim. Ratukwatukw ia Loa səkɨtaha mə tsərəku pen nəmri takis m Kiɡ Sisa uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_23","072_20_23","LUK","20","23","23","Mətə Iesu ruvəukurən raka mə irəha kamheikuə a, mamhəres nəresien nəha mə in trəfwəkour ia nəɡkiariien səvənhi. Ro pen in rɨni pen tɨ nirəha i mɨnuə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_24","072_20_24","LUK","20","24","24","“Həuvei pehe silin riti pwəh iakətə ro. Nənɨmwi iərmama sin i ia silin? Nənə nəɡhi sin i?” Mɨreɡi irəha həni mə, “Nənɨmwi Kiɡ Sisa mɨne nəɡhi Kiɡ Sisa.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_25","072_20_25","LUK","20","25","25","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Ianhi irə, narimnari me səvəi Kiɡ Sisa hiəuvei pen m Kiɡ Sisa. Narimnari me səvəi Kumwesən hiəuvei pen m Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_26","072_20_26","LUK","20","26","26","Nənə irəha ko həpkəkwtəmhiri mhə Iesu ia nəmri nərmama tɨ nəri nə mə rɨpkəfwəkour mhə ia nəɡkiariien səvənhi. Mətə hərkərinari ia nəɡkiariien səvənhi, nənə mhəuvehe mhəpnapen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_27","072_20_27","LUK","20","27","27","Satusi me nepwɨn həuvehe tɨ Iesu. (Satusi me irəha kamhəni mə iərmama sə ruvamhə ko rɨpkətui mhə mwi.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_28","072_20_28","LUK","20","28","28","Irəha həuvehe mhəres in nəresien riti, mhəni mə, “Iahatən. Moses rɨmərai pen ia Loa səkɨtaha mə trɨni mɨnuə iərman riti remhə, məpwəh səvənhi pran, mətə tɨnɨnrau riwən, piəvi iərman nəha traməkeikei miri pran nəha rouərəhi nəkwərhakwərha me, rouəsihaɡɨn piəvi iəmə nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_29","072_20_29","LUK","20","29","29","Mətə nərman sefen, irəha piəvnraha me. Sə rasori riri pran riti, rouəpwəh nərəhiien iəkunouihi riti, remhə, məpwəh səvənhi pran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_30","072_20_30","LUK","20","30","30","Piəvni sə resi pen in mwi ro mwi iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_31","072_20_31","LUK","20","31","31","Nənə piəvni sə ro kahar, mamevən meste irəha pam sefen həiri prən nəha, mhemhə pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_32","072_20_32","LUK","20","32","32","Nənə prən nəha rəpwəh nərəhiien iəkunouihi riti, memhə mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_33","072_20_33","LUK","20","33","33","Ni pehe ro tukumaha i. Ia nəpɨn nəha Kumwesən tro nərmama hətui mwi ia nemhəien, prən nəha səvəi sin ia nərman me nəha sefen, tɨ nəri nə mə irəha pam həməiri in?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_34","072_20_34","LUK","20","34","34","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Ia nɨtətə ipwet mɨne nərman kamhəiri nɨpran, nɨpran kamhesi pen nərman. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_35","072_20_35","LUK","20","35","35","Mətə ia nɨtətə vi sə truvehe, nərman mɨne nɨpran me tuhəpwəh noien iamɨnha irə. Nərman mɨne nɨpran səməme Kumwesən trətə irəha mə hatukwatukw tuhətui mwi ia nemhəien, nənə mharə ia nɨtətə vi nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_36","072_20_36","LUK","20","36","36","Irəha tuhəpwəh nemhəien mwi tɨ nəri nə mə irəha həmwhen ia naɡelo me. Irəha nɨpwnəti Kumwesən me tɨ nəri nə mə in ro irəha hətui mwi ia nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_37","072_20_37","LUK","20","37","37","Mətə Moses in mwi rɨnahatən mə nərmama səməme həuvamhə tuhətui mwi. Ia kwopi nəɡkiariien sə raməɡkiari ia nei nəha napw rauək irə mətə rɨpkahi əmwesi mhə, Moses rɨnəkwein Iərɨmənu mɨni mə in Kumwesən səvəi Epraham mɨne Kumwesən səvəi Aesak mɨne Kumwesən səvəi Jekop. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_38","072_20_38","LUK","20","38","38","Nəɡkiariien nəha ramahatən pen mə Kumwesən rɨpko mhə in Kumwesən səvəi nərmama me səməme həuvamhə, mətə in Kumwesən səvəi nərmama me səməme kamhəmɨru. Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə ia nənimen nərmama me pam kamhəmɨru.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_39","072_20_39","LUK","20","39","39","Ia nəpɨn nəha nahatən me nepwɨn səvəi Loa həni mə, “Iahatən. Nəɡkiariien səim ratukwatukw.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_40","072_20_40","LUK","20","40","40","Irəha həni iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Satusi me hənaurɨs, ko həpwəh nəresien nari riti mwi min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_41","072_20_41","LUK","20","41","41","Mətə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rəfo kamɨni mə Kristo in tɨni Kiɡ Tevɨt? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_42","072_20_42","LUK","20","42","42","Kiɡ Tevɨt atukwatukw rɨməni ia Nəkukuə Ol Sam mə, ‘Kumwesən rɨni pen tɨ Iərɨmənu səiou mə, Əkure ia nɨkarek mwatuk, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_43","072_20_43","LUK","20","43","43","meste tako nərmama səməme haməmwəki ik həuvehe, tikərpwi utə tɨpaɡe nɨsum mi ia nirəha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_44","072_20_44","LUK","20","44","44","Ia nəɡkiariien nəha Kiɡ Tevɨt rɨnəkwein Kristo mə Iərɨmənu səvənhi. Mə ro iamɨnhi irə rəfo kamɨni mə in tɨni Kiɡ Tevɨt?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_45","072_20_45","LUK","20","45","45","Nəpɨn nərmama me pam kamhətərɨɡ irə, Iesu rɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mɨnuə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_46","072_20_46","LUK","20","46","46","“Kɨmiaha tihaməkeikei mhəsiari tɨ nahatən me səvəi Loa. Irəha hokeikei mə tuharkahu ia karkahu əpwəmwɨs me, mamhan. Ia kwopun kamomaket me ikɨn hokeikei mə nərmama tuhəkwein irəha ia nɨsiaiien. Ia nəkwai nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel hokeikei mə tuhəkure ia kwopun amasan me. Ia nəveɡɨnien asori me hokeikei mə tuhəkure ia kwopun kamsiai nəmə asori me ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK20_47","072_20_47","LUK","20","47","47","Irəha kamheikuə ia nɨpran me səməme nərman me səvənraha həuvamhə, mamhakres narimnari me səvənraha, nənə mamho mwi nəfwakiien əpwəmwɨs me mə nərmama tuhətoni həsiai irəha tukwe. Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me səvənraha rasori mwi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_1","072_21_1","LUK","21","1","1","Iesu rəti pen mətoni nərmama nautə səvənraha rasori kamherukw pen mane me səvənraha ia kwopun kamerukw pen mane m Kumwesən ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_2","072_21_2","LUK","21","2","2","Ia nəpɨn nəha pran riti ruvehe. Prən nəha iərman səvənhi remhə məpwəh in. Nautə səvənhi riwən. Ruvehe merukw pen silin ouihi mi kəru. Iesu rətoni, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_3","072_21_3","LUK","21","3","3","mɨni mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i prən i nautə səvənhi riwən iərman səvənhi remhə məpwəh in rerukw pen mane rasori məpi raka nərmama me pam nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_4","072_21_4","LUK","21","4","4","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nərmama me nəha nautə səvənraha rasori. Həuvehi raka nɨpərɨn a mhəuvei pen m Kumwesən. Mətə prən i nautə səvənhi riwən ruvei pen mane me pam səvənhi sə truvehi nəveɡɨnien irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_5","072_21_5","LUK","21","5","5","Nərmama nepwɨn səvəi Iesu kamhəɡkiari ia nimwə səvəi Kumwesən, mamhəni mə ramasan pɨk tɨ nəri nə mə kɨno ia kəruəterei amasan me mɨne narimnari amasan me kɨməuvei pen m Kumwesən. Nənə Iesu rɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_6","072_21_6","LUK","21","6","6","“Narimnari me i kɨmiaha hiamətoni, tukamevən tukousi testesi pam, kəruəterei riti ko rəpwəh nərer əknekɨnien ia riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_7","072_21_7","LUK","21","7","7","Mɨreɡi irəha həres pen in mə, “Iahatən. Narimnari me i tuhəuvehe tɨnesən? Nəfe nɨmtətien truvehe mahatən pen mə nəpɨn səvəi narimnari me i ruvəuvehe ipaka?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_8","072_21_8","LUK","21","8","8","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Kɨmiaha tihaməsiari kamo iərmama riti reikuə ia kɨmiaha. Nərmama həpɨk tuhəuvehe ia nəɡhɨk, mhəni mə irəha Kristo, mhəni mwi mə nəpɨn səvəi narimnari me i ruvəuvehe ipaka. Mətə kɨmiaha tihəpwəh nukurirəien ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_9","072_21_9","LUK","21","9","9","Kɨmiaha tihəreɡi nərmama tuhəvisau ia naruaɡənien me səməme nərmama kamho ia nirəha me, mamho mwi ia nərmama səməme kamhərɨmənu. Nəpɨn tihəreɡi, tihəpwəh nehekɨrien, tɨ nəri nə mə nəri nəha traməkeikei mukupwən muvehe, mətə rɨpko mhə ihi nəpɨn sampam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_10","072_21_10","LUK","21","10","10","Iesu rarə mɨni pen mwi tɨ nirəha i mə, “Nərmama ia kwənəkwus riti tuhəskəmter mharuaɡən irəha nərmama ia kwənəkwus əpə. Nərmama səvəi kiɡ riti tuhəskəmter mharuaɡən irəha nərmama səvəi kiɡ əpə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_11","072_21_11","LUK","21","11","11","Nɨmwnɨmwien asori me tuhəkiu. Ia kwopun me nepwɨn nukumhə trahi nərmama. Nemhəien skai me tuhəuvehe mhouraha nərmama. Nənə narimnari me nərmama tuhətoni həhekɨr i mɨne nɨmtətien asori me tuhəuku pen ia nɨmaɡouaɡou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_12","072_21_12","LUK","21","12","12","Mətə nəpɨn narimnari me nəha həpkuvehe mhə ihi, nərmama tuhəkwtəmhiri kɨmiaha ia rəɡɨnraha, mhometə kɨmiaha. Irəha tuhəuvei pen kɨmiaha ia rəɡi nəmə asori me ia nəkwai nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel. Tɨ nəri nə mə kɨmiaha nərmama me səiou, nəmə asori me nəha tuhəuvehi puvnimwə kɨmiaha ia kalapus, nənə mhərpwi irapw kɨmiaha ia nəmri kiɡ me mɨne nəmri nərmama səməme kamhərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_13","072_21_13","LUK","21","13","13","In i nəpɨn səkɨmiaha tihəni irapw nəɡkiariien amasan səiou irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_14","072_21_14","LUK","21","14","14","Ro iamɨnhi irə mɨne kɨmiaha tihəpwəh nətərɨɡ pɨkien ia nəfe nəɡkiariien səkɨmiaha tihəni pen tɨ nirəha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_15","072_21_15","LUK","21","15","15","Iou takuvei pehe nəɡkiariien mɨne nukurənien m kɨmiaha. Nərmama me nəha səməme kamhəmwəki kɨmiaha tuhəreɡi nəɡkiariien me səkɨmiaha, irəha riti ko rɨpkousi raka mhə, uə trɨni neikuəien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_16","072_21_16","LUK","21","16","16","Tata me mɨne mama me səkɨmiaha me, mɨne piəvmiaha me, mɨne nərmama ia kwənəkwus me səkɨmiaha me, mɨne kɨmiaha me nepwɨn tuhəuvei pen kɨmiaha ia rəɡi nərmama səməme haməmwəki kɨmiaha. Nənə irəha tuhousi əpune kɨmiaha nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_17","072_21_17","LUK","21","17","17","Nərmama me pam tuhəmwəki kɨmiaha tɨ nəri nə mə kɨmiaha nərmama me səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_18","072_21_18","LUK","21","18","18","Mətə nɨmwai nukwənemiaha nə ia kəmkapwəmiaha kuatia ia nirəha trɨpkiwən mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_19","072_21_19","LUK","21","19","19","Kɨmiaha tihaməkeikei mhərer əknekɨn ia nahatətəien səkɨmiaha. Ia noien i tihəuvehi nɨmɨruien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_20","072_21_20","LUK","21","20","20","“Mətə nəpɨn kɨmiaha tihətoni naruaɡən me həpɨk həuvehe mheikurkurau ia Jerusalem, tihaməkeikei mhəukurən mə trɨpko mhə tui nənə irəha tuhouraha pam kwopun i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_21","072_21_21","LUK","21","21","21","Ia nəpɨn nəha, nərmama ia tənə Jutia tuhaməkeikei mhap mhəuvən ia təkuər me. Səməme kamharə ia nəkwai taon i tuhaməkeikei mhəier. Nənə səməme kamharə iruə tuhəpwəh nuvnimwə peheien mwi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_22","072_21_22","LUK","21","22","22","Nəpɨn nəha in nəpɨn sə Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me irə, mo nəɡkiariien me pam səməme kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan həuvehe mhəukuə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_23","072_21_23","LUK","21","23","23","Trərəha anan tɨ nɨpran me səməme tuhəpəmpəm mɨne səməme tuhaməuvei pen kənunu m nəkwərhakwərha əmtəmetə me ia nəpɨn nəha, tɨ nəri nə mə nəmisəien asori treste tɨprənə i. Niemaha səvəi Kumwesən trəuiui nərmama me ia kwopun i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_24","072_21_24","LUK","21","24","24","Tukəpi əpune nepwɨn ia nau, nənə kəkwtəmhiri nepwɨn kuvehi irəha həuvən mho slef me ia nirəha ia tənəmtənə me. Nənə nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel tuhavən testesi Jerusalem, mhərɨmənu ia nəkur me ikɨn meste nəpɨn səvəi nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel tro sampam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_25","072_21_25","LUK","21","25","25","“Nənə nɨmtətien me tuhəuku pen ia meri, məkwə, mɨne kəməhau me. Ia təkure tɨprənə i nərmama ia tənəmtənə me tuhəhekɨr, mhəreirei tɨ nəri nə mə təsi ramərkwəpahar pɨk, mamo peiau peiau asori me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_26","072_21_26","LUK","21","26","26","Nərmama tuhətoni nəfe truvehe meste tɨprənə i, nənə həhekɨr pɨk, mhemhə rasi tukwe. Narimnari me ia nɨmaɡouaɡou həskai pɨk, Kumwesən trɨkiukiu ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_27","072_21_27","LUK","21","27","27","Ia nəpɨn nəha irəha tuhətoni iou, Iəməti Iərmama, ia reri nəpuə riti, iakauvehe ia nɨskaiien mɨne nukuraanien asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_28","072_21_28","LUK","21","28","28","Nəpɨn kɨmiaha tihətoni narimnari me nəha hənaməier pehe, tihərer atukwatukw, mhəkwətə, tɨ nəri nə mə nəpɨn səkɨmiaha sə takeivinari nari ia kɨmiaha ruvəuvehe ipaka.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_29","072_21_29","LUK","21","29","29","Nənə Iesu rɨni nusipekɨnien riti tɨ nirəha i mə, “Hətə ro nei niemɨs mɨne nei me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_30","072_21_30","LUK","21","30","30","Nəpɨn hənaməpɨrpɨr kɨmiaha hiətoni mhəukurən mə nəpɨn səvəi nəpnəpanien ruvəuvehe ipaka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_31","072_21_31","LUK","21","31","31","Rəmwhen a mwi, nəpɨn kɨmiaha tihətoni narimnari me i hənaməier pehe, tihəukurən mə nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə ruvəuvehe ipaka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_32","072_21_32","LUK","21","32","32","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə nərmama səməme kamhəmɨru təkwtəkwuni mɨne tuhəpwəh nemhə pamien meste narimnari me pam i həier pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_33","072_21_33","LUK","21","33","33","Neiai mɨne tɨprənə trouiwən, mətə nəɡkiariien me səiou tuhəpkiwən mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_34","072_21_34","LUK","21","34","34","Nənə Iesu rɨni mə, “Mətə kɨmiaha tihaməkeikei mhəsiari, mhəpwəh nourahaien nəpɨn səkɨmiaha ia noien lafet me, uə ia nənɨmwiien nənɨmwiien skai mhakonə irə, uə ia nətərɨɡ pɨkien ia narəien səkɨmiaha ia tɨprənə i. Rərəha nəpɨn nəha səiou truvehe məsɡatukw ia kɨmiaha rəmwhen kwənkru ruəsi kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_35","072_21_35","LUK","21","35","35","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəpɨn nəha treste nərmama pam ia təkure tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_36","072_21_36","LUK","21","36","36","Mətə ia nəpɨn me kɨmiaha tihaməkeikei mhətui amasan, mhəpwəh napriien. Tihəfwaki mə nəpɨn narimnari me nəha truvehe irə nɨskaiien səkɨmiaha trəmwhen tɨ narakaien irə, nənə mhərer ia nənimek, Iou Iəməti Iərmama.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_37","072_21_37","LUK","21","37","37","Ia nəpɨn me pam Iesu ramahatən nərmama ia nimwə səvəi Kumwesən, mətə ia nəpɨn rier ia taon, mevən mapri ia Təkuər Olif. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK21_38","072_21_38","LUK","21","38","38","Nənə ia nəpnəpɨn anan nərmama me həuvehe mwi tukwe fwe ia nimwə səvəi Kumwesən mə tuhətərɨɡ in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_1","072_22_1","LUK","22","1","1","Nəveɡɨnien asori nəha nəkur Isrel kamhani bred sə yis riwən irə ruvəuvehe ipaka. Nəveɡɨnien asori nəha nəɡhɨn nə Pasova. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_2","072_22_2","LUK","22","2","2","Pris asori me mɨne nahatən me səvəi Loa kamhətui suatuk riti mə tuhəuvən afafa mhousi əpune Iesu tɨ nəri nə mə kamhhekɨr nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_3","072_22_3","LUK","22","3","3","Ia nəpɨn nəha Setan ruvnimwə ia reri Jutas, iəmə nəha kani mwi in mə Iskariot, in riti ia nərmama me twelef səvəi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_4","072_22_4","LUK","22","4","4","Nənə Jutas rəpwəh irəha mevən tɨ pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi naruaɡən me sə kamhətui tɨ nimwə səvəi Kumwesən, məɡkiari mɨnraha mɨni mə rukurən nətuiien suatuk riti tɨ nuvei penien Iesu ia rəɡɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_5","072_22_5","LUK","22","5","5","Nəpɨn irəha həreɡi, rerɨnraha raɡien. Həni sɨmwɨn mə tuhəuvei pen mane min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_6","072_22_6","LUK","22","6","6","Ro pen Jutas rəseni, nənə mɨnamətui nəpɨn riti nərmama həiwən irə mə truvei pen Iesu ia rəɡɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_7","072_22_7","LUK","22","7","7","Nəveɡɨnien asori nəha nəkur Isrel kamhani bred sə yis riwən irə ruvəuvehe. Ia nəpɨn nəha kamhousi əpune kwəti sipsip me səvəi Pasova. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_8","072_22_8","LUK","22","8","8","Ro pen Iesu rərhi pen Pita mɨne Jon, mɨni mə, “Rouevən, rouəpnəpenə ia nəveɡɨnien səvəi Pasova sənətaha, pwəh sani.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_9","072_22_9","LUK","22","9","9","Mɨreɡi krouni pen tukwe in mə, “Ikokeikei mə kɨmrau trouəpnəpenə irə pəku?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_10","072_22_10","LUK","22","10","10","Mɨreɡi in rɨni pen tɨ nirau i mə, “Roureɡi ro. Nəpɨn kɨmirau tirouier pen fwe ia taon, iərman riti trəpi raka kɨmirau ia suatuk, mauvehi tɨkinari riti nui rukuər irə. Iroukurirə pen in rouuvnimwə ia nimwə nəha in truvnimwə irə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_11","072_22_11","LUK","22","11","11","nənə rouni pen tɨ iəmə asori səvəi nimwə nəha mə, ‘Iahatən səkɨtaha rani pehe tukw ik i mə nimwə əfo nəha tahani pəri nəveɡɨnien səvəi Pasova kɨmaha səiou me nərmama me ikɨn?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_12","072_22_12","LUK","22","12","12","Nənə in triri kɨmirau mevən fwe irənhə ia nimwə nəha mahatən rum asori riti. Narimnari me pam hənəmak raka fwe ikɨn. Ia rum nəha kɨmirau tirouəpnəpenə tukutaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_13","072_22_13","LUK","22","13","13","Nənə irau krouevən rouətə narimnari me pam rosi Iesu rɨməni pen tɨ nirau i. Nənə krouəpnəpenə ia nəveɡɨnien səvəi Pasova. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_14","072_22_14","LUK","22","14","14","Nəpɨn səvəi nəniien nari ruvəuvehe. Iesu rəkure ia kwopun kaməni nari ikɨn irəha aposol me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_15","072_22_15","LUK","22","15","15","Ia nəpɨn nəha in rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakɨnokeikei pɨk mə kurirə ko nəmisəien miou, takukupwən məni nəveɡɨnien i səvəi Pasova kɨtaha m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_16","072_22_16","LUK","22","16","16","Iakani pehe tukumiaha i iou tapkəni mhə mwi nəveɡɨnien səvəi Pasova meste nɨpwrai nəveɡɨnien i truvehe mukuə ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_17","072_22_17","LUK","22","17","17","Nənə Iesu ruvehi kap waen, məfwaki mɨni vivi Kumwesən tukwe, nənə mɨni mə, “Kɨmiaha pam tuhəuvehi nəri, mhənɨmwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_18","072_22_18","LUK","22","18","18","Iakani pehe tukumiaha i ipwet mɨne mamevən tapkənɨmwi mhə mwi waen meste nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə truvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_19","072_22_19","LUK","22","19","19","Kurirə irə in ruvehi bred, məfwaki mɨni vivi Kumwesən tukwe, nənə məkwsen, muvei pen mɨnraha, mɨni mə, “In i nɨpwrak sə takuvei pen tukumiaha. Kɨmiaha tihaməkeikei mamho iamɨnhi irə mə rerɨmiaha ramrhi iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_20","072_22_20","LUK","22","20","20","Rəmwhen a mwi nəpɨn irəha hənani raka nari, Iesu ruvehi kap waen, mɨni mə, “Kap i in i nəɡkiariien vi səvəi Kumwesən. Nɨtek sə traiu tukumiaha trərihi tərini əknekɨn nəɡkiariien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_21","072_22_21","LUK","22","21","21","Mətə həreɡi ro. Iərmama sə truvei pen iou ia rəɡi nərmama səməme kamhəmwəki iou raməkure kɨmrau min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_22","072_22_22","LUK","22","22","22","Iou, Iəməti Iərmama, takaməkeikei memhə rəmwhen kɨmərfi mə tuko ia nirak, mətə trərəha anan tɨ iərmama sə truvei pen iou ia rəɡi nərmama səməme kamhəmwəki iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_23","072_22_23","LUK","22","23","23","Nəpɨn Iesu rɨni nəɡkiariien nəha, irəha hənaməres irəha me i mə sin nəha ia nirəha tro iamɨnha irə mɨne. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_24","072_22_24","LUK","22","24","24","Ia nəpɨn nəha nərmama me səvəi Iesu hənaməvisə mɨnraha me, mamhəres irəha me i mə sin ia nirəha in rasori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_25","072_22_25","LUK","22","25","25","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kiɡ me səvəi nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel kamhərɨmənu ia nirəha. Səməme hasori ia nirəha kani irəha mə Nərmama səvəi Nasituien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_26","072_22_26","LUK","22","26","26","Mətə kɨmiaha tihəpwəh noien iamɨnha irə ia kɨmiaha me, rekəm. Iərmama nəha ia kɨmiaha in rasori traməkeikei muvehe məmwhen iərmama nəha ia kɨmiaha nuk səvənhi rouihi. Nənə iərmama nəha ia kɨmiaha in ramiri pen kɨmiaha ia suatuk sə tihesi, traməkeikei muvehe məmwhen iərmama sə ramo tukwini nari m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_27","072_22_27","LUK","22","27","27","Sin nəha in rasori, iəmə asori sə raməkure maməni nari uə səvənhi iotukwininari sə rasui raka nəveɡɨnien sənəni? Kɨmiaha hiəukurən mə iəmə asori sə raməkure maməni nari in rasori. Mətə ia rerɨmiaha iou iakamo rəmwhen iotukwininari sə rasui raka nəveɡɨnien sənəmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_28","072_22_28","LUK","22","28","28","Kɨmiaha i hiəpkap raka mhə ia nirak nəpɨn iakɨnarə ia nəsəsauien me səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_29","072_22_29","LUK","22","29","29","Ro pen rəmwhen ia Tata səiou rɨməuvei pehe nasoriien miou mə takərɨmənu, iou mwi takuvei pehe nasoriien m kɨmiaha mə tihərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_30","072_22_30","LUK","22","30","30","Ia nɨtətə səiou sə takərɨmənu irə, kɨmiaha tihəkure ia tepol səiou, mhəveɡɨn, mhənɨmwi, nənə mhəkure ia jea me, mhərɨmənu ia kwənəkwus me twelef səvəi nəkur Isrel.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_31","072_22_31","LUK","22","31","31","“Saemon, Saemon. Reɡi ro! Setan rɨnəres raka Kumwesən i mə trəseni pen kɨmiaha ia rəɡɨn. In rokeikei mə truai kɨmiaha rəmwhen iərmama ruai nuni wit mɨne tekɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_32","072_22_32","LUK","22","32","32","Mətə iakɨnəfwaki raka tukw ik mə nahatətəien səim trəpwəh nɨmweiien. Nənə nəpɨn tikrərɨɡ muvehe mwi tukw iou, tikaməkeikei mo nahatətəien səvəi piam me ruvehe mɨskai.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_33","072_22_33","LUK","22","33","33","Mɨreɡi Pita rɨni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu. Iakamərer mwatuk mə takuvnimwə ia kalapus krau mik, uə takemhə krau mik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_34","072_22_34","LUK","22","34","34","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Pita. Iakani pehe tukw ik i ia nəpɨn a i rəiə trəpwəh nakakaien meste tikɨni m kahar mə ikreirei iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_35","072_22_35","LUK","22","35","35","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Fwe kupwən, nəpɨn iakɨnərhi pen kɨmiaha mə tihəuvən mhəvisau, hio rəmwhen iakɨməni, hiəpwəh nuvehiien tənərɨpw sə hiaməvai pen mane uə tɨnari irə mɨne put me səkɨmiaha. Nənə rəfo? Nari riti rɨməiwən təni kɨmiaha?” Mɨreɡi irəha həni mə, “Rekəm. Nari riti riwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_36","072_22_36","LUK","22","36","36","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Mətə təkwtəkwuni trɨni mɨnuə iərmama riti səvənhi fwe tənərɨpw sə ravai pen mane uə tɨnari irə, pwəh ruvehi. Nənə trɨni mɨnuə iərmama riti səvənhi nau səvəi naruaɡənien riwən, pwəh rəmri pen nəmri nari ia kot səvənhi, muvehi riti irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_37","072_22_37","LUK","22","37","37","Iakani pehe tukumiaha i nəɡkiariien i ia Nəkukuə Ikinan traməkeikei muvehe mukuə ia nirak. Rɨni mɨnuə ‘Kəvsini pen in irəha nərmama səməme kamhərui loa.’ Nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan raməɡkiari ia nirak, rɨnakuə nəha təkwtəkwuni.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_38","072_22_38","LUK","22","38","38","Mɨreɡi irəha həni mə, “Iərɨmənu. Ətə ro! Nau kəru i səvəi naruaɡənien.” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nəmwhen.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_39","072_22_39","LUK","22","39","39","Iesu rier ia taon, mevən ia Təkuər Olif rəmwhen ramo ia nəruarəv me pam. Nərmama me səvənhi kamhəkurirə in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_40","072_22_40","LUK","22","40","40","Nəpɨn in rapirapw ia kwopun nəha, rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tihəfwaki mə tihəpwəh nɨmweiien ia nərəhaien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_41","072_22_41","LUK","22","41","41","Nənə in rəpwəh irəha mevən isipwɨn kwopti, mɨnɨmwi nukurhun mi, məfwaki, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_42","072_22_42","LUK","22","42","42","mɨni mə, “Tata. Trɨni mɨnuə ratukwatukw ia nətərɨɡien səim, tikuvehi raka kap i pwəh iakəpwəh nənɨmwiien. Mətə tikəpwəh noien rəmwhen sə iakokeikei, tiko rəmwhen sə ikokeikei.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_43","072_22_43","LUK","22","43","43","Ia nəpɨn nəha aɡelo riti ruku pen ia neiai mier irapw tɨ Iesu mo in rɨskai mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_44","072_22_44","LUK","22","44","44","Nənə tɨ nəri nə mə Iesu rɨreɡi rərəha anan, rəfwaki əmisə mwi. Nɨseseien səvənhi ruvehe məmwhen ia netə sə rəmərəməri pen ia tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_45","072_22_45","LUK","22","45","45","Nəpɨn in rəfwaki pam, mɨskəmter, mevən mwi tɨ nərmama me səvənhi, mətoni mə hənapri tɨ nəri nə mə rerɨnraha rəpou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_46","072_22_46","LUK","22","46","46","In rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rəfo kɨmiaha hiamapri? Hətui, mhəfwaki mə tihəpwəh nɨmweiien ia nərəhaien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_47","072_22_47","LUK","22","47","47","Nəpɨn Iesu raməɡkiari ihi, nərmama həpɨk həuvehe. Iəmə nəha, nəɡhɨn nə Jutas, riti ia twelef nərmama me səvəi Iesu, ramiri irəha. In ruvehe ipaka tɨ Iesu mə trakei min, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_48","072_22_48","LUK","22","48","48","mətə Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Jutas. Rəfo? Ikuə tiko pui iou, Iəməti Iərmama, ia nakeiien?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_49","072_22_49","LUK","22","49","49","Nəpɨn nərmama səməme kamhərer ipaka tɨ Iesu hətoni nəfe trukurirə mier pehe, həni mə, “Iərɨmənu. Kɨmaha tahəfo? Tahərai irəha ia nau me səkɨmaha me uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_50","072_22_50","LUK","22","50","50","Nənə irəha riti rərai iərmama sə ramo tukwini nari m pris asori anan mərai raka nɨkare nɨfreɡɨn mwatuk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_51","072_22_51","LUK","22","51","51","Mətə Iesu rɨni mə, “Nəmwhen nə!” Nənə mɨrapi nɨfreɡɨn, momasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_52","072_22_52","LUK","22","52","52","Iesu rəɡkiari m pris asori me, mɨne naruaɡən me nəha kamhətui tɨ nimwə səvəi Kumwesən, mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel səməme həuvehe mə tuhəkwtəmhiri in. In rɨni mə, “Rəfo hiaməuvehi nau me mɨne nɨpərpəri nei me mamhəuvehe mə tihəkwtəmhiri iou iamɨnhi irə? Nətərɨɡien səkɨmiaha rɨnuə iou rakres riti uə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_53","072_22_53","LUK","22","53","53","Nərineiv m neis mɨne kɨtaha miou samarə ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən. Rəfo hiəpwəh nəkwtəmhiriien iou ia rəɡɨmiaha ia nəpɨn nəha? Mətə in i nəpɨn səkɨmiaha, nəpɨn nɨskaiien səvəi nəpitəvien trərɨmənu ia kɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_54","072_22_54","LUK","22","54","54","Ia nəpɨn nəha nərmama me nəha həkwtəmhiri Iesu, mhəiri mhəuvən ia nimwə səvəi pris asori anan. Pita rakurirə, mətə rəpwəh nevənien ipaka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_55","072_22_55","LUK","22","55","55","Nəpɨn irəha hərkwumen pam napw riti ia nɨkare nimwə nəha, mhəkure pəri, Pita raməkure irəha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_56","072_22_56","LUK","22","56","56","Nənə pran riti sə ramo tukwini nari rətoni in raməkure ipaka tɨ napw. Ramətə amasan in, nənə mɨni mə, “Iəmə i in mwi rɨnamavən pəri irau Iesu.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_57","072_22_57","LUK","22","57","57","Mətə Pita rɨni mə, “Rekəm, prən i. Iakreirei iəmə nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_58","072_22_58","LUK","22","58","58","Nəpɨn ouihi a rukurau, nənə iərmama riti mwi rətoni in mɨni mə, “Ik riti mwi ia nirəha.” Mətə Pita rɨni mə, “Iəmə i, rɨpko mhə iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_59","072_22_59","LUK","22","59","59","Nəpɨn ouihi a rəmwhen ia aoa riti rukurau, nənə iərmama riti mwi rəɡkiari skai, mɨni mə, “Nɨpərhienien i. Iəmə i in mwi rɨnamavən pəri irau Iesu. Kwa in mwi iəmə Kalili nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_60","072_22_60","LUK","22","60","60","Mətə Pita rɨni mə, “Iəmə i, iakreirei nəfe i iakaməɡkiari irə.” Təkwtəkwuni a mwi, nəpɨn raməɡkiari ihi, rəiə rakaka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_61","072_22_61","LUK","22","61","61","Nənə Iərɨmənu səkɨtaha ruvsini, məti pen mətə Pita. Nənə Pita rerɨn rɨrhi nəɡkiariien i səvəi Iərɨmənu səkɨtaha. Rɨməni pen tukwe in mə, “Ia nəpɨn a i kurirə rəiə rakaka, tikɨni m kahar mə ikreirei iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_62","072_22_62","LUK","22","62","62","Nənə Pita rier mevən iruə mɨrapi nasəkien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_63","072_22_63","LUK","22","63","63","Ia nəpɨn nəha nəmə me nəha səməme kamhərer tukuahaɡ Iesu, kamhəuəsi in, mamharɨs əkenhɨn irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_64","072_22_64","LUK","22","64","64","Irəha housəman mwi nənimen, nənə mamhəres in mə, “Ni ro nəɡkiariien sə ruku pen tɨ Nənɨmwɨn mə sin ruəsi ik!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_65","072_22_65","LUK","22","65","65","Nənə həni mwi nəɡkiariien me rɨpɨk mwi, mamhəni ərəha in irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_66","072_22_66","LUK","22","66","66","Nəpɨn ruvəran nəmə asori me səvəi nəkur Isrel mɨne pris asori me mɨne nahatən me səvəi Loa housəsɨmwɨn irəha me. Nənə nərmama me həiri Iesu, mhəuvən, mhərpwi irapw in ia nəmrɨnraha. Nənə nəmə asori me i həni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_67","072_22_67","LUK","22","67","67","“Trɨni mɨnuə ik Kristo, ni pehe tukumaha i.” Mətə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Ko iakɨni pehe tukumiaha i, ko kɨmiaha hiəpkɨni mhə nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_68","072_22_68","LUK","22","68","68","Ko iakəres nəresien riti m kɨmiaha, ko hiəpkosərɨpɨn pehe mhə miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_69","072_22_69","LUK","22","69","69","Mətə nəha təkwtəkwuni mɨne mamevən iou, Iəməti Iərmama, takəkure ia nɨkare Kumwesən mwatuk sə in nɨskaiien səvənhi rasori.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_70","072_22_70","LUK","22","70","70","Mɨreɡi irəha pam həni mə, “Ro iamɨnhi irə ik Tɨni Kumwesən?” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Hiaməni mə iou i in i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK22_71","072_22_71","LUK","22","71","71","Mɨreɡi həni mə, “Kɨtaha tsətui mwi iərmama riti mwi mə trɨni pui in tɨ nəfe? Səuvəreɡi raka mə in rɨni ərəha Kumwesən. Ruku pen atukwatukw ia tərhun.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_1","072_23_1","LUK","23","1","1","Ia nəpɨn nəha nərmama pam ia kusen nəha həskəmter, mhəiri Iesu, mhəuvən, mhərer ia nəmri Paelat. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_2","072_23_2","LUK","23","2","2","Nəpɨn kamhərer ia nəmri Paelat, həni ərəha Iesu i mə, “Kɨmaha iahətoni iəmə i ramiri əpə iti kɨmaha nəkur Isrel, mamɨnise kɨmaha mə tahəpwəh nərəku penien nəmri takis m Kiɡ Sisa. In rani mwi mə in Kristo, iərmama sə trərɨmənu ia kɨmaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_3","072_23_3","LUK","23","3","3","Mɨreɡi Paelat rəres Iesu i mə, “Ik kiɡ səvəi nəkur Isrel?” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Ik ikani.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_4","072_23_4","LUK","23","4","4","Nənə Paelat rɨni pen tɨ pris asori me mɨne nərmama me pam nəha mə, “Iakətə iamɨnhi irə mə nərəhaien riwən ia iəmə i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_5","072_23_5","LUK","23","5","5","Mətə irəha həɡkiari skai, mhəni mə, “Mətə iəmə i ramahatən nərmama me pam ia tənə Jutia, mamo irəha haməvisə mɨnraha me. In rɨno stat fwe ia tənə Kalili muvehe meste nari ia kwopun i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_6","072_23_6","LUK","23","6","6","Nəpɨn Paelat rɨreɡi nəɡkiariien nəha, rəres mə, “Iəmə i in iəmə Kalili uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_7","072_23_7","LUK","23","7","7","Nənə nəpɨn Paelat rɨreɡi mə Iesu ruku pen ia kwopun nəha Herot ramərɨmənu ikɨn, rərhi pen in revən tukwe, tɨ nəri nə mə ia nəpɨn nəha Herot mwi fwe Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_8","072_23_8","LUK","23","8","8","Nəpɨn Herot rətə Iesu, rerɨn raɡien pɨk. Tui kwopti rokeikei mə trətoni, tɨ nəri nə mə ramreɡi kani nəɡhɨn, nənə mokeikei mwi mə trətoni Iesu ro nɨmtətien riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_9","072_23_9","LUK","23","9","9","Ro pen Herot rəres Iesu nəresien me rɨpɨk, mətə Iesu rɨpkɨni mhə nəɡkiariien riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_10","072_23_10","LUK","23","10","10","Ia nəpɨn nəha pris asori me mɨne nahatən me səvəi Loa həskəmter, mamhəɡkiari skai, mamhəni ərəha Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_11","072_23_11","LUK","23","11","11","Herot mɨne naruaɡən me səvənhi kamhətə ərəha in, mamharɨs əkenhɨn irə. Nənə Herot rɨni nəkwan mə irəha tuharkahu pen karkahu amasan riti min. Nəpɨn hənarkahu pen raka min, Herot rərhi pen in rɨrərɨɡ mevən tɨ Paelat. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_12","072_23_12","LUK","23","12","12","Ia nəpɨn nəha Herot mɨne Paelat krouvehe rouəkwein irau me mə iou riti. Mətə kupwən krouəmwəki irau me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_13","072_23_13","LUK","23","13","13","Paelat rousəsɨmwɨn pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_14","072_23_14","LUK","23","14","14","mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiəməuvehi iəmə i, mhəuvehe, mhərpwi ia nənimek, mamhəni mə ramiri raka nərmama ia suatuk atukwatukw. Iakɨnəkiri raka noien səvənhi ia nəmrɨmiaha, mətə iapkətoni mhə nari riti ro rərəha rəmwhen nəɡkiariien me nəha kɨmiaha hiaməni, mamhəuəsi in irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_15","072_23_15","LUK","23","15","15","Herot mwi rɨpkətoni mhə nari riti ro rərəha. Ro pen rərhi pehe in rɨrərɨɡ mwi muvehe tukutaha. Hətə ro! Iəmə i rɨpko mhə nari riti sə rəmwhen mə tukousi əpune in tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_16","072_23_16","LUK","23","16","16","Ro iamɨnhi irə takərisi in, nənə məseni in rier ia kalapus mamevən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_18","072_23_18","LUK","23","18","18","Mətə nərmama me nəha irəha pam həkwein əpwəmwɨs mə, “Uvehi irapw iəmə nə məseni Parapas rier ia kalapus tukumaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_19","072_23_19","LUK","23","19","19","(Iəmə nəha Parapas raməmak ia kalapus tɨ nəri nə mə rɨmərkwumen naruaɡənien riti ia taon nəha Jerusalem, nənə mousi əpune mwi iərmama.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_20","072_23_20","LUK","23","20","20","Paelat rarə məɡkiari mwi mɨnraha tɨ nəri nə mə rokeikei mə trəseni Iesu rier ia kalapus mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_21","072_23_21","LUK","23","21","21","Mətə irəha kamhəkwein əpwəmwɨs mə, “Ərui tərini pen in ia nei kamarkuaui! Ərui tərini pen in ia nei kamarkuaui!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_22","072_23_22","LUK","23","22","22","Nənə Paelat rarə məɡkiari sə ro kahar irə, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Tɨ nəfe? Nəfe nərəhaien in rɨno? Iakɨnətə raka in mə rɨpko mhə noien ərəha riti sə rəmwhen mə tukousi əpune in tukwe. Ro iamɨnhi irə takərisi in, nənə, məseni in rier ia kalapus mamevən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_23","072_23_23","LUK","23","23","23","Mətə irəha haməmwur, mamhəkwein əpwəmwɨs, mamhəni mə tukaməkeikei kərui tərini pen Iesu ia nei kamarkuaui. Irəha həkwein əpwəmwɨs iamɨnha irə mamhəuvən meste ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_24","072_23_24","LUK","23","24","24","Paelat rɨni mə tro nəkwanraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_25","072_23_25","LUK","23","25","25","Iəmə nəha Parapas sə kɨməuvehi puvnimwə in ia kalapus tɨ naruaɡənien mɨne nousi əpuneien iərmama Paelat rəseni in rier ia kalapus mamevən, mətə ruvei pen Iesu ia rəɡi naruaɡən me səvənhi mə irəha tuho irə rəmwhen ia nəmə asori me səvəi nəkur Isrel hokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_26","072_23_26","LUK","23","26","26","Naruaɡən me nəha həiri Iesu, mhəier ia taon, mhətoni iəmə Saerin riti nəɡhɨn nə Saemon. Ruku pen ia kwopun riti iruə mauvehe ia taon. Irəha həkwtəmhiri in, mhəmri pen nei kamarkuaui səvəi Iesu ia nuran, nənə mhəkeikei min mə trəvrani mukurirə Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_27","072_23_27","LUK","23","27","27","Nərmama me həpɨk kamhəkurirə Iesu. Nɨpran me həpɨk irəha mɨnraha kamhapi, mamhasək asori tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_28","072_23_28","LUK","23","28","28","Mətə Iesu ruvsini, məti pen mətə irəha, mɨni mə, “Nɨprən Jerusalem me. Kɨmiaha tihəpwəh nasəkien tukw iou, mətə tihasək tukumiaha me mɨne nɨpwnətɨmiaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_29","072_23_29","LUK","23","29","29","Nəpɨn riti sə rauvehe trərəha anan. Tukɨni iamɨnhi irə mə nɨpran me səməme həpkəkwəhakwen mhə, mhəpkuvei pen raka mhə kənunu m iəkunouihi, irəha həukurən naɡienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_30","072_23_30","LUK","23","30","30","Ia nəpɨn nəha nərmama tuhəni pen tɨ təkuər me mə ‘Həkure tərini kɨmaha’ mɨne nəpatu me ‘Housəman kɨmaha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_31","072_23_31","LUK","23","31","31","Mə nərmama kamho narimnari me i nəpɨn nei ramerə ihi tukəfo irə nəpɨn nei ruvehe mɨmhiə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_32","072_23_32","LUK","23","32","32","Nənə naruaɡən me kamhəiri iəmə ərəha mi kəru, mhəier mə tuhousi əpune irau irəhar Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_33","072_23_33","LUK","23","33","33","Irəha həuvehe ia kwopun nəha kani mə Kerhə səvəi Iərmama. Ia kwopun nəha hərui tərini pen Iesu ia nei kamarkuaui, mhərui tərini pen mwi iəmə ərəha mi nəha ia nei kamarkuaui, riti ia nɨkare Iesu mwatuk, riti ia nɨkaren mour. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_34","072_23_34","LUK","23","34","34","Nənə Iesu rɨni mə, “Tata. Tikəpwəh nərpwɨnien tai noien ərəha səvənraha tɨ nəri nə mə həreirei nəfe i kamho.” Nənə irəha həuai kɨrkɨri tɨnari me səvənhi, mhəuini nari riti sə trahatən pen sin truvehi nəfe tɨnari səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_35","072_23_35","LUK","23","35","35","Nərmama ia kwopun nəha kamhərer mamhəspau ia Iesu, mətə nəmə asori me səvəi nəkur Isrel kamharɨs əkenhɨn irə, mamhəni mhənuə, “In rɨməuvehimɨru nərmama me həpɨk. Trɨni mɨnuə in Kristo pərhien sə Kumwesən ruvərfi raka in, ramasan mə ruvehimɨru atukw a in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_36","072_23_36","LUK","23","36","36","Naruaɡən me irəha mwi kamharɨs əkenhɨn irə, mamhəuvehe ipaka tukwe, mamhəmwur mə tuhəuvei pen waen sə rəfiə min, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_37","072_23_37","LUK","23","37","37","mamhəni mə, “Trɨni mɨnuə ik kiɡ səvəi nəkur Isrel pərhien, uvehimɨru atukw ik!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_38","072_23_38","LUK","23","38","38","Ia kənkapwə irənhə irə nəkukuə riti kɨmərai mə Iesu tremhə tɨ nəfe. Rɨni mə: In I KiG SəvəI Nəkur Isrel ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_39","072_23_39","LUK","23","39","39","Iəmə ərəha mi nəha sə krouəɡher ia kwopun nəha riti rɨni ərəha Iesu i, mɨni mə, “Ik Kristo uə rekəm? Uvehimɨru atukw ik mɨne kɨmrau!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_40","072_23_40","LUK","23","40","40","Mətə in riti rɨnise in, mɨni mə, “Rosi ipkehekɨr mhə Kumwesən uə? Kwa kɨməuvei pehe nərpwɨnien mik rəmwhen a mwi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_41","072_23_41","LUK","23","41","41","Ratukwatukw a mə kamousi əpune krau iamɨnhi. In i tai noien ərəha səkrau. Mətə iəmə i rɨpko mhə nari riti rərəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_42","072_23_42","LUK","23","42","42","Nənə iəmə nəha rarə mɨni mwi mǝ, “Iesu. Rerɨm tramrhi iou nəpɨn tikərɨmənu ia nɨtətə səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_43","072_23_43","LUK","23","43","43","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Iakani nɨpərhienien tukw ik i. Ipwet tikarə krau mik ia kwopun amasan nəha Parataes.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_44","072_23_44","LUK","23","44","45","Ipaka tɨ kurkwai nəpɨn ia ran nukuraanien səvəi meri riwən. Nəpitəvien ruvehe mousəman kwopun me pam ia tənə nəha meste aoa kahar rukurau. Ia nəpɨn nəha tɨnari sə rəɡher tukuahaɡ rum sə ro ikinan anan fwe ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən reitehi nɨpərɨn kəru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_46","072_23_46","LUK","23","46","46","Nənə Iesu rəkwein əpwəmwɨs mɨni mə, “Tata. Iakəmri pehe nənɨmwɨk ia rəɡɨm.” Rɨni nəɡkiariien nəha, nənə muvehi neiahaɡien səvənhi sampam, memhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_47","072_23_47","LUK","23","47","47","Iaruaɡən riti səvəi nəkur Rom nəha in rasori ia naruaɡən me irəha pam hantret. Nəpɨn rətoni Iesu mə rɨnəfemhə irə, rəɡnəɡɨni Kumwesən, mɨni mə, “Nɨpərhienien. Iəmə i in iəmə atukwatukw.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_48","072_23_48","LUK","23","48","48","Nənə nərmama me pam səməme hənousəsɨmwɨn irəha me fwe ikɨn tɨ nəspauien ia nəri nəha kɨno ia Iesu, nəpɨn hətoni, hərərɨɡ pen imwənraha, mhəreɡi rərəha, mamhərui kwənpwenhɨnraha tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_49","072_23_49","LUK","23","49","49","Nərmama me pam səməme həukurən Iesu, mɨne nɨpran me nəha səməme hənaməkurirə in fwe ia tənə Kalili, kamhərer isipwɨn, mamhəspau ia narimnari me nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_50","072_23_50","LUK","23","50","51","Iərmama riti nəɡhɨn nə Josef. Imwəni nə Aramatia taon riti səvəi nəkur Isrel. Josef in raməkure irəha nəmə asori me səvəi nəkur Isrel nəpɨn housəsɨmwɨn irəha me. Noien səvənhi ramasan matukwatukw. Nəpɨn nəmə asori me hənərai sɨmwɨn mə tukousi əpune Iesu, Josef rɨpkəseni mhə. Ia nəpɨn me in rameitenhi mə trətoni nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə ruvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_52","072_23_52","LUK","23","52","52","Josef revən tɨ Paelat, məres mə ko rəseni in ruvehi nɨpwrai Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_53","072_23_53","LUK","23","53","53","Nəpɨn Paelat rəseni, Josef revən, muvehi raka nɨpwrai Iesu ia nei kamarkuaui, nənə muveɡi ia tɨnari kani mə linen, mevən məmri pen ia nɨpəɡi kəruəterei sə kɨnərai ərori raka, kɨpkəmri pen raka mhə nɨpwrai iərmama riti ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_54","072_23_54","LUK","23","54","54","In i nəpɨn kaməpnəpenə irə tɨ Sapat, Sapat ruvəuvehe ipaka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_55","072_23_55","LUK","23","55","55","Nɨpran me nəha səməme həməier ia tənə Kalili, mhəkurirə Iesu mhəuvehe, irəha həkurirə Josef i, nənə mhətoni nɨpəɡi kəruəterei nəha mɨne Josef rəfəmri pen nɨpwrai Iesu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK23_56","072_23_56","LUK","23","56","56","Nəpɨn hətoni pam, hərərɨɡ, mhəpnəpenə nɨmwai nari me nepwɨn sə nɨpekɨnraha rapein amasan, mhəpnəpenə mwi senta me nepwɨn. Nənə ia Sapat hapwɨs rəmwhen sə Loa rɨməni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_1","072_24_1","LUK","24","1","1","Ia Sante, nəpnəpɨn anan, nɨpran me nəha həuvehi nɨmwai nari me səməme hənəpnəpenə raka ia nirəha nɨpekɨnraha rapein amasan, mhəuvehi mhəuvən ia nɨpəɡi kəruəterei nəha kɨnərkwafə nɨpwrai Iesu ikɨn, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_2","072_24_2","LUK","24","2","2","nənə mhətoni kəruəterei asori nəha kɨnərəpinhə pen ia tərhui nɨpəɡ kɨnəsəkwusəkwu raka i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_3","072_24_3","LUK","24","3","3","Mətə nəpɨn hasu puvnimwə ia nɨpəɡ, həpkətoni mhə nɨpwrai Iesu Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_4","072_24_4","LUK","24","4","4","Nəri nəha ro nətərɨɡien səvənraha rəvsausɨni pɨk. Nəpɨn kamhərer mamhətərɨɡ tukwe, təkwtəkwuni a mwi iərmama kəru krouier irapw tɨ nirəha. Tɨnari səvənrau raməhiapw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_5","072_24_5","LUK","24","5","5","Irəha hətoni həhekɨr mhənɨmwi irapw nənimenraha ia tɨprənə. Nənə iərmama mi nəha krouni pen tɨ nirəha i mə, “Rəfo kɨmiaha hiamətui iərmama sə rɨmɨru ia kwopun i kamərkwafə nɨpwrai nərmama sə hemhə ikɨn? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_6","072_24_6","LUK","24","6","6","In riwən i, mətə in rɨnətui mwi. Rerɨmiaha tramrhi nəɡkiariien i in rɨməni pehe tukumiaha i nəpɨn rɨnamarə ihi fwe ia tənə Kalili. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_7","072_24_7","LUK","24","7","7","In rɨməni mə, ‘Irəha tuhaməkeikei mhəuvei pen iou, Iəməti Iərmama, ia rəɡi nəmə ərəha me. Nənə nəmə ərəha me nəha tuhərui tərini pen iou ia nei kamarkuaui. Takemhə, mətə nəpɨn sə ro kahar irə takətui mwi.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_8","072_24_8","LUK","24","8","8","Nənə nɨpran me nəha rerɨnraha rɨrhi mwi nəɡkiariien nəha səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_9","072_24_9","LUK","24","9","9","Hərərɨɡ ia nɨpəɡ, mhəuvən, mhətoni eleven nərmama me səvəi Iesu mɨne nepwɨn mwi, həni pen narimnari me i tɨ nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_10","072_24_10","LUK","24","10","10","Nɨpran me nəha səməme həni irapw narimnari me i tɨ aposol me səvəi Iesu irəha nəha Meri Maktala, mɨne Joana, mɨne Meri mama səvəi Jemes, mɨne nɨpran me nepwɨn mwi irəha mɨnrahar. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_11","072_24_11","LUK","24","11","11","Mətə aposol me rerɨnraha rɨrhi mə rosi nəɡkiariien nəha səvənraha ro nəri auər a irə. Irəha həpkɨni mhə nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_12","072_24_12","LUK","24","12","12","Mətə Pita rɨskəmter, maiu, mevən ia nɨpəɡi kəruəterei nəha kɨnərkwafə nɨpwrai Iesu ikɨn, mərpəsuk, məti puvnimwə, mətoni tɨnari me nəha linen sə kɨməveɡi nɨpwrai Iesu irə ramrɨmər, mətə nari riti mwi riwən. Nənə in rəpwəh kwopun nəha mamevən mərkərinari ia nəfe rɨnətoni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_13","072_24_13","LUK","24","13","13","Ia nəpɨn a mwi nəha iərmama kəru səvəi Iesu krauevən ia rukwənu riti nəɡhɨn nə Emeas. Rukwənu nəha ipaka tɨ Jerusalem kavən rəmwhen ia kilometa irəha pam eleven. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_14","072_24_14","LUK","24","14","14","Irau krauəɡkiari pəri ia narimnari me nəha kɨno. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_15","072_24_15","LUK","24","15","15","Nəpɨn nəha krauəɡkiari pəri irə, Iesu ruvehe ipaka, mamavən irəhar mɨnrau, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_16","072_24_16","LUK","24","16","16","mətə nari riti ruveɡi nətərɨɡien səvənrau, kroureirei mə Iesu nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_17","072_24_17","LUK","24","17","17","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirau i mə, “Nəfe i irauavən rauni pen tukumirau me i?” Nənə krouərer, nənimenrau rɨpkaɡien mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_18","072_24_18","LUK","24","18","18","Irau riti, nəɡhɨn nə Kleopas, rɨni pen tukwe in mə, “Rosi ik əpa ia nərmama me səməme kamhavən fwe ia Jerusalem ikreirei narimnari me nəha kɨno nərineiv m neis mɨne?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_19","072_24_19","LUK","24","19","19","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirau i mə, “Nəfe narimnari?” Mɨreɡi krouni pen tukwe in mə, “Narimnari me nəha kɨno ia Iesu, iəmə Nasaret. Iəmə nəha in profet riti. Ia nəmri Kumwesən mɨne ia nəmri nərmama narimnari me sə in rɨno mɨne nəɡkiariien səvənhi ro nənɨmwɨn mɨskai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_20","072_24_20","LUK","24","20","20","Pris asori me mɨne nəmə asori me səkɨtaha həməuvei pen in ia rəɡi nəkur Rom mə irəha tuhəni mə in traməkeikei memhə. Nənə irəha hərui tərini pen in ia nei kamarkuaui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_21","072_24_21","LUK","24","21","21","Mətə kɨmaha iahənəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨmaha irə mə in iərmama sə treivinari ia kɨtaha nəkur Isrel. Narimnari me nəha kɨno, mətə nari riti mwi, ipwet i nəpɨn sə ro kahar irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_22","072_24_22","LUK","24","22","22","Riti mwi, nɨpran nepwɨn ia təmwen səkɨmaha ho nəmrɨmaha rier. Ia nəpnəpɨn anan həuvən fwe ia nɨpəɡ sə kɨnərkwafə iəmə nəha ikɨn, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_23","072_24_23","LUK","24","23","23","mətə həpkətoni mhə nɨpwran. Nəpɨn irəha hərərɨɡ pehe, həni mwi mə hənətoni aɡelo mi kəru krouier pehe tɨ nirəha, krouni mɨnuə in rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_24","072_24_24","LUK","24","24","24","Nərmama nepwɨn ia təmwen səkɨmaha həuvən fwe ia nɨpəɡi kəruəterei nəha, nənə mhətoni rəmwhen atukwatukw mə nɨpran me nəha həməni, mətə həpkətoni mhə nɨpwrai iəmə nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_25","072_24_25","LUK","24","25","25","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirau i mə, “Kwa rosi kɨmiaha hiəreirei nəɡkiariien me pam sə profet kupwən me həməni. Rəfo kɨmiaha hiamo tanpen ia rerɨmiaha, mhəpwəh nɨni akwauakwien nɨpərhienien irə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_26","072_24_26","LUK","24","26","26","Kumwesən ruvəni raka mə iəmə nəha kani mə Kristo traməkeikei mɨreɡi nəmisəien me nəha kurirə revən muvehi nasoriien səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_27","072_24_27","LUK","24","27","27","Nənə Iesu rəusiəre pui pen amasan tɨ nirau i nɨpwrai nəɡkiariien me pam sə kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan səməme haməɡkiari ia in. Ia nəɡkiariien səvənhi rəɡkiari ia nəkukuə səvəi Moses muvehe meste nəkukuə me səvəi profet me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_28","072_24_28","LUK","24","28","28","Nəpɨn irəhar haruvehe ipaka tɨ rukwənu nəha irau krauevən ikɨn, Iesu ramo rəmwhen mə in trəpwəh irau mavən mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_29","072_24_29","LUK","24","29","29","Mətə irau krouəkeikei min, rouni mə, “Samaro pəpɨm kɨtahar mik. Rɨnaməruarəv. Rɨpko mhə tui meri rivə.” Ro pen Iesu ruvnimwə irəhar mɨnrau mə tuamharo pəpɨm. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_30","072_24_30","LUK","24","30","30","Nəpɨn in rəkure mə trəni pəri nari irəhar mɨnrau, ruvehi bred, məfwaki mɨni vivi Kumwesən tukwe, məkwsen, muvei pen mɨnrau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_31","072_24_31","LUK","24","31","31","Ia nəpɨn nəha nətərɨɡien səvənrau rəsevər, krɨnauətə rɨnaukurən mə Iesu nəha. Nənə təkwtəkwuni a mwi in riwən ia nəmrɨnrau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_32","072_24_32","LUK","24","32","32","Nənə irau krouni pen tukunrau me i mə, “Pərhien. Nəpɨn raməɡkiari pehe m krau ia suatuk, maməusiəre pui pehe nɨpwrai nəɡkiariien me ia Nəkukuə Ikinan, nəɡkiariien səvənhi ramasan pɨk, mamo rerɨrau ramaɡien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_33","072_24_33","LUK","24","33","33","Nənə ia nəpɨn nəha krouəskəmter, rourərɨɡ rouevən fwe ia Jerusalem. Ia kwopun nəha krouətə nərmama me eleven səvəi Iesu mɨne nərmama nepwɨn mwi irəha mɨnraha hənousəsɨmwɨn raka irəha me, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_34","072_24_34","LUK","24","34","34","mamhəni mə, “Nɨpərhienien. Iərɨmənu səkɨtaha rɨnətui mwi. In ruvəier irapw raka tɨ Saemon.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_35","072_24_35","LUK","24","35","35","Nənə iəmə mi nəha krouni irapw nəfe krɨnouətoni ia suatuk, rouni mwi krɨnəfo rouətoni sas ia Iesu nəpɨn in raməkwsen bred. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_36","072_24_36","LUK","24","36","36","Nəpɨn irau krauəɡkiari ihi ia nari m nari me nəha, təkwtəkwuni a mwi hətoni Iesu ramərer ia kurkwanraha, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nəmərinuien trarə tukumiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_37","072_24_37","LUK","24","37","37","Mətə irəha hərkərinari irə, mhehekɨr. Rerɨnraha rɨrhi mə kamhətoni nənɨmwi iərmama riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_38","072_24_38","LUK","24","38","38","Ro pen Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rəfo hiamhekɨr iamɨnhi irə? Rəfo nəresien me kamhəutə ia rerɨmiaha mamho kɨmiaha hiəpwəh nɨniien nɨpərhienien ia nirak? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_39","072_24_39","LUK","24","39","39","Hətoni ro rəɡɨk mi mɨne nɨsuk mi. Kwa iou i. Hərapi iou, mhəreɡi, mhəukurən mə nusak i mɨne nɨkəkrik i. Mətə nənɨmwi iərmama nusan mɨne nɨkəkrin riwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_40","072_24_40","LUK","24","40","40","Iesu rɨni nəɡkiariien nəha, mɨsəni irapw rəɡɨn mi mɨne nɨsun mi tɨ nirəha hətoni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_41","072_24_41","LUK","24","41","41","Nəpɨn hətoni nəmrɨnraha rier. Rerɨnraha raɡien. Mətə nahatətəien səvənraha ramərməru ihi. Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Sənəmiaha i nəveɡɨnien uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_42","072_24_42","LUK","24","42","42","Nənə irəha həuvei pen nɨpəri nəmu afə riti min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_43","072_24_43","LUK","24","43","43","In ruvehi məni ia nəmrɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_44","072_24_44","LUK","24","44","44","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Narimnari me i kamhesi pen nəɡkiariien me səiou sə iakɨməni pehe tukumiaha i fwe kupwən nəpɨn iakɨnamarə pəri ihi kɨtaha m kɨmiaha. Iakɨməni mɨnuə nəɡkiariien me pam nəha kɨmərai pen ia Loa səvəi Moses mɨne nəkukuə me səvəi profet kupwən me mɨne Ol Sam səməme kamhəɡkiari ia nirak tuhaməkeikei mhəuvehe mhəukuə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_45","072_24_45","LUK","24","45","45","Nənə in rəsevər ia nətərɨɡien səvənraha mə irəha tuhəukurən nɨpwrai nəɡkiariien me ia Nəkukuə Ikinan, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_46","072_24_46","LUK","24","46","46","rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nəɡkiariien me nəha kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan həni iamɨnhi mə iou Kristo takaməkeikei mukupwən mɨreɡi nəmisəien, memhə, nənə ia nəpɨn sə ro kahar irə iakətui mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_47","072_24_47","LUK","24","47","47","Tukəvisau irapw mə nərmama tuhaməkeikei mhəpwəh noien ərəha me, mhahatətə ia nirak, nənə Kumwesən trəpwəh nərpwɨnien noien ərəha me səvənraha. Tukukupwən kəvisau irapw nəɡkiariien i ia Jerusalem kurirə revən tɨ nərmama ia tənəmtənə me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_48","072_24_48","LUK","24","48","48","Kɨmiaha nəha hiənətoni narimnari me i ia nənimemiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_49","072_24_49","LUK","24","49","49","Həreɡi ro! Iou takərhi pehe Nənɨmwɨn Ikinan reiwaiu pehe tukumiaha rəmwhen ia Tata səiou rɨno raka promes irə. Mətə kɨmiaha tihəpwəh nierien ia taon i meste nɨskaiien nəha trukrutə ia neiai meiwaiu pehe. Kumwesən trarkahu pehe m kɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_50","072_24_50","LUK","24","50","50","Nənə Iesu riri irəha mhəier mhəuvən mheste nari fwe rukwənu nəha Petani. Ia kwopun nəha in ruvehi utə rəɡɨn mi, məkwein amasan ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_51","072_24_51","LUK","24","51","51","Nəpɨn raməkwein amasan ia nirəha, raraka ia nirəha, nənə kuvehi utə in revən fwe ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_52","072_24_52","LUK","24","52","52","Irəha hənɨmwi nukurhunraha, mhəuvei pen nɨsiaiien səvənraha min. Nəpɨn hərərɨɡ mhəuvən fwe ia Jerusalem, rerɨnraha raɡien pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("LK24_53","072_24_53","LUK","24","53","53","Ia nəpɨn me kamhəuvən ia nimwə səvəi Kumwesən, mamhəɡnəɡɨni in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_1","073_1_1","JHN","1","1","1","Fwe tui, nəpɨn tɨprənə ramiwən ihi, Nəɡkiariien səvəi Kumwesən rɨnarə raka. Nəɡkiariien nəha ramarə irau Kumwesən. Nəɡkiariien nəha in Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_2","073_1_2","JHN","1","2","2","In rɨnarə raka irau Kumwesən fwe tui nəpɨn tɨprənə ramiwən ihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_3","073_1_3","JHN","1","3","3","Narimnari me pam həuku pen irə mharə. Narimnari me pam səməme kamharə riti riwən rɨpkuku pen mhə irə marə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_4","073_1_4","JHN","1","4","4","Nəɡkiariien nəha in nukune nɨmɨruien. Nɨmɨruien nəha in nukuraanien sə raməhiəpwɨn nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_5","073_1_5","JHN","1","5","5","Nukuraanien nəha raməhiapw ia nəpitəvien, nəpitəvien ko rɨpkousəman mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_6","073_1_6","JHN","1","6","6","Iərman riti Kumwesən rərhi pehe i nəɡhɨn nə Jon. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_7","073_1_7","JHN","1","7","7","In ruvehe mə trərer irapw məɡkiari ia nukuraanien nəha pwəh nərmama həreɡi nəɡkiariien səvənhi, nənə mhəni nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_8","073_1_8","JHN","1","8","8","Rɨpko mhə Jon in nukuraanien nəha, mətə ruvehe mə trərer irapw məɡkiari irə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_9","073_1_9","JHN","1","9","9","mɨni mə nukuraanien pərhien sə raməhiəpwɨn nərmama me pam na truvehe ia tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_10","073_1_10","JHN","1","10","10","Nɨpərhienien nukuraanien nəha ruvehe ia tɨprənə i. In nəha Nəɡkiariien nəha tɨprənə i mɨne nərmama me pam həuku pen irə mharə, mətə nəpɨn rier pehe irə irəha həreirei mə in sin. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_11","073_1_11","JHN","1","11","11","In ruvehe imwəni atukwatukw, mətə nəkur imwəni me həpkəsevər mhə ia rerɨnraha tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_12","073_1_12","JHN","1","12","12","Mətə nərmama me səməme həsevər ia rerɨnraha tukwe, in ruvei pen nasoriien mɨnraha mə irəha nɨpwnəti Kumwesən me. In ruvei pen nasoriien nəha m nərmama me pam səməme kamhəni nɨpərhienien ia nəɡhɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_13","073_1_13","JHN","1","13","13","Mətə nəpɨn həuvehe mho nɨpwnəti Kumwesən me ia nirəha, irəha həpkətui pehe mhə ia nɨte tata mɨne mama, uə ia nokeikeiien səvəi nɨpwranrau, uə ia nətərɨɡien səvəi iərman riti, rekəm. Kumwesən əpa ruvei pen nɨmɨruien vi mɨnraha ro irəha həuvehe nɨpwnətɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_14","073_1_14","JHN","1","14","14","Nəɡkiariien səvəi Kumwesən ruvehe mo iərmama i nɨpwran rəmwhen ia nɨpwrataha rarə ouihi a kɨmaha min. Kɨmaha iahənətoni nasoriien səvənhi, nasoriien sə in rauvehi tɨ nəri nə mə in Tɨni Kumwesən anan kuatia. Iahənətoni mə rerɨn rukuər ia namasanien mɨne nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_15","073_1_15","JHN","1","15","15","Jon rərer irapw məɡkiari irə, məkwein əpwəmwɨs, mɨni mə, “Iəmə i in i iəmə sə iakɨnəɡkiari irə nəpɨn iakɨni mə, ‘Iəmə sə trukurirə pehe iou, in rasori ia nirak, tɨ nəri nə mə nəpɨn iapkətui pehe mhə ihi, mətə in rɨnarə raka.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_16","073_1_16","JHN","1","16","16","Nənə tɨ nəri nə mə rerɨn rukuər ia namasanien mɨne nɨpərhienien, nəpɨn me kɨtaha pam saməuvehi narimnari amasan me raku pen tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_17","073_1_17","JHN","1","17","17","Loa sə Kumwesən ruvei pehe ruku pen tɨ Moses, mətə namasanien mɨne nɨpərhienien ruku pen tɨ Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_18","073_1_18","JHN","1","18","18","Iərmama riti rɨpkətoni raka mhə Kumwesən, mətə Tɨni Kumwesən anan kuatia in Kumwesən. Ia nəpɨn me in ipaka tɨ Tata səvənhi. In rɨno pui pehe Tata səvənhi m kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_19","073_1_19","JHN","1","19","19","Nəɡkiariien səvəi Jon ro iamɨnhi irə. Nəpɨn riti nəmə asori me səvəi nəkur Isrel hərhi pen pris me nepwɨn mɨne Livaet me nepwɨn həier ia Jerusalem mhəuvən mə tuhəres pen in mə, “Ik sin?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_20","073_1_20","JHN","1","20","20","Nənə Jon rɨpkəpnapen mhə, mətə rəɡkiari, mo nukurənien i, mɨni mə, “Rɨpko mhə iou Kristo.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_21","073_1_21","JHN","1","21","21","Mɨreɡi irəha həres pen in mə, “Ik Elaeja?” Mɨreɡi in rɨni mə, “Rekəm. Rɨpko mhə iou Elaeja.” Mɨreɡi irəha həni mə, “Ik profet nəha kɨməni mə truvehe?” Mɨreɡi in rɨni mə, “Rekəm.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_22","073_1_22","JHN","1","22","22","Ro iamɨnhi irə irəha həni pen tukwe in mə, “Ik sin? Kɨmaha tahaməkeikei mhəuvei pen nəɡkiariien m səməme hənərhi pehe kɨmaha. Ikəfni irə ia niram?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_23","073_1_23","JHN","1","23","23","Mɨreɡi Jon rɨni mə, “Iou iəmə i kamreɡi rerɨk ia kwopun akwesakwes ikɨn. Iakaməkwein əpwəmwɨs mə, ‘Kɨmiaha tihaməkeikei mhəpərhi suatuk səvəi Iərɨmənu səkɨtaha.’ Noien i iakamo ramesi pen nəɡkiariien səvəi Profet Aesea kupwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_24","073_1_24","JHN","1","24","24","Nərmama me i səməme kɨnərhi pehe irəha nepwɨn Farisi me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_25","073_1_25","JHN","1","25","25","Irəha həres pen Jon i mə, “Rəfo ikamo paptaes ia nərmama, mətə rɨpko mhə ik Kristo uə Elaeja uə profet nəha Nəkukuə Ikinan rani mə truvehe?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_26","073_1_26","JHN","1","26","26","Mɨreɡi Jon rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakamo paptaes ia kɨmiaha ia nui, mətə iərmama riti ramərer kurkwan ia kɨmiaha hiəreirei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_27","073_1_27","JHN","1","27","27","Iou iakɨməkupwən muvehe, iəmə nəha in trukurirə. Iapkəmwhen mhə mə takɨfi raka nəkwus ia put səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_28","073_1_28","JHN","1","28","28","Narimnari me i həier pehe ia rukwənu Petani fwe nɨkare nui arɨs Jotan pen, kwopun Jon ramo paptaes ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_29","073_1_29","JHN","1","29","29","Kɨni rakwakwi irə Jon rətoni Iesu ravən mauvehe. Nəpɨn rətoni, rɨni mə, “Hətə ro in i kwəti sipsip səvəi Kumwesən. In truvehi raka noien ərəha me səvəi nərmama me ia tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_30","073_1_30","JHN","1","30","30","Iəmə i in i iakaməɡkiari irə nəpɨn iakɨməni mə, ‘Iəmə sə trukurirə pehe iou, in rasori ia nirak, tɨ nəri nə mə nəpɨn iapkətui pehe mhə ihi, mətə in rɨnarə raka.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_31","073_1_31","JHN","1","31","31","Fwe kupwən iou iakreirei iəmə i, mətə iakɨməuvehe, mamo paptaes ia nui mə takətə sas in, nənə mahatən nəkur Isrel irə pwəh irəha hətoni mhəukurən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_32","073_1_32","JHN","1","32","32","Nənə Jon rarə mɨni irapw mwi mə, “Iou iakɨnətoni Nənɨmwɨn Ikinan ruku pen fwe ia neiai meiwaiu rəmwhen ia mak inhərɨpw muvehe məkure irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_33","073_1_33","JHN","1","33","33","Fwe kupwən iou iakreirei iəmə i, mətə Iəmə sə rɨnərhi pehe iou mə tako paptaes ia nui rɨni pehe tukw iou i mə, ‘Ik tikətoni Nənɨmwɨn Ikinan reiwaiu məkure ia iərmama riti. Iərmama nəha in nəha tro paptaes ia Nənɨmwɨn Ikinan.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_34","073_1_34","JHN","1","34","34","Iou Jon iakɨnətoni nəri i, nənə mani mɨnuə iəmə i in Tɨni Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_35","073_1_35","JHN","1","35","35","Kɨni rakwakwi irə, Jon ramərer ia kwopun a mwi nə irəhar iərmama kəru səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_36","073_1_36","JHN","1","36","36","Nəpɨn rəti pen mətoni Iesu ramavən makurau, rɨni mə, “Hətə ro in i kwəti sipsip səvəi Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_37","073_1_37","JHN","1","37","37","Iərmama mi nəha səvəi Jon kroureɡi in rɨni nəɡkiariien nəha, nənə kraukurirə ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_38","073_1_38","JHN","1","38","38","Iesu ruvsini mətoni irau kraukurirə in, nənə rɨni pen tɨ nirau i mə, “Kɨmirau irouətui nəfe?” Mɨreɡi krouni pen tukwe in mə, “Rapai, ikamarə pəku?” (Nəɡkiariien nəha “Rapai” nɨpwran mə Iahatən.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_39","073_1_39","JHN","1","39","39","Mɨreɡi in rɨni pen tɨ nirau i mə, “Rouvehe rouətoni.” Ro pen irau krouevən, rouətoni kwopun in ramarə ikɨn. Nənə irau krouarə irəhar min ia nəpɨn nəha tɨ nəri nə mə rɨnaməruarəv ipaka meri rivə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_40","073_1_40","JHN","1","40","40","Irau riti rɨreɡi Jon rəɡkiari nənə rukurirə ia Iesu in nə Antru, piəvi Saemon Pita. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_41","073_1_41","JHN","1","41","41","Nəri sə rukupwən mo in revən mətoni piəvni Saemon, nənə mɨni pen tukwe in mə, “Kɨmaha iahətoni Mesaea.” (Mesaea nɨpwran mə Kristo.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_42","073_1_42","JHN","1","42","42","Nənə in riri Saemon mevən tɨ Iesu. Iesu rəti pen mətoni Saemon, mɨni mə, “Ik Saemon, tɨni Jon. Tukəkwein ik mə Kefas.” (Kefas nɨpwran mə Pita.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_43","073_1_43","JHN","1","43","43","Kɨni rakwakwi irə, Iesu rokeikei mə trevən ia tənə Kalili. In rətui Filip, mətoni, mɨni pen tukwe in mə, “Kurirə iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_44","073_1_44","JHN","1","44","44","Filip nəha in iəmə Petsaeta, imwei Antru mɨne Pita. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_45","073_1_45","JHN","1","45","45","Nənə Filip rətui Nataniel, mətoni, mɨni pen tukwe in mə, “Kɨmaha iahətoni iəmə i Moses rɨmərai ia nəkukuə səvəi Loa mɨne profet me mwi həmərai mamhəɡkiari irə. In iəmə Nasaret, tɨni Josef. Nəɡhɨn nə Iesu.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_46","073_1_46","JHN","1","46","46","Mɨreɡi Nataniel rɨni pen tukwe in mə, “Ko nari amasan riti ruku pen ia Nasaret uə?” Mɨreɡi Filip rɨni pen tukwe in mə, “Uvehe mətoni.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_47","073_1_47","JHN","1","47","47","Nəpɨn Iesu rətoni Nataniel ravən muvehe, in rəɡkiari irə, mɨni mə, “Hətə ro. Iəmə Isrel pərhien i. Neikuəien riwən irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_48","073_1_48","JHN","1","48","48","Mɨreɡi Nataniel rɨni pen tukwe in mə, “Ikəfukurən iou?” Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Nəpɨn ikaməkure teɡɨn niemɨs, Filip rəpwəh ihi nəkweinien ik, iakɨnətə raka ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_49","073_1_49","JHN","1","49","49","Mɨreɡi Nataniel rɨni pen tukwe in mə, “Iahatən. Ik Tɨni Kumwesən pərhien. Ik pərhien kiɡ səvəi nəkur Isrel.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_50","073_1_50","JHN","1","50","50","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Rəfo? Ikɨni nɨpərhienien ia nirak tɨ nəri nə mə iakɨni nəɡkiariien i mə ‘Iakɨnətə raka ik ikaməkure teɡɨn niemɨs’? Ik tikətoni narimnari me nepwɨn mwi hasori ia səməme nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN1_51","073_1_51","JHN","1","51","51","Iesu rarə mɨni pen mwi tukwe in mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i kɨmiaha tihətoni kəpuapen trəkwaɡ nənə naɡelo me səvəi Kumwesən tuhaməutə mamheiwaiu ia Iəməti Iərmama.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_1","073_2_1","JHN","2","1","1","Kɨni neis irə nərmama nepwɨn ia rukwənu Kena ia tənə Kalili həiri pen vi a pran riti m iərman səvənhi, mharə mho mwi nəveɡɨnien asori riti mamhaɡien pəri irəha mɨnrau. Mama səvəi Iesu irəha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_2","073_2_2","JHN","2","2","2","Kɨnəkwein Iesu mɨne nərmama me səvənhi mə irəha mwi tuhəuvən mhani pəri nari irəha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_3","073_2_3","JHN","2","3","3","Nəpɨn waen ruvəiwən, mama səvəi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Sənmwɨnraha waen ruvəiwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_4","073_2_4","JHN","2","4","4","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Prən i. Ikəfo mani pehe nəri i tukw iou? Nəpɨn səiou rɨpkuvehe mhə ihi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_5","073_2_5","JHN","2","5","5","Mɨreɡi mama səvənhi rɨni pen tɨ nərmama səməme kamho tukwini nari mə, “Kɨmiaha tihaməkeikei mho nəfe nəɡhɨn in trɨni pehe tukumiaha i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_6","073_2_6","JHN","2","6","6","Ia kwopun nəha nəri kamərəmɨn pen nui irə irəha pam sikis kɨno ia kəruəterei. Irəha kuatia kuatia rukurən nuvehiien eiti uə hantret twenti lita. Nui nəha səvəi nəkur Isrel kamhərkwerɨɡ irə.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_7","073_2_7","JHN","2","7","7","Iesu rɨni pen tɨ nərmama me nəha kamho tukwini nari mə, “Kɨmiaha tihərəmɨn pen nui ia nəri kamərəmɨn pen nui ia nirəha.” Irəha hərəmɨn meste pehe rukuər. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_8","073_2_8","JHN","2","8","8","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nəha təkwtəkwuni kɨmiaha tihəkwəhi raka nepwɨn, mhəuvehi mhəuvən mhəuvei pen m iəmə asori səvəi nəveɡɨnien asori.” Ro pen irəha həuvehi mhəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_9","073_2_9","JHN","2","9","9","Nəpɨn iəmə asori səvəi nəveɡɨnien asori rənɨmwi əɡhan nui nəha, nui sə Iesu rɨno ruvehe mo waen i, in rɨreirei mə waen ruku pəku. (Mətə iotukwininari me səməme həkwəhi raka nui irəha həukurən.) Ro iamɨnhi irə iəmə asori səvəi nəveɡɨnien nəha rəkwein iərman sə rɨpkarə vi a irau pran səvənhi ruvehe, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_10","073_2_10","JHN","2","10","10","rɨni pen tukwe in mə, “Samarə kamo nəveɡɨnien asori iamɨnhi kukupwən kukwəhi raka waen sə ramasan pɨk kauvei pen m nərmama. Nənə nəpɨn nərmama me hənənɨmwi asori kwopti, kukwəhi raka sə rɨpkamasan pɨk mhə kauvei pen mɨnraha hənɨmwi. Mətə ik ikəpwəh nukwəhi rakaien waen sə ramasan pɨk meste nəha təkwtəkwuni.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_11","073_2_11","JHN","2","11","11","In i nɨmtətien sə Iesu rukupwən mo ia rukwənu Kena ia tənə Kalili. Ia nɨmtətien nəha in rahatən pen nasoriien səvənhi. Nənə nərmama me səvənhi həni nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_12","073_2_12","JHN","2","12","12","Kurirə irə Iesu rewaiu pen fwe taon Kapaneam irəha mama səvənhi mɨne piəvni me mɨne nərmama me səvənhi. Nənə irəha harə nəpɨn ouihi a fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_13","073_2_13","JHN","2","13","13","Nəveɡɨnien asori səvəi nəkur Isrel kani mə Pasova rɨnauvehe ipaka. Iesu rutə pen fwe Jerusalem, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_14","073_2_14","JHN","2","14","14","mətoni nərmama nepwɨn ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən kamhəmri pen nəmri nari ia kau me mɨne sipsip me mɨne menu me. Nepwɨn kamhəkure mamhəvriwei mane. In rətoni irəha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_15","073_2_15","JHN","2","15","15","ruvehi nəkwus me, mo kwənkɨrkɨr irə, məkoui irapw irəha pam mɨne sipsip me mɨne kau me həier irapw ia nimwə nəha. In rətəɡi irapw mane səvəi nərmama kamhəvriwei i, muvsini tepol me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_16","073_2_16","JHN","2","16","16","Nənə səməme kamhəmri pen nəmri nari ia menu me, in rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tihəuvehi nəri me i mharaka, mhəpwəh noien nimwə səvəi Tata səiou ro kwopun kauvehi nəmri nari ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_17","073_2_17","JHN","2","17","17","Ia nəpɨn nəha nərmama me səvənhi rerɨnraha rɨrhi nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rɨni mə, “Iakokeikei pɨk nimwə səim. Nokeikeiien nəha rauək rəmwhen ia napw ia rerɨk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_18","073_2_18","JHN","2","18","18","Ro pen nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həni pen tukwe in mə, “Sin rɨməuvei pehe nasoriien mik mə tiko narimnari me i? Nəfe nəha nɨmtətien tiko m kɨmaha pwəh iahətoni mhəukurən?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_19","073_2_19","JHN","2","19","19","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Housi testesi nimwə i səvəi Kumwesən, nənə ia nəpɨn səro kahar irə takuvehi utə mwi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_20","073_2_20","JHN","2","20","20","Mɨreɡi nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həni mə, “Kwa nimwə i səvəi Kumwesən kuvrhəkɨn nuk irəha pam foti-sikis. Tikəfo muvehi utə mwi ia nəpɨn kahar?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_21","073_2_21","JHN","2","21","21","Mətə nimwə nəha səvəi Kumwesən Iesu raməɡkiari irə in nə nɨpwran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_22","073_2_22","JHN","2","22","22","Ro iamɨnhi irə nəpɨn Iesu rətui mwi ia nemhəien səvənhi, nərmama me səvənhi rerɨnraha rɨrhi mə in rɨməni nəɡkiariien i, nənə irəha həni nɨpərhienien ia Nəkukuə Ikinan mɨne nəɡkiariien nəha Iesu rɨməni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_23","073_2_23","JHN","2","23","23","Nəpɨn Iesu in fwe Jerusalem tɨ nəveɡɨnien asori nəha kani mə Pasova, nərmama həpɨk hətoni nɨmtətien me nəha in ramo, mhəni nɨpərhienien ia nəɡhɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_24","073_2_24","JHN","2","24","24","Mətə Iesu rɨpkɨni mhə nɨpərhienien ia nirəha, mhəpwəh nɨni pamien rerɨn tɨ nirəha i, tɨ nəri nə mə in ruvəukurən raka nərmama me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN2_25","073_2_25","JHN","2","25","25","In rɨpkətui mhə iərmama riti tro pui pen nətərɨɡien səvəi iərmama min, tɨ nəri nə mə in ruvəukurən raka nəfe ramarə ia reri iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_1","073_3_1","JHN","3","1","1","Iəmə asori riti səvəi nəkur Isrel nəɡhɨn nə Nikotimas. In Farisi riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_2","073_3_2","JHN","3","2","2","Iəmə i ruvehe tɨ Iesu ia nəpɨn, mɨni pen tukwe in mə, “Iahatən. Kɨmaha iahəukurən mə ik iahatən riti sə Kumwesən rərhi pehe ik. Iərmama riti riwən ko ro nɨmtətien me i səməme ikamo trɨni mɨnuə Kumwesən rɨpkarə mhə tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_3","073_3_3","JHN","3","3","3","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Iakani nɨpərhienien tukw ik i trɨni mɨnuə iərmama kɨpkukwəhi mhə mwi in, ko in rɨpkətə mhə nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_4","073_3_4","JHN","3","4","4","Mɨreɡi Nikotimas rɨni pen tukwe in mə, “Tukəfa kukwəhi mwi iərmama sə ruvəpwinari raka? Ko in revən mwi ia tɨpwi mama səvənhi mə tukukwəhi mwi in uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_5","073_3_5","JHN","3","5","5","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Iakani nɨpərhienien tukw ik i trɨni mɨnuə iərmama kəpwəh nukwəhiien in ia nui mɨne Nənɨmwɨn, ko in rɨpkuvnimwə mhə ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_6","073_3_6","JHN","3","6","6","Nəri sə iərmama rukwəhi in iərmama. Nəri sə Nənɨmwɨn rukwəhi in nənɨmwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_7","073_3_7","JHN","3","7","7","Tikəpwəh nərkəriien nari mə iakɨni pehe tukw ik i mə ‘Tukaməkeikei kukwəhi mwi ik.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_8","073_3_8","JHN","3","8","8","Nɨmətaɡi ravən mamevən ia kwopun pəku rokeikei mə trevən ikɨn. Kɨmiaha hiamreɡi rameikweikwi nɨmwai nari, mətə hiəreirei mə ruku pəku mauvəku. Nərmama me pam səməme Nənɨmwɨn rukwəhi irəha ho mwi iamɨnhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_9","073_3_9","JHN","3","9","9","Mɨreɡi Nikotimas rɨni pen tukwe in mə, “Tukəfo narimnari me i ruvehe mo iamɨnha irə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_10","073_3_10","JHN","3","10","10","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Ik iahatən səvəi nəkur Isrel. Rəfo ikreirei narimnari me i? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_11","073_3_11","JHN","3","11","11","Iakani nɨpərhienien tukw ik i kɨmaha iahaməni nəfe iahəukurən, mamhəɡkiari ia nəfe iahənətoni ia nəmrɨmaha, mətə kɨmiaha hiəpkɨni mhə nɨpərhienien ia nəɡkiariien səkɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_12","073_3_12","JHN","3","12","12","Iakɨnəɡkiari raka ia narimnari me ia tɨprənə i, mətə kɨmiaha hiəpkɨni mhə nɨpərhienien ia nəɡkiariien səiou. Ro iamɨnhi irə tihəfo mhəni nɨpərhienien ia nəɡkiariien səiou trɨni mɨnuə iakəɡkiari ia narimnari me ia neiai? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_13","073_3_13","JHN","3","13","13","Iərmama riti riwən ruvəutə raka mevən ia neiai. Iəməti Iərmama in əpa ruku pen ia neiai meiwaiu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_14","073_3_14","JHN","3","14","14","Fwe kupwən Moses ruvehi utə snek riti kɨno ia aean nə pras ia kwopun akwesakwes ikɨn. Rəmwhen a mwi tukaməkeikei kuvehi utə Iəməti Iərmama ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_15","073_3_15","JHN","3","15","15","mə iərmama sə rani nɨpərhienien irə truvehi nɨmɨruien rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_16","073_3_16","JHN","3","16","16","Kumwesən rokeikei pɨk nərmama ia tɨprənə i, məriari pehe Tɨni anan kuatia mə nərmama me pam səməme tuhəni nɨpərhienien irə tuhəpkemhə mhə, mətə tuhəuvehi nɨmɨruien rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_17","073_3_17","JHN","3","17","17","Kumwesən rɨpkərhi pehe mhə Tɨni ruvehe ia tɨprənə i mə trərpwɨn noien ərəha me səvəi nərmama, mətə in rərhi pehe Tɨni mə truvehimɨru irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_18","073_3_18","JHN","3","18","18","Iərmama sə rani nɨpərhienien ia Tɨni Kumwesən, Kumwesən trəpwəh nərpwɨnien noien ərəha me səvənhi. Mətə iərmama sə rɨpkɨni mhə nɨpərhienien irə, Kumwesən ruvəni raka mə in trərpwɨn noien ərəha me səvənhi tɨ nəri nə mə iərmama nəha rɨpkɨni mhə nɨpərhienien ia Tɨni anan kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_19","073_3_19","JHN","3","19","19","Kumwesən ruvəni raka mə in truvei pen nərpwɨnien m nərmama tɨ noien i iakani. Nukuraanien ruvəuvehe raka ia tɨprənə i, mətə nərmama həpkokeikei mhə nukuraanien, mhokeikei a nəpitəvien, tɨ nəri nə mə noien me səvənraha hərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_20","073_3_20","JHN","3","20","20","Iərmama sə ramo noien ərəha me rəmwəki nukuraanien. Ko in rɨpkuvehe mhə irə kamo nukuraanien nəha rəhiəpwɨn noien me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_21","073_3_21","JHN","3","21","21","Mətə iərmama sə ramo nɨpərhienien ruvehe ia nukuraanien mə tro nukurənien i mə noien me səvənhi in ramo tɨ nəri nə mə ramsiai Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_22","073_3_22","JHN","3","22","22","Kurirə ia nəri nəha, Iesu mɨne nərmama me səvənhi həuvən ia tənə Jutia. In ramarə ikɨn irəha mɨnraha, mamo paptaes ia nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_23","073_3_23","JHN","3","23","23","Jon mwi ramo paptaes ia nərmama fwe Aenon kwopun riti ipaka tɨ Salim, tɨ nəri nə mə nui me həpɨk fwe ikɨn. Nərmama me kamhəuvehe tukwe, nənə in ramo paptaes ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_24","073_3_24","JHN","3","24","24","(Ia nəpɨn nəha kɨpkuvehi puvnimwə mhə ihi Jon ia kalapus.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_25","073_3_25","JHN","3","25","25","Nəpɨn riti nərmama nepwɨn səvəi Jon mɨne iəmə Isrel riti hənaməvisə mɨnraha me tɨ nəresien riti mə tuhəfərkwerɨɡ irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_26","073_3_26","JHN","3","26","26","Nənə irəha həuvehe tɨ Jon, mhəni pen tukwe in mə, “Iahatən. Rerɨm ramrhi iəmə nəha fwe kupwən kɨmirau min ia nɨkare nui arɨs Jotan pen, iəmə sə ikɨnərer irapw məɡkiari irə? Ətə ro. In ramo paptaes ia nərmama. Nərmama pam kamhəuvən tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_27","073_3_27","JHN","3","27","27","Mɨreɡi Jon rɨni mə, “Iərmama ko rɨpkuvehi atukw mhə nari riti, mətə nəfe nari in ruvehi Kumwesən traməkeikei muvei pen min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_28","073_3_28","JHN","3","28","28","Kɨmiaha i hiəuvəreɡi raka iou iakɨməni iamɨnhi irə mə, ‘Rɨpko mhə iou Kristo, mətə Kumwesən rərhi pehe iou mə takukupwən ia Kristo muvehe.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_29","073_3_29","JHN","3","29","29","Nəpɨn kiri pen vi a pran riti m iərman səvənhi, prən nəha səvəi sin? Kwa səvəi iərman nəha! Mətə nəpɨn kamo nəveɡɨnien asori səvəi narə viien səvənrau, in riti ramərer ipaka, mamreɡi iərman nəha raməɡkiari, rerɨn raɡien pɨk tukwe. Ro iamɨnhi irə təkwtəkwuni iakamreɡi rerɨk ramaɡien pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_30","073_3_30","JHN","3","30","30","Iərman nəha traməkeikei mutə masori, mətə iou takaməkeikei meiwaiu mouihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_31","073_3_31","JHN","3","31","31","Iəmə sə ruku pen fwe irənhə rasori ia nərmama me pam. Iəmə sə ruku pen ia tɨprənə in səvəi tɨprənə, nənə raməɡkiari ia narimnari me səvəi tɨprənə. Mətə iəmə sə ruku pen ia neiai rasori ia nərmama me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_32","073_3_32","JHN","3","32","32","In rani irapw nəfe rɨnətoni mɨreɡi, mətə iərmama riti riwən rɨni nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_33","073_3_33","JHN","3","33","33","Mətə iərmama sə rɨni nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvənhi ramahatən pen mə nəɡkiariien nəha Kumwesən rɨni ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_34","073_3_34","JHN","3","34","34","Iəmə sə Kumwesən rɨnərhi pehe i rani irapw nəɡkiariien me səvəi Kumwesən, tɨ nəri nə mə Kumwesən rauvei pen Nənɨmwɨn Ikinan min rasori pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_35","073_3_35","JHN","3","35","35","Tata Kumwesən in rokeikei Tɨni, mɨnəmri pen raka narimnari me pam ia rəɡɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN3_36","073_3_36","JHN","3","36","36","Iərmama sə rani nɨpərhienien ia Tɨni Kumwesən nɨmɨruien rerɨn rɨnarə raka irə. Mətə iərmama sə rɨpko mhə nəkwai Tɨni Kumwesən, in trɨpkətə mhə nɨmɨruien ia nəpɨn riti, mətə niemaha səvəi Kumwesən raməmak rerɨn irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_1","073_4_1","JHN","4","1","1","Kəvisau pen m Farisi me mə Iesu ravi nərmama həpɨk həuvehe mho nərmama me səvənhi, nənə in ramo paptaes ia nirəha. Nərmama me nəha həpɨk mhəpi raka səməme Jon ravi irəha, mamo paptaes ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_2","073_4_2","JHN","4","2","2","(Mətə nɨpərhienien rɨpko mhə Iesu atukwatukw ramo paptaes ia nirəha, mətə nərmama səvənhi me a kamho.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_3","073_4_3","JHN","4","3","3","Nəpɨn Iesu rukurən mə Farisi me həuvəreɡi raka nəɡkiariien nəha, in rəpwəh tənə Jutia, mɨnamevən mwi ia tənə Kalili. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_4","073_4_4","JHN","4","4","4","Ia suatuk səvənhi Iesu rɨreɡi mə traməkeikei məpi sɨmwɨn ia tənə Sameria. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_5","073_4_5","JHN","4","5","5","Ro iamɨnhi irə in ruvehe ia taon riti ia Sameria nəɡhɨn nə Saeka. Taon nəha ipaka tɨ kwopwi tɨprənə Jekop rɨməuvei pen m tɨni nəɡhɨn nə Josef. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_6","073_4_6","JHN","4","6","6","Wel sə Jekop rɨneri fwe kupwən in nəha ia kwopun nəha. Nənə Iesu rɨreɡi rəpou pɨk tɨ navənien səvənhi, revən, maməkure ia nɨkare wel nəha. Ipaka tɨ kurkwai nəpɨn ia ran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_7","073_4_7","JHN","4","7","7","Nənə prən Sameria riti ruvehe mə trukwəhi nui. Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Vei pehe nui riti miou iakənɨmwi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_8","073_4_8","JHN","4","8","8","(Nərmama me səvəi Iesu həuvavən fwe taon mə tuhəuvehi nəmri nəveɡɨnien.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_9","073_4_9","JHN","4","9","9","Mɨreɡi prən Sameria i rɨni pen tukwe in mə, “Ik iəmə Isrel. Iou prən Sameria. Rəfo ikaməres pehe nui miou?” (Prən i rɨni iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəkur Isrel mɨne nəkur Sameria ko həpkənɨmwi mhə nui ia kap kuatia.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_10","073_4_10","JHN","4","10","10","Iesu rɨni pen tɨ prən i mə, “Ikreirei nəfe nari Kumwesən rokeikei mə truvei pehe mik. Ikreirei mwi iou sə iakani pehe tukw ik i mɨnuə ‘Vei pehe nui riti miou iakənɨmwi.’ Kamo ikukurən ko ikəres iou nənə iakuvei pehe nuimɨru mik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_11","073_4_11","JHN","4","11","11","Mɨreɡi prən i rɨni pen tukwe in mə, “Iəmə asori. Teki nəri tikukwəhi nui irə riwən. Wel i rəmwhenɨmw. Nənə tikuvehi pəku nuimɨru nəha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_12","073_4_12","JHN","4","12","12","Rəfo? Ik iəmə asori məpi raka kaha kupwən səkɨtaha Jekop? In rɨməuvei pehe wel i m kɨtaha, mɨnamənɨmwi nui irə. Nɨpwnətɨn me mɨne kau me səvənhi irəha mwi hənamənɨmwi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_13","073_4_13","JHN","4","13","13","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ prən i mə, “Iərmama sə rənɨmwi nui i trəkwakwa mwi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_14","073_4_14","JHN","4","14","14","mətə iərmama sə trənɨmwi nui takuvei pen min trɨpkəkwakwa mhə mwi ia nəpɨn riti. Nui sə takuvei pen min trakwərkwər ia reri iərmama nəha rəmwhen ia nəmri nui riti mauvei pen nɨmɨruien rerɨn min.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_15","073_4_15","JHN","4","15","15","Mɨreɡi prən i rɨni pen tukwe in mə, “Iəmə asori. Uvei pehe nui nəha miou pwəh iapkakwakwa mhə mwi, məpwəh nuveheien ia kwopun i mukwəhi nui!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_16","073_4_16","JHN","4","16","16","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ prən i mə, “Evən, məkwein səim iərman, rouvehe mwi ia kwopun i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_17","073_4_17","JHN","4","17","17","Mɨreɡi prən i rɨni pen tukwe in mə, “Səiou iərman riwən.” Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Ikani atukwatukw mə səim iərman riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_18","073_4_18","JHN","4","18","18","Ikɨnesi pen raka nərman irəha pam krirum, nənə sə nəha ikamesi pen ipwet mɨne rɨpko mhə iərman atukwatukw səim. Nəri i ikɨni ro nɨpərhienien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_19","073_4_19","JHN","4","19","19","Prən i rɨni pen tukwe in mə, “Iəmə asori. Iakətə ik mə ik profet riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_20","073_4_20","JHN","4","20","20","Kaha kupwən me səkɨmaha nəkur Sameria kamhəfwaki pen m Kumwesən ia təkuər i, mətə kɨmiaha nəkur Isrel hiaməni mə Jerusalem kwopun atukwatukw nərmama tuhaməkeikei mhəfwaki pen m Kumwesən ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_21","073_4_21","JHN","4","21","21","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Prən i. Ni nɨpərhienien ia nəɡkiariien səiou. Nəpɨn nəha rauvehe kɨmiaha tihəpwəh nəfwakiien m Tata Kumwesən ia təkuər i mɨne fwe Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_22","073_4_22","JHN","4","22","22","Kɨmiaha hiaməfwaki mhəreirei Kumwesən, mətə kɨmaha iahaməfwaki mhəukurən amasan in, tɨ nəri nə mə suatuk Kumwesən rauvehimɨru nərmama irə ruku pen ia kɨmaha nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_23","073_4_23","JHN","4","23","23","Nəpɨn riti nəha rauvehe, mətə ruvəuvehe raka. Ia nəpɨn nəha nərmama səməme kamhəfwaki pərhien tuhəfwaki m Tata Kumwesən ia nənɨmwɨn mɨne nɨpərhienien, tɨ nəri nə mə Tata Kumwesən ramətui nərmama səməme kamho iamɨnhi mə irəha tuhəfwaki pen min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_24","073_4_24","JHN","4","24","24","Kumwesən in nənɨmwɨn, nənə nərmama me səməme kamhəfwaki pen min tuhaməkeikei mhəfwaki ia nənɨmwɨn mɨne nɨpərhienien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_25","073_4_25","JHN","4","25","25","Mɨreɡi prən i rɨni pen tukwe in mə, “Iakukurən mə Mesaea truvehe (iəmə sə kaməkwein in mə Kristo). Nəpɨn in truvehe, in trɨni pehe narimnari me pam tukutaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_26","073_4_26","JHN","4","26","26","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ prən i mə, “Kwa iou i iou iakaməɡkiari mik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_27","073_4_27","JHN","4","27","27","Təkwtəkwuni a mwi nərmama me səvəi Iesu hərərɨɡ mwi, mhətoni Iesu raməɡkiari m pran riti. Hətoni hərkərinari irə, mətə irəha riti rɨpkɨni mhə mə, “Iakamətui nəfe?” uə “Ikaməɡkiari kɨmirau prən i tɨ nəfe?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_28","073_4_28","JHN","4","28","28","Ro iamɨnhi irə prən nəha rəpwəh teki nəri rakwəhi nui irə, mevən ia taon, mɨni pen tɨ nərmama me fwe ikɨn mɨnuə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_29","073_4_29","JHN","4","29","29","“Həuvehe, mhətoni iərmama riti sə rɨni pehe tukw iou i narimnari me pam sə iakɨno. Rosi iəmə i in Kristo uə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_30","073_4_30","JHN","4","30","30","Nənə irəha həier ia taon, mamhəuvehe tɨ Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_31","073_4_31","JHN","4","31","31","Ia nəpɨn nəha nərmama me səvəi Iesu kamhəni pen tukwe in mə, “Iahatən, əni nari.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_32","073_4_32","JHN","4","32","32","Mətə in rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Sənak nəveɡɨnien sə takəni kɨmiaha hiəreirei.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_33","073_4_33","JHN","4","33","33","Ro iamɨnhi irə nərmama me səvənhi həni pen tɨ nirəha me i mə, “Rəfo? Iərmama riti ruvəuvei pen raka nəveɡɨnien min uə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_34","073_4_34","JHN","4","34","34","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Sənak nəveɡɨnien in i. Takaməkeikei mo nəkwai Iəmə sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe, mo sampam ia wok səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_35","073_4_35","JHN","4","35","35","Kɨmiaha hiəukurən nəɡkiariien i kamɨni rerɨn mə, ‘Məkwə kefə mwi nəha ikɨn kesi raka nukwai wit sə rɨmruə ia nəmhien.’ Mətə iakani pehe tukumiaha i həti pen ro wit ia nəmhien me. Nɨmwanraha me həuvəmhiə. Rɨno nəpɨn sə tukesi nukwanraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_36","073_4_36","JHN","4","36","36","Iərmama sə ramesi nukwai wit, in ruvəuvehi raka nərəkuien səvənhi, mamousəsɨmwɨn nukwai wit me mə tuhəuvehi nɨmɨruien rerɨn. Ia noien nəha iərmama sə raməpwei wit mɨne iərmama sə ramesi nukwan irau trouaɡien pəri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_37","073_4_37","JHN","4","37","37","Nəɡkiariien i kamɨni ro nɨpərhienien irə mə, ‘Iərmama əpə rəpwei wit, nənə iərməpə ramesi nukwan.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_38","073_4_38","JHN","4","38","38","Iou iakərhi pen kɨmiaha mə tihəuvən mhesi nukwai wit me. Rɨpko mhə kɨmiaha hiənəpwei wit me nəha. Nərməpə hənəpwei, nənə təkwtəkwuni kɨmiaha tihəkurirə ia nirəha, mho pam nəfe irəha hənostat mho.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_39","073_4_39","JHN","4","39","39","Nəkur Sameria həpɨk həni nɨpərhienien ia Iesu tɨ nəri nə mə həreɡi prən i rɨni ianhi irə mə, “In rɨni pehe tukw iou i narimnari me pam sə iakɨno.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_40","073_4_40","JHN","4","40","40","Ro iamɨnhi irə, nəpɨn nəkur Sameria me nəha həuvehe tukwe, həres pen Iesu mə trarə irəha mɨnraha. Nənə in rarə ikɨn nəpɨn kəru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_41","073_4_41","JHN","4","41","41","Kurirə irə nəkur Sameria həpɨk mwi həni nɨpərhienien ia Iesu tɨ nəri nə mə həreɡi nəɡkiariien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_42","073_4_42","JHN","4","42","42","Irəha həni pen tɨ prən nəha mə, “Kupwən kɨmaha iahaməni nɨpərhienien ia iəmə i tɨ nəri nə mə iahəreɡi nəɡkiariien səim. Mətə təkwtəkwuni kɨmaha iahaməni nɨpərhienien irə tɨ nəri nə mə iahəreɡi atukwatukw nəɡkiariien səvənhi, nənə kɨmaha iahəukurən mə nɨpərhienien in iərmama sə rauvehimɨru nərmama ia tənəmtənə me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_43","073_4_43","JHN","4","43","43","Kɨni neis irə Iesu rəpwəh kwopun nəha, mamevən ia tənə Kalili, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_44","073_4_44","JHN","4","44","44","tɨ nəri nə mə fwe kupwən in atukwatukw rɨməni mə, “Profet riti nəkur imwəni me ko həpkɨsiai mhə in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_45","073_4_45","JHN","4","45","45","Ro iamɨnhi irə, nəpɨn in rapirapw ia tənə Kalili, nəkur Kalili me həsevər ia rerɨnraha tukwe tɨ nəri nə mə irəha mwi həmavən fwe Jerusalem ia nəpɨn səvəi nəveɡɨnien asori Pasova. Irəha hənətoni narimnari me pam in rɨno ia kwopun nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_46","073_4_46","JHN","4","46","46","Ro iamɨnhi irə Iesu rapirapw ia tənə Kalili, mevən mwi ia rukwənu Kena, kwopun nəha in rɨno nui ruvehe mo waen irə. Iəmə asori riti tɨni ramemhə mamapri fwe taon Kapaneam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_47","073_4_47","JHN","4","47","47","Nəpɨn iəmə i rɨreɡi mə Iesu ruku pen ia tənə Jutia muvəuvehe raka ia tənə Kalili, revən tukwe mɨni mə, “Səiou iəkunouihi ramemhə na tremhə. Ko ikeiwaiu pehe ia Kapaneam mo in ruvehe məsanɨn?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_48","073_4_48","JHN","4","48","48","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Kɨmiaha hiokeikei mə tako nɨmtətien me mɨne narimnari me tihərkərinari irə. Mə hiəpkətoni mhə tihəpwəh nɨniien nɨpərhienien ia nirak.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_49","073_4_49","JHN","4","49","49","Mɨreɡi iəmə asori nəha rɨni pen tukwe in mə, “Iəmə asori. Tikuvehe akwauakw. Trɨpko mhə tui nərɨk remhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_50","073_4_50","JHN","4","50","50","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Tiko mevən. Nərɨm trɨpkemhə mhə.” Iəmə nəha rɨni nɨpərhienien ia nəɡkiariien nəha Iesu rɨməni pen tukwe in, nənə mɨrərɨɡ mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_51","073_4_51","JHN","4","51","51","Nəpɨn rameiwaiu pen imwəni, iotukwininari me səvənhi həuvehe, mhəvisau pen min mə tɨni ramɨru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_52","073_4_52","JHN","4","52","52","Ro iamɨnhi irə in rəres pen irəha i nəfe taem tɨni rɨnəsanɨn irə. Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə, “Nərineiv ia wan klok ia nəruarəv nemhəien raraka irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_53","073_4_53","JHN","4","53","53","Tata səvəi iəkunouihi nəha rukurən mə ia nəpɨn atukwatukw nəha Iesu rɨməni pen tukwe in mə, “Nərɨm trɨpkemhə mhə.” Ro iamɨnhi irə in mɨne nərmama pam səməme kamharə ia nəkwai nimwə səvənhi həni nɨpərhienien ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN4_54","073_4_54","JHN","4","54","54","In i nɨmtətien sə ro kəru irə Iesu rɨno nəpɨn rier ia tənə Jutia muvehe ia tənə Kalili. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_1","073_5_1","JHN","5","1","1","Kurirə irə nəveɡɨnien asori riti səvəi nəkur Isrel ruvehe nənə Iesu rutə pen fwe Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_2","073_5_2","JHN","5","2","2","Nui riti fwe ia Jerusalem rametɨmw rerɨn ipaka tɨ kwəruə nəha kani mə Kwəruə Səvəi Sipsip Me. Ia nəɡkiariien Hipru kani nui nəha mə Petsata. Ia nɨkarkare nui nəha kɨno nari krirum ia kəpwier həmwhen ia tənimwə me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_3","073_5_3","JHN","5","3","3","Nərmama kamhemhə həpɨk kamhəmak teɡɨn tənimwə me nəha. Nepwɨn nənimenraha rɨfwə. Nepwɨn nɨsunraha rərfe. Nepwɨn nɨpəri nɨpwranraha remhə. Irəha kamheitenhi nui nəha trɨkiu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_4","073_5_4","JHN","5","4","4","Nəpɨn nepwɨn aɡelo riti səvəi Iərɨmənu reiwaiu ia reri nui nəha mo rɨkiu. Nənə iərmama sə rukupwən meiwaiu ia reri nui nəfe nemhəien ro in raraka irə. Nənə in ruvehe məsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_5","073_5_5","JHN","5","5","5","Iərmama riti nəha ikɨn nemhəien səvənhi narə irə nuk toti-eit. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_6","073_5_6","JHN","5","6","6","Nəpɨn Iesu rətoni iəmə nəha raməmak ia kwopun nəha, mukurən mə rɨnəmak tui, in rɨni pen tukwe in mə, “Ikokeikei mə tikuvehe məsanɨn?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_7","073_5_7","JHN","5","7","7","Iəmə sə ramemhə rɨni pen tukwe in mə, “Iəmə asori. Sin truvehi iou meiwaiu ia nui nəpɨn nui rɨkiukiu irə? Iərmama riti riwən. Nənə nəpɨn iakuə takevən, mətə iərməpə iti rukupwən ia nirak meiwaiu ia nui.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_8","073_5_8","JHN","5","8","8","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Ərer, muvehi səim nɨməhan, mavən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_9","073_5_9","JHN","5","9","9","Nənə təkwtəkwuni a mwi iəmə nəha ruvehe məsanɨn, muvehi nɨməhan səvənhi, mavən. Nəpɨn nəha ia Sapat. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_10","073_5_10","JHN","5","10","10","Ro iamɨnhi irə nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həni pen tɨ iəmə i Iesu rɨno in rəsanɨn mə, “Ipwet i Sapat. Rəpwəh natukwatukwien ia Loa səkɨtaha mə tikuvehi səim nɨməhan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_11","073_5_11","JHN","5","11","11","Mɨreɡi in rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Mətə iəmə sə rɨno iou iakəsanɨn, in rɨni pehe tukw iou i mə takuvehi nɨməhan səiou mavən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_12","073_5_12","JHN","5","12","12","Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə, “Sin nə iəmə rɨni pehe tukw ik i mə tikuvehi nɨməhan səim mavən?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_13","073_5_13","JHN","5","13","13","Mətə iəmə nəha rɨreirei mə sin nəha rɨno in ruvehe məsanɨn. In rɨreirei tɨ nəri nə mə Iesu rukurau akwauakw a, nərmama həpɨk anan ia kwopun nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_14","073_5_14","JHN","5","14","14","Kurirə irə Iesu rətui iəmə nəha mətoni ia nimwə səvəi Kumwesən, mɨni pen tukwe in mə, “Ətə ro, ikɨnəsanɨn! Tikevən maraka ia noien ərəha, kamo nərəhaien riti rasori məpi raka sə kupwən ruvehi ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_15","073_5_15","JHN","5","15","15","Iəmə nəha rier mevən mɨni pen tɨ nəmə asori me səvəi nəkur Isrel mə Iesu nəha rɨno in ruvehe məsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_16","073_5_16","JHN","5","16","16","Nənə tɨ nəri nə mə Iesu ramo narimnari me nəha ia Sapat, nəmə asori me səvəi nəkur Isrel kənamhəni ərəha in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_17","073_5_17","JHN","5","17","17","Mətə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Səiou Tata ramowok ia nəpɨn me. Ro pen iou mwi takaməkeikei mowok.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_18","073_5_18","JHN","5","18","18","Nəɡkiariien nəha ro nəmə asori me səvəi nəkur Isrel kənamhəmwur pɨk mə tuhousi əpune Iesu, tɨ nəri nə mə in rɨpkərui mhə Loa səvəi Sapat əpa, mətə rɨni mwi Kumwesən mə Tata səvənhi, mamo in rəmwhen a mwi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_19","073_5_19","JHN","5","19","19","Ro iamɨnhi irə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i Tɨni Kumwesən ko rəpwəh no atukwien nari riti, mətə rukurən noien əpa nəfe nari rətə Tata səvənhi ramo. Nəfe nəɡhɨn Tata Kumwesən ramo, nəri nəha Tɨni mwi ramo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_20","073_5_20","JHN","5","20","20","Iakɨni iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Tata Kumwesən rokeikei pɨk Tɨni, maməseni Tɨni rətoni narimnari me pam sə in ramo. Nənə in trəseni Tɨni rətoni narimnari me nepwɨn hasori mwi mə kɨmiaha tihətoni mhərkərinari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_21","073_5_21","JHN","5","21","21","Tata Kumwesən ramo nərmama səməme həuvamhə hətui mwi. In rauvei pen nɨmɨruien mɨnraha. Rəmwhen a mwi Tɨni rukurən nuvei penien nɨmɨruien m nərmama səməme rerɨn raɡien mə truvei pen mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_22","073_5_22","JHN","5","22","22","Tata Kumwesən rəpwəh nəkiriien noien səvəi iərmama riti, mətə wok səvəi nəkiriien noien səvəi iərmama, in rɨnəmri pen pam ia rəɡi Tɨni ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_23","073_5_23","JHN","5","23","23","mə nərmama me pam tuhəsiai Tɨni rəmwhen kamhəsiai Tata səvənhi. Iərmama sə rɨpkɨsiai mhə Tɨni Kumwesən, rɨpkɨsiai mhə Tata səvənhi sə rɨnərhi pehe in ruvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_24","073_5_24","JHN","5","24","24","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i. Iərmama sə ramreɡi nəɡkiariien səiou, mamɨni nɨpərhienien ia Iəmə sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe, nɨmɨruien rerɨn rɨnarə raka irə. Ia nəpɨn nəha tukərpwɨn noien ərəha me irə, tɨpkɨni mhə mə iərmama nəha traməkeikei memhə. Mətə in rɨnaraka raka ia nemhəien muvəuvehe tɨ nɨmɨruien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_25","073_5_25","JHN","5","25","25","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i. Nəpɨn riti nəha rauvehe, ruvəuvehe, nəpɨn sə nərmama həuvamhə tuhəreɡi reri Tɨni Kumwesən irə, nənə səməme kamhəreɡi tuhəmɨru mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_26","073_5_26","JHN","5","26","26","Tata Kumwesən in nukune nɨmɨruien. Ro pen in rɨnəseni Tɨni mə Tɨni mwi in nukune nɨmɨruien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_27","073_5_27","JHN","5","27","27","Tata Kumwesən rɨməuvei pen nasoriien m Tɨni mɨni mə trəkiri noien səvəi nərmama, mərpwɨn pen mɨnraha. In rauvehi nasoriien iamɨnha irə tɨ nəri nə mə Tɨni nə in nə Iəməti Iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_28","073_5_28","JHN","5","28","28","Nənimemiaha trəpwəh nierien ia nəɡkiariien i. Nəpɨn riti nəha rauvehe nəpɨn sə nərmama həuvamhə tuhəreɡi reri Tɨni Kumwesən, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_29","073_5_29","JHN","5","29","29","nənə mharaka ia kwopun kɨmənɨmwi irəha ikɨn. Səməme kənamho noien amasan tuhətui mwi mhəuvehi nɨmɨruien. Səməme kənamho noien ərəha tuhətui mwi tukərpwɨn noien ərəha me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_30","073_5_30","JHN","5","30","30","Iou ko iakəpwəh no atukwien nari riti. Iakaməkiri noien səvəi nərmama mamesi pen a nəfe iakamreɡi. Nənə nəkiriien səiou ratukwatukw tɨ nəri nə mə iapkəmwur mhə tɨ nəfe iakokeikei, mətə iakaməmwur tɨ nəfe Iəmə sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_31","073_5_31","JHN","5","31","31","Trɨni mɨnuə iakərer irapw məɡkiari atukw ia nirak nəɡkiariien səiou ko kɨpkɨni mhə nɨpərhienien irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_32","073_5_32","JHN","5","32","32","“Mətə riti nəha ramərer irapw məɡkiari ia nirak. Iakukurən mə nəɡkiariien səvənhi ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_33","073_5_33","JHN","5","33","33","Fwe kupwən kɨmiaha hiərhi pen nərmama nepwɨn həuvən tɨ Jon. In rərer irapw məɡkiari ia nirak mə nɨpərhienien i iou nəfe iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_34","073_5_34","JHN","5","34","34","Iapkəɡkiari mhə iamɨnhi irə mɨne tɨ nəri nə mə iakamətɨɡite ia iərmama riti mə trɨni irapw mə iou sin, rekəm. Mətə iakamɨni Jon mə kɨmiaha tihəni nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvənhi nənə mhəuvehi nɨmɨruien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_35","073_5_35","JHN","5","35","35","Jon nəha rəmwhen ia nari riti rauək, mukuraan. Rerɨmiaha rɨnaɡien tɨ nukuraanien səvənhi nəpɨn ouihi a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_36","073_5_36","JHN","5","36","36","Mətə nari riti nəha ikɨn ramɨni irapw iou mə iou sin rɨskai mwi məpi raka nəɡkiariien səvəi Jon. In nə wok me sə Tata Kumwesən rɨnəseni iou mə tako. Wok me i iakamo kamhəni irapw iou mə nɨpərhienien Tata Kumwesən rɨnərhi pehe iou iakuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_37","073_5_37","JHN","5","37","37","Nənə Tata Kumwesən sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe, in mwi ramərer irapw, maməɡkiari ia nirak mə iou sin. Mətə kɨmiaha hiəpkreɡi raka mhə rerɨn, mhəpkətə raka mhə mwi nənimen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_38","073_5_38","JHN","5","38","38","Nəɡkiariien səvənhi rɨpkarə mhə ia rerɨmiaha tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəpkɨni mhə nɨpərhienien ia iərmama sə in rɨnərhi pehe i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_39","073_5_39","JHN","5","39","39","Kɨmiaha hiaməvsini pɨk Nəkukuə Ikinan. Rerɨmiaha ramrhi mə ia nəɡkiariien me nəha tihəuvehi nɨmɨruien rerɨn. Mətə nəɡkiariien me nəha kwa həɡkiari ia nirak, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_40","073_5_40","JHN","5","40","40","mətə kɨmiaha hiəpwəh nokeikeiien mə tihəuvehe tukw iou mhəuvehi nɨmɨruien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_41","073_5_41","JHN","5","41","41","Iakəpwəh noien nəri anan ia nəɡnəɡɨniien səvəi nərmama, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_42","073_5_42","JHN","5","42","42","mətə iakukurən kɨmiaha. Nokeikeiien səvəi Kumwesən riwən ia rerɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_43","073_5_43","JHN","5","43","43","Iou iakɨməuvehe ia nəɡhi Tata səiou, mətə kɨmiaha hiəpkəsevər mhə ia rerɨmiaha tukw iou. Mətə mə iərməpə riti truvehe ia nəɡhɨn əpa kɨmiaha tihəsevər ia rerɨmiaha tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_44","073_5_44","JHN","5","44","44","Kɨmiaha tihəfo mhəni nɨpərhienien ia nirak? Rəknekɨn tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiokeikei mə tihəuvehi nəɡnəɡɨniien səkɨmiaha me, mətə hiəpkəmwur mhə mho nari riti mə Kumwesən i Kumwesən pərhien trəɡnəɡɨni kɨmiaha tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_45","073_5_45","JHN","5","45","45","Rerɨmiaha trəpwəh nɨrhiien mə iou takɨni irapw noien ərəha me səkɨmiaha ia nəmri Tata Kumwesən. Iərmama riti nəha ikɨn in trɨni irapw noien ərəha me səkɨmiaha. In nəha Moses sə hiaməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨmiaha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_46","073_5_46","JHN","5","46","46","Rɨpɨnuə kɨmiaha hiəməni nɨpərhienien ia Moses, tihəni mwi nɨpərhienien ia nirak, tɨ nəri nə mə in rɨmərai nəɡkiariien me kamhəɡkiari ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN5_47","073_5_47","JHN","5","47","47","Mətə kɨmiaha hiəpkɨni mhə nɨpərhienien ia nəɡkiariien me səvənhi sə in rɨmərai. Ro iamɨnhi irə tihəfo mhəni nɨpərhienien ia nəɡkiariien me səiou?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_1","073_6_1","JHN","6","1","1","Kurirə ia narimnari me nəha, Iesu rəpi sɨmwɨn ia nui asori fwe Kalili, muvarei ia nɨkaren pen. Nui nəha nəɡhɨn riti mwi mə Nui Asori Səvəi Taepirias. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_2","073_6_2","JHN","6","2","2","Nərmama həpɨk kamhəkurirə in tɨ nəri nə mə irəha hənətoni nɨmtətien me nəha ramo ia nərmama kamhemhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_3","073_6_3","JHN","6","3","3","Nənə Iesu rutə ia təkuər riti maməkure ikɨn irəha nərmama me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_4","073_6_4","JHN","6","4","4","(Ia nəpɨn nəha, nəveɡɨnien asori riti səvəi nəkur Isrel nəɡhɨn nə Pasova ruvəuvehe ipaka.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_5","073_6_5","JHN","6","5","5","Iesu rəti pen mamətə mə nərmama həpɨk kamhəuvehe mə tuhətə in. Ro pen rɨni pen tɨ Filip i mə, “Tsəuvehi nəmri nəveɡɨnien pəku pwəh nərmama me i hani?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_6","073_6_6","JHN","6","6","6","(Iesu ruvəukurən raka nəfe in tro, mətə rɨni nəɡkiariien nəha mə trətoni mə Filip trəfni irə.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_7","073_6_7","JHN","6","7","7","Mɨreɡi Filip rɨni pen tukwe in mə, “Trɨni mɨnuə kuvehi nəmri nəveɡɨnien ia silin kɨno ia silva irəha pam tu-hantret, mətə rəpwəh ihi nəmwhenien. Irəha kuatia kuatia tuhani ouihi a.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_8","073_6_8","JHN","6","8","8","Iərmama riti səvəi Iesu nəɡhɨn nə Antru piəvi Saemon Pita. In rɨni pen tɨ Iesu i mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_9","073_6_9","JHN","6","9","9","“Təmaruə riti ia kwopun i sənəni bred krirum kɨno ia pale mɨne nəmu kəru. Mətə sə nəha rɨpkəmwhen mhə tɨ nərmama me i. Irəha həpɨk anan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_10","073_6_10","JHN","6","10","10","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Kɨmiaha tiho nərmama me həkure.” Ia kwopun nəha nurhi rɨpɨk ikɨn. Nərmama həkure. Nəpɨn kəvsini nərman əpa irəha pam ipaka faef-taosen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_11","073_6_11","JHN","6","11","11","Nənə Iesu ruvehi bred me nəha krirum məfwaki mɨni vivi Kumwesən tukwe, muvei pen m nərmama me nəha səməme kamhəkure. Ro mwi iamɨnhi irə ia nəmu mi nəha kəru. Irəha hani reste irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_12","073_6_12","JHN","6","12","12","Nəpɨn hənani raka nari tɨpwɨnraha rəsisi, Iesu rɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mə, “Kɨmiaha tihəuvən mhəuvehi nɨpərpəri nəveɡɨnien sə hənani mhəpwəh. Rərəha souraha nɨpərɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_13","073_6_13","JHN","6","13","13","Ro iamɨnhi irə irəha həuvən mhəuvehi nɨpərpəri bred krirum kɨno ia pale nərmama hənani mhəpwəh, mhəvai pen ia tənərɨpw me irəha pam twelef. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_14","073_6_14","JHN","6","14","14","Nəpɨn nərmama me hətoni nɨmtətien nəha Iesu rɨno, həni mə, “Nɨpərhienien iəmə i in i profet nəha kɨməni mə truvehe ia tɨprənə i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_15","073_6_15","JHN","6","15","15","Iesu rukurən mə irəha hokeikei mə tuhəuvehe mhəkwtəmhiri in, mho in mə iəmə asori sə trərɨmənu ia nirəha. Ro iamɨnhi irə in rəpwəh irəha, mevən in əpa fwe ia təkuər. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_16","073_6_16","JHN","6","16","16","Nəpɨn rɨnaməruarəv, nərmama me səvənhi heiwaiu mhəuvən ia nui asori Kalili, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_17","073_6_17","JHN","6","17","17","mhəputə ia nɨtətə ouihi, mhəier, mənamhəpi sɨmwɨn ia nui asori, mamhəuvən fwe taon nəha Kapaneam. Rɨnəpitəv, mətə Iesu rəpwəh ihi nuveheien tɨ nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_18","073_6_18","JHN","6","18","18","Nui asori ruvehe mɨnaməsəsau tɨ nəri nə mə nɨmətaɡi asori riti rɨskəmter. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_19","073_6_19","JHN","6","19","19","Nəpɨn irəha həsuə mhəuvən isipwɨn kwopti rəmwhen ia kilometa krirum uə sikis, hətoni Iesu ravən ia təkure nui, mauvehe ipaka tɨ nɨtətə ouihi səvənraha. Irəha hətoni həhekɨr. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_20","073_6_20","JHN","6","20","20","Mətə in rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tihəpwəh nehekɨrien. Iou a i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_21","073_6_21","JHN","6","21","21","Ro iamɨnhi irə rerɨnraha raɡien həuvehi in mhəuvehi utə ia nəkwai nɨtətə ouihi səvənraha. Nənə təkwtəkwuni a mwi nɨtətə ouihi səvənraha ruvarei ia tənə nəha kamhəuvən ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_22","073_6_22","JHN","6","22","22","Kɨni rakwakwi irə, nərmama nepwɨn kamharə ihi ia nɨkare nui asori ipaka tɨ kwopun nəha nərmama me səvəi Iesu həməier ikɨn. Nərmama me nəha hətoni mə nərineiv nɨtətə ouihi kuatia a ramərer ia kwopun nəha. Irəha həukurən mə Iesu rɨnapkəputə mhə irə irəha nərmama me səvənhi, mətə nərmama me səvənhi irəha əpa hənəsuə mamhəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_23","073_6_23","JHN","6","23","23","Nɨtətə ouihi me nepwɨn həier ia taon Tiperias, mhəuvehe ipaka tɨ kwopun nəha Iərɨmənu səkɨtaha rɨməni vivi Kumwesən tɨ bred, nənə nərmama hani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_24","073_6_24","JHN","6","24","24","Ro iamɨnhi irə nəpɨn nərmama hətoni mə Iesu mɨne nərmama me səvənhi həiwən ia kwopun nəha, həputə ia nɨtətə ouihi me nəha, mhəuvən fwe Kapaneam, mamhətui Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_25","073_6_25","JHN","6","25","25","Nəpɨn irəha hətoni in ia nɨkare nui asori, həni pen tukwe in mə, “Iahatən. Ikɨməuvehe nesən ia kwopun i?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_26","073_6_26","JHN","6","26","26","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiamətui iou tɨ nəfe? Tɨ nəri nə mə hiənətə nɨmtətien me nepwɨn? Rekəm! Mətə iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə kɨmiaha hiamətui iou tɨ nəri nə mə hiənani bred tɨpwɨmiaha rəsisi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_27","073_6_27","JHN","6","27","27","Tihəpwəh nəmwurien mə tihəuvehi nəveɡɨnien sə ramərɨr mətə tihəmwur mə tihəuvehi nəveɡɨnien sə raməmak rerɨn mauvei pehe nɨmɨruien rerɨn. Nəveɡɨnien nəha Iəməti Iərmama truvei pehe m kɨmiaha. Iəməti Iərmama in nəha Tata Kumwesən rɨnəmri pen raka mak səvənhi irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_28","073_6_28","JHN","6","28","28","Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə, “Kɨmaha tahaməkeikei mhəfo irə, mho narimnari me nəha Kumwesən rokeikei?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_29","073_6_29","JHN","6","29","29","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “In i nəri Kumwesən rokeikei. Kɨmiaha tihəni nɨpərhienien ia iəmə sə in rɨnərhi pehe i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_30","073_6_30","JHN","6","30","30","Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə, “Ro iamɨnhi irə tiko nəfe nɨmtətien pwəh kɨmaha iahətoni, nənə mhəni nɨpərhienien ia niram? Nəfe nari tiko? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_31","073_6_31","JHN","6","31","31","Kaha kupwən me səkɨtaha hənani nəveɡɨnien nəha mana fwe kwopun akwesakwes ikɨn. Nəɡkiariien riti kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan ramɨni iamɨnhi irə mə, ‘In ruvei pen mɨnraha nəveɡɨnien sə ruku pen ia neiai mə tuhani.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_32","073_6_32","JHN","6","32","32","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i. Rɨpko mhə Moses ruvei pehe m kɨmiaha nəveɡɨnien sə ruku pen ia neiai, mətə Tata səiou rauvei pehe m kɨmiaha nəveɡɨnien pərhien sə ruku pen ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_33","073_6_33","JHN","6","33","33","Nəveɡɨnien i Kumwesən rauvei pehe m kɨmiaha in i iəmə rukrutə ia neiai meiwaiu pehe. In rauvei pehe nɨmɨruien m nərmama ia tɨprənə i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_34","073_6_34","JHN","6","34","34","Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə, “Iəmə asori. Tikuvei pehe nəveɡɨnien nəha m kɨmaha ia nəpɨn me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_35","073_6_35","JHN","6","35","35","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iou nəveɡɨnien sə kauvehi nɨmɨruien irə. Iərmama sə rauvehe tukw iou nukumhə trɨpkahi mhə in, nənə iərmama sə rani nɨpərhienien ia nirak trɨpkəkwakwa mhə mwi ia nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_36","073_6_36","JHN","6","36","36","Mətə iakuvəni pehe raka tukumiaha i mə kɨmiaha hiənətə raka iou, mətə hiəpkɨni mhə nɨpərhienien ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_37","073_6_37","JHN","6","37","37","Nərmama me pam səməme Tata Kumwesən rauvei pehe miou tuhəuvehe tukw iou. Nənə iərmama sə ruvehe tukw iou tapkəkoui irapw mhə in ia nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_38","073_6_38","JHN","6","38","38","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iou iapkukrutə mhə ia neiai meiwaiu pehe mə tako narimnari me sə iou əpa iakokeikei, mətə iakukrutə ia neiai meiwaiu pehe mə tako narimnari me Iəmə sə rɨnərhi pehe iou rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_39","073_6_39","JHN","6","39","39","Nənə in i nəri Iəmə sə rɨnərhi pehe iou rokeikei. Nərmama me pam səməme in ruvei pehe miou takəpwəh nətə wauien ia nirəha riti, mətə ia nəpɨn sampam tako irəha pam hətui mwi ia nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_40","073_6_40","JHN","6","40","40","Nɨpərhienien nəri i in i Tata səiou rokeikei. Nərmama me pam səməme hətə Tɨni, mhəni nɨpərhienien irə, tuhəuvehi nɨmɨruien rerɨn. Ia nəpɨn sampam tako irəha hətui mwi ia nemhəien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_41","073_6_41","JHN","6","41","41","Mɨreɡi nəkur Isrel kamhəɡkiari afafa mɨnraha me, mamhəni ərəha Iesu tɨ nəri nə mə in rəɡkiari mɨni iamɨnhi irə mə, “Iou nəveɡɨnien sə rukrutə ia neiai meiwaiu pehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_42","073_6_42","JHN","6","42","42","Irəha həni mə, “Rosi Iesu əpa nəha tɨni Josef uə? Kɨtaha səukurən tata mɨne mama səvənhi. Ro iamɨnhi irə rəfo in ramɨni təkwtəkwuni mɨnuə ‘Iou iakɨməukruutə ia neiai meiwaiu pehe?’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_43","073_6_43","JHN","6","43","43","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Tihəpwəh nəɡkiari afafaien m kɨmiaha me iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_44","073_6_44","JHN","6","44","44","Iərmama riti riwən ko ruvehe atukw tukw iou, mətə Tata Kumwesən sə rɨnərhi pehe iou traməkeikei mɨvi in ruvehe tukw iou, nənə ia nəpɨn sampam tako in rətui mwi ia nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_45","073_6_45","JHN","6","45","45","Kɨmərai pen ia nəkukuə me səvəi profet kupwən me mə, ‘Irəha pam nə Kumwesən trahatən irəha.’ Ro iamɨnhi irə nərmama me səməme kamhətərɨɡ ia Tata Kumwesən mamhəuvehi nukurənien tuhəuvehe tukw iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_46","073_6_46","JHN","6","46","46","Nəɡkiariien nəha nɨpwran rɨpko mhə mə iərmama riti rɨnətə raka Tata Kumwesən, rekəm. Iərmama əpa sə ruku pen ia Kumwesən, in nə rɨnətə Tata Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_47","073_6_47","JHN","6","47","47","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i. Iərmama sə rani nɨpərhienien ia nirak nɨmɨruien rerɨn rɨnarə raka irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_48","073_6_48","JHN","6","48","48","Iou nəveɡɨnien kauvehi nɨmɨruien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_49","073_6_49","JHN","6","49","49","Kaha me səkɨmiaha hənani nəveɡɨnien nəha mana fwe ia kwopun akwesakwes ikɨn, nənə mhemhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_50","073_6_50","JHN","6","50","50","In i nəveɡɨnien sə rukrutə ia neiai meiwaiu pehe mə iərmama ko rəni nənə məpwəh nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_51","073_6_51","JHN","6","51","51","Iou nəveɡɨnien sə ramɨru rukrutə ia neiai meiwaiu pehe. Trɨni mɨnuə iərmama riti rəni nəveɡɨnien i in trɨmɨru rerɨn. Nənə nəveɡɨnien sə takuvei pen mə nərmama ia tɨprənə i tuhəuvehi nɨmɨruien in i nɨpwrak.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_52","073_6_52","JHN","6","52","52","Iesu rɨni nəɡkiariien nəha, nənə nəkur Isrel me hənaməvisə mɨnraha me, mhəni mə, “Iəmə nəha trəfo muvei pehe nɨpwran m kɨtaha sani?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_53","073_6_53","JHN","6","53","53","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i. Kɨmiaha tihaməkeikei mhani nɨpwrai Iəməti Iərmama, mhənɨmwi nɨten. Mə kɨmiaha hiəpwəh, nɨmɨruien riwən ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_54","073_6_54","JHN","6","54","54","Iərmama sə raməni nɨpwrak mamənɨmwi nɨtek, nɨmɨruien rerɨn rɨnarə raka irə, nənə ia nəpɨn sampam iou tako in rətui mwi ia nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_55","073_6_55","JHN","6","55","55","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nɨpwrak in nəveɡɨnien pərhien mɨne nɨtek in nənɨmwien pərhien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_56","073_6_56","JHN","6","56","56","Iərmama sə raməni nɨpwrak, mamənɨmwi nɨtek, rəpwit əknekɨn ia nirak iakəpwit əknekɨn irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_57","073_6_57","JHN","6","57","57","Tata Kumwesən sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe in ramɨru. Iou iakauvehi nɨmɨruien ruku pen irə. Ia noien nəha rəmwhen a mwi iərmama sə kəkwməni in ia nɨpwrak mɨne nɨtek truvehi nɨmɨruien ruku pen ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_58","073_6_58","JHN","6","58","58","In i nəveɡɨnien sə rukrutə ia neiai meiwaiu pehe. Ropə ia mana nəha kaha kupwən me hənani, mhemhə. Iərmama sə raməni nəveɡɨnien i trɨmɨru rerɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_59","073_6_59","JHN","6","59","59","Iesu rɨni nəɡkiariien me nəha ia nəkwai nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel nəpɨn ramahatən nərmama me fwe Kapaneam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_60","073_6_60","JHN","6","60","60","Nərmama kamhəkurirə ia Iesu həpɨk həreɡi nəɡkiariien nəha həni mə, “Nəɡkiariien nəha rɨskai. Sin ko rətərɨɡ irə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_61","073_6_61","JHN","6","61","61","Mətə Iesu ruvəukurən atukw raka ia rerɨn mə nərmama me səvənhi rerɨnraha rɨpkaɡien mhə tɨ nəɡkiariien nəha, kamhəsiwənəsiwən tukwe. Ro pen in rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rəfo? Rosi nəɡkiariien i ro kɨmiaha hiəmwei ia nahatətəien səkɨmiaha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_62","073_6_62","JHN","6","62","62","Mə nəɡkiariien nəha rɨskai tukumiaha, tihəfətərɨɡ irə mə hiətoni Iəməti Iərmama rutə mwi ia kwopun rɨnamarə ikɨn kupwən? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_63","073_6_63","JHN","6","63","63","Nənɨmwɨn Ikinan əpa rauvei pehe nɨmɨruien. Nɨpwrai iərmama ko rɨpko mhə nəri nəha. Nəɡkiariien me i iakɨməni pehe tukumiaha i ho nənɨmwɨn mhəuvei pehe nɨmɨruien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_64","073_6_64","JHN","6","64","64","Mətə kɨmiaha nepwɨn hiəpkɨni mhə nɨpərhienien ia nirak.” (Iesu rɨni ianhi tɨ nəri nə mə ruvəukurən raka fwe kupwən nɨsɨmə nəha ia nirəha tuhəpwəh nɨniien nɨpərhienien irə mɨne sin nəha truvei pen in ia rəɡi nərmama səməme haməmwəki in.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_65","073_6_65","JHN","6","65","65","Nənə Iesu rarə mɨni mwi mə, “Kɨmiaha nepwɨn hiəpkɨni mhə nɨpərhienien ia nirak. Ro pen iakɨməni pehe tukumiaha i mə iərmama riti riwən ko ruvehe atukw tukw iou trɨni mɨnuə Tata Kumwesən rɨpkəseni mhə in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_66","073_6_66","JHN","6","66","66","Nəpɨn Iesu rɨni pam nəɡkiariien nəha nərmama me səvənhi həpɨk həpwəh in mhərərɨɡ, mhəpwəh mwi nukurirəien in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_67","073_6_67","JHN","6","67","67","Ro pen Iesu rɨni pen tɨ səvənhi nərmama me twelef mə, “Kɨmiaha mwi hiokeikei mə tihəpwəh iou mamhəuvən?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_68","073_6_68","JHN","6","68","68","Mɨreɡi Saemon Pita rɨni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu. Kɨmaha tihəuvən tɨ sin? Ik əpa ikauvehi nəɡkiariien sə rauvei pehe nɨmɨruien rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_69","073_6_69","JHN","6","69","69","Kɨmaha iahəuvəuvehe raka mhəni nɨpərhienien ia niram, mhəuvəukurən raka mə ik nə Iəmə Ikinan səvəi Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_70","073_6_70","JHN","6","70","70","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha i twelef nərmama me səiou, iakɨnərpwi rəɡɨk ia kɨmiaha, mətə kɨmiaha riti in iəremhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN6_71","073_6_71","JHN","6","71","71","In raməɡkiari ia Jutas tɨni Saemon Iskariot, tɨ nəri nə mə Jutas riti ia twelef nərmama səvəi Iesu truvei pen Iesu ia reɡi nərmama səməme haməmwəki in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_1","073_7_1","JHN","7","1","1","Kurirə irə Iesu ramavən mamərkurau ia tənə Kalili, məpwəh nokeikeiien mə trevən ia tənə Jutia, tɨ nəri nə mə nəmə asori me səvəi nəkur Isrel kamhətui in mə tuhousi əpune. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_2","073_7_2","JHN","7","2","2","Ipaka tɨ nəveɡɨnien asori nəha səvəi nəkur Isrel nəɡhɨn nə Nəveɡɨnien səvəi Tənimwə Me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_3","073_7_3","JHN","7","3","3","Ro pen piəvi Iesu me həni pen tukwe in mə, “Tikier ia kwopun i, mevən ia tənə Jutia, mə səim me nərmama me irəha mwi tuhətoni narimnari me i sə ikamo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_4","073_7_4","JHN","7","4","4","Trɨni mɨnuə iərmama riti rokeikei mə nərmama tuhəukurən in, ko in rɨpkərkwafə mhə narimnari me sə in ramo. Ikamo narimnari me i, ramasan mə iko ia nəmri nərmama pam ia tɨprənə i pwəh hətə ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_5","073_7_5","JHN","7","5","5","(Piəvi Iesu me həni iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə irəha mwi həpkɨni mhə nɨpərhienien irə.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_6","073_7_6","JHN","7","6","6","Ro pen Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nəpɨn səiou rɨpkuvehe mhə ihi, mətə nəpɨn səkɨmiaha rauvehe ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_7","073_7_7","JHN","7","7","7","Nərmama ia tɨprənə i ko həpkəmwəki mhə kɨmiaha, mətə irəha kamhəmwəki iou, tɨ nəri nə mə iakaməɡkiari ia nirəha, mamɨni mə noien me səvənraha hərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_8","073_7_8","JHN","7","8","8","Ramasan mə kɨmiaha hiəutə mhəuvən ia nəveɡɨnien asori. Mətə iou tapkevən mhə ia nəveɡɨnien asori nəha, tɨ nəri nə mə nəpɨn səiou rɨpkuvehe mhə ihi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_9","073_7_9","JHN","7","9","9","Iesu rɨni pam nəɡkiariien i, nənə mamo a ia tənə Kalili. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_10","073_7_10","JHN","7","10","10","Mətə nəpɨn piəvni me həuvəutə raka mhəuvavən ia nəveɡɨnien asori, in mwi rutə mevən, mɨpkavən irapw mhə mətə ravən afafa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_11","073_7_11","JHN","7","11","11","Nəmə asori me səvəi nəkur Isrel kamhətui in ia nəveɡɨnien asori, mamhəni mə, “In pəku?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_12","073_7_12","JHN","7","12","12","Nənə nərmama kamhəsiwən mamhəɡkiari pɨk ia Iesu. Nepwɨn həni mə, “In iəmə amasan.” Nepwɨn mwi həni mə, “Rekəm. In rameikuə ia nərmama.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_13","073_7_13","JHN","7","13","13","Mətə iərmama riti riwən rɨni irapw Iesu ia nəmri nərmama, tɨ nəri nə mə irəha həhekɨr nəmə asori me səvəi nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_14","073_7_14","JHN","7","14","14","Nəpɨn nəha kamo nəveɡɨnien asori irə ruvehi nəfwakiien riti. Ia kurkwai nəfwakiien nəha Iesu rutə mevən ia nimwə səvəi Kumwesən, mɨnamahatən nərmama me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_15","073_7_15","JHN","7","15","15","Ro iamɨnhi irə nəmə asori me səvəi nəkur Isrel hərkərinari, mhəni mə, “Rəfo iəmə i rukurən amasan narimnari me i ia Nəkukuə Ikinan mətə kɨpkahatən raka mhə in?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_16","073_7_16","JHN","7","16","16","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nəɡkiariien i iakamahatən nərmama me irə rɨpko mhə nəɡkiariien səiou, mətə nəɡkiariien səvəi Iəmə sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_17","073_7_17","JHN","7","17","17","Trɨni mɨnuə iərmama riti rokeikei mə tro nəkwai Kumwesən, in trətə sas nəɡkiariien i iakamahatən nərmama me irə mə ruku pen tɨ Kumwesən uə iakani irapw nəɡkiariien atukw səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_18","073_7_18","JHN","7","18","18","Iərmama sə rani irapw nəɡkiariien atukw səvənhi raməmwur mə nərmama tuhəuvehi utə nəɡhɨn. Mətə iərmama sə raməmwur mə nərmama tuhəuvehi utə nəɡhi iəmə sə rɨnərhi pehe in, in nəha iərmama sə rani nɨpərhienien. Ia reri iərmama nəha neikuəien riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_19","073_7_19","JHN","7","19","19","Moses rɨməuvei pehe Loa m kɨmiaha uə rekəm? Ouəh nɨpərhienien, mətə kɨmiaha riti riwən ramesi pen Loa nəha. Rəfo hiaməmwur mə tihousi əpune iou?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_20","073_7_20","JHN","7","20","20","Mɨreɡi nərmama me həni mə, “Iəremhə riti ramarə ia niram! Sin raməmwur mə trousi əpune ik?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_21","073_7_21","JHN","7","21","21","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakɨno nɨmtətien kuatia a kɨmiaha pam hiamərkərinari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_22","073_7_22","JHN","7","22","22","Moses rɨməni pen tukumiaha mə nəpɨn iəkunouihi riti iərman səkɨmiaha ruvehi nəpɨn səvənhi eit kuvehi ninhum min. Nənə tɨ loa nəha nəri auər a mə nəpɨn eit rəmak pen ia Sapat kɨmiaha tihaməuvehi ninhum m nəkwərhakwərha me səkɨmiaha. (Nɨpərhienien rɨpko mhə Moses rɨməkupwən mo noien nəha, mətə kaha kupwən me haməkupwən mho.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_23","073_7_23","JHN","7","23","23","Mə kɨmiaha hiaməuvehi ninhum m iəkunouihi ia Sapat kamo hiərui loa səvəi Moses, rəfo niemaha raməpi kɨmiaha tɨ nəri nə mə ia Sapat iakɨno iərman riti nɨpwran me pam ruvehe məsanɨn? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_24","073_7_24","JHN","7","24","24","Kɨmiaha tihəpwəh nəkiriien nari ia noien i sə hiamətoni əpa, mətə tihaməkeikei mhəkiri nari ia noien sə ratukwatukw.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_25","073_7_25","JHN","7","25","25","Ro iamɨnhi irə nəkur Jerusalem me nepwɨn həni mə, “Rosi iəmə i in i nəmə asori me kamhəmwur mə tuhousi əpune uə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_26","073_7_26","JHN","7","26","26","Hətoni ro in raməɡkiari ia nəmri nərmama me pam, mətə irəha həpkɨnise mhə in. Rosi nəmə asori me həukurən pərhien mə iəmə i in Kristo uə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_27","073_7_27","JHN","7","27","27","Mətə kɨtaha səukurən kwopun sə iəmə i ruku pen ikɨn. Nəpɨn iəmə nəha Kristo trier pehe, iərmama riti trɨpkukurən mhə kwopun ruku pen ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_28","073_7_28","JHN","7","28","28","Ro iamɨnhi irə nəpɨn Iesu ramahatən nərmama ia nimwə səvəi Kumwesən, in rəkwein əpwəmwɨs, mɨni mə, “Rerɨmiaha ramrhi mə hiəukurən iou, mhəukurən mwi kwopun iakuku pen ikɨn, mətə kɨmiaha hiəreirei. Iou iapkuvehe mhə ia nətərɨɡien atukw səiou. Iəmə sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe in pərhien. Kɨmiaha hiəreirei in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_29","073_7_29","JHN","7","29","29","Iou iakukurən in, tɨ nəri nə mə iakuku pen irə, nənə in rərhi pehe iou iakuvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_30","073_7_30","JHN","7","30","30","Ro iamɨnhi irə nəmə asori me kamhəmwur mə tuhəkwtəmhiri Iesu, mətə iərmama riti riwən rəkwtəmhiri in tɨ nəri nə mə nəpɨn səvənhi rɨpkuvehe mhə ihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_31","073_7_31","JHN","7","31","31","Mətə nərmama həpɨk ia kwopun nəha həni nɨpərhienien ia Iesu, mamhəni mə, “Nəpɨn iəmə nəha Kristo trier pehe, in trəpwəh noien nɨmtətien me rɨpɨk mwi məpi raka səməme iəmə i rɨno.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_32","073_7_32","JHN","7","32","32","Farisi me həreɡi nərmama me kamhəsiwən mamhəni narimnari me i ia Iesu. Ro pen irəha mɨne pris asori me hərhi pen iotukwininari me nepwɨn həuvən mə tuhəkwtəmhiri in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_33","073_7_33","JHN","7","33","33","Ia nəpɨn nəha Iesu rɨni mə, “Takarə nəpɨn ouihi a kɨtaha m kɨmiaha nənə mevən tɨ Iəmə sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_34","073_7_34","JHN","7","34","34","Kɨmiaha tihətui iou, mhəpwəh nətoniien iou, tɨ nəri nə mə kwopun takarə ikɨn ko kɨmiaha hiəpkəuvən mhə ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_35","073_7_35","JHN","7","35","35","Ro iamɨnhi irə nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həɡkiari mɨnraha me, mamhəni mə, “In nəha təkwtəkwuni iəmə i trevən pəku səpwəh nətoniien in? Rosi trevən ia tənəmtənə me ia kwopun me nəha nəkur Isrel kamharə ikɨn irəha nəkur Kris, mahatən nəkur Kris uə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_36","073_7_36","JHN","7","36","36","In rɨni iamɨnhi irə mə, ‘Kɨmiaha tihətui iou, mhəpwəh nətoniien iou. Kwopun takarə ikɨn ko kɨmiaha hiəpkəuvən mhə ikɨn.’ ?Nəɡkiariien nəha nɨpwran rəfo irə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_37","073_7_37","JHN","7","37","37","Nəpɨn sampam səvəi nəveɡɨnien asori nəha, in nə nəpɨn sə rasori ia nəpɨn me nepwɨn, Iesu rɨskəmter, məkwein əpwəmwɨs, mɨni mə, “Trɨni mɨnuə kɨmiaha riti rəkwakwa, uvehe tukw iou, mənɨmwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_38","073_7_38","JHN","7","38","38","Iərmama sə rani nɨpərhienien ia nirak, Nəkukuə Ikinan ruvəni raka iamɨnhi irə mɨnuə nui sə rauvei pen nɨmɨruien trier fwe ia rerɨn maiu rəmwhen ia nui arɨs me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_39","073_7_39","JHN","7","39","39","Iesu rɨni nəɡkiariien i maməɡkiari ia Nənɨmwɨn Ikinan. In i Nənɨmwɨn sə nərmama səməme kamhəni nɨpərhienien ia Iesu tuhəuvehi. Mətə ia nəpɨn nəha kəpwəh ihi nuvei penien Nənɨmwɨn nəha mɨnraha, tɨ nəri nə mə kɨpkuvehi utə mhə ihi Iesu rɨrərɨɡ pen fwe ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_40","073_7_40","JHN","7","40","40","Nəpɨn irəha həreɡi nəɡkiariien me nəha, nərmama nepwɨn həni mə, “Nɨpərhienien iəmə i in profet nəha kɨməni mə truvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_41","073_7_41","JHN","7","41","41","Nepwɨn həni mə, “In i Kristo.” Mətə nepwɨn həni mə, “Rekəm. Iəmə nəha Kristo trɨpkuku pen mhə ia tənə Kalili. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_42","073_7_42","JHN","7","42","42","Nəkukuə Ikinan rɨni mə Kristo truku pen ia kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt. In trətui ia Petlehem, rukwənu səvəi Kiɡ Tevɨt ia tənə Jutia.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_43","073_7_43","JHN","7","43","43","Ro iamɨnhi irə nərmama me nəha həuai irəha me tɨ Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_44","073_7_44","JHN","7","44","44","Nepwɨn hokeikei mə tuhəkwtəmhiri in, mətə iərmama riti riwən rəkwtəmhiri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_45","073_7_45","JHN","7","45","45","Ia nəpɨn nəha iotukwininari me nəha hərərɨɡ mhəuvehe tɨ pris asori me mɨne Farisi me, nənə nəmə asori me i həres pen irəha i mə, “Rəfo kɨmiaha hiəpwəh nuvehiien Iesu mhəuvehi mhəuvehe?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_46","073_7_46","JHN","7","46","46","Mɨreɡi iotukwininari me həni mə, “Kɨmaha iahəpkreɡi raka mhə iərmama riti raməɡkiari rəmwhen ia iəmə nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_47","073_7_47","JHN","7","47","47","Mɨreɡi Farisi me həni pen tɨ nirəha i mə, “Rosi in reikuə ia kɨmiaha, mo kɨmiaha mwi hiəruei uə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_48","073_7_48","JHN","7","48","48","Rəfo? Kɨmiaha hiətoni iəmə asori riti səkɨtaha uə Farisi riti rɨni nɨpərhienien irə? Rekəm! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_49","073_7_49","JHN","7","49","49","Mətə nərmama me nəha səməme kamhəkurirə in həreirei Loa səvəi Moses. Ro pen Kumwesən raməkwein ərəha ia nirəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_50","073_7_50","JHN","7","50","50","Nikotimas, iəmə sə rɨmavən mətə Iesu fwe kupwən, in riti ia Farisi me i. In rɨni pen tɨ nirəha i mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_51","073_7_51","JHN","7","51","51","“Loa səkɨtaha raməfni irə? Ko kɨtaha səkiri iərmama riti mə noien səvənhi rərha mətə səpkukupwən mhə mhəreɡi nəɡkiariien səvənhi, mhətui nəfe noien in ramo?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_52","073_7_52","JHN","7","52","52","Mɨreɡi irəha həni mə, “Rosi ik mwi ik iəmə Kalili uə? Əvsini Nəkukuə Ikinan mətoni ro mə profet riti trɨpkutə mhə fwe tənə Kalili.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN7_53","073_7_53","JHN","7","53","53","Nərmama havən kɨrkɨri, mamhəuvən fwe imwənraha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_1","073_8_1","JHN","8","1","1","Mətə Iesu revən ia Təkuər Olif. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_2","073_8_2","JHN","8","2","2","Kɨni rakwakwi irə, ia nəpnəpɨn in rɨrərɨɡ mevən ia nimwə səvəi Kumwesən. Nərmama me pam həuvehe tukwe, nənə in rəkure, mɨnamahatən irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_3","073_8_3","JHN","8","3","3","Ia nəpɨn nəha nahatən me səvəi Loa mɨne Farisi me həuvehi pran riti sə kətə pui in ramo əpnapen nari irau iərman riti rɨpko mhə səvənhi. Irəha həuvehi mhəuvehe mhərpwi irapw in ia nəmri nərmama me pam, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_4","073_8_4","JHN","8","4","4","nənə mhəni pen tɨ Iesu i mə, “Iahatən. Kətə pui prən i ramo əpnapen nari irau iərman riti rɨpko mhə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_5","073_8_5","JHN","8","5","5","Ia Loa səkɨtaha Moses rɨməni mɨnuə kɨtaha tsaməkeikei mhəkwi əpune nɨpran me səməme kamho iamɨnhi irə. Mətə ik mə tso nəfe ia pran i?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_6","073_8_6","JHN","8","6","6","Irəha həni nəɡkiariien nəha mə tuhəreɡi mə Iesu trəfni irə. Hokeikei mə in trəfwəkour ia nəɡkiariien səvənhi, nənə irəha həukurən nɨni ərəhaien in tukwe. Mətə Iesu rərpəsuk mɨnamrai pen nəkukuə ia tɨprənə ia nukwai rəɡɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_7","073_8_7","JHN","8","7","7","Mətə irəha kamhəmwur a mamhəres in. Ro iamɨnhi irə in rɨskəmter, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Sin ia kɨmiaha nərəhaien səvənhi riwən? Pwəh in rukupwən mərarki pen kəruəterei ia prən i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_8","073_8_8","JHN","8","8","8","Nənə in rərpəsuk mwi mɨnamrai nəkukuə ia tɨprənə ia nəkwai rəɡɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_9","073_8_9","JHN","8","9","9","Nənə nəpɨn irəha həreɡi nəɡkiariien nəha, havən mamhəuvən kuatia kuatia. Nərɡharə me həkupwən ntəmaruə me həkurirə, mhəpwəh Iesu əpa mɨne prən nəha ramərer. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_10","073_8_10","JHN","8","10","10","Iesu rɨskəmter, mɨni pen tɨ prən i mə, “Prən i. Irəha isə? Riti rɨpkɨni mhə mə tikemhə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_11","073_8_11","JHN","8","11","11","Mɨreɡi prən i rɨni mə, “Rekəm, iəmə asori. Riti rɨpkɨni mhə.” Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Iou mwi iakəpwəh nɨniien mə tikemhə, mətə tiko mamevən məpwəh nərəhaien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_12","073_8_12","JHN","8","12","12","Iesu rəɡkiari mwi m Farisi me mɨni mə, “Iou nukuraanien sə raməhiəpwɨn nərmama ia tɨprənə i. Iərmama sə rakurirə iou trəpwəh navənien ia nəpitəvien, mətə trətoni nukuraanien sə kauvehi nɨmɨruien irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_13","073_8_13","JHN","8","13","13","Mɨreɡi Farisi me həni pen tɨ Iesu i mə, “Ikamərer irapw maməɡkiari atukw ia niram iamɨnhi irə, mətə nɨpəri nəɡkiariien səim riwən tukw ik, ro pen nəɡkiariien səim ko kɨpkɨni mhə nɨpərhienien irə!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_14","073_8_14","JHN","8","14","14","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Pərhien iakamərer irapw maməɡkiari atukw ia nirak, mətə nəɡkiariien səiou ko kɨni nɨpərhienien irə, tɨ nəri nə mə iakukurən kwopun iakuku pen ikɨn mɨne kwopun iakamevən ikɨn. Mətə kɨmiaha hiəreirei kwopun iakuku pen ikɨn uə kwopun iakamevən ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_15","073_8_15","JHN","8","15","15","Kɨmiaha hiaməkiri nari ia nətərɨɡien səvəi iərmama a, mətə iou iapkəkiri mhə iərmama riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_16","073_8_16","JHN","8","16","16","Mətə trɨni mɨnuə iakəkiri iərmama riti, nəkiriien səiou ro nɨpərhienien tɨ nəri nə mə rɨpko mhə iou əpa iakaməkiri in, mətə iou mɨne Tata sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_17","073_8_17","JHN","8","17","17","Hiəukurən nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Loa səkɨmiaha rɨni iamɨnhi irə mə, ‘Iərmama kəru krouərer irapw rouni nəɡkiariien kuatia tukɨni nɨpərhienien irə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_18","073_8_18","JHN","8","18","18","Təkwtəkwuni nəha iou mɨne Tata Kumwesən sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe kɨmrau iarouərer irapw rouəɡkiari ia nirak rouni nəɡkiariien kuatia.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_19","073_8_19","JHN","8","19","19","Mɨreɡi irəha həni pen tɨ Iesu i mə, “Səim isə Tata?” Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Kɨmiaha hiəuvəreirei iou, mhəuvəreirei mwi Tata səiou. Kamo hiəpkukurən iou, ko hiəukurən mwi Tata səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_20","073_8_20","JHN","8","20","20","Iesu rɨməni nəɡkiariien me i nəpɨn in ramahatən nərmama fwe ia nimwə səvəi Kumwesən ia kwopun kamerukw pen mane səvəi nəfwakiien ikɨn, mətə iərmama riti rəpwəh nəkwtəmhiriien in tɨ nəri nə mə nəpɨn səvənhi tukəkwtəmhiri in irə rɨpkuvehe mhə ihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_21","073_8_21","JHN","8","21","21","Ro iamɨnhi irə Iesu rɨni pen mwi tɨ nirəha i mə, “Iou takəpwəh kɨmiaha mamevən. Kɨmiaha tihətui iou mhemhə kɨmiaha noien ərəha me səkɨmiaha. Kɨmiaha tihəpkəuvən mhə ia kwopun nəha iakamevən ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_22","073_8_22","JHN","8","22","22","Ro iamɨnhi irə nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həni mə, “Nəɡkiariien nəha in rani mə kwopun nəha ramevən ikɨn, kɨtaha tsəpkəuvən mhə ikɨn, nɨpwran rəfo irə? Rosi in trousi əpune atukw a in uə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_23","073_8_23","JHN","8","23","23","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha imwəmiaha inhərɨpw. Iou imwak irənhə. Kɨmiaha nərmama səvəi tɨprənə i. Iou rɨpko mhə iou iərmama səvəi tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_24","073_8_24","JHN","8","24","24","Iakuvəni raka tukumiaha i mə kɨmiaha tihemhə kɨmiaha noien ərəha me səkɨmiaha. Iakɨməni iamɨnha irə tɨ nəri nə kɨmiaha tihaməkeikei mhəni nɨpərhienien ia nirak mə iou i in i. Mə hiəpwəh tihemhə kɨmiaha noien ərəha me səkɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_25","073_8_25","JHN","8","25","25","Mɨreɡi irəha həres pen in mə, “Ik sin nə?” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iou iərmama i iakani pehe tukumiaha i fwe kupwən meste pehe ipwet. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_26","073_8_26","JHN","8","26","26","Səiou me nəɡkiariien me rɨpɨk iakukurən nɨniien ia kɨmiaha. Narimnari me rɨpɨk hiəno iakukurən nəkiriien mə hərəha. Mətə Iəmə sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe nəɡkiariien səvənhi ro nɨpərhienien, nənə iou iakani irapw tɨ nərmama ia tɨprənə i nəfe nəɡkiariien iakreɡi in rɨməni pehe tukw iou i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_27","073_8_27","JHN","8","27","27","Mətə irəha həreirei mə Iesu raməɡkiari ia Tata Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_28","073_8_28","JHN","8","28","28","Ro iamɨnhi irə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nəpɨn kɨmiaha tihəuvehi utə raka iou, Iəməti Iərmama, tihəukurən mə iou i in i. Kɨmiaha tihəukurən mwi mə iapko əpa raka mhə nari riti, mətə iakəɡkiari mamesi pen a nəfe Tata Kumwesən rahatən iou irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_29","073_8_29","JHN","8","29","29","Iəmə sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe in ramarə kɨmrau min. In rɨpkəpwəh mhə iou iakamavən əpa, tɨ nəri nə mə nəpɨn me pam iakamo narimnari me səməme rerɨn ramaɡien tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_30","073_8_30","JHN","8","30","30","Nəpɨn Iesu rani nəɡkiariien me nəha nərmama həpɨk həni nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_31","073_8_31","JHN","8","31","31","Ro iamɨnhi irə Iesu rɨni pen tɨ nəkur Isrel me i səməme həni nɨpərhienien irə mə, “Trɨni mɨnuə kɨmiaha hiamrɨpɨn mamho nəɡkiariien səiou, kɨmiaha atukwatukw nə nərmama me səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_32","073_8_32","JHN","8","32","32","Nənə kɨmiaha tihəukurən nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien, nəɡkiariien pərhien i trɨfi nari ia kɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_33","073_8_33","JHN","8","33","33","Mɨreɡi irəha həni pen tɨ Iesu i mə, “Kɨmaha kwənəkwus me səvəi Epraham. Iərmama riti rɨpko raka mhə slef ia kɨmaha. Rəfo ikɨni nəɡkiariien i mə nəɡkiariien pərhien trɨfi nari ia kɨmaha?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_34","073_8_34","JHN","8","34","34","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i iərmama sə ramo noien ərəha, noien ərəha səvənhi ramərɨmənu irə mamoslef irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_35","073_8_35","JHN","8","35","35","Slef riti in ko rəpwəh narə rerɨnien ia nəkwai nimwə səvəi iəmə asori səvənhi, mətə tɨni əpa rukurən narə rerɨnien ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_36","073_8_36","JHN","8","36","36","Ro iamɨnhi irə trɨni mɨnuə Tɨni Kumwesən rɨfi nari ia kɨmiaha, in trɨfi pərhien nari ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_37","073_8_37","JHN","8","37","37","Iakukurən mə kɨmiaha kwənəkwus me səvəi Epraham, mətə hiaməmwur mə tihousi əpune iou tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəpwəh nokeikeiien mə tihəreɡi nəɡkiariien səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_38","073_8_38","JHN","8","38","38","Iou iakaməɡkiari ia nəfe iakɨnətoni kɨmrau Tata səiou, mətə kɨmiaha hiamo nəfe hiamreɡi tata səkɨmiaha rɨməni pehe tukumiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_39","073_8_39","JHN","8","39","39","Mɨreɡi irəha həni pen tɨ Iesu i mə, “Səkɨmaha tata Epraham.” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Trɨni mɨnuə kɨmiaha nɨpwnəti Epraham pərhien me, tihamo nəfe noien in rɨnamo fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_40","073_8_40","JHN","8","40","40","Iou i iəmə sə iakani irapw tukumiaha nəɡkiariien pərhien sə iakreɡi ruku pen tɨ Kumwesən. Mətə təkwtəkwuni kɨmiaha hiaməmwur mə tihousi əpune iou. Epraham rɨpko mhə noien i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_41","073_8_41","JHN","8","41","41","Kɨmiaha hiamo a nəfe noien tata səkɨmiaha rɨno.” Mɨreɡi irəha həni pen tɨ Iesu i mə, “Rɨpko mhə kɨmaha iəkun iərmwɨn me. Kumwesən in əpa tata səkɨmaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_42","073_8_42","JHN","8","42","42","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Trɨni mɨnuə Kumwesən in tata pərhien səkɨmiaha, kɨmiaha tihokeikei iou tɨ nəri nə mə iou iakuku pen irə muvehe ia kwopun i. Iapkuvehe mhə ia nətərɨɡien atukw səiou, mətə in rɨnərhi pehe iou iakuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_43","073_8_43","JHN","8","43","43","Rəfo kɨmiaha hiəreirei nɨpwrai nəɡkiariien i iakani? Hiəreirei tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəpkokeikei anan mhə mə tihətərɨɡ ia nəɡkiariien səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_44","073_8_44","JHN","8","44","44","Kɨmiaha nɨpwnəti Setan me. Hiokeikei mə tihamo a nəkwai tata səkɨmiaha. Fwe kupwən muvehe meste pehe ipwet mɨne in iərmama sə ramousi əpune nərmama. In raməmwəki nɨpərhienien tɨ nəri nə mə nɨpərhienien riwən irə. Nəpɨn in rameikuə, in ramesi pen a noien səvənhi, tɨ nəri nə mə in iərmama səvəi neikuəien, in nukune neikuəien me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_45","073_8_45","JHN","8","45","45","Mətə iou iakani a nəɡkiariien pərhien ro pen kɨmiaha hiəpkɨni mhə nɨpərhienien ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_46","073_8_46","JHN","8","46","46","Sin ia kɨmiaha rukurən no puiien noien ərəha riti iakɨno? Trɨni mɨnuə iakani a nəɡkiariien pərhien me rəfo kɨmiaha hiəpkɨni mhə nɨpərhienien ia nirak? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_47","073_8_47","JHN","8","47","47","Iərmama sə ruku pen ia Kumwesən, in ramətərɨɡ ia nəɡkiariien səvəi Kumwesən. Mətə kɨmiaha hiəpkuku pen mhə ia Kumwesən ro pen hiəpkətərɨɡ mhə nəɡkiariien səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_48","073_8_48","JHN","8","48","48","Mɨreɡi nəkur Isrel həni pen tukwe in mə, “Kɨmaha iahaməni atukwatukw ik iəmə Sameria iəremhə ramarə ia niram uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_49","073_8_49","JHN","8","49","49","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Iəremhə riwən ia nirak. Iou iakamsiai tata səiou, mətə kɨmiaha hiəpkɨsiai mhə iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_50","073_8_50","JHN","8","50","50","Iou iapkəmwur mhə mə nərmama tuhəuvehi utə nəɡhɨk. Riti nəha ikɨn in raməmwur tukwe. In Iəmə sə raməkiri nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_51","073_8_51","JHN","8","51","51","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i. Iərmama sə ramo nəɡkiariien səiou trɨpkemhə mhə ia nəpɨn riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_52","073_8_52","JHN","8","52","52","Mɨreɡi nəkur Isrel həni pen tukwe in mə, “Təkwtəkwuni nəha kɨmaha iahəukurən mə iəremhə riti ramarə ia niram! Epraham ruvamhə, profet me həuvamhə mwi, mətə ik ikani mə iərmama sə ramo nəɡkiariien səim trɨpkemhə mhə ia nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_53","073_8_53","JHN","8","53","53","Rəfo? Ik ikasori məpi raka tata səkɨtaha Epraham fwe ruvamhə raka? Profet kupwən me irəha mwi həuvamhə raka! Ikuə ik nəfe iərmama?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_54","073_8_54","JHN","8","54","54","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Trɨni mɨnuə iakuvehi utə atukw a iou nɨsiaiien sə kuvei pehe miou ro nəri auər a i. Mətə Tata səiou in nə Iəmə sə rauvehi utə iou. Kɨmiaha hiaməkwein in mə Kumwesən səkɨmiaha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_55","073_8_55","JHN","8","55","55","mətə kɨmiaha hiəuvəreirei in. Iou iakukurən in. Trɨni mɨnuə iakɨni mə iakreirei in, iou iəmə iakameikuə rəmwhen ia kɨmiaha. Mətə iou iakukurən in, mamo nəɡkiariien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_56","073_8_56","JHN","8","56","56","Tata səkɨmiaha Epraham rɨnaɡien pɨk nəpɨn rɨməreɡi mə trətoni nəpɨn sə takuvehe irə. In rətoni nənə rerɨn raɡien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_57","073_8_57","JHN","8","57","57","Mɨreɡi nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həni pen tukwe in mə, “Nuk səim rɨpkeste mhə ihi fifti! Ikəfo mətoni Epraham?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_58","073_8_58","JHN","8","58","58","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i nəpɨn Epraham rɨpkətui pehe mhə ihi, iou iakɨnarə raka.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN8_59","073_8_59","JHN","8","59","59","Iesu rɨni nəɡkiariien nəha ro pen irəha həpeki kəruəterei me mə tuhəkwi in irə, mətə Iesu rərkwafə mier ia nimwə səvəi Kumwesən mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_1","073_9_1","JHN","9","1","1","Nəpɨn riti Iesu rukurau mətoni iərmama riti nəpɨn rɨnətui pehe irə nənimen rɨfwə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_2","073_9_2","JHN","9","2","2","Nənə nərmama me səvəi Iesu həres pen Iesu i mə, “Iahatən. Sin rɨno nərəhaien ro iəmə i rɨnətui pehe nənimen rɨfwə, in uə səvənhi tata mɨne mama?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_3","073_9_3","JHN","9","3","3","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Rɨpko mhə nərəhaien səvəi iəmə i uə nərəhaien səvəi tata mɨne mama səvənhi, mətə in rɨnətui pehe nənimen rɨfwə mə Kumwesən rukurən noien nərmama hətoni nɨskaiien səvənhi nəpɨn tromasan in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_4","073_9_4","JHN","9","4","4","Nəpɨn ia ran kɨtaha tsaməkeikei mho wok me səvəi Iəmə sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe. Nəpitəvien rauvehe. Iərmama riti ko rɨpko mhə wok ia nəpɨn nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_5","073_9_5","JHN","9","5","5","Nəpɨn iakamarə ia tɨprənə, iou nukuraanien sə raməhiəpwɨn nərmama ia tɨprənə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_6","073_9_6","JHN","9","6","6","Iesu rɨni pam nəɡkiariien me nəha, mərɡəvəsi tɨprənə, mo nəmtɨɡei ia nɨsəkwan, nənə muvehi nəmtɨɡei nəha, mahakwi pen ia nəmri iəmə nəha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_7","073_9_7","JHN","9","7","7","mɨni pen tukwe in mə, “Evən ia nui Saeloam, maikuas raka nəmtɨɡei ia nənimem.” Nəhaɡ nəha Saeloam nɨpwran mə “Kərhi pen.” Ro pen iəmə nəha revən, maikuas raka nəmtɨɡei ia nənimen, mɨrərɨɡ muvehe mamətə nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_8","073_9_8","JHN","9","8","8","Nənə nəkur imwəni me mɨne səməme hənətoni in ramase mane fwe kupwən kamhəni mə, “Rosi iəmə nəha in nəha fwe kupwən raməkure mamase mane uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_9","073_9_9","JHN","9","9","9","Irəha nepwɨn kamhəni mə, “Kwa in nə!” Mətə nepwɨn həni mə, “Rekəm. Rɨpko mhə in, mətə iərmama riti rəmwhen irə.” Mətə iəmə nəha rɨni mə, “Kwa iou i iəmə nəha hiaməni!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_10","073_9_10","JHN","9","10","10","Ro pen irəha həni pen tukwe in mə, “Kɨnəfo irə nənimem rətui?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_11","073_9_11","JHN","9","11","11","Mɨreɡi iəmə nəha rɨni mə, “Iəmə nəha nəɡhɨn nə Iesu ro nəmtɨɡei, mahakwi pehe ia nənimek, mɨni pehe tukw iou i mə, ‘Evən ia nui Saeloam, maikuas raka nəmtɨɡei ia nənimem.’ Ro pen iakevən maikuas raka, nənə mətə nari.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_12","073_9_12","JHN","9","12","12","Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə, “Iəmə nəha in pəku?” Mɨreɡi iəmə nəha rɨni mə, “Iakreirei.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_13","073_9_13","JHN","9","13","13","Irəha həiri iəmə nəha fwe kupwən nənimen rɨfwə mhəuvən tɨ Farisi me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_14","073_9_14","JHN","9","14","14","(Sapat riti nəha Iesu rɨno nəmtɨɡei mo nəmri iərmama nəha rətui.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_15","073_9_15","JHN","9","15","15","Ro iamɨnhi irə Farisi me kənamhəres pen mwi iəmə nəha mə, “Ikɨnəfo mətə nari?” Mɨreɡi in rɨni pen tɨ nirəha i mə, “In rahakwi pehe nəmtɨɡei ia nənimek, iakaikuas raka irə, nənə təkwtəkwuni iakətə nari.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_16","073_9_16","JHN","9","16","16","Mɨreɡi Farisi me nepwɨn kamhəɡkiari ia Iesu, mamhəni mə, “Iəmə i rɨpko mhə Kumwesən rərhi pehe in tɨ nəri nə mə in rɨpkɨsiai mhə Sapat.” Mətə Farisi me nepwɨn mwi kamhəni mə, “Rəfo? Ko iəmə ərəha riti ro nɨmtətien me iamɨnhi? Rekəm!” Nənə irəha həuai irəha me tɨ nəɡkiariien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_17","073_9_17","JHN","9","17","17","Ro iamɨnhi irə irəha həni pen mwi tɨ iəmə nəha nənimen rɨfwə fwe kupwən mə, “Ikaməfni irə ia iəmə nəha rɨno nənimem rətui? In nəfe iərmama?” Mɨreɡi iəmə nəha rɨni mə, “In profet riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_18","073_9_18","JHN","9","18","18","Nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həpwəh nokeikeiien mə tuhəni nɨpərhienien ia iəmə nəha mə fwe kupwən nənimen rɨfwə, mətə təkwtəkwuni nəha ramətə nari. Ro pen həkwein tata mɨne mama səvənhi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_19","073_9_19","JHN","9","19","19","mhəres pen irau i mə, “Rəfo? In i tɨnɨmirau? Ko kɨmirau irouni mə nɨpərhienien nəpɨn rɨnətui pehe irə nənimen rɨfwə? Nənə mə ro nɨpərhienien rəfo in ramətə nari təkwtəkwuni?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_20","073_9_20","JHN","9","20","20","Mɨreɡi tata mɨne mama səvənhi krouni mə, “Kɨmrau iaroukurən mə tɨnɨmrau i. Iaroukurən mwi mə nəpɨn rɨnətui pehe irə nənimen rɨfwə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_21","073_9_21","JHN","9","21","21","Mətə təkwtəkwuni in ramətə nari kɨmrau iaroureirei mə rəfo irə. Iaroureirei mwi mə sin rɨno nənimen rətui. Ramasan mə kɨmiaha hiəres pen in i. In ruvəpwinari raka. Pwəh in rɨni nəɡkiariien səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_22","073_9_22","JHN","9","22","22","(Tata mɨne mama səvənhi krouni nəɡkiariien me nəha tɨ nəri nə mə krouhekɨr nəmə asori me səvəi nəkur Isrel. Irəha hənərai sun raka mɨnuə iərmama sə trɨni irapw mə Iesu in Kristo, tuhəkoui irapw in, mhəpwəh nəseniien mwi in ruvnimwə pehe ia nimwəfwaki səvənraha.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_23","073_9_23","JHN","9","23","23","Nəri nəha ro irau krouni ianhi mə, “In ruvəpwinari raka. Ramasan mə kɨmiaha hiəres pen in i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_24","073_9_24","JHN","9","24","24","Ro iamɨnhi irə irəha həkwein pen mwi iəmə nəha fwe kupwən nənimen rɨfwə nənə mhəni pen tukwe in mə, “Tikuvehi utə nəɡhi Kumwesən, mɨni nɨpərhienien. Kɨmaha iahəukurən mə iəmə i in iəmə ərəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_25","073_9_25","JHN","9","25","25","Mɨreɡi in rɨni mə, “Iou iakreirei mə iəmə nəha in iəmə ərəha uə rekəm. Mətə nəri kuatia iou iakukurən. Kupwən nənimek rɨfwə, mətə təkwtəkwuni nəha iakamətə nari.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_26","073_9_26","JHN","9","26","26","Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə, “In rɨno nəfe ia niram? Məfo irə mo nənimem rətui?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_27","073_9_27","JHN","9","27","27","Mɨreɡi in rɨni mə, “Iakuvəni pehe raka tukumiaha i, mətə kɨmiaha hiəpkreɡi mhə. Rəfo hiokeikei mə tihəreɡi mwi? Rosi kɨmiaha mwi hiokeikei mə tihəuvehe mho kɨmiaha nərmama me səvənhi uə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_28","073_9_28","JHN","9","28","28","Mɨreɡi irəha həni ərəha iəmə nəha, mhəni mə, “Ik iərmama riti səvənhi, mətə kɨmaha nərmama me səvəi Moses. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_29","073_9_29","JHN","9","29","29","Kɨmaha iahəukurən mə Kumwesən rɨnəɡkiari m Moses, mətə iəmə i kɨmaha iahəreirei mə in ruku pəku.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_30","073_9_30","JHN","9","30","30","Mɨreɡi iəmə nəha rɨni mə, “Kwa nəri i ro nari riti. Kɨmiaha hiəreirei mə iəmə i ruku pəku, mətə in rɨno nənimek rətui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_31","073_9_31","JHN","9","31","31","Kɨtaha səukurən mə Kumwesən rɨpkreɡi mhə nəfwakiien me səvəi nəkur ərəha me, mətə trɨni mɨnuə iərmama riti ramsiai Kumwesən, mamo nəkwan, Kumwesən ramreɡi nəfwakiien me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_32","073_9_32","JHN","9","32","32","Fwe kupwən kɨno tɨprənə meste pehe ipwet kɨpkreɡi raka mhə mə iərmama riti ro nəmri iərmama sə nənimen rɨfwə rətui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_33","073_9_33","JHN","9","33","33","Mə iəmə i rɨpkuku pen mhə tɨ Kumwesən in ko rɨpko mhə nari riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_34","073_9_34","JHN","9","34","34","Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə, “Kwa ik iəmə ərəha fwe nəpɨn ikɨnətui pehe irə meste pehe ipwet. Ikuə tikəfo? Tikahatən kɨmaha uə?” Nənə irəha həkoui irapw in ia nimwəfwaki, mhəpwəh nəseniien mwi in ruvnimwə pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_35","073_9_35","JHN","9","35","35","Kɨni pen tɨ Iesu i mə irəha həkoui irapw iəmə nəha iamɨnhi. Ro pen in revən mətui iəmə nəha, mətoni, mɨni pen tukwe in mə, “Ikɨni nɨpərhienien ia Iəməti Iərmama uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_36","073_9_36","JHN","9","36","36","Mɨreɡi iəmə nəha rɨni mə, “Iəmə asori. Ni pehe ro tukw iou i mə sin nə Iəməti Iərmama pwəh iakɨni nɨpərhienien irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_37","073_9_37","JHN","9","37","37","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Ikɨnətə raka in. Iou i sə iakaməɡkiari mik, iou Iəməti Iərmama.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_38","073_9_38","JHN","9","38","38","Mɨreɡi iəmə nəha rɨni mə, “Iərɨmənu. Iakɨni nɨpərhienien ia niram.” Nənə in rɨnɨmwi nukurhun mi ia nəmri Iesu, mɨsiai in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_39","073_9_39","JHN","9","39","39","Iesu rɨni mə, “Iou iakuvehe ia tɨprənə i mə takəkiri nərmama. Səməme nənimenraha rɨfwə tuhətui mhətə nari, mətə səməme hamətə nari nənimenraha truvehe mɨfwə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_40","073_9_40","JHN","9","40","40","Farisi me nepwɨn ipaka tɨ Iesu həreɡi nəɡkiariien nəha, nənə mhəni pen tukwe in mə, “Kɨmaha mwi nənimemaha rɨfwə uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN9_41","073_9_41","JHN","9","41","41","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Ko nəmrɨmiaha rɨfwə ko nərəhaien səkɨmiaha riwən. Mətə tɨ nəri nə mə təkwtəkwuni kɨmiaha hiaməni mə hiamətə nari nərəhaien səkɨmiaha raməmak ihi ia kɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_1","073_10_1","JHN","10","1","1","“Iakani nɨpərhienien tukumiaha i. Iərmama sə rɨpkukurau mhə ia kwəruə muvnimwə ia koupə səvəi sipsip me, mətə rəputə ia kwopun əpə iti mati pen ia nəkwai koupə nəha, iərmama nəha in iərmama sə ramakres, mamousi iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_2","073_10_2","JHN","10","2","2","Mətə iərmama sə rukurau ia kwəruə muvnimwə ia koupə, in iərmama sə ramətui tɨ sipsip me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_3","073_10_3","JHN","10","3","3","Iərmama sə ramərer ia kwəruə raməsevər ia təpinhə tɨ iərmama nəha. Sipsip me kamhəreɡi rerɨn. In raməkwein nəɡhi sipsip me səvənhi kuatia kuatia, nənə miri irəha mhəier. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_4","073_10_4","JHN","10","4","4","Nəpɨn in riri səvənhi sipsip me pam mhəier, makupwən ia nirəha, nənə sipsip me kamhəkurirə in, tɨ nəri nə mə həukurən rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_5","073_10_5","JHN","10","5","5","Iərməpə riti sipsip me tuhəpwəh nukurirəien in, mətə tuhap raka irə tɨ nəri nə mə həreirei rerɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_6","073_10_6","JHN","10","6","6","Iesu rɨni nusipekɨnien i tɨ nirəha, mətə irəha həreirei nəfe nəha rani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_7","073_10_7","JHN","10","7","7","Ro pen Iesu rɨni pen mwi tɨ nirəha i mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i. Iou kwəruə səvəi sipsip me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_8","073_10_8","JHN","10","8","8","Irəha pam səməme haməkupwən ia nirak mhəuvehe irəha nərmama səməme kənamhakres, mamhousi iərmama, mətə sipsip me həpkətərɨɡ mhə irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_9","073_10_9","JHN","10","9","9","Iou kwəruə. Trɨni mɨnuə iərmama riti ruvnimwə pehe ia nirak, in trarə amasan, mukurən nuvnimwə peheien, mɨtei irapw, mətui nəveɡɨnien sənəni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_10","073_10_10","JHN","10","10","10","Iərmama nəha ramakres rauvehe a mə trakres, mousi əpune sipsip me, mouraha irəha. Mətə iou iakuvehe mə irəha tuhəuvehi nɨmɨruien nənə mhəuvehi asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_11","073_10_11","JHN","10","11","11","Iou iərmama sə iakamətui amasan tɨ sipsip me. Iərmama sə ramətui amasan tɨ sipsip me rerɨn raɡien a mə tremhə tɨ sipsip me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_12","073_10_12","JHN","10","12","12","Mətə iərmama sə kamərəku pen min mə trətui tɨ sipsip me rɨpko mhə in iərmama pərhien sə ramətui tɨ sipsip me tɨ nəri nə mə sipsip me nəha səvəi iərməpə. Nəpɨn iərmama nəha rətə kuri əprmɨn riti rauvehe, rəpwəh sipsip me maiu map. Nənə kuri əprmɨn nəha ruvehe muvehi nepwɨn, mɨrɨpwi kɨrkɨri nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_13","073_10_13","JHN","10","13","13","Iərmama nəha raiu map tɨ nəri nə mə in iərmama riti kamərəku a in. In ro nəri auər a ia sipsip me nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_14","073_10_14","JHN","10","14","14","Iou iərmama sə ramətui amasan tɨ sipsip me. Iou iakukurən sipsip me səiou, sipsip me səiou həukurən mwi iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_15","073_10_15","JHN","10","15","15","Ia noien nəha rəmwhen a mwi Tata Kumwesən rukurən iou, iou mwi iakukurən Tata Kumwesən, nənə iou rerɨk raɡien a mə takemhə tɨ sipsip me səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_16","073_10_16","JHN","10","16","16","Səiou me nepwɨn sipsip me həiwən ia koupə i. Takaməkeikei mɨpeki pehe mwi irəha, nənə irəha tuhəreɡi rerɨk. Ro iamɨnhi irə sipsip me nəha tuhəuvehe mho touen kuatia. Iərmama kuatia tramətui tɨ nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_17","073_10_17","JHN","10","17","17","Tata Kumwesən rokeikei pɨk iou tɨ nəri nə mə rerɨk raɡien a mə takemhə tɨ nirəha. Takemhə tɨ nirəha, nənə marə muvehi mwi nɨmɨruien səiou rɨrərɨɡ. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_18","073_10_18","JHN","10","18","18","Rɨpko mhə iərmama riti truvehi raka nɨmɨruien səiou, mətə iou atukw takəseni pen nɨmɨruien səiou rəmwhen sə iakokeikei. Iakauvehi nasoriien tɨ nəseniien nɨmɨruien səiou, mauvehi mwi nasoriien tɨ nuvehiien mwi nɨmɨruien səiou rɨrərɨɡ. In i nəri Tata səiou rɨməni tukw iou i mə takaməkeikei mo.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_19","073_10_19","JHN","10","19","19","Iesu rɨni pam nəɡkiariien me nəha nənə nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həuai mwi irəha me tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_20","073_10_20","JHN","10","20","20","Irəha həpɨk həni mə, “Iəmə nəha iəremhə ramarə irə. In ramarməri. Rəfo kɨmiaha hiamətərɨɡ in?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_21","073_10_21","JHN","10","21","21","Mətə irəha nepwɨn həni mə, “Rekəm. Iərmama sə iəremhə riti ramarə irə ko rɨpkəɡkiari mhə iamɨnhi. Ko iəremhə riti ro iərmama nənimen rɨfwə rətui mətə nari?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_22","073_10_22","JHN","10","22","22","Nəpɨn nəha ruvəuvehe nəkur Isrel kamho nəveɡɨnien asori nəha kani mə Nəveɡɨnien səvəi Tetekesen. Kamho nəveɡɨnien nəha fwe Jerusalem ia nəpɨn səvəi nəkwieiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_23","073_10_23","JHN","10","23","23","Iesu ramavən ia kwopun riti ia nimwə səvəi Kumwesən kani mə Vranda səvəi Solomon. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_24","073_10_24","JHN","10","24","24","Nənə nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həuvehe mheikurkurau irə, mhəni pen tukwe in mə, “Kɨmaha tahameitenhi ik mɨnesən? Trɨni mɨnuə ik Kristo sə Kumwesən rɨməni mə trərhi pehe i, ni pehe tukumaha i, məpwəh nərkwafəien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_25","073_10_25","JHN","10","25","25","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakuvəni raka tukumiaha i, mətə kɨmiaha hiəpkɨni mhə nɨpərhienien ia nirak. Narimnari me nəha səməme iakamo ia nəɡhi Tata səiou kamhahatən pen mə iou sin. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_26","073_10_26","JHN","10","26","26","Mətə kɨmiaha hiəpkɨni mhə nɨpərhienien ia nirak tɨ nəri nə mə rɨpko mhə kɨmiaha sipsip me səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_27","073_10_27","JHN","10","27","27","Sipsip me səiou kamhəreɡi rerɨk. Iou iakukurən irəha, nənə irəha kamhəkurirə iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_28","073_10_28","JHN","10","28","28","Iakauvei pen nɨmɨruien rerɨn mɨnraha. Irəha tuhəpkemhə mhə ia nəpɨn riti. Iərmama riti riwən truvehi raka irəha ia rəɡɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_29","073_10_29","JHN","10","29","29","Tata səiou sə ruvei pehe irəha miou, nɨskaiien səvənhi rəpi raka nərmama me pam. Iərmama riti riwən ko ruvehi raka irəha ia rəɡɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_30","073_10_30","JHN","10","30","30","Iou mɨne Tata səiou kɨmrau kuatia.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_31","073_10_31","JHN","10","31","31","Ia nəpɨn nəha nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həpeki mwi kəruəterei me mə tuhəkwi əpune in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_32","073_10_32","JHN","10","32","32","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakɨno raka noien amasan me rɨpɨk ia nəmrɨmiaha Tata Kumwesən ruvei pehe mə tako. Sə rəfo nəha mə tihəkwi əpune iou tukwe?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_33","073_10_33","JHN","10","33","33","Mɨreɡi nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həni pen tukwe in mə, “Kɨmaha tahəpkəkwi əpune mhə ik tɨ noien amasan riti sə ikɨno, mətə kɨmaha tahəkwi əpune ik tɨ nəri nə mə ikani ərəha Kumwesən. Ik iərmama a, mətə ikani mə ik Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_34","073_10_34","JHN","10","34","34","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rosi kɨmiaha hiəpkəvsini raka mhə nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Loa səkɨmiaha uə? Rɨni iamɨnhi irə mɨnuə ‘Iakɨni mɨnuə kɨmiaha nə kumwesən me.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_35","073_10_35","JHN","10","35","36","Kɨtaha səukurən mə nəfe Nəkukuə Ikinan rani ko kɨpkətefi mhə. Ro iamɨnhi irə mə Kumwesən rɨnəkwein nərmama me nəha səməme in rɨməuvei pen nəɡkiariien səvənhi mɨnraha mɨnuə ‘kumwesən me,’ rəfo kɨmiaha hiaməni ərəha iou? Iou iərmama i Kumwesən ruvərfi raka iou, mərhi pehe iou iakuvehe ia tɨprənə i, mətə kɨmiaha hiaməni mə iakani ərəha in, tɨ nəri nə mə iakɨni mə, ‘Iou Tɨni Kumwesən.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_37","073_10_37","JHN","10","37","37","Mə iou iapko mhə narimnari me səiou Tata rokeikei mə tako rərəha mə kɨmiaha hiəni nɨpərhienien ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_38","073_10_38","JHN","10","38","38","Mətə mə iakamo narimnari me nəha, pərhien hiəpkɨni mhə nɨpərhienien ia nirak, mətə tihaməkeikei mhəni nɨpərhienien ia narimnari me nəha sə iakamo. Ia noien i kɨmiaha tihəukurən, mhəukurən amasan mə Tata Kumwesən in i ia nirak iou nə irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_39","073_10_39","JHN","10","39","39","Irəha haməmwur mwi mə tuhəkwtəmhiri Iesu, mətə in ramkeies raka ia rəɡɨnraha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_40","073_10_40","JHN","10","40","40","mavən məpi sɨmwɨn mwi ia nui arɨs Jotan, mevən ia kwopun nəha Jon ramo paptaes ikɨn fwe kupwən, mamarə ia kwopun nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_41","073_10_41","JHN","10","41","41","Nərmama həpɨk həuvehe tukwe, mhəni mə, “Jon rɨpko nɨmtətien riti, mətə nəɡkiariien me pam səməme in rɨməni ia iəmə i ho nɨpərhienien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN10_42","073_10_42","JHN","10","42","42","Ro pen nərmama həpɨk ia kwopun nəha həni nɨpərhienien ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_1","073_11_1","JHN","11","1","1","Iərmama riti ramemhə nəɡhɨn nə Lasaros. Imwəni fwe Petani. Petani in rukwənu səvəi Meri mɨne piəvi Meri nəɡhɨn nə Marta. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_2","073_11_2","JHN","11","2","2","Meri nəha in pran sə rɨnətəɡi pen senta ia nɨsui Iərɨmənu səkɨtaha, mahakwi raka ia nɨmwai nukwənen. Lasaros nəha in kɨtiriməni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_3","073_11_3","JHN","11","3","3","Lasaros ramemhə iamɨnhi irə ro pen kɨtiriməni mi nəha krouərhi pen nəɡkiariien riti revən tɨ Iesu, rouni mə, “Iərɨmənu. Ik riti sə ikokeikei pɨk ramemhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_4","073_11_4","JHN","11","4","4","Mətə nəpɨn Iesu rɨreɡi nəɡkiariien nəha, rɨni mə, “Nemhəien i ko rɨpko mhə Lasaros remhə anan. Ramarə irə mə nərmama tuhətoni nasoriien səvəi Kumwesən. Nemhəien i in suatuk sə Kumwesən truvehi utə nəɡhi Tɨni irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_5","073_11_5","JHN","11","5","5","Iesu rokeikei pɨk Marta mɨne piəvni Meri mɨne kɨtirimənrau Lasaros. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_6","073_11_6","JHN","11","6","6","Ro iamɨnhi irə nəpɨn in rɨreɡi mə Lasaros ramemhə, in rarə mwi nəpɨn kəru mwi ia kwopun nəha in ramarə ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_7","073_11_7","JHN","11","7","7","Nəpɨn nəha kəru rukurau nənə in rɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mə, “Pwəh səuvən mwi fwe tənə Jutia.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_8","073_11_8","JHN","11","8","8","Mɨreɡi nərmama me səvənhi həni pen tukwe in mə, “Iahatən. Təkwtəkwuni a kwərha nəmə asori me ia Jutia hokeikei mə tuhəkwi əpune ik ia kəruəterei me. Mətə ikokeikei mə tikrərɨɡ mevən mwi fwe ikɨn?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_9","073_11_9","JHN","11","9","9","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Kɨmiaha hiəukurən mə aoa twelef ia ran. Trɨni mɨnuə iərmama riti ramavən ia ran, trɨpkapəti mhə tɨ nəri nə mə in ramətə nukuraanien sə raməhiəpwɨn nərmama ia tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_10","073_11_10","JHN","11","10","10","Mətə trɨni mɨnuə iərmama riti ramavən ia nəpɨn in trapəti tɨ nəri nə mə nukuraanien nəha riwən irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_11","073_11_11","JHN","11","11","11","Iesu rɨni pam nəɡkiariien me nəha, marɨpɨn mani pen tɨ nirəha i mə, “Kɨtaha riti Lasaros ramapri, mətə iakɨnamevən takəsuəpwiri in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_12","073_11_12","JHN","11","12","12","Mɨreɡi nərmama me səvənhi həni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu. Trɨni mɨnuə in ramapri in truvehe məsanɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_13","073_11_13","JHN","11","13","13","(Iesu rəɡkiari ia Lasaros mə ruvamhə, mətə rerɨnraha ramrhi mə nɨpwrai nəɡkiariien səvənhi mə in ramapri a.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_14","073_11_14","JHN","11","14","14","Ro pen Iesu rɨni pen atukwatukw tɨ nirəha i mə, “Lasaros ruvamhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_15","073_11_15","JHN","11","15","15","Nənə nəpɨn rerɨk rɨrhi kɨmiaha, iakaɡien mə iou iapkarə mhə ia kwopun nəha nəpɨn remhə irə. Nəri nəha trasitu ia kɨmiaha mo kɨmiaha hiəni nɨpərhienien ia nirak. Mətə pwəh səuvən tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_16","073_11_16","JHN","11","16","16","Ro iamɨnhi irə Tomas nəha kani in mə “Mwirmwir,” rɨni pen tɨ nərmama me nəha irəha min kamhəkurirə ia Iesu mə, “Ramasan. Pwəh kɨtaha pam səuvən mhemhə kɨtaha min.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_17","073_11_17","JHN","11","17","17","Nənə Iesu rapirapw ia Petani mətoni Lasaros rɨnəmak nəpɨn kefə raka ia nɨpəɡi kəruəterei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_18","073_11_18","JHN","11","18","18","Rukwənu nəha Petani ipaka tɨ Jerusalem, kavən rəmwhen ia kilometa kahar. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_19","073_11_19","JHN","11","19","19","Nəkur Isrel me həpɨk həməuvehe tɨ Marta mɨne Meri mə tuhəɡkiari vivi mɨnrau tɨ nəri nə mə kɨtirimənrau ruvamhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_20","073_11_20","JHN","11","20","20","Ro iamɨnhi irə nəpɨn Marta rɨreɡi mə Iesu rauvehe, in revən mətə in. Mətə Meri raməkure a ia nəkwai nimwə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_21","073_11_21","JHN","11","21","21","Marta rɨni pen tɨ Iesu i mə, “Iərɨmənu. Ko ramo ik ia kwopun i ko kɨtirimak rəpwəh nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_22","073_11_22","JHN","11","22","22","Mətə iou iakukurən mə təkwtəkwuni nəfe nəɡhɨn tikəres Kumwesən tukwe, in truvei pehe mik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_23","073_11_23","JHN","11","23","23","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Kɨtirimam trətui mwi ia nemhəien səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_24","073_11_24","JHN","11","24","24","Mɨreɡi Marta rɨni pen tukwe in mə, “Iou iakukurən mə in trətui mwi ia nəpɨn sampam, nəpɨn nərmama tuhətui mwi ia nemhəien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_25","073_11_25","JHN","11","25","25","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Iou iərmama i iakamo nərmama səməme həuvamhə hətui mwi ia nemhəien. Iou nɨmɨruien. Iərmama sə rani nɨpərhienien ia nirak nəri auər a mə remhə mətə trɨmɨru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_26","073_11_26","JHN","11","26","26","Nənə iərmama sə ramɨru, mani nɨpərhienien ia nirak, trɨpkemhə mhə ia nəpɨn riti. Ikɨni nɨpərhienien ia nəɡkiariien i?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_27","073_11_27","JHN","11","27","27","Mɨreɡi Marta rɨni pen tukwe in mə, “Ouəh, Iərɨmənu. Iakani nɨpərhienien mə ik iəmə i kani mə Kristo. Ik Tɨni Kumwesən. Ik iəmə i profet kupwən me həməni mə tikuvehe ia tɨprənə i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_28","073_11_28","JHN","11","28","28","Marta rɨni nəɡkiariien nəha, nənə mərari mevən mə trəkwein piəvni Meri. In revən məɡkiari afafa min, mɨni mə, “Iahatən səkrau in i ruvəuvehe, maməres ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_29","073_11_29","JHN","11","29","29","Nənə nəpɨn Meri rɨreɡi nəɡkiariien nəha, rɨskəmter akwauakw, mevən tɨ Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_30","073_11_30","JHN","11","30","30","Iesu rɨpkuvehe mhə ihi ia rukwənu nəha, mətə ramərer ihi ia kwopun nəha Marta rɨnətoni in ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_31","073_11_31","JHN","11","31","31","Nəkur Isrel me nəha səməme kamhəkure irəha Meri ia nəkwai nimwə mamhəɡkiari vivi min, hətoni Meri rɨskəmter akwauakw mier irapw iruə. Ro pen irəha həkurirə in. Rerɨnraha ramrhi mə rosi in ramevən mə trasək ia kwopun kɨnərkwafə nɨpwrai kɨtiriməni ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_32","073_11_32","JHN","11","32","32","Nəpɨn Meri ruvehe ia kwopun nəha Iesu ramərer ikɨn, mətoni, in rɨnɨmwi nukurhun mi ia nənimen, mɨni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu. Ko ramo ik ia kwopun i ko kɨtirimak rəpwəh nemhəien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_33","073_11_33","JHN","11","33","33","Ia nəpɨn nəha Meri ramasək. Nəkur Isrel me nəha səməme həuvehe irəha min irəha mwi kamhasək. Iesu rətoni rerɨn rərkwəpɨr, meiahaɡ əfi tukwe, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_34","073_11_34","JHN","11","34","34","mɨni mə, “Kɨmiaha hiənərkwafə nɨpwran pəku?” Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu. Uvehe mətoni.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_35","073_11_35","JHN","11","35","35","Iesu rasək. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_36","073_11_36","JHN","11","36","36","Ro pen nəkur Isrel me həni mə, “Hətoni ro. Rosi in rokeikei pɨk anan Lasaros.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_37","073_11_37","JHN","11","37","37","Mətə irəha nepwɨn həni mə, “Iəmə i rɨnomasan raka iərmama riti nənimen rɨfwə. Rəfo in rɨpkomasan mhə mwi Lasaros mə trəpwəh nemhəien?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_38","073_11_38","JHN","11","38","38","Ro iamɨnhi irə Iesu rɨreɡi mwi rərəha anan. In ruvehe ia kwopun kɨnərkwafə nɨpwrai Lasaros ikɨn. Kɨnərkwafə nɨpwran ia nɨpəɡi kəruəterei riti. Nənə kəruəterei riti mwi ramərer tukuahaɡ tərhui nɨpəɡ nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_39","073_11_39","JHN","11","39","39","Iesu rɨni mə, “Həuvehi raka kəruəterei nəha.” Mətə Marta, kɨtiriməi iəmə nəha sə ruvamhə, rɨni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu. In ruvəpein raka. In i nəpɨn sə ro kefə səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_40","073_11_40","JHN","11","40","40","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Rosi ikɨnenouenou nəfe iakɨməni pehe tukw ik uə? Trɨni mɨnuə ikɨni nɨpərhienien ia nirak, tikətə nasoriien səvəi Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_41","073_11_41","JHN","11","41","41","Ro iamɨnhi irə irəha həuvehi raka kəruəterei nəha. Nənə Iesu rəkwətə, mɨni mə, “Tata. Iakani tanak tukw ik tɨ nəri nə mə ikuvəreɡi raka iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_42","073_11_42","JHN","11","42","42","Iakukurən mə ikamreɡi iou ia nəpɨn me pam, mətə iakani nəɡkiariien i mə trasitu ia nərmama me i kamhərer kuraukurau. Iakuə irəha tuhəni nɨpərhienien mə ikɨnərhi pehe iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_43","073_11_43","JHN","11","43","43","Nəpɨn Iesu rɨni pam nəɡkiariien me nəha, rəkwein əpwəmwɨs, mɨni mə, “Lasaros! Ier irapw!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_44","073_11_44","JHN","11","44","44","Nənə iəmə nəha sə ruvamhə rier irapw. Tɨnari me nəha sə kɨnərkwi rəɡɨn mi mɨne nɨsun mi irə mɨne sə nəha kɨnərkwi nənimen irə kamhəmak ihi ia nɨpwran. Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Həfi raka tɨnari irə, pwəh ravən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_45","073_11_45","JHN","11","45","45","Nəkur Isrel me nəha səməme həməuvehe mhəti pehe Meri irəha həpɨk hətoni nəfe Iesu rɨno, nənə mhəni nɨpərhienien ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_46","073_11_46","JHN","11","46","46","Mətə irəha nepwɨn həuvən tɨ Farisi me, mhəni pen nəfe Iesu rɨno. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_47","073_11_47","JHN","11","47","47","Ro iamɨnhi irə pris asori me mɨne Farisi me housəsɨmwɨn nəmə asori me səvəi nəkur Isrel, mhəni mə, “Kɨtaha tsəfo i? Kwa iəmə i ramo nɨmtətien me rɨpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_48","073_11_48","JHN","11","48","48","Trɨni mɨnuə kɨtaha səseni in ramo iamɨnhi irə marɨpɨn, nərmama me pam tuhəni nɨpərhienien irə. Nənə nəkur Rom tuhəuvehe mhouraha nimwəfwaki səkɨtaha mɨne nərmama me səkɨtaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_49","073_11_49","JHN","11","49","49","Mətə irəha riti nəɡhɨn nə Kaeafas in rauvehi wok səvəi pris asori anan ia nuk nəha. In rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiəreirei nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_50","073_11_50","JHN","11","50","50","Rəfo kɨmiaha hiəpkətə mhə mhəukurən? Ko iərmama kuatia remhə tɨ nəkur Isrel ramasan məpi raka kousi əpune kɨtaha nəkur Isrel me pam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_51","073_11_51","JHN","11","51","51","Kaeafas rɨpkɨni atukw mhə nəɡkiariien i, mətə in rauvehi wok səvəi pris asori anan ia nuk nəha, mani irapw nəɡkiariien sə ruku pen tɨ Nənɨmwɨn Ikinan. Nəri nəha rɨpkier pehe mhə ihi, mətə in rukupwən mɨni irapw mə Iesu tremhə tɨ nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_52","073_11_52","JHN","11","52","52","Mətə in trɨpkemhə mhə tɨ nirəha əpa nəkur Isrel, in tremhə mwi tɨ nɨpwnəti Kumwesən me səməme kamharə kɨrkɨri ia tənəmtənə me, nənə mousəsɨmwɨn irəha ia kusen kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_53","073_11_53","JHN","11","53","53","Ia nəpɨn nəha nəmə asori me nəha hənamrai sun mə tuhousi əpune Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_54","073_11_54","JHN","11","54","54","Ro iamɨnhi irə Iesu rəpwəh navən irapwien ia nəmri nəkur Isrel ia tənə Jutia, mətə in rəpwəh tənə səvənraha mevən ia taon riti nəɡhɨn nə Efrem. Taon nəha ipaka tɨ kwopun akwesakwes ikɨn. Iesu ramarə ikɨn irəha nərmama me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_55","073_11_55","JHN","11","55","55","Nəveɡɨnien asori nəha səvəi nəkur Isrel nəɡhɨn nə Pasova ruvəuvehe ipaka. Ro pen nərmama həpɨk həier ia kwopun me mhəutə pen fwe Jerusalem mə tuho irəha həmher ia nəmri Kumwesən kurirə Pasova ruvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_56","073_11_56","JHN","11","56","56","Irəha kamhərer ia nimwə səvəi Kumwesən, mamhətui Iesu, mamhəɡkiari mɨnraha me, mamhəni mə, “Kɨmiaha hiaməfətərɨɡ irə? Rosi ko in rɨpkuvehe mhə ia nəveɡɨnien asori uə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN11_57","073_11_57","JHN","11","57","57","Irəha həni ianhi tɨ nəri nə mə pris asori me mɨne Farisi me həuvəni raka nəkwanraha mə trɨni mɨnuə iərmama riti rukurən kwopun Iesu ramarə ikɨn traməkeikei mɨni pen tɨ nirəha i nənə irəha tuhəuvən mhəkwtəmhiri in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_1","073_12_1","JHN","12","1","1","Nəpɨn sikis a mwi nəveɡɨnien asori nəha Pasova ruvehe. Ro pen Iesu revən ia Petani, imwei Lasaros. Lasaros nə iəmə sə Iesu rɨnəsuəpwiri in ia nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_2","073_12_2","JHN","12","2","2","Irəha həpnəpenə nəveɡɨnien riti sənəi Iesu fwe ikɨn. Marta rasui raka nəveɡɨnien. Lasaros in mwi riti ia nərmama me nəha səməme kamhani pəri nari irəha min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_3","073_12_3","JHN","12","3","3","Ia nəpɨn nəha Meri ruvehi nɨpəri senta kɨno ia nat atukwatukw nənimen rutə pɨk. In ruvehi mətəɡi pen ia nɨsui Iesu mi, nənə mɨnamrai nɨsun mi ia nɨmwai nukwənen. Nəkwai nimwə ruvehe mukuər ia nɨpeki senta. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_4","073_12_4","JHN","12","4","4","Mətə iərmama riti səvəi Iesu, nəɡhɨn nə Jutas Iskariot, iəmə nəha rɨpko mhə tui truvei pen Iesu ia rəɡi nərmama səməme haməmwəki in, in rɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_5","073_12_5","JHN","12","5","5","“Rəfo kɨpkəmri pen mhə nəmri nari ia senta nəha? Kukurən nuvehiien silin me kɨno ia silva irəha pam tri hantret, kuvei pen m nərmama nautə səvənraha riwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_6","073_12_6","JHN","12","6","6","Jutas rɨpkɨni mhə nəɡkiariien nəha tɨ nəri nə mə in rokeikei mə trasitu ia nərmama nautə səvənraha riwən. Mətə in rɨni nəɡkiariien nəha tɨ nəri nə mə in rauvehi tənərɨpw irəha kamhəvai pen mane irə, nənə nəpɨn nepwɨn ramakres afafa nɨpərɨn səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_7","073_12_7","JHN","12","7","7","Mətə Iesu rɨni mə, “Əpwəh nəskiien prən i. In rɨno nəri i rerɨn ramrhi nəpɨn tukɨnɨmwi iou irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_8","073_12_8","JHN","12","8","8","Nərmama nautə səvənraha riwən tiharə kɨmiaha mɨnraha nəpɨn me, mətə iou tapkarə pəri mhə kɨtaha m kɨmiaha nəpɨn me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_9","073_12_9","JHN","12","9","9","Nəkur Isrel me həpɨk həreɡi mə Iesu in ia kwopun nəha, həreɡi həuvən tukwe. Irəha həpkəuvən mhə mə tuhətoni Iesu əpa, mətə həuvən mə tuhətoni mwi Lasaros. Lasaros nə in iəmə sə Iesu rɨnəsuəpwiri in ia nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_10","073_12_10","JHN","12","10","10","Pris asori me hərai sun mə tuhousi əpune Lasaros mwi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_11","073_12_11","JHN","12","11","11","tɨ nəri nə mə nəkur Isrel me həpɨk, nəpɨn hətoni mə in ruvəmɨru mwi, həni nɨpərhienien ia Iesu, nənə mhəpwəh nukurirəien nəmə asori me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_12","073_12_12","JHN","12","12","12","Kɨni rakwakwi irə, nərmama me nəha səməme həuvən tɨ nəveɡɨnien asori nəha Pasova həreɡi mə Iesu rauvehe ia Jerusalem. Nərmama me nəha həpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_13","073_12_13","JHN","12","13","13","Həuvehi nɨmwai nəmwɨr mhəuvehi mhəier ia taon mhəuvən mhətə in rauvehe ia suatuk, kamhəkwein əpwəmwɨs mə, “Səɡnəɡɨni Kumwesən! Səkwein amasan ia iəmə i rauvehe ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha! Səkwein amasan irə, in kiɡ səvəi nəkur Isrel!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_14","073_12_14","JHN","12","14","14","Iesu rətə kwəti toɡki riti nənə rəkure irə. Nəri nəha ramesi pen nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan. Rɨni iamɨnhi irə mɨnuə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_15","073_12_15","JHN","12","15","15","“Nəkur Saeon tihəpwəh nehekɨrien. Hətə ro kiɡ səkɨmiaha rauvehe, maməkure ia kwəti toɡki riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_16","073_12_16","JHN","12","16","16","Ia nəpɨn nəha nərmama me səvəi Iesu həreirei nɨpwrai narimnari me i. Mətə kurirə irə, kuvehi utə raka Iesu revən fwe ia neiai, rerɨnraha rɨrhi mə kɨmərai pen narimnari me i ia Nəkukuə Ikinan raməɡkiari irə. Rerɨnraha rɨrhi mwi mə nərmama me həno narimnari me i irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_17","073_12_17","JHN","12","17","17","Iesu rɨno Lasaros rətui mwi ia nemhəien səvənhi. Nərmama me nəha səməme kamhərer irəha min ia nəpɨn nəha in rɨnəkwein Lasaros irə mə trier ia nɨpəɡi kəruəterei irəha kamhərɨpɨn mamhəni irapw nəfe irəha hənətoni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_18","073_12_18","JHN","12","18","18","Nərmama həpɨk hənuə tuhətoni Iesu tɨ nəri nə mə irəha kamhəreɡi mə in rɨno nɨmtətien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_19","073_12_19","JHN","12","19","19","Ro iamɨnhi irə Farisi me kamhəni pen tɨ nirəha me i mə, “Hətoni ro, kɨtaha ko səpko anan mhə nari riti! Təkwtəkwuni nəha nərmama me pam kamhəkurirə in!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_20","073_12_20","JHN","12","20","20","Nəkur Kris me nepwɨn nəha ikɨn kamhəfwaki irəha nərmama me nəha səməme həməutə pen fwe Jerusalem tɨ nəveɡɨnien asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_21","073_12_21","JHN","12","21","21","Nəkur Kris me nəha həuvehe tɨ Filip. (Filip imwəni fwe Petsaeta ia tənə Kalili.) Həuvehe mhəni pen tukwe in mə, “Iəmə asori. Kɨmaha iahokeikei mə tahətoni Iesu.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_22","073_12_22","JHN","12","22","22","Ro iamɨnhi irə Filip revən mɨni pen tɨ Antru, nənə rouevən rouni pen tɨ Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_23","073_12_23","JHN","12","23","23","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Təkwtəkwuni nəha nəpɨn sə Kumwesən truvehi utə nəɡhi Iəməti Iərmama irə ruvəuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_24","073_12_24","JHN","12","24","24","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i. Nuni nari riti ko rɨpkukuə mhə kwənkwan trɨni mɨnuə rɨpkukupwən mhə mɨmwei irapw ia tɨprənə memhə. Mətə mə remhə trukuə kwənkwan rɨpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_25","073_12_25","JHN","12","25","25","Iərmama sə rokeikei pɨk nɨmɨruien səvənhi trarfai irə, mətə iərmama sə rəmwəki nɨmɨruien səvənhi ia tɨprənə i in trəkwtəmhiri nɨmɨruien səvənhi mamevən muvehi nɨmɨruien rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_26","073_12_26","JHN","12","26","26","Iərmama sə ramo tukwini nari miou traməkeikei mukurirə iou. Nənə kwopun pəku iakamarə ikɨn iərmama sə ramo tukwini nari miou in mwi trarə ikɨn. Iərmama sə ramo tukwini nari miou Tata Kumwesən trɨsiai in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_27","073_12_27","JHN","12","27","27","Təkwtəkwuni nəha iakreɡi rərəha anan. Nənə takəfni mwi irə? Ko iakɨni mə ‘Tata uvehi raka nəmisəien sə rauvehe tukw iou’? Rekəm, kwa in nə iakɨməuvehe tukwe mə nəpɨn i treste iou iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_28","073_12_28","JHN","12","28","28","Tata uvehi utə nəɡhɨm!” Təkwtəkwuni a mwi kreɡi nəɡkiariien riti ruku pen ia neiai muvehe. Nəɡkiariien nəha rɨni mə, “Iou iakuvəuvehi utə raka nəɡhɨk, nənə təkwtəkwuni nəha takuvehi utə mwi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_29","073_12_29","JHN","12","29","29","Nərmama səməme kamhərer ipaka tukwe həreɡi həni mə, “Kwa karuəruə!” Nepwɨn həni mə, “Aɡelo riti rəɡkiari pen min.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_30","073_12_30","JHN","12","30","30","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “nəɡkiariien nəha rɨpkuvehe mhə mə iou takreɡi. Mətə ruvehe mə kɨmiaha tihəreɡi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_31","073_12_31","JHN","12","31","31","Təkwtəkwuni nəha rɨno nəpɨn sə Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me kamo ia tɨprənə i. Təkwtəkwuni nəha in trəkoui irapw Setan sə ramərɨmənu ia tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_32","073_12_32","JHN","12","32","32","Nənə iou, nəpɨn kuvehi utə iou iakaraka ia tɨprənə, takvi pehe nərmama pam həuvehe tukw iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_33","073_12_33","JHN","12","33","33","Iesu rɨni nəɡkiariien i mani əuenhɨn mə trəfemhə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_34","073_12_34","JHN","12","34","34","Ro pen nərmama həni pen tukwe in mə, “Kɨmaha iahəuvəreɡi raka ia Loa səkɨtaha mə nəpɨn Kristo truvehe in tramarə rerɨn. Rəfo ikani mə tukuvehi utə Iəməti Iərmama? Sin nəha Iəməti Iərmama nəha?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_35","073_12_35","JHN","12","35","35","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nukuraanien sə raməhiəpwɨn kɨmiaha trarə nəpɨn ouihi a mwi kɨmiaha min. Havən nəpɨn nukuraanien i ramarə ihi kɨmiaha min, kamo nəpitəvien ruvehe mousəman kɨmiaha. Iərmama sə ramavən ia nəpitəvien rɨreirei kwopun ramevən ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_36","073_12_36","JHN","12","36","36","Nəpɨn nukuraanien i ramarə ihi kɨmiaha min, tihəni nɨpərhienien irə. Ia suatuk nəha kɨmiaha tihəuvehe mho nɨpwnəti nukuraanien ia kɨmiaha.” Nəpɨn Iesu rɨni pam nəɡkiariien me i, in rəpwəh irəha, mevən mərkwafə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_37","073_12_37","JHN","12","37","37","Iesu rɨno auər a nɨmtətien me rɨpɨk ia nəmri nəkur Isrel mətə irəha həpkɨni mhə nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_38","073_12_38","JHN","12","38","38","Noien i rier pehe iamɨnhi mə nəɡkiariien i Profet Aesea rɨməni fwe kupwən truvehe mukuə irə. In rɨməni iamɨnhi irə mɨnuə, “Iərɨmənu. Sin rɨni nɨpərhienien ia nəɡkiariien səkɨmaha? Iərɨmənu ro pui nɨskaiien səvənhi m sin?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_39","073_12_39","JHN","12","39","39","Ro iamɨnhi irə irəha ko həpkɨni mhə nɨpərhienien ia Iesu tɨ nəri nə mə Profet Aesea rɨməni mwi mɨnuə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_40","073_12_40","JHN","12","40","40","“Kumwesən rɨno nənimenraha rɨfwə, nənə məsisəɡ ia nətərɨɡien səvənraha. In rɨno iamɨnhi kamo irəha hətə nari ia nənimenraha, mhəukurən nari ia rerɨnraha, mhərərɨɡ, nənə tako irəha həuvehe mhəsanɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_41","073_12_41","JHN","12","41","41","Profet Aesea rɨməni nəɡkiariien me i tɨ nəri nə mə in rɨnətoni nasoriien səvəi Iesu, nənə məɡkiari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_42","073_12_42","JHN","12","42","42","Mətə pərhien nəmə asori me həpɨk kwopti irəha mwi həni nɨpərhienien ia Iesu. Mətə tɨ nəri nə mə kamhəhekɨr Farisi me, həpwəh nɨni irapwien. Irəha həpwəh nokeikeiien mə Farisi me tuhərhi irapw irəha ia nimwəfwaki səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_43","073_12_43","JHN","12","43","43","Nəmə asori me i hokeikei mə nərmama tuhaməmwur ia nəɡnəɡɨniien irəha. Irəha hokeikei sə nəha məpi raka mə Kumwesən trəɡnəɡɨni irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_44","073_12_44","JHN","12","44","44","Ia nəpɨn nəha Iesu rəkwein əpwəmwɨs, mɨni mə, “Iərmama sə rani nɨpərhienien ia nirak, rɨpkɨni əpa mhə nɨpərhienien ia nirak, mətə rani nɨpərhienien ia Iəmə sə rɨnərhi pehe iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_45","073_12_45","JHN","12","45","45","Nənə iərmama sə ramətə iou, ramətə mwi Iəmə sə rɨnərhi pehe iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_46","073_12_46","JHN","12","46","46","Iou iakɨməuvehe ia tɨprənə i iakəmwhen ia nukuraanien. Ro iamɨnhi irə, iərmama sə rani nɨpərhienien ia nirak trɨpkarə mhə ia nəpitəvien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_47","073_12_47","JHN","12","47","47","Iərmama sə ramreɡi nəɡkiariien me səiou, məpwəh noien nəfe iakani, tapkərpwɨn mhə noien ərəha səvənhi. Iou iapkuvehe mhə ia tɨprənə i mə takərpwɨn noien ərəha səvəi nərmama, mətə iakuvehe mə takuvehimɨru irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_48","073_12_48","JHN","12","48","48","Mətə iərmama sə rauvei pehe təkutan miou, məpwəh mwi nɨniien nɨpərhienien ia nəɡkiariien me səiou, nari riti nəha ikɨn tukərpwɨn pen min tukwe. Ia nəpɨn sampam tukərpwɨn pen min tɨ nəri nə mə rɨni nəri auər a ia nəɡkiariien səiou sə iakɨməni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_49","073_12_49","JHN","12","49","49","Tro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəɡkiariien me i səiou rɨpkuku pehe mhə ia nirak a. Mətə Tata Kumwesən sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe, in nə rɨməni pehe nəkwan tukw iou i mə nəfe noien səvəi nəɡkiariien takesi pen mɨne nəfe nəɡkiariien takɨni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN12_50","073_12_50","JHN","12","50","50","Nənə iakukurən mə nəɡkiariien i səvənhi in nə nukune nɨmɨruien rerɨn. Ro iamɨnhi irə nəfe iakani, mani makurirə a nəfe nəɡkiariien Tata Kumwesən rɨməni pehe tukw iou i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_1","073_13_1","JHN","13","1","1","Trakwakwi tuko nəveɡɨnien asori nəha Pasova. Iesu rukurən mə nəpɨn səvənhi ruvəuvehe ipaka na trəpwəh tɨprənə i mevən tɨ Tata Kumwesən. Nəpɨn me in ramokeikei nərmama me səvənhi səməme kamharə ia tɨprənə i, mamokeikei irəha nəpɨn me meste pehe nəpɨn in tremhə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_2","073_13_2","JHN","13","2","2","Ia nəruarəv Iesu mɨne nərmama me səvənhi kamhani pəri nari. Setan rɨnəmri pen raka nətərɨɡien riti ia reri Jutas Iskariot, tɨni Saemon, mə truvei pen Iesu ia rəɡi nərmama səməme haməmwəki in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_3","073_13_3","JHN","13","3","3","Iesu rukurən mə Tata Kumwesən ruvəuvei pen raka narimnari me pam ia rəɡɨn. In rukurən mwi mə fwe kupwən in rəpwəh Kumwesən muvehe, nənə təkwtəkwuni in trɨrərɨɡ mevən mwi tɨ Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_4","073_13_4","JHN","13","4","4","Ro iamɨnhi irə in rɨskəmter ia kwopun nəha kamhani pəri nari ikɨn, muvehi raka karkahu səvənhi, nənə muvehi tɨnari riti mwi kamərai raka nəpwtɨɡien irə, mətoti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_5","073_13_5","JHN","13","5","5","Mətoti pam, mɨvi pen nui ia nari kamaikuas ia nɨsui iərmama irə, nənə mɨnamaikuas ia nɨsui nərmama me səvənhi, nənə mamrai raka nəpwtɨɡien ia tɨnari sə in rɨnətoti irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_6","073_13_6","JHN","13","6","6","Nəpɨn in ruvehe tɨ Saemon Pita, Pita rɨni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu. Ikuə tikaikuas mwi ia nɨsuk mi?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_7","073_13_7","JHN","13","7","7","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Nəri i iakamo ikreirei təkwtəkwuni, mətə kurirə ikɨn tikukurən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_8","073_13_8","JHN","13","8","8","Mɨreɡi Pita rɨni pen tukwe in mə, “Rekəm. Ko iakəpwəh nəseniien ik ikaikuas ia nɨsuk mi ia nəpɨn riti.” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Mə iapkaikuas mhə ia niram, tukəpwəh nɨniien mwi mə ik iərmama riti səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_9","073_13_9","JHN","13","9","9","Mɨreɡi Saemon Pita rɨni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu. Mə ro iamɨnhi irə, tikəpwəh naikuas əpaien ia nɨsuk mi, mətə tikaikuas mwi ia tɨpaɡe rəɡɨk mi mɨne nukwənek.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_10","073_13_10","JHN","13","10","10","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Iərmama sə rɨnaru raka traru mwi tɨ nəfe? Nɨpwran rɨnəmher pam raka, mətə nɨsun mi əpa traməkeikei maikuas mwi ia nirau. Kɨmiaha hiənəmher raka, mətə rɨpko mhə kɨmiaha pam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_11","073_13_11","JHN","13","11","11","Iesu ruvəukurən raka sin ia nirəha truvei pen in ia rəɡi nərmama səməme haməmwəki in. Ro pen in rɨni ianhi mə, “Rɨpko mhə kɨmiaha pam hiəmher.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_12","073_13_12","JHN","13","12","12","Nəpɨn Iesu raikuas pam ia nɨsunraha, rarkahu mwi karkahu səvənhi, mevən mwi məkure ia təmwhekɨn, nənə mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiəukurən nɨpwrai nəri i iako m kɨmiaha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_13","073_13_13","JHN","13","13","13","Kɨmiaha hiaməkwein iou mə ‘Iahatən’ mɨne ‘Iərɨmənu.’ Nənə hiaməni atukwatukw a, tɨ nəri nə mə nɨpərhienien iou Iahatən səkɨmiaha mɨne Iərɨmənu səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_14","073_13_14","JHN","13","14","14","Ro iamɨnhi irə mə iou iakɨnaikuas ia nɨsumiaha iamɨnhi, ramasan mə kɨmiaha mwi tihaikuas ia nɨsumiaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_15","073_13_15","JHN","13","15","15","Iou iako noien i mahatən kɨmiaha irə mə kɨmiaha tiho rəmwhen iou iakɨno m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_16","073_13_16","JHN","13","16","16","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i. Iərmama sə ramo tukwini nari rɨpkasori mhə ia iəmə asori səvənhi. Iərmama sə kamərhi in tɨ nuvehiien nəɡkiariien in rɨpkasori mhə ia iərmama sə ramərhi in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_17","073_13_17","JHN","13","17","17","Təkwtəkwuni nəha kɨmiaha hiəukurən amasan narimnari me i, ro iamɨnhi irə trɨni mɨnuə hio iamɨnha irə, kɨmiaha rerɨmiaha traɡien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_18","073_13_18","JHN","13","18","18","“Iou iapkəɡkiari mhə ia kɨmiaha pam. Iakukurən amasan səməme iakɨnərpwi rəɡɨk ia nirəha. Mətə nəɡkiariien i ia Nəkukuə Ikinan traməkeikei muvehe mukuə. Rɨni mə, ‘Iərmama sə kupwən iarouəni nari kɨmrau min, mətə təkwtəkwuni nəha in ruvəuvehe mɨnəmwəki iou.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_19","073_13_19","JHN","13","19","19","Iou iakani irapw nəri i tukumiaha təkwtəkwuni, nəpɨn rəpwəh ihi nier peheien. Mətə nəpɨn trier pehe irə, nənə kɨmiaha tihəni nɨpərhienien ia nirak mə iou i in i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_20","073_13_20","JHN","13","20","20","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i. Iərmama sə raməsevər ia rerɨn tɨ iərmama riti səiou sə takərhi pen i rəmwhen mə raməsevər mwi ia rerɨn tukw iou. Nənə iərmama sə raməsevər ia rerɨn tukw iou rəmwhen mə raməsevər mwi ia rerɨn tɨ Kumwesən sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_21","073_13_21","JHN","13","21","21","Nəpɨn Iesu rɨni pam nəɡkiariien me nəha, rɨreɡi rərəha fwe ia rerɨn, mɨni irapw mə, “Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə kɨmiaha riti truvei pen iou ia rəɡi nərmama səməme kamhəmwəki iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_22","073_13_22","JHN","13","22","22","Nənə nərmama me səvənhi həti pen mhətoni irəha me, mhəreirei mə Iesu rani sin. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_23","073_13_23","JHN","13","23","23","Irəha riti Iesu rokeikei pɨk, in raməkure ipaka tɨ Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_24","073_13_24","JHN","13","24","24","Ro pen Saemon Pita ruini pen kənkapwə min mə trəres ro Iesu mə iərmama sin nəha in rani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_25","073_13_25","JHN","13","25","25","Ro iamɨnhi irə iərmama nəha rəkure pəpən ipaka tɨ Iesu, məres in mə, “Iərɨmənu, sin nəha ikani?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_26","073_13_26","JHN","13","26","26","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Iərmama sə takəkwsen bred meitesi ia nɨse nari muvei pen min, iərmama nəha i nəha.” Nənə in ruvehi nɨpəri bred riti, meitesi ia nɨse nari, muvei pen m Jutas tɨni Saemon Iskariot. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_27","073_13_27","JHN","13","27","27","Nənə Jutas ruvehi bred, təkwtəkwuni a mwi Setan ruvnimwə ia rerɨn. Nənə Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Nəfe nəha ikuə tiko, iko akwauakw.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_28","073_13_28","JHN","13","28","28","Iesu rɨni nəɡkiariien nəha tɨ Jutas, mətə nərmama me nəha kamhani pəri nari irəha min həreirei mə rɨni pen tɨ nəfe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_29","073_13_29","JHN","13","29","29","Nepwɨn rerɨnraha rɨrhi mə rosi Iesu rɨməni pen tukwe in mə trevən muvehi nəmri nəveɡɨnien riti uə trevən muvei pen mane nepwɨn m nərmama nautə səvənraha riwən. Rerɨnraha rɨrhi iamɨnhi tɨ nəri nə mə Jutas ramətui tɨ tənərɨpw sə irəha kamhəvai pen mane me səvənraha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_30","073_13_30","JHN","13","30","30","Ro iamɨnhi irə nəpɨn Jutas ruvehi raka bred, rərer, mier akwauakw a. Ia nəpɨn nəha ruvəpitəv. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_31","073_13_31","JHN","13","31","31","Nəpɨn Jutas ruvəier raka, Iesu rɨni mə, “Təkwtəkwuni nəha rɨno nəpɨn sə tukuvehi utə nəɡhi Iəməti Iərmama irə, nənə na in truvehi utə nəɡhi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_32","073_13_32","JHN","13","32","32","Trɨni mɨnuə in ruvehi utə nəɡhi Kumwesən, Kumwesən in mwi truvehi utə in revən marə irau min. In tro təkwtəkwuni a mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_33","073_13_33","JHN","13","33","33","Nɨpwnətɨk me. Ko iapkarə əpwəmwɨs mhə kɨtaha m kɨmiaha. Kɨmiaha tihəpkətui iou, mətə takɨni pehe mwi nəɡkiariien kuatia a m kɨmiaha nəha təkwtəkwuni sə iakɨməni pen m nəmə asori me səvəi nəkur Isrel fwe kupwən. Iakɨməni pen tɨ nirəha i mə, ‘Kɨmiaha ko hiəpkəuvən mhə nəha kwopun iakamevən ikɨn.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_34","073_13_34","JHN","13","34","34","Nəɡkiariien vi riti takuvei pehe m kɨmiaha təkwtəkwuni mə tiho. Kɨmiaha tihaməkeikei mhokeikei kɨmiaha me. Rəmwhen iou iakokeikei kɨmiaha ia noien a mwi nəha kɨmiaha tihaməkeikei mhokeikei kɨmiaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_35","073_13_35","JHN","13","35","35","Trɨni mɨnuə kɨmiaha hiokeikei kɨmiaha me iamɨnhi irə, nərmama me pam tuhəukurən mə kɨmiaha nərmama me səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_36","073_13_36","JHN","13","36","36","Nənə Saemon Pita rəres pen in mə, “Iərɨmənu, tikevən pəku?” Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Kwopun pəku iakamevən ikɨn nəha təkwtəkwuni, ko ipkukurirə mhə iou mətə kurirə irə tipkukurirə iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_37","073_13_37","JHN","13","37","37","Mɨreɡi Pita rɨni mə, “Iərɨmənu takəpwəh nukurirəien ik nəha təkwtəkwuni tɨ nəfe? Iou rerɨk raɡien a mə takemhə tukw ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN13_38","073_13_38","JHN","13","38","38","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Ikɨni mə rerɨm raɡien a mə tikemhə tukw iou? Iakani nɨpərhienien tukw ik i kurirə rəiə rakaka tikɨni m kahar mə ikreirei iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_1","073_14_1","JHN","14","1","1","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mɨnuə, “Rerɨmiaha rəpwəh nəpouien. Kɨmiaha tihaməkeikei mhəni nɨpərhienien ia Kumwesən, mhəni mwi nɨpərhienien ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_2","073_14_2","JHN","14","2","2","Ia nəkwai nimwə səvəi Tata səiou nəkwan rɨpɨk. Iakɨnamevən takəpnəpenə ia kwopun riti səkɨmiaha. Nəɡkiariien i ro nɨpərhienien. Mə neikuəien ko iakəpwəh nɨniien tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_3","073_14_3","JHN","14","3","3","Takevən məpnəpenə ia kwopun riti səkɨmiaha, məpnəpenə pam nənə mɨrərɨɡ pehe mwi mɨpeki pehe kɨmiaha ia nirak mə kɨmiaha tiharə ia kwopun iakamarə ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_4","073_14_4","JHN","14","4","4","Kwopun nəha iakamevən ikɨn kɨmiaha hiəuvəukurən raka suatuk səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_5","073_14_5","JHN","14","5","5","Mɨreɡi Tomas rɨni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu. Kɨmaha iahəreirei kwopun nəha ikamevən ikɨn. Tahəfukurən suatuk ramevən ia kwopun nəha?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_6","073_14_6","JHN","14","6","6","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Iou suatuk. Iou nɨpərhienien. Iou nɨmɨruien. Iərmama riti ko rɨpkevən atukw mhə tɨ Tata Kumwesən trɨni mɨnuə iou iapkuvehi mhə in mevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_7","073_14_7","JHN","14","7","7","Trɨni mɨnuə kɨmiaha hiəukurən iou, tihəukurən mwi səiou Tata. Təkwtəkwuni mamevən hiəuvəukurən raka in, mhənətoni raka in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_8","073_14_8","JHN","14","8","8","Mɨreɡi Filip rɨni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu. Ahatən ro Tata Kumwesən pwəh kɨmaha iahətoni. Nəri nə in nə kɨmaha iahokeikei.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_9","073_14_9","JHN","14","9","9","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Filip, iakɨnarə tui kɨtaha m kɨmiaha, mətə ikamreirei ihi iou? Iərmama sə ramətoni iou, ramətoni Tata səiou. Rəfo ikɨni mə ‘Ahatən ro Tata Kumwesən pwəh kɨmaha iahətoni’? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_10","073_14_10","JHN","14","10","10","Kwa iou nə ia Tata Kumwesən, Tata Kumwesən in i ia nirak. Ipkɨni mhə nɨpərhienien irə uə? Nəɡkiariien me i səməme iakani pehe tukumiaha i rɨpko mhə nəɡkiariien atukw səiou, mətə Tata Kumwesən ia nirak ramo wok me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_11","073_14_11","JHN","14","11","11","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihaməkeikei mhəni nɨpərhienien ia nirak nəpɨn iakɨni iamɨnhi irə mɨnuə ‘Iou nə ia Tata Kumwesən, Tata Kumwesən in i ia nirak.’ Mə rekəm tihaməkeikei mhəni nɨpərhienien ia nirak tɨ nəri nə mə hiamətoni wok me i iakamo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_12","073_14_12","JHN","14","12","12","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i iərmama sə rani nɨpərhienien ia nirak, in mwi tro wok me i iakamo. Ouəh pərhien in tro wok asori me məpi raka wok me i iakamo tɨ nəri nə mə iakamevən tɨ Tata Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_13","073_14_13","JHN","14","13","13","Nəfe nari kɨmiaha tihəres ia nəɡhɨk, iou tako mə wok me i Tɨni Kumwesən ramo truvehi utə nəɡhi Tata səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_14","073_14_14","JHN","14","14","14","Trɨni mɨnuə hiəres nari riti miou ia nəɡhɨk, iou tako.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_15","073_14_15","JHN","14","15","15","“Trɨni mɨnuə kɨmiaha hiokeikei iou, tihaməkeikei mho nəɡkiariien me səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_16","073_14_16","JHN","14","16","16","Nənə takəres Tata Kumwesən, nənə in truvei pehe Iasitu riti mwi m kɨmiaha in trarə rerɨn kɨmiaha min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_17","073_14_17","JHN","14","17","17","Iasitu nə in nə Nənɨmwɨn nə nukune nɨpərhienien. Nərmama səvəi tɨprənə i ko həpkuvehi mhə Nənɨmwɨn nə tɨ nəri nə mə irəha həpkətoni mhə, mhəreirei in. Mətə kɨmiaha hiəukurən in, tɨ nəri nə mə in ramarə kɨmiaha min nənə trɨpkarə ia rerɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_18","073_14_18","JHN","14","18","18","Iou tapkəpwəh mhə kɨmiaha rəmwhen ia nəkwərhakwərha kemhə təni irəha. Takrərɨɡ mwi tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_19","073_14_19","JHN","14","19","19","Trɨpko mhə tui nərmama səvəi tɨprənə i tuhəpkətoni mhə iou, mətə kɨmiaha tihətoni iou. Nənə tɨ nəri nə mə iou iakamɨru, kɨmiaha mwi tihəmɨru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_20","073_14_20","JHN","14","20","20","Tro nəpɨn səvəi narimnari me i, nənə kɨmiaha tihəukurən mə iou nə ia Tata səiou, kɨmiaha i ia nirak, nənə iou nə ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_21","073_14_21","JHN","14","21","21","Iərmama sə ruvəreɡi raka nəɡkiariien me səiou, trɨni mɨnuə ramo nəɡkiariien me nəha, in nəha iərmama sə rokeikei pərhien iou. Iərmama sə rokeikei pərhien iou iamɨnhi irə, səiou Tata trokeikei in, nənə iou mwi takokeikei in, mo pui pen iou min.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_22","073_14_22","JHN","14","22","22","Mɨreɡi Jutas (rɨpko mhə Jutas Iskariot) rəres pen Iesu i mə, “Iərɨmənu. Tikəfo mo pui ik m kɨmaha əpa, mətə tikəpwəh no puien ik m nərmama səvəi tɨprənə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_23","073_14_23","JHN","14","23","23","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Trɨni mɨnuə iərmama riti rokeikei iou, in tro nəɡkiariien səiou, nənə səiou Tata trokeikei in, kɨmrau Tata səiou tarouvehe tukwe, iarauo rukwənu səkɨmrau mhararə kɨmrahar min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_24","073_14_24","JHN","14","24","24","Iərmama sə rəpwəh nokeikeiien iou, in trəpwəh noien nəɡkiariien me səiou. Nəɡkiariien i sə hiamreɡi rɨpko mhə nəɡkiariien atukw səiou, mətə in i nəɡkiariien səvəi Tata Kumwesən sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_25","073_14_25","JHN","14","25","25","Narimnari me i iakani irapw tukumiaha i nəpɨn iakamarə ihi kɨtaha m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_26","073_14_26","JHN","14","26","26","Mətə Nənɨmwɨn Ikinan i in Iasitu sə Tata Kumwesən trərhi pehe i ia nəɡhɨk, in trahatən kɨmiaha ia narimnari me pam. In tro rerɨmiaha ramrhi narimnari me i iakani pehe tukumiaha mə kɨmiaha tihəpwəh nenouenouien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_27","073_14_27","JHN","14","27","27","Na takəpwəh kɨmiaha, mətə iakəmri nəmərinuien tramarə tukumiaha. Nəmərinuien i səiou sə iakauvei pehe rɨpkəmwhen mhə ia nəmərinuien sə nərmama səvəi tɨprənə i tuhəuvei pehe. Rerɨmiaha rəpwəh nəpouien, məpwəh nehekɨrien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_28","073_14_28","JHN","14","28","28","Kɨmiaha hiəuvəreɡi raka nəɡkiariien səiou. Iakɨməni pehe tukumiaha i mə, ‘Iou tapkəpwəh kɨmiaha, mətə kurirə takrərɨɡ pehe tukumiaha.’ Trɨni mɨnuə hiokeikei pərhien iou, nənə rerɨmiaha traɡien a mə tihətoni iou iakamevən tɨ Tata Kumwesən, tɨ nəri nə mə in rasori məpi raka iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_29","073_14_29","JHN","14","29","29","Iou iakani pehe raka narimnari me i tukumiaha nəha təkwtəkwuni kurirə həier pehe, ro iamɨnhi nəpɨn həier pehe tihəni nɨpərhienien ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_30","073_14_30","JHN","14","30","30","Ko iapkəɡkiari əpwəmwɨs mhə m kɨmiaha nəha təkwtəkwuni tɨ nəri nə mə Setan i iərɨmənu səvəi tɨprənə i rɨnauvehe. In rɨpkasori mhə ia nirak, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN14_31","073_14_31","JHN","14","31","31","mətə nərmama səvəi tɨprənə i tuhaməkeikei mhəukurən mə iakokeikei Tata Kumwesən ro pen iakamesi pen atukwatukw nəfe nəɡkiariien sə in rɨməni pehe tukw iou i mə tako. Həuvehe pwəh saraka ia kwopun i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_1","073_15_1","JHN","15","1","1","“Iou iakəmwhen ia nukune nei nəha krep sə ro nɨpərhienien i. Səiou Tata in rəmwhen ia iərmama sə raməpərhi nei nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_2","073_15_2","JHN","15","2","2","Rəɡi nei me pam səməme həpkukuə mhə in ramərai raka irəha. Rəɡi nei me pam səməme kamhəukuə in raməpərhi amasan mə trukuə kwənkwan rɨpɨk mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_3","073_15_3","JHN","15","3","3","Kɨmiaha hiəmwhen ia rɨɡi nei nəha, nənə iakɨnəpərhi raka kɨmiaha ia nəɡkiariien me səməme iakani pehe tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_4","073_15_4","JHN","15","4","4","Tihəpwit əknekɨn ia nirak, nənə iou takəpwit əknekɨn ia kɨmiaha. Rɨɡi nei ko rəpwəh nukuəien trɨni mɨnuə rɨpkərer əknekɨn mhə ia nɨpren. Ia noien nəha rəmwhen a mwi nɨmɨruien səkɨmiaha ko rɨpkukuə mhə kwənkwan trɨni mɨnuə hiəpwəh nəpwit əknekɨnien ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_5","073_15_5","JHN","15","5","5","Iou i, iou nukune nei nəha krep. Kɨmiaha nə rəɡrəɡɨn me. Iərmama sə rəpwit əknekɨn ia nirak, nənə iakəpwit əknekɨn irə, iərmama i in trukuə kwənkwan me rɨpɨk. Mətə kɨmiaha ko hiəpko mhə nari riti trɨni mɨnuə hiəpkəpwit əknekɨn mhə ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_6","073_15_6","JHN","15","6","6","Iərmama sə rɨpkəpwit əknekɨn mhə ia nirak in rəmwhen ia rɨɡi nei riti sə kɨnərai raka ruvɨmhiə. Rɨɡi nei me səməme həuvəmhiə iamɨnhi, tukɨpeki irəha kərki pen irəha ia napw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_7","073_15_7","JHN","15","7","7","Trɨni mɨnuə hiəpwit əknekɨn ia nirak, nənə nəɡkiariien me səiou ramarə ia rerɨmiaha, nəfe hiokeikei, hiəukurən nəresien, nənə tuko m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_8","073_15_8","JHN","15","8","8","Nɨmɨruien səkɨmiaha traməkeikei mukuə kwənkwan me rɨpɨk. Nərmama me tuhətoni mhəukurən mə pərhien kɨmiaha i nərmama me səiou. Ia noien nəha tihəuvehi utə nəɡhi Tata səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_9","073_15_9","JHN","15","9","9","Iakokeikei kɨmiaha rəmwhen Tata Kumwesən rokeikei iou. Həpwit əknekɨn ia nokeikeiien səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_10","073_15_10","JHN","15","10","10","Trɨni mɨnuə hiamo nəɡkiariien me səiou, nənə tihəpwit əknekɨn ia nokeikeiien səiou, rəmwhen iou iakɨno nəɡkiariien me səvəi Tata səiou maməpwit əknekɨn ia nokeikeiien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_11","073_15_11","JHN","15","11","11","Iakani irapw narimnari me i tukumiaha mə rerɨmiaha tramaɡien rəmwhen iou rerɨk ramaɡien, nənə naɡienien i səkɨmiaha trasori pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_12","073_15_12","JHN","15","12","12","Nəɡkiariien səiou sə iakani pehe tukumiaha i mə tiho ro iamɨnhi irə: Hokeikei kɨmiaha me rəmwhen iou iakokeikei kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_13","073_15_13","JHN","15","13","13","Samarə iərmama riti rəseni kousi əpune in mə nemhəien səvənhi truvehimɨru in me nepwɨn hiəukurən mə nokeikeiien riti mwi riwən rasori məpi raka nokeikeiien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_14","073_15_14","JHN","15","14","14","Trɨni mɨnuə hiamo narimnari me i iakani pehe tukumiaha, ramahatən mə iou me nepwɨn nə kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_15","073_15_15","JHN","15","15","15","Iou tapkəkwein mhə mwi kɨmiaha mə iotukwininari me səiou tɨ nəri nə mə iotukwininari rɨreirei narimnari me səməme iəmə asori səvənhi ramo. Mətə təkwtəkwuni nəha takəkwein kɨmiaha mə iou me nepwɨn tɨ nəri nə mə narimnari me pam səməme iakɨməreɡi səiou Tata ramɨni iakuvəni pehe raka tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_16","073_15_16","JHN","15","16","16","Kɨmiaha hiəpkukupwən mhə mhərpwi rəɡɨmiaha ia nirak, mətə iou iakukupwən mərpwi rəɡɨk ia kɨmiaha, muvehi utə kɨmiaha mə tihəuvən nɨmɨruien səkɨmiaha trukuə rəmwhen ia nei, nənə kwənkwamiaha trarə. Ro iamɨnhi irə trɨni mɨnuə hiəres nari riti m Tata Kumwesən ia nəɡhɨk, nənə in truvei pehe m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_17","073_15_17","JHN","15","17","17","Nəɡkiariien səiou sə iakani pehe tukumiaha i mə tiho ro iamɨnhi irə: Hokeikei kɨmiaha me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_18","073_15_18","JHN","15","18","18","“Trɨni mɨnuə nərmama səvəi tɨprənə i kamhəmwəki kɨmiaha, rerɨmiaha trɨrhi mə fwe kupwən irəha hənaməmwəki mwi iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_19","073_15_19","JHN","15","19","19","Trɨni mɨnuə kɨmiaha nərmama səvəi tɨprənə i, irəha tuhokeikei kɨmiaha tɨ nəri nə mə kɨmiaha nərmama me səvənraha. Mətə rɨpko mhə kɨmiaha nərmama səvəi tɨprənə i. Iou iakɨnərpwi rəɡɨk ia kɨmiaha mə kɨmiaha tiharaka ia nərmama səvəi tɨprənə i. Ro iamɨnhi irə nərmama səvəi tɨprənə i kamhəmwəki kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_20","073_15_20","JHN","15","20","20","Rerɨmiaha trɨrhi nəɡkiariien i iakuvəni raka tukumiaha i mə, ‘Iərmama sə ramo tukwini nari rɨpkasori mhə ia iəmə asori səvənhi.’ Irəha hənometə iou, ro iamɨnhi irə hiəukurən mə tuhometə mwi kɨmiaha. Irəha hənəpwəh noien nəɡkiariien me səiou, ro iamɨnhi irə hiəukurən mə tuhəpwəh mwi noien nəɡkiariien me səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_21","073_15_21","JHN","15","21","21","Nərmama me səvəi tɨprənə i tuho narimnari me i ia kɨmiaha tɨ nəri nə mə kɨmiaha i nərmama me səiou. Irəha tuhometə kɨmiaha tɨ nəri nə mə həreirei Iəmə sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_22","073_15_22","JHN","15","22","22","Trɨni mɨnuə iakəpwəh nuveheien məɡkiari mɨnraha, nərəhaien səvənraha triwən. Mətə təkwtəkwuni nəha iakuvəuvehe raka, ko həpkərkwafə mhə noien ərəha səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_23","073_15_23","JHN","15","23","23","Iərmama sə raməmwəki iou, in raməmwəki mwi səiou Tata. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_24","073_15_24","JHN","15","24","24","Iakɨno narimnari me i ia nənimenraha, narimnari me sə iərməpə riti ko rɨpko mhə. Trɨni mɨnuə iapko mhə iamɨnhi nərəhaien səvənraha triwən. Mətə təkwtəkwuni irəha hənətə raka iou, mamhəmwəki kɨmrau Tata səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_25","073_15_25","JHN","15","25","25","Mətə nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Loa səvənraha traməkeikei muvehe mukuə. Rɨni iamɨnhi irə mə, ‘Iou iapko mhə nari riti ia nirəha, mətə irəha həmwəki iou.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_26","073_15_26","JHN","15","26","26","Iasitu riti nəha ikɨn Tata Kumwesən truvei pehe iou takərhi pehe i tukumiaha. Iasitu nəha in nə Nənɨmwɨn nə nukune nɨpərhienien sə ramier ia Tata Kumwesən. Nəpɨn truvehe, trərer irapw məɡkiari ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN15_27","073_15_27","JHN","15","27","27","Nənə kɨmiaha mwi tihaməkeikei mhərer irapw mhəɡkiari ia nirak, tɨ nəri nə kɨtaha miou sənarə fwe ia nukune wok səiou muvehe meste pehe təkwtəkwuni.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_1","073_16_1","JHN","16","1","1","“Iakani pehe narimnari me i tukumiaha mə nahatətəien səkɨmiaha trəpwəh nɨmweiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_2","073_16_2","JHN","16","2","2","Irəha tuhəpkərhi irapw kɨmiaha ia nimwəfwaki me səvənraha. Pərhien nəpɨn nəha ikɨn rauvehe, nəpɨn nərmama tuhousi əpune kɨmiaha rerɨnraha rɨrhi mə kamho wok amasan riti səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_3","073_16_3","JHN","16","3","3","Irəha tuho noien me nəha tɨ nəri nə mə həreirei Tata səiou mhəreirei mwi iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_4","073_16_4","JHN","16","4","4","Mətə iou iakukupwən mɨni pehe narimnari me i tukumiaha mə nəpɨn tuko narimnari me i ia kɨmiaha nənə rerɨmiaha trɨrhi mə iakuvəni pehe raka tukumiaha. Iou iapkɨni pehe mhə narimnari me i tukumiaha fwe kupwən tɨ nəri nə mə iakɨnamarə kɨtaha m kɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_5","073_16_5","JHN","16","5","5","“Təkwtəkwuni nəha iakɨnamevən tɨ Iəmə sə rɨnərhi pehe iou iakuvehe, mətə kɨmiaha riti rɨpkəres mhə iou mə, ‘Ikamevən pəku?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_6","073_16_6","JHN","16","6","6","Tɨ nəri nə mə iakani pehe narimnari me i tukumiaha, rerɨmiaha rəmisə pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_7","073_16_7","JHN","16","7","7","Mətə iakani nɨpərhienien tukumiaha i ramasan pɨk tukumiaha mə takevən. Trɨni mɨnuə iapkevən mhə, nənə Iasitu trɨpkuvehe mhə tukumiaha. Mətə trɨni mɨnuə iakevən, nənə takərhi pehe in ruvehe tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_8","073_16_8","JHN","16","8","8","Nənə nəpɨn in truvehe, tro pui nərmama səvəi tɨprənə i hətə sas narimnari me ia nɨkaren səvəi noien ərəha, noien atukwatukw, mɨne nərpwɨnien noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_9","073_16_9","JHN","16","9","9","In tro pui irəha hətə sas narimnari ia nɨkaren səvəi noien ərəha tɨ nəri nə mə irəha həpwəh nɨniien nɨpərhienien ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_10","073_16_10","JHN","16","10","10","In tro pui irəha hətə sas narimnari ia nɨkaren səvəi noien atukwatukw, tɨ nəri nə mə iakamevən tɨ Tata Kumwesən, nənə kɨmiaha tihəpkətə mhə mwi iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_11","073_16_11","JHN","16","11","11","In tro pui irəha hətə sas narimnari me ia nɨkaren səvəi nərpwɨnien noien ərəha tɨ nəri nə mə Setan sə ramərɨmənu ia tɨprənə i, Kumwesən ruvəni raka mə trərpwɨn noien ərəha səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_12","073_16_12","JHN","16","12","12","Narimnari me rɨpɨk mwi nəha ikɨn takɨni pehe tukumiaha. Mətə ko hiəpkreɡi pam mhə nəha təkwtəkwuni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_13","073_16_13","JHN","16","13","13","Nəpɨn Nənɨmwɨn i in nukune nɨpərhienien truvehe, in triri pen kɨmiaha ia nɨpərhienien me pam. In ko rɨpkɨni atukw a mhə nəɡkiariien səvənhi, mətə nəfe nəɡkiariien in rɨreɡi in trɨni. Nənə in trɨni irapw tukumiaha narimnari me səməme tuhəpkuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_14","073_16_14","JHN","16","14","14","In truvehi nəfe səiou iakuvei pen min, nənə mɨni irapw tukumiaha i. Ia noien nəha in truvehi utə nəɡhɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_15","073_16_15","JHN","16","15","15","Narimnari me pam səvəi Tata Kumwesən, irəha narimnari me səiou. Ro pen iakani nəɡkiariien i mə, ‘In truvehi nəfe səiou iakuvei pen min, nənə mani irapw tukumiaha i.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_16","073_16_16","JHN","16","16","16","Trɨpko mhə tui hiəpwəh nətoniien iou, kurirə irə trɨpko mhə tui nənə hiətoni mwi iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_17","073_16_17","JHN","16","17","17","Iesu rɨni nəɡkiariien nəha nənə nərmama nepwɨn səvənhi kamhəres irəha me i mə, “Nəɡkiariien nəha nɨpwran rəfo irə? In rɨni pehe tukutaha i mə trɨpko mhə tui səpwəh nətoniien in, kurirə irə trɨpko mhə tui nənə sətoni mwi in. In rɨni mwi mə, ‘tɨ nəri nə mə iakamevən tɨ Tata Kumwesən.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_18","073_16_18","JHN","16","18","18","Ro iamɨnhi irə irəha kamhəni mə, “Nəɡkiariien i ‘trɨpko mhə tui,’ nɨpwran rəfo irə? Kɨtaha səreirei nəfe nəha in raməɡkiari irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_19","073_16_19","JHN","16","19","19","Iesu ruvəukurən raka mə irəha hokeikei mə tuhəres in nari riti, ro pen in rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Rəfo? Iou iakɨməni mə, ‘Trɨpko mhə tui hiəpwəh nətoniien iou, kurirə irə trɨpko mhə tui nənə hiətoni mwi iou.’ ?Hiaməres kɨmiaha me tɨ nɨpwrai nəɡkiariien i? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_20","073_16_20","JHN","16","20","20","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə kɨmiaha tihəreɡi rərəha mhasək, mətə nərmama səvəi tɨprənə i tuhaɡien. Kɨmiaha tihəreɡi rərəha anan, mətə nəmisəien səkɨmiaha truvsini pehe ia naɡienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_21","073_16_21","JHN","16","21","21","Nəpɨn pran sə rɨpəmpəm nəpɨn səvənhi rukwakwa mə trərhi tɨni, in trɨreɡi rərəha tɨ nəri nə mə rɨno nəpɨn səvənhi mə trɨreɡi nəmisəien ia nɨpwran. Mətə kurirə nəpɨn tɨni rɨnətui, nənə in renouenou ia nəmisəien nəha. In rerɨn ramaɡien pɨk, tɨ nəri nə mə tɨni rɨnətui pehe ia tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_22","073_16_22","JHN","16","22","22","Noien nəha rəmwhen a ia kɨmiaha. Təkwtəkwuni nəha rerɨmiaha rəmisə, mətə kurirə irə iou takətoni mwi kɨmiaha, nənə rerɨmiaha traɡien. Iərmama riti ko rɨpko mhə mwi rerɨmiaha rəpou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_23","073_16_23","JHN","16","23","23","Ia nəpɨn nəha sə truvehe, tihəpkəres mhə mwi nari riti miou. Iakani nɨpərhienien tukumiaha i trɨni mɨnuə hiəres Tata Kumwesən nari riti ia nəɡhɨk, in truvei pehe m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_24","073_16_24","JHN","16","24","24","Meste pehe təkwtəkwuni hiəpkəres mhə Tata Kumwesən nari riti ia nəɡhɨk. Ramasan mə hiəres. In truvei pehe nəfe nari hiaməres i mə rerɨmiaha traɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_25","073_16_25","JHN","16","25","25","Iou iakani narimnari me i tukumiaha ia nusipekɨnien me. Mətə nəpɨn nəha ikɨn sə truvehe iou takəpwəh mwi nəɡkiariien m kɨmiaha ia nusipekɨnien me, mətə takəɡkiari ia Tata Kumwesən m kɨmiaha ia noien riti sə kɨmiaha tihəukurən amasan in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_26","073_16_26","JHN","16","26","26","Ia nəpɨn nəha kɨmiaha tihəres ia nəɡhɨk. Həreɡi ro nəɡkiariien i sə iakani pehe tukumiaha. Iapkɨni mhə iamɨnhi irə mə iou takəɡkiari m Tata Kumwesən məres tukwini səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_27","073_16_27","JHN","16","27","27","Rekəm. Kwa Tata Kumwesən in rokeikei kɨmiaha tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiokeikei iou, nənə mamhəni nɨpərhienien mə iakuku pen tukwe in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_28","073_16_28","JHN","16","28","28","Pərhien iakuku pen tɨ Tata Kumwesən muvehe ia tɨprənə i. Nənə təkwtəkwuni takəpwəh tɨprənə i mɨrərɨɡ mevən tɨ Tata Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_29","073_16_29","JHN","16","29","29","Mɨreɡi nərmama me səvənhi həni mə, “Təkwtəkwuni ipkusipekɨn mhə. Ikani atukwatukw a tukumaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_30","073_16_30","JHN","16","30","30","Təkwtəkwuni kɨmaha iahəukurən mə ik ikukurən pam narimnari me. Iərmama riti trəres pehe nəresien riti tukw ik tɨ nəfe? Kurirə in rəres ik i, mətə ikuvəukurən raka nətərɨɡien səvənhi. Nəri i ro kɨmaha iahəni nɨpərhienien mə ikuku pen tɨ Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_31","073_16_31","JHN","16","31","31","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha mə, “Kɨmiaha hiəni nɨpərhienien ia nirak nəha təkwtəkwuni? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_32","073_16_32","JHN","16","32","32","Həreɡi ro, nəpɨn nəha rauvehe, ruvəuvehe raka, nəpɨn sə nərmama tuhərpwi kɨmiaha irə, hiaiu kɨrkɨri pam, mhəuvən kuatia kuatia imwəmiaha me, mhəpwəh əpa iou. Mətə ko iapkavən əpa mhə tɨ nəri nə mə kɨmrau səiou Tata. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN16_33","073_16_33","JHN","16","33","33","Iakuvəni raka narimnari me i tukumiaha mə in i ia nirak tihəuvehi nəmərinuien. Ia tɨprənə i tuko nəmisəien m kɨmiaha, mətə tihəpwəh nehekɨrien, iou iakuvəuvehi irapw raka nɨskaiien səvəi tɨprənə i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_1","073_17_1","JHN","17","1","1","Iesu rɨni pam nəɡkiariien me i, məkwətə ia nɨmaɡouaɡou, mɨni mə, “Tata, nəpɨn səiou ruvəuvehe raka. Uvehi utə nəɡhi nərɨm mə in mwi truvehi utə nəɡhɨm. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_2","073_17_2","JHN","17","2","2","Ikɨməuvehi pen nasoriien min mə trərɨmənu ia nərmama me pam, nənə muvei pen nɨmɨruien rerɨn m səməme ik ikɨməuvehi pen irəha min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_3","073_17_3","JHN","17","3","3","Nənə nɨmɨruien rerɨn i nɨpwran mə nərmama tuhəukurən ik Kumwesən əpa pərhien, mhəukurən mwi Iesu Kristo sə ikɨnərhi pehe i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_4","073_17_4","JHN","17","4","4","Iou iakuvəuvehi utə raka nəɡhɨm ia tɨprənə i, mo pam wok sə ikuvei pehe miou mə tako. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_5","073_17_5","JHN","17","5","5","Nənə təkwtəkwuni, Tata, uvehi utə iou iakuvehe marə krau mik. Uvei pehe nasoriien miou rəmwhen ia sə iakɨnauvehi kupwən krau mik nəpɨn tɨprənə ramiwən ihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_6","073_17_6","JHN","17","6","6","Nərmama me i səməme hənaraka ia nərmama səvəi tɨprənə, ikuvei pehe irəha miou, iou iakɨno pui pen raka nəɡhɨm mɨnraha. Kupwən irəha səim. Ikuvei pehe irəha miou, nənə irəha həno nəɡkiariien səim. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_7","073_17_7","JHN","17","7","7","Təkwtəkwuni nəha, irəha həukurən mə narimnari me pam səməme ikuvei pehe miou kamhəuku pehe tukw ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_8","073_17_8","JHN","17","8","8","Nəɡkiariien me səməme ikɨməni pehe tukw iou i, iou iakuvəni pen raka tɨ nirəha, nənə irəha həuvehi. Irəha həukurən mə iakɨməuku pehe pərhien tukw ik, nənə həni nɨpərhienien mə ik ikɨnərhi pehe iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_9","073_17_9","JHN","17","9","9","Iou iakaməfwaki tɨ nirəha. Iapkəfwaki mhə tɨ nərmama me səvəi tɨprənə, mətə iakaməfwaki tɨ nərmama me nəha səməme ikɨməuvehi pehe irəha miou, tɨ nəri nə mə irəha nərmama me səim. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_10","073_17_10","JHN","17","10","10","Nərmama me səiou irəha pam nə səim. Nərmama me səim irəha pam nə səiou. Nənə irəha həuvəuvehe raka mamhəuvehi utə nəɡhɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_11","073_17_11","JHN","17","11","11","Trɨpko mhə tui iakəpwəh narəien ia tɨprənə i, mauvehe tukw ik, mətə nərmama me i tuhamarə ia tɨprənə i. Tata Ikinan, tikətui amasan tɨ nirəha ia nəɡhɨm, nəhaɡ sə ikɨməseɡi pehe miou. Tiko iamɨnhi irə mə irəha tuhəuvehe mho kuatia rəmwhen krau krauo kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_12","073_17_12","JHN","17","12","12","Nəpɨn iakɨnamarə kɨmaha mɨnraha iakamətui amasan tɨ nirəha ia nəɡhɨm, nəhaɡ sə ikɨməseɡi pehe miou. Iou iakɨnərer tukuahaɡ tɨ nirəha, nənə irəha riti rəpwəh nərueiien. Iərmama kuatia a ia nirəha rəruei, in nəha iərmama sə tukouraha in mə nəɡkiariien ia Nəkukuə Ikinan truvehe mukuə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_13","073_17_13","JHN","17","13","13","Təkwtəkwuni iakɨnauvehe tukw ik, mətə iakamɨni nəɡkiariien me i nəpɨn iakamarə ihi ia tɨprənə mə irəha mwi rerɨnraha traɡien rəmwhen ia iou rerɨk ramaɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_14","073_17_14","JHN","17","14","14","Iou iakuvəuvei pen raka nəɡkiariien səim mɨnraha. Ro iamɨnhi irə nərmama səvəi tɨprənə kamhəmwəki irəha, tɨ nəri nə mə rɨpko mhə irəha nərmama səvəi tɨprənə rəmwhen a ia iou rɨpko mhə iou iərmama səvəi tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_15","073_17_15","JHN","17","15","15","Iapkəres mhə ik mə tikuvehi raka irəha ia tɨprənə i, mətə iakokeikei mə tikərəpinhə iəremhə ərəha nəha Setan mə in trəpwəh nevənien mouraha irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_16","073_17_16","JHN","17","16","16","Rɨpko mhə irəha nərmama səvəi tɨprənə rəmwhen a ia iou rɨpko mhə iou iərmama səvəi tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_17","073_17_17","JHN","17","17","17","Tiko nəɡkiariien səim kani mə nɨpərhienien rəpərhi irəha pwəh həuvehe mhəmher, mho nərmama ikinan səim. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_18","073_17_18","JHN","17","18","18","Ik ikɨnərhi pehe iou iakuvehe ia tɨprənə i. Ia noien nəha iakərhi pen irəha həuvən ia tənəmtənə me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_19","073_17_19","JHN","17","19","19","Iakuvei pehe nɨmɨruien pam səiou mik mə takasitu ia nərmama me i. Iakuə irəha mwi tuhəuvehe mhəmher, mho nərmama ikinan pərhien səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_20","073_17_20","JHN","17","20","20","“Iapkəfwaki əpa mhə tɨ nərmama me i, mətə iakaməfwaki mwi tɨ nərmama səməme tuhəreɡi nəvisauien səvənraha, nənə həreɡi həni nɨpərhienien ia nirak tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_21","073_17_21","JHN","17","21","21","Tata iakəfwaki mə irəha pam tuhəuvehe mho kuatia rəmwhen a ia krau, ik ia nirak iou ia niram. Iakəfwaki mə irəha tuhəuvehe mho kuatia a kɨtaha mik mə nərmama səvəi tɨprənə tuhəni nɨpərhienien mə ik ikɨnərhi pehe iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_22","073_17_22","JHN","17","22","22","Nasoriien i sə ikɨməuvehi pehe miou iakauvei pen mɨnraha mə irəha tuhəuvehe mho kuatia rəmwhen krau kuatia ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_23","073_17_23","JHN","17","23","23","iou ia nirəha ik ia nirak. Iakuə irəha tuhəuvehe mho kuatia ia narimnari me pam mə nərmama me səvəi tɨprənə tuhətoni mhəukurən mə ik ikɨnərhi pehe iou, mhəukurən mwi mə ikokeikei nərmama me i səiou rəmwhen ikokeikei iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_24","073_17_24","JHN","17","24","24","Tata iakokeikei mə nərmama me i səməme ikɨməuvehi pehe miou irəha mwi tuharə kɨmaha mɨnraha ia kwopun iakamevən ikɨn. Iakokeikei mə irəha tuhətoni nasoriien səiou sə ikɨməuvehi pehe miou tɨ nəri nə mə ikɨnokeikei iou nəpɨn tɨprənə ramiwən ihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_25","073_17_25","JHN","17","25","25","Tata noien səim ratukwatukw. Nɨpərhienien nərmama səvəi tɨprənə i həreirei ik, mətə iou iakukurən ik. Nənə nərmama me i səiou həukurən mə ik ikɨnərhi pehe iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN17_26","073_17_26","JHN","17","26","26","Iou iakɨno pui pen nəɡhɨm mɨnraha, nənə takarɨpɨn mamo pui pen nəɡhɨm iamɨnhi irə mə nokeikeiien i sə ikɨnokeikei iou irə tramarə ia nirəha, nənə iou mwi ia nirəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_1","073_18_1","JHN","18","1","1","Iesu rɨni pam nəɡkiariien me nəha, mier irəha nərmama me səvənhi, mhəuvən mhəpi sɨmwɨn ia nəkwətənə nəha nəɡhɨn nə Ketron. Nəkwai nɨmai riti nəha ikɨn. Iesu mɨne nərmama me səvənhi həuvən pen fwe ia rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_2","073_18_2","JHN","18","2","2","Jutas, iəmə nəha ruvei pen Iesu ia rəɡi nərmama səməme kamhəmwəki in, in mwi rukurən kwopun nəha, tɨ nəri nə mə nəpɨn me rɨpɨk Iesu mɨne nərmama me səvənhi hənamousəsɨmwɨn irəha me ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_3","073_18_3","JHN","18","3","3","Ro iamɨnhi irə Jutas riri naruaɡən me nepwɨn səvəi nəkur Rom mɨne nərmama me nepwɨn səməme pris asori me mɨne Farisi me hərhi pen irəha. In riri irəha həuvən ia nəkwai nɨmai nəha, mhəuvehi kwənhiə me mɨne nuksepək mɨne narimnari me səvəi naruaɡənien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_4","073_18_4","JHN","18","4","4","Iesu ruvəukurən raka narimnari me pam sə tuko irə. Ro pen raraka ia nərmama me səvənhi mevən, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiamətui sin?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_5","073_18_5","JHN","18","5","5","Mɨreɡi irəha həni mə, “Iesu iəmə Nasaret.” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iou i in i.” (Jutas iəmə sə ruvei pen Iesu ia rəɡi nərmama me i kamhəmwəki in kamhərer irəha mɨnraha.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_6","073_18_6","JHN","18","6","6","Nəpɨn Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iou i in i,” irəha havən təkutanraha mhəmwei irapw ia tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_7","073_18_7","JHN","18","7","7","Nənə Iesu rəres mwi irəha mə, “Kɨmiaha hiamətui sin?” Mɨreɡi həni mə, “Iesu iəmə Nasaret.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_8","073_18_8","JHN","18","8","8","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Iakuvəni raka tukumiaha i mə iou i in i. Mətə mə hiamətui iou, ramasan mə hiəpwəh nərmama me i səiou me pwəh hərərɨɡ mhəuvən imwənraha me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_9","073_18_9","JHN","18","9","9","In rɨni iamɨnhi irə mə nəɡkiariien i sə in rɨməni kupwən truvehe mukuə. “Tata. Iapkətə wau mhə ia nirəha riti sə ikɨməuvehi pehe miou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_10","073_18_10","JHN","18","10","10","Saemon Pita səvənhi riti nau səvəi naruaɡənien. In reivi nau nəha, mərai iərmama riti sə ramo tukwini nari m pris asori anan, mərai raka nɨfreɡɨn mwatuk. (Iotukwininari nəha nəɡhɨn nə Malkas.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_11","073_18_11","JHN","18","11","11","Mətə Iesu rɨni pen tɨ Pita i mə, “Ərpwi pen nau səim ia təmwhekɨn. Iou takaməkeikei mɨreɡi nəmisəien i rəmwhen ia kap riti sə Tata Kumwesən ruvei pehe miou mə takənɨmwi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_12","073_18_12","JHN","18","12","12","Nənə naruaɡən me səvəi nəkur Rom mɨne nəmə asori me səvənraha mɨne iotukwininari me səvəi nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həkwtəmhiri Iesu, mhərihi tərini, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_13","073_18_13","JHN","18","13","13","mhəkupwən mhəiri in mhəuvən tɨ Anas. Irəha həiri pen in tɨ Anas tɨ nəri nə mə Anas in kaka səvəi Kaeafas, iəmə sə rauvehi wok səvəi pris asori anan ia nuk nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_14","073_18_14","JHN","18","14","14","Kaeafas in iəmə nəha rɨməni pen tɨ nəmə asori me səvəi nəkur Isrel mɨnuə ko iərmama kuatia remhə tɨ nəkur Isrel ramasan məpi raka kousi əpune nərmama həpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_15","073_18_15","JHN","18","15","15","Saemon Pita rukurirə Iesu. Iərmama riti mwi səvəi Iesu rukurirə mwi. Pris asori anan rukurən iəmə nəha mo pen kəseni in rukurirə ia Iesu rouuvnimwə pehe ia nɨkare nimwə səvəi pris asori anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_16","073_18_16","JHN","18","16","16","Mətə Pita ramərer a fwe iruə ia kwəruə. Ro iamɨnhi irə iərmama nəha səvəi Iesu pris asori anan rukurən in rier mwi mevən iruə, məɡkiari m pran sə ramərer tukuahaɡ ia kwəruə mə trəseni Pita pwəh ruvnimwə pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_17","073_18_17","JHN","18","17","17","Prən sə ramərer tukuahaɡ ia kwəruə rɨni pen tɨ Pita i mə, “Ik mwi iərmama riti səvəi iəmə nəha uə rekəm?” Mɨreɡi Pita rɨni mə, “Rekəm. Rɨpko mhə iou iərmama riti səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_18","073_18_18","JHN","18","18","18","Nəpɨn nə nəpɨn səvəi nəkwieiien. Ro pen slef me mɨne iotukwininari me hərkwumen napw, mamhərer kuraukurau irə, mamhərhiəpw. Pita revən mərer irəha mɨnraha, mamərhiəpw mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_19","073_18_19","JHN","18","19","19","Nənə pris asori anan raməres Iesu nəresien me nepwɨn ia nɨkaren səvəi nərmama me səvənhi mɨne nəɡkiariien sə in ramahatən irəha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_20","073_18_20","JHN","18","20","20","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Iou iakɨməni irapw nəɡkiariien me səiou ia nəmri nərmama me pam. Ia nəpɨn me iakamahatən irəha ia nəkwai nimwəfwaki me mɨne ia nimwə səvəi Kumwesən, kwopun mi nəha nəkur Isrel me kamhousəsɨmwɨn irəha me ikɨn. Iapkɨni mhə nəɡkiariien səiou ia kwopun afafa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_21","073_18_21","JHN","18","21","21","Rəfo ikaməres pehe miou? Ramasam mə tikəres pen səməme nəha sə həuvəreɡi raka iou mə nəfe iakɨməni pen tɨ nirəha i. Irəha həukurən nəfe iakɨməni.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_22","073_18_22","JHN","18","22","22","Nəpɨn Iesu rɨni nəɡkiariien me i, iotukwininari riti səvəi pris asori anan ramərer ipaka tukwe rəpwi nənimen, mɨni mə, “Rəfo ikaməɡkiari skai mɨne pris asori anan iamɨnhi?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_23","073_18_23","JHN","18","23","23","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Mə nəɡkiariien i iakɨni rɨpkatukwatukw mhə, ni irapw kwopun nəha iakəfwəkour ikɨn. Mətə mə nəɡkiariien i iakɨni ratukwatukw a ikəpwi iou tɨ nəfe?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_24","073_18_24","JHN","18","24","24","Nənə Anas rərhi pen Iesu revən tɨ pris asori anan Kaeafas. Kɨpkɨfi raka mhə nəkwus sə kɨnərihi tərini rəɡɨn mi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_25","073_18_25","JHN","18","25","25","Saemon Pita ramərer ihi ia nɨkare napw mamərhiəpw. Ro iamɨnhi irə irəha həni pen tukwe in mə, “Ik mwi iərmama riti səvəi iəmə nəha uə rekəm?” Mɨreɡi in rɨni mə, “Rekəm. Rɨpko mhə iou iərmama riti səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_26","073_18_26","JHN","18","26","26","Nərmama me nəha səməme kamho tukwini nari m pris asori anan irəha anan riti ia kwənəkwus sə Pita rərai raka nɨfreɡɨn rəres mə, “Iakɨnətoni ik kɨmirau iəmə nəha ia nɨmei nəmhien uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_27","073_18_27","JHN","18","27","27","Mɨreɡi Pita rɨni mwi mə, “Rekəm. Rɨpko mhə iou.” Təkwtəkwuni a mwi rəiə rakaka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_28","073_18_28","JHN","18","28","28","Ia nəpnəpɨn anan, nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həiri Iesu, mhəier ia nimwə səvəi Kaeafas, mhəuvən ia nimwə səvəi Paelat. (Paelat in iəmə Rom sə ramərɨmənu ia tənə Jutia. Nimwə səvənhi nəɡhɨn nə mə Praetoream.) Irəha atukwatukw həpkuvnimwə mhə kamo həuvehe mhəmkemɨk ia nɨkaren səvəi nəfwakiien səvənraha, nənə mhəpwəh naniien nəveɡɨnien nəha Pasova. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_29","073_18_29","JHN","18","29","29","Ro iamɨnhi irə Paelat rier irapw iruə mə trətə irəha, mɨni mə, “Nəfe i noien ərəha iəmə i ro kɨmiaha hiamərpwi tukwe?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_30","073_18_30","JHN","18","30","30","Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə, “Rɨpkamo iəmə i rɨpko mhə noien ərəha riti, ko kɨmiaha iahəpkuvehi mhə in mhəuvehe tukw ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_31","073_18_31","JHN","18","31","31","Mɨreɡi Paelat rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Ramasam mə kɨmiaha atukwatukw a hiəuvehi iəmə i, mhəkiri noien səvənhi pwəh resi pen loa səkɨmiaha.” Mɨreɡi nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həni pen tukwe in mə, “Mətə kɨnise kɨmaha ko iahəpkousi əpune iərmama riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_32","073_18_32","JHN","18","32","32","Nəri i rier pehe iamɨnhi mə nəɡkiariien Iesu ruvəni raka truvehe mukuə, nəɡkiariien sə raməɡkiari ia nemhəien səvənhi mə trəfemhə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_33","073_18_33","JHN","18","33","33","Ro iamɨnhi irə Paelat rɨrərɨɡ muvnimwə mwi ia nimwə səvənhi, məkwein Iesu, mɨni pen tukwe in mə, “Ik kiɡ səvəi nəkur Isrel?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_34","073_18_34","JHN","18","34","34","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Ik atukw ikani ianhi uə nərməpə kamhəni iou mamhəni pehe tukw ik i?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_35","073_18_35","JHN","18","35","35","Mɨreɡi Paelat rɨni mə, “Rɨpko mhə iou iəmə Isrel riti. Nəkur imwam me a mɨne pris asori me həuvei pehe ik ia rəɡɨk. Nəfe noien ərəha ikɨno?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_36","073_18_36","JHN","18","36","36","Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Nɨtətə səiou iakamərɨmənu irə rɨpkəmwhen mhə ia nɨtətə me səvəi kiɡ me ia tɨprənə i. Ko nɨtətə sə iakamərɨmənu irə rəmwhen ia nɨtətə me səvəi kiɡ me ia tɨprənə i, iotukwininari me səiou ko hənaruaɡən raka mhəpwəh nəseniien iou mə takevən ia rəɡi nəmə asori me səvəi nəkur Isrel. Mətə nɨtətə səiou iakamərɨmənu irə rɨpkəmwhen mhə ia nɨtətə me səvəi kiɡ me ia tɨprənə i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_37","073_18_37","JHN","18","37","37","Mɨreɡi Paelat rɨni pen tukwe in mə, “Ro ianhi ik kiɡ riti?” Mɨreɡi Iesu rɨni mə, “Ik ikani mə iou kiɡ riti. Iakɨnətui pehe ia tɨprənə i tɨ nəri kuatia, mə takɨni irapw nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien. Iərmama sə ramərer ia nɨpərhienien ramətərɨɡ nəɡkiariien səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_38","073_18_38","JHN","18","38","38","Mɨreɡi Paelat rɨni pen tukwe in mə, “Nəfe nə nɨpərhienien?” Nənə nəpɨn Paelat rɨni pam nəɡkiariien i, rɨrərɨɡ mevən mwi mətə nəmə asori me səvəi nəkur Isrel fwe iruə, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iapkətə mhə nari riti in ro rərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_39","073_18_39","JHN","18","39","39","Mətə noien riti səkɨmiaha hiamo ia Pasova me pam. Hiaməni pehe tukw iou i nəɡhi iərmama riti sə raməmak ia kalapus, nənə iakəseni in rier irapw mamevən. Ro iamɨnhi irə kɨmiaha hiokeikei mə takəseni iəmə i in kiɡ səkɨmiaha nəkur Isrel rier mamevən?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN18_40","073_18_40","JHN","18","40","40","Mɨreɡi irəha həkwein əpwəmwɨs mwi mə, “Rekəm! Kɨmaha iahəpwəh nokeikeiien iəmə nəha! Kɨmaha iahokeikei Parapas!” (Parapas in iəmə ramakres, mamousi iərmama.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_1","073_19_1","JHN","19","1","1","Ia nəpɨn nəha Paelat ruvehi Iesu mɨni nəkwan mə naruaɡən me səvənhi tuhərisi in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_2","073_19_2","JHN","19","2","2","Ro pen irəha həuvehi in mhərisi, nənə mhəuvehi rəhi mhəuvnhi kəfəfau səvəi kiɡ irə, mhəfəfau pen ia kənkapwə, nənə mhəuvehi mwi karkahu riti rəruerəv məpwəmwɨs məmwhen ia karkahu səvəi kiɡ, mharkahu pen min, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_3","073_19_3","JHN","19","3","3","mhəuvehe ipaka tukwe, mamhəni mə, “Ik kiɡ səvəi nəkur Isrel kɨmaha iahəsiai ik!” Irəha həni ianhi, nənə mhəpwi in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_4","073_19_4","JHN","19","4","4","Paelat rɨrərɨɡ revən mwi iruə, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Hətə ro. Iakauvehi in mauvehe təkwtəkwuni mə tihətoni in mhəukurən mə iapkətə mhə nari riti ro rərəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_5","073_19_5","JHN","19","5","5","Ro iamɨnhi irə Iesu rier irapw pehe iruə, məfəfau ia rəhi nəha kuvnhi kəfəfau səvəi kiɡ irə, markahu karkahu nəha rəpwəmwɨs kala səvənhi rəmwhen ia tihinatis. Nənə Paelat rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Hətə ro! Iəmə i in i!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_6","073_19_6","JHN","19","6","6","Nəpɨn pris asori me mɨne iotukwininari me səvənraha hətoni Iesu, həkwein əpwəmwɨs mə, “Ərui tərini pen in ia nei kamarkuaui! Ərui tərini pen in ia nei kamarkuaui!” Mɨreɡi Paelat rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha əpa tihəuvehi in mhərui tərini pen ia nei kamarkuaui. Kwa iou iapkətə mhə nari riti ro rərəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_7","073_19_7","JHN","19","7","7","Mɨreɡi nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həni pen tukwe in mə, “Səkɨmaha riti loa. Loa nəha rani mə iəmə i traməkeikei memhə tɨ nəri nə mə rɨni mə in Tɨni Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_8","073_19_8","JHN","19","8","8","Nəpɨn Paelat rɨreɡi nəɡkiariien i, rɨreɡi rehekɨr pɨk mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_9","073_19_9","JHN","19","9","9","Ro pen rɨrərɨɡ muvnimwə mwi ia nimwə səvənhi, mɨni pen tɨ Iesu i mə, “Ik iəmə pəku?” Mətə Iesu rəpnapen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_10","073_19_10","JHN","19","10","10","Ro pen Paelat rɨni pen tukwe in mə, “Rəfo ipkəɡkiari mhə miou? Rosi ikreirei mə iakauvehi nasoriien iakukurən nəseniien ikier mamevən, nənə iakauvehi mwi nasoriien iakukurən nɨniien mə tukərui tərini pen ik ia nei kamarkuaui?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_11","073_19_11","JHN","19","11","11","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Ko ipkasori mhə ia nirak iamɨnhi trɨni mɨnuə Kumwesən rɨpkuvei pehe mhə nasoriien nəha mik. Ro iamɨnhi irə iəmə nəha rɨməuvei pehe iou ia rəɡɨm nərəhaien sə in rɨno rərəha məpi raka nərəhaien i ikamo.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_12","073_19_12","JHN","19","12","12","Ia nəpɨn nəha mamevən Paelat raməmwur mə trəseni Iesu rier mamevən, mətə nəmə asori me səvəi nəkur Isrel kamhəkwein əpwəmwɨs mə, “Trɨni mɨnuə ikəseni iəmə i rier mamevən, Kiɡ Sisa ko rɨpkɨni mhə mə in riti nə ik. Iərmama sə rɨni mə in kiɡ riti ramərui nəkwai Kiɡ Sisa.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_13","073_19_13","JHN","19","13","13","Ro iamɨnhi irə nəpɨn Paelat rɨreɡi nəɡkiariien me nəha, riri Iesu mier irapw iruə, məkure ia kwopun raməkiri nəɡkiariien ikɨn. Kani kwopun nəha mə Kwopun keipeni kəruəterei me ikɨn. Nənə nəɡkiariien Hipru rani mə Kapata. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_14","073_19_14","JHN","19","14","14","Ro kurkwai nəpɨn ia ran ia nəpɨn nəha kaməpnəpenə narimnari me irə səvəi nəveɡɨnien asori nəha Pasova. Paelat rɨni pen tɨ nəmə asori me səvəi nəkur Isrel mə, “Hətə ro in i kiɡ səkɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_15","073_19_15","JHN","19","15","15","Mɨreɡi irəha həkwein əpwəmwɨs mə, “Uvehi raka iəmə i! Uvehi raka iəmə i! Ərui tərini pen in ia nei kamarkuaui!” Mɨreɡi Paelat rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiokeikei mə takərui tərini pen kiɡ səkɨmiaha ia nei kamarkuaui?” Mɨreɡi pris asori me həni mə, “Sisa əpa in kiɡ səkɨmaha. Kiɡ riti mwi riwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_16","073_19_16","JHN","19","16","16","Ro pen Paelat ruvei pen Iesu ia rəɡi naruaɡən me səvənhi mə tuhərui tərini pen in ia nei kamarkuaui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_17","073_19_17","JHN","19","17","17","Nənə irəha həuvehi Iesu, mhəier ia taon, raməvrani nei kamarkuaui səvənhi, mamevən meste kwopun nəha kani mə Kerhə ia Iərmama. Ia nəɡkiariien Hipru rani mə Kolkota. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_18","073_19_18","JHN","19","18","18","Ia kwopun nəha irəha hərui tərini pen Iesu ia nei kamarkuaui, mhərui tərini pen mwi iərmama kəru ia nei kamarkuaui irəhar min, riti ia nɨkaren mwatuk, riti ia nɨkaren mour, Iesu ia kurkwanrau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_19","073_19_19","JHN","19","19","19","Paelat rɨrai nəɡkiariien riti, mɨni nəkwan mə tuhərui pen ia nei kamarkuaui səvəi Iesu. Nəɡkiariien nəha rɨni iamɨnhi irə mə: IESU, IƏMƏ NASARET, KIG SƏVƏI NƏKUR ISREL. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_20","073_19_20","JHN","19","20","20","Nəkur Isrel me həpɨk həvsini nəɡkiariien nəha tɨ nəri nə mə kwopun nəha hərui tərini pen Iesu ia nei kamarkuaui ikɨn ipaka tɨ taon. Kɨmərai pen nəɡkiariien nəha ia nəɡkiariien mirəhar i Hipru mɨne Latin mɨne Krik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_21","073_19_21","JHN","19","21","21","Ro iamɨnhi irə pris asori me səvəi nəkur Isrel həni pen tɨ Paelat i mə, “Tikəpwəh nɨrai penien mə ‘Kiɡ səvəi Nəkur Isrel.’ Mətə tikaməkeikei mɨrai pen mə, ‘Iəmə i rɨni mə in Kiɡ səvəi Nəkur Isrel.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_22","073_19_22","JHN","19","22","22","Mɨreɡi Paelat rɨni mə, “Rekəm. Nəfe iakɨmərai pen iakɨmərai pen.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_23","073_19_23","JHN","19","23","23","Nəpɨn naruaɡən me hənərui tərini pen raka Iesu ia nei kamarkuaui, həuvehi tɨnari me səvənhi, mhəuai ia kusen kefə. Kusen riti səvəi iaruaɡən riti. Irəha həuvehi mwi karkahu əpwəmwɨs səvənhi, mətə iərmama sə rɨmətiri karkahu nəha rɨpkrɨpɨn mhə tɨnari me. Rɨmətiri fwe irənhə meiwaiu meste inhərɨpw ia tɨnari kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_24","073_19_24","JHN","19","24","24","Ro iamɨnhi irə naruaɡən me həni pen tɨ nirəha me i mə, “Pwəh səpwəh neitehiien, mətə pwəh səuini pen kəpwier me pwəh rahatən mə sin truvehi səvənhi.” Noien nəha rier pehe mə nəɡkiariien ia Nəkukuə Ikinan truvehe mukuə, nəɡkiariien sə rɨni iamɨnhi irə mɨnuə, “Irəha həuai tɨnari me səiou ia nirəha me, nənə mhəuini pen kəpwier me tɨ karkahu səiou.” In i narimnari me nəha naruaɡən me nəha həno. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_25","073_19_25","JHN","19","25","25","Mama səvəi Iesu, mɨne piəvi mama səvənhi, mɨne Meri pran səvəi Klopas, mɨne Meri Maktala, irəha kamhərer ipaka tɨ nei kamarkuaui səvəi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_26","073_19_26","JHN","19","26","26","Iərmama riti səvəi Iesu, sə Iesu rokeikei pɨk in, in mwi ramərer ipaka. Nəpɨn Iesu rətoni iəmə nəha mɨne mama səvənhi, rɨni pen tɨ mama səvənhi mə, “Prən i. Iəmə i in i nərɨm.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_27","073_19_27","JHN","19","27","27","Nənə rɨni pen tɨ iərmama səvənhi mə, “Prən i in i mama səim.” Ro iamɨnhi irə ia nəpɨn atukwatukw nəha mamevən iərmama nəha səvəi Iesu ramətui amasan tɨ prən nəha rəmwhen ia in mama səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_28","073_19_28","JHN","19","28","28","Iesu rɨni pam nəɡkiariien i, mukurən mə narimnari me pam səməme in ruvehe mə tro, rɨno pam. Nənə mə tro nəɡkiariien ia Nəkukuə Ikinan ruvehe mukuə, in rɨni mə, “Iakɨnəkwakwa.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_29","073_19_29","JHN","19","29","29","Nari riti raməkure ikɨn rukuər ia waen sə rəfiə. Ro pen irəha heitesi pen koten riti ia waen nəha, mhəpiri pen ia rəɡi nei riti kani mə hisop, nənə mhəuvehi utə pen ia tərhui Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_30","073_19_30","JHN","19","30","30","Nəpɨn Iesu ruvətɨmwi raka waen nəha, rɨni mə, “Narimnari me pam iakɨno pam.” Nənə in rərpəsuk, məseni pen nɨmɨruien səvənhi, memhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_31","073_19_31","JHN","19","31","31","Nəpɨn nəha kaməpnəpenə irə narimnari me səvəi nəveɡɨnien asori nəha Pasova. Trakwakwi irə Sapat riti sə rasori musəpə ia Sapat me nepwɨn. Nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həpwəh nokeikeiien mə nɨpwrai nəmə me nəha kahar tuamharəɡher ia nei kamarkuaui ia nəpɨn nəha. Ro pen həuvən mhəres Paelat mə trətefi nɨsunraha mə irəhar tuharemhə akwauakw nənə irəha həukurən nuvehi rakaien nɨpwranraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_32","073_19_32","JHN","19","32","32","Ro iamɨnhi irə naruaɡən me nepwɨn həuvən mhətefi nɨsui iəmə mi nəha kəru kərui tərini pen irau ia nei kamarkuaui irəhar Iesu. Hətefi sə rukupwən məɡher, nənə mhətefi mwi sə rukurirə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_33","073_19_33","JHN","19","33","33","Mətə nəpɨn irəha həuvehe tɨ Iesu, mhətoni mə ruvamhə raka, həpwəh nətefiien nɨsun mi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_34","073_19_34","JHN","19","34","34","Mətə iaruaɡən riti ia nirəha rəpi nɨkau irə ia nitei, nənə təkwtəkwuni a mwi netə mɨne nui krouier. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_35","073_19_35","JHN","19","35","35","Iərmama riti nəha ikɨn rɨnətə narimnari me nəha ia nənimen. In rɨnəɡkiari raka irə, mə kɨmiaha mwi hiəukurən nɨniien nɨpərhienien irə. Nəɡkiariien səvənhi ro nɨpərhienien. Nənə in rukurən mə in rani nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_36","073_19_36","JHN","19","36","36","Kɨno narimnari me nəha mə nəɡkiariien i ia Nəkukuə Ikinan truvehe mukuə. Rɨni mə, “Tukəpwəh nətefiien nɨkəkrin riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_37","073_19_37","JHN","19","37","37","Nənə nəɡkiariien riti mwi ia Nəkukuə Ikinan rɨni mə, “Irəha tuhəti pen mhətoni iəmə nəha hənəpi in ia nitei.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_38","073_19_38","JHN","19","38","38","Kɨno pam narimnari me nəha nənə iəmə Aramatia riti nəɡhɨn nə Josef revən məres Paelat mə trəseni in ruvehi raka nɨpwrai Iesu. Josef in iərmama riti səvəi Iesu, mətə ramərkwafə in tɨ nəri nə mə ramhekɨr nəmə asori me səvəi nəkur Isrel. Paelat rəseni, ro pen Josef revən muvehi raka nɨpwrai Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_39","073_19_39","JHN","19","39","39","Nikotimas, iəmə sə rɨmavən mətə Iesu ia nəpɨn, in mwi revən irau Josef, mauvehi kuse nari penpen mi nəha mɨr mɨne alos. Kuse nəri nəha in rauvehi nɨpamien səvənhi ipaka tɨ toti kilo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_40","073_19_40","JHN","19","40","40","Irau krouvehi nɨpwrai Iesu rouveɡi ia tɨnari kani mə linen irəhar nari penpen mi nəha mɨr mɨne alos. Noien nəha ramesi pen nəfe nəkur Isrel kamho ia iərmama remhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_41","073_19_41","JHN","19","41","41","Nənə nəmhien riti ipaka tɨ kwopun nəha kɨnərui tərini pen Iesu ia nei kamarkuaui ikɨn. Ia reri nəmhien nəha nɨpəɡi kəruəterei riti sə vi kɨpkərkwafə raka mhə nɨpwrai iərmama remhə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN19_42","073_19_42","JHN","19","42","42","Nəpɨn nəha nəpɨn nəkur Isrel kamhəpnəpenə tɨ Sapat irə. Nənə tɨ nəri nə mə nɨpəɡi kəruəterei nəha ipaka, irau krouəmri pen nɨpwrai Iesu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_1","073_20_1","JHN","20","1","1","Sante ia nəpnəpɨn anan rapitpitəv ihi, Meri Maktala revən ia nɨpəɡi kəruəterei kɨnərkwafə nɨpwrai Iesu ikɨn, mətoni mə kəruəterei sə ramərer tukuahaɡ tərhui nɨpəɡ nəha kɨnəpəkɨr raka raka i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_2","073_20_2","JHN","20","2","2","Ro pen Meri raiu mevən tɨ Saemon Pita mɨne iərmama riti mwi səvəi Iesu, sə Iesu rokeikei pɨk in, nənə mɨni pen tɨ nirau i mə, “Irəha həuvehi raka nɨpwrai Iərɨmənu səkɨtaha ia nɨpəɡi kəruəterei, nənə kɨmaha iahəreirei mə həmri pen in pəku.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_3","073_20_3","JHN","20","3","3","Ro iamɨnhi irə Pita rier irau in riti nəha in mwi iərmama riti səvəi Iesu, krauaiu rauevən fwe ia nɨpəɡ. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_4","073_20_4","JHN","20","4","4","Irau krauaiu pərpəri rauevən, mətə iəmə nəha in mwi iərmama riti səvəi Iesu rəvtənhi Pita, mukupwən mier pen fwe ia nɨpəɡ, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_5","073_20_5","JHN","20","5","5","mərpəsuk, məti puvnimwə, mətoni tɨnari me nəha linen kamhəmak, mətə in rɨpkuvnimwə mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_6","073_20_6","JHN","20","6","6","Nənə Saemon Pita rukurirə in muvehe, muvnimwə ia nɨpəɡ, mətoni tɨnari me nəha linen kamhəmak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_7","073_20_7","JHN","20","7","7","In rətoni mwi tɨnari nəha kɨməveɡi kənkapwə Iesu irə rɨpkəmak pəri mhə irəha tɨnari me nəha linen, mətə kɨnərfe kəmri ia kwopun əpə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_8","073_20_8","JHN","20","8","8","Nənə iərmama nəha səvəi Iesu, sə rukupwən mier pen fwe ia nɨpəɡ, in mwi ruvnimwə mətoni narimnari me nəha, nənə mɨni nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_9","073_20_9","JHN","20","9","9","(Mətə meste pehe nəpɨn nəha irau kroureirei ihi nɨpwrai nəɡkiariien me nəha ia Nəkukuə Ikinan səməme kamhəni mə Iesu traməkeikei mətui mwi ia nemhəien səvənhi.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_10","073_20_10","JHN","20","10","10","Nənə iərmama mi nəha səvəi Iesu krourərɨɡ rauevən fwe imwənrau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_11","073_20_11","JHN","20","11","11","Mətə Meri ramərer iruə ia nɨpəɡi kəruəterei mamasək. In ramasək ihi, mərpwəsuk, məti puvnimwə ia nɨpəɡ, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_12","073_20_12","JHN","20","12","12","mətoni aɡelo mi kəru tɨnari səvənrau rəpsan krauəkure ia kwopun nɨpwrai Iesu rɨnaməmak ikɨn, riti ia kənkapwə riti ia nɨsun. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_13","073_20_13","JHN","20","13","13","Nənə irau krouni pen tukwe in mə, “Prən i. Ikamasək tɨ nəfe?” Mɨreɡi Meri rɨni pen tɨ nirau i mə, “Irəha həuvehi raka nɨpwrai Iərɨmənu səiou, nənə iakreirei mə hənəmri pen in pəku.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_14","073_20_14","JHN","20","14","14","Meri rɨni pam nəɡkiariien i, muvsini in, mətoni Iesu ramərer ia kwopun nəha, mətə rɨreirei mə Iesu nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_15","073_20_15","JHN","20","15","15","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Prən i. Ikamasək tɨ nəfe? Ikamətui sin?” Mətə Meri rerɨn rɨrhi mə iəmə nə iəmə sə ramətui tɨ nəmhien nəha. Ro pen rɨni pen tukwe in mə, “Iəmə asori. Trɨni mɨnuə ik ikɨməuvehi raka nɨpwran, ni pehe tukw iou i kwopun nəha ikɨnəmri pen ikɨn, nənə iou takevən muvehi raka.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_16","073_20_16","JHN","20","16","16","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Meri.” Meri ruvsini in, məɡkiari pen min ia nəɡkiariien Hipru, mɨni mə, “Raponi.” (Raponi nɨpwran mə Iahatən.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_17","073_20_17","JHN","20","17","17","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Tikəpwəh nəɡherien ia nirak. Iapkutə mhə ihi mevən tɨ Tata Kumwesən. Mətə tikevən mətə piak me, mɨni pen tɨ nirəha i mə iakani iamɨnhi irə mə, ‘Iakautə mamevən tɨ Tata səiou mɨne Tata səkɨmiaha. Iakamevən tɨ Kumwesən səiou mɨne Kumwesən səkɨmiaha.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_18","073_20_18","JHN","20","18","18","Ro pen Meri Maktala revən, mɨni irapw tɨ nərmama me səvəi Iesu mə, “Iakɨnətə Iərɨmənu səkɨtaha,” marə mɨni mwi narimnari me i Iesu rɨməni pen tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_19","073_20_19","JHN","20","19","19","Nəpɨn nəha Sante. Ia nəruarəv nərmama me səvəi Iesu housəsɨmwɨn irəha me ia nəkwai nimwə riti, mhərəpinhə əknekɨn ia təpinhə me tɨ nəri nə mə həhekɨr nəmə asori me səvəi nəkur Isrel. Ia nəpɨn nəha Iesu ruvehe mərer ia kurkwanraha, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nəmərinuien tramarə tukumiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_20","073_20_20","JHN","20","20","20","In rɨni pam nəɡkiariien i, nənə mahatən təmwki nil ia rəɡɨn mi mɨne təmwki nitei ia nɨkau irə. Nəpɨn nərmama me səvənhi hətoni Iərɨmənu səvənraha, rerɨnraha raɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_21","073_20_21","JHN","20","21","21","Nənə Iesu rɨni pen mwi tɨ nirəha i mə, “Nəmərinuien tramarə tukumiaha. Tata Kumwesən rərhi pehe iou iakuvehe. Ia noien nəha iou mwi iakamərhi pen kɨmiaha tihəuvən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_22","073_20_22","JHN","20","22","22","Nəpɨn in rɨni pam nəɡkiariien i, reiahaɡ pen ia nirəha, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Həuvehi Nənɨmwɨn Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_23","073_20_23","JHN","20","23","23","Trɨni mɨnuə kɨmiaha hiəni pen tɨ iərmama riti mə ‘Kumwesən trəpwəh nərpwɨnien noien ərəha me səim,’ nənə Kumwesən trəpwəh nərpwɨnien. Rəmwhen a mwi trɨni mɨnuə kɨmiaha hiəni pen tɨ iərmama riti mə, ‘Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me səim,’ nənə Kumwesən trərpwɨn pen min.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_24","073_20_24","JHN","20","24","24","Ia nəpɨn nəha Tomas, riti ia nərmama me twelef səvəi Iesu, kani mwi in mə “Mwirmwir” riwən irəha mɨnraha nəpɨn Iesu rɨməuvehe irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_25","073_20_25","JHN","20","25","25","Ro pen nərmama me səvəi Iesu səməme hənətoni in həni pen tɨ Tomas i mə, “Kɨmaha iahənətə Iərɨmənu səkɨtaha.” Mətə Tomas rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Takaməkeikei mətoni təmwki nil ia rəɡɨn mi, mɨrapi ruei nil mi nəha ia nəkwai rəɡɨk. Təmwki nitei ia nɨkau irə takaməkeikei mɨrapi ia rəɡɨk. Mə iapko mhə iamɨnhi ko iapkɨni mhə nɨpərhienien irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_26","073_20_26","JHN","20","26","26","Nəfwakiien riti ruvehe mukurau, nərmama me səvəi Iesu həuvnimwə mwi ia nimwə nəha, Tomas irəha mɨnraha. Nəri auər a hərəpinhə əknekɨn ia təpinhə me, mətə Iesu ruvehe mərer ia kurkwanraha, mɨni mə, “Nəmərinuien tramarə tukumiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_27","073_20_27","JHN","20","27","27","Marə mɨni pen tɨ Tomas i mə, “Osə pehe nəkwai rəɡɨm, mɨrapi rəɡɨk mi. Osə pehe rəɡɨm, mɨrapi nɨkau ia nirak. Tikaməkeikei mɨni nɨpərhienien, məpwəh nɨniien mwi mə neikuəien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_28","073_20_28","JHN","20","28","28","Mɨreɡi Tomas rɨni mə, “Iərɨmənu səiou mɨne Kumwesən səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_29","073_20_29","JHN","20","29","29","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Ikani nɨpərhienien ia nirak tɨ nəri nə mə ikətə iou. Nərmama me nəha səməme həpkətə mhə iou, mətə kamhəni nɨpərhienien ia nirak, rerɨnraha traɡien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_30","073_20_30","JHN","20","30","30","Iesu rɨno nɨmtətien me rɨpɨk mwi ia nəmri nərmama me səvənhi iapkrai pen mhə irəha ia nəkukuə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN20_31","073_20_31","JHN","20","31","31","Mətə səməme i iakɨmərai pen ia nəkukuə i iakrai pen mə kɨmiaha tihəni nɨpərhienien ia Iesu mə in nə Kristo, Tɨni Kumwesən. Iakuə kɨmiaha tihəni nɨpərhienien irə, nənə mhəuvehi nɨmɨruien ia nəɡhɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_1","073_21_1","JHN","21","1","1","Kurirə ikɨn Iesu rier irapw mwi ia nəmri nərmama me səvənhi ia nɨkare nui asori Taepirias. In rier irapw ia nəmrɨnraha iamɨnhi irə: ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_2","073_21_2","JHN","21","2","2","Nəpɨn riti Saemon Pita, mɨne Tomas sə kani in mə “Mwirmwir,” mɨne Nataniel sə ruku pen ia Kena ia tənə Kalili, mɨne tɨni Sepeti mi, mɨne iərmama kəru mwi səvəi Iesu housəsɨmwɨn irəha me ia kwopun kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_3","073_21_3","JHN","21","3","3","Nənə Saemon Pita rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakamevən takvi nəmu me.” Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə, “Itə. Pwəh kɨtaha pam səuvən.” Ro pen irəha heiwaiu mhəputə ia nɨtətə ouihi riti, mhəuvən mhəvi net meste rɨran, mətə həpkuvi mhə nəmu riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_4","073_21_4","JHN","21","4","4","Nəpɨn rɨnamran Iesu ramərer ia nɨkare nui asori, mətə nərmama me səvənhi həreirei mə Iesu nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_5","073_21_5","JHN","21","5","5","Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nəkwərhakwərha me, nəmu riti nə hiəvi uə?” Mɨreɡi həni mə, “Rekəm.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_6","073_21_6","JHN","21","6","6","Mɨreɡi in rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Herukw ro net səkɨmiaha ia nɨkare nɨtətə ouihi mwatuk, nənə tihətoni nepwɨn.” Ro iamɨnhi irə irəha herukw irapw net, mhəuvəreirei nɨvi utəien mwi tɨ nəri nə mə nəmu me həuvəukuər ia nəkwai net. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_7","073_21_7","JHN","21","7","7","Nənə iərmama səvəi Iesu, sə nəha Iesu rokeikei pɨk in, rɨni pen tɨ Pita i mə, “Kwa Iərɨmənu nəha səkɨtaha.” Ia nəpɨn nəha Saemon Pita rɨməpeki raka tɨnari me səvənhi maməvi nəmu me, mətə nəpɨn rɨreɡi mə Iərɨmənu nəha, in ruvei pen mwi tɨnari me səvənhi, məruərau irapw ia nui, meiai muvarei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_8","073_21_8","JHN","21","8","8","Nərmama səvəi Iesu ia nəkwai nɨtətə ouihi həsuə a mhəuvarei, mhəvkəkini net sə nəmu me həukuər irə. Rɨpko mhə irəha isipwɨn tɨ nɨkare nui, mətə həsuə a rəmwhen ia hantret meta. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_9","073_21_9","JHN","21","9","9","Nəpɨn həuvarei irə hətoni bred mɨne nəmu me ramrɨmər pen ia nukumheəv ia napw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_10","073_21_10","JHN","21","10","10","Nənə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Həpeki nəmu me nepwɨn sə hiəpkuvi a i, mhəpeki mhəuvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_11","073_21_11","JHN","21","11","11","Ro iamɨnhi irə Saemon Pita rəputə ia nɨtətə ouihi, muvi parei net rukuər ia nəmu asori me irəha pam wan hantret fifti tri. Nəri auər a mə nəmu me həpɨk iamɨnhi, mətə net rɨpkəpəruəpəruə mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_12","073_21_12","JHN","21","12","12","Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Həuvehe mhani nari.” Ia nəpɨn nəha nərmama me səvənhi həhekɨr. Irəha riti riwən rəres in mə, “Ik sin i?” Irəha həuvəukurən raka mə in nə Iərɨmənu səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_13","073_21_13","JHN","21","13","13","Nənə Iesu ruvehe, muvehi bred, muvei pen mɨnraha, marə mo mwi iamɨnhi ia nəmu me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_14","073_21_14","JHN","21","14","14","In i nəpɨn sə ro kahar irə Iesu rier irapw ia nəmri nərmama me səvənhi nəpɨn rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_15","073_21_15","JHN","21","15","15","Nəpɨn irəha hənani raka nari, Iesu rɨni pen tɨ Saemon Pita i mə, “Saemon, tɨni Jon, ikokeikei pərhien iou məpi raka irəha i uə rekəm?” Mɨreɡi Pita rɨni pen tukwe in mə, “Ouəh, Iərɨmənu, ikukurən mə iakokeikei pərhien ik.” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Əkwməni kwəti sipsip me səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_16","073_21_16","JHN","21","16","16","Nənə Iesu rəres mwi sə ro kəru irə, mɨni mə, “Saemon, tɨni Jon, ikokeikei pərhien iou uə rekəm?” Mɨreɡi Pita rɨni pen tukwe in mə, “Ouəh, Iərɨmənu, ikukurən mə iakokeikei pərhien ik.” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Ətui amasan tɨ sipsip me səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_17","073_21_17","JHN","21","17","17","Nənə Iesu rəres mwi sə ro kahar irə, mɨni mə, “Saemon, tɨni Jon, ikokeikei pərhien iou uə rekəm?” Pita rɨreɡi rərəha tɨ nəri nə mə Iesu rəres sə ro kahar irə mɨnuə “Ikokeikei pərhien iou uə rekəm?” Ro pen rɨni pen tukwe in mə, “Iərɨmənu, ikukurən narimnari me pam, mukurən mwi mə iakokeikei pərhien ik.” Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Əkwməni sipsip me səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_18","073_21_18","JHN","21","18","18","Iakani nɨpərhienien tukw ik i fwe kupwən nəpɨn ikɨnamouihi irə ikɨnamarkahu atukw səim, mamavən ia kwopun pəku ikokeikei, mətə nəpɨn tikərɡharə, tikus atukw rəɡɨm mi, nənə iərmama əpə iti trarkahu pehe mik, muvehi ik ikevən ia kwopun sə ipkokeikei mhə mə tikevən ikɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_19","073_21_19","JHN","21","19","19","(Iesu rɨni nəɡkiariien i mahatən nəfe nemhəien Pita tremhə irə muvehi utə nəɡhi Kumwesən.) Nəpɨn rɨni pam, mɨni pen tɨ Pita i mə, “Kurirə iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_20","073_21_20","JHN","21","20","20","Ia nəpɨn nəha Pita rəti kurirə, mətoni iərmama riti səvəi Iesu, sə Iesu rokeikei pɨk in, rakurirə ia nirau. Iərmama nə in nə iərmama sə fwe kupwən raməkure ipaka tɨ Iesu nəpɨn kamhani pəri nari irə, nənə məres pen in mə, “Iərɨmənu, sin nə truvei pen ik ia rəɡi nərmama səməme haməmwəki ik?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_21","073_21_21","JHN","21","21","21","Nəpɨn Pita rətoni iəmə nəha rakurirə ia nirau, rɨni pen tɨ Iesu i mə, “Iərɨmənu mətə rəfo ia iəmə nəha?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_22","073_21_22","JHN","21","22","22","Mɨreɡi Iesu rɨni pen tukwe in mə, “Rəfo ikəres iəmə nəha miou? Trɨni mɨnuə iakokeikei mə in trɨmɨru mamevən meste nəpɨn sə takuvehe irə, səkɨmrau min əpa. Mətə ik tikukurirə iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_23","073_21_23","JHN","21","23","23","Ro iamɨnhi irə nəɡkiariien riti rauvirɨs ia piəvtaha me mə iərmama nəha səvəi Iesu trɨpkemhə mhə. Mətə Iesu rɨpkɨni pen mhə tɨ Pita i mɨnuə “Iəmə nəha trɨpkemhə mhə.” In rɨni mə, “Rəfo ikəres iəmə nəha miou? Trɨni mɨnuə iakokeikei mə in trɨmɨru mamevən meste nəpɨn sə takuvehe irə, səkɨmrau min əpa.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_24","073_21_24","JHN","21","24","24","Iərmama nəha səvəi Iesu in a mwi nəha rani irapw narimnari me i, mamrai nəɡkiariien me i. Nənə kɨtaha səukurən mə nəɡkiariien səvənhi ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JN21_25","073_21_25","JHN","21","25","25","Nənə narimnari me rɨpɨk mwi nəha ikɨn Iesu rɨno. Tuko kɨrai pen pam irəha ia nəkukuə, rosi ko təkure tɨprənə i rɨpkəmwhen mhə mə trəkwtəmhiri nəkukuə me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_1","074_1_1","ACT","1","1","1","Iou riti Teofilas: Ia nəkukuə kupwən səiou sə iakuvərai raka mik iakuvəni raka narimnari me pam Iesu ramo mɨne nəɡkiariien me pam ramahatən nərmama me irə fwe kupwən. Iakɨməni fwe ia nukune wok səvənhi muvehe ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_2","074_1_2","ACT","1","2","2","meste nəpɨn nəha in raməvəhaɡ m aposol me səvənhi səməme in rɨnərpwi rəɡɨn ia nirəha. In raməvəhaɡ mɨnraha, mauvei pen nəɡkiariien riti rauku pen tɨ Nənɨmwɨn Ikinan. Nəpɨn ruvei pen pam, kuvehi utə in revən fwe ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_3","074_1_3","ACT","1","3","3","Nəpɨn Iesu ruvəreɡi raka nəmisəien səvənhi, rarə mwi nəpɨn foti. Ia nəpɨn me nəha ramier irapw tɨ aposol me nəha. Nəpɨn rɨpɨk ramərer ia nəmrɨnraha, mamo irəha hamətoni mə ruvəmɨru pərhien. Irəha kamhətə in, nənə in rani narimnari me ia nɨkaren səvəi nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_4","074_1_4","ACT","1","4","4","Nəpɨn riti raməni pəri nari irəha mɨnraha, nənə mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Tihəpwəh nierien ia Jerusalem, mətə tihameitenhi Nənɨmwɨn Ikinan sə Tata səiou rɨno raka promes mə truvei pehe m kɨmiaha. Hiəuvəreɡi raka iou iakaməɡkiari irə fwe kupwən, mamɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_5","074_1_5","ACT","1","5","5","‘Jon rɨno paptaes ia nui, mətə rɨpko mhə tui Kumwesən tro paptaes ia kɨmiaha ia Nənɨmwɨn Ikinan.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_6","074_1_6","ACT","1","6","6","Nənə nəpɨn riti mwi, nəpɨn aposol me housəsɨmwɨn irəha me, kamhəres pen Iesu i mə, “Iərɨmənu, tikərɨmənu ia nəkur Isrel nəha təkwtəkwuni rəmwhen ia kiɡ kupwən me səvənraha uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_7","074_1_7","ACT","1","7","7","Mətə Iesu rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Tata səiou rauvehi nasoriien mɨnəmri raka nəpɨn me pam. Rɨpko mhə səkɨmiaha tihəukurən mə tɨnesən nəpɨn me nəha tuhəier irapw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_8","074_1_8","ACT","1","8","8","Mətə nəpɨn Nənɨmwɨn Ikinan truvehe ia kɨmiaha, tihəuvehi nɨskaiien. Nənə tihaməkeikei mhəuvən, mhəvisau irapw iou fwe Jerusalem, mɨne ia kwopun me pam fwe ia tənə Jutia mɨne Sameria, mhəuvən mheste tənəmtənə me pam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_9","074_1_9","ACT","1","9","9","Nəpɨn Iesu rɨni pam nəɡkiariien me nəha, kuvehi utə in rautə. Nərmama me səvənhi kamhəti pen mamhətoni in meste nəpuə riti rousəman. Kurirə irə həpkətoni mhə mwi in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_10","074_1_10","ACT","1","10","10","Nəpɨn Iesu rautə mamevən, irəha kamhəkwətə ihi ia nɨmaɡouaɡou, nənə təkwtəkwuni a iəmə mi kəru səvənrau tɨnari rəpsan krouier irapw tɨ nirəha, rouərer ia nɨkarenraha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_11","074_1_11","ACT","1","11","11","rouni mə, “Nəmə Kalili! Rəfo hiamərer ia kwopun i, mamhəti utə ia nɨmaɡouaɡou? Iesu i sə kuvehi raka tukumiaha, kuvehi utə revən fwe ia neiai, in truvehe rəmwhen a mwi hiənətoni rautə ia nɨmaɡouaɡou mamevən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_12","074_1_12","ACT","1","12","12","Kurirə ikɨn aposol me həier ia təkuər nəha kani mə Təkuər Olif mhərərɨɡ mamhəuvən fwe Jerusalem. (Təkuər nəha Olif raməkure ipaka tɨ Jerusalem rəmwhen ia wan kilometa.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_13","074_1_13","ACT","1","13","13","Nəpɨn irəha həier pen fwe taon, mhəutə pen fwe ia rum nəha irənhə kwopun kamharə ikɨn. Nəɡhɨnraha me i: Pita, Jon, Jemes, Antru, Filip, Tomas, Patolomiu, Matiu, Jemes tɨni Alfeas, Saemon (iəmə sə kupwən rakurirə ia səməme haməmwur mə tuhəkoui irapw nəkur Rom), mɨne Jutas tɨni Jemes. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_14","074_1_14","ACT","1","14","14","Ia nəpɨn me nərmama me nəha nətərɨɡien səvənraha kuatia. Kamhousəsɨmwɨn irəha me, mamhəfwaki. Meri, mama səvəi Iesu, mɨne piəvi Iesu me, mɨne nɨpran səməme kamhəni nɨpərhienien ia Iesu irəha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_15","074_1_15","ACT","1","15","15","Nəpɨn me nepwɨn həukurau, nənə piəvtaha me housəsɨmwɨn irəha me ia kwopun kuatia. (Irəha pam ipaka tɨ wan hantret twenti.) Nənə Pita rɨskəmter ia rerɨnraha mɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_16","074_1_16","ACT","1","16","16","“Nərman, piak me, fwe kupwən Nənɨmwɨn Ikinan ruvei pen nəɡkiariien səvənhi m Kiɡ Tevɨt mə trukupwən mɨni irapw Jutas, iəmə sə rɨməiri nərmama me həuvən mhəkwtəmhiri Iesu. Nəɡkiariien nəha ruvəuvehe muvəukuə raka, tɨ nəri nə mə nəɡkiariien me pam kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan tuhaməkeikei mhəuvehe mhəukuə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_17","074_1_17","ACT","1","17","17","Jutas nəha fwe kupwən Iesu rɨnərpwi rəɡɨn irə mə truvehe mo aposol riti səvənhi kɨmaha min.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_18","074_1_18","ACT","1","18","18","(Iəmə nəha rɨno noien ərəha, muvehi mane irə, muvehi mevən muvehi nəmri tɨprənə i. Fwe ia tɨprənə nəha in rɨmwei irapw, tɨpwɨn rəpəruə, nəninhə irə rier. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_19","074_1_19","ACT","1","19","19","Nərmama səməme kamharə fwe Jerusalem həreɡi nəvisauien səvənhi, nənə həuvei pen nəɡhi kwopun nəha ia nəɡkiariien səvənraha mə Akeltama. Nɨpwrai nəɡkiariien nəha in i mə Tɨprənə sə Netə Rɨnaiu Ikɨn.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_20","074_1_20","ACT","1","20","20","Pita rɨrɨpɨn nəɡkiariien mɨni mə, “Nəɡkiariien i sə kɨmərai pen ia nəkukuə nəha Ol Sam raməɡkiari ia Jutas. Rɨni mə, ‘Pwəh səvənhi rukwənu ruvehe mərkun. Iərmama trəpwəh narəien ikɨn.’ Kɨmərai pen mwi mə, ‘Pwəh iərmama riti mwi ruvehi təmwhekɨn, mo səvənhi wok.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_21","074_1_21","ACT","1","21","22","Ro iamɨnhi irə kɨtaha tsaməkeikei mhəuvehi utə iərmama riti truvehi təmwki Jutas. Kɨmaha min tahəvisau irapw mə iahənətoni ia nəmrɨmaha mə Iesu rɨnətui mwi pərhien ia nemhəien səvənhi. Pwəh səuvehi utə iərman riti sə rɨnakurirə ia kɨmaha ia nəpɨn me pam nəha Iesu Iərɨmənu səkɨtaha rɨnamavən kɨmaha min. Rɨnostat mukurirə ia kɨmaha ia nəpɨn nəha Jon rɨnamo paptaes ia nərmama muvehe meste nəpɨn nəha kuvehi utə Iesu revən fwe ia neiai.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_23","074_1_23","ACT","1","23","23","Pita rɨni pen pam, nənə irəha həni irapw nəɡhi iərmama kəru. Nəɡhɨnrau Josef mɨne Matias (Josef nəha kaməkwein mwi in mə Pasapas mɨne Jastas.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_24","074_1_24","ACT","1","24","24","Nənə irəha həfwaki, mhəni mə, “Iərɨmənu, ikukurən nətərɨɡien səvəi nərmama me pam. Tiko mahatən ro m kɨmaha i mə iərman mi sə pəku nəha ikokeikei mə ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_25","074_1_25","ACT","1","25","25","truvehe mo in aposol, muvehi təmwki Jutas, iəmə sə rɨnəpwəh wok nəha mə trevən ia kwopun atukwatukw səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC1_26","074_1_26","ACT","1","26","26","Nənə irəha həuini nəri sə ramahatən pen nari mə sin nəha truvehi wok nəha. Nənə nəri nəha rahatən pen mə Matias. Nənə həvsini pen in irəha aposol me eleven. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_1","074_2_1","ACT","2","1","1","Nəpɨn asori nəha Pentekos ruvəuvehe. Ia nəpɨn nəha nərmama pam səvəi Iesu housəsɨmwɨn irəha me ia kwopun kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_2","074_2_2","ACT","2","2","2","Təkwtəkwuni a həreɡi nari riti rəmwhen ia nɨmətaɡi asori ruku pen ia nɨmaɡouaɡou muvnimwə masori ia nimwə nəha kamhəkure ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_3","074_2_3","ACT","2","3","3","Hətə nərami napw me həivə kɨrkɨri, mhəuvən, mhərer ia kənkapwənraha kuatia kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_4","074_2_4","ACT","2","4","4","Irəha pam rerɨnraha ruvehe mukuər ia Nənɨmwɨn Ikinan. Nənə Nənɨmwɨn nəha ruvei pen nəɡkiariien mɨnraha hənaməɡkiari ia nəɡkiariien me səpəmsəpə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_5","074_2_5","ACT","2","5","5","Ia nəpɨn nəha nəkur Isrel me həpɨk kamharə fwe Jerusalem. Irəha nəha nəməfwaki me həməuku pen fwe ia tənəmtənə me mhəuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_6","074_2_6","ACT","2","6","6","Nəpɨn həreɡi narimnari me nəha, housəsɨmwɨn pen irəha me ipaka tukwe. Irəha hamərkərinari tɨ nəri nə mə nəɡkiariien me səvənraha səpəmsəpə sə hənətui pen irə, irəha kamhəreɡi nərmama me səvəi Iesu kamhəɡkiari ia nəɡkiariien me nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_7","074_2_7","ACT","2","7","7","Nənimenraha rier. Həreirei, mamhəni pen tɨ nirəha me i mə, “Hətə ro. Nərmama me nəha kamhəɡkiari irəha pam nəkur Kalili. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_8","074_2_8","ACT","2","8","8","Mətə rəfo kɨtaha saməreɡi kamhəɡkiari ia nəɡkiariien me səkɨtaha me səpəmsəpə sə sənətui pehe irə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_9","074_2_9","ACT","2","9","9","Kɨtaha i nəmə Patia, mɨne nəmə Metia, mɨne nəmə Elam. Kɨtaha nepwɨn samarə ia Mesopotemia, mɨne Jutia, mɨne Kapatosia, mɨne Pontas, mɨne Esia, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_10","074_2_10","ACT","2","10","11","mɨne Frijia, mɨne Pamfilia, mɨne Ijip, mɨne Krit, mɨne Arepia, mɨne tənə nəha Lipia ipaka tɨ Saerin. Kɨtaha nepwɨn həuku pen fwe ia Rom. Kɨtaha nepwɨn nəkur Isrel atukwatukw, nənə kɨtaha nepwɨn rɨpko mhə kɨtaha nəkur Isrel, mətə samarə ia narəien səvənraha. Mətə kɨtaha pam saməreɡi nərmama me nəha kamhəɡkiari ia nəɡkiariien me səkɨtaha me, mamhəni irapw wok asori me Kumwesən rɨno.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_12","074_2_12","ACT","2","12","12","Nənə irəha nənimenraha rier. Həreirei, mamhəres pen irəha me i mə, “Nəri nəha nɨpwran rəfo irə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_13","074_2_13","ACT","2","13","13","Mətə irəha me nepwɨn harɨs, mhəni mə, “Nərmama me nəha kamhənɨmwi waen, mamhakonə irə!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_14","074_2_14","ACT","2","14","14","Mətə Pita rɨskəmter irəha Eleven Aposol me, məɡkiari asori, mɨni pen tɨ nirəha i mɨnuə, “Nəmə Jutia mɨne kɨmiaha pam nərmama hiamarə ia Jerusalem, tiho mhətərɨɡ ro iou, pwəh iakɨni pehe nɨpwrai nəri nəha tukumiaha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_15","074_2_15","ACT","2","15","15","Hiaməni mə nərmama me i hakonə ia waen, mətə rekəm. Irəha həpwəh nakonəien. Kwa naen klok a i ia nəpnəpɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_16","074_2_16","ACT","2","16","16","Nəri nəha hiamətoni ramesi pen nəɡkiariien i Joel Profet rɨməni fwe kupwən: ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_17","074_2_17","ACT","2","17","17","Kumwesən rɨni mə, ‘Tramevən ipaka tɨ nəpɨn sampam, iou takərhi irapw nənɨmwɨn səiou trevən tɨ nərmama me pam. Nɨpwnətɨmiaha me nərman mɨne nɨpran tuhəni irapw nəɡkiariien sə ruku pen tɨ Nənɨmwɨn səiou. Ntəmaruə me səkɨmiaha me tuhətə vison me. Nərɡharə me səkɨmiaha me tuhəməkrəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_18","074_2_18","ACT","2","18","18","Ia nəpɨn nəha nərmama me səiou kani irəha mə iotukwininari me, nəri auər a mə irəha nərman uə nɨpran, mətə takərhi irapw Nənɨmwɨn səiou trevən tɨ nirəha, nənə irəha tuhəni irapw nəɡkiariien sə ruku pen tɨ Nənɨmwɨn səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_19","074_2_19","ACT","2","19","19","Tako narimnari me fwe irənhə ia nɨmaɡouaɡou. Nərmama tuhətoni, mhərkərinari irə. Ia təkure tənə tako nɨmtətien me: netə, mɨne napw, mɨne nɨse napw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_20","074_2_20","ACT","2","20","20","Meri truvehe mɨpitəv. Məkwə truvehe məruerəv məmwhen ia netə. Kurirə irə nəpɨn səvəi Iərɨmənu truvehe. Nəpɨn nəha trasori mopə ia nəpɨn me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_21","074_2_21","ACT","2","21","21","Ia nəpɨn nəha nərmama me pam səməme tuhəkwein ia Iərɨmənu in truvehimɨru irəha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_22","074_2_22","ACT","2","22","22","Nəmə Isrel tiho ro mhəreɡi nəɡkiariien me i. Iesu nəha iəmə Nasaret Kumwesən rɨnahatən atukwatukw m kɨmiaha i mə in pərhien rərhi pehe i ruvehe tukumiaha. Nəpɨn Iesu rɨnamavən ia rerɨmiaha fwe kupwən, Kumwesən rauvei pen nɨskaiien min, ramo nɨmtətien me mɨne narimnari asori me hiamətoni hiamərkərinari irə rəmwhen hiəuvəukurən raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_23","074_2_23","ACT","2","23","23","Nəpɨn Kumwesən ruvei pen Iesu ia rəɡɨmiaha, in ro iamɨnhi irə mamesi pen a nətərɨɡien səvənhi mɨne nəfe in ruvəukurən raka fwe kupwən mə tro. Nənə kɨmiaha hiousi əpune Iesu ia noien nəha hiəno irə. Hiəmri pen in ia rəɡi nəmə ərəha me, nənə hərui tərini pen in ia nei kamarkuaui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_24","074_2_24","ACT","2","24","24","Mətə Kumwesən rɨfi Iesu ia nəmisəien səvəi nemhəien, mo in rətui mwi. In rɨno iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nemhəien ko rɨpkəkwtəmhiri mhə Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_25","074_2_25","ACT","2","25","25","Rəmwhen ia nəɡkiariien i Kiɡ Tevɨt rɨməni irə mɨnuə: ‘Iakamətə ik krau mik Iərɨmənu səiou ia nəpɨn me. Ikamarə ipaka tukw iou. Nari riti riwən tro iou iakətəmnɨmwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_26","074_2_26","ACT","2","26","26","Ro iamɨnhi irə rerɨk raɡien pɨk. Tərhuk raməɡnəɡɨni ik Iərɨmənu səiou. Nɨpwrak mwi trarə amasan, məpwəh nehekɨrien, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_27","074_2_27","ACT","2","27","27","tɨ nəri nə mə nəpɨn takemhə tikəpwəh nəpwəhien iou iakarə Imwei Nəkur Həuvamhə. Tikəpwəh nəseniien nɨpwrai iəmə ikinan səim rɨmərɨr. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_28","074_2_28","ACT","2","28","28","Ikɨnahatən raka iou ia suatuk me səvəi nɨmɨruien. Tiko iou krau mik krauarə rerɨk ramaɡien.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_29","074_2_29","ACT","2","29","29","Piak me, iakuə takɨni pehe tukumiaha i mə Kiɡ Tevɨt, kaha kupwən səkɨtaha, in rɨpkəɡkiari atukw a mhə irə. In ruvamhə. Kuvənɨmwi raka. Səvənhi kref raməmak ihi. Fwe tui meste pehe ipwet mɨne samətoni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_30","074_2_30","ACT","2","30","30","Mətə in profet riti. Rukurən amasan mə Kumwesən rɨməuvehi kwəsuahi mɨni pen tukwe in mɨnuə tɨ nəpɨn riti in ro kwənəkwus riti səvənhi ruvehi təmwhekɨn mərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_31","074_2_31","ACT","2","31","31","Kiɡ Tevɨt rɨməkupwən mətoni Kristo nəha mə trətui mwi ia nemhəien səvənhi. In nəha Kiɡ Tevɨt rəɡkiari irə ia Ol Sam nəpɨn rɨni mɨnuə ‘Kumwesən trəpwəh nəpwəhien in ramarə Imwei Nəkur Həuvamhə. Nɨpwran trɨpkɨmərɨr mhə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_32","074_2_32","ACT","2","32","32","Iesu nəha, Kumwesən rɨnəsuəpwiri in ia nemhəien səvənhi. Kɨmaha i iahənətoni, mamhəni irapw mə ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_33","074_2_33","ACT","2","33","33","Kumwesən, tata səvəi Iesu, ruvehi utə in mukurei pen in ia nɨkaren mwatuk. In ruvei pen Nənɨmwɨn Ikinan min rəmwhen rɨno raka promes fwe kupwən mə tro. Iesu ruvehi Nənɨmwɨn nəha, mərhi pehe i. Nəri nəha hiamətə, mamhəreɡi Nənɨmwɨn Ikinan nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_34","074_2_34","ACT","2","34","34","Kiɡ Tevɨt rəpwəh nutəien fwe ia neiai, mətə in atukwatukw nəha rəɡkiari ia Kristo, mɨni mə, ‘Kumwesən rɨni pen tɨ Iərɨmənu səiou mə, Əkure ia nɨkarek mwatuk ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_35","074_2_35","ACT","2","35","35","meste tako nərmama səməme haməmwəki ik həuvehe, tikərpwi utə tɨpaɡe nɨsum mi ia nirəha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_36","074_2_36","ACT","2","36","36","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha pam nəkur Isrel tihaməkeikei mhəukurən mə Iesu nəha hiənərui tərini pen ia nei kamarkuaui, in nəha təkwtəkwuni Kumwesən ro in ruvehe mo Iərɨmənu mɨne Kristo.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_37","074_2_37","ACT","2","37","37","Nəpɨn nərmama me nəha həreɡi nəɡkiariien səvəi Pita, rerɨnraha rəpou pɨk. Həres pen Pita mɨne aposol me i mə, “Piak me, təkwtəkwuni nəha tahəfo nəha?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_38","074_2_38","ACT","2","38","38","Mɨreɡi Pita rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tihaməkeikei mhərərɨɡ ia noien ərəha me səkɨmiaha mhəuvehe pwəh iaho paptaes ia kɨmiaha ia nəɡhi Iesu Kristo. Tiho iamɨnhi irə mɨne nənə Kumwesən trəpwəh nərpwɨnien noien ərəha me səkɨmiaha. Kɨmiaha tihəuvehi Nənɨmwɨn Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_39","074_2_39","ACT","2","39","39","Promes nəha raməmak tukumiaha, maməmak mwi tɨ nərɨmiaha me, mɨne nərmama səməme kamharə isipwɨn. Raməmak tɨ nərmama me pam səməme Iərɨmənu Kumwesən səkɨtaha trəkwein ia nirəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_40","074_2_40","ACT","2","40","40","Pita rɨni irapw nəɡkiariien me rɨpɨk mwi tɨ nirəha i, maməkeikei mɨnraha, mamɨni mə, “Nərmama ipwet mɨne hamo noien ikou. Tiharaka ia nirəha tɨ nəri nə mə Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me səvənraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_41","074_2_41","ACT","2","41","41","Ia nəpɨn nəha nərmama me həpɨk həmwhen ia 3000 həni nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvəi Pita, mhəuvehe, ko paptaes ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_42","074_2_42","ACT","2","42","42","Ia nəpɨn me irəha kamhousəsɨmwɨn irəha me, mamhətərɨɡ nəɡkiariien sə aposol me kamhahatən irəha irə. Kamhəkwsen bred, mamhani pəri nari, mamhəfwaki pəri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_43","074_2_43","ACT","2","43","43","Nərmama me pam kamhəhekɨr, tɨ nəri nə mə Kumwesən rauvei pen nɨskaiien m aposol me səvəi Iesu. Ia nɨskaiien nəha irəha kamho nɨmtətien me rɨpɨk mɨne narimnari me nərmama kamhətoni hamərkərinari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_44","074_2_44","ACT","2","44","44","Nərmama me pam səməme kamhəni nɨpərhienien ia Iesu, kamharə pəri ia kwopun kuatia, mamhəuai narimnari me səvənraha mɨnraha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_45","074_2_45","ACT","2","45","45","Irəha kamhəmri pen nəmri nari ia səvənraha tɨprənə mɨne nautə me mamhəuvehi mane irə. Nəpɨn nari riti riwən tɨ nirəha riti, kamhəuai mane nəha, mamhəuvei pen m iərmama nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_46","074_2_46","ACT","2","46","46","Ia nəpɨn me kamhavən pəri, mamhəuvən fwe ia nimwə səvəi Kumwesən. Fwe ia nəkwai nimwə me səvənraha, kamhəkwsen bred, mamhani pəri nari. Rerɨnraha raɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC2_47","074_2_47","ACT","2","47","47","Kamhəɡnəɡɨni Kumwesən. Nəpɨn nərmama me hətoni irəha, kamhəsiai irəha. Ia nəpɨn me Iərɨmənu rauvehimɨru nərmama me nepwɨn mwi, nənə həuvehe mho kuatia irəha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_1","074_3_1","ACT","3","1","1","Ia nəpɨn riti, tri klok ia nəruarəv, nəpɨn səvəi nəfwakiien ruvəuvehe. Pita mɨne Jon krouutə pen fwe ia nimwə səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_2","074_3_2","ACT","3","2","2","Iərmama riti fwe ikɨn. Nəpɨn rɨnətui pehe nɨsun mi krouemhə ko rɨpkavən mhə. Ia nəpɨn me in me nepwɨn həuvehi mhəkure pen i ia nɨkare nimwə səvəi Kumwesən ipaka tɨ təpinhə nəha kani mə Təpinhə sə Ramasan. Nəpɨn nərmama me kamhəuvehe mə tuhəuvnimwə, iərmama nəha ramase mane mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_3","074_3_3","ACT","3","3","3","Pita mɨne Jon krouvehe ipaka mə trouuvnimwə ia nimwə səvəi Kumwesən. Nəpɨn iərmama nəha rətoni, rase mane mɨnrau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_4","074_3_4","ACT","3","4","4","Pita mɨne Jon krouəti pen rouətə in. Pita rɨni mə, “Tiko məti pehe mətə kɨmrau.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_5","074_3_5","ACT","3","5","5","Iərmama nəha rəti pen mətə irau. Rerɨn ramrhi mə rosi trouvei pen nari riti min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_6","074_3_6","ACT","3","6","6","Mətə Pita rɨni pen tukwe in mə, “Səiou silva mɨne kol riwən, mətə nəfe iakauvehi takuvei pehe mik. Ia nəɡhi Iesu Kristo, iəmə Nasaret, tiko mərer mavən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_7","074_3_7","ACT","3","7","7","Pita ruvehi rəɡɨn mwatuk mɨvi utə. Təkwtəkwuni a iərmama nəha nɨsun mi krouvehe rouskai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_8","074_3_8","ACT","3","8","8","Rɨskəmter mavən, mukurirə ia Pita mɨne Jon, mharuvnimwə ia nimwə səvəi Kumwesən. Ramavən, maməruərau utə, maməɡnəɡɨni Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_9","074_3_9","ACT","3","9","9","Nərmama me pam həti pen mhətə iərmama nəha ramavən maməɡnəɡɨni Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_10","074_3_10","ACT","3","10","10","Hətə həukurən mə iərmama nəha in nəha raməkure rerɨn mamase mane fwe ia nɨkare nimwə səvəi Kumwesən ipaka tɨ Təpinhə sə Ramasan. Irəha hərkərinari irə. Nənimenraha rier tɨ nəfe kɨno irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_11","074_3_11","ACT","3","11","11","Iərmama nəha raməɡher pen ia Pita mɨne Jon. Nərmama pam haiu mhəuvehe tɨ nirəhar fwe ia kwopun nəha kani mə Vranda səvəi Solomon. Nənimenraha rier. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_12","074_3_12","ACT","3","12","12","Nəpɨn Pita rətə nərmama me nəha, rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nəmə Isrel. Rəfo hiamərkərinari ia iərmama i? Hiaməti pehe mamhətə kɨmrau tɨ nəfe? Hiaməfətərɨɡ irə? Ko kɨmrau iaromasan iərmama i ia səkɨmrau atukw nɨskaiien uə tɨ nəri nə mə kɨmrau iəmə ikinan mi? Rekəm! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_13","074_3_13","ACT","3","13","13","Kumwesən səvəi Epraham mɨne Aesak mɨne Jekop, Kumwesən səvəi kaha kupwən me səkɨtaha, in ruvehi utə nəɡhi Iesu, iəmə sə ramo tukwini nari min. Iesu nəha hiəuvei pen ia rəɡi nəkur Rom. Nəpɨn Paelat rɨni mə trəseni Iesu rier irapw ia kalapus, hiərer ia nənime Paelat, mamhəni mə hiəpwəh nokeikeiien mə tro iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_14","074_3_14","ACT","3","14","14","Iesu nəha in iəmə atukwatukw mɨne iəmə ikinan, mətə kɨmiaha hiənəpwəh in, mhəres pen Paelat i mə trɨpkəseni mhə in rier irapw ia kalapus mətə trəseni a iərmama sə rɨnousi əpune iərmama rier irapw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_15","074_3_15","ACT","3","15","15","Ia noien nəha hiənousi əpune Iəmə sə in Nukune Nɨmɨruien. Mətə Kumwesən rɨno in rətui mwi ia nemhəien. Kɨmaha iahənətoni nəri nəha, mamhəni irapw mə ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_16","074_3_16","ACT","3","16","16","Nəɡse nəɡhi Iesu nəha in nəha rɨno nɨsui iəmə i krouvehe rouskai. Hiamətoni iəmə i, mhəukurən in. In rɨni nɨpərhienien ia nəɡhi Iesu, mo pen ramərer ia nəmrɨmiaha nɨpwran rɨnəsanɨn pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_17","074_3_17","ACT","3","17","17","Piak me iakukurən mə ia nəpɨn nəha hiənousi əpune Iesu, kɨmiaha mɨne nəmə asori me səkɨmiaha hiəreirei nəfe nəha hiamo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_18","074_3_18","ACT","3","18","18","Mətə ia noien nəha hiəno irə Kumwesən rɨno nəɡkiariien me səvənhi sə in rɨməuvei pen m profet kupwən me səvənhi həuvəuvehe mhəuvəukuə. Profet me nəha haməkupwən mhəni irapw mə Kristo səvənhi traməkeikei mɨreɡi nəmisəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_19","074_3_19","ACT","3","19","19","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihaməkeikei mhərərɨɡ ia noien ərəha me səkɨmiaha pwəh Kumwesən raikuas raka nərəhaien me səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_20","074_3_20","ACT","3","20","20","Trɨni mɨnuə hio iamɨnha irə, nəpɨn səvəi napwɨsien truku pen ia nəmri Kumwesən. In trərhi pehe Kristo sə kɨməni irapw fwe kupwən mə truvehe tukumiaha. Kristo nəha iakani in Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_21","074_3_21","ACT","3","21","21","In traməkeikei marə fwe ia neiai meste Kumwesən tro narimnari me həuvehe mho sə vi rəmwhen ia profet ikinan me səvənhi fwe kupwən həməni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_22","074_3_22","ACT","3","22","22","Moses rɨməni mə, ‘Iərɨmənu Kumwesən səkɨmiaha truvehi utə profet riti rəmwhen ruvehi utə iou. Profet nəha truku pen ia kɨmiaha in piəvɨmiaha riti. Tihaməkeikei mhətərɨɡ ia narimnari me pam profet nəha trɨni pehe tukumiaha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_23","074_3_23","ACT","3","23","23","Trɨni mɨnuə iərmama riti rəpwəh nətərɨɡien ia profet nəha, Kumwesən truvehi raka in, məpwəh nəvsini penien in ia nərmama me səvənhi.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_24","074_3_24","ACT","3","24","24","Samuel mɨne profet me pam səməme hənəkurirə pen i mhəuvehe həməni narimnari me i kamo ipwet mɨne. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_25","074_3_25","ACT","3","25","25","Nəkur Isrel, kɨmiaha nə nɨpwnəti profet kupwən me. Kɨmiaha nə nɨpwnəti kaha kupwən me. Promes nəha Kumwesən rɨməuvei pen mɨnraha in nə promes səkɨmiaha. In rɨməni pen tɨ Epraham i mə, ‘Iərmama riti truku pen ia kwənəkwus səim. Namasanien səiou truku pen irə, mevən tɨ nərmama me pam ia tənəmtənə me.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC3_26","074_3_26","ACT","3","26","26","Nəpɨn Kumwesən ruvehi utə Tɨni, in rukupwən mərhi pehe i tukumiaha nəkur Isrel mə trəkwein amasan m kɨmiaha, mo hiəpwəh nərəhaien me səkɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_1","074_4_1","ACT","4","1","1","Nəpɨn Pita mɨne Jon krauəɡkiari ihi m nərmama, pris me mɨne Satusi me həuvehe irəha iəmə asori səvəi naruaɡən me səməme kamhətui tɨ nimwə səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_2","074_4_2","ACT","4","2","2","Niemaha rəpi irəha tɨ nəri nə mə Pita mɨne Jon krauahatən nərmama me, rauni mə Iesu rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi. Ia nəɡkiariien nəha krauahatən pen mə nərmama səməme həuvamhə tuhətui mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_3","074_4_3","ACT","4","3","3","Nəmə asori me nəha həkwtəmhiri irau, mətə tɨ nəri nə mə rɨnaməruarəv, hosə pen irau ia kalapus mə trouəmak fwe ikɨn roueste trakwakwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_4","074_4_4","ACT","4","4","4","Mətə nərmama me səməme həməreɡi nəɡkiariien səvənrau, həpɨk ia nirəha həni nɨpərhienien ia Iesu. Kəvsini nərman me əpa səməme həni nɨpərhienien ia Iesu, irəha pam ipaka faef-taosen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_5","074_4_5","ACT","4","5","5","Kɨni rakwakwi irə nəmə asori me səvəi nəkur Isrel mɨne elta me mɨne nahatən me səvəi Loa housəsɨmwɨn irəha me fwe Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_6","074_4_6","ACT","4","6","6","Irəha housəsɨmwɨn irəha me irəha pris asori anan nəɡhɨn nə Anas, mɨne Kaeafas, mɨne Jon, mɨne Aleksanta, mɨne sin sin mwi irəha kwənəkwus səvəi pris asori anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_7","074_4_7","ACT","4","7","7","Irəha həuvehi Pita mɨne Jon, mhərpwi irapw irau ia kurkwanraha, mhəres pen irau i mə, “Sin ruvei pehe nɨskaiien m kɨmirau uə irauo nəri i ia nəɡhi sin?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_8","074_4_8","ACT","4","8","8","Ia nəpɨn nəha Pita rerɨn ruvehe mukuər ia Nənɨmwɨn Ikinan, rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha nəmə asori me səvəi nəkur Isrel mɨne elta me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_9","074_4_9","ACT","4","9","9","Təkwtəkwuni hiaməres pehe kɨmrau i ia namasanien sə iarouo m iərmama i nɨsun mi krouemhə. Hiaməres mə iarouəfo irə ro in ruvehe məsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_10","074_4_10","ACT","4","10","10","Ramasan. Kɨmiaha pam i tihaməkeikei mhəukurən. Nəkur Isrel me pam mwi tuhaməkeikei mhəukurən. Iəmə i ramərer ia nəmrɨmiaha nɨsun mi krouskai, tɨ nəri nə mə iaromasan in ia nəɡhi Iesu Kristo, iəmə Nasaret. Hiənərui tərini pen in ia nei kamarkuaui, remhə, mətə Kumwesən rɨno in rətui mwi ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_11","074_4_11","ACT","4","11","11","Iesu in iəmə nəha Nəkukuə Ikinan raməɡkiari irə, mamɨni mə, ‘Kəruəterei nəha kɨmiaha nəmə hiamuvrhəkɨn nimwə hiənuə rərəha, mhəpwəh, təkwtəkwuni nəha ruvəuvehe mɨno kəruəterei sə rəpi raka pam kəruəterei me, məkwtəmhiri əknekɨn pam nimwə.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_12","074_4_12","ACT","4","12","12","Pita rɨrɨpɨn nəɡkiariien mɨni mə, “Iesu əpa rauvehi nɨskaiien tɨ nuvehimɨruien kɨtaha. Ia tənəmtənə me pam, iərmama riti mwi riwən Kumwesən rərhi pehe i mɨni mə tsaməkeikei mhahatətə ia nəɡhɨn mə in truvehimɨru kɨtaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_13","074_4_13","ACT","4","13","13","Nəpɨn nəmə asori me hətoni mə Pita mɨne Jon krouəpwəh nehekɨrien ia nəmrɨnraha, hərkərinari irə. Hənətə sas mə irau iəmə auər a mi. Krouəpwəh nevənien ia kwopun sə kaukurən nari ikɨn. Irəha hamətərɨɡ tukwe, mhəukurən mə irau nəha krɨnamavən pəri irəha Iesu fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_14","074_4_14","ACT","4","14","14","Mətə ko həpwəh nɨniien nəɡkiariien riti, tɨ nəri nə mə hətoni iəmə nəha krɨnomasan nɨsun mi ramərer ia nɨkarenrau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_15","074_4_15","ACT","4","15","15","Ia nəpɨn nəha nəmə asori me həni mə irəhar tuharevən fwe iruə. Nəpɨn harier irə, kamhəɡkiari mɨnraha me mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_16","074_4_16","ACT","4","16","16","“Tso nəfe ia iəmənmi nəha? Nəkur Jerusalem me pam həukurən mə krɨno nɨmtətien asori nəha. Ko kɨtaha səpwəh nɨniien mə neikuəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_17","074_4_17","ACT","4","17","17","Mətə rərəha mə nəɡkiariien nəha truvirɨs mevən mwi tɨ nərmama me. Pwəh sənise pen əknekɨn tɨ nirau i mə trouəpwəh mwi nɨniien nəɡhi Iesu i tɨ iərmama riti mwi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_18","074_4_18","ACT","4","18","18","Irəha həkwein irəhar haruvnimwə pehe mwi. Həni pen tɨ Pita mɨne Jon mə trouəpwəh mwi nɨniien uə nahatənien nərmama me ia nəɡhi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_19","074_4_19","ACT","4","19","19","Mɨreɡi Pita mɨne Jon krouni mə, “Kɨmiaha əpa tihaməkeikei mhəkiri mə ratukwatukw ia nəmri Kumwesən mə kɨmrau taro nəkwan uə nəkwamiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_20","074_4_20","ACT","4","20","20","Mətə kɨmaha ko iahəpwəh nəkwumwi təriniien tərhumaha. Tahaməkeikei mhəvisau irapw nəfe iahənətə mhəreɡi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_21","074_4_21","ACT","4","21","21","Nənə nəmə asori me hənise əknekɨn pen tɨ nirau i, mhərhi pen irau krauevən, mhəpkətə mhə suatuk riti tɨ nousiien irau. Rəknekɨn tɨ nirəha tɨ nəri nə mə nərmama me haməɡnəɡɨni Kumwesən tɨ nəfe irau krɨno ia iəmə nəha nɨsun mi krouemhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_22","074_4_22","ACT","4","22","22","Iəmə nəha krɨnomasan in ia nəɡhi Iesu nuk səvənhi rəpi raka foti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_23","074_4_23","ACT","4","23","23","Nəpɨn Pita mɨne Jon krouier, krouevən rouətə nərmama me səvəi Iesu, nənə rouəvisau narimnari me pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həməni pen tɨ nirau i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_24","074_4_24","ACT","4","24","24","Nəpɨn irəha həreɡi, housəsɨmwɨn irəha me mhəfwaki pəri m Kumwesən, mhəni mə, “Iərɨmənu Asori ikɨno neiai mɨne tɨprənə mɨne təsi mɨne narimnari me pam ia nirəhar. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_25","074_4_25","ACT","4","25","25","Fwe kupwən, nəɡkiariien səim sə ruku pen ia Nənɨmwɨn Ikinan, rier ia nɨpəɡi nəkwai iərmama səim sə ro tukwini nari mik, kaha səkɨmaha Kiɡ Tevɨt, mɨni mə, ‘Rəfo nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel niemaha raməpi irəha? Rəfo nərmama me ia tɨprənə i haməkure tɨ nətərɨɡien səvənraha, mətə hamo teki nari? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_26","074_4_26","ACT","4","26","26","Kiɡ me ia tɨprənə i həpnəpenə tɨ naruaɡənien. Nəmə asori me pam housəsɨmwɨn irəha me, mamhəni ərəha Iərɨmənu, mamhəni ərəha mwi Kristo səvənhi.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_27","074_4_27","ACT","4","27","27","Kumwesən, nəɡkiariien nəha ro nɨpərhienien. Ia taon i Jerusalem, Kiɡ Herot mɨne Ponjes Paelat hənousəsɨmwɨn pəri irəha nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel mɨne nəkur Isrel. Irəha hənousəsɨmwɨn irəha me, mhəmwəki Iesu iəmə ikinan səim sə ramo tukwini nari mik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_28","074_4_28","ACT","4","28","28","Irəha həno narimnari me nəha mamhesi pen atukwatukw nəfe ikɨməni mə tuko ia nətərɨɡien səim. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_29","074_4_29","ACT","4","29","29","Mətə Iərɨmənu, təkwtəkwuni tikreɡi ro nəɡkiariien skai me nəha nəmə asori me həməni pehe tukumaha i. Kɨmaha iahase ik mə tikasitu ia kɨmaha. Kɨmaha i nərmama iahamo tukwini nari mik. Pwəh iahəvisau irapw nəɡkiariien səim, mhəpwəh nehekɨrien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_30","074_4_30","ACT","4","30","30","Osə pehe rəɡɨm əsanɨn, momasan nərmama səməme nemhəien rarə ia nirəha. Ia nəɡhi Iesu, iəmə ikinan sə ramo tukwini nari mik, pwəh kɨmaha iaho nɨmtətien me mɨne narimnari me nərmama tuhətoni, hərkərinari irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_31","074_4_31","ACT","4","31","31","Nəpɨn həfwaki pam, Kumwesən rɨkiukiu ia kwopun nəha kamhəkure ikɨn. Rerɨnraha ruvehe mukuər ia Nənɨmwɨn Ikinan. Nənə həuvən mhəni irapw nəɡkiariien səvəi Kumwesən, mhəpwəh nehekɨrien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_32","074_4_32","ACT","4","32","32","Ia nəpɨn nəha nərmama səməme kamhəni nɨpərhienien ia Iesu, rerɨnraha mɨne nətərɨɡien səvənraha ro a kuatia. Riti ia nirəha riwən raməpwtɨɡ tɨ nautə me səvənhi, mɨni mə səvənhi əpa. Mətə həuai narimnari me mhəuvehi rəmwhen ia nirəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_33","074_4_33","ACT","4","33","33","Aposol me kamhəvisau irapw skai mə Iesu Iərɨmənu rɨnətui pərhien mwi ia nemhəien səvənhi. Nənə Kumwesən ramasitu asori ia nirəha ia namasanien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_34","074_4_34","ACT","4","34","34","Nərmama me səvəi Iesu riti ia nirəha riwən rɨni mə nari riwən təni tukwe, tɨ nəri nə mə sin sin ia nirəha səvənraha tɨprənə uə nimwə rarə həmri pen nəmri nari irə. Nəpɨn kuvehi nənimen, həuvehi mane, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_35","074_4_35","ACT","4","35","35","mhəuvən, mhəfate pen ia nɨsui aposol me. Nənə aposol me həuai, mhəuvei pen m nərmama səməme nari riwən tɨ nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_36","074_4_36","ACT","4","36","36","Iərmama riti nəha ikɨn nəɡhɨn nə Josef. In iəmə Isrel sə ruku pen ia kwənəkwus səvəi Livae. Rɨnətui ia tənə əmwerɨs nəha Saepras. Aposol me həseɡi pen nəɡhɨn sə vi mə Panapas. Nɨpwrai nəɡkiariien nəha in i mə Iəmə sə Ramərpwi Əknekɨn Nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC4_37","074_4_37","ACT","4","37","37","Josef i rəmri pen nəmri nari ia tɨprənə səvənhi. Nəpɨn kuvehi nənimen, ruvehi mane, mevən, mɨfate pen ia nɨsui aposol me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_1","074_5_1","ACT","5","1","1","Mətə iərmama riti nəɡhɨn nə Ananaeas mɨne pran səvənhi Safaera krouəmri pen nəmri nari ia səvənrau tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_2","074_5_2","ACT","5","2","2","Nəpɨn kuvehi nənimen, krouvehi mane, rouni pəri mə trouvehi raka nɨpərɨn səvənrau. Kurirə irə Ananaeas ruvehi nɨpərɨn a, mevən, mɨfate pen ia nɨsui aposol me, mameikuə mə mane me pam nəha rauvei pen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_3","074_5_3","ACT","5","3","3","Pita rɨni mə, “Ananaeas, rəfo ikəseni Setan ruvehe mukuər ia rerɨm, mamo ikameikuə ia Nənɨmwɨn Ikinan? Nəmri tɨprənə sə kuvei pehe mik, rəfo ikəkwtəmhiri nɨpərɨn səim? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_4","074_5_4","ACT","5","4","4","Nəpɨn ikəpwəh nəmri penien ihi nəmri nari irə, tɨprənə ramo ihi səim irə. Nəpɨn ikuvehi mane, ia nəpɨn nəha mwi mane nəha ramo ihi səim irə. Mətə rəfo rerɨm rɨrhi mə tiko noien i? Ikəpwəh neikuəien ia nirak, mətə ikeikuə ia Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_5","074_5_5","ACT","5","5","6","Nəpɨn Ananaeas rɨreɡi nəɡkiariien nəha, təkwtəkwuni a mwi rɨmwei memhə. Ntəmaruə me nepwɨn həskəmter, mhəveɡi nɨpwran, mhəuvehi mhəier, mhəuvən mhənɨmwi. Nərmama me həreɡi həhekɨr. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_7","074_5_7","ACT","5","7","7","Nəpɨn aoa kahar rukurau, pran səvəi Ananaeas ruvnimwə pehe, mətə rəpwəh nukurənien mə səvənhi iərman ruvamhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_8","074_5_8","ACT","5","8","8","Pita rɨni pen tukwe in mə, “Tiko mɨni pehe ro tukw iou i mə nəmri tɨprənə sə kuvei pehe m kɨmirau, in pam i?” Mɨreɡi Safaera rɨni mə, “Ouəh, nəmri tɨprənə ihi nəha?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_9","074_5_9","ACT","5","9","9","Mətə Pita rɨni pen tukwe in mə, “Rəfo kɨmirau iərman səim irouni pəri mə tirouni mə mane me pam i? Ikukurən mə ko ikeikuə ia Nənɨmwɨn səvəi Iərɨmənu? Ətə ro! Nərmama səməme hamənɨmwi səim iərman, irəha fwe ia kwəruə. Tuhəuvehi mwi ik, mhəuvən fwe iruə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_10","074_5_10","ACT","5","10","10","Təkwtəkwuni a Safaera rɨmwei ia nɨsui Pita memhə. Nəpɨn ntəmaruə me həuvnimwə pehe, hətə raməmak muvamhə. Nənə həuvehi, mhəier, mhənɨmwi ia nɨkare səvənhi iərman. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_11","074_5_11","ACT","5","11","11","Nakalasia me mɨne nərmama səməme həreɡi nəri nəha, irəha pam həhekɨr asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_12","074_5_12","ACT","5","12","12","Ia nəpɨn nəha aposol me kamhavən ia reri nərmama me, mamho nɨmtətien me rɨpɨk mɨne narimnari me rɨpɨk nərmama hətoni mhərkərinari irə. Ia nəpɨn me nərmama səməme kamhəni nɨpərhienien ia Iesu kamhousəsɨmwɨn irəha me ia vranda səvəi Solomon ia nimwə səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_13","074_5_13","ACT","5","13","13","Nəpɨn nərmama əpnapen a hətoni irəha, həɡnəɡɨni irəha, mətə həpwəh nevənien ipaka, tɨ nəri nə mə həhekɨr. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_14","074_5_14","ACT","5","14","14","Mətə nərman me həpɨk mɨne nɨpran me həpɨk kamhəuvehe tɨ Iesu Iərɨmənu, mamhəni nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_15","074_5_15","ACT","5","15","15","Aposol me kamho nɨmtətien me rɨpɨk ia Jerusalem. Ro pen nərmama me kamhəuvehi nərmama səməme nemhəien rarə ia nirəha, mhəuvehi, mhəuvən fwe ia suatuk, mhəmri pen irəha ia təkure nɨkoukau me mɨne kafete me. Irəha kamho iamɨnhi irə mɨnuə Pita ruvehe mukurau mətə nənɨmwɨn a trukurau pen ia nirəha, nənə irəha həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_16","074_5_16","ACT","5","16","16","Nərmama me fwe ia rukwənu me ipaka tɨ Jerusalem, irəha mwi kamhəuvehi nərmama me səvənraha səməme nemhəien rarə ia nirəha mɨne səməme nənɨmwɨn ərəha me kamharə ia nirəha, kamhəuvehi irəha, mhəuvehe, nənə aposol me ho irəha pam həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_17","074_5_17","ACT","5","17","17","Ia nəpɨn nəha pris asori anan mɨne Satusi me nepwɨn housəsɨmwɨn pəri irəha me. Rerɨnraha ramrhi ərəha aposol me səvəi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_18","074_5_18","ACT","5","18","18","Mo pen həkwtəmhiri irəha, mhəuvehi puvnimwə irəha ia kalapus. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_19","074_5_19","ACT","5","19","19","Mətə ia nəpɨn irə aɡelo riti səvəi Iərɨmənu ruvehe məsevər ia təpinhə me səvəi nimwə nəha, miri irapw aposol me, mɨni pen tɨ nirəha i mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_20","074_5_20","ACT","5","20","20","“Tihəuvən mhərer ia nimwə səvəi Kumwesən, mamhəni irapw tɨ nərmama me nəɡkiariien me pam ia nɨkaren səvəi nɨmɨruien vi i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_21","074_5_21","ACT","5","21","21","Ia nəpɨn rɨnamran həuvən fwe ia nimwə səvəi Kumwesən mamhahatən nərmama rosi aɡelo rɨməni pen tukunraha i. Nəpɨn pris asori anan mɨne in me nepwɨn həuvehe, housəsɨmwɨn nəmə asori me səvəi nəkur Isrel. Nəmə asori me nəha hərhi pen nərmama nepwɨn mə tuhəuvən fwe kalapus, mhəuvehi aposol me, mhəuvehi mhəuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_22","074_5_22","ACT","5","22","22","Mətə nəpɨn nərmama me nəha kərhi pen irəha həuvən ia kalapus, həpwəh nətoniien aposol me. Nənə hərərɨɡ, mhəni pen tɨ nəmə asori me i mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_23","074_5_23","ACT","5","23","23","“Kɨmaha iahəuvən mhətoni kalapus rəsisəɡ əknekɨn. Nərmama səməme kamhətui tɨ kwopun nəha kamhərer tukuahaɡ pam ia kwəruə me. Mətə nəpɨn həsevər ia təpinhə, kɨmaha iahəuvnimwə, mətə nərmama me nəha həiwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_24","074_5_24","ACT","5","24","24","Nəpɨn pris asori me mɨne iəmə asori səvəi naruaɡən me səməme kamhətui tɨ nimwə səvəi Kumwesən həreɡi nəɡkiariien nəha, nətərɨɡien səvənraha rəvsausɨni pɨk tɨ aposol me. Həreirei mə nəfe ro irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_25","074_5_25","ACT","5","25","25","Ia nəpɨn nəha iərmama riti ruvnimwə pehe, mɨni pen tɨ nirəha i mə “Nəmə me nəha hiənəsisəɡ tukuahaɡ ia nirəha, irəha fwe ia nimwə səvəi Kumwesən kamhahatən nərmama me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_26","074_5_26","ACT","5","26","26","Nənə iəmə asori səvəi naruaɡən me səməme kamhətui tɨ nimwə səvəi Kumwesən rɨskəmter, miri naruaɡən me nepwɨn səvənhi, mhəuvən, mhəkwtəmhiri aposol me, mhəiri irəha mhəuvehe. Mətə həpwəh nousiien irəha, tɨ nəri nə mə həhekɨr nərmama me. Kamo nərmama me həkwi irəha ia kəruəterei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_27","074_5_27","ACT","5","27","27","Irəha həuvehi aposol me mhəuvehe, mhərpwi irapw irəha ia nəmri nəmə asori me. Nənə pris asori anan rəɡkiari mɨnraha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_28","074_5_28","ACT","5","28","28","mɨni mə, “Iahəuvəni pehe raka nəɡkiariien skai tukumiaha i mə tihəpwəh rə nahatənien nərmama ia nəɡhi iəmə nəha. Mətə hiənərui nəkwamaha. Hətə ro. Təkwtəkwuni nəha nərmama me pam ia Jerusalem həuvəreɡi raka nəɡkiariien səkɨmiaha. Rəfo mə tihərukwi pehe nemhəien səvəi iəmə nəha ia kɨmaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_29","074_5_29","ACT","5","29","29","Mətə Pita mɨne aposol me həni pen tɨ nəmə asori me i mə, “Kɨmaha tahaməkeikei mho nəkwai Kumwesən, rɨpko mhə nəkwai nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_30","074_5_30","ACT","5","30","30","Kɨmiaha hiənousi əpune Iesu ia noien nəha hiəno irə, mhərukwi utə ia nei kamarkuaui. Mətə Kumwesən səvəi kaha kupwən me səkɨtaha rɨno rətui mwi ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_31","074_5_31","ACT","5","31","31","Kumwesən i ruvəuvehi utə raka in mukurei pen in ia nɨkaren mwatuk mə in iəmə sə triri nərmama mɨne iəmə sə truvehimɨru nərmama. Kumwesən ro iamɨnha irə mə truvei pehe nəpɨn m kɨtaha nəkur Isrel. Trɨni mɨnuə sərərɨɡ ia noien ərəha me səkɨtaha, Kumwesən trenouenou noien ərəha me səkɨtaha, məpwəh nərɨpwɨnien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_32","074_5_32","ACT","5","32","32","Kɨmaha iahənətə narimnari me nəha, mamhəvisau irapw mə ro nɨpərhienien. Nənɨmwɨn Ikinan sə Kumwesən rauvei pen m nərmama səməme hamo nəkwan in mwi ramərer kɨmaha min.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_33","074_5_33","ACT","5","33","33","Nəpɨn nəmə asori me həreɡi nəɡkiariien səvəi aposol me niemaha rəpi irəha. Hənuə tuhousi əpune irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_34","074_5_34","ACT","5","34","34","Mətə iəmə asori riti nəha ikɨn ia rerɨnraha nəɡhɨn nə Kamaliel. In Farisi riti. In iahatən riti sə ramahatən Loa səvəi Moses. Nərmama pam kamhəsiai in. In rɨskəmter, mɨni pen tɨ naruaɡən me mə, “Tiho mhəuvehi nəmə i mhəier. Pwəh kɨmaha iahəɡkiari ouihi a.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_35","074_5_35","ACT","5","35","35","Nəpɨn aposol me həier irə, Kamaliel rəɡkiari pen m nəmə asori me i mə, “Nəmə Isrel, tihətərɨɡ amasan tɨ nəfe hiamo ia nəmə me i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_36","074_5_36","ACT","5","36","36","Rerɨmiaha trɨrhi Teutas fwe kupwən. Rɨni mə in iərmama riti. Nərmama həpɨk, ipaka tɨ 400, həuvən mhəkurirə i. Mətə kousi əpune iəmə nəha. Nərmama səməme kamho nəkwan havən kɨrkɨri. Kusen səvənraha rəsas miwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_37","074_5_37","ACT","5","37","37","Kurirə ikɨn, ia nəpɨn sə kaməvsini nərmama me irə, Jutas iəmə Kalili rərer mɨvi nərmama həpɨk həuvən mhəkurirə i. Mətə in mwi kousi əpune. Nərmama səməme kamho nəkwan havən kɨrkɨri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_38","074_5_38","ACT","5","38","38","Ro iamɨnhi irə iakuə takɨni pehe tukumiaha i mə, nəmə me i hamərer ia nəmrɨtaha ipwet, ramasan mə tihəpwəh irəha, mhəfi raka rəɡɨmiaha ia nirəha. Trɨni mɨnuə nəri nəha hamo ruku pen tɨ iərmama, trəsas miwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_39","074_5_39","ACT","5","39","39","Mətə trɨni mɨnuə Kumwesən ramərer kurirə ia nirəha, ko hiəpwəh nɨniseien irəha. Tihətərɨɡ amasan tɨ nəfe hiamo ia nəmə me i. Kɨtaha səreirei, mətə rərəha mə tihətə sas kurirə mə hiamousari m Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_40","074_5_40","ACT","5","40","40","Ro iamɨnhi irə nəmə asori me ho rosi Kamaliel rɨməni pen tɨ nirəha i. Həkwein mwi aposol me həuvnimwə pehe, mhərisi irəha, mhənise pen əknekɨn tɨ nirəha mə tuhəpwəh nəvisauien mwi m nərmama ia nəɡhi Iesu, nənə mhəfi raka rəɡɨnraha ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_41","074_5_41","ACT","5","41","41","Aposol me həier ia nəmri nəmə asori me səvəi nəkur Isrel, mamhaɡien, tɨ nəri nə mə Kumwesən rətə irəha mə həmwhen ko naurɨsien mɨnraha tɨ nəɡhi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC5_42","074_5_42","ACT","5","42","42","Nənə ia nəpɨn me kamhəuvən fwe ia nimwə səvəi Kumwesən, mamhəuvən mwi ia nimwə me, mamhərɨpɨn, mamhahatən nərmama me, mamhəvisau mɨnraha mə Iesu in Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC6_1","074_6_1","ACT","6","1","1","Nərmama me səvəi Iesu həuvehe mhəpɨk mwi. Ia nəpɨn nəha nəkur Isrel səməme kamhəɡkiari ia nəɡkiariien səvəi nəkur Kris həvisə irəha nəkur Isrel səməme kamhəɡkiari ia nəɡkiariien Hipru. Nəkur Isrel səməme kamhəɡkiari ia nəɡkiariien səvəi nəkur Kris həni mə ia nəpɨn me, nəpɨn kauvei pen mane mɨne nəveɡɨnien m nərmama me trasitu ia nirəha, kɨpkuvei pen mhə m nɨpran me səvənraha səməme nərman me səvənraha həuvamhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC6_2","074_6_2","ACT","6","2","2","Ro iamɨnhi irə, aposol me twelef həkwein pen nərmama me səvəi Iesu mə irəha pam tuhəuvehe. Nəpɨn həuvehe, aposol me həni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmaha iahaməvisau irapw nəɡkiariien səvəi Kumwesən. Rɨpkatukwatukw mhə mə tahəpwəh wok nəha mhəuvehe mhəsui raka nəveɡɨnien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC6_3","074_6_3","ACT","6","3","3","Ro pen piəvmaha me, kɨmiaha tihərpwi rəɡɨmiaha ia nərman me sefen ia kɨmiaha nəɡhɨnraha ramasan, rerɨnraha rukuər ia Nənɨmwɨn Ikinan, nukurənien səvənraha rəpwəmwɨs. Kɨmaha tahəuvehi utə irəha mə tuhəsui raka nəveɡɨnien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC6_4","074_6_4","ACT","6","4","4","Mətə wok səkɨmaha tahaməfwaki, mamhəvisau irapw nəɡkiariien səvəi Kumwesən ia nəpɨn me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC6_5","074_6_5","ACT","6","5","5","Nərmama me pam səvəi Iesu rerɨnraha raɡien tɨ nəɡkiariien nəha səvəi aposol me. Hərpwi rəɡɨnraha ia Stifen, iərman riti nahatətəien səvənhi rɨskai, rerɨn rukuər ia Nənɨmwɨn Ikinan. Hərpwi mwi rəɡɨnraha ia Filip, mɨne Prokoras, mɨne Nikanor, mɨne Timon, mɨne Pamenas, mɨne Nikolas, iəmə Antiok. Rɨpko mhə in iəmə Isrel, mətə ramarə ia narəien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC6_6","074_6_6","ACT","6","6","6","Irəha həiri nərman me nəha sefen, mhəuvehe, mhərer ia nəmri aposol me. Aposol me həmrutə rəɡɨnraha ia nirəha, məfwaki mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC6_7","074_6_7","ACT","6","7","7","Ia nəpɨn nəha nəɡkiariien səvəi Kumwesən rauvirɨs mamevən. Nərmama me səvəi Iesu fwe Jerusalem həuvehe mhəpɨk mwi. Pris me nepwɨn həuvehi nahatənien səvəi Iesu, mhahatətə irə. Pris me nəha həpɨk kwopti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC6_8","074_6_8","ACT","6","8","8","Stifen in iərmama riti Kumwesən rauvei pen nɨskaiien min, mamasitu irə ia namasanien səvənhi. Nəpɨn riti Stifen ramavən ia reri nərmama, mamo nɨmtətien asori me mɨne narimnari me nərmama hətoni, hamərkəri asori nari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC6_9","074_6_9","ACT","6","9","9","Mətə nərmama me nepwɨn nəha ikɨn. Irəha nərmama səvəi nimwəfwaki riti səvəi nəkur Isrel kani mə Nimwəfwaki Səvəi Nərmama Me Kɨnɨfi Raka Nari ia Nirəha. Nepwɨn həuku pen fwe Saerin mɨne Aleksantria. Nepwɨn mwi həuku pen fwe Silisia mɨne Esia. Irəha həskəmter mamhousari m Stifen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC6_10","074_6_10","ACT","6","10","10","Mətə rəknekɨn tɨ nirəha. Ko həpkousi tərini mhə nəɡkiariien səvənhi, tɨ nəri nə mə Nənɨmwɨn Ikinan rauvei pen nukurənien min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC6_11","074_6_11","ACT","6","11","11","Ro iamɨnhi irə hərəku pen nərmama nepwɨn mə tuheikuə irə. Nərmama me nəha həskəmter, mhəni mə, “Kɨmaha iahəreɡi iəmə i raməɡkiari ərəha ia Moses mɨne Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC6_12","074_6_12","ACT","6","12","12","Nəpɨn nərmama me mɨne nəmə asori me səvənraha mɨne nahatən me səvəi Loa həreɡi nəɡkiariien nəha, niemaha rəpi irəha. Həuvən tɨ Stifen, mhəkwtəmhiri, mhəuvehi mhəuvən, mhərpwi irapw in ia nəmri nəmə asori me səvəi nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC6_13","074_6_13","ACT","6","13","13","Irəha hərpwi irapw nərmama nepwɨn mə tuheikuə ia Stifen. Nərmama me nəha həni mə, “Ia nəpɨn me iəmə i ramɨni ərəha kwopun ikinan i mɨne Loa səvəi Moses. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC6_14","074_6_14","ACT","6","14","14","Iahəreɡi rɨni mə Iesu nəha iəmə Nasaret in trousi testesi nimwə səvəi Kumwesən, mərarki narəien sə Moses rɨməuvei pehe m kɨtaha, məmri səpə riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC6_15","074_6_15","ACT","6","15","15","Nəmə asori me pam səvəi nəkur Isrel haməkure ia nousəsɨmwɨnien səvənraha, mamhəti pen mamhətə Stifen, mhətoni mə nənimen rəmwhen ia nəmri aɡelo riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_1","074_7_1","ACT","7","1","1","Ia nəpɨn nəha pris asori anan rɨni pen tɨ Stifen i mə, “Rəfo irə? Nəɡkiariien i ro nɨpərhienien?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_2","074_7_2","ACT","7","2","2","Mɨreɡi Stifen rɨni mə, “Piak me mɨne tata me, həreɡi ro. Fwe kupwən, nəpɨn kaha kupwən səkɨtaha Epraham rɨpkevən mhə ihi fwe Haran, Kumwesən asori rier irapw tukwe fwe Mesopotemia, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_3","074_7_3","ACT","7","3","3","mɨni pen tukwe in mə, ‘Tikier ia tənə imwam mɨne nəkur imwam, mier mevən fwe ia tɨprənə takahatən ik irə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_4","074_7_4","ACT","7","4","4","Epraham rier ia tənə Koltia, mevən marə fwe ia taon nəha Haran. Nəpɨn səvənhi tata remhə, Kumwesən rərui irapw mwi in ruvehe marə ia tɨprənə i sə hiamarə irə ipwet mɨne. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_5","074_7_5","ACT","7","5","5","Mətə ia nəpɨn nəha Kumwesən rɨpkuvei pen mhə tɨprənə riti ia kwopun i mə tro səvənhi irə. Rɨpkuvei pen anan mhə kwənpərɨn riti min. Mətə rɨno promes a mə trɨpkuvei pen min mɨne nɨmwipwɨni me səməme tuhətui kurirə. Nəpɨn Kumwesən rɨməni promes nəha, tɨni Epraham ramiwən ihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_6","074_7_6","ACT","7","6","6","Nəɡkiariien sə Kumwesən rɨməni pen tɨ Epraham i ro iamɨnhi irə: ‘Nɨmwipwɨm me tuhəuvən mharə ia tɨprənə səvəi nərməpə. Nəkur ia kwopun nəha tuhəuvehi pen wok skai mɨnraha, mhometə irəha meste nuk fo hantret.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_7","074_7_7","ACT","7","7","7","Kumwesən rarə mɨni mwi mə, ‘Mətə iou takərpwɨn noien ərəha səvəi nəkur me nəha nɨmwipwɨm me tuhowok skai mɨnraha. Kurirə irə nɨmwipwɨm me tuhəier ia tənə nəha, mhəuvehe, mhəfwaki pehe miou ia kwopun i.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_8","074_7_8","ACT","7","8","8","Ia nəpɨn nəha Kumwesən rɨni mə Epraham mɨne kwənəkwus me səvənhi tukaməkeikei kuvehi ninhum mɨnraha. Noien nəha rahatən pen promes nəha Kumwesən rɨməuvei pen m Epraham. Kurirə irə tɨni Epraham rətui, nəɡhɨn nə Aesak. Nəpɨn ruvehi nəpɨn eit səvənhi, səvənhi tata ruvehi ninhum min. Nənə Aesak rərəhi Jekop. Nənə Jekop rərəhi nərman me irəha pam twelef. Irəha me nəha kaha kupwən me səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_9","074_7_9","ACT","7","9","9","Kaha kupwən me nəha səkɨtaha, rerɨnraha ramrhi ərəha piəvnraha Josef. Həuvehi pen in ia rəɡi nərmama me nepwɨn, mhəuvehi mane irə. Nərmama me nəha həuvehi Josef, mhəuvən fwe Ijip. Ia kwopun nəha Josef ramowok slef, mətə Kumwesən ramarə tukwe, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_10","074_7_10","ACT","7","10","10","mauvehi raka in ia nɨpəmpəmien me pam səvənhi. Nəpɨn Josef revən mərer ia nəmri Fero, kiɡ səvəi nəkur Ijip, Kumwesən ruvei pen namasanien mɨne nukurənien min. Ro pen Fero ruvei pen nasoriien m Josef. Nənə Josef ruvehe mo in iəmə asori ramətui amasan tɨ nəkur Ijip, nənə mamətui amasan mwi tɨ narimnari me sə kamo ia nəkwai nimwə səvəi Kiɡ Fero. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_11","074_7_11","ACT","7","11","11","Kurirə ikɨn nəpɨn səvəi nukumhə ruvehe muvehi pam nəkur Ijip mɨne nəkur Kenan, mamo nərmama həmisə pɨk. Kaha kupwən me səkɨtaha hənamətui sənənraha nəveɡɨnien, mətə ruvəivən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_12","074_7_12","ACT","7","12","12","Nəpɨn Jekop rɨreɡi nəvisauien mə nəveɡɨnien fwe Ijip, rərhi pen kaha kupwən me səkɨtaha mə tuhəuvən fwe ikɨn. Ro səvi tɨ nirəha tɨ nevənien ia kwopun nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_13","074_7_13","ACT","7","13","13","Nəpɨn irəha həuvən səro kəru irə, nənə Josef rɨni pui in tɨ piəvni me, nənə Kiɡ Fero ruvehe mukurən nərmama ia kwənəkwus səvəi Josef. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_14","074_7_14","ACT","7","14","14","Kurirə irə Josef rərhi pen nəɡkiariien revən tɨ səvənhi tata Jekop irəha nərmama me pam ia kwənəkwus səvənhi mə tuhəuvehe fwe Ijip. Irəha pam sefenti-faef nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_15","074_7_15","ACT","7","15","15","Nəpɨn Jekop rɨreɡi nəɡkiariien nəha, reiwaiu mevən fwe Ijip. Kurirə ikɨn in mɨne kaha kupwən me səkɨtaha hemhə fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_16","074_7_16","ACT","7","16","16","Nənə həuvehi nɨpwranraha mhərərɨɡ mhəuvən fwe taon nəha Sekem, mhənɨmwi irəha fwe ikɨn ia nɨpəɡ riti sə Epraham rɨməuvehi nənimen tɨ nɨpwnəti iəmə asori riti nəɡhɨn nə Hamor. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_17","074_7_17","ACT","7","17","17","Ruvəuvehe ipaka tɨ nəpɨn nəha Kumwesən truvei pen tɨprənə m kaha kupwən me səkɨtaha rəmwhen rɨno promes m Epraham fwe kupwən. Ia nəpɨn nəha nərmama me səkɨtaha fwe Ijip həuvehe mhasori mhəpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_18","074_7_18","ACT","7","18","18","Nənə kiɡ əpə ruvehe mərɨmənu ia nəkur Ijip, mətə rɨnapkukurən mhə Josef. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_19","074_7_19","ACT","7","19","19","In reikuə ia kaha kupwən me səkɨtaha, mamərhiərhi irəha mə tuhərui irapw nəkwərhakwərha me sə həpkətui a i mə tuhemhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_20","074_7_20","ACT","7","20","20","Ia nəpɨn atukwatukw nəha Moses rətui. In ramasan pɨk ia nəmri Kumwesən. Səvənhi tata mɨne mama krouətui amasan tukwe ia nəkwai nimwə səvənrau meste in ruvehi məkwə kahar. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_21","074_7_21","ACT","7","21","21","Nəpɨn irau krouəmri irapw iruə, prən ouihi səvəi Kiɡ Fero rətoni, mərəhi səvənhi, mətui amasan tukwe rəmwhen mə in tɨni anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_22","074_7_22","ACT","7","22","22","Kɨnahatən Moses ia nukurənien me pam səvəi nəkur Ijip. Səvənhi nəɡkiariien mɨne wok krouəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_23","074_7_23","ACT","7","23","23","Nəpɨn Moses reste nuk foti, rerɨn rɨrhi mə trevən mətoni piəvni me nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_24","074_7_24","ACT","7","24","24","In revən mətoni iəmə Ijip riti ramousi piəvni riti, mətə rɨpkatukwatukw mə tro irə iamɨnha irə. Ro pen Moses revən mə trasitu ia piəvni, mərpwɨn pen noien səvəi iəmə Ijip ramo. Rousi iəmə Ijip nəha, mousi əpune. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_25","074_7_25","ACT","7","25","25","Moses rerɨn rɨrhi mə piəvni me tuhətoni mhəukurən mə Kumwesən ramərhi pen in mə truvehi raka irəha ia rəɡi nəkur Ijip. Mətə irəha həpkətə sas mhə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_26","074_7_26","ACT","7","26","26","Kɨni rakwakwi irə Moses revən mwi mətoni iəmə Isrel kəru krouousi irau me. In revən mə trəmri nəmərinuien tɨ nirau i, mɨni mə, ‘Iəmənmi kɨmirau piəvmirau me a. Rəfo irouousi kɨmirau me?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_27","074_7_27","ACT","7","27","27","Mətə iəmə sə ramousi ərəha anan piəvni rəsuə raka Moses, mɨni mə, ‘Sin rɨməuvehi utə ik mə tikərɨmənu ia kɨmaha məkiri noien səkɨmaha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_28","074_7_28","ACT","7","28","28","Rosi ikuə tikousi əpune iou rəmwhen ikɨnousi əpune iəmə Ijip nərineiv?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_29","074_7_29","ACT","7","29","29","Nəpɨn Moses rɨreɡi nəɡkiariien nəha, rap fwe Ijip, mevən mo in iərmama pwɨspwɨs ia tənə Mitia. Ia kwopun nəha tɨni kəru krouətui, iərman mi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_30","074_7_30","ACT","7","30","30","Kurirə irə nuk foti rukurau, nənə aɡelo riti səvəi Kumwesən rier pen tɨ Moses i fwe ia kwopun akwesakwes ikɨn, ipaka tɨ təkuər Sinae, mamərer ia nei riti napw rauək irə, mətə rɨpkahi əmwesi mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_31","074_7_31","ACT","7","31","31","Moses rətoni nei nəha rərkərinari irə. Nənə nəpɨn revən ipaka tukwe mə trəspau irə, reri Iərɨmənu ruvehe, mɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_32","074_7_32","ACT","7","32","32","‘Iou Kumwesən səvəi kaha kupwən me səim. Kumwesən səvəi Epraham mɨne Aesak mɨne Jekop.’ Moses rɨreɡi, mətə rehekɨr mətəmnɨmwɨn, məpwəh nəti penien mətoni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_33","074_7_33","ACT","7","33","33","Nənə Iərɨmənu rɨni pen tukwe in mə, ‘Uvehi raka səim put, tɨ nəri nə mə tɨprənə nə iakamərer ikɨn ro ikinan i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_34","074_7_34","ACT","7","34","34","Iou iakɨnətə raka nərmama me səiou fwe Ijip. Kamometə irəha. Iakuvəreɡi raka nasəkien səvənraha. Nənə iou iakeiwaiu irapw pehe i mə takuvehi raka irəha ia rəɡi nəkur Ijip. Tiko muvehe, təkwtəkwuni takərhi pen ik ikevən fwe Ijip.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_35","074_7_35","ACT","7","35","35","In nəha Moses sə kupwən nəkur Isrel həpwəh nokeikeiien in, mhəni pen tukwe in mə, ‘Sin rɨməuvehi utə ik mə tikərɨmənu ia kɨmaha məkiri noien səkɨmaha?’ Mətə Moses nəha in nəha Kumwesən rərhi pen aɡelo riti səvənhi rier pen tukwe ia kwəti nei, mərhi pen in revən mə trərɨmənu ia nəkur Isrel, muvehi raka irəha ia rəɡi nəkur Ijip. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_36","074_7_36","ACT","7","36","36","Moses nəha riri irəha mhəier ia Ijip, mhəuvən fwe ia Təsi Əruverəv, mhəuvən mharə nuk foti fwe ia kwopun akwesakwes ikɨn. Nənə ia kwopun me nəha ramo nɨmtətien me mɨne narimnari me nərmama hətoni hamərkərinari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_37","074_7_37","ACT","7","37","37","Moses nəha in nəha rɨməni pen tɨ nəkur Isrel i mə, ‘Kumwesən truvehi utə profet riti rəmwhen ruvehi utə iou. Profet nəha truku pen ia kɨmiaha in piəvɨmiaha riti.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_38","074_7_38","ACT","7","38","38","Moses nəha in nəha ramarə irəha nəkur Isrel nəpɨn kamhavən fwe ia kwopun akwesakwes ikɨn. In ramarə irəha kaha kupwən me səkɨtaha nəpɨn aɡelo nəha rəɡkiari min ia Təkuər Sinae. Kumwesən ruvei pen nəɡkiariien sə ramɨru m Moses mə truvei pehe m kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_39","074_7_39","ACT","7","39","39","Mətə kaha kupwən me səkɨtaha həpwəh nokeikeiien mə tuho nəkwai Moses. Həsuə karen in. Nənə rerɨnraha rɨnamrhi Ijip. Hokeikei mə tuhərərɨɡ mhəuvən fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_40","074_7_40","ACT","7","40","40","Ro pen həni pen tɨ Eron i mə, ‘Tiko kumwesən me nepwɨn, pwəh həiri kɨtaha, tɨ nəri nə mə səreirei mə Moses nəha rɨməiri raka kɨtaha ia tənə Ijip ruvəwəku.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_41","074_7_41","ACT","7","41","41","Ia nəpɨn nəha irəha ho nənɨmwi kau riti. Nəpɨn həno pam, həpeki pehe nərimɨru me mə tuhousi əpune irəha mhəuvei pen m nənɨmwi kau nəha. Irəha haməɡnəɡɨni nəri nəha həno ia rəɡɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_42","074_7_42","ACT","7","42","42","Ro iamɨnhi irə Kumwesən ruvehi pen təkutan mɨnraha, məpwəh irəha həuvən mhəfwaki pen m meri, məkwə, mɨne kəməhau me. Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia nəkukuə səvəi profet me rani: ‘Nəkur Isrel. Ia nəpɨn nəha hiənarə nuk foti fwe kwopun akwesakwes ikɨn, nərimɨru me səməme hiamousi əpune, mamhəmri utə ia təkure nɨfatə, hiəuvei pehe miou uə rekəm? Rekəm. Hiəpwəh nuvei peheien miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_43","074_7_43","ACT","7","43","43","Mətə hiaməuvehi nimwə tapolen səvəi kumwesən nəha Molek, mɨne kəməhau səvəi kumwesən nəha səkɨmiaha Refan. Irau mi nəha kumwesən eikuə mi sə hiəno ia rəɡɨmiaha mə tihaməfwaki pen mɨnrau. Kɨmiaha hiamo iamɨnhi ro pen takuvehi raka kɨmiaha ia tɨprənə səkɨmiaha hiəuvən ia nɨkare Papilon.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_44","074_7_44","ACT","7","44","44","Fwe ia kwopun akwesakwes ikɨn, Kumwesən rɨməni pen tɨ Moses i mə traməkeikei mo nimwə tapolen riti. Moses ro, mesi pen atukwatukw rəmwhen ia Kumwesən rɨno rətoni. Kurirə ikɨn kaha kupwən me səkɨtaha həuvehi nimwə tapolen nəha mamhəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_45","074_7_45","ACT","7","45","45","Nəpɨn Josua riri kaha kupwən me səkɨtaha mə tuhəuvehe mhəuvehi raka tɨprənə ia rəɡi nəmə Kenan, həuvehi nimwə tapolen nəha, mhəuvehi mhəuvehe. Irəha kənamhəuvehe ia Kenan, Kumwesən raməkoui irapw nəmə ikɨn. Nimwə Tapolen nəha raməmak iamɨnhi meste nəpɨn səvəi Kiɡ Tevɨt. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_46","074_7_46","ACT","7","46","46","Kiɡ Tevɨt nəha Kumwesən rerɨn raɡien tukwe. In rɨni pen tɨ Kumwesən i mə, ‘Ik Kumwesən səvəi Jekop. Ko ikəseni iou iako nimwə riti sə tikamarə irə?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_47","074_7_47","ACT","7","47","47","Mətə Kumwesən rəpwəh nəseniien. Kiɡ Tevɨt rɨpko mhə nimwə riti səvəi Kumwesən. Solomon ro. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_48","074_7_48","ACT","7","48","48","Mətə kɨtaha səukurən mə Kum wesən sə rasori anan, in rɨpkarə mhə ia nəkwai nimwə me səməme nərmama həno ia rəɡɨnraha. Rəmwhen ia nəɡkiariien i Profet Aesea rɨməni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_49","074_7_49","ACT","7","49","49","‘Neiai in jea səiou sə iakaməkure irə mamərɨmənu. Tɨprənə in nəri sə iakamərpwi utə tɨpaɡe nɨsuk mi irə. Kɨmiaha ko hio nimwə riti mə takarə irə? Kɨmiaha ko hio kwopun riti mə takapwɨs ikɨn? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_50","074_7_50","ACT","7","50","50","Həni ro, sin rɨno narimnari me pam i? Iou əpa Kumwesən iakɨno.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_51","074_7_51","ACT","7","51","51","Stifen rɨni pen tɨ nəmə asori me i mə, “Kɨmiaha i kəmkapwəmiaha rɨskai. Nətərɨɡien səkɨmiaha rɨpitəv hiəmwhen ia nərmama səməme həreirei Iərɨmənu. Hiəpkreɡi mhə nəɡkiariien səvənhi. Hiamo rəmwhen kaha kupwən me səkɨmiaha. Ia nəpɨn me hiamənise nəfe nari Nənɨmwɨn Ikinan rani pehe tukumiaha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_52","074_7_52","ACT","7","52","52","Rəfo? Profet riti nəha ikɨn kaha kupwən me səkɨmiaha həpkometə mhə in? Rekəm! Həmwəki pam irəha, mhousi əpune səməme haməkupwən mhəni irapw mə Iəmə Atukwatukw riti truvehe. Nənə nəpɨn Iəmə Atukwatukw nəha ruvehe, kɨmiaha hiəuvei pen in ia rəɡi nəmə Rom. Ia noien nəha hiousi əpune in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_53","074_7_53","ACT","7","53","53","Kɨmiaha hiəuvəuvehi raka Loa səvəi Kumwesən sə naɡelo me həuvei pehe fwe kupwən, mətə hiamərui Loa nəha ia nəpɨn me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_54","074_7_54","ACT","7","54","54","Nəpɨn nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həreɡi Stifen raməɡkiari, niemaha rəpi pɨk irəha. Kamhahi tərini revɨnraha tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_55","074_7_55","ACT","7","55","55","Mətə Stifen rerɨn ruvehe mukuər ia Nənɨmwɨn Ikinan. Rəkwətə ia nɨmaɡouaɡou, mətoni nukuraanien asori ruku pen ia kwopun Kumwesən ramarə ikɨn, mətoni mwi Iesu ramərer ia nɨkare Kumwesən mwatuk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_56","074_7_56","ACT","7","56","56","Stifen rɨni mə, “Hətoni ro. Kəpuapen reitehi. Iakamətə Iəməti Iərmama fwe ia neiai ramərer ia nɨkare Kumwesən mwatuk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_57","074_7_57","ACT","7","57","57","Mətə nəmə asori me səvəi nəkur Isrel hasək əpwəmwɨs, mho tukuahaɡ nəkwəreɡɨnraha. Irəha pam haiu, mhəuvən mə tuhəkwtəmhiri Stifen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_58","074_7_58","ACT","7","58","58","Irəha həkwtəmhiri Stifen, mhəuvehi, mhəier ia Jerusalem, mənamhəkwi in ia kəruəterei mə tremhə. Nərmama səməme haməuəsi Stifen həpeki raka karkahu əpwəmwɨs me səvənraha, mhəfate pen ia nɨsui iərmama riti nəɡhɨn nə Sol. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_59","074_7_59","ACT","7","59","59","Nəpɨn kamhəkwi Stifen, raməfwaki mɨni mə, “Iesu Iərɨmənu, tikuvehi nənɨmwɨk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC7_60","074_7_60","ACT","7","60","60","Kurirə irə rɨnɨmwi nukurhun mi, məkwein əpwəmwɨs, mɨni mə, “Iərɨmənu, tikəpwəh nərpwɨnien noien ərəha i irəha kamho ia nirak.” Nəpɨn rɨni iamɨnhi irə, in remhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_1","074_8_1","ACT","8","1","2","Sol rerɨn raɡien a mə irəha housi əpune Stifen iamɨnhi. Nəpɨn Stifen ruvamhə raka, nəmə əfwaki me nepwɨn hənɨmwi nɨpwran mhasək asori tukwe. Ia nəpɨn nəha nərmama me nepwɨn həskəmter, mənamhometə asori nakalasia me fwe Jerusalem. Ro pen nakalasia me pam hap kɨrkɨri mhəuvən fwe ia kwopun me ia tənə Jutia mɨne Sameria. Aposol me əpa kamharə fwe Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_3","074_8_3","ACT","8","3","3","Sol mwi ramousari mə trouraha nakalasia me, mauvnimwə ia nimwə me kuatia kuatia, maməkwtəmhiri nərman mɨne nɨpran, mauvehi puvnimwə irəha ia kalapus. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_4","074_8_4","ACT","8","4","4","Mətə irəha nəha hənap kɨrkɨri, mamhəuvən ia kwopun me, mamhəvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_5","074_8_5","ACT","8","5","5","Filip reiwaiu pehe ia taon riti fwe Sameria, maməvisau irapw Iesu Kristo m nərmama me fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_6","074_8_6","ACT","8","6","6","Nərmama pam kamhətərɨɡ amasan tɨ nəfe Filip rani, tɨ nəri nə mə raməɡkiari mamo nɨmtətien me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_7","074_8_7","ACT","8","7","7","Nərmama həpɨk nənɨmwɨn ərəha me həier ia nirəha, mamhasək əpwəmwɨs. Nərmama həpɨk mwi nɨsunraha me hemhə, ko həpkavən mhə, həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_8","074_8_8","ACT","8","8","8","Ro pen nəkur ia taon nəha rerɨnraha raɡien asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_9","074_8_9","ACT","8","9","9","Mətə iərmama riti nəɡhɨn nə Saemon, rɨnarə tui kwopti ia taon nəha, mamo nɨmtətien me ia nɨskaiien səvəi nəremhə me, mamo nəkur Sameria nənimenraha ramier. Saemon rani mə in iəmə asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_10","074_8_10","ACT","8","10","10","Nəkur Sameria me pam kamhətərɨɡ ia nəɡkiariien səvənhi. Nəkwərhakwərha me men meste nəmə asori me kamhəni mə, “Iəmə i rauvehi nɨskaiien səvəi kumwesən nəha kani mə kumwesən asori.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_11","074_8_11","ACT","8","11","11","Irəha kamhətərɨɡ ia nəɡkiariien səvəi Saemon, tɨ nəri nə mə nəpɨn rɨpɨk ramo nɨmtətien me ia nɨskaiien səvəi nəremhə me, mamo nənimenraha ramier. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_12","074_8_12","ACT","8","12","12","Mətə nəpɨn Filip raməvisau irapw Iesu Kristo mɨne nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə, nərman me mɨne nɨpran me həni nɨpərhienien ia nəɡkiariien amasan səvənhi. Nənə ko paptaes ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_13","074_8_13","ACT","8","13","13","Saemon in mwi rɨni nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvəi Filip. Nəpɨn kɨno raka paptaes irə, Saemon rukurirə ia Filip, mamətoni nɨmtətien me mɨne narimnari asori me Filip ramo ia nɨskaiien səvəi Kumwesən. Nəpɨn rətoni, nənimen rier. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_14","074_8_14","ACT","8","14","14","Kurirə irə, nəpɨn aposol me fwe Jerusalem həreɡi mə nəkur Sameria həuvəni raka nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvəi Kumwesən, hərhi pen Pita mɨne Jon mə trouevən rouətə irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_15","074_8_15","ACT","8","15","15","Irau kroueiwaiu pen fwe Sameria, rouəfwaki tɨ nirəha mə irəha tuhəuvehi Nənɨmwɨn Ikinan, tɨ nəri nə mə ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_16","074_8_16","ACT","8","16","16","Nənɨmwɨn Ikinan rɨpkeiwaiu mhə ihi ia nirəha. Mətə kɨno paptaes əpa ia nirəha ia nəɡhi Iesu Iərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_17","074_8_17","ACT","8","17","17","Nəpɨn Pita mɨne Jon krouəmrutə rəɡɨnrau ia nukwənenraha, həuvehi Nənɨmwɨn Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_18","074_8_18","ACT","8","18","18","Saemon rətoni mə aposol mi nəha krouəmrutə rəɡɨnrau ia nukwənenraha, nənə Kumwesən ruvei pen Nənɨmwɨn Ikinan mɨnraha. Ia nəpɨn nəha rətoni, Saemon ruvehi mane mə truvei pen mɨnrau, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_19","074_8_19","ACT","8","19","19","mɨni mə, “Rouvei pehe mwi nasoriien nəha miou. Iakokeikei mə takəmrutə rəɡɨk ia nukwəne nərmama pwəh irəha həuvehi Nənɨmwɨn Ikinan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_20","074_8_20","ACT","8","20","20","Mɨreɡi Pita rɨni pen tukwe in mə, “Pwəh kɨmirau mane səim irouen ia napw, tɨ nəri nə mə ikuə tikuvehi nəmri nəri sə Kumwesən rauvei pen auər a m nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_21","074_8_21","ACT","8","21","21","Ikiwən ia wok i səkɨmaha, tɨ nəri nə mə nətərɨɡien səim rɨpkatukwatukw mhə ia nəmri Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_22","074_8_22","ACT","8","22","22","Tikəpwəh noien ərəha i ikamo, məfwaki m Iərɨmənu, məres mə ko in renouenou nərəhaien səim, məpwəh nərpwɨnien nətərɨɡien ərəha i ikuə tiko. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_23","074_8_23","ACT","8","23","23","Iakɨni iamɨnhi irə, tɨ nəri nə mə iakətə mə rerɨm ramakres pɨk. Nərəhaien rɨnərkwi ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_24","074_8_24","ACT","8","24","24","Mɨreɡi Saemon rɨni mə, “Kɨmirau tirouəfwaki miou, rouəres Iərɨmənu mə narimnari me i irauni tuhəpwəh nesteien iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_25","074_8_25","ACT","8","25","25","Kurirə ikɨn Pita mɨne Jon krouni irapw nəɡkiariien səvəi Iərɨmənu ia taon nəha, rouni mə ro nɨpərhienien i. Nəpɨn krouni sampam, krourərɨɡ rauevən fwe Jerusalem. Ia suatuk krauəvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Iesu m nərmama me ia rukwənu me ia tənə Sameria. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_26","074_8_26","ACT","8","26","26","Ia nəpɨn nəha aɡelo riti səvəi Iərɨmənu rɨni pen tɨ Filip i mə, “Tikərer, mevən fwe prehi meste suatuk sə raku pen ia Jerusalem meiwaiu pen fwe Kasa.” (Suatuk nəha rukurau ia kwopun akwesakwes ikɨn.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_27","074_8_27","ACT","8","27","27","Filip rərer mamevən, mətoni iəmə Itiopia riti. Iəmə nəha in Yunik riti. In iəmə asori. Ramətui amasan tɨ mane səvəi Kantis, prən asori sə ramərɨmənu ia nəkur Itiopia. Iəmə nəha ruvavən raka fwe Jerusalem məfwaki m Kumwesən, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_28","074_8_28","ACT","8","28","28","nənə mɨrərɨɡ mamevən fwe imwəni. In raməkure ia kat riti hos ravi, maməvsini nəkukuə nəha Profet Aesea rɨmərai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_29","074_8_29","ACT","8","29","29","Nənə Nənɨmwɨn Ikinan rɨni pen tɨ Filip i mə, “Tiko mevən ipaka tɨ kat nəha hos ravi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_30","074_8_30","ACT","8","30","30","Ro pen Filip raiu mevən ipaka tukwe, mɨreɡi iəmə nəha raməvsini nəkukuə nəha Profet Aesea rɨmərai. Nənə rəres pen in i mə, “Ikaməvsini nəkukuə nəha, mukurən nɨpwran uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_31","074_8_31","ACT","8","31","31","Mɨreɡi iəmə nəha rɨni mə, “Iou takəfukurən nɨpwran? Iərmama riti riwən mə trəusiəre pui pehe miou.” Rɨni pen tɨ Filip i mə trəputə məkure irau min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_32","074_8_32","ACT","8","32","32","Nəɡkiariien ia Nəkukuə Ikinan iəmə Itiopia nəha raməvsini in i mə: “Ho irə rəmwhen ia in sipsip riti, mhəiri, mhəuvən mə tuhousi əpune. Rəmwhen ia kwəti sipsip sə kaməkihi raka nɨmwherɨn ramərer mamətərɨɡ a, in mwi rəpwəh nəɡkiariien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_33","074_8_33","ACT","8","33","33","Ho naurɨsien min, mhəuvei pen nərpwɨnien riti sə rɨpkatukwatukw mhə. Iərmama riti riwən trəɡkiari ia tɨni me, tɨ nəri nə mə housi əpune in, nɨmɨruien səvənhi rukwakwa a ia tɨprənə i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_34","074_8_34","ACT","8","34","34","Iəmə Itiopia nəha rɨni pen tɨ Filip i mə, “Ni pehe ro tukw iou i mə sin nəha profet i raməɡkiari irə? In raməɡkiari atukw a irə uə raməɡkiari ia iərməpə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_35","074_8_35","ACT","8","35","35","Nənə Filip rɨnaməɡkiari. Ro stat ia nəɡkiariien nəha iəmə Itiopia raməvsini ia Nəkukuə Ikinan, Filip raməvisau nəɡkiariien amasan səvəi Iesu min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_36","074_8_36","ACT","8","36","36","Irau krauesi suatuk nəha, rauevən, roueste kwopun riti nui ikɨn. Iəmə Itiopia rɨni mə, “Ətə ro, nui nəha. Ko iako paptaes uə nari riti nəha ro tukuahaɡ iou?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_37","074_8_37","ACT","8","37","37","Mɨreɡi Filip rɨni pen tukwe in mə, “Trɨni mɨnuə ikahatətə pərhien ia Iesu, ikukurən noien paptaes.” Mɨreɡi iəmə nəha rɨni mə, “Iakani nɨpərhienien ia Iesu mə in Tɨni Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_38","074_8_38","ACT","8","38","38","Ia nəpɨn nəha iəmə Itiopia rɨni mə kat səvənhi sə hos ravi trərer. Irau Filip kroueiwaiu irapw ia nui. Filip ro paptaes irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_39","074_8_39","ACT","8","39","39","Nəpɨn irau krouutə pehe ia nui, Nənɨmwɨn səvəi Iərɨmənu ruvehi raka Filip. Iəmə Itiopia rəpwəh mwi nətoniien, mətə ramesi pen suatuk səvənhi mamevən mamaɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC8_40","074_8_40","ACT","8","40","40","Mətə Filip rətoni mə in ramərer fwe taon nəha Astot. Kurirə ikɨn in revən ia rukwənu me, maməvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Iesu meste nari fwe taon nəha Sisaria. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_1","074_9_1","ACT","9","1","1","Ia nəpɨn nəha Sol raməɡkiari skai ihi, mamɨni mə trousi əpune nərmama me səvəi Iərɨmənu. Rɨskəmter, mevən tɨ pris asori anan, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_2","074_9_2","ACT","9","2","2","məres pen in mə trɨrai nəkukuə me nepwɨn həuvən tɨ nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel fwe Tamaskes. Trɨni mɨnuə Sol rətoni nərmama me nepwɨn fwe ikɨn kamhesi pen Suatuk səvəi Iesu, nərman uə nɨpran, nəkukuə me nəha tuhəni sas pen mə Sol rauvehi nasoriien tɨ nəkwtəmhiriien irəha, mɨpeki pen irəha fwe Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_3","074_9_3","ACT","9","3","3","Sol rauvehe ipaka tɨ Tamaskes. Ia nəpɨn nəha nukuraanien riti ruku pen ia nɨmaɡouaɡou, məhiəpwɨn kurau kurau irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_4","074_9_4","ACT","9","4","4","Sol rɨmwei irapw ia tɨprənə, mɨreɡi reri iərmama riti raməɡkiari mamɨni mə, “Sol, Sol, rəfo ikamometə Iou?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_5","074_9_5","ACT","9","5","5","Mɨreɡi Sol rəres mə, “Iəmə asori, ik sin i?” Mɨreɡi rɨni mə, “Iou i Iesu sə ikamometə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_6","074_9_6","ACT","9","6","6","Mətə tikərer, mevən fwe Tamaskes. Iərmama riti fwe ikɨn trɨni pehe tukw ik i nəfe nari tikaməkeikei mo.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_7","074_9_7","ACT","9","7","7","Nərmama səməme kamhəkurirə ia Sol kamhərer kwənamrɨɡ. Irəha hamreɡi reri iərmama riti, mətə həpwəh nətoniien nɨpwran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_8","074_9_8","ACT","9","8","8","Sol rɨskəmter, mətui, mətə rəpwəh nətoniien nari. Ro pen irəha həuvehi rəɡɨn, mhəiri, mhəuvən fwe Tamaskes. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_9","074_9_9","ACT","9","9","9","Sol rəpwəh nətoniien nari meste nəpɨn kahar, mɨpkəni mhə nari, mɨpkənɨmwi mhə nari riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_10","074_9_10","ACT","9","10","10","Iərmama riti səvəi Iesu ramarə ia Tamaskes nəɡhɨn nə Ananaeas. Iərɨmənu rɨni pen tukwe in ia vison riti mə, “Ananaeas.” Mɨreɡi rɨni mə, “Iou fa, Iərɨmənu.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_11","074_9_11","ACT","9","11","11","Mɨreɡi Iərɨmənu rɨni pen tukwe in mə, “Tikərer mevən fwe ia nimwə səvəi Jutas. Nimwə nəha ramərer ia suatuk nəha kani mə Suatuk Atukwatukw. Tikevən fwe ikɨn məres iəmə Tasas riti nəɡhɨn nə Sol. In raməfwaki, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_12","074_9_12","ACT","9","12","12","mɨnətə vison riti. Ia vison nəha rətoni iərmama riti nəɡhɨn nə Ananaeas ruvnimwə pehe, məmrutə rəɡɨn mi irə mə trətə mwi nari.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_13","074_9_13","ACT","9","13","13","Mɨreɡi Ananaeas rɨni mə, “Mətə Iərɨmənu, nərmama həpɨk hənəvisau raka iərmama nəha miou, mhəni irapw noien ərəha me ramo ia nərmama me səim fwe Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_14","074_9_14","ACT","9","14","14","Pris asori me həuvei pen nasoriien min mə truvehe ia kwopun i məkwtəmhiri nərmama səməme kamhəfwaki pehe mik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_15","074_9_15","ACT","9","15","15","Mətə Iərɨmənu rɨni pen tukwe in mə, “Tiko mevən, iakɨnərpwi raka rəɡɨk irə. In trɨni irapw nəɡhɨk tɨ nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, mɨne kiɡ me, mɨne nəkur Isrel mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_16","074_9_16","ACT","9","16","16","Iou tako in rətoni mə traməkeikei mɨreɡi nəmisəien asori tɨ nəɡhɨk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_17","074_9_17","ACT","9","17","17","Ia nəpɨn nəha Ananaeas revən, muvnimwə ia nimwə nəha, məmri pen rəɡɨn mi ia Sol, mɨni mə, “Sol, piak, Iesu Iərɨmənu sə rɨməier pehe tukw ik ia suatuk nəha ikesi pen mauvehe, in i rərhi pehe iou mə takomasan nənimem. Nənə rerɨm truvehe mukuər ia Nənɨmwɨn Ikinan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_18","074_9_18","ACT","9","18","18","Ananaeas rɨni iamɨnhi irə, nənə təkwtəkwuni a nari riti rəmwhen ia rɨrevi nəmu raraka fwe ia nənime Sol mi. Sol rətə mwi nari, mɨskəmter, ko paptaes irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_19","074_9_19","ACT","9","19","19","Nənə rəni nari, mɨreɡi nɨskaiien səvənhi ruvehe mwi, nənə mamarə nəpɨn me nepwɨn fwe Tamaskes irəha nərmama me səvəi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_20","074_9_20","ACT","9","20","20","Sol revən atukwatukw muvnimwə ia nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel, maməvisau irapw Iesu, mamɨni mə, “In Tɨni Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_21","074_9_21","ACT","9","21","21","Nəpɨn nərmama me həreɡi, irəha pam hərkərinari ia Sol, mhəni mə, “Kwa iəmə i ramouraha nərmama me fwe Jerusalem səməme kamhəkwein nəɡhi Iesu i. Nənə ruvehe ia kwopun i mə trəkwtəmhiri irəha muvi irəha həuvən tɨ pris asori me. Mətə təkwtəkwuni rɨnəfo nəha?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_22","074_9_22","ACT","9","22","22","Mətə Sol ruvehe mɨskai pɨk, mamo nərmama me hətoni mə nɨpərhienien Iesu in Kristo. Ro pen nəkur Isrel me fwe Tamaskes səməme həpkɨni mhə nɨpərhienien ia Iesu ko həpkɨni mhə nəɡkiariien riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_23","074_9_23","ACT","9","23","23","Nəpɨn rɨpɨk rukurau, nənə nəkur Isrel hərai sun mə tuhousi əpune Sol. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_24","074_9_24","ACT","9","24","24","Mətə Sol rɨreɡi nətərɨɡien səvənraha. Ia nəpɨn mɨne ia ran, irəha kamhərer mwatuk ia kwəruə me səvəi taon, mamheitenhi in mə tuhousi əpune. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_25","074_9_25","ACT","9","25","25","Mətə nəpɨn riti ia nəpɨn, nərmama nepwɨn səməme kamhəkurirə ia Sol, həvai pen Sol ia tənərɨpw, mhəuvehi irapw ia nɨkare nəpai sə rukurau kurau ia Tamaskes. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_26","074_9_26","ACT","9","26","26","Sol revən fwe Jerusalem. Nəpɨn rapirapw fwe ikɨn, raməmwur mə tuhousəsɨmwɨn pəri irəha nərmama me səvəi Iesu. Mətə irəha pam kamhəhekɨr i, mhəpwəh nɨniien nɨpərhienien irə mə in iərmama riti səvəi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_27","074_9_27","ACT","9","27","27","Mətə Panapas ruvehe, miri in rouen rouətə aposol me. Nənə Panapas rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Sol i rɨnətə Iərɨmənu ia suatuk, rɨnəɡkiari min. Fwe Tamaskes, Sol raməvisau irapw nəɡhi Iesu, məpwəh nehekɨrien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_28","074_9_28","ACT","9","28","28","Ro pen Sol ramarə irəha mɨnraha, mamavən fwe ia Jerusalem, maməvisau ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha, məpwəh nehekɨrien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_29","074_9_29","ACT","9","29","29","Nəpɨn riti Sol raməɡkiari irəha nəkur Isrel səməme kamhəni nəɡkiariien Kris, mamhousari mɨnraha me. Mətə hənuə tuhousi əpune in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_30","074_9_30","ACT","9","30","30","Nəpɨn piəvtaha me həreɡi, həuvehi Sol, mheiwaiu mhəuvən fwe ia təsi ia taon nəha Sisaria, mhərhi pen i ramevən fwe taon nəha Tasas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_31","074_9_31","ACT","9","31","31","Ia nəpɨn nəha nakalasia me pam fwe tənə Jutia, mɨne tənə Kalili, mɨne tənə Sameria hamarə ia nəmərinuien. Iərmama riti riwən ramometə irəha. Nənɨmwɨn Ikinan ramasitu ia nirəha, mamərpwi əknekɨn irəha. Nəpɨn irəha kamhavən, mamhəsiai Iərɨmənu səvənraha, in ramo irəha kamhəpɨk mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_32","074_9_32","ACT","9","32","32","Pita ramevən ia kwopun me maməti pen nakalasia me. Ia nəpɨn nəha reiwaiu pehe mwi fwe ia taon nəha Lita mə trəti pen nərmama me səvəi Kumwesən fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_33","074_9_33","ACT","9","33","33","Iərmama riti ia taon nəha nəɡhɨn nə Aeneas. Nuk eit ramapri a ia kafete. Nɨsun mi krouemhə ko rɨpkavən mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_34","074_9_34","ACT","9","34","34","Pita rɨni pen tukwe in mə, “Aeneas, Iesu Kristo tro amasan nɨpwram. Ərer, mərfe səim kafete.” Təkwtəkwuni a Aeneas rərer. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_35","074_9_35","ACT","9","35","35","Nərmama me pam fwe Lita mɨne Saron hətoni iəmə nəha hərərɨɡ mhəuvehe tɨ Iərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_36","074_9_36","ACT","9","36","36","Ia taon nəha Jopa, pran riti ramahatətə ia Iesu. Nəɡhɨn nə Tapita. Nɨpwrai nəhaɡ nəha ia nəɡkiariien Kris in i mə Tokas. Ia nəpɨn me prən nəha ramo wok amasan, mamasitu ia nərmama səməme nautə səvənraha riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_37","074_9_37","ACT","9","37","37","Ia nəpɨn riti, in ruvehi nemhəien riti, memhə. Irəha haikuas ia nɨpwran, mhəmri pen ia nəkwai nimwə səvənhi ia rum riti fwe irənhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_38","074_9_38","ACT","9","38","38","Taon nəha Jopa ipaka tɨ taon nəha Lita. Nəpɨn nərmama me səvəi Iesu fwe Jopa həreɡi Pita mə in fwe Lita, hərhi pen iərmama kəru mə trouevən rouni pen tukwe in mə tiruvehe akwauakw, mətoni ro irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_39","074_9_39","ACT","9","39","39","Ro iamɨnhi irə Pita rərer, mukurirə ia nirau i. Nəpɨn harapirapw fwe imwei Tokas, həiri in mhəuvən fwe ia rum nəha irənhə. Nɨpran səməme nərman me səvənraha həuvamhə kamhərer kuraukurau Pita mamhasək, mamhasansani karkahu me mɨne tɨnari me Tokas rɨmətiri ia nəpɨn ramarə ihi irəha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_40","074_9_40","ACT","9","40","40","Pita rɨni pen tɨ nirəha i mə tuhəuvən fwe iruə. Nəpɨn həier irə, in rɨnɨmwi nukurhun mi məfwaki, muvsini, məti pen mətoni nɨpwrai prən nəha, mɨni mə, “Tapita, tiko mərer!” Tapita rɨfi nənimen. Nəpɨn rətoni Pita, rɨskəmter, məkure. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_41","074_9_41","ACT","9","41","41","Pita ruvehi rəɡɨn, mɨvi utə rərer. Kurirə irə Pita rəkwein pen nərmama me səvəi Kumwesən mɨne nɨpran me səməme nərman me səvənraha həuvamhə həuvehe. Irəha hətoni mə Tapita ruvəmɨru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_42","074_9_42","ACT","9","42","42","Kurirə irə kaməvisau nəri nəha ia kwopun me pam ia Jopa. Nərmama həpɨk həni nɨpərhienien ia Iərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC9_43","074_9_43","ACT","9","43","43","Nənə Pita rarə əpwəmwɨs ia Jopa irau iərmama riti sə ramo narimnari me ia teki kau. Iərmama nəha nəɡhɨn nə Saemon. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_1","074_10_1","ACT","10","1","1","Iərmama riti, nəɡhɨn nə Konilias, ramarə fwe Sisaria. In iaruaɡən riti səvəi Rom. In rasori ia naruaɡən me irəha pam hantret. Kani irəha mə Naruaɡən me səvəi Itali. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_2","074_10_2","ACT","10","2","2","Konilias in iəməfwaki riti. In mɨne nərmama pam ia nəkwai nimwə səvənhi kamhəsiai Kumwesən. Konilias rauvei pen mane asori m nəkur Isrel trasitu ia nirəha. Ia nəpɨn me raməfwaki m Kumwesən səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_3","074_10_3","ACT","10","3","3","Nəpɨn riti, ipaka tɨ tri klok ia nəruarəv, Konilias rətoni vison riti. Ia vison nəha aɡelo riti səvəi Kumwesən ruvnimwə pehe, mɨni mə, “Konilias.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_4","074_10_4","ACT","10","4","4","Konilias rəti pen mətoni aɡelo nəha, mehekɨr, mɨni mə, “Iəmə asori, rəfo?” Mɨreɡi aɡelo rɨni mə, “Kumwesən ruvəreɡi raka nəfwakiien me səim, mətoni narimnari me səim sə ikauvei pen m nərmama səməme nautə səvənraha riwən. Rerɨn ramrhi ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_5","074_10_5","ACT","10","5","5","Təkwtəkwuni tikərhi pen nərmama me nepwɨn həuvən fwe taon nəha Jopa pwəh həiri iərmama riti nəɡhɨn nə Saemon kani mwi in mə Pita mhəiri mhəuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_6","074_10_6","ACT","10","6","6","In ramarə ia nimwə səvəi iərmama riti sə ramo narimnari me ia teki kau. Nəɡhɨn nə Saemon. Nimwə səvənhi ipaka tɨ təsi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_7","074_10_7","ACT","10","7","7","Nəpɨn aɡelo rəpwəh in mamevən, Konilias rəkwein iərmama kəru sə krauo tukwini nari min, məkwein mwi iaruaɡən riti ia nirəha səməme kamho nəkwan. Iaruaɡən nəha in mwi iəməfwaki riti. Irəhar haruvehe ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_8","074_10_8","ACT","10","8","8","nənə Konilias rɨni irapw narimnari me pam mɨnrahar, mərhi pen irəhar, harevən fwe Jopa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_9","074_10_9","ACT","10","9","9","Kɨni rakwakwi irə, ia kurkwai nəpɨn ia ran, nəpɨn irəhar haruvehe ipaka tɨ taon nəha Jopa, Pita rutə pen fwe təkure nimwə mə trəfwaki. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_10","074_10_10","ACT","10","10","10","Rɨreɡi nukumhə rɨnahi, mokeikei mə trəni nari. Nəpɨn irəha kamhəuvani ihi nəveɡɨnien sənəni, in rətoni vison riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_11","074_10_11","ACT","10","11","11","Ia vison nəha rətoni kəpuapen reitehi, nənə, nari riti rəmwhen ia tapolen asori kauvehi ia kona kefə səvənhi rameiwaiu irapw pehe ia tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_12","074_10_12","ACT","10","12","12","Ia nəkwai tapolen nəha, nərimɨru me səpəmsəpə mɨne snek me mɨne menu me i kamhəivə ia nɨmaɡouaɡou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_13","074_10_13","ACT","10","13","13","Pita rɨreɡi reri iərmama riti rɨni mə, “Pita, tiko mərer, mousi əpune nəri nə riti, məni.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_14","074_10_14","ACT","10","14","14","Mətə Pita rɨni mə, “Rekəm, Iərɨmənu! Iou iapkəni mhə ihi nari riti ikɨməni mə tukəpwəh nəniien, uə nari riti sə rəmkemɨk ia nənimem.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_15","074_10_15","ACT","10","15","15","Mɨreɡi reri iərmama nəha rəɡkiari mwi min mə, “Nəfe Kumwesən rɨməni mə rəmher, tikəpwəh nɨniien mə rəmkemɨk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_16","074_10_16","ACT","10","16","16","Nəɡkiariien nəha ruvehe tɨ Pita m kahar, nənə tapolen nəha kuvehi utə revən fwe ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_17","074_10_17","ACT","10","17","17","Kurirə ikɨn Pita ramətərɨɡ mə trəfukurən nɨpwrai vison nəha in rɨnətoni. Iərmama kahar Konilias rərhi pen irəhar, harətui, mharənətə raka nimwə səvəi Saemon, mamharərer ia kwəruə səvənhi fwe iruə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_18","074_10_18","ACT","10","18","18","Irəhar harəkwein pen, mharəres mə, “Iərmama riti nəɡhɨn nə Saemon kani mwi in mə Pita ramarə ia kwopun i uə rekəm?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_19","074_10_19","ACT","10","19","19","Pita rerɨn ramrhi ihi vison nəha rɨnətoni mamətərɨɡ tukwe. Ia nəpɨn nəha Nənɨmwɨn Ikinan rɨni pen tukwe in mə, “Ətə ro. Iərmama kahar fwe kamharətui ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_20","074_10_20","ACT","10","20","20","Tikərer, meiwaiu, mevən kɨmiaha mɨnrahar. Tikəpwəh nehekɨrien, tɨ nəri nə mə iou iakərhi pehe irəhar haruvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_21","074_10_21","ACT","10","21","21","Ro iamɨnhi irə Pita reiwaiu, mevən tɨ iəmənmirəhar nəha, mɨni mə, “Iou i iərmama nə hiamarətui. Hiaruvehe tɨ nəfe?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_22","074_10_22","ACT","10","22","22","Mɨreɡi harni pen tukwe in mə, “Konilias, iəmə asori riti səvəi naruaɡən me, rərhi pehe kɨmrahar. In iəmə atukwatukw sə ramsiai Kumwesən. Nəkur Isrel me pam həɡnəɡɨni in mə in iəmə amasan riti. Aɡelo ikinan riti səvəi Kumwesən rɨni pen tɨ Konilias i mə trəkwein pehe ik mə tikevən fwe nimwə səvənhi pwəh in rɨreɡi nəɡkiariien səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_23","074_10_23","ACT","10","23","23","Mɨreɡi Pita rɨni pen tɨ nirəhar i mə “Kɨmirəhar tiharuvnimwə pehe pwəh sapri. Trakwakwi a saməuvən.” Kɨni rakwakwi irə, Pita rətui ia nəpnəpɨn, mhəier irəha mɨnrahar. Piəvtaha me nepwɨn səməme kamharə fwe Jopa həkurirə in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_24","074_10_24","ACT","10","24","24","Nənə rakwakwi mwi irə, həuvən mhapirapw fwe ia Sisaria. Konilias rameitenhi irəha. In rɨnoeite raka nərmama ia kwənəkwus səvənhi mɨne in me nepwɨn fwe ia nəkwai nimwə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_25","074_10_25","ACT","10","25","25","Nəpɨn Pita ruvehe ipaka tɨ nimwə səvəi Konilias, Konilias ruvehe, mɨnɨmwi nukurhun mi ia nənimen, mamsiai in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_26","074_10_26","ACT","10","26","26","Mətə Pita rɨvi utə, mɨni mə, “Ərer, iou iakəmwhen a ia niram.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_27","074_10_27","ACT","10","27","27","Irau krouəɡkiari, rouuvnimwə. Nəpɨn Pita rəti pen mətoni nərmama həpɨk hənousəsɨmwɨn raka irəha me, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_28","074_10_28","ACT","10","28","28","in rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha i hiəuvəukurən raka mə Loa səkɨmaha nəkur Isrel raməsisəɡ əknekɨn kɨmaha. Ko iahəpkuvnimwə mhə ia nəkwai nimwə me səvəi nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel uə mamhavən pəri kɨmaha mɨnraha. Mətə Kumwesən ro iakətoni mə ko iakəpwəh nɨniien mə iərmama riti in rəmkemɨk ia nənimen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_29","074_10_29","ACT","10","29","29","Ro pen nəpɨn hiəkwein iou mə takuvehe, iakuvehe a, məpwəh nɨniien nari riti. Nənə təkwtəkwuni iakuə takəres kɨmiaha i mə hiəkwein pehe iou tɨ nəfe?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_30","074_10_30","ACT","10","30","30","Mɨreɡi Konilias rɨni mə, “Irəkahar ia nəruarəv, rəmwhen təkwtəkwuni, iakaməfwaki ia nəkwai nimwə səiou. Nənə iakətə iərmama riti ramərer ia nənimek. Tɨnari səvənhi rəpsan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_31","074_10_31","ACT","10","31","31","Rɨni pehe tukw iou i mə, ‘Konilias, Kumwesən ruvəreɡi raka nəfwakiien me səim. Rerɨn ramrhi narimnari me səim sə ikauvei pen m nərmama səməme nautə səvənraha riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_32","074_10_32","ACT","10","32","32","Tikərhi pen nərmama nepwɨn həuvən fwe taon nəha Jopa mə tuhəres iərmama riti nəɡhɨn nə Saemon Pita. Ramarə ia nimwə səvəi iərmama riti nəɡhɨn mwi nə Saemon. In iəmə sə ramo narimnari me ia teki kau. Nimwə səvənhi ipaka tɨ təsi.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_33","074_10_33","ACT","10","33","33","Aɡelo nəha rɨni iamɨnhi, ro pen təkwtəkwuni a irə iakərhi pehe nərmama me nepwɨn tukw ik. Ik iko noien amasan muvehe tukumaha i. Təkwtəkwuni kɨmaha pam iahaməkure ia kwopun i ia nəmri Kumwesən, mamheitenhi mə tahəreɡi nəfe nəɡkiariien in ruvei pehe mik mə tikɨni pehe tukumaha i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_34","074_10_34","ACT","10","34","34","Ia nəpɨn nəha Pita rɨnaməɡkiari mɨni mɨnuə, “Iakətə pərhien mə Kumwesən ramo rəmnəmwhen ia nərmama me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_35","074_10_35","ACT","10","35","35","Trɨni mɨnuə iərmama riti ramsiai in, mamo noien amasan, Kumwesən trəkwein amasan irə. Nəri auər a mə iəmə nəha in iəmə Isrel uə in iərməpə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_36","074_10_36","ACT","10","36","37","Kɨmiaha hiəukurən nəɡkiariien nəha Kumwesən rɨnərhi pen tɨ nəkur Isrel. Raməvisau nəɡkiariien amasan səvəi nəmərinuien kauvehi raku pen tɨ Iesu Kristo sə in Iərɨmənu səvəi narimnari me pam. Kɨnostat kɨni irapw nəɡkiariien amasan nəha ia tənə Kalili fwe kupwən nəpɨn Jon rɨnəvisau raka mə nərmama tuhaməkeikei mho paptaes. Kɨni irapw fwe ia kwopun me pam ia tənə Jutia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_38","074_10_38","ACT","10","38","38","Kɨmiaha hiəukurən mwi navənien səvəi Iesu, iəmə Nasaret. Fwe kupwən, Kumwesən ruvei pen Nənɨmwɨn Ikinan mɨne nɨskaiien min. Nənə tɨ nəri nə mə Kumwesən ramarə tukwe, Iesu ramevən ia kwopun me, mamo noien amasan. Nərmama səməme kamharə ia rəɡi Setan, in rapeki raka irəha, mamomasan irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_39","074_10_39","ACT","10","39","39","Kɨmaha i iahənətoni narimnari me nəha Iesu rɨno fwe tənə səvəi nəkur Isrel mɨne ia Jerusalem. Irəha hərui tərini pen in ia nei kamarkuaui, remhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_40","074_10_40","ACT","10","40","40","Mətə ia nəpɨn səro kahar irə, Kumwesən ro in rətui mwi ia nemhəien səvənhi. Kurirə irə Iesu rier irapw tɨ nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_41","074_10_41","ACT","10","41","41","In rɨpkier irapw mhə tɨ nərmama me pam, mətə rier irapw tukumaha i səməme Kumwesən rɨnərpwi rəɡɨn ia kɨmaha mɨni mə tahətoni. Nəpɨn Iesu rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi, kɨmaha iahani pəri nari, mhənɨmwi pəri kɨmaha min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_42","074_10_42","ACT","10","42","42","In rɨni pehe tukumaha i mə tahaməkeikei mhəvisau m nərmama, mhəni irapw mə Kumwesən ruvəuvehi utə raka in. Iesu nəha in nəha iərmama sə trəkiri noien me səvəi nərmama me pam, nərmama kamhəmɨru mɨne səməme həuvamhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_43","074_10_43","ACT","10","43","43","Profet kupwən me pam həɡkiari ia Iesu nəha, mamhəni mə nərmama səməme kamhahatətə irə, tɨ nəri nə mə kamhəni nɨpərhienien ia nəɡhɨn, Kumwesən trenouenou noien ərəha me səvənraha, məpwəh nərpwɨnien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_44","074_10_44","ACT","10","44","44","Nəpɨn Pita raməɡkiari ihi, Nənɨmwɨn Ikinan reiwaiu ia nərmama me pam nəha kamhətərɨɡ ia nəɡkiariien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_45","074_10_45","ACT","10","45","45","Nəkur Isrel me nəha kamhəni nɨpərhienien ia Iesu haməuku pen fwe Jopa irəha Pita hamərkərinari tɨ nəri nə mə Kumwesən rərhi irapw Nənɨmwɨn Ikinan, muvei pen mwi m nərmama me nəha rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_46","074_10_46","ACT","10","46","46","Hamərkəri asori nari ia nirəha tɨ nəri nə mə kamhəreɡi irəha kamhəɡkiari ia nəɡkiariien me səpəmsəpə, mamhəɡnəɡɨni Kumwesən tɨ narimnari amasan me sə rɨno. Ia nəpɨn nəha Pita rɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_47","074_10_47","ACT","10","47","47","“Ko iərmama riti rəsisəɡ nərmama me nəha mɨni mə tuhəpwəh noien paptaes ia nui? Irəha həuvəuvehi raka Nənɨmwɨn Ikinan rəmwhen mwi ia kɨtaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC10_48","074_10_48","ACT","10","48","48","Ro iamɨnhi irə Pita rɨni nəkwan mə tukaməkeikei ko paptaes ia nirəha ia nəɡhi Iesu Kristo. Nəpɨn kɨno raka paptaes ia nirəha, həres pen Pita mə trarə pəpɨm irəha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_1","074_11_1","ACT","11","1","1","Aposol me mɨne piəvtaha me fwe ia tənə Jutia həreɡi mə nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, irəha mwi həuvəni nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_2","074_11_2","ACT","11","2","2","Ia nəpɨn nəha Pita rutə pen fwe Jerusalem. Nəkur Isrel me nepwɨn fwe ikɨn kamhəni nɨpərhienien ia Iesu, mamhəni mwi mə nərmama me i rɨpko mhə irəha nəkur Isrel tuhaməkeikei mhəuvən kuvehi ninhum mɨnraha tɨ Loa səvəi Moses. Nəkur Isrel me i həski Pita, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_3","074_11_3","ACT","11","3","3","mhəni pen tukwe mə, “Rəfo ikuvnimwə məni pəri nari kɨmiaha nərmama me nəha kəpwəh nuvehiien ninhum mɨnraha?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_4","074_11_4","ACT","11","4","4","Pita rɨskəmter, mɨni pen tɨ nirəha i narimnari me sə kɨno. In rɨni fwe nukunen muvehe, mɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_5","074_11_5","ACT","11","5","5","“Kupwən, iakaməfwaki fwe taon nəha Jopa. Nənə iakətoni vison riti. Nari riti rəmwhen ia tapolen asori kauvehi ia kona kefə səvənhi ruku pen ia neiai meiwaiu irapw pehe ipaka tukw iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_6","074_11_6","ACT","11","6","6","Iakəti pen mətə amasan ia nəkwan mətoni nərimɨru me sə həpou mɨne sə kamhəhekɨr mɨne snek me mɨne menu me sə kamhəivə ia nɨmaɡouaɡou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_7","074_11_7","ACT","11","7","7","Nənə iakreɡi reri iərmama riti rɨni pehe tukw iou i mə, ‘Pita, tikərer, mousi əpune nəri nə riti, məni.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_8","074_11_8","ACT","11","8","8","Mətə iakɨni mə, ‘Rekəm, Iərɨmənu! Iou iapkəni mhə ihi nari riti ikɨməni mə tukəpwəh nəniien, uə nari riti sə rəmkemɨk ia nənimem.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_9","074_11_9","ACT","11","9","9","Mɨreɡi reri iərmama nəha ruku pen fwe ia neiai, mɨni mwi mə, ‘Nəfe nari Kumwesən rɨməni mə rəmher, tikəpwəh mwi nɨniien mə rəmkemɨk.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_10","074_11_10","ACT","11","10","10","Nəɡkiariien nəha ruvehe tukw iou m kahar. Nənə kuvehi utə tapolen nəha revən mwi fwe ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_11","074_11_11","ACT","11","11","11","Təkwtəkwuni a irə, iərmama kahar haruvehe mharapirapw ia nimwə nəha iakamarə irə. Iərmama riti fwe Sisaria rɨnərhi pehe irəhar haruvehe tukw iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_12","074_11_12","ACT","11","12","12","Nənə Nənɨmwɨn Ikinan rɨni pehe tukw iou i mə, ‘Tikevən kɨmiaha mɨnrahar, məpwəh nehekɨrien.’ Ro pen iakevən. Piəvtaha me i sikis irəha mwi həkurirə ia nirak. Iahəuvən, mhəuvnimwə ia nimwə səvəi iərmama riti fwe Sisaria. Nəɡhɨn nə Konilias. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_13","074_11_13","ACT","11","13","13","Nənə in rɨni pehe tukumaha i mə rɨnətə aɡelo riti ramərer ia nəkwai nimwə səvənhi, mani pen tukwe in mə, ‘Tikərhi pen nərmama nepwɨn həuvən fwe taon nəha Jopa mhəiri iərmama riti nəɡhɨn nə Saemon Pita mhəiri mhəuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_14","074_11_14","ACT","11","14","14","In trɨni pehe nəɡkiariien riti tukw ik. Nəɡkiariien nəha truvehimɨru ik mɨne nərmama me pam ia nəkwai nimwə səim.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_15","074_11_15","ACT","11","15","15","Nənə ia nəpɨn nəha iakɨnaməɡkiari irə, Nənɨmwɨn Ikinan reiwaiu ia nirəha, mo rəmwhen rɨno ia kɨtaha fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_16","074_11_16","ACT","11","16","16","Ia nəpɨn nəha rerɨk rɨrhi nəɡkiariien səvəi Iərɨmənu. In rɨməni mə ‘Jon rɨno paptaes ia nui, mətə Kumwesən tro paptaes ia kɨmiaha ia Nənɨmwɨn Ikinan.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_17","074_11_17","ACT","11","17","17","Fwe kupwən, nəpɨn kɨtaha i nəkur Isrel səni nɨpərhienien ia Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha, Kumwesən ruvei pehe Nənɨmwɨn Ikinan m kɨtaha. Nənə sətoni ruvei pen rəmwhen a mwi m nərmama me nəha rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Ro iamɨnhi irə iou nəfe iərmama mə takərer məsisəɡ Kumwesən?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_18","074_11_18","ACT","11","18","18","Pita rəɡkiari pam. Nənə nəpɨn həreɡi nəɡkiariien nəha, həpwəh mwi nəɡkiariien, mətə kamhəɡnəɡɨni Kumwesən mə, “Nəri nəha Kumwesən rɨno raka suatuk səvəi nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, irəha mwi ko hərərɨɡ ia noien ərəha me səvənraha, nənə mhəuvehi nɨmɨruien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_19","074_11_19","ACT","11","19","19","Nərmama me səvəi Iesu səməme hənap kɨrkɨri fwe kupwən, tɨ nəri nə mə kousi əpune Stifen nənə kənamometə mwi irəha, hap mhəuvən isipwɨn mheste nari fwe Fonisia, mɨne Saepras, mɨne Antiok, mamhəvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Iesu m nəkur Isrel əpa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_20","074_11_20","ACT","11","20","20","Mətə nepwɨn, nəkur Saepras mɨne Saerin, həuvehe ia Antiok, mamhəvisau irapw Iesu Iərɨmənu m nəkur Kris mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_21","074_11_21","ACT","11","21","21","Nɨskaiien səvəi Iərɨmənu ramarə mwi tɨ nirəha. Ro iamɨnhi irə nərmama həpɨk həni nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvənraha, mhərari, mhəuvehe tɨ Iərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_22","074_11_22","ACT","11","22","22","Nəpɨn kəvisau pen m nakalasia me fwe Jerusalem mə nərmama me nepwɨn fwe Antiok həuvəni nɨpərhienien ia Iərɨmənu, hərhi pen Panapas ramevən fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_23","074_11_23","ACT","11","23","23","Nəpɨn Panapas rier pen fwe Antiok, mətoni namasanien səvəi Kumwesən ramarə pərhien tɨ nirəha, rerɨn raɡien. In rərpwi əknekɨn irəha mamɨni mə, “Kɨmiaha pam tihaməkeikei mhəkwtəmhiri əknekɨn Iərɨmənu. Nətərɨɡien səkɨmiaha trəpwəh nɨmweiien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_24","074_11_24","ACT","11","24","24","Panapas in iəmə amasan riti. Rerɨn rukuər ia Nənɨmwɨn Ikinan. Nahatətəien səvənhi rɨskai. In rɨvi nərmama həpɨk həuvehe tɨ Iərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_25","074_11_25","ACT","11","25","25","Kurirə irə rier mevən fwe Tasas mə trətui Sol. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_26","074_11_26","ACT","11","26","26","Nəpɨn rətoni, riri Sol rourərɨɡ rouvehe mwi ia Antiok. Meste nuk kuatia irau krouarə irəha nakalasia me fwe ikɨn, rouahatən nərmama me həpɨk. Fwe ia Antiok kɨməkupwən kɨseɡi pen nəhaɡ nəha “Kristin me” m nərmama me səvəi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_27","074_11_27","ACT","11","27","27","Ia nəpɨn nəha profet me nepwɨn həuku pen fwe Jerusalem, mheiwaiu pehe Antiok. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_28","074_11_28","ACT","11","28","28","Irəha riti nəɡhɨn nə Akapus rɨskəmter. Nənɨmwɨn Ikinan ruvei pen nəɡkiariien min mə trukupwən mɨni irapw mə rɨpko mhə tui nukumhə asori riti trahi nərmama pam ia tɨprənə i. (Nukumhə nəha ruvehe ia nəpɨn nəha Klotias ramərɨmənu ia nɨtətə səvəi nəkur Rom.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_29","074_11_29","ACT","11","29","29","Akapus rɨni irapw nəɡkiariien nəha ro pen piəvtaha me fwe Antiok rerɨnraha ramrhi mə tuhəuvei pen mane me nepwɨn rəmwhen tɨ nirəha kuatia kuatia, mhərhi pen i revən trasitu ia nərmama me səvəi Iesu səməme kamharə fwe ia tənə Jutia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC11_30","074_11_30","ACT","11","30","30","Nənə ho. Həuvei pen mane ia rəɡi Sol mɨne Panapas mə irau trouvehi, rouevən rouvei pen m elta me səvəi nəfwakiien fwe Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_1","074_12_1","ACT","12","1","1","Ia nəpɨn nəha Kiɡ Herot rɨnamometə nakalasia me nepwɨn, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_2","074_12_2","ACT","12","2","2","mɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mə tuhəuvən mhəkwtəmhiri Jemes piəvi Jon. Irəha həuvən mhəkwtəmhiri, mhərai əpune in ia nau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_3","074_12_3","ACT","12","3","3","Nəpɨn Herot rətoni mə nəkur Isrel rerɨnraha raɡien tɨ noien nəha, in revən, mərhi pen nərmama me səvənhi mə tuhəuvən mhəkwtəmhiri mwi Pita. Nometəien nəha kɨno ia nəpɨn atukwatukw səvəi Pasova mɨne nəveɡɨnien asori nəha nəkur Isrel hani bred sə yis riwən irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_4","074_12_4","ACT","12","4","4","Nəpɨn həkwtəmhiri Pita, həuvehi puvnimwə ia kalapus. Herot ruvehi pen in ia rəɡi naruaɡən me kusen kefə. Naruaɡən me kefə ia kusen kuatia. Rerɨn rɨrhi mə nəveɡɨnien asori tro sampam, nənə in rɨvi irapw Pita ia nəmri nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_5","074_12_5","ACT","12","5","5","Pita raməmak ia kalapus, mətə nakalasia me kamhəfwaki m Kumwesən tukwe, mhəpkapwɨs mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_6","074_12_6","ACT","12","6","6","Herot rerɨn ramrhi mə trakwakwi rɨvi irapw Pita ia nəmri nərmama. Ia nəpɨn nəha, ia nəpɨn, Pita ramapri ia kurkwai iaruaɡən mi kəru. Kərihi tərini in ia jen kəru. Iaruaɡən mi kəru krouərer ia təpinhə səvəi kalapus rouətui tɨ nərmama me fwe imwə mə riti trəpwəh napien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_7","074_12_7","ACT","12","7","7","Təkwtəkwuni a aɡelo riti səvəi Iərɨmənu rier irapw. Nɨpwran rəhiapw məhiəpwɨn rum nəha Pita ramapri ikɨn. Aɡelo nəha rousi nɨkare Pita, məsuəpwiri in, mɨni mə, “Əskəmter akwauakw!” Ia nəpɨn nəha jen rier raka ia rəɡi Pita. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_8","074_12_8","ACT","12","8","8","Nənə aɡelo rɨni pen tukwe in mə, “Ətoti, muvehi pen səim put.” Pita rətoti, muvehi pen səvənhi put. Nənə aɡelo rɨni pen tukwe in mə, “Arkahu ia səim karkahu əpwəmwɨs, mukurirə iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_9","074_12_9","ACT","12","9","9","Pita rier irapw ia rum səvənhi mukurirə aɡelo nəha, mɨpkukurən mhə mə nəfe nəha aɡelo ramo irə ro nɨpərhienien, mətə rerɨn rɨrhi mə raməməkrəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_10","074_12_10","ACT","12","10","10","Irau krouəpi raka iaruaɡən sə ramərer kupwən mamətui tɨ nərmama me mə riti trəpwəh napien, rouəpi raka mwi iaruaɡən sə resi pen, roueste təpinhə sampam kɨno ia aean. Nərmama me kamhəukurau irə mamhəuvən fwe taon. Təpinhə nəha rəsevər atukw a tɨ nirau i, nənə irau krouier irapw, rouevən roueste suatuk riti. Təkwtəkwuni a aɡelo rəpwəh Pita mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_11","074_12_11","ACT","12","11","11","Ia nəpɨn nəha Pita rətə mukurən nəfe kɨno min, mɨni mə, “Təkwtəkwuni nəha iakukurən mə nɨpərhienien. Iərɨmənu rərhi irapw pehe aɡelo səvənhi, muvehi raka iou ia rəɡi Herot mɨne ia narimnari me sə nəkur Isrel rerɨnraha ramrhi mə tuko ia nirak.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_12","074_12_12","ACT","12","12","12","Nəpɨn Pita rukurən, revən ia nimwə səvəi Meri, mama səvəi Jon sə nəɡhɨn riti mwi nə Mak. Nərmama həpɨk hənousəsɨmwɨn raka irəha me fwe ikɨn, mamhəfwaki. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_13","074_12_13","ACT","12","13","13","Pita revən mɨkunkun ia təpinhə ia kwəruə fwe iruə. Rota, pran riti sə ramasitu, mamo tukwini nari fwe ia nəkwai nimwə səvəi Meri, in rɨreɡi, mevən ipaka tɨ təpinhə mamətərɨɡ. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_14","074_12_14","ACT","12","14","14","Nəpɨn rɨreɡi reri Pita, rukurən mə Pita nəha. Nənə rerɨn raɡien pɨk. Rota rəpwəh nəsevərien ia təpinhə, mətə raiu a, mɨrərɨɡ, mevən fwe nəkwai nimwə, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Pita i ramərer iruə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_15","074_12_15","ACT","12","15","15","Mɨreɡi irəha həni pen tukwe in mə, “Ikamenɨn.” Mətə Rota rɨni mə, “Rekəm, iakani pərhien.” Mɨreɡi həni mə, “Rosi aɡelo nəha səvənhi uə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_16","074_12_16","ACT","12","16","16","Mətə Pita rakunkun ihi ia təpinhə. Nənə irəha həuvən, mhəsevər ia təpinhə. Nəpɨn hətoni Pita, nənimenraha rier. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_17","074_12_17","ACT","12","17","17","Ia nəpɨn nəha Pita ruvehi utə rəɡɨn mɨrɨpwi tete irəha mə tuhafafa. Kurirə irə rɨni irapw Iərɨmənu rɨnəfuvehi raka in ia kalapus, marə mɨni mwi mə, “Kɨmiaha tihaməkeikei mhəvisau pen narimnari me i m Jemes mɨne piəvtaha me.” Nənə Pita rier, mevən ia kwopun əpə riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_18","074_12_18","ACT","12","18","18","Kɨni rakwakwi irə, ia nəpnəpɨn, naruaɡən me fwe ia kalapus kamhəhekɨr, mhəreirei mə Pita ruvəku. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_19","074_12_19","ACT","12","19","19","Nəpɨn Herot ramətui amasan Pita, mətoni mə riwən, rəres pen naruaɡən me səməme kamhərer tukuahaɡ nərmama me fwe ia kalapus mə Pita ruvəwəku, mətə irəha həreirei. Ro pen Herot rɨni nəkwan mə tukousi əpune irəha. Kurirə ikɨn in rier ia tənə Jutia, meiwaiu pen fwe taon nəha Sisaria, mamarə fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_20","074_12_20","ACT","12","20","20","Ia nəpɨn nəha Herot niemaha raməpi pɨk tɨ nəkur Taea mɨne Saeton. Ro pen nəkur asori me səvəi taon mi nəha housəsɨmwɨn irəha me ia kwopun kuatia. Irəha həkupwən mhətoni Plastus, iərmama riti sə ramətui tɨ nimwə asori səvəi Kiɡ Herot. Irəha həres pen in i mə trasitu ia nirəha. Nəpɨn hənəres raka nasituien səvənhi, irəha min həuvən mhətoni Herot, mhəres pen in mə trəmri nəmərinuien, tɨ nəri nə mə nəkur Taea mɨne Saeton haməkwməni nərmama me fwe ia tənə səvənraha ia nəveɡɨnien sə rautə ia tənə səvəi Herot i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_21","074_12_21","ACT","12","21","21","Nənə Herot rəmri nəpɨn riti səvənhi trəɡkiari irə. Ia nəpɨn nəha rarkahu tɨnari səvəi kiɡ, məkure ia kwopun raməkiri nəɡkiariien ikɨn, maməɡkiari mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_22","074_12_22","ACT","12","22","22","Mɨreɡi irəha həkwein əpwəmwɨs mə, “Reri kumwesən riti nəha. Rɨpko mhə reri iərmama.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_23","074_12_23","ACT","12","23","23","Təkwtəkwuni a aɡelo riti səvəi Kumwesən rousi Herot, tɨ nəri nə mə Herot rɨpkuvehi utə mhə nəɡhi Kumwesən. Nənə irər me hani nəninhə irə, remhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_24","074_12_24","ACT","12","24","24","Ia nəpɨn nəha nəɡkiariien səvəi Kumwesən rauvirɨs mamevən. Nərmama həpɨk mwi həni nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC12_25","074_12_25","ACT","12","25","25","Panapas mɨne Sol krɨno sampam ia wok sə kɨnərhi pen irau tukwe. Kurirə irə krouier ia Jerusalem, rourərɨɡ, rouevən fwe Antiok. Jon sə nəɡhɨn riti mwi nə Mak irəhar mɨnrau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_1","074_13_1","ACT","13","1","1","Nakalasia me fwe Antiok, nepwɨn profet me mɨne nepwɨn nahatən me: Panapas, mɨne Sol, mɨne Simeon (Simeon in iəmə pitəv), mɨne Lusias (iəmə Saerin), mɨne Manaen (in rɨməpwinari pəri irau Herot Antipas, iəmə asori sə ramərɨmənu ia tənə Kalili). ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_2","074_13_2","ACT","13","2","2","Ia nəpɨn riti, irəha həpkani mhə nari, mamhəfwaki m Iərɨmənu. Nənə Nənɨmwɨn Ikinan rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Tihəmri əpə Panapas mɨne Sol. Iakɨnəkwein irau mə trouwok riti səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_3","074_13_3","ACT","13","3","3","Ro iamɨnhi irə irəha həpwəh mwi naniien nari, mhəmrutə rəɡɨnraha ia nirau, mhəfwaki mɨnrau, mhərhi pen irau mə trouevən rouowok. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_4","074_13_4","ACT","13","4","4","Nəpɨn Nənɨmwɨn Ikinan rɨnərhi pen raka Panapas mɨne Sol, irau kroueiwaiu pen fwe taon nəha Selusia. Ia kwopun nəha krouəputə ia nɨtətə riti rouevən fwe ia tənə əmwerɨs nəha Saepras. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_5","074_13_5","ACT","13","5","5","Nəpɨn krouapirapw fwe taon nəha Salamis, krouevən rouni irapw nəɡkiariien amasan səvəi Kumwesən fwe ia nəkwai nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel. Jonmak ramarə irəhar mɨnrau, mamasitu ia nirau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_6","074_13_6","ACT","13","6","6","Irəhar harevən mharəpi sɨmwɨn ia tənə əmwerɨs nəha, mharier pen ia taon nəha Pafos. Ia kwopun nəha harətoni kleva riti nəɡhɨn nə Parjisas. In iəmə Isrel riti. Ramɨni mə in profet, mətə neikuəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_7","074_13_7","ACT","13","7","7","Kleva nəha ramowok irau Sejas Polas, iəmə Rom riti sə ramərɨmənu ia tənə əmwerɨs nəha Saepras, mukurən mwi nari. Nəpɨn riti Sejas Polas rəkwein Panapas mɨne Sol, in rokeikei mə trɨreɡi nəɡkiariien səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_8","074_13_8","ACT","13","8","8","Mətə Parjisas sə nəɡhɨn riti mwi mə Elimas (nɨpwrai nəhaɡ nəha kleva) in ramərai raka nəɡkiariien səvənrau, mamousari mə truvsini nətərɨɡien səvəi iəmə asori nəha mə trəpwəh nɨniien nɨpərhienien ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_9","074_13_9","ACT","13","9","9","Mətə Sol (kani mwi in mə Pol) rerɨn ruvehe mukuər ia Nənɨmwɨn Ikinan. In rəti pen mətoni kleva nəha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_10","074_13_10","ACT","13","10","10","mɨni mə, “Ik tɨni Setan. Ik iəmə ikəmwəki narimnari amasan me pam. Rerɨm rukuər ia neikuəien mɨne nɨfeifeiien ərəha me. Nəpɨn me pam ikamo suatuk atukwatukw səvəi Iərɨmənu, ramikou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_11","074_13_11","ACT","13","11","11","Ətə ro! Təkwtəkwuni nəha rəɡi Iərɨmənu raməmak ia niram. Nənimem trɨfwə. Tikəpwəh mwi nətoniien nɨranien rəpwəmwɨs kwopti.” Təkwtəkwuni a nari riti rəmwhen nɨse napw rɨpitəv muvehe muveɡi nənimen. Parjisas raman, mamətui iərmama riti truvehi rəɡɨn miri in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_12","074_13_12","ACT","13","12","12","Nəpɨn iəmə asori nəha Sejas rətoni, nənimen rier tɨ nəɡkiariien səvəi Iərɨmənu sə krɨnouahatən in irə. Nənə in rɨni nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_13","074_13_13","ACT","13","13","13","Ia nəpɨn nəha Pol mɨne in me nepwɨn həputə ia nɨtətə riti fwe Pafos, mhəier, mhəuvən fwe Peka, taon riti ia profens nəha Pamfilia. Ia kwopun nəha Jonmak rəpwəh irəha mɨrərɨɡ mevən fwe Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_14","074_13_14","ACT","13","14","14","Irəha həier fwe Peka, mhavən, mhəuvən fwe taon nəha Antiok ia profens nəha Pisitia. Ia Sapat həuvnimwə ia nəkwai nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel, mhəkure. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_15","074_13_15","ACT","13","15","15","Iərmama riti rəvsini irapw nəɡkiariien me nepwɨn ia Loa səvəi Moses mɨne nəɡkiariien me nepwɨn ia nəkukuə me səvəi profet kupwən me. Nəpɨn iərmama nəha rəvsini pam, nəmə asori me səvəi nimwəfwaki nəha hərhi pen nəɡkiariien revən tɨ Pol mɨne in me nepwɨn mɨni mə, “Piəvmaha me, trɨni mɨnuə nəɡkiariien riti hiənuə tihəni irapw mhasitu ia nərmama, həni irapw.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_16","074_13_16","ACT","13","16","16","Ro iamɨnhi irə Pol rɨskəmter, muvehi utə rəɡɨn, mɨni mə: “Kɨmiaha nəkur Isrel mɨne kɨmiaha rɨpko mhə kɨmiaha nəkur Isrel mətə hiaməsiai Kumwesən səkɨmaha. Kɨmiaha pam tihətərɨɡ iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_17","074_13_17","ACT","13","17","17","Fwe kupwən Kumwesən səkɨmaha nəkur Isrel rɨnərpwi rəɡɨn ia kaha kupwən me səkɨmaha. Nəpɨn nəkwərhakwərha me səvənraha həuvən mamharə fwe ia tənə Ijip, ro irəha həuvehe mhəpɨk. Ia nɨskaiien səvənhi, in riri raka irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_18","074_13_18","ACT","13","18","18","Ia nuk foti, in ramarə irəha mɨnraha fwe ia kwopun akwesakwes ikɨn. Irəha kamho noien ərəha, mətə in rɨpkəpwəh mhə irəha ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_19","074_13_19","ACT","13","19","19","Kurirə irə in rousi əpune nərmama me nəha kamharə ia tənə Kenan. Nərmama me nəha haməuku pen ia kwənəkwus me irəha pam sefen. Nəpɨn Kumwesən rousi əpune irəha mo sampam, in ruvei pen tənə səvənraha m kaha kupwən me səkɨmaha. Nənə ro səvənraha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_20","074_13_20","ACT","13","20","20","Narimnari me nəha ruvehi nuk me irəha pam ipaka tɨ fo hantret fifti mɨne. Kurirə ikɨn Kumwesən ruvehi utə nərmama me nəha kani irəha mə ‘Jaj me.’ Irəha həiri kaha kupwən me səkɨmaha, mhəuvehe mheste nəpɨn səvəi Samuel Profet. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_21","074_13_21","ACT","13","21","21","Ia nəpɨn nəha kaha kupwən me səkɨmaha həres pen Kumwesən mə ko rəseni kiɡ riti rərɨmənu ia nirəha. Nənə Kumwesən ruvei pen Sol, tɨni Kis, mɨnraha. Sol nə ruku pen ia kwənəkwus səvəi Penjamin. In ramərɨmənu ia nirəha meste nuk foti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_22","074_13_22","ACT","13","22","22","Kurirə ikɨn Kumwesən ruvehi raka Sol nəha, nənə muvehi utə Tevɨt mə truvehe mo kiɡ səvənraha. Kumwesən rəɡkiari irə, mɨni mə, ‘Iakɨnətə raka mə Tevɨt, tɨni Jese, in iərmama riti sə rerɨk rokeikei. In tro pam nəfe iakɨni pen tukwe.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_23","074_13_23","ACT","13","23","23","Rəmwhen mə Kumwesən rɨno raka promes kupwən mə tro, in rərhi pehe iərmama riti ia kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt mə truvehe muvehimɨru nəkur Isrel. Iərmama nəha Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_24","074_13_24","ACT","13","24","24","Ia nəpɨn nəha Iesu rəpwəh ihi noien wok səvənhi, Jon raməvisau irapw m nəkur Isrel me pam mə irəha tuhaməkeikei mhərərɨɡ ia noien ərəha me səvənraha, nənə mho paptaes. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_25","074_13_25","ACT","13","25","25","Nəpɨn Jon ruvehe ipaka tɨ noien sampam ia wok səvənhi, ramɨni mə, ‘Rerɨmiaha ramrhi iou mə iou sin? Rɨpko mhə iou iərmama sə hiameitenhi. Mətə tihətərɨɡ iou. Iərmama riti nəha rauvehe kurirə ia nirak. Iapkəmwhen mhə mə takɨfi raka put ia nɨsun.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_26","074_13_26","ACT","13","26","26","Nərman, piak me, kɨtaha səməme səməuku pen ia kwənəkwus səvəi Epraham, mɨne kɨmiaha iesa rɨpko mhə kɨmiaha nəkur Isrel, mətə hiaməsiai Kumwesən səkɨmaha, tukutaha i, Kumwesən rərhi pehe nəɡkiariien i sə rauvehimɨru nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_27","074_13_27","ACT","13","27","27","Nəpɨn Iesu ruvehe, nərmama səməme kamharə fwe Jerusalem mɨne nəmə asori me səvənraha həpkətə sas mhə in, mhəreirei mwi nɨpwrai nəɡkiariien səvəi profet kupwən me kaməvisau irapw ia Sapat me pam. Ro iamɨnhi irə irəha ho nəɡkiariien me nəha həuvehe mhəukuə. Həkiri Iesu mə traməkeikei memhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_28","074_13_28","ACT","13","28","28","Irəha həpkətə mhə noien ərəha riti rɨno rəmwhen mə tukousi əpune in tukwe, mətə kamhəmwur ihi a, mhəres pen Paelat mə trəseni pen Iesu ia rəɡi nərmama me səvənhi mə tuhousi əpune. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_29","074_13_29","ACT","13","29","29","Nəpɨn ho pam nəfe Nəkukuə Ikinan rɨməni mə tuko irə, həuvehi raka nɨpwran ia nei kamarkuaui, mhəmri pen ia nɨpəɡi kəruəterei riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_30","074_13_30","ACT","13","30","30","Mətə Kumwesən rɨno in rətui mwi ia nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_31","074_13_31","ACT","13","31","31","Nəpɨn Iesu rətui mwi, rier irapw tɨ nərmama səməme hənaməkurirə in fwe ia tənə Kalili meste Jerusalem. Irəha hətə in ia nəpɨn rɨpɨk. Təkwtəkwuni irəha kamhəvisau irapw Iesu m nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_32","074_13_32","ACT","13","32","32","Kɨmaha iahəuvehe ia kwopun i, mamhəvisau irapw nəɡkiariien amasan i m kɨmiaha. Nəfe Kumwesən rɨno raka promes tɨ səkɨtaha kaha kupwən me mə in tro, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_33","074_13_33","ACT","13","33","33","rɨno m kɨtaha i nɨpwnəti kaha kupwən me. In rɨno Iesu rətui mwi ia nemhəien. Rəmwhen mwi nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Ol Sam sə rasori kəru rani: ‘Ik nərɨk. Ipwet iakuvehe mo iou tata səim.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_34","074_13_34","ACT","13","34","34","Kumwesən ruvəni raka ia Nəkukuə Ikinan mə tro Iesu rətui mwi ia nemhəien. Nənə in trɨpkemhə mhə mwi. Nɨpwran trɨpkɨmərɨr mhə. Kumwesən rɨni iamɨnhi irə mɨnuə: ‘Nɨpərhienien takuvei pehe nari amasan anan me mik səməme iakɨno raka promes m Kiɡ Tevɨt kupwən.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_35","074_13_35","ACT","13","35","35","Nənə Kiɡ Tevɨt rɨmərai pen nəɡkiariien riti mwi ia Nəkukuə Ikinan. Rɨməni mə, ‘Tikəpwəh nəseniien nɨpwrai iəmə ikinan səim rɨmərɨr.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_36","074_13_36","ACT","13","36","36","Nəpɨn Kiɡ Tevɨt ramɨru ihi, ramo nəkwai Kumwesən. Kurirə irə remhə. Kɨnɨmwi ia kwopun kanɨmwi kaha me səvənhi ikɨn. Nɨpwran rɨmərɨr. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_37","074_13_37","ACT","13","37","37","Mətə Iesu, iəmə nəha Kumwesən rɨnəsuəpwiri in ia nemhəien, nɨpwran rɨpkɨmərɨr mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_38","074_13_38","ACT","13","38","38","Ro iamɨnhi irə, piak me, tihaməkeikei mhəukurən nəfe i iakamɨni irapw tukumiaha i. Iesu i rukurən nuvehi rakaien nərəhaien me səkɨmiaha, mo Kumwesən trəpwəh nərpwɨnien. Loa səvəi Moses ko rɨpkɨfi raka mhə nərəhaien me pam səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_39","074_13_39","ACT","13","39","39","Mətə nərmama me pam səməme kamhəni nɨpərhienien ia Iesu, in trɨfi raka nərəhaien me pam səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_40","074_13_40","ACT","13","40","40","Kɨmiaha tihaməkeikei mhəsiari, mamhətərɨɡ amasan ia nəɡkiariien i, kamo nəɡkiariien i profet me həməni treste kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_41","074_13_41","ACT","13","41","41","‘Hətə amasan kɨmiaha nəmə hiamarɨs əkenhɨn ia nirak. Ia nəpɨn səkɨmiaha tako nari riti. Trɨni mɨnuə iərmama riti rɨni amasan nəri tukumiaha, kɨmiaha tihəpwəh nɨniien nɨpərhienien irə. Tihərkərinari irə, mhemhə.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_42","074_13_42","ACT","13","42","43","Nəkur Isrel həfwaki pam fwe ia nəkwai nimwəfwaki səvənraha. Nəpɨn Pol mɨne Panapas krouier irapw, həres pen irau i mə ko krouvehe mwi ia nɨkare Sapat, rouni irapw mwi nəɡkiariien nəha tɨ nirəha. Nəkur Isrel həpɨk mɨne nərmama me həpɨk səməme rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, mətə kamharə ia narəien səvəi nəkur Isrel, irəha kamhəkurirə ia Pol mɨne Panapas. Nənə irau krouəɡkiari mɨnraha rauni mə, “Kɨmiaha tihaməkeikei mhəuvehi namasanien səvəi Kumwesən, mharə irə, mamhəuvən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_44","074_13_44","ACT","13","44","44","Ia nɨkare Sapat irə ipaka nərmama me pam ia taon nəha housəsɨmwɨn irəha me mə tuhəreɡi nəɡkiariien səvəi Iərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_45","074_13_45","ACT","13","45","45","Nərmama me nəha həpɨk. Nəpɨn nəkur Isrel hətoni, rerɨnraha rɨrhi ərəha Pol. Nəpɨn in rəɡkiari, irəha kamhəni səpə, mamhəni ərəha in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_46","074_13_46","ACT","13","46","46","Mətə Pol mɨne Panapas krouəpwəh nehekɨrien. Irau krouni mə, “Kɨmrau iarouəkeikei roukupwən rouni irapw nəɡkiariien səvəi Kumwesən tukumiaha i nəkur Isrel. Mətə rəfo? Hiəpkokeikei mhə mə tihəuvehi nɨmɨruien rerɨn? Hətə ro! Tɨ nəri nə mə hiamərarki karen nəɡkiariien səkɨmrau iamɨnhi, kɨmrau trouəpwəh kɨmiaha, rouevən rouni irapw nəɡkiariien i tɨ nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_47","074_13_47","ACT","13","47","47","Iərɨmənu ruvəni pehe raka tukumaha i mə tahaməkeikei mho iamɨnhi. In rɨməni mɨnuə: ‘Tako ik ikəmwhen ia nukuraanien, məhiəpwɨn nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Tikɨni pen tɨ nərmama me ia tənəmtənə me mə takuvehimɨru irəha.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_48","074_13_48","ACT","13","48","48","Nəpɨn nərmama me nəha rɨpko mhə irəha nəkur Isrel həreɡi nəɡkiariien nəha, rerɨnraha raɡien. Həni mə nəɡkiariien səvəi Iərɨmənu ramasan pɨk. Nənə sin sin ia nirəha Kumwesən rɨnərpwi raka rəɡɨn ia nirəha mə tuhəuvehi nɨmɨruien rerɨn, irəha həni nɨpərhienien ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_49","074_13_49","ACT","13","49","49","Ia nəpɨn nəha nəɡkiariien səvəi Iərɨmənu rauvirɨs mamevən ia kwopun me ipaka tɨ taon nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_50","074_13_50","ACT","13","50","50","Mətə nəkur Isrel həuvən tɨ nɨpran asori me nepwɨn səməme kamharə ia narəien səvəi nəkur Isrel mɨne nəmə asori me səvəi taon nəha, mhəvi irəha mə tuhometə Pol mɨne Panapas. Nəkur asori me nəha hərhi irapw irau ia tənə səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_51","074_13_51","ACT","13","51","51","Mətə irau krounouini raka nɨməkwrur ia nɨsunrau, rouahatən pen mə nərmama me ia taon nəha həno noien ərəha. Kurirə ikɨn krauevən fwe taon nəha Ikoniam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC13_52","074_13_52","ACT","13","52","52","Nənə nərmama me səvəi Iesu fwe Antiok rerɨnraha raɡien mukuər ia Nənɨmwɨn Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_1","074_14_1","ACT","14","1","1","Fwe taon nəha Ikoniam Pol mɨne Panapas irau pəri krouuvnimwə ia nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel rouəvisau. Nəvisauien səvənrau ramasan pɨk. Ro pen nərmama həpɨk, nəkur Isrel mɨne nəkur Kris mwi, həni nɨpərhienien ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_2","074_14_2","ACT","14","2","2","Mətə nəkur Isrel səməme həpkɨni mhə nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvənrau ho nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel niemaha rəpi irəha tɨ piəvtaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_3","074_14_3","ACT","14","3","3","Ro pen Pol mɨne Panapas krouarə əpwəmwɨs fwe ikɨn, rouəvisau irapw Iesu Iərɨmənu rouəpwəh nehekɨrien. Ia nəpɨn nəha Iesu Iərɨmənu rauvei pen nɨskaiien mɨnrau, krauo nɨmtətien me mɨne narimnari me nərmama me hətoni mhərkərinari irə. Nəpɨn nərmama me hətoni, mhətə sas ia nəɡkiariien səvənrau sə raməvisau irapw namasanien səvəi Iesu mə ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_4","074_14_4","ACT","14","4","4","Nərmama ia taon nəha həuai irəha ia kusen kəru. Nepwɨn hərer irəha nəkur Isrel səməme həpwəh nɨniien nɨpərhienien ia Iesu. Nepwɨn hərer irəha aposol mi nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_5","074_14_5","ACT","14","5","5","Ia nəpɨn nəha nəkur Isrel nepwɨn mɨne nərmama nepwɨn rɨpko mhə irəha nəkur Isrel mɨne nəmə asori me səvənraha kamhəni mə tuhouraha irau, mhəkwi əpune irau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_6","074_14_6","ACT","14","6","7","Mətə irau kroureɡi, rouap, rouevən fwe Listra mɨne Tepe, taon mi kəru fwe ia profens nəha Likaonia. Fwe ia taon mi nəha mɨne ia rukwənu me ipaka tɨ nirau, Pol mɨne Panapas krouəvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_8","074_14_8","ACT","14","8","8","Fwe Listra, iərmama riti raməkure. Nəpɨn rɨnətui irə, nɨsun mi krouemhə. Ko rɨpkavən mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_9","074_14_9","ACT","14","9","9","Iərmama nəha ramətərɨɡ ia nəɡkiariien səvəi Pol. Nənə Pol rəti pen mamətə in, mukurən mə iərmama nəha ramahatətə ia Iesu mə Iesu nɨskaiien səvənhi rəmwhen mə tromasan nɨsun mi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_10","074_14_10","ACT","14","10","10","Ro pen Pol rəɡkiari asori mɨni mə, “Tiko mɨskəmter, mərer ia nɨsum mi.” Təkwtəkwuni a iərmama nəha rɨskəmter, mavən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_11","074_14_11","ACT","14","11","11","Nəpɨn nərmama me hənətoni nəfe Pol rɨno, həkwein əpwəmwɨs ia nəɡkiariien səvəi nəkur Likaonia, mhəni mə, “Kwa, kumwesən me həneiwaiu irapw pehe tukutaha, mhəmwhen ia nərmama me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_12","074_14_12","ACT","14","12","12","Irəha həkwein Panapas mə Sus, kumwesən riti səvənraha. Nənə tɨ nəri nə mə Pol raməvisau irapw nəɡkiariien, həkwein pen in mə Heremes, kumwesən riti mwi səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_13","074_14_13","ACT","14","13","13","Nimwəfwaki səvəi kumwesən nəha Sus, ramərer iruə ia taon nəha. Pris riti sə ramowok fwe ikɨn, ruvehi kau me nepwɨn mɨne tihi nei me nepwɨn, muvehi muvehe tɨ kwəruə səvəi taon nəha. Rokeikei mə in mɨne nərmama me tuhousi əpune kau me nəha mho pen nɨsiaien mhəfwaki pen m Panapas mɨne Pol. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_14","074_14_14","ACT","14","14","14","Mətə nəpɨn aposol mi nəha kroureɡi nəɡkiariien nəha, kroueitehi tɨnari səvənrau, rouaiu, rouevən fwe ia kurkwai nərmama, rouəkwein əpwəmwɨs, rouni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_15","074_14_15","ACT","14","15","15","“Nərman me, rəfo hiamo iamɨnhi irə? Kɨmrau iarouəmwhen a ia kɨmiaha. Iarouvehe mə trouəvisau irapw nəɡkiariien amasan m kɨmiaha mə kɨmiaha tihaməkeikei mhəpwəh kumwesən eikuə me, mhərərɨɡ mhəuvehe tɨ Kumwesən sə ramɨru. In əpa rɨno neiai, mɨne tɨprənə, mɨne təsi, mɨne narimnari me pam səməme kamharə ia nirəhar. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_16","074_14_16","ACT","14","16","16","Fwe kupwən, in rɨnəseni nərmama me ia tənəmtənə me mə hamesi pen a suatuk me səvənraha mamhəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_17","074_14_17","ACT","14","17","17","Mətə ia nəpɨn me in ramo hiamətoni noien amasan səvənhi. In ramərhi irapw pehe nesən, mamo nəmhien ro nɨpwran ia nəpɨn atukwatukw səvənhi. In rauvei pehe nəveɡɨnien m kɨmiaha, mamo rerɨmiaha ramaɡien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_18","074_14_18","ACT","14","18","18","Pol mɨne Panapas krouni nəɡkiariien nəha, mətə ipaka ko kroupkɨnise mhə nərmama me mə tuhəpwəh nousi əpuneien kau me nəha tɨ nəfwakiien mɨnrau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_19","074_14_19","ACT","14","19","19","Mətə nəkur Isrel me nepwɨn həuku pen fwe Ikoniam mɨne Antiok ia profens nəha Pisitia, mhəuvehe tɨ Listra, mhəvi nərmama həpɨk həuvən mhəkwtəmhiri Pol, mhəkwi ia kəruəterei, mhəvkəkini, mhəuvən fwe iruə ia taon, mhəpwəh. Rerɨnraha rɨrhi mə ruvamhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_20","074_14_20","ACT","14","20","20","Mətə nəpɨn nərmama me səvəi Iesu həuvehe mhərer kuraukurau irə, Pol rɨskəmter, mevən mwi ia taon. Kɨni rakwakwi irə, irau Panapas krouier, rouevən fwe taon nəha Tepe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_21","074_14_21","ACT","14","21","21","Pol mɨne Panapas krouəvisau irapw nəɡkiariien amasan fwe ia Tepe, ravi nərmama həpɨk həuvehe mho irəha nərmama me səvəi Iesu. Kurirə ikɨn krourərɨɡ rouevən fwe Listra, mɨne Ikoniam, mɨne Antiok ia profens nəha Pisitia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_22","074_14_22","ACT","14","22","22","Ia kwopun me nəha irau krauo nətərɨɡien səvəi nərmama me səvəi Iesu ruvehe mɨskai mwi. Krouəvəhaɡ mɨnraha mə tuhərer əknekɨn ia nahatətəien səvənraha, rauni mə, “Saməkeikei mhəukurau ia nəmisəien me rɨpɨk kurirə səuvnimwə ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_23","074_14_23","ACT","14","23","23","Ia kwopun me pam krouvehi utə elta me mə tuhətui amasan tɨ nakalasia me. Nəpɨn krouvehi utə irəha, krouəpwəh nəniien nari, rouəfwaki, rouəmri pen irəha ia rəɡi Iərɨmənu səvənraha sə kamhahatətə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_24","074_14_24","ACT","14","24","24","Irau krouəpi sɨmwɨn ia profens nəha Pisitia, roueiwaiu pehe ia profens nəha Pamfilia, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_25","074_14_25","ACT","14","25","25","rouevən ia taon nəha Peka, rouəvisau irapw nəɡkiariien amasan fwe ikɨn. Nəpɨn krouəvisau irapw pam, kroueiwaiu rouevən fwe taon nəha Atalia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_26","074_14_26","ACT","14","26","26","Ia kwopun nəha krouəputə ia nɨtətə riti, rouier, rouevən fwe Antiok ia profens Siria. Kwopun nəha kupwən nərmama me hənəfwaki tɨ nirau, mhəmri pen irau ia rəɡi Kumwesən, mamhase in mə namasanien səvənhi tramarə tɨ nirau, marə mwi tɨ wok sə krɨno pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_27","074_14_27","ACT","14","27","27","Irau krouapirapw fwe ikɨn, rouoeite nakalasia me, rouni pen tɨ nirəha i narimnari me Kumwesən rɨno irəhar mɨnrau, rouni mə in rɨnəsevər ia təpinhə mə nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel həuvehe mhahatətə ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC14_28","074_14_28","ACT","14","28","28","Nənə krouarə əpwəmwɨs mwi kwopti ia kwopun nəha irəha nərmama me səvəi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_1","074_15_1","ACT","15","1","1","Mətə nəkur Isrel me nepwɨn həier fwe tənə Jutia mheiwaiu pehe ia Antiok. Irəha kamhahatən nərmama me səvəi Iesu səməme rɨpko mhə irəha nəkur Isrel mə, “Kɨmiaha tihaməkeikei mhəuvən kuvehi ninhum m kɨmiaha rəmwhen ia Loa səvəi Moses rani. Mə hiəpwəh, Kumwesən trɨpkuvehimɨru mhə kɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_2","074_15_2","ACT","15","2","2","Pol mɨne Panapas krauousari irəha mɨnraha mamhəɡkiari pɨk tɨ nəɡkiariien nəha. Kurirə ikɨn, nakalasia me fwe Antiok hərpwi rəɡɨnraha ia Pol mɨne Panapas mɨne nərmama me nepwɨn mwi, mhəni mə irəha tuhəutə pen fwe ia Jerusalem mhətoni aposol me mɨne elta me səvəi nəfwakiien tɨ nəɡkiariien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_3","074_15_3","ACT","15","3","3","Nəpɨn nakalasia me hərhi pen irəha, irəha hənaməuvən fwe Jerusalem. Ia rukwənu me ia nɨkare suatuk fwe ia tənə Fonisia mɨne tənə Sameria kamhəni sas pen mə nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel irəha mwi həuvəni nɨpərhienien ia Iesu. Nəɡkiariien nəha ro piəvtaha me rerɨnraha raɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_4","074_15_4","ACT","15","4","4","Kurirə irə, nəpɨn irəha həier pen fwe Jerusalem, aposol me mɨne elta me səvəi nəfwakiien mɨne nakalasia me hətoni irəha rerɨnraha raɡien. Nənə Pol mɨne Panapas mɨne səməme hənəkurirə ia nirau həni pen tɨ nirəha i narimnari me Kumwesən rɨno mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_5","074_15_5","ACT","15","5","5","Mətə Farisi me nepwɨn səməme kamhəni nɨpərhienien ia Iesu həskəmter, mhəni mə, “Nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel səməme kamhəni nɨpərhienien ia Iesu tuhaməkeikei mhəuvən kuvehi ninhum mɨnraha. Kɨmiaha tihaməkeikei mhəni pen tɨ nirəha i mə tuhəkurirə ia Loa səvəi Moses.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_6","074_15_6","ACT","15","6","6","Aposol me mɨne elta me səvəi nəfwakiien housəsɨmwɨn irəha me, mamhəɡkiari tɨ nəresien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_7","074_15_7","ACT","15","7","7","Nəpɨn həɡkiari əpwəmwɨs, Pita rɨskəmter, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Piak me, kɨmiaha hiəuvəukurən raka mə fwe kupwən Kumwesən rərpwi rəɡɨn ia nirak ia kusen səkɨtaha, muvei pehe nəpɨn miou iakevən mɨnəvisau raka m nərmama me nepwɨn rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Nəpɨn irəha həreɡi nəɡkiariien amasan səvəi Iesu ruku pen ia tərhuk, həni nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_8","074_15_8","ACT","15","8","8","Nənə Kumwesən sə rukurən amasan nətərɨɡien səvəi nərmama rahatən amasan tukutaha i mɨnuə rerɨn raɡien tɨ nuvehiien irəha, mo irəha nərmama me səvənhi. In ruvei pen Nənɨmwɨn Ikinan mɨnraha rəmwhen a mwi rɨməuvei pehe m kɨtaha i fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_9","074_15_9","ACT","15","9","9","In rɨpkopəiti mhə ia nirəha, mətə raikuas ia rerɨnraha, tɨ nəri nə mə irəha həni nɨpərhienien ia Iesu rəmwhen rɨno m kɨtaha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_10","074_15_10","ACT","15","10","10","Rəfo hiənuə tiho Kumwesən niemaha rəpi? Hiokeikei mə tsəmri pen Loa səvəi Moses ia nurai nərmama me səvəi Iesu səməme rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, mətə Loa nəha rəmwhen ia katipə sə rɨpam. Kɨtaha i nəkur Isrel mɨne kaha kupwən me səkɨtaha ko səpkəvrani mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_11","074_15_11","ACT","15","11","11","Mətə kɨtaha saməni nɨpərhienien ia nəɡkiariien i. Iesu Iərɨmənu səkɨtaha truvehimɨru kɨtaha ia namasanien səvənhi rəmwhen a mwi in tro ia nirəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_12","074_15_12","ACT","15","12","12","Pita rəɡkiari pam. Kurirə irə nərmama me ia nəkureien nəha həkure afafa, mamhətərɨɡ Pol mɨne Panapas. Irau krauni amasan tɨ nirəha i nəfe Kumwesən rɨno nəpɨn irau krauəvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Iesu m nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Krouni mə in rɨməuvei pen nɨskaiien mɨnrau, krauo nɨmtətien me mɨne narimnari me nərmama me hətoni, mhərkərinari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_13","074_15_13","ACT","15","13","13","Nəpɨn irau krouəɡkiari pam, Jemes rərer mɨni mə, “Piak me, tihətərɨɡ iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_14","074_15_14","ACT","15","14","14","Saemon ruvəni amasan raka tukutaha i mə rəfo fwe kupwən Kumwesən revən tɨ nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel mə trɨpeki raka nepwɨn mə irəha nərmama me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_15","074_15_15","ACT","15","15","15","Profet kupwən me həməni mə in tro iamɨnha irə. Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan, rani mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_16","074_15_16","ACT","15","16","16","‘Kurirə ia nəri, iou takrərɨɡ muvehi utə nɨtətə səvəi Kiɡ Tevɨt sə rɨməmwei. Nɨtətə sə in rɨnamərɨmənu irə kɨneitehi rəmwhen ia nimwə, iou takuvrhəkɨn mwi, momasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_17","074_15_17","ACT","15","17","18","Tako iamɨnhi mɨnuə nərmama ia tənəmtənə me tuhəuvehe tukw iou. Nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, irəha pam səməme iakɨnəkwein raka irəha, tuhəuvehe. In i nəɡkiariien səiou. Iou Iərɨmənu. Iako nərmama həuvəukurən raka narimnari me i fwe kupwən.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_19","074_15_19","ACT","15","19","19","Nənə Jemes rɨni mə, “Ro iamɨnhi irə nəkiriien səiou mə nərmama me nəha rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, mətə kamhərərɨɡ mamhəuvehe tɨ Kumwesən, rərəha mə kɨtaha tso rəknekɨn tɨ nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_20","074_15_20","ACT","15","20","20","Mətə pwəh sərai nəkukuə riti revən tɨ nirəha. Ia nəkukuə nəha tsəni pen tɨ nirəha i mə irəha tuhəpwəh naniien nəveɡɨnien i rəmkemɨk sə kɨməuvei pen m nənɨmwi nari me səməme kaməfwaki pen mɨnraha. Nərman me tuhəpwəh niri əpnapenien nɨpran. Nɨpran me tuhəpwəh nesi pen əpnapenien nərman. Irəha tuhəpwəh naniien nərimɨru riti sə kətiri nɨpətəkinuan remhə mətə netə raməmak ihi ia nusan. Nənə irəha tuhəpwəh naniien netə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_21","074_15_21","ACT","15","21","21","Natuakəmien me nəha rɨnəmwhen, tɨ nəri nə mə fwe tui muvehe meste pehe ipwet mɨne, ia Sapat me pam nərmama me kamhəvsini Loa səvəi Moses ia nəkwai nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel. Ia taon me pam kamhəvisau irapw nəɡkiariien səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_22","074_15_22","ACT","15","22","22","Aposol me, mɨne elta me səvəi nəfwakiien, mɨne nakalasia me pam fwe Jerusalem həni sɨmwɨn mə tuhərpwi rəɡɨnraha ia nərmama nepwɨn ia nirəha, mhərhi pen irəha həuvən irəha Pol mɨne Panapas fwe Antiok. Hərpwi rəɡɨnraha ia Saelas mɨne Jutas (nəɡhɨn riti mwi nə Pasapas). Iəmənmi nəha, piəvtaha me kamhəsiai pɨk irau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_23","074_15_23","ACT","15","23","23","Irəha həuvei pen nəkukuə nəha mɨnrau mə trouvehi rouevən. Nəkukuə nəha rɨni mə: Aposol me mɨne elta me səvəi nəfwakiien, piəvmiaha me fwe Jerusalem. Iahərhi pehe nəkukuə i tukumiaha piəvmaha me səməme rɨpko mhə kɨmiaha nəkur Isrel, hiamarə fwe Antiok mɨne Siria, mɨne Silisia. Iahaməni ramasan tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_24","074_15_24","ACT","15","24","24","Kɨmaha iahəreɡi mə nərmama nepwɨn həməier ia kɨmaha, mhəuvehe tukumiaha, mho kɨmiaha hiəreɡi rərəha tɨ nəɡkiariien səvənraha. Irəha ho nətərɨɡien səkɨmiaha rəvsausɨni pɨk, mətə kɨmaha iahəpkuvei pen mhə nəɡkiariien riti mə tuhəuvehe mhəni pehe tukumiaha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_25","074_15_25","ACT","15","25","25","Ro pen kɨmaha iahousəsɨmwɨn kɨmaha me mhəni sɨmwɨn mə tahərpwi rəɡɨmaha ia iərmama kəru, mhərhi pehe i tukumiaha. Irau trouvehe tukumiaha irəha Panapas mɨne Pol, iəmənmi nəha sokeikei pɨk irau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_26","074_15_26","ACT","15","26","26","Ipaka krouemhə tɨ wok səvəi Iesu Kristo, Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_27","074_15_27","ACT","15","27","27","Iəmənmi nəha iahamərhi pehe irau tukumiaha irau i Jutas mɨne Saelas. Irau trouvehe rouni nəɡkiariien kuatia rəmwhen ia nəɡkiariien i iahamrai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_28","074_15_28","ACT","15","28","28","Rerɨmaha raɡien tɨ nesi penien nətərɨɡien i Nənɨmwɨn Ikinan rɨnahatən kɨmaha irə. In rɨni mə kɨmaha tahəpwəh nəmrutəien nəri sə rɨpam ia nuramiaha, mətə natuakəmien me a i: ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_29","074_15_29","ACT","15","29","29","Kɨmiaha tihəpwəh naniien nəveɡɨnien sə kɨməuvei pen m nənɨmwi nari me səməme kaməfwaki pen mɨnraha. Kɨmiaha nərman tihəpwəh niri əpnapenien nɨpran. Kɨmiaha nɨpran tihəpwəh nesi pen əpnapenien nərman. Kɨmiaha tihəpwəh naniien nərimɨru riti sə kətiri nɨpətəkinuan remhə mətə netə raməmak ihi ia nusan. Tihəpwəh naniien netə. Trɨni mɨnuə hiətui amasan tukumiaha, mhəpwəh nəruiien natuakəmien me i, tihəreɡi ramasan. In i nəɡkiariien səkɨmaha sampam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_30","074_15_30","ACT","15","30","30","Nəmə asori me i hərhi pen irau heiwaiu irəha Pol mɨne Panapas mhəuvən fwe Antiok. Nəpɨn hapirapw fwe ikɨn, hoeite nakalasia me, mhəuvei pen nəkukuə mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_31","074_15_31","ACT","15","31","31","Irəha həvsini nəkukuə nəha, rerɨnraha raɡien tɨ nasituien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_32","074_15_32","ACT","15","32","32","Jutas mɨne Saelas irau profet mi. Krouəvəhaɡ m piəvtaha me ia nəɡkiariien me rɨpɨk, rouərpwi əknekɨn irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_33","074_15_33","ACT","15","33","33","Irau krouarə əpwəmwɨs kwopti ia kwopun nəha. Kurirə ikɨn piəvtaha me fwe Antiok hase Kumwesən mə nəmərinuien səvənhi tramarə tɨ nirau. Nənə həsəkɨr mɨnrau, mhərhi pen irau krourərɨɡ rouevən fwe Jerusalem rouətə nərmama me səməme hənərhi irau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_35","074_15_35","ACT","15","35","35","Mətə Pol mɨne Panapas irau krouarə pəpɨm fwe Antiok. Irəha nərmama me nepwɨn mwi kamhahatən nərmama me, mamhəvisau irapw nəɡkiariien səvəi Iərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_36","074_15_36","ACT","15","36","36","Nəpɨn nepwɨn rukurau, Pol rɨni pen tɨ Panapas i mə, “Pwəh krau krourərɨɡ pen mwi, rouətə piəvtaha me fwe ia taon me pam nəha krouvəvisau raka nəɡkiariien səvəi Iərɨmənu mɨnraha, rouətoni ro irəha mə kamhəfarə irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_37","074_15_37","ACT","15","37","37","Nənə Panapas rokeikei mə Jon sə nəɡhɨn riti mwi nə Mak trukurirə ia nirau, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_38","074_15_38","ACT","15","38","38","mətə Pol rəpwəh nokeikeiien, tɨ nəri nə mə fwe kupwən Jonmak rɨpkarə mhə irəhar mɨnrau meste wok səvənrahar rɨno sampam. Mətə fwe Pamfilia rəpwəh irau mɨrərɨɡ. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_39","074_15_39","ACT","15","39","39","Nənə Pol mɨne Panapas krouousari mɨnrau me, rouəpwəh irau me. Panapas ruvehi Mak, rouəputə ia nɨtətə riti, rouier, rouevən fwe Saepras. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_40","074_15_40","ACT","15","40","40","Mətə Pol rərpwi rəɡɨn ia Saelas mə trukurirə in. Kurirə irə piəvtaha me həmri pen irau ia rəɡi Iərɨmənu, mhase in mə namasanien səvənhi tramarə tɨ nirau i. Nənə Pol rier irau Saelas, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC15_41","074_15_41","ACT","15","41","41","mevən ia kwopun me ia profens mi nəha Siria mɨne Silisia, mamərpwi əknekɨn nakalasia me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_1","074_16_1","ACT","16","1","1","Ia nəpɨn nəha Pol revən fwe taon mi nəha Tepe mɨne Listra. Ia Listra iərmama riti səvəi Iesu nəɡhɨn nə Timoti. Mama səvənhi in prən Isrel. In mwi rani nɨpərhienien ia Iesu. Mətə tata səvəi Timoti in iəmə Kris. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_2","074_16_2","ACT","16","2","2","Piəvtaha me fwe Listra mɨne Ikoniam kamhəni Timoti mə in iəmə amasan riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_3","074_16_3","ACT","16","3","3","Pol rokeikei mə Timoti trukurirə in rouier rauevən. Ro pen in ruvehi ninhum m Timoti tɨ nəri nə mə nəkur Isrel fwe ikɨn həukurən mə tata səvəi Timoti in iəmə Kris riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_4","074_16_4","ACT","16","4","4","Nəpɨn Pol mɨne in me nepwɨn həier pen fwe ia taon me, haməvisau irapw m nərmama me səvəi Iesu natuakəmien me nəha aposol me mɨne elta me səvəi nəfwakiien fwe Jerusalem həməni. Kamhahatən nakalasia me mə irəha tuhaməkeikei mhesi pen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_5","074_16_5","ACT","16","5","5","Ia noien nəha nakalasia me pam ia kwopun me fwe ikɨn nahatətəien səvənraha ruvehe mɨskai. Ia nəpɨn me irəha həuvehe mhəpɨk mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_6","074_16_6","ACT","16","6","6","Pol mɨne in me nepwɨn həuvən mhəpi sɨmwɨn ia profens mi nəha Frijia mɨne Kalesia, tɨ nəri nə mə Nənɨmwɨn Ikinan rɨnise irəha mə tuhəpwəh nevənien mhəvisau nəɡkiariien amasan fwe ia profens nəha Esia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_7","074_16_7","ACT","16","7","7","Nəpɨn irəha həuvehe ipaka tɨ profens nəha Misia, həmwur mə tuhəuvən fwe ia profens nəha Pitinia. Mətə Nənɨmwɨn səvəi Iesu rɨpkəseni mhə irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_8","074_16_8","ACT","16","8","8","Ro pen həukurau ia profens nəha Misia, mheiwaiu mhəuvehe ia taon nəha Troas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_9","074_16_9","ACT","16","9","9","Ia nəpɨn Pol rətə nəməkrəhaien riti. Iəmə Masetonia riti ramərer, mamase in mə, “Tikuvehe ro i ia Masetonia, masitu ia kɨmaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_10","074_16_10","ACT","16","10","10","Nəpɨn Pol rɨnətə pam nəməkrəhaien nəha, təkwtəkwuni a mwi kɨmaha iahənaməpnəpenə mə tahəier, mhəuvən fwe Masetonia, tɨ nəri nə mə iahəreɡi mə Kumwesən raməkwein kɨmaha mə tahəvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Iesu m nərmama me fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_11","074_16_11","ACT","16","11","11","Kɨmaha iahəputə ia nɨtətə riti, mhəier ia Troas, mhaiu atukwatukw mhəuvən fwe tənə əmwerɨs nəha Samotres. Kɨni rakwakwi irə iahaiu mhəuvən fwe ia taon nəha Neapolis. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_12","074_16_12","ACT","16","12","12","Iahəier ia kwopun nəha mhavən mhəuvən fwe Filipae, taon asori riti ia tɨprənə səvəi Masetonia profens. Nərmama me ia taon nəha irəha sitisin me səvəi Rom. Kɨmaha iahapirapw fwe Filipae, mharə ikɨn nəpɨn rɨpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_13","074_16_13","ACT","16","13","13","Nəpɨn riti ia Sapat iahəier irapw ia kwəruə asori səvəi taon nəha, mhəuvən ia nɨkare nui arɨs ia kwopun riti iahəukurən mə nərmama kamhəfwaki ikɨn. Iahəuvən, mhəkure, mamhəvisau pen Iesu m nɨpran me səməme hənousəsɨmwɨn raka irəha me fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_14","074_16_14","ACT","16","14","14","Pran riti sə ramətərɨɡ ia kɨmaha nəɡhɨn nə Litia. Ruku pen ia taon nəha Tuatira. Səvənhi fwe stoa kauvehi nəmri tɨnari sə kala səvənhi tihinatis. Ia nəpɨn me Litia raməfwaki m Kumwesən. Iərɨmənu rəsevər ia nətərɨɡien səvəi prən i, rɨni nɨpərhienien ia nəfe Pol rani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_15","074_16_15","ACT","16","15","15","Nəpɨn kɨno raka paptaes ia Litia irəha nərmama me pam ia nəkwai nimwə səvənhi, Litia rɨni pehe tukumaha i mə, “Mə hiəukurən mə iakamahatətə pərhien ia Iərɨmənu, ramasan pwəh hiəuvehe mharə ia nəkwai nimwə səiou.” In raməkeikei pehe m kɨmaha, nənə iahəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_16","074_16_16","ACT","16","16","16","Nəpɨn riti iahaməuvən fwe kwopun nəha kaməfwaki ikɨn, mhəpi raka pran riti kamo slef irə. Nənɨmwɨn ərəha ramarə irə, mamo prən nəha ramətoni narimnari me səməme kamhərkwafə. Prən nəha rauvehi mane asori səvəi nəmə asori me səvənhi, tɨ nəri nə mə nərmama kamhərəku in tɨ nɨniien narimnari me səməme tuhəpkuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_17","074_16_17","ACT","16","17","17","Kɨmaha Pol iahamavən. Prən nəha rakurirə kɨmaha, maməkwein əpwəmwɨs, mamɨni mə, “Nərmama me i kamho tukwini nari m Kumwesən Asori, mamhəni irapw tukumiaha i mə tihəfo in ruvehimɨru kɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_18","074_16_18","ACT","16","18","18","Ia nəpɨn me rɨpɨk prən nəha ramo iamɨnhi. Pol rɨreɡi rɨnəpou irə, ruvsini, məɡkiari pen m nənɨmwɨn ərəha mə, “Ia nəɡhi Iesu Kristo iakani pehe tukw ik i mə tikier ia prən i.” Təkwtəkwuni a nənɨmwɨn ərəha rier. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_19","074_16_19","ACT","16","19","19","Nəpɨn nəmə asori me səvəi prən nəha hənamətoni mə tuhəpwəh nuvehiien mwi mane ia prən nəha, həkwtəmhiri Pol mɨne Saelas, mhəvi irau, mhəuvən tɨ nəmə asori me fwe ia kurkwai taon nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_20","074_16_20","ACT","16","20","20","Irəha həvi irapw irau ia nəmri iəmə asori mi səvəi Rom, mhəni pen tɨ iəmə asori mi nəha mə, “Iəmənmi irau iəmə Isrel mi. Kraurukwumen nərəhaien ia taon i səkɨtaha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_21","074_16_21","ACT","16","21","21","rauni irapw narəien me nepwɨn rɨpkatukwatukw mhə tukutaha i nəkur Rom mə tsəuvehi uə tsarə irə, tɨ nəri nə mə kamhərui loa səkɨtaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_22","074_16_22","ACT","16","22","22","Nərmama me ia kwopun nəha irəha mwi həskəmter, mamhəni ərəha irau. Ro iamɨnhi irə iəmə asori mi nəha səvəi Rom krouni pen tɨ naruaɡən me nepwɨn mə tuhəuvehi raka tɨnari səvənrau, mhousi irau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_23","074_16_23","ACT","16","23","23","Nənə housi pɨk irau. Kurirə irə həuvehi puvnimwə irau ia kalapus, mhəni pen tɨ iərmama sə ramətui tɨ kalapus mə, “Tikətui amasan tɨ iəmənmi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_24","074_16_24","ACT","16","24","24","Nəpɨn iərmama sə ramətui tɨ kalapus rɨreɡi nəɡkiariien nəha, ruvehi irau, mevən fwe ia rum riti fwe imwə ia nəkwai kalapus, muvehi pen nɨsunrau nei asori rəkure tərini. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_25","074_16_25","ACT","16","25","25","Ia kurkwai nəpɨn, Pol mɨne Saelas krouəfwaki, rouəni nɨpu me, rouəɡnəɡɨni Kumwesən. Nərmama me fwe ia kalapus kamhətərɨɡ ia nirau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_26","074_16_26","ACT","16","26","26","Təkwtəkwuni a nɨmwnɨmwien asori ruvehe. Kalapus rɨkiukiu pɨk. Təpinhə me pam həuvehe mhəkwaɡ. Jen me pam səməme kamhəkwtəmhiri nərmama me həsas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_27","074_16_27","ACT","16","27","27","Ia nəpɨn nəha nɨmwnɨmwien rɨkiu irə, iərmama sə ramətui tɨ kalapus rətui, mətə təpinhə me pam həkwaɡ. Rerɨn rɨrhi mə nərmama me ia kalapus hənap. Ro pen reivi raka nau səvənhi mə trəpi əpune atukw a in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_28","074_16_28","ACT","16","28","28","Mətə Pol rəkwein asori, mɨni mə, “Tikəpwəh nousi əpune atukwien ik. Kɨmaha pam a i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_29","074_16_29","ACT","16","29","29","Iərmama sə ramətui tɨ kalapus rəres laet me nepwɨn, maiu, mevən, mɨnɨmwi nukurhun mi ia nəmri Pol mɨne Saelas, mehekɨr mətəmnɨmwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_30","074_16_30","ACT","16","30","30","Kurirə irə rɨskəmter, miri raka irau mharevən fwe iruə, məres pen irau i mə, “Iəmə asori mi, takaməkeikei məfo irə mə Kumwesən ruvehimɨru iou?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_31","074_16_31","ACT","16","31","31","Mɨreɡi krouni mə, “Tikaməkeikei mɨni nɨpərhienien ia Iesu Iərɨmənu, nənə Kumwesən truvehimɨru ik mɨne nərmama me pam ia nəkwai nimwə səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_32","074_16_32","ACT","16","32","32","Nənə irau krouni irapw nəɡkiariien səvəi Iərɨmənu revən tukwe mɨne nərmama me pam fwe ia nəkwai nimwə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_33","074_16_33","ACT","16","33","33","Ia nəpɨn nəha nəpɨn anan, mətə iərmama nəha ruvehi irau, maikuas ia təmwki nousiien ia nɨpwranrau. Kurirə irə in mɨne nərmama me ia nəkwai nimwə səvənhi ko paptaes ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_34","074_16_34","ACT","16","34","34","Nəpɨn kɨno pam paptaes ia nirəha, iərmama nəha riri Pol mɨne Saelas, harutə pen ia nimwə səvənhi. In ruvei pen nəveɡɨnien mɨnrau. In mɨne nərmama me pam ia nəkwai nimwə səvənhi rerɨnraha raɡien pɨk, tɨ nəri nə mə təkwtəkwuni nəha hənahatətə ia Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_35","074_16_35","ACT","16","35","35","Nəpɨn nəha ruvəran iəmə asori mi səvəi Rom krouərhi polis me nepwɨn, rouni mə, “Pwəh iəmənmi nə krouier ia kalapus.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_36","074_16_36","ACT","16","36","36","Iərmama sə ramətui tɨ kalapus rəvisau pen nəɡkiariien səvənrau m Pol, mɨni mə, “Iəmə asori mi səvəi Rom krouərhi nəɡkiariien riti mə takəseni kɨmirau irouier. Ro pen tirouier rauevən. Pwəh nəmərinuien ramarə tukumirau.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_37","074_16_37","ACT","16","37","37","Mətə Pol rɨni pen tɨ polis me i mə, “Nəfe nəha? Kɨmrau sitisin mi səvəi Rom. Iəmə asori mi səvəi Rom kroupkətə mhə nari riti iarouo rərəha. Mətə hənousi raka kɨmrau ia nəmri nərmama me, mhəuvehi puvnimwə kɨmrau ia kalapus. Mətə təkwtəkwuni irau krouokeikei mə trouvehi raka kɨmrau iarouevən afafa. Rekəm! Pwəh irau əpa krouvehe, rouvehi raka kɨmrau.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_38","074_16_38","ACT","16","38","38","Polis me nəha həuvən mhəni pen tɨ iəmə asori mi nəha səvəi Rom nəfe Pol rɨməni. Nəpɨn irau kroureɡi mə Pol mɨne Saelas irau sitisin mi səvəi Rom, krouhekɨr. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_39","074_16_39","ACT","16","39","39","Irau krouevən rouni pen sore tɨ Pol mɨne Saelas. Kurirə irə krouiri irapw irau fwe ia kalapus, rouni pen tɨ nirau i mə trouəpwəh taon səvənraha rauevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC16_40","074_16_40","ACT","16","40","40","Ro iamɨnhi irə Pol mɨne Saelas krouier irapw ia kalapus, rouevən fwe ia nimwə səvəi Litia. Nəpɨn krouətə piəvtaha me fwe ikɨn, krouəvəhaɡ mɨnraha. Kurirə irə krouier. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_1","074_17_1","ACT","17","1","1","Ia nəpɨn nəha Pol mɨne Saelas krouəpi sɨmwɨn ia taon kəru nəha Amfipolis mɨne Apolonia, rouevən fwe taon nəha Tesalonaeka. Ia kwopun nəha nimwəfwaki riti səvəi nəkur Isrel ramərer. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_2","074_17_2","ACT","17","2","2","Pol ruvnimwə rəmwhen ramo ia nəpɨn me. Ia Sapat kahar raməɡkiari irəha mɨnraha. In ramahatən vas me ia Nəkukuə Ikinan, maməusiəre pui pen nɨpwran, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_3","074_17_3","ACT","17","3","3","mamɨni amasan tɨ nirəha i mɨnuə Nəkukuə Ikinan rani pərhien mə Kristo traməkeikei mɨreɡi nəmisəien ia nɨpwran, memhə, marə mətui mwi. Pol rɨni mə, “Iesu nəha iakani pehe tukumiaha i in nə Kristo.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_4","074_17_4","ACT","17","4","4","Nəkur Isrel me nepwɨn mɨne nɨpran asori me həpɨk mɨne nəkur Kris həpɨk səməme kamhəfwaki m Kumwesən irəha həreɡi mə nəɡkiariien nəha ro nɨpərhienien. Nənə həuvehe mhəkurirə Pol mɨne Saelas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_5","074_17_5","ACT","17","5","5","Mətə nəkur Isrel me nepwɨn rerɨnraha ramrhi ərəha irau. Həuvən fwe ia maket mhəiri nərmama nepwɨn kənkapwənraha rɨskai. Irəha həuvehe mhəpɨk, mhousəsɨmwɨn irəha me, mamho nurɨɡrɨɡien asori ia taon nəha. Həuvən mheitehi raka təpinhə ia nimwə səvəi iərmama riti nəɡhɨn nə Jeson, mamhətui Pol mɨne Saelas mə tuhəvi irapw irau ia nəmri nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_6","074_17_6","ACT","17","6","6","Nəpɨn həpkətə mhə irau, həkwtəmhiri Jeson mɨne piəvtaha me nepwɨn mwi, mhəvi irapw irəha, mhəuvən mhərer ia nəmri nəmə asori me səvəi taon nəha. Irəha həkwein asori, mhəni mə, “Iəmənmi nəha Pol mɨne Saelas krauo pɨk nərəhaien ia kwopun me, rouvəuvehe mwi ia taon i səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_7","074_17_7","ACT","17","7","7","Jeson i rɨməuvehi irau krouevən ia nimwə səvənhi. Mətə irau krouərui loa me səvəi Kiɡ Sisa, rauni mə kiɡ riti mwi nəha ikɨn nəɡhɨn nə Iesu.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_8","074_17_8","ACT","17","8","8","Nəpɨn nəmə asori me mɨne nərmama me həreɡi nəɡkiariien nəha, niemaha rəpi irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_9","074_17_9","ACT","17","9","9","Nəmə asori me həni mə Jeson mɨne in me nepwɨn tuhaməkeikei mhəuvei pen mane mɨnraha. Nənə nəpɨn həuvei pen pam mane, nəmə asori me həfi raka rəɡɨnraha ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_10","074_17_10","ACT","17","10","10","Ia nəpɨn nəha ruvəpitəv, piəvtaha me hərhi pen Pol mɨne Saelas krouevən fwe taon nəha Perea. Nəpɨn krouevən rouapirapw fwe ikɨn, krouuvnimwə ia nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_11","074_17_11","ACT","17","11","11","Nəkur Isrel fwe Perea irəha hamasan mhəpi raka nəkur Isrel fwe Tesalonaeka, tɨ nəri nə mə rerɨnraha raɡien tɨ nɨreɡiien nəɡkiariien səvəi Pol mɨne Saelas. Ia nəpɨn me kamhəvsini amasan Nəkukuə Ikinan mə tuhətoni mə nəɡkiariien səvənrau ro nɨpərhienien uə rekəm. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_12","074_17_12","ACT","17","12","12","Ro pen həpɨk ia nirəha həni nɨpərhienien ia Iesu. Nɨpran Kris me i irəha nɨprən asori me həpɨk həni nɨpərhienien. Nəmə Kris mwi həpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_13","074_17_13","ACT","17","13","13","Mətə nəpɨn nəkur Isrel fwe Tesalonaeka həreɡi mə Pol revən mwi fwe Perea, mamɨni irapw nəɡkiariien səvəi Kumwesən fwe ikɨn, həuvən mwi fwe Perea, mamhərhiərhi nərmama me mə tuhəni ərəha Pol mɨne Saelas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_14","074_17_14","ACT","17","14","14","Ro pen piəvtaha me ia Perea hərhi irapw akwauakw Pol ramevən fwe ia təsi. Mətə Saelas mɨne Timoti krauarə a fwe ia Perea. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_15","074_17_15","ACT","17","15","15","Nənə nərmama nepwɨn həkurirə Pol, mhəuvən irəha min meste nari fwe taon nəha Atens. Nəpɨn nəha hənamrərɨɡ irə, Pol rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha tihəuvən mhəni pen tɨ Saelas mɨne Timoti mə trouvehe akwauakw rouətə iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_16","074_17_16","ACT","17","16","16","Nəpɨn Pol rameitenhi ihi Saelas mɨne Timoti fwe Atens, rerɨn rəpou, tɨ nəri nə mə ramətə taon nəha rukuər ia nənɨmwi nari me səməme kaməfwaki pen mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_17","074_17_17","ACT","17","17","17","Ro pen ia Sapat me in rauvnimwə ia nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel, maməɡkiari m nəkur Isrel mɨne nəməfwaki me nepwɨn mwi, mamousari mə truvi irəha həuvehe tɨ Iesu. Ia nəpɨn me ramevən fwe kwopun kamo maket ikɨn, maməɡkiari irəha nərmama əpnapen me, mamousari mə truvi mwi irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_18","074_17_18","ACT","17","18","18","Nəpɨn riti Pol raməɡkiari m nahatən me nepwɨn kani irəha mə Epikurien me mɨne Stoik me. Nəpɨn irəha həreɡi nəɡkiariien səvənhi, kamhousari irəha min. Nepwɨn kamhəni mə, “Nəfe i iarməri i ramɨni?” Nepwɨn mwi kamhəni mə, “Rosi raməɡkiari ia kumwesən me kɨtaha səreirei.” Irəha həni nəɡkiariien nəha tɨ nəri nə mə Pol raməvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Iesu, mamɨni mə in rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_19","074_17_19","ACT","17","19","19","Irəha həiri Pol, mhəuvən tɨ nəmə asori me nəha kamhəkiri nəɡkiariien kani nousəsɨmwɨnien səvənraha mə Areopakus. Nəmə asori me nəha həni pen tɨ Pol i mə, “Kɨmaha iahokeikei mə tahəukurən nəfe nəha nəɡkiariien vi ikamahatən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_20","074_17_20","ACT","17","20","20","Narimnari me nepwɨn ikamɨni kɨmaha iahəreɡi ropəiti. Ro pen iahokeikei mə tahəukurən nɨpwrai nəɡkiariien me nəha səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_21","074_17_21","ACT","17","21","21","Irəha həni nəɡkiariien nəha tɨ nəri nə mə nəpɨn me nəmə Atens mɨne nərməpə səməme kamharə fwe ikɨn, hokeikei mə tuhaməkure a, mamhətərɨɡ ia nəɡkiariien vi, mamhəɡkiari tɨ nɨpwran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_22","074_17_22","ACT","17","22","22","Ia nəpɨn nəha Pol rərer ia nəmri nəmə asori me nəha kani nousəsɨmwɨnien səvənraha mə Areopakus, mɨni mə, “Nəmə Atens, iakɨnətə raka mə kɨmiaha hiaməskai pɨk tɨ nəfwakiien m kumwesən me səpəmsəpə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_23","074_17_23","ACT","17","23","23","Nəpɨn iakamavən ia taon i səkɨmiaha, maməspau ia nənɨmwi nari me səməme hiaməfwaki pen mɨnraha, iakətə mwi nɨfatə riti. Kɨmərai pen nəɡkiariien riti ia nɨkaren rani mə: NƗFATƏ I SƏVƏI KUMWESƏN NƏHA IAHƏREIREI IN Kumwesən nəha hiaməfwaki pen min mətə hiəreirei, təkwtəkwuni nəha takəvisau pehe m kɨmiaha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_24","074_17_24","ACT","17","24","24","Kumwesən sə rɨno tɨprənə i mɨne narimnari me pam irə, in ramərɨmənu ia neiai mɨne tɨprənə, mɨpkarə mhə ia nimwəfwaki me səməme nərmama ho ia rəɡɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_25","074_17_25","ACT","17","25","25","Nərmama me həpko tukwini pen mhə nari min ia rəɡɨnraha rəmwhen kamo ia iərmama sə raməres nari. Rekəm! In əpa rauvei pen nɨmɨruien mɨne neiahaɡien mɨne narimnari me pam m nərmama me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_26","074_17_26","ACT","17","26","26","Fwe ia nukune narəien, in rɨno iərmama kuatia a mə nərmama me pam tuhəuku pen irə, mhəuvən, mharə ia tənəmtənə me ia təkure tɨprənə i. In əpa rɨməkupwən məmri mak səvəi tɨprənə səvənraha, mɨni mwi mə tuharə ikɨn meste tɨnesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_27","074_17_27","ACT","17","27","27","Kumwesən rɨno iamɨnhi irə mə irəha tuho rəmwhen iərmama nənimen rɨfwə. Tuhamərapərap nari, nənə mhərapi in. Mətə pərhien, Kumwesən rɨpkarə mhə isipwɨn tukutaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_28","074_17_28","ACT","17","28","28","Rəmwhen ia iərmama riti kupwən rɨməni mə, ‘In nukune nɨmɨruien səkɨtaha, mɨne nukune navənien səkɨtaha, mɨne nukune narimnari me pam samo.’ Rəmwhen mwi ia nəɡkiariien i nərmama me nepwɨn səkɨmiaha səməme kamhərai nɨpu me həməni mə, ‘Kɨtaha mwi nɨpwnətɨn me.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_29","074_17_29","ACT","17","29","29","Trɨni mɨnuə nɨpərhienien i kɨtaha i nɨpwnəti Kumwesən me, ratukwatukw mə ko səni Kumwesən in rəmwhen ia nənɨmwi nari sə reri iərmama ramrhi, nənə ro ia nukurənien səvənhi ia kol mɨne silva mɨne kəruəterei? Rekəm! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_30","074_17_30","ACT","17","30","30","Fwe kupwən, nəpɨn nərmama həreirei Kumwesən, Kumwesən raməti karen. Mətə təkwtəkwuni, in ramɨni pen tɨ nərmama ia kwopun me pam mə irəha tuhaməkeikei mhərərɨɡ ia noien ərəha me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_31","074_17_31","ACT","17","31","31","Irəha tuhaməkeikei mho iamɨnhi irə, tɨ nəri nə mə in rɨnəmri raka nəpɨn riti. Ia nəpɨn nəha iərmama riti sə in rɨnərpwi raka rəɡɨn irə trəkiri ia natukwatukwien nərmama me pam ia tɨprənə i tɨ noien me səvənraha. Kumwesən rɨnahatən raka nərmama me pam sin nəha iərmama nəha, tɨ nəri nə mə rɨno rətui mwi ia nemhəien səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_32","074_17_32","ACT","17","32","32","Nəpɨn nəmə Atens həreɡi nəɡkiariien nəha mə iərmama riti rətui mwi ia nemhəien, nepwɨn harɨs irə. Mətə nepwɨn həni pen tɨ Pol i mə, “Kɨmaha iahokeikei mə tahəreɡi mwi nəɡkiariien səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_33","074_17_33","ACT","17","33","33","Nənə Pol rəpwəh irəha mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC17_34","074_17_34","ACT","17","34","34","Mətə nərman me nepwɨn həkurirə i, mamhəni nɨpərhienien ia Iesu. Nərman me nəha riti nəɡhɨn nə Taionusios. In iəmə asori riti sə raməkure irəha nəmə asori me ia nousəsɨmwɨnien nəha kani mə Areopakus. Pran riti nəɡhɨn nə Tamaris mɨne nərmama me nepwɨn mwi həkurirə ia Pol, mamhəni nɨpərhienien ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_1","074_18_1","ACT","18","1","1","Pol rəɡkiari pam fwe Atens, mier, mevən fwe taon nəha Korin. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_2","074_18_2","ACT","18","2","2","Ia kwopun nəha revən mətoni iəmə Isrel riti nəɡhɨn nə Akwila. Akwila rɨnətui fwe profens nəha Pontas. Fwe kupwən, in mɨne pran səvənhi Prisila krauarə fwe ia tənə Itali ia taon nəha Rom, mətə tɨ nəri nə mə Klotias, iəmə asori səvəi nəkur Rom, rɨni mə nəkur Isrel me pam tuhaməkeikei mhəier ia Rom, irau krouier, nənə rouvehe ia Korin. Irau krouarə nəpɨn ouihi a ia Korin, nənə Pol ruvehe mətə irau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_3","074_18_3","ACT","18","3","3","Nənə tɨ nəri nə mə wok səvənhi sə rauvehi mane irə rəmwhen a mwi wok səvənrau, ramarə irəhar mɨnrau, mamharo pəri wok. Irəhar haro nimwə tapolen me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_4","074_18_4","ACT","18","4","4","Nənə ia Sapat me pam fwe ia nəkwai nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel, Pol raməɡkiari pɨk, mamousari mə trɨvi nəkur Isrel mɨne nəkur Kris mə tuhəuvehe mhəni nɨpərhienien ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_5","074_18_5","ACT","18","5","5","Saelas mɨne Timoti krouier ia Masetonia, roueiwaiu pehe ia Korin. Ia nəpɨn nəha Pol rəpwəh noien nimwə tapolen me, maməvisau irapw a nəɡkiariien amasan ia nəpɨn me pam, mamɨni irapw tɨ nəkur Isrel mə Iesu in Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_6","074_18_6","ACT","18","6","6","Mətə irəha həni ərəha Pol, mhəpkɨni mhə nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvənhi. Nəpɨn ho iamɨnhi, Pol rounouini raka nɨməkwrur ia səvənhi karkahu, mɨni pen tɨ nirəha i mə, “Trɨni mɨnuə Kumwesən rərpwɨn noien ərəha səkɨmiaha, ramarə ia kɨmiaha əpa. Iou iakiwən ia kɨmiaha. Təkwtəkwuni nəha mamevən takevən tɨ nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_7","074_18_7","ACT","18","7","7","Ro pen Pol rəpwəh irəha, mevən muvnimwə ia nimwə səvəi iərmama riti nəɡhɨn nə Titias Jastas. Rɨpko mhə Titias in iəmə Isrel, mətə raməfwaki m Kumwesən. Nimwə səvənhi ipaka tɨ nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_8","074_18_8","ACT","18","8","8","Iəmə asori səvəi nimwəfwaki nəha nəɡhɨn nə Krispas. In mɨne nərmama me pam ia nəkwai nimwə səvənhi həni nɨpərhienien ia Iərɨmənu. Nəkur Korin həpɨk kamhətərɨɡ ia nəɡkiariien səvəi Pol, mhəni nɨpərhienien ia Iesu, nənə ko paptaes ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_9","074_18_9","ACT","18","9","10","Ia nəpɨn riti ia nəpɨn, Iərɨmənu rəɡkiari pen m Pol ia nəməkrəhaien riti, mɨni mə, “Iakamarə tukw ik. Tikəpwəh nehekɨrien, mətə tikaməmwur, mamɨni irapw nəɡkiariien səiou, məpwəh napwɨsien. Iərmama riti riwən trouraha ik, tɨ nəri nə mə səiou me nərmama həpɨk ia taon i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_11","074_18_11","ACT","18","11","11","Ro pen Pol rarə ia kwopun nəha meste nuk kwatia məkwə sikis, mamahatən nərmama ia nəɡkiariien səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_12","074_18_12","ACT","18","12","12","Nəpɨn Kalio ramərɨmənu ia tənə Akaea, nəkur Isrel housəsɨmwɨn irəha me, mhəkwtəmhiri Pol, mhəuvehi, mhəuvən fwe ia kwopun Kalio raməkiri nəɡkiariien ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_13","074_18_13","ACT","18","13","13","Irəha həni mə, “Iəmə i ramousari mə truvi nərmama həuvehe mhəfwaki pen m Kumwesən ia noien riti sə ramərui loa səkɨmaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_14","074_18_14","ACT","18","14","14","Mətə nəpɨn Pol rɨnaməkwaɡ mə trəɡkiari, Kalio rɨni pen tɨ nəkur Isrel i mə, “Kɨmiaha nəkur Isrel, trɨni mɨnuə iərmama riti ro nari riti rɨpkatukwatukw mhə, mərui loa səvəi nəkur Rom, takaməkeikei mamətərɨɡ ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_15","074_18_15","ACT","18","15","15","Mətə tɨ nəri nə mə hiamousari tɨ nəɡkiariien me mɨne nahaɡ me ia loa səkɨmiaha, ramarə a ia kɨmiaha. Tihəmri amasan. Iakəpwəh nokeikeiien mə takəkiri narimnari me sə ro iamɨnha irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_16","074_18_16","ACT","18","16","16","Nənə Kalio rəkoui irapw irəha həier ia kwopun nəha in raməkiri nəɡkiariien ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_17","074_18_17","ACT","18","17","17","Nəpɨn həuvən fwe iruə, nərmama me fwe iruə həkwtəmhiri Sostenes, iəmə asori səvəi nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel. Irəha hənamousi in ipaka tɨ kwopun nəha Kalio raməkiri nəɡkiariien ikɨn, mətə Kalio ro nəri auər a ia narimnari me nəha kamho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_18","074_18_18","ACT","18","18","18","Pol rarə nəpɨn rɨpɨk fwe Korin irəha piəvtaha me, nənə rəpwəh irəha, meiwaiu pehe ia taon nəha Keɡkria. Ia kwopun nəha in rərai nukwənen, mahatən pen mə natuakəmien riti səvənhi sə rɨməuvehi kwəsuahi tukwe ia nəmri Kumwesən rɨno sampam. Kurirə irə in rəputə ia nɨtətə riti irəhar Akwila mɨne Prisila, mharier, mharevən fwe Siria. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_19","074_18_19","ACT","18","19","21","Nəpɨn irəhar harapirapw fwe Efesas, Pol revən ia nəkwai nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel, maməɡkiari mɨnraha, mamousari mə truvi irəha həuvehe tɨ Iesu. Irəha həres pen in mə tuharə kwopti irəha min, mətə Pol rɨpkəseni mhə. Nəpɨn nəha rɨnaməpwəh irəha irə, rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Mə ratukwatukw ia nətərɨɡien səvəi Kumwesən, iou takrərɨɡ pehe mwi tukumiaha.” Nənə rəputə ia nɨtətə riti mier fwe Efesas, məpwəh Akwila mɨne Prisila irau krouarə fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_22","074_18_22","ACT","18","22","22","Pol rier fwe Efesas meiwaiu pehe ia taon nəha Sisaria, muvarei mutə pen fwe Jerusalem. Nəpɨn rɨnətə raka nakalasia me fwe ikɨn, reiwaiu pen fwe Antiok. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_23","074_18_23","ACT","18","23","23","Pol rarə nəpɨn nepwɨn fwe ikɨn, nənə mier mevən ia kwopun me fwe ia profens mi nəha Kalesia mɨne Frijia, mamərpwi əknekɨn nərmama me səvəi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_24","074_18_24","ACT","18","24","24","Ia nəpɨn nəha iəmə Isrel riti ruvehe ia Efesas nəɡhɨn nə Apolos. Rɨnətui fwe taon riti kani mə Aleksantria. In iərmama riti səvəi nəɡkiariien, mukurən amasan nəfe Nəkukuə Ikinan rani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_25","074_18_25","ACT","18","25","25","Nərmama nepwɨn hənahatən raka in ia Suatuk səvəi Iesu Iərɨmənu. Ia nəpɨn me in rɨreɡi rəsanɨn tɨ nəvisauien. Nənə nəpɨn ramahatən nərmama me, nəɡkiariien səvənhi ia nɨkaren səvəi Iesu ratukwatukw a, mətə in rukurən a paptaes nəha Jon rɨno fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_26","074_18_26","ACT","18","26","26","Nəpɨn Apolos ruvehe ia Efesas, rɨnaməvisau ia nəkwai nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel məpwəh nehekɨrien. Mətə nəpɨn Prisila mɨne Akwila kroureɡi nəɡkiariien səvənhi, krouiri in, rouevən fwe nimwə səvənrau. Nənə krouni pen amasan Suatuk səvəi Kumwesən tukwe mə in trukurən amasan mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_27","074_18_27","ACT","18","27","27","Kurirə ikɨn Apolos rokeikei mə trevən fwe profens Akaea. Ia nəpɨn nəha piəvtaha me fwe Efesas hasitu irə, mhərai nəkukuə riti, mhərhi pen i revən tɨ nərmama me səvəi Iesu fwe Akaea. Həni pen tɨ nirəha i mə tuhəuvehi Apolos revən fwe rukwənu me səvənraha. Nəpɨn Apolos rapirapw fwe ikɨn, ramasitu asori ia nərmama səməme namasanien səvəi Kumwesən rɨno irəha həni nɨpərhienien ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC18_28","074_18_28","ACT","18","28","28","Apolos ramasitu asori ia nirəha, tɨ nəri nə mə ia nəmri nərmama me in ramousi tərini nəɡkiariien səvəi nəkur Isrel, mamahatən ia Nəkukuə Ikinan mə Iesu in Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_1","074_19_1","ACT","19","1","1","Nəpɨn Apolos ramarə ihi ia Korin, Pol rukurau parei meiwaiu pehe ia Efesas, mətə nərmama me nepwɨn səvəi Iesu fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_2","074_19_2","ACT","19","2","2","In rəres pen irəha i mə, “Rəfo? Fwe kupwən, nəpɨn hiəni nɨpərhienien ia Iesu, hiəuvehi Nənɨmwɨn Ikinan uə rekəm?” Mɨreɡi həni mə, “Rekəm. Kɨmaha iahəpkreɡi raka mhə mə Nənɨmwɨn Ikinan rarə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_3","074_19_3","ACT","19","3","3","Mɨreɡi Pol rɨni mə, “Ro iamɨnhi nəfe nəha paptaes kɨmiaha hiəuvehi?” Mɨreɡi həni mə, “Kɨmaha iahəuvehi paptaes səvəi Jon.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_4","074_19_4","ACT","19","4","4","Mɨreɡi Pol rɨni mə, “Paptaes nəha Jon rɨno səvəi nərmama səməme həuvərərɨɡ ia noien ərəha me səvənraha. Mətə Jon rɨni irapw mə nərmama me tuhaməkeikei mhəni nɨpərhienien ia iərmama sə trɨpkukurirə i muvehe. Iərmama nəha Jon rəɡkiari irə in nəha Iesu.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_5","074_19_5","ACT","19","5","5","Nərmama me nəha həreɡi nəɡkiariien nəha, ko paptaes ia nirəha ia nəɡhi Iesu Iərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_6","074_19_6","ACT","19","6","6","Nəpɨn Pol rəmrutə rəɡɨn mi ia nirəha, Nənɨmwɨn Ikinan ruvehe ia nirəha, nənə kənamhəɡkiari ia nəɡkiariien me səpəmsəpə, mənamhəni irapw nəɡkiariien sə raku pen tɨ Nənɨmwɨn Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_7","074_19_7","ACT","19","7","7","Nərmama me nəha rosi irəha pam twelef. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_8","074_19_8","ACT","19","8","8","Ia taon nəha Efesas, Pol rauvnimwə ia nəkwai nimwəfwaki səvəi nəkur Isrel. Ia məkwə kahar, ia Sapat me pam, rani irapw nəɡkiariien amasan fwe ikɨn, məpwəh nehekɨrien. In raməvisau, mamousari mə trɨvi irəha həuvehe mhəni nɨpərhienien ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_9","074_19_9","ACT","19","9","9","Mətə nərmama nepwɨn kənkapwənraha rɨskai. Həpwəh nɨniien nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvənhi, mamhəni ərəha suatuk səvəi Iesu ia nəmri nərmama me fwe nəkwai nimwəfwaki. Ro pen Pol rəpwəh irəha, muvehi nərmama me səvəi Iesu, mamhəuvən irəha min. Ia nəpɨn me pam ramahatən nərmama me fwe ia nəkwai skur riti kani mə Skur səvəi Tiranas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_10","074_19_10","ACT","19","10","10","Pol ramahatən nərmama me iamɨnhi irə meste nuk kəru. Ro pen nərmama me pam fwe profens Esia, nəkur Isrel mɨne nəkur Kris, həreɡi nəɡkiariien səvəi Iərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_11","074_19_11","ACT","19","11","11","Ia nəpɨn me rɨpɨk Kumwesən rauvei pen nɨskaiien m Pol, nənə Pol ramo nɨmtətien me nepwɨn ropəiti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_12","074_19_12","ACT","19","12","12","Nərmama me həpeki raka nɨpəri tɨnari me sə Pol rɨrai raka nɨseseien irə uə tɨnari me sə rɨnarkahu raka i, həuvehi, mhəuvən mhəmri pen ia nərmama səməme nemhəien rarə ia nirəha. Nənə nemhəien me səvənraha haraka ia nirəha. Nənɨmwɨn ərəha me həier ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_13","074_19_13","ACT","19","13","14","Nəmə Isrel me nepwɨn irəha pam sefen. Irəha nɨpwnəti pris asori anan riti səvəi nəkur Isrel nəɡhɨn nə Skeva. Ia nəpɨn me kamhəuvən ia kwopun me, mamhəkoui irapw nənɨmwɨn ərəha me ia nərmama. Nəpɨn riti hənuə tuhəkoui irapw irəha ia nəɡhi Iesu Iərɨmənu. Ro iamɨnhi irə həuvən mhərer ia nəmri iərmama riti nənɨmwɨn ərəha rarə irə, həni pen tɨ nənɨmwɨn ərəha i mə, “Kɨmaha iahəni pehe tukw ik i ia nəɡhi Iesu, iəmə nəha Pol raməvisau i, tikier ia iərmama i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_15","074_19_15","ACT","19","15","15","Mətə nənɨmwɨn ərəha rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Iakukurən Iesu, mukurən mwi Pol. Mətə kɨmiaha nɨsɨməme i?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_16","074_19_16","ACT","19","16","16","Nənə iəmə nəha nənɨmwɨn ərəha ramarə irə rivə pen ia nirəha. Nəɡsen rasori məpi raka nəɡsenraha pam. Ramousi irəha. Nənə irəha hap raka ia nimwə nəha. Tɨnari səvənraha ruvəiwən. Nɨpwranraha rəpəruəpəruə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_17","074_19_17","ACT","19","17","17","Nəkur Isrel me pam mɨne nəkur Kris me pam səməme kamharə ia Efesas həreɡi nəvisauien səvəi noien nəha. Nəpɨn həreɡi, həhekɨr asori. Nənə nərmama me həuvehi utə nəɡhi Iesu Iərɨmənu rutə mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_18","074_19_18","ACT","19","18","18","Nərmama səməme həni nɨpərhienien ia Iesu həpɨk həuvehe mamhəni pui noien ərəha me səvənraha ia nəmri nərmama me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_19","074_19_19","ACT","19","19","19","Nepwɨn ia nirəha səməme hənamo nahak fwe kupwən həpeki nəkukuə me səvənraha səvəi nahak, mhəpeki mhəuvehe, mhəuvani ia nəmri nərmama me pam. Nənə nərmama me həvsini nəmri nəkukuə me nəha, mhətə mə rutə pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_20","074_19_20","ACT","19","20","20","Ro iamɨnhi irə nəɡkiariien səvəi Iərɨmənu rɨskai pɨk muvirɨs mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_21","074_19_21","ACT","19","21","21","Kurirə ia narimnari me nəha, Pol rerɨn ramrhi mə trəpi sɨmwɨn ia profens mi nəha Masetonia mɨne Akaea, mevən fwe Jerusalem. In rɨni mə, “Nəpɨn takevən raka fwe Jerusalem, takaməkeikei mətoni mwi Rom.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_22","074_19_22","ACT","19","22","22","In rərhi pen Timoti mɨne Erastas, iəmə mi sə krouasitu irə, krouevən fwe Masetonia. Mətə in rarə ouihi a mwi fwe ia Esia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_23","074_19_23","ACT","19","23","23","Ia nəpɨn nəha krukwumen naruaɡənien riti fwe Efesas tɨ Suatuk səvəi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_24","074_19_24","ACT","19","24","24","Iərmama riti nəɡhɨn nə Temetrius. In iərmama sə ramo narimnari me ia silva. Ia nəpɨn me ramo nimwə ouihi me ia silva, mauvnhi nimwəfwaki səvəi kumwesən eikuə riti. In pran kani mə Atemis. Temetrius mɨne nərmama me səməme kamhowok irəha min kamhəmri pen nəmri nari ia nimwə ouihi me nəha, mamhəuvehi mane asori me irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_25","074_19_25","ACT","19","25","25","Nəpɨn riti Temetrius roeite nərmama me pam səməme kamho narimnari me ia silva. In rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Nərman, hiəuvəukurən raka mə kɨtaha saməuvehi mane asori ia wok i səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_26","074_19_26","ACT","19","26","26","Kɨmiaha hiəuvəreɡi raka nəɡkiariien səvəi iəmə nəha Pol, mhənətə raka narimnari me nəha in ramo. Rɨpko mhə ia taon əpa i Efesas, mətə ipaka rukurau pam ia profens i Esia, in ravi nərmama me həpɨk həpwəh nətərɨɡien səvənraha, mhəkurirə in. In rani mə nənɨmwi kumwesən me i nərmama kamho ia rəɡɨnraha rɨpko mhə irəha kumwesən pərhien me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_27","074_19_27","ACT","19","27","27","Kɨtaha tsaməkeikei mhəsiari kamo Pol ro nərmama həni ərəha wok i səkɨtaha. Rukurən noien mwi nərmama hətə ərəha nimwəfwaki səvəi kumwesən asori səkɨtaha Atemis. Nənə pəpɨm nəpɨn riti rukurən nuvehi rakaien nəhaɡ nəha Atemis, mo ruvehe mo nəri auər a i. Mətə nərmama me pam ia Esia mɨne ia kwopun me pam ia tɨprənə i kamhəfwaki m prən i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_28","074_19_28","ACT","19","28","28","Nəpɨn nərmama me həreɡi nəɡkiariien nəha, niemaha rəpi pɨk irəha. Həskəmter, mənamhəkwein asori, mə, “Səɡnəɡɨni Atemis, kumwesən səvəi nəkur Efesas.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_29","074_19_29","ACT","19","29","29","Nərəhaien nəha raiu mevən meste kwopun pam ia taon nəha. Nərmama me haiu, mhəuvən, mhəkwtəmhiri Kaius mɨne Aristakas, iəmə Masetonia mi nəha kamharavən pəri irəhar Pol. Həkwtəmhiri irau, mhəvi irau, mhəuvən fwe kwopun asori riti kamrai sun nəɡkiariien ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_30","074_19_30","ACT","19","30","30","Pol rokeikei mə trevən ia reri nərmama məɡkiari, mətə nərmama me səvəi Iesu həpkəseni mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_31","074_19_31","ACT","19","31","31","Nəmə asori me nepwɨn mwi səvəi Esia, səməme həukurən amasan Pol, hərhi pen nəɡkiariien min, mamhase in mə trəpwəh nevənien fwe kwopun nəha kamrai sun ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_32","074_19_32","ACT","19","32","32","Fwe nəkwai kwopun nəha kamrai sun ikɨn, nurɨɡrɨɡien asori. Nərmama kamhəkwein əpwəmwɨs. Nepwɨn kamhəni nəɡkiariien riti, nepwɨn kamhəni əpə. Irəha həpɨk həreirei mə hənousəsɨmwɨn irəha me tɨ nəfe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_33","074_19_33","ACT","19","33","33","Ia nəpɨn nəha nəkur Isrel hərui irapw iərmama riti nəɡhɨn nə Aleksanta. Nərmama nepwɨn hətoni, həni pen tukwe in mə trəɡkiari. Nəpɨn Aleksanta rɨskəmter ia nəmri nərmama me pam, ruvehi utə rəɡɨn, mokeikei mə trɨni irapw nəɡkiariien səvəi nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_34","074_19_34","ACT","19","34","34","Mətə nəpɨn nərmama me hətə sas Aleksanta mə in iəmə Isrel, irəha pam kamhəkwein əpwəmwɨs, rerɨnraha kuatia a, mamhəni mə, “Səɡnəɡɨni Atemis, kumwesən səvəi nəkur Efesas. Səɡnəɡɨni Atemis, kumwesən səvəi nəkur Efesas.” Irəha kamhəkwein əpwəmwɨs iamɨnhi mhəuvehi aoa kəru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_35","074_19_35","ACT","19","35","35","Kurirə irə iəmə asori riti səvəi Efesas rɨskəmter mɨnise irəha. Nəpɨn həuvehe mhafafa, in rɨni mə, “Nəmə Efesas, nərmama me pam həukurən mə nimwəfwaki səvəi kumwesən asori nəha Atemis ramərer ia taon i səkɨtaha. Kɨtaha i nəkur Efesas samətui amasan tukwe. Samətui amasan mwi tɨ kəpwier ikinan nəha rɨməukrutə ia nɨmaɡouaɡou meiwaiu pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_36","074_19_36","ACT","19","36","36","Iərmama riti riwən ko rɨpkɨni mhə mə iakameikuə. Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihaməkeikei mhafafa, mhəpwəh noien nari riti kurirə tihəmisə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_37","074_19_37","ACT","19","37","37","Kɨmiaha hiəməuvehi iəmənmi nəha, mhəuvehe ia kwopun i. Mətə irau kroupkakres mhə nari riti ia nimwəfwaki riti səkɨtaha, rouəpwəh nɨni ərəhaien Atemis, prən nəha in kumwesən səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_38","074_19_38","ACT","19","38","38","Trɨni mɨnuə Temetrius mɨne nərmama səməme kamhowok irəha min hənətə nəri ərəha riti iərmama riti rɨno, pwəh həuvən fwe nimwə me nəha kaməkiri nəɡkiariien ikɨn. Nimwə me nəha kamhəkwaɡ a. Nəmə asori me səməme kamhəkiri nəɡkiariien irəha fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_39","074_19_39","ACT","19","39","39","Mətə trɨni mɨnuə hiokeikei nari riti mwi, tihaməkeikei mheitenhi nəpɨn nəha nəmə asori me kamhousəsɨmwɨn irəha me irə. Ia nəpɨn nəha tihəmri amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_40","074_19_40","ACT","19","40","40","Kɨtaha tsaməsiari, kamo tukɨni mə samərui loa ipwet, mamhərukwumen nərəhaien asori. Nənə tsəfni ia nəmri nəmə asori me? Nəɡkiariien səkɨtaha riwən tsəni mə səfo mamho nurɨɡrɨɡien asori i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC19_41","074_19_41","ACT","19","41","41","Nəpɨn iəmə asori nəha rɨni pam nəɡkiariien nəha, rərhi pen nərmama me kamhəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_1","074_20_1","ACT","20","1","1","Nəpɨn nurɨɡrɨɡien asori nəha rɨneiwaiu, Pol rəkwein nərmama me səvəi Iesu həuvehe rəvəhaɡ mɨnraha. Nəpɨn rəvəhaɡ pam mɨnraha, rəsəkɨr mɨnraha, mier, mamevən fwe Masetonia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_2","074_20_2","ACT","20","2","2","In ramevən ia kwopun me ia profens nəha, mamɨni nəɡkiariien me rɨpɨk, maməvəhaɡ m nərmama me səvəi Iesu fwe ikɨn. Kurirə irə in ruvehe ia profens nəha Akaea. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_3","074_20_3","ACT","20","3","3","Pol ruvehi məkwə kahar fwe ikɨn. Nəpɨn rɨnaməpnəpenə mə trəputə ia nɨtətə riti, mevən fwe profens nəha Siria, in rɨreɡi mə nəkur Isrel hənərai sun mə tuhousi əpune in ia nəkwai nɨtətə nəha. Ro pen in rəpwəh, mɨni mə in travən a məpi sɨmwɨn ia profens nəha Masetonia tɨ nɨrərɨɡien mevən fwe Siria. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_4","074_20_4","ACT","20","4","4","Nərmama nepwɨn mwi həkurirə in: Sopata, tɨni Piras iəmə Perea; mɨne Aristakas irau Sekantas, iəmə Tesalonaeka mi; mɨne Kaius iəmə Tepe, irau Timoti; mɨne iəmə Esia kəru nəha Tikikas mɨne Trofimas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_5","074_20_5","ACT","20","5","5","Irəha nəha həkupwən mhəuvən mamheitenhi kɨmaha fwe Troas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_6","074_20_6","ACT","20","6","6","Nəpɨn nəveɡɨnien asori nəha nəkur Isrel kamhani bred sə yis riwən irə rukurau, kɨmaha iahəputə ia nɨtətə riti mhəier ia Filipae. Nəpɨn krirum rukurau, nənə iahəuvən mheste irəha fwe Troas, mamharə fwe ikɨn mhəuvehi nəfwakiien kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_7","074_20_7","ACT","20","7","7","Ia Sapat riti, ia nəpɨn, kɨmaha iahousəsɨmwɨn kɨmaha me mə tahəkwsen bred. Pol ramahatən nərmama me. Tɨ nəri nə mə trakwakwi rəpwəh irəha, rəɡkiari əpwəmwɨs meste kurkwai nəpɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_8","074_20_8","ACT","20","8","8","Kɨmaha iahousəsɨmwɨn kɨmaha me ia nəkwai nimwə ia kwopun riti fwe irənhə. Ia kwopun nəha laet me rɨpɨk rauək. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_9","074_20_9","ACT","20","9","9","Təmaruə riti nəha ikɨn. Nəɡhɨn nə Iutikas. Raməkure utə ia ruei winto. Nəpɨn Pol raməɡkiari pɨk mamevən, napriien ruvehi təmaruə nəha. Ravi kəviəmu, mɨmwei irapw fwe ia stori kahar, meiwaiu mouini. Nərmama me heiwaiu mə tuhəuvehi utə, mətə ruvamhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_10","074_20_10","ACT","20","10","10","Mətə Pol reiwaiu irapw, mɨnɨmwi nukurhun mi ia nɨkaren, mərəui əmwesi, mɨni mə, “Tihəpwəh nɨreɡiien rərəha, in ruvəmɨru mwi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_11","074_20_11","ACT","20","11","11","Kurirə ikɨn, nəpɨn Pol rutə mevən mwi fwe irənhə, rəkwsen bred, maməni pəri nari irəha mɨnraha. In rəɡkiari mwi meste rɨnamran, məpwəh irəha mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_12","074_20_12","ACT","20","12","12","Nənə irəha həiri təmaruə nəha Iutikas, mamhəuvən fwe ia rukwənu. Rerɨnraha raɡien mə in ruvəmɨru mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_13","074_20_13","ACT","20","13","13","Pol rokeikei mə travən a, mukurau parei, mevən fwe taon nəha Asos. Ro iamɨnhi irə in rərhi pen kɨmaha iahəputə ia nɨtətə, mhəkupwən irə, mhəuvən, mamheitenhi in fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_14","074_20_14","ACT","20","14","14","Nəpɨn in rier pehe tukumaha fwe Asos, rəputə ia nɨtətə kɨmaha min, nənə iahəuvən fwe taon nəha Mitulen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_15","074_20_15","ACT","20","15","15","Kɨni rakwakwi irə iahəier ia kwopun nəha, mhəuvehe, mhaiu iruə ia tənə əmwerɨs nəha Kios. Nəpɨn kuatia rukurau, iahəuvehe ia tənə əmwerɨs nəha Samos. Nəpɨn kuatia mwi rukurau, iahəuvehe ia taon nəha Maelitas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_16","074_20_16","ACT","20","16","16","Kɨmaha iahaiu iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Pol rɨməni mə tahəukurau iruə mhəpwəh nuvareiien fwe Efesas. Rəpwəh nokeikeiien mə trouraha nəpɨn səvənhi fwe profens nəha Esia, tɨ nəri nə mə in ramevən akwauakw mə trukupwən mapirapw fwe Jerusalem kurirə nəpɨn asori nəha Pentekos. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_17","074_20_17","ACT","20","17","17","Nəpɨn kɨmaha iahəuvarei fwe Maelitas, Pol rərhi pen nəɡkiariien revən fwe Efesas, məres elta me səvəi nəfwakiien mə tuhəuvehe mhətə in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_18","074_20_18","ACT","20","18","18","Irəha həuvehe, nənə Pol rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmiaha hiəuvəukurən raka mə iakɨnəfarə irə kɨtaha m kɨmiaha fwe iakɨməuvehe ia Esia meste iakəpwəh kɨmiaha mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_19","074_20_19","ACT","20","19","19","Iakamo wok səvəi Iərɨmənu, mɨpkəfiəutə mhə iou. Ia nəpɨn me nɨse nənimek ramaiu tukumiaha. Ia nəpɨn me iakamreɡi ramərəha, tɨ nəri nə mə nəkur Isrel hənuə tuhousi əpune iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_20","074_20_20","ACT","20","20","20","Kɨmiaha hiəukurən mə iapkərkwafə mhə ia nəɡkiariien me nepwɨn sə tuhasitu ia kɨmiaha. Mətə nəpɨn iakaməvisau uə iakamahatən kɨmiaha ia nəmri nərmama me uə ia nəkwai nimwə me səkɨmiaha, iakani irapw pam tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_21","074_20_21","ACT","20","21","21","Iakaməvisau pen pəri m nəkur Isrel mɨne nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel mə irəha tuhaməkeikei mhərərɨɡ ia noien ərəha me səvənraha, mhəuvehe tɨ Kumwesən, nənə mhahatətə ia Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_22","074_20_22","ACT","20","22","22","Nənə hətə ro. Təkwtəkwuni nəha iakamevən fwe Jerusalem, tɨ nəri nə mə Nənɨmwɨn Ikinan raməkeikei miou. Iou iakreirei nəfe treste iou ia kwopun nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_23","074_20_23","ACT","20","23","23","Mətə in a i iakukurən. Ia taon me pam sə iakamevən ikɨn, Nənɨmwɨn Ikinan ramahatən amasan iou, mamɨni mə tukousi iou, kuvehi puvnimwə iou ia kalapus. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_24","074_20_24","ACT","20","24","24","Mətə iou iakətoni mə nɨmɨruien səiou ro nəri auər a tukw iou. Iapkətərɨɡ pɨk mhə i. Iakokeikei a mə takeste nusvenhi suatuk səiou, mo sampam ia wok nəha Iesu Iərɨmənu ruvei pehe miou. In rɨni mə takaməkeikei mɨni irapw tɨ nərmama nəɡkiariien i sə raməvisau namasanien səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_25","074_20_25","ACT","20","25","25","Nənə hətə ro. Təkwtəkwuni nəha iakukurən mə kɨmiaha pam i səməme iakuvəukurau raka ia nɨmwrhenɨmiaha, məvisau nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə m kɨmiaha, tihəpkətə mhə mwi nənimek ia nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_26","074_20_26","ACT","20","26","26","Ro pen ia nəpɨn i ipwet iakani irapw tukumiaha i mə trɨni mɨnuə Kumwesən rərpwɨn noien ərəha me səkɨmiaha, ramarə ia kɨmiaha. Iou iakiwən ia kɨmiaha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_27","074_20_27","ACT","20","27","27","tɨ nəri nə mə iapkərkwafə mhə nari riti tukumiaha. Iakuvəni irapw pam narimnari me Kumwesən rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_28","074_20_28","ACT","20","28","28","Kɨmiaha tihaməkeikei mhətə amasan kɨmiaha me, mamhətə amasan mwi sipsip me pam səməme Nənɨmwɨn Ikinan rɨnəmri pehe ia rəɡɨmiaha. Tihaməkeikei mhəiri amasan nakalasia me səvəi Kumwesən, tɨ nəri nə mə in rɨnərəku raka irəha ia nɨten. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_29","074_20_29","ACT","20","29","29","Iakuvəukurən raka mə nəpɨn takaraka ia kɨmiaha, nərmama me nepwɨn həmwhen ia kuri əprmɨn me tuhəuvehe ia rerɨmiaha, mhərɨpwi kɨmiaha nərmama me səvəi Iesu, rəmwhen mə kɨmiaha sipsip me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_30","074_20_30","ACT","20","30","30","Nənə kɨmiaha i nərmama nepwɨn tuhəskəmter, mheikuə mə tuhəvi raka nərmama me səvəi Iesu, həuvən mhəkurirə ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_31","074_20_31","ACT","20","31","31","Ro iamɨnhi irə, kɨmiaha tihaməkeikei mhəsiari. Rerɨmiaha tramrhi mə nuk kahar iakəpwəh napwɨsien, mətə ia nəpɨn mɨne ia ran iakamahatən kɨmiaha kuatia kuatia. Nɨse nənimek ramaiu tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_32","074_20_32","ACT","20","32","32","Təkwtəkwuni nəha iakaməmri pen kɨmiaha ia rəɡi Kumwesən. Rerɨmiaha traməkeikei mamrhi nəɡkiariien sə raməvisau namasanien səvənhi. Nəɡkiariien nəha rɨskai, mukurən nərpwi əknekɨnien kɨmiaha, muvei pehe narimnari amasan me səməme Kumwesən rɨməni mə truvei pen m nərmama me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_33","074_20_33","ACT","20","33","33","Rerɨk rɨpkakres mhə mane uə tɨnari səvəi iərmama riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_34","074_20_34","ACT","20","34","34","Kɨmiaha hiəuvəukurən raka mə iou iakɨnowok ia rəɡɨk mə takuvehi narimnari me səvəi narəien səiou mɨne səvəi iou me nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_35","074_20_35","ACT","20","35","35","Ia noien me pam səiou, iakamahatən kɨmiaha mə kɨtaha tsaməkeikei mhəmwur iamɨnhi irə, mamhasitu ia nərmama həpkɨskai mhə. Rerɨtaha traməkeikei mamrhi nəɡkiariien i səvəi Iesu Iərɨmənu. In rɨməni mə, ‘Nəriariien nari ramasan pɨk məpi raka nuvehiien a nari.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_36","074_20_36","ACT","20","36","36","Nəpɨn Pol rəɡkiari pam, rɨnɨmwi nukurhun mi, məfwaki irəha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_37","074_20_37","ACT","20","37","37","Irəha pam hasək, mhəkwtəmhiri Pol, mhakei min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC20_38","074_20_38","ACT","20","38","38","Rerɨnraha rəpou pɨk tɨ nəɡkiariien nəha rɨməni mə tuhəpkətoni mhə mwi nənimen. Nənə havən pəri irəha min, mhəuvən ramevən ia nɨtətə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_1","074_21_1","ACT","21","1","1","Kɨmaha iahəsəkɨr raka mɨnraha, mhəputə ia nɨtətə, mhəier, nənə mhəuvən atukwatukw ia tənə əmwerɨs nəha Kos. Kɨni rakwakwi irə, iahəuvən ia tənə əmwerɨs nəha Roj. Nənə iahəier ia kwopun nəha, mhəuvən ia taon nəha Patara. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_2","074_21_2","ACT","21","2","2","Ia kwopun nəha iahətoni nɨtətə riti rɨnamevən fwe tənə Fonisia. Nənə iahəputə irə, mhəier, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_3","074_21_3","ACT","21","3","3","mhəuvən mheste iahəti pen mhətoni tənə əmwerɨs nəha Saepras. Nənə iahəukurau ia nɨkaren saot, mhəuvən fwe profens nəha Siria, nənə mheiwaiu pehe ia taon nəha Taea. Nɨtətə səkɨmaha rərer ia kwopun nəha, tɨ nəri nə mə tukpeki parei kaɡo səvənhi fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_4","074_21_4","ACT","21","4","4","Kɨmaha iahəuvarei, mhəuvən mamhətui nərmama me səvəi Iesu. Mhətoni irəha, nənə Nənɨmwɨn Ikinan ro irəha hətoni nəfe tuko ia Pol fwe Jerusalem. Ro pen irəha həni pen tɨ Pol i mə trəpwəh nevənien. Iaharə fwe Taea kɨmaha mɨnraha meste nəfwakiien kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_5","074_21_5","ACT","21","5","5","Nəpɨn səkɨmaha sampam tahəier irə iahəuvehi suatuk səkɨmaha mamhəuvən, nərman me pam irəha nɨpran me səvənraha mɨne nəkwərhakwərha me səvənraha havən kɨmaha mɨnraha. Iahəier ia taon, mhəuvən fwe nɨpəkɨr. Nənə ia kwopun nəha, iahənɨmwi nukurhumaha mhəfwaki. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_6","074_21_6","ACT","21","6","6","Nəpɨn iahəsəkɨr raka m kɨmaha me, iahəputə ia nɨtətə, mhəier. Nənə irəha hərərɨɡ mhəuvən fwe imwənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_7","074_21_7","ACT","21","7","7","Nɨtətə səkɨmaha rier ia Taea, maiu, muvehe ia taon nəha Toleme. Nənə iahəuvarei, mhəuvən mhətoni piəvtaha me fwe ikɨn, mharə kɨmaha mɨnraha nəpɨn pekɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_8","074_21_8","ACT","21","8","8","Kɨni rakwakwi irə, iahəputə mwi ia nɨtətə, mhəier, mhəuvehe ia taon nəha Sisaria. Iahəuvarei, mhəuvnimwə ia nimwə səvəi Filip, iərmama riti sə raməvisau irapw nəɡkiariien amasan. In riti ia nərman me nəha irəha pam sefen. Fwe kupwən aposol me hənərpwi rəɡɨnraha ia nirəha mə tuhasitu ia nirəha. Iaharə kɨmaha min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_9","074_21_9","ACT","21","9","9","Səvənhi prən ouihi me kefə. Həpkesi pen mhə ihi iərman. Ia nəpɨn me kamhəni irapw nəɡkiariien sə raku pen tɨ Nənɨmwɨn Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_10","074_21_10","ACT","21","10","10","Kɨmaha iaharə mheste nəpɨn kahar uə kefə ia kwopun nəha, profet riti nəɡhɨn nə Akapus ruku pen fwe Jutia meiwaiu pehe ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_11","074_21_11","ACT","21","11","11","mətə kɨmaha. Nənə in ruvehi kətoti səvəi Pol, mərihi atukw a rəɡɨn mi mɨne nɨsun mi irə, nənə mɨni mə, “Nənɨmwɨn Ikinan rani mə, ‘Nəkur Isrel fwe Jerusalem tuhərihi iamɨnhi iərmama sə səvənhi i kətoti, nənə mhəuvehi pen in ia rəɡi nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_12","074_21_12","ACT","21","12","12","Nəpɨn iahəreɡi nəɡkiariien nəha, kɨmaha mɨne nərmama ia kwopun nəha iahasək, mamhəres Pol mə trəpwəh nutə penien fwe Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_13","074_21_13","ACT","21","13","13","Mətə Pol rɨni mə, “Rəfo hiamasək iamɨnhi irə, mamho rerɨk ramərkwəpɨr? Iakɨnəpnəpenə raka mə tukərihi iou iamɨnhi. Mətə rɨpko mhə in əpa nəha. Trɨni mɨnuə kousi əpune iou fwe Jerusalem tɨ nəɡhi Iesu Iərɨmənu səkɨtaha, iakɨnəpnəpenə raka.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_14","074_21_14","ACT","21","14","14","Nənə nəpɨn iahətə mə ko iahəpkɨnise mhə in, iahəpwəh, nənə mhəni mə, “Pwəh tuko rəmwhen Iərɨmənu rokeikei.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_15","074_21_15","ACT","21","15","15","Kɨmaha iaharə rəpwəmwɨs kwopti ia kwopun nəha. Nənə kurirə irə iahəpnəpenə narimnari me səkɨmaha, nənə mhəier mhəutə pen fwe Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_16","074_21_16","ACT","21","16","16","Nərmama nepwɨn səvəi Iesu fwe Sisaria həuvən kɨmaha mɨnraha, mhəiri pen kɨmaha iahəuvən fwe nimwə səvəi Mɨnason. In iəmə Saepras riti. Rɨməuvehe mo in iərmama riti səvəi Iesu fwe tui. Kɨmaha iahapri fwe nəkwai nimwə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_17","074_21_17","ACT","21","17","17","Nəpɨn kɨmaha iahəuvehe ia Jerusalem, piəvtaha me hətə kɨmaha. Rerɨnraha raɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_18","074_21_18","ACT","21","18","18","Kɨni rakwakwi irə, Pol ruvnimwə kɨmaha min mevən mətə Jemes. Elta me səvəi nəfwakiien irəha mwi fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_19","074_21_19","ACT","21","19","19","Pol rɨni ramasan tɨ nirəha i, marə mɨni mwi narimnari me kuatia kuatia sə Kumwesən rɨno ia nəpɨn nəha Pol rɨnamowok fwe kwopun me səvəi nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_20","074_21_20","ACT","21","20","20","Nəpɨn irəha həreɡi, həɡnəɡɨni Kumwesən, nənə mhəni pen tɨ Pol i mə, “Piəvmaha, ikɨnətə raka mə nəkur Isrel me taosen m taosen həuvəni raka nɨpərhienien ia Iesu. Nənə irəha pam həskai tɨ Loa səvəi Moses. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_21","074_21_21","ACT","21","21","21","Irəha həuvəreɡi raka nərmama kamhəni ik mə ikamevən ia kwopun me səvəi nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, mamahatən nəkur Isrel me pam ia kwopun me nəha mə tuhəpwəh Loa səvəi Moses. Irəha həreɡi mə ikamɨni pen tɨ nirəha i mə tuhəpwəh nuvehiien ninhum m nəkwərhakwərha me səvənraha uə nesi penien narəien səkɨtaha nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_22","074_21_22","ACT","21","22","22","Irəha tuhəreɡi mə ikuvəuvehe raka ia kwopun i. Ro iamɨnhi irə, kɨtaha tsəfo irəha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_23","074_21_23","ACT","21","23","23","Tiko nəri kɨmaha tahəni pehe tukw ik i. Nərman kefə ia kwopun i. Fwe kupwən həuvehi kwəsuahi ia nəmri Kumwesən mamhatuakəm tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_24","074_21_24","ACT","21","24","24","Tikuvehi nəmə me i, mo nəfe Loa səvəi Moses rani tɨ noien kɨmiaha mɨnraha hiəmher ia nəmri Kumwesən, muvehi tukwini nəmri narimnari me səvənraha, mo pam, nənə irəha tuhərai nukwənenraha rahatən pen mə natuakəmien səvənraha həno pam. Ia noien nəha nərmama me tuhətoni mhəukurən mə nəɡkiariien me nəha kamɨni ia niram ro neikuəien i. Ikamesi pen ihi Loa səvəi Moses. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_25","074_21_25","ACT","21","25","25","Mətə nərmama me nəha kamhəni nɨpərhienien ia Iesu, səməme rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, kɨmaha iahənərhi pen raka nəkukuə riti mɨnraha, mhəni pen nəkwamaha tɨ nirəha i. Iahəni mə irəha tuhəpwəh naniien nəveɡɨnien sə kɨməuvei pen m nənɨmwi nari me səməme kaməfwaki pen mɨnraha. Tuhəpwəh naniien netə. Tuhəpwəh naniien nərimɨru riti sə kətiri nɨpətəkinuan remhə, mətə netə raməmak ihi ia nusan. Nərman me tuhəpwəh niri əpnapenien nɨpran. Nɨpran me tuhəpwəh nesi pen əpnapenien nərman.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_26","074_21_26","ACT","21","26","26","Kɨni rakwakwi irə, Pol ruvehi nərman me nəha kefə, mevən, mɨnamo nəfe Loa səvəi Moses rani tɨ noien irəha mɨnraha həmher ia nəmri Kumwesən. In ruvnimwə ia nimwə səvəi Kumwesən, mɨni sas pen tɨ pris me mə nəpɨn sefen trukurau, nənə in mɨne nərman me nəha kefə tuhəmher. Ia nəpɨn nəha nərman me nəha kefə tuhəuvei pen nərimɨru me səvənraha kuatia kuatia mə tukousi əpune kuvei pen m Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_27","074_21_27","ACT","21","27","27","Ipaka nəpɨn me nəha sefen həukurau pam. Nənə nəkur Isrel me nepwɨn səməme həuku pen fwe ia Esia hətoni Pol ia nimwə səvəi Kumwesən. Nənə nəpɨn hətoni, həkwtəmhiri in, mamhərhiərhi nərmama me, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_28","074_21_28","ACT","21","28","28","mamhəkwein əpwəmwɨs mə, “Nəmə Isrel, hasitu! Iəmə i in i ramahatən nərmama ia kwopun me, mamɨni ərəha kɨtaha nəkur Isrel, mamɨni ərəha mwi loa səkɨtaha mɨne kwopun i. Təkwtəkwuni nəha riri nəkur Kris me nepwɨn həuvnimwə pehe i ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən. Ia noien nəha in ramo kwopun ikinan i ruvehe məmkemɨk ia nəmri Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_29","074_21_29","ACT","21","29","29","(Irəha həni nəɡkiariien nəha tɨ nəri nə mə fwe kupwən hətoni iəmə Efesas nəha Trofimas ramavən irau Pol fwe ia taon. Rerɨnraha rɨrhi mə Pol riri in muvnimwə pehe ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_30","074_21_30","ACT","21","30","30","Nəɡkiariien nəha ro nəkur Jerusalem hərer, mhaiu mhəuvehe. Irəha həkwtəmhiri Pol, mhəvi, mhəier irapw ia nimwə səvəi Kumwesən. Təkwtəkwuni a pris me hərəpinhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_31","074_21_31","ACT","21","31","31","Nərmama me nəha kamhousi Pol mə tuhousi əpune. Ia nəpɨn nəha nəɡkiariien rutə mevən tɨ iaruaɡən səvəi Rom sə in rasori ia naruaɡən me irəha taosen. In rɨreɡi mə nərmama me pam ia Jerusalem kamho nurɨɡrɨɡien asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_32","074_21_32","ACT","21","32","32","Təkwtəkwuni a riri naruaɡən me nepwɨn səvənhi mɨne nəmə asori me səvənraha haiu mheiwaiu tɨ nərmama me. Nəpɨn nərmama me hətoni iəmə asori nəha mɨne naruaɡən me səvənhi, irəha həpwəh nousiien Pol. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_33","074_21_33","ACT","21","33","33","Iəmə asori səvəi naruaɡən me revən tɨ Pol, mɨni pen tɨ naruaɡən me səvənhi mə tuhəkwtəmhiri in, mhərihi ia jen kəru. Nənə in rəres pen nərmama me i mə, “Nəfe i iərmama? Rɨno nəfe?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_34","074_21_34","ACT","21","34","34","Nərmama ia nəkuər nəha nepwɨn kamhəni nəɡkiariien riti, nepwɨn kamhəni səpə. Mətə rəknekɨn tɨ iəmə asori səvəi naruaɡən me ko rɨpkreɡi atukwatukw mhə nari riti tɨ nəri nə mə nurɨɡrɨɡien rasori. Ro iamɨnhi irə in rɨni pen tɨ naruaɡən me səvənhi mə tuhəuvehi Pol, mhəuvehi, mhəuvnimwə ia nimwə səvəi naruaɡən me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_35","074_21_35","ACT","21","35","35","Nəpɨn Pol reste kwopun nəha kavən kautə ikɨn, naruaɡən me həvrani in mamhəutə. Irəha ho iamɨnha irə, tɨ nəri nə mə nərmama me niemaha raməpi pɨk irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_36","074_21_36","ACT","21","36","36","Kamhəkurirə ia Pol mɨne naruaɡən me, mamhəkwein əpwəmwɨs mə, “Housi əpune iəmə nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_37","074_21_37","ACT","21","37","37","Ipaka naruaɡən me həuvehi Pol mhəuvnimwə ia nimwə səvənraha, nənə Pol rɨni pen tɨ iəmə asori səvəi naruaɡən me i mə, “Ko iakəɡkiari ro mik?” Mɨreɡi iəmə asori səvəi naruaɡən me rɨni mə, “Kwa ikukurən nəɡkiariien səvəi nəkur Kris. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_38","074_21_38","ACT","21","38","38","Rosi ik iəmə Ijip nəha fwe kupwən ikrukwumen naruaɡənien riti kɨmiaha nəkur Rom, miri nərman me səməme kamhousi əpune iərmama, irəha pam fo-taosen, hiəuvən fwe kwopun akwesakwes ikɨn?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_39","074_21_39","ACT","21","39","39","Mɨreɡi Pol rɨni mə, “Rekəm. Iou iəmə Isrel. Iakɨnətui fwe profens nəha Silisia ia taon nəha Tasas. Iou sitisen riti səvəi taon asori nəha. Iakase ik mə ko ikəseni ro iou iakəɡkiari m nərmama me nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC21_40","074_21_40","ACT","21","40","40","Iəmə asori səvəi naruaɡən me rəseni Pol. Nənə Pol rərer nəha kavən kautə ikɨn, muvehi utə rəɡɨn, mɨrɨpwi tete nərmama me. Nəpɨn irəha həuvehe mhafafa, rəɡkiari mɨnraha ia nəɡkiariien Hipru, mɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_1","074_22_1","ACT","22","1","1","“Tata me mɨne piak me, hətərɨɡ ro iou, pwəh iakɨni irapw nəɡkiariien səiou tukumiaha i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_2","074_22_2","ACT","22","2","2","Nəpɨn irəha həreɡi Pol raməɡkiari mɨnraha ia Hipru, nəɡkiariien ihi səvənraha, həuvehe mhafafa mwi. Nənə in rɨnamɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_3","074_22_3","ACT","22","3","3","“Iou iəmə Isrel. Iakɨnətui fwe Silisia, ia taon nəha Tasas, mətə iakɨməpwinari ia taon i Jerusalem mo skur ia skur səvəi iahatən nəha Kamaliel. In rɨnahatən iou ia loa səvəi kaha kupwən me səkɨtaha mə takesi pen atukwatukw. Ia nəpɨn nəha iakɨskai mə tako narimnari me səməme Kumwesən rokeikei rəmwhen ia kɨmiaha i ipwet mɨne. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_4","074_22_4","ACT","22","4","4","Fwe kupwən, iakamometə nərmama me nəha səməme kamhesi pen Suatuk səvəi Iesu. Iakaməkwtəmhiri irəha, nəri auər a mə nərman uə nɨpran, mauvehi puvnimwə irəha ia kalapus mə tukousi əpune irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_5","074_22_5","ACT","22","5","5","Pris asori anan mɨne nəmə asori me səkɨtaha nəkur Isrel tuhəni mə iakani pərhien. Nəpɨn riti iakɨməuvehi nəkukuə me səvənraha həmərai m piəvtaha me fwe Tamaskes. Iakier, mamevən ia kwopun nəha mə takəkwtəmhiri nərmama me səvəi Iesu, mərihi irəha ia jen, miri irəha mɨrərɨɡ, muvehe mwi ia Jerusalem mə tukousi irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_6","074_22_6","ACT","22","6","6","Ia nəpɨn nəha iakɨnauvehe ipaka tɨ Tamaskes, ipaka kurkwai nəpɨn ia ran, təkwtəkwuni a nukuraanien asori ruku pen ia nɨmaɡouaɡou, məhiəpwɨn iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_7","074_22_7","ACT","22","7","7","Iakɨmwei irapw ia tɨprənə, mɨreɡi reri iərmama riti rɨni pehe tukw iou i mə, ‘Sol, Sol, rəfo ikamometə iou?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_8","074_22_8","ACT","22","8","8","Mɨreɡi iakɨni mə, ‘Iəmə asori, ik sin i?’ Mɨreɡi rɨni pehe tukw iou i mə, ‘Iou Iesu, iəmə Nasaret sə ikamometə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_9","074_22_9","ACT","22","9","9","Nərmama kɨmaha mɨnraha hətoni nukuraanien nəha, mətə həpkreɡi amasan mhə nəfe nəha reri iərmama nəha rani pehe tukw iou i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_10","074_22_10","ACT","22","10","10","Nənə iakəres pen in i mə, ‘Iərɨmənu, takəfo nəha təkwtəkwuni?’ Mɨreɡi Iərɨmənu rɨni pehe tukw iou i mə, ‘Tikərer, mevən fwe Tamaskes. Iərmama riti fwe ikɨn trɨni pehe tukw ik i narimnari me pam i Kumwesən ruvərfi raka mə tiko.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_11","074_22_11","ACT","22","11","11","Ia nəpɨn nəha ko iapkətə mhə nari, tɨ nəri nə mə nukuraanien sə raməhiəpwɨn iou raməhiapw pɨk. Ro pen nərmama kɨmaha mɨnraha həuvehi rəɡɨk, mhəiri iou, mhəuvən fwe Tamaskes. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_12","074_22_12","ACT","22","12","12","Ia kwopun nəha iərmama riti nəɡhɨn nə Ananaeas. In iəməfwaki riti ramsiai Loa səkɨtaha. Nəkur Isrel me pam səməme kamharə fwe Tamaskes kamhəni amasan in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_13","074_22_13","ACT","22","13","13","In ruvehe mərer ipaka tukw iou, mɨni pehe tukw iou i mə, ‘Sol, piak, tiko mətə nari.’ Təkwtəkwuni a mwi irə, iakətə nari, məti pen mətoni in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_14","074_22_14","ACT","22","14","14","Nənə in rɨni mə, ‘Kumwesən i səvəi kaha kupwən me səkɨtaha rɨnərpwi raka rəɡɨn ia niram, mɨni mə tikaməkeikei mukurən narimnari me sə in rokeikei, mətoni Iəmə Atukwatukw nəha səvənhi, nənə mɨreɡi rerɨn atukwatukw rəɡkiari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_15","074_22_15","ACT","22","15","15","Ro iamɨnhi irə, ik tikuvehe mo iərmama riti səvənhi. Tikaməkeikei məvisau irapw m nərmama me pam narimnari me sə ikɨnətoni mɨreɡi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_16","074_22_16","ACT","22","16","16","Təkwtəkwuni nəha, ikameitenhi nəfe? Əskəmter, mo paptaes. Tikəfwaki m Iesu, pwəh in raikuas raka nərəhaien me səim.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_17","074_22_17","ACT","22","17","17","Nəpɨn iakrərɨɡ muvehe mwi ia Jerusalem, iakevən maməfwaki ia nimwə səvəi Kumwesən. Nənə iakətoni vison riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_18","074_22_18","ACT","22","18","18","Ia vison nəha iakətə Iərɨmənu raməɡkiari pehe miou mə, ‘Tikap akwauakw, mier ia Jerusalem. Nərmama me i tuhəpkreɡi mhə nəɡkiariien səim nəpɨn ikəvisau irapw iou mɨnraha.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_19","074_22_19","ACT","22","19","19","Mɨreɡi iakɨni mə, ‘Iərɨmənu, irəha həukurən amasan iou mə fwe kupwən iakamevən fwe nəkwai nimwəfwaki me pam səvəi nəkur Isrel, maməkwtəmhiri nərmama səməme kamhəni nɨpərhienien ia niram. Iakamousi irəha, mauvehi puvnimwə irəha ia kalapus. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_20","074_22_20","ACT","22","20","20","Stifen, iərmama sə raməvisau irapw ik, nəpɨn nɨten rɨnaiu irə, iou mwi iakamərer ia kwopun nəha, mamətui tɨ karkahu me səvəi nərmama səməme kamhəkwi əpune in. Rerɨk raɡien a tɨ nəfe nəha kamho.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_21","074_22_21","ACT","22","21","21","Mətə Iərɨmənu rɨni pehe tukw iou i mə, ‘Tiko mier. Takərhi pen ik ikevən tɨ nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_22","074_22_22","ACT","22","22","22","Nərmama me kamhətərɨɡ amasan ia Pol, mətə nəpɨn həreɡi nəɡkiariien nəha, həɡkiari asori, mhəni mə, “Həuvehi raka iəmə nə, mhousi əpune! Tihəpwəh nəpwəhien in rɨmɨru!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_23","074_22_23","ACT","22","23","23","Irəha kamhəkwein əpwəmwɨs, mamhərarki əpnapen tɨnari me səvənraha mamhərarki utə nɨməkwrur. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_24","074_22_24","ACT","22","24","24","Ro iamɨnhi irə iəmə asori səvəi naruaɡən me rɨni pen tɨ naruaɡən me səvənhi mə tuhəuvehi Pol, mhəuvehi mhəuvnimwə ia nimwə səvəi naruaɡən me. In rɨni mə tuhaməkeikei mhərisi in pwəh rɨni irapw mə rəfo nərmama me kamhəkwein əpwəmwɨs pen irə iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_25","074_22_25","ACT","22","25","25","Naruaɡən me hərihi tərini Pol mə tuhərisi. Iaruaɡən riti sə ramərer ipaka in rasori ia naruaɡən me irəha hantret. Pol rɨni pen tukwe in mə, “Noien i hiamo ratukwatukw ia loa səvəi nəkur Rom uə rekəm? Hiənuə tihərisi sitisin riti səvəi Rom, mətə kɨpkətə raka mhə nari riti rərəha rɨno.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_26","074_22_26","ACT","22","26","26","Nəpɨn iaruaɡən nəha rɨreɡi nəɡkiariien nəha, revən tɨ iəmə asori səvənhi, mɨni pen tukwe in mə, “Nəfe nəha ikamo? Iəmə nəha in sitisin riti səvəi Rom.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_27","074_22_27","ACT","22","27","27","Ro pen iəmə asori səvəi naruaɡən me revən ipaka tɨ Pol, mɨni pen tukwe in mə, “Ni amasan ro tukw iou i mə pərhien ik sitisin riti səvəi Rom?” Mɨreɡi Pol rɨni mə, “Ouəh.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_28","074_22_28","ACT","22","28","28","Mɨreɡi iəmə asori səvəi naruaɡən me rɨni mə, “Rəfo? Iou iakɨnərəku mane asori mə takuvehe mo iou sitisin səvəi Rom.” Mɨreɡi Pol rɨni mə, “Mətə nəpɨn iakɨnətui irə iou sitisin səvəi Rom.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_29","074_22_29","ACT","22","29","29","Ia nəpɨn a mwi nə naruaɡən me səməme hənərer ipaka mə tuhərisi Pol, irəha həhekɨr, mharaka irə. Nənə iəmə asori səvənraha, in mwi rehekɨr, tɨ nəri nə mə rətə mə Pol in sitisin riti səvəi Rom, mətə rɨnərihi tərini in ia jen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC22_30","074_22_30","ACT","22","30","30","Mətə iəmə asori səvəi naruaɡən me rokeikei mə trɨreɡi atukwatukw nəɡkiariien nəha mə nəkur Isrel kamhəni ərəha Pol tɨ nəfe. Kɨni rakwakwi irə rərhi pen nəɡkiariien revən tɨ pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel mə tuhaməkeikei mhousəsɨmwɨn irəha me. Kurirə irə rɨni pen tɨ naruaɡən me səvənhi mə tuhəfi raka rəɡɨnraha ia Pol. Nənə ruvehi Pol, mevən, rərer ia nəmri nəmə asori me səvəi nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_1","074_23_1","ACT","23","1","1","Ia nəpɨn nəha Pol rəti pen mətoni nəmə asori me səvəi nəkur Isrel, mɨni mə, “Piak me, fwe kupwən meste pehe ipwet mɨne iakamarə, mamousari mə rerɨk tramasan məmher ia nəmri Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_2","074_23_2","ACT","23","2","2","Nəpɨn Pol rɨni iamɨnhi, pris asori anan Ananaeas rɨni pen tɨ nərmama səməme kamhərer ipaka tɨ Pol mə riti trəpwi tərhun. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_3","074_23_3","ACT","23","3","3","Riti ia nirəha ro, nənə Pol rɨni pen tɨ pris asori anan i mə, “Kumwesən trəpwi ik. Ikəmwhen ia nɨkare nimwə kuvrhəkɨn ia prikis. Kahakwi amasan iruə ia prasta, mətə fwe imwə rɨmərməru. Rəfo ikaməkure mə tikəkiri iou tɨ nətoniien mə iakamesi pen Loa səvəi Moses uə rekəm, mətə ikamərui loa nəha, mamɨni mə riti trəpwi iou?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_4","074_23_4","ACT","23","4","4","Mɨreɡi nərmama ipaka tɨ Pol həni mə, “Rəfo ikaməski pris asori anan səvəi Kumwesən?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_5","074_23_5","ACT","23","5","5","Mɨreɡi Pol rɨni mə, “Piak me, sori. Iapkukurən mhə mə in pris asori anan. Kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan mə ‘Tikəpwəh nɨni ərəhaien iəmə asori səkɨmiaha.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_6","074_23_6","ACT","23","6","6","Pol ruvəukurən raka mə nərmama ia nousəsɨmwɨnien nəha səvəi nəmə asori me səvəi nəkur Isrel nepwɨn Satusi me mɨne nepwɨn Farisi me. Ro iamɨnhi irə rəɡkiari asori ia kwopun nəha, mɨni mə, “Piak me, iou Farisi riti. Tata səiou mɨne kaha me səiou irəha mwi Farisi me. Iakamərer ia nəmrɨmiaha ipwet mə tihəkiri nəɡkiariien səiou, tɨ nəri nə mə iou iakaməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səiou ia nəɡkiariien nəha səkɨtaha ramɨni mə nərmama səməme həuvamhə tuhətui mwi ia nemhəien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_7","074_23_7","ACT","23","7","7","Nəpɨn Pol rɨni iamɨnhi, nousəsɨmwɨnien səvənraha reitehi. Farisi me mɨne Satusi me hənaməski irəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_8","074_23_8","ACT","23","8","8","(Irəha kamhəski irəha me tɨ nəri nə mə Satusi me kamhəni mə nərmama səməme həuvamhə tuhəpwəh nətuiien mwi. Kamhəni mwi mə naɡelo me mɨne nənɨmwi nərmama me həiwən. Mətə Farisi me kamhəni nɨpərhienien ia nirəha pam.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_9","074_23_9","ACT","23","9","9","Nəmə asori me ia nousəsɨmwɨnien nəha nəɡkiariien səvənraha rutə pɨk. Nahatən me nepwɨn səvəi Loa, irəha mwi Farisi me, həskəmter, mamhəni irapw skai mə, “Kɨmaha iahətoni mə noien ərəha riwən ia iəmə i. Rosi nənɨmwɨn riti uə aɡelo riti rəɡkiari min uə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_10","074_23_10","ACT","23","10","10","Nəvisəien səvənraha ruvehe masori. Hənamousi irəha me. Nəpɨn iəmə asori səvəi naruaɡən me rətoni, rehekɨr mə irəha tuhousi Pol mheitehi nɨpwran. Ro pen rərhi pen naruaɡən me səvənhi heiwaiu irapw mhəuvehi raka Pol ia rəɡɨnraha, mhəuvehi mhəuvən fwe nəkwai nimwə səvəi naruaɡən me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_11","074_23_11","ACT","23","11","11","Nənə ia nəpɨn Iərɨmənu rier pen tɨ Pol, mɨni mə, “Tikəpwəh nehekɨrien. Ik ikuvəni irapw raka iou ia Jerusalem. Tikaməkeikei mɨni irapw mwi iou fwe Rom iamɨnhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_12","074_23_12","ACT","23","12","12","Kɨni rakwakwi irə nəkur Isrel me nepwɨn housəsɨmwɨn irəha me, mhərai sun mə tuhousi əpune Pol. Həuvehi kwəsuahi ia nəmri Kumwesən mə tuhəpwəh naniien nari, mhəpwəh nənɨmwiien nari riti mheste tuhousi əpune raka Pol. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_13","074_23_13","ACT","23","13","13","Nərmama me nəha hərai sun iamɨnhi irəha həpi raka foti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_14","074_23_14","ACT","23","14","14","Irəha həuvən tɨ pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel, həni pen tɨ nirəha i mə, “Kɨmaha iahəuvəuvehi raka kwəsuahi ia nəmri Kumwesən mə tahəpwəh naniien nari mheste tahousi əpune raka Pol. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_15","074_23_15","ACT","23","15","15","Ro pen kɨmiaha mɨne nəmə asori me səməme kamhəkure ia nousəsɨmwɨnien səvəi nəmə asori me səvəi nəkur Isrel tihərhi pen nəɡkiariien revən tɨ iəmə asori səvəi naruaɡən me. Tihəres pen in mə triri Pol meiwaiu pehe mwi tukumiaha. Tiheikuə irə mə hiokeikei mə tihəreɡi mwi Pol rəɡkiari. Nənə kɨmaha tahərer mwatuk tukwe mə tahousi əpune in ia suatuk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_16","074_23_16","ACT","23","16","16","Mətə kənkwənien Pol rɨreɡi nəfe tuho irə. Ro pen revən, muvnimwə ia nimwə səvəi naruaɡən me, mɨni pui pen tɨ Pol i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_17","074_23_17","ACT","23","17","17","Pol rəkwein iaruaɡən riti sə in rasori ia naruaɡən me irəha hantret, mɨni pen tukwe in mə, “Ko ikuvehi iəkunouihi i mevən tɨ iəmə asori səim. Nəɡkiariien riti nəha trɨni pen tukwe in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_18","074_23_18","ACT","23","18","18","Ro iamɨnhi irə ruvehi in mevən tɨ səvənhi iəmə asori, mɨni mə, “Pol, iəmə nəha fwe ia kalapus, rəkwein iou, məres iou mə takuvehi iəkunouihi i muvehe tukw ik, nəɡkiariien riti nəha trɨni pehe tukw ik i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_19","074_23_19","ACT","23","19","19","Nənə iəmə asori səvəi naruaɡən me ruvehi rəɡi iəkunouihi nəha, miri raka, məres pen in əpa mə, “Nəfe nəha ikuə tikɨni pehe tukw iou i?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_20","074_23_20","ACT","23","20","20","Mɨreɡi rɨni mə, “Nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həuvərai sun raka mə trakwakwi həres ik mə ko ikiri Pol, meiwaiu, mevən fwe ia nousəsɨmwɨnien səvənraha. Irəha tuheikuə ia niram mə irəha hokeikei mə tuhəreɡi Pol rəɡkiari mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_21","074_23_21","ACT","23","21","21","Mətə tikəpwəh nəseniien irəha, tɨ nəri nə mə nərman me səvənraha həpi raka foti tuhərkwafə ia suatuk mamheitenhi in. Nərman me nəha həuvəuvehi raka kwəsuahi ia nəmri Kumwesən mə tuhəpwəh naniien nari, mhəpwəh nənɨmwiien nari riti mheste tuhousi əpune raka Pol. Nənə təkwtəkwuni nəha hənəpnəpenə raka, mamheitenhi a nəɡkiariien səim mə tikəfni irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_22","074_23_22","ACT","23","22","22","Mɨreɡi iəmə asori səvəi naruaɡən me rɨni mə, “Tikəpwəh nɨniien tɨ iərmama riti mə ikuvəni pehe raka nəɡkiariien nəha tukw iou i.” Nənə in rərhi pen kənkwənien Pol ramevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_23","074_23_23","ACT","23","23","23","Ia nəpɨn nəha iəmə asori səvəi naruaɡən me rəkwein iaruaɡən mi kəru səvənhi, mɨni pen tɨ nirau i mə, “Tirouevən rouni pen tɨ naruaɡən me irəha pam fo-hantret-sefenti mə tuhəpnəpenə tɨ nevənien fwe Sisaria. Tuhəier ia naen klok ia nəpɨn. Hantret kəru tuhavən. Sefenti tuhəkure ia hos me. Hantret kəru tuhəuvehi nitei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_24","074_23_24","ACT","23","24","24","Pwəh həpnəpenə mwi ia hos me nepwɨn səvəi Pol trəkure ia nirəha. Kɨmiaha tihaməkeikei mhəuvehi in ia namasanien, mhəuvən tɨ Filiks, iəmə Rom sə ramərɨmənu ia tənə Jutia.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_25","074_23_25","ACT","23","25","25","Nənə iəmə asori səvəi naruaɡən me rɨrai nəkukuə riti, mɨni iamɨnhi irə mɨnuə: ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_26","074_23_26","ACT","23","26","26","“Filiks, ik iəmə asori pərhien. Iou, Klotias Lisias, iakrai nəkukuə i ruvehe tukw ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_27","074_23_27","ACT","23","27","27","Kupwən, nəkur Isrel həkwtəmhiri iəmə i, mamhousi in. Ipaka housi əpune, mətə kɨmaha naruaɡən me səiou iahəuvehe mhəuvehi raka in ia rəɡɨnraha. Kurirə ikɨn, iakreɡi mə in sitisin riti səvəi Rom. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_28","074_23_28","ACT","23","28","28","Nənə iakokeikei mə takukurən amasan həni ərəha in tɨ nəfe noien. Ro pen iakiri in, mevən ia nəkureien səvəi nəmə asori me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_29","074_23_29","ACT","23","29","29","Nənə iakətoni mə in rɨpko mhə nari riti rərəha mə tukousi əpune in tukwe uə trəmak ia kalapus tukwe. Mətə irəha həni ərəha a in tɨ nəresien me nepwɨn ia loa səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_30","074_23_30","ACT","23","30","30","Kurirə ikɨn, iakreɡi mə nəkur Isrel hənərai sun mə tuhousi əpune iəmə i. Nəpɨn iakreɡi, iakərhi pehe akwauakw in mə truvehe tukw ik. Iakɨni pen tɨ nərmama səməme kamhəni ərəha in mə irəha mwi tuhaməkeikei mhəuvehe tukw ik, mhəni irapw ia nənimem nəfe nəha noien iəmə i rɨno rerɨnraha rɨpkaɡien mhə tukwe. In i nəɡkiariien səiou sampam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_31","074_23_31","ACT","23","31","31","Kurirə irə naruaɡən me ho nəkwai iəmə asori səvənraha, mhəuvehi Pol ia nəpɨn, mhəuvehi mhəuvən mheste nari fwe kwopun nəha Antipatris. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_32","074_23_32","ACT","23","32","32","Kɨni rakwakwi irə, irəha səməme kamhavən a, hərərɨɡ mamhəuvən fwe nimwə səvəi naruaɡən me. Naruaɡən me səməme kamhəkure ia hos me, irəha əpa həuvehi Pol mamhəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_33","074_23_33","ACT","23","33","33","Nəpɨn irəha hapirapw fwe Sisaria, mhəuvən tɨ Filiks, mhəuvei pen nəkukuə nəha iəmə asori səvənraha rɨmərai, mhəmri pen mwi Pol ia rəɡi Filiks. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_34","074_23_34","ACT","23","34","34","Filiks rəvsini nəkukuə nəha, marə məres pen Pol i mə, “Ik iəmə pəku?” Mɨreɡi Pol rɨni mə, “Imwak fwe profens nəha Silisia.” Mɨreɡi Filiks ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC23_35","074_23_35","ACT","23","35","35","rɨni mə, “Nəpɨn nərmama səməme kamhəni ərəha ik tuhəuvehe, iou takreɡi ik tikɨni irapw nəɡkiariien səim.” Nənə Filiks rɨni pen tɨ səvənhi naruaɡən me mə tuhəuvehi puvnimwə Pol ia nimwə asori sə Herot rɨno fwe kupwən, nənə mhərer tukuahaɡ. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_1","074_24_1","ACT","24","1","1","Nəpɨn krirum rukurau, nənə pris asori anan Ananaeas reiwaiu pehe ia Sisaria irəha nəmə asori me nepwɨn səvəi nəkur Isrel mɨne iərmama riti səvəi nəɡkiariien nəɡhɨn nə Tetalas. Irəha həuvehe mə tuhərer ia nəmri Filiks, mhəni irapw nəfe nəha Pol rɨno rerɨnraha rɨpkaɡien mhə tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_2","074_24_2","ACT","24","2","2","Kəkwein Pol ruvnimwə pehe, nənə Tetalas rani irapw nəɡkiariien səvəi nəkur Isrel tɨ Filiks i, mamɨni mə, “Tɨ nəri nə mə ikamərɨmənu amasan ia kɨmaha, iahamarə əpwəmwɨs ia nəmərinuien. Ikɨnəmri amasan narimnari me rɨpɨk mo narəien səkɨmaha nəkur Isrel ruvehe mamasan mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_3","074_24_3","ACT","24","3","3","Iəmə asori Filiks, ia nəpɨn me rerɨmaha raɡien tɨ narimnari me nəha ikamo, iahaməni tanak tukw ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_4","074_24_4","ACT","24","4","4","Iou iapkokeikei mhə mə takouraha nəpɨn səim, mətə iakase ik mə tikapi kɨmaha, mətərɨɡ ro ia nəɡkiariien kwakwa səkɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_5","074_24_5","ACT","24","5","5","Kɨmaha iahətoni mə iəmə i, in iəmə ərəha riti. Ia kwopun me pam rarukwumen nərəhaien, mamo nəkur Isrel kamhəski irəha me. In iəmə asori riti səvəi nərmama me nəha hənati irapw ia nəfwakiien atukwatukw səkɨmaha, mamhesi pen iəmə Nasaret nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_6","074_24_6","ACT","24","6","7","Nəpɨn riti in raməmwur mə trərui loa səkɨmaha, mo nimwəfwaki səkɨmaha ruvehe məmkemɨk ia nəmri Kumwesən, nənə iahəkwtəmhiri in tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_8","074_24_8","ACT","24","8","8","Trɨni mɨnuə ikəres pen iəmə i, ikukurən nɨreɡiien raməɡkiari ia narimnari me pam i iahaməni irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_9","074_24_9","ACT","24","9","9","Nənə nəkur Isrel hasitu ia Tetalas, mhəni mə narimnari me nəha Tetalas rani ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_10","074_24_10","ACT","24","10","10","Ia nəpɨn nəha Filiks ranuanu pen m Pol mə trəɡkiari. Nənə Pol rɨni mə, “Iou iakukurən amasan mə nuk rɨpɨk ik iəmə asori sə iakaməkiri nəɡkiariien səvəi nəkur Isrel ia kwopun i. Ro pen rerɨk raɡien mə takɨni irapw nəɡkiariien səiou ia nənimem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_11","074_24_11","ACT","24","11","11","Ikukurən nətəien mə rɨpkəpi raka mhə ihi nəpɨn twelef iou iakɨməutə pen fwe Jerusalem mə takəfwaki. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_12","074_24_12","ACT","24","12","12","Ia nəpɨn nəha nəkur Isrel həpkətoni mhə iou iakamousari m iərmama riti. Həpkətoni mhə iou iakarukwumen nərəhaien riti ia nimwə səvəi Kumwesən uə ia nimwəfwaki me səvənraha uə ia kwopun me fwe ia taon. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_13","074_24_13","ACT","24","13","13","Nəɡkiariien me i kamhəni ia nirak təkwtəkwuni rəknekɨn tɨ nirəha mə tuho ikətoni mə nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_14","074_24_14","ACT","24","14","14","Mətə nəri takɨni pehe tukw ik i ro nɨpərhienien. Iou iərmama riti iakamərer pen ia kuse nəfwakiien i kani mə Suatuk səvəi Iesu. Ia suatuk nəha iakaməfwaki pen m Kumwesən səvəi kaha kupwən me səkɨmaha. Irəha i kamhəni mə suatuk nəha suatuk ikou. Mətə iou iakani nɨpərhienien ia nəɡkiariien me pam kɨmərai pen ia Loa səvəi Moses mɨne nəkukuə me səvəi profet kupwən me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_15","074_24_15","ACT","24","15","15","Iakaməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səiou ia Kumwesən mameitenhi rəmwhen mwi ia nəmə me i mə tɨ nəpɨn riti in ro nərmama səməme həuvamhə hətui mwi, nəkur amasan mɨne nəkur ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_16","074_24_16","ACT","24","16","16","Mo pen ia nəpɨn me iakamousari məpwəh noien nari riti sə tro iakreɡi fwe ia rerɨk mə iakɨno nərəhaien ia nəmri Kumwesən uə ia nəmri nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_17","074_24_17","ACT","24","17","17","Ia nuk me nepwɨn iapkevən mhə fwe ia Jerusalem. Kurirə irə iakevən ikɨn mə takuvei pen narimnari me nepwɨn m Kumwesən, nənə muvei pen mwi mane trasitu ia nərmama me səiou nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_18","074_24_18","ACT","24","18","18","Iakevən fwe nimwə səvəi Kumwesən mə tako narimnari me nəha. Nəpɨn iakevən mo pam nəfe Loa səvəi Moses rani tɨ noien iou iakəmher ia nəmri Kumwesən, nəkur Isrel me nepwɨn hətə iou. Nərmama me həpwəh nɨpɨkien kɨmaha mɨnraha, nurɨɡrɨɡien asori riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_19","074_24_19","ACT","24","19","19","Mətə nəkur Isrel me nepwɨn səməme həuku pen fwe Esia, irəha mwi fwe nəkwai nimwə nəha. Trɨni mɨnuə irəha hənətə iou iakɨno noien ərəha ramasan pwəh həuvehe mhərer ia nənimem, mhəni irapw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_20","074_24_20","ACT","24","20","20","Mə rekəm pwəh nəmə me i həni irapw tukw ik i nəfe iakɨno rɨpkatukwatukw mhə hənətoni ia nəpɨn nəha iakamərer ia nəmri nəmə asori me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_21","074_24_21","ACT","24","21","21","Mətə niemaha rəpi irəha tɨ nəɡkiariien kuatia a i iakɨməni. Nəpɨn iakamərer ia nəmrɨnraha, iakəɡkiari asori, mɨni mə, ‘Ipwet, iakamərer ia nəmrɨmiaha mə tihəkiri nəɡkiariien səiou, tɨ nəri nə mə iakani pərhien mə nərmama səməme həuvamhə tuhətui mwi.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_22","074_24_22","ACT","24","22","22","Filiks rukurən amasan suatuk nəha səvəi Iesu. Ro pen ro sampam ia nəɡkiariien, mɨni mə, “Nəpɨn Lisias, iəmə asori səvəi naruaɡən me, truku pen fwe Jerusalem meiwaiu pehe i, iakɨni irapw nətərɨɡien səiou ia nəɡkiariien me i səkɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_23","074_24_23","ACT","24","23","23","Nənə Feliks rɨni pen tɨ iaruaɡən riti səvənhi mə, “Tikətui amasan tɨ iərmama i, mətə ikukurən nuvehi rakaien jen ia rəɡɨn, məseni in pwəh ravən auər a kwopti. Trɨni mɨnuə in me nepwɨn həuvehe mə tuhasitu irə, tikəpwəh nɨniseien irəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_24","074_24_24","ACT","24","24","24","Nəpɨn nepwɨn rukurau, Feliks ruvehe irau pran səvənhi nəɡhɨn nə Trusila. In prən Isrel. Filiks rərhi pen nəɡkiariien mə Pol truvehe. Nənə in rɨreɡi Pol rəɡkiari ia nahatətəien ia Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_25","074_24_25","ACT","24","25","25","Mətə nəpɨn Pol raməɡkiari ia noien atukwatukw, mɨne noien sə iərmama rəsisəɡ noien ərəha ia nɨmɨruien səvənhi, mɨne nəpɨn sə rauvehe Kumwesən trəkiri nərmama tɨ noien me səvənraha, Filiks rehekɨr, mɨni pen tɨ Pol i mə, “Təkwtəkwuni nəmwhen. Tiko mevən. Tɨ nəpɨn riti, səiou wok riwən, iakəkwein mwi ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_26","074_24_26","ACT","24","26","26","Ia nəpɨn mwi nəha, Filiks ramətərɨɡ mə rosi Pol truvei pen mane min mə trəseni in rier ia kalapus mamevən. Ro pen raməkwein Pol ia nəpɨn me, maməɡkiari irau min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC24_27","074_24_27","ACT","24","27","27","Nuk kəru rukurau, nənə Filiks rəpwəh wok sə rauvehi, mətə rəpwəh Pol raməmak ia kalapus, tɨ nəri nə mə rokeikei mə tro nəkur Isrel həreɡi ramasan tukwe. Nənə Posias Festas ruvehi təmwheki Filiks. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_1","074_25_1","ACT","25","1","1","Nəpɨn Festas ruvehe ia profens səvənhi, muvehi nəpɨn kahar fwe Sisaria, nənə mier mutə pen fwe Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_2","074_25_2","ACT","25","2","2","Ia kwopun nəha pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel kamhəni ərəha Pol, mamhəres Festas i mə ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_3","074_25_3","ACT","25","3","3","trasitu ia nirəha mərhi Pol rutə pehe ia Jerusalem. Irəha hənərai sun raka mə tuhərkwafə ia suatuk, mhousi əpune in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_4","074_25_4","ACT","25","4","4","Mətə Festas rɨni mə, “Pol fwe Sisaria ia kalapus. Rɨpko mhə tui, iou iakrərɨɡ mevən fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_5","074_25_5","ACT","25","5","5","Ramasan mə nəmə asori me ia kɨmiaha heiwaiu mhəuvən fwe Sisaria kɨmaha mɨnraha. Nənə mə iəmə nəha rɨno nari riti rərəha, pwəh irəha həni pehe tukw iou i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_6","074_25_6","ACT","25","6","6","Festas rarə nəpɨn eit uə ten irəha mɨnraha. Kurirə ikɨn reiwaiu pen fwe Sisaria. Kɨni rakwakwi irə in revən məkure ia kwopun sə kaməkiri nəɡkiariien ikɨn, nənə mɨni pen tɨ naruaɡən me mə tuhəuvehi Pol mhəuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_7","074_25_7","ACT","25","7","7","Nəpɨn Pol ruvehe, nəkur Isrel səməme həier ia Jerusalem mheiwaiu pehe, mhərer kuraukurau irə, mənamhəni irapw narimnari me rɨpɨk rərəha anan Pol rɨno, mətə rəknekɨn tɨ nirəha mə tuho Festas rətə mə nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_8","074_25_8","ACT","25","8","8","Ia nəpɨn nəha Pol rɨni irapw nəɡkiariien səvənhi, mɨni mə, “Iapko mhə nari riti rərəha mərui loa səvəi nəkur Isrel uə loa səvəi nimwə səvəi Kumwesən, uə loa səvəi Kiɡ Sisa.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_9","074_25_9","ACT","25","9","9","Mətə Festas rokeikei mə tro nəkur Isrel rerɨnraha raɡien tukwe. Ro pen rɨni pen tɨ Pol i mə, “Rəfo? Rerɨm raɡien mə tikutə pen fwe Jerusalem, nənə ia kwopun nəha tikərer ia nənimek mə takəkiri nəɡkiariien səim mɨne nəɡkiariien me i kamhəni ərəha ik irə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_10","074_25_10","ACT","25","10","10","Mɨreɡi Pol rɨni mə, “Kwopun i iakamərer ikɨn, Kiɡ Sisa rɨməni mə tikəkiri nəɡkiariien səvəi sitisin me səvəi Rom ikɨn. Ratukwatukw mə tikəkiri nəɡkiariien səiou ia kwopun i. Ikuvəukurən amasan raka mə iapko mhə nari ərəha riti, mouraha nəkur Isrel i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_11","074_25_11","ACT","25","11","11","Mə pərhien iou iəmə ərəha riti sə iakɨno narimnari me nepwɨn loa səvəi nəkur Rom rani mə takemhə tukwe, ramasan. Iapkəres mhə ik mə tikuvehi raka iou ia nemhəien. Mətə mə nəɡkiariien səvənraha kamhəni ia nirak ro neikuəien i, iərmama riti riwən ko ruvei pen iou ia rəɡɨnraha. Iou iakokeikei mə takevən mərer ia nəmri Kiɡ Sisa pwəh in rɨreɡi nəɡkiariien səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_12","074_25_12","ACT","25","12","12","Nənə Festas rəɡkiari irəha nərmama me səvənhi. Nəpɨn həɡkiari pam, rɨni pen tɨ Pol i mə, “Ikɨni mə ikokeikei mə tikətoni Kiɡ Sisa tɨ nəɡkiariien səim. Ramasan, takərhi pen ik, tikevən mətoni Kiɡ Sisa.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_13","074_25_13","ACT","25","13","13","Nəpɨn nepwɨn rukurau, Kiɡ Akripa mɨne kɨtiriməni Pernis krouvehe ia Sisaria rouevən rouətə Festas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_14","074_25_14","ACT","25","14","14","Krouarə ia kwopun nəha nəpɨn rɨpɨk. Ia nəpɨn nəha Festas rɨni irapw tɨ Kiɡ Akripa narimnari me kɨno ia Pol, mɨni mə, “Iərmama riti ia kwopun i nəpɨn Filiks ramevən, məpwəh rəmak ia kalapus. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_15","074_25_15","ACT","25","15","15","Nəpɨn iakevən fwe Jerusalem, pris asori me mɨne nəmə asori me səvəi nəkur Isrel həuvehe mamhəni ərəha in, mamhəres iou mə takousi əpune. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_16","074_25_16","ACT","25","16","16","Mətə iakɨni pen tɨ nirəha i mə narəien səvəi nəkur Rom ropə. Trɨni mɨnuə kɨni iərmama riti mə rɨnərui loa, ko iapkəseni akwauakw mhə in mə tukousi əpune. Takaməkeikei mukupwən mousəsɨmwɨn in mɨne nərmama səməme kamhəni ərəha in ia kwopun kuatia. Iərmama nəha traməkeikei muvehi nəpɨn səvənhi pwəh in trɨni irapw nəɡkiariien səvənhi ia nɨkaren səvəi nəɡkiariien me nəha nərmama kamhəni ərəha in irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_17","074_25_17","ACT","25","17","17","Ro iamɨnhi irə, nəpɨn irəha həuvehe i, iapko mhə tanpen irə, mətə rakwakwi irə iakevən məkure ia kwopun kaməkiri nəɡkiariien ikɨn, nənə mɨni pen tɨ naruaɡən me mə tuhəuvən mhəuvehi iəmə nəha mhəuvehi mhəuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_18","074_25_18","ACT","25","18","18","Nəpɨn nərmama səməme kamhəni ərəha Pol həskəmter, nətərɨɡien səiou mə irəha tuhəni irapw narimnari me nepwɨn sə rərəha anan in rɨno. Mətə həpko mhə iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_19","074_25_19","ACT","25","19","19","Irəha həskəmter, mamhousari irəha min tɨ nəresien me nepwɨn ia nɨkaren səvəi nəfwakiien səvənraha, mamhousari mwi tɨ iərmama riti nəɡhɨn nə Iesu. Ruvamhə, mətə Pol rɨni mə rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_20","074_25_20","ACT","25","20","20","Nəpɨn iakreɡi nəɡkiariien me nəha, iakuvəreirei mə takəfətoni nɨpərhienien irə. Ro pen iakəres pen iəmə i mə ‘Rerɨm raɡien mə tikevən fwe Jerusalem, nənə takəkiri nəɡkiariien səim mɨne nəɡkiariien səvənraha fwe ikɨn?’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_21","074_25_21","ACT","25","21","21","Mətə Pol rɨni mə rekəm. In rokeikei mə tramo a ia kalapus pwəh Kiɡ Sisa rɨreɡi nəɡkiariien səvənhi, məkiri. Ro pen iakɨni pen tɨ nərmama me səiou mə tuhətui amasan tukwe fwe ia kalapus meste takərhi pen revən tɨ Kiɡ Sisa.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_22","074_25_22","ACT","25","22","22","Nəpɨn Festas rɨni pen pam, Akripa rɨni pen tukwe in mə, “Iou mwi iakokeikei mə takreɡi iəmə nəha rəɡkiari.” Mɨreɡi Festas rɨni mə, “Ramasan, pwəh trakwakwi ikreɡi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_23","074_25_23","ACT","25","23","23","Kɨni rakwakwi irə, nukupwənien asori riri Akripa mɨne Pernis mɨne nəmə asori me səvəi naruaɡən me mɨne nəmə asori me səvəi taon nəha həuvnimwə ia nəkwai nimwə sə kamreɡi nəɡkiariien ikɨn. Nənə Festas rɨni pen tɨ nərmama me səvənhi mə tuhəuvehi Pol mhəuvnimwə pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_24","074_25_24","ACT","25","24","24","Nəpɨn Pol ruvnimwə pehe, Festas rɨni mə, “Kiɡ Akripa mɨne kɨtaha pam ia kwopun i. Hiətə iəmə i. Nəkur Isrel me pam fwe Jerusalem kamhəni pehe tukw iou i, mamhəni asori mə takaməkeikei mousi əpune. Nənə kurirə ho mwi iamɨnhi ia kwopun i Sisaria. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_25","074_25_25","ACT","25","25","25","Mətə iapkətə mhə nari riti rɨno rərəha mə tukousi əpune in tukwe. Nənə tɨ nəri nə mə rɨnokeikei mə trevən fwe Rom pwəh Kiɡ Sisa rəkiri nəɡkiariien səvənhi, iakuə takərhi pen i revən, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_26","074_25_26","ACT","25","26","26","mətə iou iakreirei mə takrai pen nəfe ia nəkukuə ia nɨkaren səvəi iəmə i, mərhi pen i, revən tɨ Kiɡ Sisa. Ro pen iakuvehi iəmə i, muvehe, mərpwi irapw in ia nənimem, Kiɡ Akripa, mɨne ia nəmrɨmiaha pam. Iakuə nəpɨn səreɡi, mhəkiri pam nəɡkiariien səvənhi, tihəuvei pehe nətərɨɡien riti miou pwəh iakrai pen ia nəkukuə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC25_27","074_25_27","ACT","25","27","27","Trɨni mɨnuə iakərhi pen iərmama riti sə raməmak ia kalapus revən tɨ iəmə asori səkɨtaha, mətə iapkrai pen atukwatukw mhə nəfe nəha loa in rɨnərui, tukw iou iakreɡi rɨpkatukwatukw mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_1","074_26_1","ACT","26","1","1","Akripa rɨni pen tɨ Pol i mə, “Iakəseni ik, ikɨni nəɡkiariien səim.” Nənə Pol ruvehi utə rəɡɨn mɨnani irapw nəɡkiariien səvənhi, mɨnamɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_2","074_26_2","ACT","26","2","2","“Kiɡ Akripa. Iakamərer ia nənimem ipwet mə takɨni irapw nəɡkiariien səiou tɨ nəɡkiariien me pam i nəkur Isrel kamhəni ərəha iou irə. Rerɨk raɡien, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_3","074_26_3","ACT","26","3","3","tɨ nəri nə mə ik ikukurən amasan narəien səvəi nəkur Isrel mɨne nousariien me səvənraha. Ro pen iakase ik tiko nətərɨɡien səim rəpwəmwɨs, mətərɨɡ ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_4","074_26_4","ACT","26","4","4","Nəkur Isrel me pam həukurən amasan narəien səiou. Nəpɨn iakɨnamouihi, iakamarə kɨmaha mɨnraha fwe imwak ikɨn. Kurirə ikɨn iakamavən kɨmaha mɨnraha fwe ia Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_5","074_26_5","ACT","26","5","5","Irəha həuvəukurən raka iou fwe kupwən. Mə rerɨnraha raɡien tɨ nɨniien, tuhəni iou mə pərhien iakɨnarə ia narəien səvəi Farisi me. Farisi me həskai tɨ Loa səvəi Moses mhəpi raka təmwei nəfwakiien me nepwɨn səkɨmaha nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_6","074_26_6","ACT","26","6","6","Nənə təkwtəkwuni iakamərer ia kwopun i mə tikəkiri nəɡkiariien səiou, tɨ nəri nə mə iakaməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səiou ia promes nəha Kumwesən rɨməni pen tɨ kaha kupwən me səkɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_7","074_26_7","ACT","26","7","7","Promes nəha kwənəkwus me twelef səkɨmaha kamhəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səvənraha irə, mamhəfwaki skai ia nəpɨn mɨne ia ran, mamheitenhi mə tuhəuvehi. Promes əpa nəha, Kiɡ Akripa, tɨ nəri nə mə iakaməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səiou irə, nəkur Isrel me i kamhəni ərəha iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_8","074_26_8","ACT","26","8","8","Kɨmiaha i, Kumwesən rukurən noien nərmama səməme həuvamhə hətui mwi. Rəfo rəknekɨn tukumiaha tɨ nɨniien nɨpərhienien irə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_9","074_26_9","ACT","26","9","9","Fwe kupwən, iou mwi rerɨk ramrhi mə takaməkeikei mo narimnari me nepwɨn, mouraha nəɡhi Iesu, iəmə Nasaret. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_10","074_26_10","ACT","26","10","10","In nəha noien səiou sə iakɨnamo fwe ia Jerusalem. Pris asori me həməuvei pehe nasoriien miou, nənə iakəkwtəmhiri nərmama səvəi Iesu həpɨk, muvehi puvnimwə irəha ia kalapus. Nəpɨn kamhəni mə tukousi əpune irəha, iou mwi iakɨni mə ratukwatukw, pwəh housi əpune. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_11","074_26_11","ACT","26","11","11","Nəpɨn rɨpɨk iakamousi irəha fwe ia nəkwai nimwəfwaki me səvəi nəkur Isrel, mamousari mə tako irəha həni ərəha Iesu. Iakaməmwəki pɨk irəha. Ro pen iakamevən mwi fwe ia taon me isipwɨn mə takometə irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_12","074_26_12","ACT","26","12","12","Nəpɨn riti pris asori me həuvei pehe nasoriien miou, mhərhi pen iou mə takevən fwe Tamaskes. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_13","074_26_13","ACT","26","13","13","Kiɡ Akripa, fwe ia suatuk, ia kurkwai nəpɨn ia ran, iakətə nukuraanien ruku pen ia nɨmaɡouaɡou, məhiəpwɨn iou mɨne nərmama me səməme haməkurirə ia nirak. Raməhiapw pɨk məpi raka meri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_14","074_26_14","ACT","26","14","14","Ia nəpɨn nəha kɨmaha pam iahəmwei ia tɨprənə, nənə iakreɡi reri iərmama riti rəɡkiari pehe miou ia nəɡkiariien Hipru, mɨni mə, ‘Sol, Sol, rəfo ikamometə iou? Ikamo a nəmisəien mik. Ikəmwhen ia kau nəha nəpɨn iəmə asori səvənhi raməpi ia nei əhiə, ramerukw kurirə nɨsun, nei əhiə raməpi.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_15","074_26_15","ACT","26","15","15","Mɨreɡi iakɨni mə, ‘Iəmə asori, ik sin i?’ Mɨreɡi Iərɨmənu rɨni mə, ‘Iou i Iesu sə ikamometə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_16","074_26_16","ACT","26","16","16","Mətə tiko mɨskəmter, mərer ia nɨsum mi. Iou iakier pehe tukw ik i iamɨnhi irə mɨnuə takuvehi utə ik, ikuvehe mo iərmama sə ramo tukwini nari miou. Tikaməkeikei mɨni irapw tɨ nərmama me narimnari me sə iako ikətoni ipwet mɨne narimnari me sə tako ikətoni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_17","074_26_17","ACT","26","17","17","Takuvehi raka ik ia rəɡi nəkur Isrel mɨne ia rəɡi nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Iakamərhi pen ik tɨ nirəha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_18","074_26_18","ACT","26","18","18","Tikaməkeikei mevən mo nənimenraha rukuraan. Pwəh həpwəh nəpitəvien, mhərari, mhəuvehe tɨ nukuraanien. Pwəh həpwəh nɨskaiien səvəi Setan, mhərari, mhəuvehe tɨ Kumwesən. Nənə Kumwesən trenouenou noien ərəha me səvənraha, nənə irəha tuhəuvehi kwopun riti səvənraha irəha nərmama me i Kumwesən raməmri əpə irəha mə irəha nəkur ikinan me səvənhi, tɨ nəri nə mə kamhahatətə ia nirak.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_19","074_26_19","ACT","26","19","19","Ro iamɨnhi irə, Kiɡ Akripa, iakəpwəh nəruiien vison nəha ruku pen ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_20","074_26_20","ACT","26","20","20","Mətə iakukupwən fwe Tamaskes, nənə fwe Jerusalem, mɨne ia kwopun me nepwɨn mwi fwe ia tənə Jutia, mɨne ia tənə me səvəi nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Iakəvisau irapw mə nərmama me tuhaməkeikei mhərərɨɡ ia noien ərəha me səvənraha, mhəuvehe tɨ Kumwesən, mho noien amasan me səməme tuhahatən pen mə irəha həuvərərɨɡ pərhien ia rerɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_21","074_26_21","ACT","26","21","21","Nənə tɨ noien nəha iakamo, nəkur Isrel me i həkwtəmhiri iou fwe ia nimwə səvəi Kumwesən, mamhousari mə tuhousi əpune iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_22","074_26_22","ACT","26","22","22","Mətə Kumwesən ramasitu ia nirak ia nəpɨn me. Ro pen iakamərer ia kwopun i ia nəmrɨmiaha ipwet, maməvisau m nəmə asori me mɨne nəmə auər a me. Nəɡkiariien i iakani rɨpko mhə nəɡkiariien əpə riti, mətə iakani a narimnari me səməme profet me mɨne Moses həməni kupwən mə tuko. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_23","074_26_23","ACT","26","23","23","Irəha həməni mə Kristo traməkeikei mɨreɡi nəmisəien, memhə, mukupwən ia nərmama me pam mətui mwi ia nemhəien, nənə məvisau irapw nəɡkiariien amasan sə trəhiəpwɨn nəkur Isrel mɨne nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_24","074_26_24","ACT","26","24","24","Nəpɨn Pol rani irapw nəɡkiariien səvənhi iamɨnhi irə, Festas rəɡkiari asori, mɨni mə, “Pol ikamarməri. Nukurənien me rɨpɨk kɨnahatən ik irə hamo ik ikamarməri.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_25","074_26_25","ACT","26","25","25","Mətə Pol rɨni mə, “Festas, iəmə asori, iakəpwəh narməriien. Nəɡkiariien me i iakani ho nɨpərhienien anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_26","074_26_26","ACT","26","26","26","Kiɡ Akripa, ikukurən narimnari me i. Ro pen iakukurən nəɡkiariien mik, məpwəh nehekɨrien. Ia nətəien səiou rosi ikɨnətə pam raka narimnari me i, tɨ nəri nə mə həpkier irapw mhə ia kwopun afafa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_27","074_26_27","ACT","26","27","27","Kiɡ Akripa, rəfo? Ikamɨni nɨpərhienien ia profet me səvəi nəkur Isrel? Iakukurən mə ikani nɨpərhienien ia nirəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_28","074_26_28","ACT","26","28","28","Mɨreɡi Akripa rɨni pen tɨ Pol i mə, “Ikukurən mə ia nəpɨn ouihi kwərha ko ikuvi iou iakuvehe mo iou Kristin?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_29","074_26_29","ACT","26","29","29","Mɨreɡi Pol rɨni mə, “Iakəpwəh nəfwaki penien m Kumwesən tukw ik əpa, mətə tukumiaha pam i hiamətərɨɡ ia səiou nəɡkiariien ipwet. Iakaməres mə nəpɨn ouihi uə nəpɨn əpwəmwɨs, kɨmiaha pam tihəuvehe mhəmwhen ia nirak. Jen me i a sə kɨnərihi iou irə, iakəpwəh nokeikeiien mə tukərihi kɨmiaha irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_30","074_26_30","ACT","26","30","30","Ia nəpɨn nəha Kiɡ Akripa mɨne Festas mɨne Pernis mɨne nərmama səməme kamhəkure irəha mɨnraha həskəmter, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_31","074_26_31","ACT","26","31","31","mhəier. Nəpɨn həier pam, həni pen tɨ nirəha me i mə, “Iəmə nəha rɨpko mhə nari riti sə tukousi əpune in tukwe uə tukuvehi puvnimwə in ia kalapus tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC26_32","074_26_32","ACT","26","32","32","Nənə Akripa rɨni pen tɨ Festas i mə, “Rɨpkəpwəh a nəresien mə Kiɡ Sisa trəkiri nəɡkiariien səvənhi, səseni rier irapw ia kalapus mamevən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_1","074_27_1","ACT","27","1","1","Nəmə asori me həni mə kɨmaha tahəputə ia nɨtətə riti, mhəuvən fwe Itali. Irəha həuvehi Pol mɨne nərmama nepwɨn səməme kamhəmak ia kalapus, mhəuvehi mhəuvei pen ia rəɡi iaruaɡən riti nəɡhɨn nə Julias. In rasori ia naruaɡən me irəha hantret. Kani irəha mə Naruaɡən me səvəi Kiɡ Sisa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_2","074_27_2","ACT","27","2","2","Nɨtətə riti sə ruku pen fwe Antramitiam muvehe mɨnamevən fwe kwopun me fwe Esia. Iahəputə irə mhəier. Iəmə Masetonia riti sə ruku pen ia taon nəha Tesalonaeka ruvehe kɨmaha min. Nəɡhɨn nə Aristakas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_3","074_27_3","ACT","27","3","3","Kɨni rakwakwi irə iahapirapw fwe taon nəha Saeton. Julias rerɨn rəpou tɨ Pol, məseni in ruvarei mətoni in me nepwɨn. Nənə irəha hasitu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_4","074_27_4","ACT","27","4","4","Nəpɨn iahəputə mwi ia nɨtətə səkɨmaha mhəier ia kwopun nəha, iahaiu teɡɨn nɨkare tənə əmwerɨs nəha Saepras, tɨ nəri nə mə nɨmətaɡi raməpwi nɨtətə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_5","074_27_5","ACT","27","5","5","Iahəpi sɨmwɨn ia təsi nəha iruə ia profens mi nəha Silisia mɨne Pamfilia. Kurirə ikɨn iaheiwaiu pehe ia taon nəha Maera ia profens nəha Lisia mhəuvarei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_6","074_27_6","ACT","27","6","6","Ia kwopun nəha iəmə asori səvəi naruaɡən me rətoni nɨtətə riti sə ruku pen fwe Aleksantria mɨnamevən fwe Itali. Nənə ruvei pen kɨmaha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_7","074_27_7","ACT","27","7","7","Nɨtətə nəha ramaiu məru. Nəpɨn rɨpɨk rukurau, nənə iahaməmwur mhapirapw iruə ia taon nəha Nitas. Mətə ia kwopun nəha nɨmətaɡi rɨskai. Ko nɨtətə rɨpkərer mhə. Ro pen iahaiu teɡɨn tənə əmwerɨs nəha Krit, mhəukurau ia poen nəha Salmone. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_8","074_27_8","ACT","27","8","8","Iahəmwur, mhaiu, mhesi pen nɨkare Krit, mhəuvehe ia kwopun riti kani mə Pasis Amasan ipaka tɨ taon nəha Lasea. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_9","074_27_9","ACT","27","9","9","Ia naiuien səkɨmaha iahənouraha raka nəpɨn rɨpɨk. Rɨpko mhə nəpɨn amasan tɨ nɨrɨpɨn penien naiuien səkɨmaha mamhəuvən, tɨ nəri nə mə nəpɨn asori səvəi nəkur Isrel kani mə Nəpɨn Kauvehi Raka Nərəhaien Irəruvəukurau raka. Nəpɨn səvəi nɨmətaɡi ruvəuvehe ipaka. Ro iamɨnhi irə Pol rəɡkiari pen m nərmama, mɨni mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_10","074_27_10","ACT","27","10","10","“Nərman, trɨni mɨnuə saməsuə mamhəuvən, iakətə mə narimnari me rɨpɨk trəmwhenɨmw. Rɨpko mhə kaɡo əpa mɨne nɨtətə, mətə tukouraha mwi nɨmɨruien me səkɨtaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_11","074_27_11","ACT","27","11","11","Mətə iəmə asori səvəi naruaɡən me rɨpkətərɨɡ mhə ia nəɡkiariien səvəi Pol, mətə ramətərɨɡ ia kapten səvəi nɨtətə mɨne iəmə i səvənhi nəha nɨtətə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_12","074_27_12","ACT","27","12","12","Nənə tɨ nəri nə mə rəknekɨn tɨ nɨtətə me mə tuhərer ia pasis nəha ia nəpɨn səvəi nəkwieiien, nərmama me həpɨk ia nɨtətə səkɨmaha hokeikei mə tahəier ia kwopun nəha, mharkut mə ko iaheste Finiks, pasis riti mwi fwe Krit sə raməti pen saotwes mɨne notwes. Həni mə pwəh nɨtətə səkɨmaha rərer afafa fwe ikɨn meste nəpɨn səvəi nəkwieiien rukurau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_13","074_27_13","ACT","27","13","13","Nəpɨn mətaɡi natoɡə rərer, mavən ouihi a, kru me səvəi nɨtətə səkɨmaha həreɡi mə rosi ko haiu mheste Finiks. Ro pen həuvehi utə aean sə hənosə irapw i raməkwtəmhiri nɨtətə. Nənə iahəier, mhaiu parei a, mamhesi pen nɨkare tənə əmwerɨs nəha Krit. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_14","074_27_14","ACT","27","14","14","Mətə rɨpko mhə tui, mətaɡi asori riti kani mə Nɨpərapu rɨskəmter muku parei, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_15","074_27_15","ACT","27","15","15","muəsi nɨtətə, məkəkini nɨpəseɡɨn. Iaharkut mə tahəkəkini nɨtətə, raiu atukwatukw, mətə rəknekɨn. Ro pen iahəpwəh, mhəmak pen ia nɨmətaɡi, mamhəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_16","074_27_16","ACT","27","16","16","Iahəuvən ipaka tɨ tənə əmwerɨs ouihi nəha Kaota, mhaiu teɡɨn. Ia kwopun nəha kru me həmwur mhəuvehi utə kwəti bot səvəi nɨtətə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_17","074_27_17","ACT","27","17","17","Nəpɨn həuvəuvehi utə raka kwəti bot nəha mhəmri amasan, hosə irapw nəkwus rukurau irapw ia nɨtətə mutə pehe ia nɨkaren. Həvi tərini mə trəkwtəmhiri nɨpwrai nɨtətə. Kurirə ikɨn həhekɨr mə nɨmətaɡi trouini ərori pen nɨtətə ia nɨmaha fwe ia kwopun riti kani mə Sirtis. Ro pen həvi əse nivən, mhəmak pen ia nɨmətaɡi mamhəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_18","074_27_18","ACT","27","18","18","Nɨmətaɡi nəha rasori pɨk, mauəsi pɨk kɨmaha. Ro pen rakwakwi irə kru me hənamərarki irapw kaɡo me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_19","074_27_19","ACT","27","19","19","Kɨni neis irə, həuvehi nore nɨtətə me ia rəɡɨnraha, mhərarki irapw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_20","074_27_20","ACT","27","20","20","Ia nəpɨn me rɨpɨk, iahəpkətə mhə meri ia ran mɨne kəməhau me ia nəpɨn. Mətaɡi nəha ramavən a, mamousi kɨmaha. Ro pen iahəreɡi mə na tahemhə pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_21","074_27_21","ACT","27","21","21","Ia nəpɨn nəha tui kwopti, kɨmaha pam iahəpkani mhə nari. Nənə Pol rərer ia nəmrɨmaha mɨni mə, “Nərman, hiəpkətərɨɡ iou. Səpkəpwəh a nəputəien ia nɨtətə i, mhəier ia Krit, ko ramasan. Ko narimnari me həpkərəha mhə, mhəmwhenɨmw iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_22","074_27_22","ACT","27","22","22","Mətə təkwtəkwuni iakani pehe tukumiaha i mə tihəpwəh nehekɨrien. Kɨmiaha riti trɨpkouraha mhə nɨmɨruien səvənhi, mətə nɨtətə a trəmwhenɨmw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_23","074_27_23","ACT","27","23","23","Kumwesən sə iakaməfwaki min in səvənhi iou. Nərineiv ia nəpɨn aɡelo riti səvənhi rier pehe tukw iou, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_24","074_27_24","ACT","27","24","24","mɨni mə, ‘Pol tikəpwəh nehekɨrien. Tikaməkeikei mərer ia nəmri Kiɡ Sisa fwe Rom. Ətə ro. Kumwesən ramasan tukw ik. Truvehimɨru ik kɨmiaha nərmama me pam ia nɨtətə i.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_25","074_27_25","ACT","27","25","25","Ro iamɨnhi irə, nərman, tihəpwəh nehekɨrien. Iakahatətə ia Kumwesən səiou. In truvehimɨru kɨtaha pam i rəmwhen atukwatukw aɡelo nəha səvənhi rɨməni pehe tukw iou i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_26","074_27_26","ACT","27","26","26","Mətə tsaməkeikei mhaiu mhəuvehi pekɨn nɨmaha ia tənə əmwerɨs riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_27","074_27_27","ACT","27","27","27","Nɨmətaɡi asori nəha rousi kɨmaha, məpwi irapw kɨmaha ia nəkwai təsi nəha kani mə Təsi Atrias. Nəpɨn səro fotin irə, ia kurkwai nəpɨn, kru me rerɨnraha rɨrhi mə rosi iahənamuvehe ipaka tɨ tənə riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_28","074_27_28","ACT","27","28","28","Ro pen irəha hosə irapw kwənəkwus riti let raməɡher pen ia nusvenhɨn, mhətoni mə təsi reiwaiu rəmwhen ia toti sefen meta. Həfwini ouihi a, mhosə irapw mwi, mhətoni mə təsi reiwaiu rəmwhen ia twenti eit meta. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_29","074_27_29","ACT","27","29","29","Irəha həhekɨr mə kamo nɨtətə səkɨmaha rouini ərori pen ia nɨmaha riti. Ro iamɨnhi irə həuvən fwe kurirə ia nɨtətə, mhosə irapw aean kefə tuhəvi tərini nɨtətə, mamhəfwaki mə trɨran akwauakw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_30","074_27_30","ACT","27","30","30","Ia nəpɨn nəha kru me hokeikei mə tuhəivə raka ia nɨtətə mhap. Harhɨr irapw kwəti bot ia təsi, mamheikuə mə tuhəuvən fwe nɨpəseɡi nɨtətə, mhosə irapw aean me nepwɨn mwi tuhəvi tərini nɨtətə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_31","074_27_31","ACT","27","31","31","Mətə Pol rɨni pen tɨ iəmə asori səvəi naruaɡən me mɨne naruaɡən me səvənhi mə, “Nəmə me nəha tuhamo a ia nəkwai nɨtətə. Kamo Kumwesən trɨpkuvehimɨru mhə kɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_32","074_27_32","ACT","27","32","32","Ro iamɨnhi irə naruaɡən me həuvən mhərai əmwesi nəkwus me səvəi kwəti bot, mharaka irə ramevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_33","074_27_33","ACT","27","33","33","Ipaka rɨnamran, Pol raməkeikei mɨnraha mə tuhani nari, mamɨni mə, “Ipwet səneste nəpɨn fotin, mətə kɨmiaha hiəpkani mhə ihi nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_34","074_27_34","ACT","27","34","34","Ro iamɨnhi irə iakani pehe tukumiaha i mə tihaməkeikei mhani nari, pwəh rasitu ia kɨmiaha. Kɨmiaha riti trɨpkemhə mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_35","074_27_35","ACT","27","35","35","Pol rɨni iamɨnhi irə, nənə mərer ia nəmrɨnraha, muvehi bred, məfwaki mɨni vivi Kumwesən tukwe, məkwsen, mɨnaməni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_36","074_27_36","ACT","27","36","36","Nənə irəha hətoni, hənaməpwəh nehekɨrien. Irəha pam mwi hənamani nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_37","074_27_37","ACT","27","37","37","(Kɨmaha pam tu-hantret-sefenti-sikis nərmama ia nəkwai nɨtətə nəha.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_38","074_27_38","ACT","27","38","38","Nəpɨn hani nari nəmwhen, həuvehi pak flaoa me fwe ia nəkwai nɨtətə, mhərarki irapw fwe ia təmwei təsi mə tuho nɨtətə rəruvərevə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_39","074_27_39","ACT","27","39","39","Nəpɨn rɨnamran, kru me həti pen mhətoni tənə riti. Həreirei mə nəfe nəha tənə, mətə hətə pasis riti nɨpəkɨr fwe ikɨn. Nənə hənuə ko həuvehi nɨtətə, mhəuvarei fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_40","074_27_40","ACT","27","40","40","Ro pen hərai əmwesi raka nəkwus ia aean me səməme kamhəvi tərini nɨtətə, həmwhenɨmw. Həfi raka kwənəkwus ia niveiə mi sə krouəkəkini nɨtətə. Həvi nivən fwe ia nɨpəseɡi nɨtətə, rutə mə nɨmətaɡi trəkure irə. Nənə iahənamuvən mə tahəuvarei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_41","074_27_41","ACT","27","41","41","Mətə iahəuvən ia kwopun rəkwətə ikɨn, mhəuvehi pekɨn nɨmaha. Nɨpəseɡi nɨtətə rəkəkir pen əknekɨn ia nɨmaha. Kurirə irə təsi rɨnaməpwi ərori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_42","074_27_42","ACT","27","42","42","Ia nəpɨn nəha naruaɡən me kamhərai sun mə tuhousi əpune nərmama me səməme hamarə ia kalapus. Kamo heiai mhəuvarei mhap. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_43","074_27_43","ACT","27","43","43","Mətə iəmə asori səvəi naruaɡən me rokeikei mə truvehimɨru Pol. Ro pen rɨnise nətərɨɡien səvəi naruaɡən me, marə mɨni pen tɨ nərmama səməme həukurən neiaiien mə tuhəivə irapw, mheiai, mhəuvarei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC27_44","074_27_44","ACT","27","44","44","Səməme heiai mhəreirei, irəha tuhəkurirə, mheiai pen ia nɨpərpəri timpa mɨne nore nɨtətə me nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_1","074_28_1","ACT","28","1","1","Nəpɨn kɨmaha iahəuvarei amasan a, iahəreɡi mə tənə nəha nəɡhɨn nə Molta. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_2","074_28_2","ACT","28","2","2","Nəkur Molta hamasitu asori ia kɨmaha. Irəha həse napw, mamhəni pehe tukumaha pam i mə tahəuvən mhərhiəpw irə, tɨ nəri nə mə nesən ramauər, nəkwieiien rasori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_3","074_28_3","ACT","28","3","3","Ia nəpɨn nəha Pol ruvehi kuse nei mhiə, mousə pen ia napw. Snek riti sə ramahi əpune iərmama rɨreɡi nəpnəpanien, rier irapw fwe ia kuse nei nəha, mahi rəɡi Pol. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_4","074_28_4","ACT","28","4","4","Nəpɨn nəkur Molta hətoni snek nəha raməɡher pen ia rəɡɨn, həni pen tɨ nirəha me i mə, “Hətə ro. Rosi iəmə nəha in iəmə sə ramousi əpune iərmama. Pərhien in rousari mukurau ia təsi asori, mətə kumwesən me ko həpkəseni mhə in rɨmɨru.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_5","074_28_5","ACT","28","5","5","Mətə Pol rouniətukus pen snek nəha ia napw, mɨreɡi ramasan a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_6","074_28_6","ACT","28","6","6","Nəkur Molta kamhərer mamheitenhi mə rəɡi Pol trəsisi uə Pol trɨmwei memhə təkwtəkwuni. Hərer əpwəmwɨs mamheitenhi, mətə həpkətə mhə nari riti sə rərəha ro Pol. Ro pen irəha harə mhərari ia nətərɨɡien səvənraha, mhəni mwi mə, “Kumwesən riti nəha!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_7","074_28_7","ACT","28","7","7","Kwopun nəha iahəuvarei ikɨn ipaka tɨ tɨprənə səvəi iərmama riti nəɡhɨn nə Puplias. In iəmə asori səvəi nərmama me ia tənə əmwerɨs nəha Molta. In ramasan tukumaha, miri kɨmaha mevən fwe imwəni, mamətui amasan tukumaha meste nəpɨn kahar. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_8","074_28_8","ACT","28","8","8","Ia nəpɨn nəha tata səvəi Puplias ramapri a ia nɨməhan səvənhi, mɨreɡi rərəha, maməkwiei fifa, mamaiu netə. Mətə Pol ruvnimwə pehe, məmrutə rəɡɨn mi irə, məfwaki, in ruvehe məsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_9","074_28_9","ACT","28","9","9","Kurirə irə nəkur Molta me pam səməme nemhəien rarə ia nirəha, irəha mwi həuvehe tɨ Pol, nənə in ro irəha həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_10","074_28_10","ACT","28","10","10","Irəha həsiai kɨmaha, mhəuvei pehe narimnari me rɨpɨk m kɨmaha. Nəpɨn iahənaməpnəpenə irə mə tahəputə ia nɨtətə riti mhəier ia kwopun nəha, nəfe nəɡhɨn riwən təni kɨmaha, nəkur Molta həuvehi, mhəmri pen ia nəkwai nɨtətə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_11","074_28_11","ACT","28","11","11","Kɨmaha iahəuvehi məkwə kahar fwe Molta. Kurirə irə iahəputə ia nɨtətə riti sə rɨnərkwafə fwe ikɨn meste nəpɨn səvəi nəkwieiien ruvehe mukurau. Nɨtətə nəha ruku pen fwe Aleksantria. Kɨməseɡi pen nəɡhɨn nə mə Kasto mɨne Polakis kumwesən kəru irau mwirmwir mi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_12","074_28_12","ACT","28","12","12","Iahəputə ia nɨtətə nəha mhəier mhəuvən mhapirapw fwe taon nəha Saerakus, nənə mhəuvehi nəpɨn kahar fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_13","074_28_13","ACT","28","13","13","Nənə mhəier mwi, mhəuvən mhapirapw fwe taon nəha Rejiam. Kɨni rakwakwi irə, mətaɡi uritoɡə rɨskəmter, nənə iahərɨpɨn mamhəuvən. Nəpɨn kəru rukurau, nənə iahapirapw ia taon nəha Puteoli. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_14","074_28_14","ACT","28","14","14","Ia kwopun nəha kɨmaha iahətoni piəvɨtaha me nepwɨn. Həres pehe kɨmaha i mə tuharə kɨmaha mɨnraha səvəi nəfwakiien kuatia. Kurirə irə iahavən mənamhəuvən fwe ia Rom. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_15","074_28_15","ACT","28","15","15","Piəvtaha me fwe Rom, nəpɨn həreɡi mə kɨmaha iahənamuvehe, həier, mhəuvehe tukumaha, mheste maket səvəi Apias mɨne kwopun nəha kɨno nimwə kahar ikɨn kamərəku pen kamapri irə. Nəpɨn Pol rətoni irəha, rɨni tanak tɨ Kumwesən. Rerɨn raɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_16","074_28_16","ACT","28","16","16","Iahəuvən mhapirapw fwe Rom, nənə kəseni Pol ramarə in əpa irau iaruaɡən kuatia sə ramətui tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_17","074_28_17","ACT","28","17","17","Nəpɨn kahar rukurau, Pol rəkwein nəmə asori me səvəi nəkur Isrel me fwe Rom mə tuhəuvehe. Irəha həuvehe, mhousəsɨmwɨn irəha me, nənə Pol rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Piak me, iou iapko mhə nari riti, mouraha kɨtaha nəkur Isrel, uə iapko mhə nari riti, mouraha narəien səkɨtaha sə kaha kupwən me həməuvei pehe. Mətə irəha fwe Jerusalem həkwtəmhiri iou, mhəuvei pen iou ia rəɡi nəkur Rom. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_18","074_28_18","ACT","28","18","18","Nəpɨn nəkur Rom me nəha hənəres raka iou nəresien me rɨpɨk, hənuə tuhəfi raka rəɡɨnraha ia nirak, tɨ nəri nə mə həpkətə mhə nari riti iakɨno rərəha tuhousi əpune iou tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_19","074_28_19","ACT","28","19","19","Mətə nəkur Isrel həni mə rekəm. Nənə iakreɡi mə noien nəha səvənraha raməkeikei miou. Iakəres pen iəmə asori səvəi nəkur Rom mə ko in rəseni iou iakuvehe i pwəh Kiɡ Sisa rəkiri nəɡkiariien səiou. Iakəres pen iamɨnhi, mətə səiou riti nəɡkiariien riwən takɨni muəsi nəkur imwak me i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_20","074_28_20","ACT","28","20","20","Kɨno iamɨnhi irə ia nirak. Ro pen iakəres mə takətə kɨmiaha ipwet, məɡkiari m kɨmiaha. Iakuə takɨni sas pehe tukumiaha i mə hənərihi iou ia jen i tɨ Kristo, iəmə nəha kɨtaha nəkur Isrel saməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨtaha irə mə truvehe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_21","074_28_21","ACT","28","21","21","Pol rɨni pen pam, nənə irəha həni pen tukwe in mə, “Kɨmaha iahəpkuvehi mhə nəkukuə me nepwɨn sə nəkur Jutia həmərai, mhərhi pehe i tɨ nɨniien ik. Piəvtaha me nepwɨn həiwən həuku pen fwe ikɨn, mhəuvehe, mhəvisau pehe ik uə həməni ərəha ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_22","074_28_22","ACT","28","22","22","Mətə kɨmaha iahokeikei mə tahəreɡi nətərɨɡien səim, tɨ nəri nə mə iahəukurən mə ia kwopun me pam kamhəni ərəha kuse nəfwakiien nəha kamɨni mə Suatuk səvəi Iesu.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_23","074_28_23","ACT","28","23","23","Ro iamɨnhi irə irəha Pol hərkwəpɨn. Nənə ia nəpɨn nəha nəkur Isrel həpɨk həuvehe tɨ Pol ia nimwə nəha ramarə ikɨn. Nənə in rəɡkiari mɨnraha nəpɨn pekɨn. In raməvsini Loa səvəi Moses mɨne nəkukuə me səvəi profet kupwən me, maməɡkiari ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə, mamousari mə tro irəha hətoni mə pərhien Iesu in Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_24","074_28_24","ACT","28","24","24","Irəha me nepwɨn həni nɨpərhienien ia nəfe Pol rani, mətə nepwɨn həpkɨni mhə nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_25","074_28_25","ACT","28","25","25","Nənə tɨ nəri nə mə nətərɨɡien səvənraha rɨpkuvehe mhə mo kuatia, irəha həpwəh mənamhəuvən. Nəɡkiariien sampam Pol rɨni pen tɨ nirəha i, in i mə, “Nəɡkiariien sə Nənɨmwɨn Ikinan rɨməuvei pen m Profet Aesea fwe kupwən mə trɨni irapw tɨ kaha kupwən me səkɨmiaha in ratukwatukw a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_26","074_28_26","ACT","28","26","26","Kumwesən rɨməni pen tɨ profet i mɨnuə: ‘Evən mɨni irapw tɨ nərmama me i, mə iou Kumwesən iakamɨni mə, Tihəreɡi, mhəreɡi, mhəreɡi, mətə tɨ nəpɨn riti tihəpkreɡi sas mhə. Tihətoni, mhətoni, mhətoni, mətə tɨ nəpɨn riti tihəpkətə sas mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_27","074_28_27","ACT","28","27","27","Tro iamɨnhi irə, tɨ nəri nə mə reri nərmama me i ruvəskai raka. Hənəsisəɡ raka ia nəkwəreɡɨnraha mɨne nənimenraha. Mətə trɨni mɨnuə həpwəh noien iamɨnha irə, nəfe nəɡhɨn tuhəukurən nətoniien ia nənimenraha nənə mhəreɡi ia nəkwəreɡɨnraha, uə tuhəukurən ia rerɨnraha, nənə mhərari mhəuvehe tukw iou, nənə tako irəha həuvehe mhəsanɨn.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_28","074_28_28","ACT","28","28","28","Pol rarə mɨni mwi mə, “Kɨmiaha tihaməkeikei mhəukurən nəri. Kumwesən rauvehimɨru nərmama me səməme kamhəni nɨpərhienien ia Iesu. Nəɡkiariien sə raməvisau irapw i ruvavən raka tɨ nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Irəha tuhətərɨɡ irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_29","074_28_29","ACT","28","29","30","Pol rarə fwe ikɨn nuk kəru ia nimwə riti sə ramərəku pen, mamapri irə, maməsevər ia nimwə səvənhi tɨ nərmama me pam səməme haməuvehe tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("AC28_31","074_28_31","ACT","28","31","31","In raməvisau irapw nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə, mamahatən nərmama ia nəɡkiariien amasan səvəi Iesu Kristo, Iərɨmənu səkɨtaha. Nəpɨn Pol raməɡkiari, in rɨpkhekɨr mhə. Iərmama riti riwən rɨnise in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_1","075_1_1","ROM","1","1","1","Iou Pol. Iou iərmama riti sə iakamo tukwini nari m Iesu Kristo. Kumwesən rɨnəkwein iou mə aposol, nənə məmri karen iou mə iou iərmama takəvisau irapw nəɡkiariien amasan səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_2","075_1_2","ROM","1","2","2","Nəɡkiariien amasan i, in ruvəni raka tui ia nəɡkiariien me səvəi profet me səvənhi səməme kamharə ia Nəkukuə Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_3","075_1_3","ROM","1","3","4","Nəɡkiariien amasan nəha raməɡkiari ia Tɨni, in nəha Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha. In rɨməuvehe iərmama riti rɨməuku pen ia kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt. In rɨmamhə nənə Kumwesən rahatən mə in Tɨni atukwatukw nəpɨn ro in rətui mwi ia nemhəien səvənhi ia nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_5","075_1_5","ROM","1","5","5","Ia Kristo, Kumwesən ro ramasan m kɨmaha, muvehi pehe wok amasan m kɨmaha mə kɨmaha aposol me. Rɨməuvei pehe wok i m kɨmaha mə tahəkwein ia nərmama ia tənəmtənə me pam mə tuhəni nɨpərhienien irə, mho nəkwan. Nənə nəpɨn irəha kamho iamɨnha irə, mamhəuvehi utə nəɡhi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_6","075_1_6","ROM","1","6","6","Wok i rɨneste kɨmiaha mwi. Kɨmiaha nərmama Kumwesən rɨnəkwein ia kɨmiaha mə kɨmiaha səvəi Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_7","075_1_7","ROM","1","7","7","Nəkukuə i rauvehe tukumiaha pam fwe taon nəha Rom. Kumwesən rokeikei kɨmiaha, məkwein kɨmiaha mə kɨmiaha nərmama ikinan me səvənhi. Pwəh Kumwesən tata səkɨtaha, mɨne Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha trouəriari pehe namasanien mɨne nəmərinuien m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_8","075_1_8","ROM","1","8","8","Kurirə iakəɡkiari iakuə ia nəɡhi Iesu Kristo takɨni vivi Kumwesən səiou tukumiaha pam tɨ nəri nə mə nərmama ia tənəmtənə me pam kamhəreɡi nəvisauien ia nahatətəien səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_9","075_1_9","ROM","1","9","9","Kumwesən sə iakamo tukwini nari min ia rerɨk pam tɨ nɨni irapwien nəɡkiariien amasan səvəi Tɨni, in rɨnətə raka noien səiou mukurən mə ia nəpɨn me pam iakani kɨmiaha ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_10","075_1_10","ROM","1","10","10","ia nəfwakiien me səiou. Iakaməres mə trɨni mɨnuə nətərɨɡien pərhien səvəi Kumwesən, in trəsevər ia suatuk riti pwəh iakuvehe mətoni kɨmiaha rəmwhen iakɨneitenhi tui mə tako. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_11","075_1_11","ROM","1","11","11","Iakokeikei pɨk mə takuvehe mətoni kɨmiaha muvehi pehe nasituien riti səvəi Nənɨmwɨn Ikinan pwəh rərpwi əknekɨn mwi kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_12","075_1_12","ROM","1","12","12","Nɨpwrai nəɡkiariien i mə nahatətəien səkɨmiaha rukurən nasituien ia nirak nənə səiou mwi rukurən nasituien ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_13","075_1_13","ROM","1","13","13","Piak me ramasan mə tihəukurən mə nəpɨn rɨpɨk rerɨk ramrhi mə takuvehe məti pehe ia kɨmiaha, mətə nəpɨn me pam narimnari me rɨpɨk raməsisəɡ iou tɨ nuveheien. Iakokeikei mə wok səiou trukuə mo kwənkwan ia nɨmɨruien səkɨmiaha rəmwhen ia nɨmɨruien səvəi nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel ia kwopun me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_14","075_1_14","ROM","1","14","14","Iou iərmama riti sə takaməkeikei məvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Kumwesən m nərmama me pam, nərmama səməme həukurən nəɡkiariien səvəi nəkur Kris mɨne noien səvənraha, mɨne nərmama səməme irəha həreirei, mɨne səməme irəha həukurən amasan nari, mɨne səməme həpwəh nukurən amasanien nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_15","075_1_15","ROM","1","15","15","Ro iamɨnhi irə iakokeikei pɨk mə takəvisau irapw mwi nəɡkiariien amasan səvəi Kumwesən m kɨmiaha fwe taon nəha Rom. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_16","075_1_16","ROM","1","16","16","Iakaməɡkiari iamɨnhi irə iou iapkaurɨs anan mhə tɨ nəɡkiariien amasan nəha tɨ nəri nə mə nəɡkiariien amasan nəha in nɨskaiien səvəi Kumwesən tɨ nuvehimɨruien nərmama me pam səməme kamhəni nɨpərhienien irə, rɨməkupwən muvehe tɨ nəkur Isrel, kurirə revən tɨ nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_17","075_1_17","ROM","1","17","17","Ia nəɡkiariien amasan səvənhi, Kumwesən ramo nərmama kamhətoni suatuk sə in rɨnəmri irəha tuhesi pen tro irəha hatukwatukw ia nənimen. Suatuk nəha in nahatətəien fwe nukunen mamevən meste nəkrəkwerɨn sampam. Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Iərmama sə ratukwatukw ia nəmri Kumwesən ia nahatətəien səvənhi, in truvehi nɨmɨruien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_18","075_1_18","ROM","1","18","18","Kumwesən fwe ia neiai ramo nərmama kamhətoni mə niemaha raməpi pɨk in. In ramərpwɨn noien ərəha me pam səvəi nərmama səməme kamhərui nəkwan mamhərer tukuahaɡ ia nɨpərhienien səvənhi ia noien ərəha me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_19","075_1_19","ROM","1","19","19","In ramərpwɨn noien ərəha me səvənraha tɨ nəri nə mə irəha həukurən nətoni atukwatukwien narimnari me pam səməme nərmama həukurən nətoniien Kumwesən irə. Kamho iamɨnha irə tɨ nəri nə mə Kumwesən atukw rɨnahatən atukwatukw irəha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_20","075_1_20","ROM","1","20","20","Fwe nukune narəien muvehe meste pehe ipwet mɨne nərmama me pam həukurən nətoniien ia nənimenraha narimnari me səməme Kumwesən rɨno ia neiai mɨne tɨprənə, nənə ro iamɨnhi irə nəri auər a mə irəha ko həpkətoni mhə Kumwesən ia nənimenraha, mətə həukurən nətoniien ia narimnari me nəha mə nɨskaiien səvənhi ramevən a mɨpko mhə sampam mɨne nɨpərhienien mə in Kumwesən. Ro iamɨnhi irə nəɡkiariien riti riwən ko irəha həni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_21","075_1_21","ROM","1","21","21","Irəha həuvəukurən raka Kumwesən, mətə həpwəh nuvehi utəien nəɡhɨn mə in Kumwesən, nənə mhəpwəh nɨniien tanak tukwe in. Mətə rerɨnraha ruvehe mɨpkrhi amasan mhə nari, nənə nətərɨɡien səvənraha ruvehe mɨreirei nari rəmwhen mə kamharə ia nəpitəvien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_22","075_1_22","ROM","1","22","22","Irəha kamhəni mə həukurən nari, mətə irəha həreirei nari, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_23","075_1_23","ROM","1","23","23","mhənəpwəh nəfwakiien m Kumwesən asori sə trɨpkemhə mhə ia nəpɨn riti, nənə mhəuvən mhəfwaki pen m nənɨmwi nari me səməme həmwhen ia iərmama sə tremhə, uə menu me, uə nərimɨru me səməme kamhavən uə kamhərkou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_24","075_1_24","ROM","1","24","24","Ro iamɨnhi irə Kumwesən rəpwəh irəha, məseni irəha mə irəha tuhamesi pen a noien ərəha me səməme rerɨnraha rokeikei pɨk mə tuho. Ro pen irəha kamho ia nirəha me noien me ia nɨpwranraha sə ro a naurɨsien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_25","075_1_25","ROM","1","25","25","Irəha hənəpwəh nɨpərhienien səvəi Kumwesən, mhəkwtəmhiri neikuəien, nənə mamhəfwaki pen m narimnari me səməme Kumwesən rɨno ia neiai mɨne tɨprənə, mamho tukwini nari mɨnraha, mətə həpwəh nəfwakiien m Kumwesən sə rɨno neiai mɨne tɨprənə, mhəpwəh no tukwiniien nari min. In nə Kumwesən sə kaməɡnəɡɨni rerɨn in. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_26","075_1_26","ROM","1","26","26","Tɨ noien nəha irəha kamho, Kumwesən rəpwəh irəha, məseni irəha mə irəha tuhamesi pen a noien ərəha me səməme rerɨnraha rokeikei pɨk mə tuho sə ro a naurɨsien. Ro iamɨnhi irə nɨpran me nepwɨn səvənraha kamhəpwəh noien i ratukwatukw, noien sə pran ramesi pen iərman səvənhi, nənə mhəuvən mamho noien i rɨpkatukwatukw mhə, noien sə pran ramiri pran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_27","075_1_27","ROM","1","27","27","Ia noien a mwi nəha, nərman me nepwɨn səvənraha kamhəpwəh noien i ratukwatukw, noien sə iərman ramiri pran səvənhi, nənə mhəuvən rerɨnraha ramevən pɨk ia nirəha me. Nərman kamho noien me nepwɨn ia nirəha me sə ro a naurɨsien. Mətə Kumwesən ruvəuvei pen raka nərpwɨnien mɨnraha resi pen atukwatukw noien ərəha me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_28","075_1_28","ROM","1","28","28","Tɨ nəri nə mə nərmama həpkokeikei mhə mə tuhəukurən Kumwesən, in rəpwəh irəha, məseni irəha mə irəha tuhamesi pen a nətərɨɡien ikou me səvənraha, mamho noien me həpwəh nəmwhenien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_29","075_1_29","ROM","1","29","29","Rerɨnraha rukuər ia noien ərəha mɨne noien ourour me pam. Irəha kamhəpwtɨɡ tɨ nautə səvənraha, mamhəmwəki nərmama. Rerɨnraha rukuər ia nakresien, nousi əpuneien iərmama, nəvisəien, neikuəien, mɨne nətuiien suatuk tɨ nourahaien iərmama. Irəha kamhəni nɨkare nərmama, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_30","075_1_30","ROM","1","30","30","mamhouraha nəɡhi nərmama ia neikuəien me. Irəha kamhəmwəki Kumwesən. Irəha kamhəkwaɡ raka ia nəɡkiariien, mamhəfiəutə ia nirəha, mamhərpwi irəha ia nəpɨn me. Irəha kamhətui suatuk tɨ noien noien ərəha me səməme nərmama həpwəh ihi nukurənien. Irəha kamhərui nəkwai tata mɨne mama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_31","075_1_31","ROM","1","31","31","Ia rerɨnraha irəha həreirei nari. Irəha kamhətefi nəɡkiariien me səvənraha. Nokeikeiien səvənraha riwən tɨ iərmama. Irəha həpwəh nətərɨɡien nasəkien səvəi nərmama tɨ nasituien ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM1_32","075_1_32","ROM","1","32","32","Irəha həuvəukurən raka mə nəɡkiariien atukwatukw səvəi Kumwesən rani mə nərmama səməme kamho noien me i iamɨnha irə tuhaməkeikei mhemhə, mətə irəha kamhəmwur pen ia noien me nəha. Rɨpko mhə noien əpa nəha irəha kamho, mətə kamhəseni mwi nərmama me səməme kamho noien me nəha mə ramasan a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_1","075_2_1","ROM","2","1","1","Ro pen nəri auər a mə ik nəfe iərmama, ikamo noien riti rəpwəh nəmwhenien nəpɨn ikaməkiri noien səvəi iərməpə. Trɨni mɨnuə ikɨni pen tɨ iərmama riti mə səvənhi noien rərəha, mətə ia nəɡkiariien nəha ikani ikamousi atukw a ik. Ik nə iərmama sə ikaməkiri noien səvənhi, mətə ik mwi ikamo noien ərəha rəmwhen irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_2","075_2_2","ROM","2","2","2","Kɨtaha səukurən mə Kumwesən ramo noien sə ratukwatukw a nəpɨn ramərpwɨn noien ərəha me səvəi nərmama sə ro me iamɨnha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_3","075_2_3","ROM","2","3","3","Ik sə ikaməkiri noien səvəi nərməpə, nətərɨɡien səim rəfo? Mə ik mwi ikamo noien ərəha me nəha irəha kamho, nəpɨn Kumwesən trəkiri noien ərəha me səim ko ikap raka irə? Rekəm! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_4","075_2_4","ROM","2","4","4","Uə rosi ikamətə ərəha noien i sə Kumwesən ramo ia niram uə? In ramo ramasan pɨk tukw ik, nənə məpwəh nəmwəki akwauakwien ik, nətərɨɡien səvənhi rəpwəmwɨs tukw ik. Ikukurən uə rekəm mə ramo noien amasan me mik mə noien nəha triri pen ik ikevən məpwəh noien ərəha me səim mɨrərɨɡ ia rerɨm? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_5","075_2_5","ROM","2","5","5","Mətə tɨ nəri nə mə kəmkapwə rɨskai, ikəpwəh narakaien ia noien ərəha me səim mɨrərɨɡ ia rerɨm. Nənə ro iamɨnhi irə ikamoeite niemaha sə tukuvei pehe mik ia nəpɨn səvəi niemaha. Ia nəpɨn nəha Kumwesən tro nərmama hətoni nəkiriien səvənhi sə ratukwatukw, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_6","075_2_6","ROM","2","6","6","tɨ nəri nə mə in trərəku nərmama kuatia kuatia resi pen nəfe noien me həno. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_7","075_2_7","ROM","2","7","7","Nərmama me səməme kamhərer əknekɨn tɨ noien noien amasan ia nəpɨn me mə tuhəuvehi nəɡnəɡɨniien, mɨne nɨsiaiien, mɨne nɨmɨruien i nemhəien riwən irə, Kumwesən truvei pen nɨmɨruien rerɨn mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_8","075_2_8","ROM","2","8","8","Mətə nərmama me səməme kamho a nari rerɨnraha rokeikei, nənə, mamhəuvei pen təkutanraha m nɨpərhienien, mamhesi pen a noien ərəha me, Kumwesən truvei pen niemaha asori səvənhi mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_9","075_2_9","ROM","2","9","9","Nərmama me pam səməme kamho noien ərəha, Kumwesən tro nəmisəien mɨnraha, mo nəknekɨnien mɨnraha, trukupwən ia nəkur Isrel kurirə nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_10","075_2_10","ROM","2","10","10","Mətə nərmama me pam səməme kamho noien amasan, Kumwesən truvei pen nəɡnəɡɨniien, mɨne nɨsiaien, mɨne nəmərinuien mɨnraha, trukupwən ia nəkur Isrel, kurirə nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_11","075_2_11","ROM","2","11","11","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Kumwesən tro rəmnəmwhen pam ia nərmama me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_12","075_2_12","ROM","2","12","12","In trərpwɨn noien ərəha me səvəi nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel nəri auər a həpkuvehi mhə Loa səvəi Moses. Nənə nəkur Isrel me kamhəuvehi Loa nəha, Kumwesən trəkiri noien me səvənraha ia nəɡkiariien səvəi Loa nəha, nənə mərpwɨn noien ərəha me səvənraha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_13","075_2_13","ROM","2","13","13","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə rɨpko mhə nərmama səməme kamhəreɡi Loa nəha irəha nə hatukwatukw ia nəmri Kumwesən, mətə nərmama me səməme kamho nəri Loa nəha rani, irəha nəha Kumwesən trɨni irapw mə irəha hatukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_14","075_2_14","ROM","2","14","14","Nɨpərhienien nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel irəha həpwəh nuvehiien Loa səvəi Moses, mətə nəpɨn me nepwɨn irəha kamhesi pen a nətərɨɡien səvənraha, mamho nəri sə ratukwatukw rəmwhen a ia Loa nəha rani. Irəha həmwhen ia loa riti ramiri atukw a irəha, nəri auər a irəha həpkuvehi mhə Loa nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_15","075_2_15","ROM","2","15","15","Noien səvənraha ramahatən pen mə nɨpwrai Loa nəha ikɨn kɨmərai pen raməmak ia rerɨnraha tɨ nəri nə mə nəpɨn nepwɨn irəha həreɡi pen fwe ia rerɨnraha mə həno noien ərəha, nəpɨn nepwɨn mwi mə həno noien amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_16","075_2_16","ROM","2","16","16","Irəha tuhəreɡi pen nəri me i iamɨnha irə fwe ia rerɨnraha ia nəpɨn nəha Kumwesən trəseni Iesu Kristo irə mə trəkiri nətərɨɡien me səvəi nərmama, nətərɨɡien me səməme kamhərkwafə. Nəɡkiariien i ramesi pen nəɡkiariien amasan sə iakaməvisau irapw i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_17","075_2_17","ROM","2","17","17","Mətə mə ik iərmama riti nə ikani mə ik iəmə Isrel rəfo ia niram? Ik ikətɨɡite ia Loa səvəi Moses, maməfiəutə ik mə ik ikukurən Kumwesən, nənə in rukurən ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_18","075_2_18","ROM","2","18","18","Ik ikani mə ikuvəukurən raka nəfe Kumwesən rokeikei mə tiko, nənə, mukurən suatuk sə ratukwatukw amasan tɨ nəri nə mə Loa nəha rɨnahatən ik irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_19","075_2_19","ROM","2","19","19","Ikani mə ik iərmama ikamiri nərmama me səməme nənimenraha rɨfwə, nənə maməhiəpwɨn suatuk səvəi nərmama səməme kamhavən ia kwopun rɨpitəv ikɨn, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_20","075_2_20","ROM","2","20","20","nənə mamahatən nərmama me səməme həreirei nari mɨne nəkwərhakwərha me. Ik ikani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə ikauvehi Loa sə nukurənien mɨne nɨpərhienien me pam kamharə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_21","075_2_21","ROM","2","21","21","Ik ikamahatən nərmama əpə me, mətə rəfo ipkahatən atukw a mhə ik? Ikamahatən nərmama me mə irəha tuhəpwəh nakresien, mətə ikamakres uə rekəm? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_22","075_2_22","ROM","2","22","22","Ikamahatən nərmama me mə irəha tuhəpwəh nakresien pran səvəi iərməpə, mətə ikamakres pran səvəi iərməpə uə rekəm? Ikaməmwəki nənɨmwi nari me səməme kaməfwaki pen mɨnraha, mətə ikamakres ia narimnari me ia nimwəfwaki me səvəi nənɨmwi nari me nəha uə rekəm? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_23","075_2_23","ROM","2","23","23","Ikaməfiəutə ik ia Loa səvəi Moses, mətə ikamərui Loa nəha mamouraha nəɡhi Kumwesən uə rekəm? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_24","075_2_24","ROM","2","24","24","Ouəh, ikamo noien ərəha me pam nəha. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel kamhəni ərəha nəɡhi Kumwesən tɨ noien ərəha me səkɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_25","075_2_25","ROM","2","25","25","Ik iəmə Isrel, trɨni mɨnuə ikamesi pen Loa səvəi Moses, noien nəha kɨno ia niram kuvehi ninhum mik tɨ Loa nəha rukurən nasituien ia niram. Mətə mə ikamərui Loa nəha, nənə rəmwhen a mə kəpwəh nuvehiien ninhum mik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_26","075_2_26","ROM","2","26","26","Ia noien a mwi nəha, iərmama riti rɨpko mhə in iəmə Isrel, kəpwəh nuvehiien ninhum min, mətə ramesi pen narimnari me səməme Loa nəha rani, Kumwesən trətoni mə kuvəuvehi raka ninhum min, nənə in iərmama səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_27","075_2_27","ROM","2","27","27","Iərmama sə rɨpko mhə in iəmə Isrel, kəpwəh nuvehiien ninhum min, mətə ramesi pen Loa nəha, in trəkiri ik mə noien səim rərəha. Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəri auər a mə ik ikauvehi Loa sə kɨmərai, nənə kuvehi ninhum mik, mətə ikamərui Loa nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_28","075_2_28","ROM","2","28","28","Iərmama i in iəmə Isrel ia nɨpwran iruə rɨpko mhə in iəmə Isrel pərhien, nənə, noien pərhien səvəi nuvehiien ninhum m iərmama rɨpko mhə in nari riti sə kamo ia nɨpwrai iərmama iruə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM2_29","075_2_29","ROM","2","29","29","Mətə iərmama i in iəmə Isrel pərhien ia rerɨn in iəmə Isrel. Nənə noien pərhien səvəi nuvehiien ninhum m iərmama, in nari riti raməmak ia reri iərmama Nənɨmwɨn Ikinan ramo, mətə rɨpko mhə Loa ramo. Nənə rɨpko mhə nərmama kamhəɡnəɡɨni iərmama nəha, mətə Kumwesən əpa raməɡnəɡɨni in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_1","075_3_1","ROM","3","1","1","Mə ro iamɨnhi irə, rəfo noien nəha ramasan mə iərmama riti in iəmə Isrel? Uə rəfo noien nəha ramasan mə kuvehi ninhum min? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_2","075_3_2","ROM","3","2","2","Trɨni mɨnuə iərmama riti in iəmə Isrel ramasan pɨk anan. Nəri sə ramasan mukupwən, nəkur Isrel irəha nə nərmama Kumwesən rɨnəmri pen nəɡkiariien səvənhi ia rəɡɨnraha mə tuhətui amasan tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_3","075_3_3","ROM","3","3","3","Nɨpərhienien irəha me nepwɨn həpwəh nɨniien nɨpərhienien ia nəɡkiariien nəha, mətə noien nəha irəha həno, mhəpwəh nɨniien nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvənhi, ko rɨpkɨnise mhə ia Kumwesən mə trəpwəh noien nəɡkiariien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_4","075_3_4","ROM","3","4","4","Rekəm! Nəri auər a nərmama me pam ia tɨprənə kamheikuə, mətə Kumwesən rɨpkeikuə mhə. Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan raməɡkiari ia Kumwesən mani mɨnuə: “Nəpɨn ikaməɡkiari, nəɡkiariien səim trahatən mə ik ikatukwatukw. Nəpɨn nərmama tuhəkiri noien me səim, mhəni mə ikɨno noien ərəha me, mətə ik tikəsisəɡ ia tərhunraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_5","075_3_5","ROM","3","5","5","Mətə mə noien ərəha səkɨtaha ramahatən pen mə Kumwesən ramo noien atukwatukw ia nəpɨn me nənə kɨtaha tsəfni irə? Rɨpkatukwatukw mhə trɨni mɨnuə Kumwesən ruvei pehe niemaha m kɨtaha? Iakaməres iamɨnha irə mamesi pen nətərɨɡien səvəi nərmama nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_6","075_3_6","ROM","3","6","6","Mətə nətərɨɡien nəha rɨpkatukwatukw mhə. Trɨni mɨnuə nətərɨɡien nəha ro nɨpərhienien, nənə Kumwesən trəfəkiri nərmama ia tɨprənə tɨ noien me səvənraha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_7","075_3_7","ROM","3","7","7","Mətə rəfo iərmama riti rɨni mə, “Trɨni mɨnuə iakeikuə, nənə neikuəien səiou rahatən pen mə Kumwesən rani a nɨpərhienien, nənə nərmama kamhəuvehi utə nəɡhɨn tukwe, rəfo Kumwesən raməkiri ihi mə iou səiou noien rərəha?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_8","075_3_8","ROM","3","8","8","Nənə rəfo iərmama riti rɨni mə, “Ramasan mə kɨtaha tsamo a noien ərəha pwəh rukuə ia namasanien.” Nɨpərhienien, nərmama nepwɨn kamhəni ərəha nəɡhɨmaha, mamheikuə mə kɨmaha iahaməɡkiari iamɨnha irə. Kumwesən trərpwɨn noien ərəha səvənraha, nənə, ratukwatukw a mə in tro. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_9","075_3_9","ROM","3","9","9","Ro pen, rəfo? Kɨmaha nəkur Isrel iahatukwatukw ia nəmri Kumwesən mhəpi raka nərmama nepwɨn? Rekəm! Iakuvəni raka mə nɨskaiien səvəi noien ərəha ramərɨmənu ia nərmama me pam, nəkur Isrel mɨne nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_10","075_3_10","ROM","3","10","10","Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Iərmama riti riwən ratukwatukw, kwatia anan riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_11","075_3_11","ROM","3","11","11","Iərmama riti riwən rukurən nari. Iərmama riti riwən ramətui ia Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_12","075_3_12","ROM","3","12","12","Nərmama me pam anan kamhəuvei pen təkutanraha m Kumwesən, irəha pam həpkamasan mhə tɨ nari riti. Iərmama riti riwən anan ramo noien amasan, kwatia anan riwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_13","075_3_13","ROM","3","13","13","“Rukwinau ia nirəha rəmwhen ia nɨpəɡi kəruəterei raməkwaɡ sə kɨnərkwafə pen nɨpwrai iərmama remhə ikɨn, ia nəpɨn me kamhəni nəɡkiariien ia nəramɨnraha, mamheikuə ia nərmama.” “Ia tərhunraha pirapw nɨsəkwai snek, snek sə ramahi əpune iərmama” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_14","075_3_14","ROM","3","14","14","“Nɨpəɡi nəkwanraha rukuər ia nəkunanien iərmama mɨne nəɡkiariien əfiə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_15","075_3_15","ROM","3","15","15","“Nɨsunraha me kamhaiu akwauakw tɨ nousi əpuneien iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_16","075_3_16","ROM","3","16","16","Ia kwopun me pam kamhəuvən ikɨn, irəha kamhouraha narimnari, mamho nərmama kamhəreɡi rərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_17","075_3_17","ROM","3","17","17","Irəha həreirei anan suatuk səvəi nəmərinuien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_18","075_3_18","ROM","3","18","18","“Irəha həpwəh nehekɨrien Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_19","075_3_19","ROM","3","19","19","Kɨtaha səukurən mə narimnari me pam səməme Loa səvəi Moses rani narimnari me nəha səvəi nərmama me nəha Kumwesən rɨməuvei pen Loa nəha mɨnraha. Loa nəha raməɡkiari mɨnraha, maməsisəɡ ia tərhunraha pam, mamo nərmama pam ia təkure tɨprənə hətoni mə noien səvənraha rərəha ia nəmri Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_20","075_3_20","ROM","3","20","20","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iərmama riti sə tratukwatukw ia nəmri Kumwesən ia nesi penien Loa riwən, mətə ia Loa kɨtaha pam səukurən mə kɨtaha samo noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_21","075_3_21","ROM","3","21","21","Mətə təkwtəkwuni Kumwesən rɨno raka nərmama kamhətoni suatuk sə in rɨnəmri tuhesi pen tro irəha hatukwatukw ia nənimen. Suatuk nəha rɨpko mhə in i tuhesi pen Loa səvəi Moses. Mətə nəɡkiariien me ia Loa nəha mɨne nəɡkiariien me səvəi profet me fwe kupwən kamhəɡkiari ia suatuk nəha mə ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_22","075_3_22","ROM","3","22","22","Suatuk nəha in i nərmama tuhahatətə ia Iesu Kristo. Nərmama me pam səməme kamhəni nɨpərhienien irə Kumwesən ramo irəha hatukwatukw ia nənimen. Nəri auər a mə irəha nəfe nərmama tɨ nəri nə mə irəha pam həmnəmwhen a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_23","075_3_23","ROM","3","23","23","Nərmama me pam həno noien ərəha nənə mharfai ia suatuk atukwatukw səvəi Kumwesən sə ramasan mamser, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_24","075_3_24","ROM","3","24","24","mətə ia namasanien səvənhi Kumwesən ramasitu ia nirəha, mamo irəha hatukwatukw ia nənimen tɨ nəri nə mə Iesu Kristo rɨnərəku suatuk səvənraha, meivi nari ia nirəha ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_25","075_3_25","ROM","3","25","25","Kumwesən rərhi pehe Kristo ruvehe nɨten raiu tɨ nuvehi rakaien noien ərəha me səvəi nərmama. Nənə Kumwesən ruvehi raka noien ərəha me səvəi nərmama nəpɨn irəha hahatətə ia Kristo mə in rɨmamhə tɨ nirəha. Kumwesən rɨno suatuk nəha mə trahatən mə noien səvənhi ratukwatukw tɨ nəri nə mə nətərɨɡien səvənhi rəpwəmwɨs in rəpwəh nərpwɨnien noien ərəha me səvəi nərmama səməme həno fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_26","075_3_26","ROM","3","26","26","Kumwesən ro iamɨnha irə ipwet mɨne mə trahatən mə in ratukwatukw, nənə in ramɨni nərmama me pam səməme kamhahatətə ia Iesu mə irəha hatukwatukw ia nənimen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_27","075_3_27","ROM","3","27","27","Ro iamɨnhi irə nəfe mwi nəha ikɨn kɨtaha səukurən nəfiəutəien kɨtaha tukwe? Nari riti mwi riwən! Tɨ nəfe? Tɨ nəri nə mə kɨtaha səpkatukwatukw ia nəmri Kumwesən ia noien me səkɨtaha, mətə kɨtaha satukwatukw ia nənimen ia nahatətəien səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_28","075_3_28","ROM","3","28","28","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨtaha saməni nɨpərhienien ia nəɡkiariien i mə iərmama sə ramahatətə ia Iesu in ratukwatukw ia nəmri Kumwesən, mətə rɨpko mhə ia nesi penien Loa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_29","075_3_29","ROM","3","29","29","Uə rəfo? Kumwesən in Kumwesən səvəi nəkur Isrel əpa? Rosi in mwi Kumwesən səvəi nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel uə? Ouəh, in mwi Kumwesən səvənraha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_30","075_3_30","ROM","3","30","30","tɨ nəri nə mə Kumwesən kuatia a. Nənə in trɨni irapw mə nərmama me i kamhahatətə ia Iesu Kristo irəha hatukwatukw ia nənimen. Noien nəha tro rəmwhen a mwi ia nəkur Isrel mɨne nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM3_31","075_3_31","ROM","3","31","31","Rəfo nəha təkwtəkwuni ia Loa nəha? Nahatətəien nəha ramo Loa nəha in nəri auər a? Rekəm! Mətə nəpɨn samahatətə ia Kumwesən, samesi pen atukwatukw suatuk pərhien səvəi Loa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_1","075_4_1","ROM","4","1","1","Epraham kaha kupwən səkɨmaha nəkur Isrel, kɨtaha tsəɡkiari irə mhəfni irə? In rɨnətoni nəfe nari ia nɨmɨruien səvənhi? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_2","075_4_2","ROM","4","2","2","In rətoni mə Kumwesən rɨməni mə in ratukwatukw ia nənimen, mətə rɨpko mhə ia noien me səvəi Epraham. Trɨni mɨnuə Epraham ratukwatukw ia noien me səvənhi, nənə in rukurən nəfiəutəien in tukwe. Mətə ia nəmri Kumwesən Epraham ko rɨpkəfiəutə mhə in tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_3","075_4_3","ROM","4","3","3","Nəkukuə Ikinan rani nəfe? “Epraham rɨni nɨpərhienien ia Kumwesən, nənə tɨ nəri nə mə in rahatətə iamɨnhi, Kumwesən rətə in mə in ratukwatukw ia nənimen.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_4","075_4_4","ROM","4","4","4","Iərmama sə ramo wok tɨ nərəkuien, nərəkuien nəha səvənhi rɨpko mhə nari riti sə kuvei pen auər a min, mətə nərəkuien nəha sə kuvei pen min in rɨno wok tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_5","075_4_5","ROM","4","5","5","Mətə iərmama sə rəpwəh noien wok tɨ nərəkuien, mətə ramətɨɡite ia Kumwesən sə rani nəkur ərəha mə irəha hatukwatukw ia nənimen, rəmwhen mə Kumwesən ruvei pen auər a nari riti min. Tɨ nəri nə mə iərmama nəha ramahatətə iamɨnhi, Kumwesən ramətə in mə in ratukwatukw ia nənimen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_6","075_4_6","ROM","4","6","6","Kiɡ Tevɨt fwe kupwən, in mwi rɨnəɡkiari ia noien nəha nəpɨn rɨnəkwein amasan ia iərmama sə Kumwesən ramətə in mə in ratukwatukw ia nənimen, mətə rɨpko mhə ia noien me sə iərmama nəha ramo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_7","075_4_7","ROM","4","7","7","In rɨməni mə, “Nərmama me i səməme Kumwesən rɨnenouenou noien ərəha me səvənraha, nənə mɨnousəman nərəhaien me səvənraha irəha rerɨnraha traɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_8","075_4_8","ROM","4","8","8","Iərmama i sə Kumwesən trɨpkəvsini mhə noien ərəha me səvənhi, in rerɨn traɡien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_9","075_4_9","ROM","4","9","9","Nəɡkiariien nəha Kiɡ Tevɨt rɨnəkwein amasan m nərmama irə, in səvəi nəkur Isrel me a, uə nəɡkiariien nəha səvəi nərmama me mwi i rɨpko mhə irəha nəkur Isrel? Ouəh, səvəi nərmama me mwi rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Kɨtaha saməni nəɡkiariien səvəi Nəkukuə Ikinan sə rani mə, “Epraham rɨni nɨpərhienien ia Kumwesən. Nənə tɨ nəri nə mə in rahatətə iamɨnhi, Kumwesən rətə in mə in ratukwatukw ia nənimen.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_10","075_4_10","ROM","4","10","10","Mətə Kumwesən rɨməni nesən mə Epraham in ratukwatukw, nəpɨn kuvəuvehi raka ninhum min, uə ia nəpɨn kəpwəh ihi nuvehiien ninhum min? Kumwesən rɨməkupwən mɨni raka iamɨnha irə kurirə kuvehi ninhum min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_11","075_4_11","ROM","4","11","11","Nənə kuvehi ninhum m Epraham tɨ nəfe? Ro iamɨnha irə rahatən pen mə Epraham rɨnatukwatukw raka ia nəmri Kumwesən ia nahatətəien səvənhi nəpɨn kəpwəh ihi nuvehiien ninhum min. Ro iamɨnhi irə in tata səvəi nərmama me pam səməme kəpwəh ihi nuvehiien ninhum mɨnraha mətə kamhəni nɨpərhienien ia Kristo, nənə ia suatuk nəha həuvehe nərmama Kumwesən ramətə irəha mə hatukwatukw ia nənimen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_12","075_4_12","ROM","4","12","12","Nənə in tata səvəi nərmama nepwɨn mwi səməme kuvəuvehi raka ninhum mɨnraha, nərmama me nəha irəha nəkur Isrel. Mətə rɨpko mhə səvənraha tata tɨ nəri nə mə kɨməuvehi ninhum mɨnraha, mətə tɨ nəri nə mə irəha kamhesi pen suatuk səvəi nahatətəien. Fwe kupwən tata səvənraha Epraham ramesi pen suatuk nəha nəpɨn kəpwəh ihi nuvehiien ninhum min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_13","075_4_13","ROM","4","13","13","Kumwesən rɨno promes m Epraham mɨne kwənəkwus me səvənhi mə tɨ nəpɨn riti tɨprənə i truvehe mo səvənraha irə. Promes nəha rɨpkuvehe mhə tɨ Epraham tɨ nəri nə mə Epraham ramesi pen Loa, mətə ruvehe tukwe tɨ nəri nə mə in rahatətə nənə Kumwesən rɨni mə in ratukwatukw ia nənimen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_14","075_4_14","ROM","4","14","14","Trɨni mɨnuə promes nəha ruvehe mo nɨpərhienien irə tɨ nərmama səməme kamhesi pen Loa, nərmama tuhahatətə tɨ nəfe? Nahatətəien in nari riti ro a tekɨn a, nənə promes nəha ruvehe mo nəri auər a irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_15","075_4_15","ROM","4","15","15","Loa ravi pehe niemaha səvəi Kumwesən, mətə mə loa riwən ko iərmama rəpwəh nətefiien loa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_16","075_4_16","ROM","4","16","16","Ro iamɨnhi irə promes nəha ruvehe tɨ Epraham ia suatuk səvəi nahatətəien mə promes nəha truvehe ia namasanien sə Kumwesən raməriari pehe irə m kɨtaha nənə mo nari riti sə nɨpwnəti Epraham me pam tuhəuvehi səvənraha, rɨpko mhə nɨpwnəti Epraham əpa i Kumwesən rɨməuvei pen Loa mɨnraha, mətə nɨpwnəti Epraham me i səməme kamhesi pen suatuk səvəi nahatətəien səvəi Epraham tɨ nəri nə mə in tata səkɨtaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_17","075_4_17","ROM","4","17","17","Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Iakɨno ik tata səvəi kwənəkwus me həpɨk.” In tata səkɨtaha ia nəmri Kumwesən i Epraham rɨməni nɨpərhienien irə, Kumwesən sə rauvei pen nɨmɨruien m nərmama səməme həuvamhə, nənə in rukurən noien narimnari me səməme həiwən həuvehe mharə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_18","075_4_18","ROM","4","18","18","Kumwesən rɨno promes m Epraham mə in truvehe tata səvəi kwənəkwus me həpɨk, nənə nɨmwipwɨni me tuhəpɨk mhəpi raka kəməhau me. Nənə Epraham rəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səvənhi ia Kumwesən mahatətə əknekɨn irə mə nəɡkiariien səvənhi ro nɨpərhienien. Nəri auər a rəknekɨn mə promes nəha truvehe mo nɨpərhienien irə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_19","075_4_19","ROM","4","19","19","mətə nahatətəien səvəi Epraham rəpwəh neiwaiuien nəpɨn in rətoni nɨpwran mə rɨnərɡharə mɨnəmwhen mə tremhə tɨ nəri nə mə nuk səvənhi wan hantret, uə nəpɨn in rətoni Sera mukurən mə rɨnəprənemə ko rɨpkərəhi mhə iəkunouihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_20","075_4_20","ROM","4","20","20","Epraham rəpwəh nəmkiəmkiien tɨ promes nəha Kumwesən rɨməuvei pen min, mətə ruvehe mɨskai ia nahatətəien səvənhi nənə maməɡnəɡɨni Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_21","075_4_21","ROM","4","21","21","In rukurən amasan ia rerɨn mə Kumwesən rauvehi nɨskaiien tɨ noien promes səvənhi ruvehe mo nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_22","075_4_22","ROM","4","22","22","Nənə tɨ nəri nə mə Epraham rahatətə ia Kumwesən iamɨnhi, Nəkukuə Ikinan rani mə, “Kumwesən rətə in mə in ratukwatukw ia nənimen.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_23","075_4_23","ROM","4","23","23","Nəɡkiariien i sə rani mə, “Kumwesən rətə in mə in ratukwatukw ia nənimen,” kɨnapkrai mhə səvəi Epraham əpa, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_24","075_4_24","ROM","4","24","24","mətə kɨmərai mwi mə səkɨtaha nərmama səməme Kumwesən ramətə kɨtaha mə kɨtaha satukwatukw ia nənimen. Kɨtaha nərmama saməni nɨpərhienien ia Kumwesən sə rɨno Iesu Iərɨmənu səkɨtaha rətui mwi ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM4_25","075_4_25","ROM","4","25","25","Kɨnəseni pehe Iesu ruvehe memhə tɨ noien ərəha me səkɨtaha, nənə Kumwesən ro in rətui mwi ia nemhəien mə in tro suatuk mə kɨtaha satukwatukw ia nənimen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_1","075_5_1","ROM","5","1","1","Nənə tɨ nəri nə mə kɨtaha səuvəuvehe mhənatukwatukw raka ia nəmri Kumwesən ia nahatətəien səkɨtaha, ro pen təkwtəkwuni kɨtaha min samarə ia nəmərinuien, nəmərinuien i Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo rɨnəmri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_2","075_5_2","ROM","5","2","2","Tɨ nəri nə mə kɨtaha samahatətə ia Iesu Kristo, in rɨpeki puvnimwə pehe kɨtaha ia namasanien i kɨtaha samərer irə təkwtəkwuni mɨne. Nənə ia nəpɨn me kɨtaha samaɡien, mamhəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨtaha ia Kumwesən, mamheitenhi mə nasoriien səvənhi trier pehe tukutaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_3","075_5_3","ROM","5","3","3","Nənə nari riti mwi, kɨtaha saməreɡi nəmisəien me, rerɨtaha ramaɡien a tukwe, tɨ nəri nə mə kɨtaha səukurən mə nəmisəien ramo kɨtaha samərer əknekɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_4","075_5_4","ROM","5","4","4","Nənə nərer əknekɨnien iamɨnha irə ramo Kumwesən rerɨn ramaɡien tukutaha. Nənə mə rerɨn ramaɡien tukutaha, noien nəha ramo kɨtaha saməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨtaha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_5","075_5_5","ROM","5","5","5","Nənə mə nətərɨɡien səkɨtaha raməmak əknekɨn ia Kumwesən, rerɨtaha ko rɨpkəpou mhə, tɨ nəri nə mə Nənɨmwɨn Ikinan sə Kumwesən rɨməuvei pehe m kɨtaha rərəmɨn pehe nokeikeiien səvəi Kumwesən ia rerɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_6","075_5_6","ROM","5","6","6","Fwe kupwən, nəpɨn nɨskaiien səkɨtaha ramiwən ihi, nənə ia nəpɨn atukwatukw səvənhi Kristo remhə tɨ nəkur ərəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_7","075_5_7","ROM","5","7","7","Rəknekɨn anan mə iərmama riti trəseni nɨmɨruien səvənhi memhə tɨ iərmama riti mwi nəri auər a mə iərmama nəha in tremhə tukwe in iərmama atukwatukw. Mətə rosi iərmama riti rukurən nəseni penien nɨmɨruien səvənhi memhə tɨ iərmama riti mwi sə noien səvənhi ramasan anan tɨ nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_8","075_5_8","ROM","5","8","8","Mətə Kumwesən rahatən nokeikeiien asori səvənhi m kɨtaha ia Kristo. Nəpɨn kɨtaha samo ihi noien ərəha, nənə in ruvehe memhə tukutaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_9","075_5_9","ROM","5","9","9","Nənə tɨ nəri nə mə təkwtəkwuni mɨne kɨtaha sənatukwatukw raka ia nəmri Kumwesən ia nɨte Kristo, ro a nukurənien irə mə Kumwesən niemaha trɨpkəpi mhə mwi tukutaha, mətə Iesu Kristo truvehimɨru kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_10","075_5_10","ROM","5","10","10","Fwe kupwən nəpɨn kɨtaha saməmwəki ihi Kumwesən, in ro suatuk ia nemhəien səvəi Tɨni mə kɨtaha tsəuvehe in me nepwɨn. Ro pen təkwtəkwuni səuvəuvehe in me nepwɨn ro a nukurənien irə mə in truvehimɨru kɨtaha ia nɨmɨruien səvəi Tɨni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_11","075_5_11","ROM","5","11","11","Nənə rɨpko mhə nəri əpa nəha, mətə nari riti mwi, ia nəpɨn me kɨtaha samaɡien tɨ nəfe Kumwesən rɨno. In rɨnəriari pehe namasanien i saməuvehi rauku pen tɨ Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo. Namasanien nəha ramo mə in me nepwɨn i kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_12","075_5_12","ROM","5","12","12","Fwe tui anan, noien ərəha rɨməuvehe ia tɨprənə i rɨməuku pen tɨ iərmama kuatia nə Atam. Nənə tɨ nəri nə mə iərmama nəha rɨno noien ərəha, in remhə. Nənə ro pen kwənkwai noien nəha nərmama me pam tuhaməkeikei memhə tɨ nəri nə mə irəha pam kamho noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_13","075_5_13","ROM","5","13","13","Nɨpərhienien nərmama ia tɨprənə i kamho noien ərəha kurirə Kumwesən rɨpkuvei pehe Loa səvəi Moses, mətə Kumwesən rəpwəh nəvsini penien noien ərəha me səvənraha tɨ nəri nə mə Loa ramiwən ihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_14","075_5_14","ROM","5","14","14","Mətə nemhəien ramərɨmənu ihi ia nəpɨn nəha. Fwe Atam meste pehe Moses nərmama me pam hemhə, nəri auər a mə irəha nepwɨn noien ərəha me səvənraha həpkəmwhen mhə ia noien ərəha səvəi Atam. Atam in iərmama riti kamətə pen Iesu Kristo irə sə truvehe kurirə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_15","075_5_15","ROM","5","15","15","Mətə nəri sə Kumwesən rɨnəriari pehe auər a i m nərmama ropə iti ia noien ərəha səvəi Atam. Noien ərəha səvəi iərmama kuatia i Atam ruvei pehe nemhəien tɨ nərmama həpɨk, nənə nəri i ro nari asori. Mətə nəri asori sə rəpi raka, in i namasanien səvəi Kumwesən mɨne nəri sə rɨnəriari pehe auər a i m nərmama həpɨk, nənə nəri nəha rɨməuvehe ia namasanien səvəi iərmama kuatia a in i Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_16","075_5_16","ROM","5","16","16","Nənə nəri sə Kumwesən rɨnəriari pehe auər a i m nərmama in ropə iti ia kwənkwai noien ərəha səvəi iərmama kuatia a nəha Atam. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Atam rɨno noien ərəha kuatia, nənə Kumwesən rəkiri in tɨ noien səvənhi, mɨni mə nərmama me pam tuhaməkeikei mhemhə. Mətə kurirə, nəpɨn nərmama həpɨk ho noien ərəha rɨpɨk nənə Kumwesən rəriari pehe auər a nəri amasan m kɨtaha, mo mə kɨtaha tsatukwatukw ia nənimen nənə mhəuvehi nɨmɨruien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_17","075_5_17","ROM","5","17","17","Nɨpərhienien mə noien ərəha səvəi iərmama kuatia a Atam rɨno nemhəien ramərɨmənu ia nərmama me pam, nənə nəri i ro nari asori. Mətə Iesu Kristo rɨno nari riti rasori məpi raka. Nərmama me pam səməme kamhəuvehi namasanien asori səvəi Kumwesən sə rɨnəriari pehe auər a i m nərmama, in i namasanien sə ramo irəha hatukwatukw ia nənimen, irəha tuhəuvehi nɨmɨruien mharə irə mamhərɨmənu tɨ nəri i Iesu Kristo rɨno. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_18","075_5_18","ROM","5","18","18","Ro iamɨnhi irə sətoni mə noien ərəha kuatia a səvəi Atam rɨno mə nərmama me pam tuhaməkeikei mhemhə. Rəmwhen a mwi noien atukwatukw kuatia a səvəi Kristo rɨno suatuk mə nərmama tuhəukurən mhəuvehe mhatukwatukw ia nəmri Kumwesən. Nənə natukwatukwien nəha ramo mə nərmama pam həukurən nuvehiien nɨmɨruien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_19","075_5_19","ROM","5","19","19","Iərmama kuatia rɨnərui nəkwai Kumwesən, nənə noien nəha ro nərmama həpɨk həuvehe nəkur ərəha. Rəmwhen a mwi iərmama kuatia rɨno nəkwai Kumwesən nənə noien nəha tro nərmama həpɨk həuvehe mhatukwatukw ia nəmri Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_20","075_5_20","ROM","5","20","20","Kumwesən rɨməuvei pehe Loa səvəi Moses mə noien ərəha truvehe masori, nənə mə nərmama tuhəukurən noien ərəha me səvənraha. Mətə nəpɨn noien ərəha rɨməuvehe masori, nənə namasanien səvəi Kumwesən ruvehe masori məpi raka mwi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM5_21","075_5_21","ROM","5","21","21","mə rəmwhen ia noien ərəha rɨnamərɨmənu ia nərmama me pam mavi pehe nemhəien ia nirəha fwe kupwən, ipwet mɨne namasanien səvəi Kumwesən rukurən nərɨmənuien, mamo nərmama hatukwatukw ia nəmri Kumwesən, nənə irəha həuvehi nɨmɨruien rerɨn ruku pen tɨ Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_1","075_6_1","ROM","6","1","1","Ro pen kɨtaha tsəfni irə? Ramasan mə kɨtaha tsaməmwur pen a ia noien ərəha pwəh namasanien səvəi Kumwesən ruvehe masori mwi ia kɨtaha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_2","075_6_2","ROM","6","2","2","Rekəm! Ia nɨkaren səvəi noien ərəha kɨtaha səuvamhə raka. Tsəfo mhəuvən mharə mwi irə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_3","075_6_3","ROM","6","3","3","Hiəukurən uə rekəm? Kɨtaha pam səməme kɨno paptaes ia kɨtaha tɨ nuveheien mho kuatia ia Iesu Kristo, ia paptaes nəha səuvehe mho kuatia kɨtaha min ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_4","075_6_4","ROM","6","4","4","Ro pen ia nəpɨn nəha kɨno paptaes ia kɨtaha, rəmwhen mə kɨtaha səuvamhə kɨtaha Kristo, nənə kɨnɨmwi kɨtaha min, mə rəmwhen Kristo rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi ia nɨskaiien səvəi Tata səvənhi, kɨtaha mwi səukurən nuvehiien nɨmɨruien vi, mharə irə, mamhavən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_5","075_6_5","ROM","6","5","5","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə səməuvehe mho kuatia kɨtaha min ia nemhəien səvənhi, nənə tsəuvehe mwi mho kuatia kɨtaha min ia noien sə Kumwesən rɨno in rətui mwi ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_6","075_6_6","ROM","6","6","6","Kɨtaha səukurən mə nəpɨn kɨnərui tərini pen Kristo ia nei kamarkuaui, kərui tərini pen irəha nɨmɨruien akuas me səkɨtaha mə trouraha noien akuas ia nɨpwrataha sə rokeikei pɨk noien ərəha. Nənə rɨno mə noien ərəha trəpwəh mwi nərɨmənuien ia kɨtaha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_7","075_6_7","ROM","6","7","7","tɨ nəri nə mə iərmama sə remhə, nɨskaiien səvəi noien ərəha rɨpkərɨmənu mhə mwi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_8","075_6_8","ROM","6","8","8","Mətə mə kɨtaha səmamhə kɨtaha Kristo, saməni nɨpərhienien irə mə tsəmɨru mwi kɨtaha min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_9","075_6_9","ROM","6","9","9","Kɨtaha səukurən mə Kumwesən rɨno Kristo rətui mwi ia nemhəien səvənhi. Ro pen Kristo trɨpkemhə mhə mwi ia nəpɨn riti. Nemhəien ko rɨpkərɨmənu mhə mwi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_10","075_6_10","ROM","6","10","10","In remhə m kuatia a mə trətefi nɨskaiien səvəi noien ərəha, mətə ipwet mɨne in ramɨru irau Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_11","075_6_11","ROM","6","11","11","Ia noien a mwi nəha rerɨmiaha traməkeikei mamrhi mə ia nɨkaren səvəi noien ərəha kɨmiaha hiəuvamhə raka, mətə ia nɨkaren səvəi Kumwesən kɨmiaha hiaməmɨru tɨ nəri nə mə hiəuvəuvehe mhəno kuatia kɨmiaha Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_12","075_6_12","ROM","6","12","12","Ro pen noien ərəha trəpwəh nərɨmənuien ia nɨpwramiaha me səməme tuhemhə. Kɨmiaha tihəpwəh noien noien ərəha me nəha nɨpwramiaha me hokeikei pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_13","075_6_13","ROM","6","13","13","Tihəpwəh nəseni penien nɨpwramiaha me həuvən ia rəɡi noien ərəha mə noien ərəha truvehi mo nərəhaien me ia nɨpwramiaha, mətə tihəseni pen kɨmiaha m Kumwesən rəmwhen ia nərmama səməme kɨməpeki raka irəha ia nemhəien mhəpeki pen ia nɨmɨruien. Tihəseni pen nɨpwramiaha me ia rəɡɨn mə in truvehi mo noien atukwatukw ia nɨpwramiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_14","075_6_14","ROM","6","14","14","Noien ərəha trəpwəh nərɨmənuien ia kɨmiaha tɨ nəri nə mə hiəpkarə teɡɨn mhə Loa səvəi Moses mətə hiamarə teɡɨn namasanien səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_15","075_6_15","ROM","6","15","15","Nənə rəfo? Ramasan mǝ kɨtaha tsamo a noien ərəha tɨ nəri nə mə səpkarə teɡɨn mhə Loa səvəi Moses mətə samarə teɡɨn namasanien səvəi Kumwesən? Rekəm! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_16","075_6_16","ROM","6","16","16","Hiəukurən uə rekəm? Trɨni mɨnuə hiəseni pen kɨmiaha kərkwi tərini kɨmiaha mə tihamo nəkwai iərmama riti, nənə, kɨmiaha nə iotukwininari me səvəi iərmama nəha hiamo nəkwan. Suatuk kəru tɨ nesi penien. Ia suatuk riti kɨmiaha iotukwininari me səvəi noien ərəha, nənə suatuk nəha ramevən tɨ nemhəien. Nənə ia suatuk riti mwi kɨmiaha iotukwininari me hiamo nəkwai Kumwesən, nənə suatuk nəha ramevən tɨ natukwatukwien ia nəmri Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_17","075_6_17","ROM","6","17","17","Mətə kɨtaha səni tanak tɨ Kumwesən mə nəri auər a fwe kupwən noien ərəha rɨnərkwi tərini kɨmiaha hiamo nəkwan, mətə kurirə hio nəɡkiariien pərhien sə kɨnahatən kɨmiaha irə ia rerɨmiaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_18","075_6_18","ROM","6","18","18","Kɨməfi raka noien ərəha ia kɨmiaha, hiəuvəuvehe raka mhəno kɨmiaha iotukwininari me səvəi noien atukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_19","075_6_19","ROM","6","19","19","Iakaməɡkiari ia noien riti sə nərmama həukurən, in i noien səvəi iotukwininari mɨne iəmə asori, tɨ nəri nə mə nətərɨɡien səkɨmaha rɨpkəmwhen mhə tɨ nukurənien narimnari me səvəi Kumwesən. Fwe kupwən hiənəseni pen nɨpwramiaha me kərkwi tərini irəha kamho nəkwai noien əmkemɨk mɨne noien ərəha sə rautə mamasori. Mətə ipwet mɨne tihəseni pen nɨpwramiaha me pwəh kərkwi tərini irəha kamho a noien sə ratukwatukw, nənə kɨmiaha tihəuvehe mhəmher mho nərmama ikinan me səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_20","075_6_20","ROM","6","20","20","Fwe kupwən, noien ərəha rɨnərkwi tərini kɨmiaha hiamo nəkwan. Ia nəpɨn nəha noien atukwatukw rɨpkərɨmənu mhə ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_21","075_6_21","ROM","6","21","21","Namasanien riti riwən hiaməuvehi rɨməuku pen tɨ noien ərəha me səməme hiamaurɨs tukwe nəha təkwtəkwuni. Kwənkwai noien ərəha me nəha, in nə nemhəien a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_22","075_6_22","ROM","6","22","22","Mətə təkwtəkwuni, kɨməfi raka noien ərəha ia kɨmiaha. Kɨmiaha hiəuvəuvehe mhəno raka iotukwininari me səvəi Kumwesən. Namasanien sə hiaməuvehi ruku pen tukwe in nə kɨmiaha tihəuvehe mhəmher mho nəkur ikinan me səvənhi. Nənə kwənkwai namasanien nəha in nə nɨmɨruien rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM6_23","075_6_23","ROM","6","23","23","Ro iamɨnha irə tɨ nəri nə mə nərəkuien səvəi noien ərəha in nə nemhəien, mətə nəri sə Kumwesən raməriari pehe auər a i, in nə nɨmɨruien rerɨn saməuvehi raku pen tɨ Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_1","075_7_1","ROM","7","1","1","Piak me, iakaməɡkiari m kɨmiaha səməme hiəukurən noien səvəi loa. Kɨmiaha hiəukurən uə rekəm? Loa rərkwi tərini iərmama riti nəpɨn in ramɨru ihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_2","075_7_2","ROM","7","2","2","Rəmwhen ia nəri i. Pran riti sə rɨnerə raka loa rərkwi tərini irau səvənhi iərman nəpɨn iərman səvənhi ramɨru, mətə trɨni mɨnuə iərman səvənhi remhə, nənə kɨfi raka loa nəha irə sə rɨnərkwi tərini irau səvənhi iərman. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_3","075_7_3","ROM","7","3","3","Mətə trɨni mɨnuə in ramesi pen iərman əpə riti nəpɨn səvənhi iərman ramɨru ihi, kani in mə pran sə rɨnerə raka kamakres i. Mətə trɨni mɨnuə iərman səvənhi remhə, kɨfi raka loa nəha ia prən nəha. Nənə trɨni mɨnuə in ramesi pen iərman əpə, kəpwəh nɨniien in mə pran sə rɨnerə raka kamakres i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_4","075_7_4","ROM","7","4","4","Piak me, kɨmiaha mwi hiəmwhen ia prən nəha nemhəien rɨfi nari irə. Fwe kupwən iərman səkɨmiaha in nə Loa səvəi Moses, mətə tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəuvamhə raka ia nɨpwrai Kristo, təkwtəkwuni kɨmiaha hiəukurən nesi penien iərman əpə, iərman əpə nə in nə Kristo sə Kumwesən rɨno rətui mwi ia nemhəien səvənhi. Kɨtaha samesi pen in mə rəmwhen ia nei rukuə kwənkwan kɨtaha mwi səukurən nukuəien noien amasan me səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_5","075_7_5","ROM","7","5","5","Fwe kupwən nəpɨn kɨtaha samarə, mamhesi pen a noien ərəha səvəi nɨpwrataha, noien ərəha me nəha kɨtaha sokeikei pɨk Loa nəha raməsuəpwiri irəha kamhərɨmənu ia nɨpwrataha, mamhəukuə kwənkwan nə nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_6","075_7_6","ROM","7","6","6","Ia nəpɨn nəha, Loa nəha raməkwtəmhiri kɨtaha rəmwhen samarə ia kalapus, mətə ipwet mɨne nəpwəh nəkwtəmhiriien kɨtaha, tɨ nəri nə mə rəmwhen mə kɨtaha səuvamhə raka. Təkwtəkwuni kɨtaha samo tukwini nari m Kumwesən, mhəpwəh nesi penien suatuk akuas səvəi Loa nəha kɨmərai, mətə kɨtaha samesi pen suatuk vi səvəi Nənɨmwɨn Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_7","075_7_7","ROM","7","7","7","Ro pen kɨtaha tsəfni irə? Tsəni mə Loa səvəi Moses rərəha? Rekəm! Kwa Loa nəha ramahatən iou mə noien ərəha rəfo irə. Mə Loa nəha riwən ko iapkukurən mhə. Trɨni mɨnuə Loa nəha rɨpkɨni mhə mə, “Rerɨm trəpwəh nakresien narimnari me səvəi iərməpə,” nənə ko iapkukurən mhə mə noien nəha rəfo irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_8","075_7_8","ROM","7","8","8","Mətə noien ərəha rɨnətoni suatuk ia nəɡkiariien nəha səvəi Loa, mo rerɨk fwe imwə ramakres narimnari me səpəmsəpə səvəi iərməpə. Mətə trɨni mɨnuə Loa riwən, noien ərəha ro nəri emhə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_9","075_7_9","ROM","7","9","9","Fwe kupwən, iakamreirei ihi Loa nəha, iakamɨru a. Mətə nəpɨn nəɡkiariien səvəi Loa nəha ruvehe, noien ərəha ruvehe mɨmɨru nənə iou iakemhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_10","075_7_10","ROM","7","10","10","Nəɡkiariien nəha səvəi Loa rɨməuvehe mə tro iərmama rɨmɨru, mətə iou iakətoni mə ro iou iakemhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_11","075_7_11","ROM","7","11","11","Noien ərəha rɨnətoni suatuk ia nəɡkiariien nəha səvəi Loa reikuə ia nirak, nənə ia noien nəha rousi əpune iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_12","075_7_12","ROM","7","12","12","Ro pen Loa in ro ikinan, nənə, nəɡkiariien səvənhi ro ikinan, matukwatukw, mamasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_13","075_7_13","ROM","7","13","13","Nənə rəfo iərmama riti rɨni mə, “Rəfo mə Loa in nəri amasan riti, mətə ro iou iakemhə?” Mətə rekəm, nəɡkiariien nəha rɨpkatukwatukw mhə! Nəpɨn iakukurən nəɡkiariien səvəi Loa sə ramasan, noien ərəha sə rerɨk rokeikei ro iou iakemhə. Nənə təkwtəkwuni iakukurən mə noien ərəha me səiou irəha noien ərəha pərhien. Nənə nəpɨn iakətoni nəɡkiariien səvəi Loa, iakukurən mə noien ərəha rərəha anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_14","075_7_14","ROM","7","14","14","Kɨtaha səukurən mə Loa rɨməuku pen tɨ Kumwesən, mətə iou iərmama a, nɨskaiien səiou riwən. Iou iakəmwhen a ia iərmama riti sə noien ərəha rɨnərki tərini mamərɨmənu ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_15","075_7_15","ROM","7","15","15","Iou iapkukurən mhə narimnari me səməme iakamo. Nəri amasan me səməme iakokeikei mə tako ipko mhə, mətə iakamo a nəri sə iapkokeikei mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_16","075_7_16","ROM","7","16","16","Nənə mə iakamo nəfe iapkokeikei mhə, iakaməseni a mə Loa nəha ramasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_17","075_7_17","ROM","7","17","17","Ro iamɨnhi irə rɨpko mhə iou pərhien i sə iakamo noien ərəha, mətə noien ərəha sə ramarə ia nirak ramo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_18","075_7_18","ROM","7","18","18","Iakukurən mə iou iərmama a, nəri amasan riti riwən ramarə ia nirak. Nəri auər a mə nəpɨn nepwɨn iakokeikei mə tako nəri amasan riti, mətə ko iapko mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_19","075_7_19","ROM","7","19","19","Nəfe nəɡhɨn iakamo rɨpko mhə nəri amasan sə iakokeikei mə tako, mətə iakamo a noien ərəha sə iapkokeikei mhə mə tako. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_20","075_7_20","ROM","7","20","20","Nənə trɨni mɨnuə iako nəfe nəɡhɨn sə iapkokeikei mhə mə tako, rɨpko mhə iou pərhien i iakamo, mətə noien ərəha sə ramarə ia nirak ramo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_21","075_7_21","ROM","7","21","21","Ro pen iakamətoni mə ramo iamɨnhi irə ia nəpɨn me pam. Nəpɨn iakokeikei mə tako nəri amasan, mətə iakamo a noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_22","075_7_22","ROM","7","22","22","Iou iakokeikei pɨk Loa səvəi Kumwesən fwe imwə ia rerɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_23","075_7_23","ROM","7","23","23","Mətə iakamətoni ia nɨpwrak noien riti mwi sə ramaruaɡən irau noien səvəi nətərɨɡien səiou. Nənə noien nəha rərkwi iou, mamo iou iakamo a nəfe noien ərəha səvəi nɨpwrak rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_24","075_7_24","ROM","7","24","24","Eh, iou iəmə iapkreɡi mhə ramasan! Sin trasitu ia nirak mə nɨpwrak i sə tro iou iakemhə trɨpkərɨmənu mhə ia nirak? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM7_25","075_7_25","ROM","7","25","25","Iakɨni tanak tɨ Kumwesən. Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha in tro! Ro pen noien səiou ro iamɨnhi irə: Ia nətərɨɡien səiou iakamo nəfe Loa səvəi Kumwesən rani, mətə ia nɨpwrak iakamo nəkwai noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_1","075_8_1","ROM","8","1","1","Mətə təkwtəkwuni nəha, nərmama səməme həməuvehe mho kuatia irəha Iesu Kristo nərpwɨnien riwən sə Kumwesən tro mɨnraha tɨ noien ərəha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_2","075_8_2","ROM","8","2","2","tɨ nəri nə mə ia nəpɨn me Nənɨmwɨn Ikinan rauvei pen nɨmɨruien mɨnraha kamhəuvehi raku pen tɨ Iesu Kristo. Noien nəha Nənɨmwɨn Ikinan ramo rɨneivinari ia nirak iakɨnaraka raka ia nɨskaiien səvəi noien ərəha mɨne nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_3","075_8_3","ROM","8","3","3","Loa səvəi Moses rɨreirei neiviien nari ia nərmama iamɨnha irə tɨ nəri nə mə noien ərəha səvəi nɨpwranraha ramouraha nəɡse Loa nəha. Mətə nəri sə Loa nəha rɨreirei noien Kumwesən rɨno. In i rɨnərhi pehe Tɨni atukwatukw mə tremhə tɨ noien ərəha. Nənə Tɨni ruvehe iərmama nɨpwran rəmwhen ia nɨpwrai nərmama ərəha me, nənə, Kumwesən rərpwɨn noien ərəha me səvənraha ia nɨpwrai Tɨni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_4","075_8_4","ROM","8","4","4","In ro iamɨnha irə mə nəɡkiariien atukwatukw me ia Loa nəha tuhəuvehe mho nɨpərhienien ia kɨtaha, kɨtaha nərmama me i samarə mhəpkesi pen mhə noien ərəha səvəi nɨpwrataha mətə samarə mamhesi pen Nənɨmwɨn Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_5","075_8_5","ROM","8","5","5","Nərmama səməme kamharə mamhesi pen noien ərəha səvəi nɨpwranraha, narimnari me nəha noien ərəha səvəi nɨpwranraha rokeikei kamhərɨmənu ia nətərɨɡien səvənraha, mətə nərmama səməme kamharə mamhesi pen Nənɨmwɨn Ikinan, narimnari me nəha Nənɨmwɨn Ikinan rokeikei kamhərɨmənu ia nətərɨɡien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_6","075_8_6","ROM","8","6","6","Trɨni mɨnuə iərmama riti noien ərəha səvəi nɨpwran ramərɨmənu ia nətərɨɡien səvənhi, noien nəha trukuə kwənkwan, in nə iərmama nəha tremhə. Mətə trɨni mɨnuə Nənɨmwɨn Ikinan ramərɨmənu ia nətərɨɡien səvənhi, noien nəha trukuə kwənkwan in nə nɨmɨruien mɨne nəmərinuien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_7","075_8_7","ROM","8","7","7","Trɨni mɨnuə noien ərəha səvəi nɨpwrai iərmama ramərɨmənu ia nətərɨɡien səvəi iərmama, nətərɨɡien səvəi iərmama trɨpkeiwaiu mhə mɨsiai Loa səvəi Kumwesən. Nɨpərhienien mə in rɨreirei anan noien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_8","075_8_8","ROM","8","8","8","Nənə nərmama me səməme noien ərəha səvəi nɨpwranraha ramərɨmənu ia nirəha ko həpko mhə reri Kumwesən raɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_9","075_8_9","ROM","8","9","9","Mətə kɨmiaha i, noien ərəha səvəi nɨpwramiaha rɨpkərɨmənu mhə ia kɨmiaha iamɨnha irə, rekəm. Kɨmiaha nərmama Nənɨmwɨn səvəi Kumwesən ramarə ia rerɨmiaha, ro pen hiamarə mamho nəkwan. Trɨni mɨnuə iərmama riti Nənɨmwɨn səvəi Kristo rɨpkarə mhə ia rerɨn, iərmama nəha rɨpko mhə in iərmama riti səvəi Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_10","075_8_10","ROM","8","10","10","Mətə mə Kristo ramarə ia rerɨmiaha, nəri auər a nɨpwramiaha traməkeikei memhə tɨ noien ərəha, mətə nənɨmwɨmiaha ramɨru tɨ noien atukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_11","075_8_11","ROM","8","11","11","Kumwesən rɨno Iesu rətui mwi ia nemhəien səvənhi. Nənə trɨni mɨnuə Nənɨmwɨn səvənhi ramarə ia rerɨmiaha, Kumwesən sə rɨno Kristo rətui mwi ia nemhəien səvənhi, in truvei pehe mwi nɨmɨruien m nɨpwramiaha me səməme tuhemhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_12","075_8_12","ROM","8","12","12","Ro pen piak me, nari riti nəha ikɨn kɨtaha tsaməkeikei mho. Nəri nəha in i tsamarə mamhesi pen a Nənɨmwɨn Ikinan. Rərəha mə tsamarə mamhesi pen noien ərəha səvəi nɨpwrataha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_13","075_8_13","ROM","8","13","13","Trɨni mɨnuə hiamarə mamhesi pen noien ərəha səvəi nɨpwramiaha, tihaməkeikei mhemhə. Mətə trɨni mɨnuə ia nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn Ikinan hiamousi əpune noien ərəha me səməme hiamo ia nɨpwramiaha, nənə tihəmɨru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_14","075_8_14","ROM","8","14","14","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nərmama me pam səməme Nənɨmwɨn Ikinan ramiri irəha, irəha nɨpwnəti Kumwesən me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_15","075_8_15","ROM","8","15","15","Nənə Nənɨmwɨn Ikinan i Kumwesən ruvəuvei pehe raka m kɨmiaha in rɨpko mhə kɨmiaha hiəhekɨr Kumwesən rəmwhen ia nərmama me i kɨnərkwi tərini irəha kamho nəkwai nəmə asori me səvənraha, mamhəhekɨr irəha. Mətə Nənɨmwɨn nəha ro kɨmiaha hiəuvehe nɨpwnəti Kumwesən me. Ia nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn nəha, kɨtaha samasək Kumwesən mə, “Rɨmɨmaha, Tata!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_16","075_8_16","ROM","8","16","16","Nənɨmwɨn nəha in rani pehe tɨ nənɨmwɨtaha mə nɨpərhienien kɨtaha nɨpwnəti Kumwesən me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_17","075_8_17","ROM","8","17","17","Nənə mə kɨtaha nɨpwnəti tata riti, tsaməkeikei mhəuvehi nautə səvəi tata. Nɨpərhienien, Kumwesən truvei pehe nautə səvənhi m kɨtaha, nənə kɨtaha tsəuvehi pəri nautə nəha kɨtaha Kristo. Mətə mə kɨtaha tsəuvehi pəri nautə kɨtaha Kristo, tsaməkeikei mhəuvehi pəri mwi nəmisəien kɨtaha min, nənə ro iamɨnhi irə Kumwesən truvehi utə kɨtaha, kɨtaha mwi tsəuvehi nasoriien kɨtaha Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_18","075_8_18","ROM","8","18","18","Ia nətərɨɡien səiou, nəpɨn rerɨtaha ramrhi nasoriien sə trier pehe tukətə ia kɨtaha, nənə nəmisəien me i kɨtaha saməuvehi ipwet mɨne ho nəri auər a ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_19","075_8_19","ROM","8","19","19","Təkwtəkwuni neiai mɨne tɨprənə mɨne narimnari me pam səməme Kumwesən rɨno kamhəti pen min mamheitenhi nəpɨn sə tuhətoni nɨpwnəti Kumwesən me tuhəier pehe irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_20","075_8_20","ROM","8","20","20","Iakani iamɨnha irə tɨ nəri nə mə neiai mɨne tɨprənə mɨne narimnari me pam səməme Kumwesən rɨno həuvəuvehe mhəuvəreirei mə Kumwesən rɨnəmri irəha tɨ nəfe. Nənə ro iamɨnha irə tɨ nəri nə mə rɨpko mhə narimnari me nəha hokeikei mə tuho iamɨnha irə, mətə tɨ nəri nə mə Kumwesən in rokeikei iamɨnha irə. In ro irəha həuvehe mhəreirei mə in rɨnəmri irəha tɨ nəfe mə irəha tuhəti pen min mamheitenhi ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_21","075_8_21","ROM","8","21","21","nəpɨn sə in trɨfi nari ia nirəha. Ia nəpɨn nəha irəha tuharaka ia noien i rərkwi tərini irəha, noien sə ro mə irəha kamhəmərɨr auər a. Nənə nəpɨn Kumwesən trɨfi raka nari ia nirəha, tuhaɡien asori irəha nɨpwnəti Kumwesən me səməme kɨməfi mwi nari ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_22","075_8_22","ROM","8","22","22","Kɨtaha səukurən mə fwe kupwən anan meste pehe nəha təkwtəkwuni, neiai mɨne tɨprənə mɨne narimnari me pam səməme Kumwesən rɨno kamhasək rəmwhen ia pran riti sə ramreɡi nəmisəien mə trərəhi tɨni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_23","075_8_23","ROM","8","23","23","Nənə rɨpko mhə narimnari me əpa nəha səməme Kumwesən rɨno irəha kamhasək iamɨnha irə. Kɨtaha i Nənɨmwɨn Ikinan rɨməkupwən mo səvənhi wok ia kɨtaha, kɨtaha mwi saməreɡi nəmisəien nəha rerɨtaha fwe imwə ramasək, sameitenhi Kumwesən mə tresi kɨtaha səuvehe nɨpwnətɨn me. Ia nəpɨn nəha in trɨfi nari ia nɨpwrataha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_24","075_8_24","ROM","8","24","24","Fwe kupwən, ia nəpɨn nəha Kumwesən rɨməuvehimɨru kɨtaha irə, kɨtaha saməti pen narimnari me nəha mamheitenhi. Trɨni mɨnuə iərmama riti ruvehi nari riti sə in rameitenhi, nənə treitenhi mwi tɨ nəfe? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_25","075_8_25","ROM","8","25","25","Mətə kɨtaha saməti pen nari riti sə səpkətoni mhə ihi, nənə mho nətərɨɡien səkɨtaha rəpwəmwɨs mameitenhi mə trier pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_26","075_8_26","ROM","8","26","26","Ia noien a mwi nəha, Nənɨmwɨn Ikinan mwi ramasitu ia kɨtaha nərmama me i nɨskaiien səkɨtaha riwən, tɨ nəri nə mə kɨtaha səreirei mə nəfe noien ratukwatukw mə kɨtaha tsesi pen mhəfwaki, mətə Nənɨmwɨn Ikinan nəha in əpa raməɡkiari m Kumwesən ia nəpɨn me tukutaha, mamasək ia nasəkien me ko kɨpkreɡi mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_27","075_8_27","ROM","8","27","27","Nənə Kumwesən sə ramətə pui reri nərmama, in rukurən nətərɨɡien səvəi Nənɨmwɨn Ikinan, tɨ nəri nə mə Nənɨmwɨn nəha raməɡkiari m Kumwesən tɨ nərmama me səvənhi, mamesi pen nəkwai Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_28","075_8_28","ROM","8","28","28","Kɨtaha səukurən mə narimnari me pam səməme kamhəuvehe, Kumwesən ramo kamhəuvehe mə tuho nəri amasan m nərmama hokeikei in, səməme in rɨnəkwein ia nirəha mesi pen nətərɨɡien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_29","075_8_29","ROM","8","29","29","Iakani iamɨnha irə tɨ nəri nə mə nərmama səməme Kumwesən ruvəukurən raka irəha fwe tui anan, in rəmri əpə irəha mə irəha tuhəuvehe mhəmwhen ia Tɨni. Kumwesən ro iamɨnha irə mə Tɨni truvehe mo nəmritaik ia piəvni me həpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_30","075_8_30","ROM","8","30","30","Nənə səməme in rəmri əpə irəha, in rəkwein irəha. Nənə səməme in rəkwein irəha, in rɨni mə irəha hatukwatukw ia nənimen. Nənə səməme in rɨni mə irəha hatukwatukw ia nənimen, in ruvehi utə irəha həuvehi nasoriien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_31","075_8_31","ROM","8","31","31","Ro pen kɨtaha tsəfni ia narimnari me i? Kumwesən ramarə tukutaha, nənə iərmama riti riwən rɨskai məpi raka sə trəmwəki kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_32","075_8_32","ROM","8","32","32","In rɨpkhekɨr mhə tɨ Tɨni atukwatukw mə tremhə tukutaha pam, mətə in rɨnəseni a irə. Nənə in rɨməuvei pehe Tɨni m kɨtaha, nənə in trɨpkəkwtəmhiri əknekɨn mhə mwi narimnari me nepwɨn mwi səvənhi, in truvei pehe a m kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_33","075_8_33","ROM","8","33","33","Kɨtaha nərmama me i Kumwesən rɨmərfi kɨtaha mə səvənhi, iərmama riti riwən rukurən nɨniien nəɡkiariien me nepwɨn ia kɨtaha mə kɨtaha səno noien ərəha, tɨ nəri nə mə Kumwesən əpa in ruvəni raka mə kɨtaha satukwatukw ia nənimen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_34","075_8_34","ROM","8","34","34","Iərmama riti riwən rukurən nɨniien mə kɨtaha səno noien ərəha tsaməkeikei mhemhə tukwe. Iesu Kristo trɨpkɨni mhə iamɨnha irə, kwa in remhə tukutaha, nənə kurirə irə Kumwesən ro in rətui mwi ia nemhəien səvənhi. Nənə təkwtəkwuni Kristo in fwe ia nɨkare Kumwesən mwatuk, raməɡkiari tukwini səkɨtaha m Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_35","075_8_35","ROM","8","35","35","Nənə iərmama riti riwən rukurən nuvehi rakaien kɨtaha tɨ nokeikeiien səvəi Kristo. Nəri auər a mə səreɡi nəmisəien, uə sarə ia nəpɨn əknekɨn, uə nərmama hometə kɨtaha, uə nukumhə rahi, uə nautə səkɨtaha riwən, uə ipaka semhə, uə nərmama housi əpune kɨtaha, mətə narimnari me i ko həpkuvehi raka mhə kɨtaha tɨ nokeikeiien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_36","075_8_36","ROM","8","36","36","Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Tɨ nəɡhɨm, Kumwesən, kamousi əpune kɨmaha ia nəpɨn me pam. Kamətə kɨmaha iahəmwhen ia sipsip me səməme tukousi əpune irəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_37","075_8_37","ROM","8","37","37","Nɨpərhienien, ia narimnari me pam nəha Kristo sə rokeikei pɨk kɨtaha ramo kɨtaha saməskai mhəpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_38","075_8_38","ROM","8","38","38","Iou iakukurən amasan mə nemhəien uə nɨmɨruien, uə naɡelo me uə nəremhə me, uə narimnari me səməme haməuvehe nəha təkwtəkwuni uə narimnari me səməme tuhəpkuvehe, uə nɨskaiien me, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM8_39","075_8_39","ROM","8","39","39","uə narimnari me fwe irənhə uə narimnari me fwe inhərɨpw Imwei Nəkur Həuvamhə, uə narimnari me səməme Kumwesən rɨno kamharə ia neiai mɨne tɨprənə, ko irəha pam həpkuvehi raka mhə kɨtaha tɨ nokeikeiien sə Kumwesən ramo m kɨtaha tɨ nəri nə mə səməuvehe mho kuatia kɨtaha Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_1","075_9_1","ROM","9","1","1","Iakani pərhien ia nəmri Kristo iapkeikuə mhə. Iakamreɡi Nənɨmwɨn Ikinan fwe ia rerɨk mə nəɡkiariien i iakamɨni ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_2","075_9_2","ROM","9","2","2","Rerɨk rərkwəpɨr məmisə pɨk ia nəpɨn me pam ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_3","075_9_3","ROM","9","3","3","tɨ səiou me nərmama me nəkur Isrel, tɨ nəri nə mə irəha həpkɨni mhə nɨpərhienien ia Iesu Kristo. Irəha həmwhen ia piak me tɨ nəri nə mə ia nɨpwramaha kɨmaha kwənəkwus kuatia. Trɨni mɨnuə ko Kumwesən ruvehi raka iou ia rəɡi Kristo, mo suatuk mɨnraha həuvehe mho kuatia irəha min, mətə iou rerɨk raɡien a mə tuko iamɨnha irə ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_4","075_9_4","ROM","9","4","4","Nəkur Isrel me nəha, Kumwesən rɨnəkwein irəha mə nɨpwnətɨn me, mo pui pen nasoriien səvənhi mɨnraha, muvei pen nəɡkiariien me səvənhi sə rɨnərihi tərini əknekɨn irəha, nənə muvei pen Loa səvənhi mɨnraha, mɨne nəfwakiien fwe ia nimwə tapolen, mɨne promes me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_5","075_9_5","ROM","9","5","5","Kaha kupwən me səvənraha irəha nəha Epraham, Aesak, mɨne Jekop. Nənə ia nɨpwran Kristo ruku pen ia kwənəkwus səvənraha. In Kumwesən sə rasori ia narimnari me pam. Pwəh nəɡnəɡɨniien revən tukwe in ia nuk nuk me. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_6","075_9_6","ROM","9","6","6","Nɨpərhienien nəkur Isrel me həpɨk həpkɨni mhə nɨpərhienien ia Iesu Kristo, mətə ia noien nəha rɨpko mhə mə nəɡkiariien səvəi Kumwesən ruvəmwei. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nərmama me nəha ia kwənəkwus səvəi Isrel rɨpko mhə irəha pam nəha Isrel pərhien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_7","075_9_7","ROM","9","7","7","Nənə nərmama me nəha ia kwənəkwus səvəi Epraham, rɨpko mhə irəha pam nəha nɨpwnəti Epraham me. Mətə Kumwesən rɨməni pen tɨ Epraham i mə, “Kwənəkwus me səim tuhəuku pen ia Aesak.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_8","075_9_8","ROM","9","8","8","Nɨpwrai nəɡkiariien nəha in i mə nəkwərhakwərha me səməme hətui pehe ia nəɡse nɨpwrai iərmama rɨpko mhə irəha nəha nɨpwnəti Kumwesən me, mətə nəkwərhakwərha me səməme hətui pehe ia nəɡse promes səvəi Kumwesən kaməvsini irəha mə kwənəkwus me səvəi Epraham. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_9","075_9_9","ROM","9","9","9","Ro iamɨnha irə tɨ nəri nə mə in i nəfe Kumwesən rɨməni: “Ia nəpɨn atukwatukw nəha takrərɨɡ pehe mwi irə nənə Sera rɨnərəhi raka nərɨm riti iərman.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_10","075_9_10","ROM","9","10","10","Mətə rɨpko mhə in əpa nəha. Takəɡkiari mwi ia Repeka. In rərəhi mwirmwir Jekop mɨne Isau. Tata səvənrau nə Aesak, kaha kupwən səkɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_11","075_9_11","ROM","9","11","12","Mətə nəpɨn mwirmwir mi nəha krouəpwəh ihi nətuiien, nənə rouəpwəh ihi noien nari riti ramasan uə rərəha, Kumwesən ruvəni pen raka tɨ Repeka i mə, “Nərɨm sə rasori tro tukwini nari m nərɨm sə rouihi.” Nənə nəɡkiariien nəha ramahatən amasan mə Kumwesən rarfi nərmama mamesi pen a nətərɨɡien səvənhi maməkwein irəha, mətə rɨpko mhə tɨ noien me irəha kamho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_13","075_9_13","ROM","9","13","13","Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Jekop iakokeikei, mətə Isau iakəmwəki.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_14","075_9_14","ROM","9","14","14","Ro pen kɨtaha tsəfni irə? Tsəni mə noien səvəi Kumwesən rɨpkatukwatukw mhə? Rekəm! Kɨtaha ko səpkɨni mhə iamɨnha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_15","075_9_15","ROM","9","15","15","Mətə fwe kupwən Kumwesən rəɡkiari m Moses, mɨni mə, “Trɨni mɨnuə iakokeikei mə takapi iərmama riti, takapi in, trɨni mɨnuə iakokeikei mə tako ramasan m iərmama riti, nənə tako ramasan min.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_16","075_9_16","ROM","9","16","16","Ro pen sətoni mə noien sə Kumwesən rarfi iərmama irə rəpwəh nesi penien nokeikeiien uə nɨseseien səvəi iərmama, mətə ramesi pen a napiien səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_17","075_9_17","ROM","9","17","17","Ia Nəkukuə Ikinan, Kumwesən rɨni pen tɨ Fero, kiɡ səvəi nəkur Ijip mə, “Iakɨməuvehi utə ik tɨ nari kuatia a, mə nərmama tuhətoni nɨskaiien səiou ia niram, nənə mhəni irapw nəɡhɨk ia tənəmtənə me pam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_18","075_9_18","ROM","9","18","18","Ro pen sətoni mə Kumwesən ramesi pen a nətərɨɡien səvənhi. Trɨni mɨnuə rokeikei mə trapi iərmama riti, in trapi. Trɨni mɨnuə rokeikei mə tro iərmama riti kənkapwə ruvehe mɨskai, in tro kənkapwə ruvehe mɨskai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_19","075_9_19","ROM","9","19","19","Mətə kɨmiaha riti trɨni pehe tukw iou i mə: “Mə ro iamɨnhi irə, rəfo Kumwesən rani ihi mə noien səkɨtaha rərəha? Iərmama riti riwən ko rɨnise nəkwan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_20","075_9_20","ROM","9","20","20","Mətə ik sin i? Ik iərmama a. Rəfo ikaməkwaɡ raka ia nəɡkiariien səvəi Kumwesən iamɨnhi? Rerɨm trɨrhi ro tekinari kɨno ia nɨse tɨprənə rərpwu muvehe mɨskai. Ko rɨni pen tɨ iərmama rɨno mə, “Ikɨnəfo mo iou iamɨnhi irə?” Rekəm! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_21","075_9_21","ROM","9","21","21","Iərmama sə ramo tekinari me ia nɨse tɨprənə iamɨnhi, in rasori ia nɨse tɨprənə, mukurən nuvehiien nɨse tɨprənə riti mo tekinari kəru irə, riti səvəi nəpɨn amasan, nənə riti mwi səvəi wok auər a me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_22","075_9_22","ROM","9","22","22","Mətə Kumwesən in mwi rɨno rəmwhen ia iərmama sə ramo tekinari ia nɨse tɨprənə. In rɨno nərmama nepwɨn mə trouraha irəha. Nənə ia nəpɨn me in ramo nətərɨɡien səvənhi raməpwəmwɨs mameitenhi nəpɨn trərpwɨn noien ərəha me səvənraha mə nərmama tuhətoni niemaha səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_23","075_9_23","ROM","9","23","23","In tro iamɨnha irə mo nərmama hətoni nasoriien səvənhi rasori pɨk anan, in truvei pen m nərmama me i rɨnapi irəha, səməme in rɨməkupwən məpnəpenə ia nirəha mə tuhəuvehi nasoriien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_24","075_9_24","ROM","9","24","24","Iakaməɡkiari ia kɨtaha i nərmama səməme in rɨnəkwein ia kɨtaha, rɨpko mhə nəkur Isrel əpa mətə nərmama mwi rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_25","075_9_25","ROM","9","25","25","Rəmwhen ia nəɡkiariien sə Kumwesən rɨməni ia nəkukuə səvəi Profet Hosea, rani mə, “Nərmama me i rɨpko mhə irəha nərmama me səiou, takəkwein irəha mə, ‘Səiou me nərmama.’ Nənə nərmama me i iakɨnəpwəh nokeikeiien irəha fwe kupwən, takəkwein irəha mə, ‘Nərmama keikei me səiou.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_26","075_9_26","ROM","9","26","26","Nənə rani mwi mə: “Ia kwopun atukwatukw nəha kɨməni pen tɨ nirəha i mə, ‘Rɨpko mhə kɨmiaha nərmama me səiou,’ tukəkwein irəha mə, ‘Kumwesən sə ramɨru nɨpwnətɨn me nə kɨmiaha.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_27","075_9_27","ROM","9","27","27","Nənə Profet Aesea rəɡkiari ia nəkur Isrel ia nəɡkiariien i rani mə, “Nəri auər a mə nəkur Isrel tuhəpɨk rəmwhen ia nɨpəkɨr ia nɨkare təsi, mətə tukuvehimɨru a kwənkwan nepwɨn, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_28","075_9_28","ROM","9","28","28","tɨ nəri nə mə Iərɨmənu tro pam akwauakw a nəfe nəɡhɨn rɨməni mə tro ia təkure tɨprənə i.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_29","075_9_29","ROM","9","29","29","Nənə rəmwhen ia nəɡkiariien i Profet Aesea rɨməni fwe kupwən mə: “Iərɨmənu sə rauvehi nɨskaiien me pam rɨməuvehimɨru kɨtaha me nepwɨn nəkur Isrel. Mə in rɨnapko mhə iamɨnhi, ko kɨtaha səmwhen ia nəkur Sotom kɨtaha səuvəuvehe raka mhənəmwhen ia nəkur Komora.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_30","075_9_30","ROM","9","30","30","Ro pen kɨtaha tsəfni irə? Nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel həpkousari mhə mə tuhatukwatukw ia nəmri Kumwesən, mətə tɨ nəri nə mə irəha həni nɨpərhienien ia Iesu Kristo nənə Kumwesən ro irəha hatukwatukw ia nənimen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_31","075_9_31","ROM","9","31","31","Mətə nəkur Isrel housari pɨk ia suatuk səvəi nesi penien Loa mə irəha tuhatukwatukw ia nəmri Kumwesən, mətə irəha həpwəh natukwatukwien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_32","075_9_32","ROM","9","32","32","Tɨ nəfe? Tɨ nəri nə mə irəha kamhousari pɨk mə tuhatukwatukw ia nəmri Kumwesən ia noien me səvənraha, mətə həpkesi pen mhə suatuk səvəi nahatətəien. Irəha hənapəti raka ia kəruəterei sə nərmama kamhapəti irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM9_33","075_9_33","ROM","9","33","33","Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Hətoni ro! Iakaməmri kəruəterei riti fwe Saeon sə nərmama tuhapəti irə, kəpwier sə tro irəha həmwei, nənə iərmama sə rani nɨpərhienien irə, in trɨpkaurɨs mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_1","075_10_1","ROM","10","1","1","Piak me, ia rerɨk iakokeikei pɨk mə Kumwesən truvehimɨru nəkur Isrel, nənə ia nəpɨn me pam iakaməfwaki tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_2","075_10_2","ROM","10","2","2","Iakəseni mə pərhien irəha kamhaɡien pɨk tɨ Kumwesən, mətə noien səvənraha rɨpkesi pen mhə nukurənien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_3","075_10_3","ROM","10","3","3","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə irəha həpkukurən amasan mhə mə tuhəfo mhəuvehe mhatukwatukw ia nəmri Kumwesən. Nənə suatuk səvəi natukwatukwien Kumwesən rɨnəmri, in i nahatətəien ia Iesu Kristo, irəha həpkɨsiai mhə irə, mətə irəha kamhousari mə tuhəmri atukw səvənraha riti, in i nesi penien Loa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_4","075_10_4","ROM","10","4","4","Mətə Kristo in rɨno sampam ia noien səvəi nesi penien Loa mə nərmama me pam səməme kamhəni nɨpərhienien irə həukurən nuveheien mhatukwatukw ia nəmri Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_5","075_10_5","ROM","10","5","5","Moses raməɡkiari ia natukwatukwien sə raku pen tɨ Loa ia nəɡkiariien i sə in rɨmərai mə, “Iərmama sə ramo nəɡkiariien me səvəi Loa, in truvehi nɨmɨruien ia nəɡkiariien me nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_6","075_10_6","ROM","10","6","6","Mətə natukwatukwien sə raku pen tɨ nahatətəien rani mə, “Rerɨmiaha trəpwəh nɨrhiien nəɡkiariien i mə, ‘Sin trevən fwe irənhə ia neiai’” muvehi Kristo meiwaiu pehe? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_7","075_10_7","ROM","10","7","7","“uə ‘Sin trevən fwe inhərɨpw ia nɨpəɡ sə rameiwaiu nukunen riwən’” muvehi raka Kristo ia reri nəkur həuvamhə muvehi mutə pehe? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_8","075_10_8","ROM","10","8","8","Natukwatukwien sə raku pen tɨ nahatətəien rɨpkɨni mhə iamɨnha irə, mətə rani mə, “Nəɡkiariien nəha ipaka tukw ik. In fwe ia tərhum mɨne ia rerɨm.” In i nəɡkiariien i səvəi nahatətəien kɨmaha iahaməvisau irapw i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_9","075_10_9","ROM","10","9","9","Trɨni mɨnuə ikɨni irapw ia tərhum mə “Iesu in Iərɨmənu,” nənə mɨni nɨpərhienien irə fwe imwə ia rerɨm mə Kumwesən rɨno in rətui mwi ia nemhəien səvənhi, nənə Kumwesən truvehimɨru ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_10","075_10_10","ROM","10","10","10","Nəpɨn iərmama riti ruvehi Iesu ia rerɨn mɨni nɨpərhienien irə, Kumwesən trɨni irapw in mə in ratukwatukw ia nənimen. Nənə in truvehimɨru mwi iərmama sə rani irapw ia tərhun mə Iesu in Iərɨmənu səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_11","075_10_11","ROM","10","11","11","Rəmwhen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Nərmama me pam səməme kamhəni nɨpərhienien ia iərmama nəha, irəha tuhəpkaurɨs mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_12","075_10_12","ROM","10","12","12","Nəɡkiariien nəha səvəi nərmama pam nəri auər a mə ik iəmə Isrel uə rɨpko mhə ik iəmə Isrel. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Iərɨmənu kuatia a i ramərɨmənu ia nərmama me pam, maməriari pen ia namasanien səvənhi m nərmama səməme kamhəkwein in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_13","075_10_13","ROM","10","13","13","Rəmwhen ia nəɡkiariien i Nəkukuə Ikinan rani mə, “Nərmama me pam səməme kamhəkwein ia nəɡhi Iərɨmənu, in truvehimɨru irəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_14","075_10_14","ROM","10","14","14","Mətə nərmama tuhəfo mhəkwein ia Iərɨmənu trɨni mɨnuə həpkɨni mhə nɨpərhienien irə? Nənə tuhəfo mhəni nɨpərhienien irə trɨni mɨnuə həpwəh nɨreɡiien nəvisauien sə raməɡkiari irə? Nənə tuhəfo mhəreɡi trɨni mɨnuə iərmama riti səvəi nəvisauien riwən? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_15","075_10_15","ROM","10","15","15","Nənə nərmama tuhəfo mhəvisau trɨni mɨnuə Kumwesən rəpwəh nərhi penien irəha? Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Ramasan pɨk anan nəpɨn nərmama kamhəuvehe mə tuhəvisau nəɡkiariien amasan!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_16","075_10_16","ROM","10","16","16","Mətə rɨpko mhə nəkur Isrel me pam həməni nɨpərhienien ia nəɡkiariien amasan nəha. Rəmwhen ia nəɡkiariien səvəi Profet Aesea rani mə, “Iərɨmənu, nərmama houihi a həni nɨpərhienien ia nəɡkiariien səkɨmaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_17","075_10_17","ROM","10","17","17","Ro pen nahatətəien raku pen ia nəri kamreɡi, nənə nəri kamreɡi raku pen ia nəɡkiariien sə kaməvisau ia Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_18","075_10_18","ROM","10","18","18","Mətə iakaməres mə nəkur Isrel həuvəreɡi raka nəɡkiariien nəha uə rekəm? Ouəh, həuvəreɡi. Rəmwhen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Nərmama me pam həuvəreɡi raka rerɨnraha, nəɡkiariien me səvənraha həuvavən mhəneste tənəmtənə me pam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_19","075_10_19","ROM","10","19","19","Nənə iakaməres nəresien riti mwi mə nəkur Isrel həuvəukurən raka uə rekəm? Ouəh, həuvəukurən. Moses rɨməkupwən mɨni irapw nəɡkiariien i səvəi Kumwesən mə, “Iou tako ramasan m nərmama nepwɨn ia tənə əpə iti, kɨmiaha tihətoni mhəmwəki irəha. Tako ramasan m nərmama nepwɨn həreirei nari, kɨmiaha tihətoni niemaha rəpi kɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_20","075_10_20","ROM","10","20","20","Nənə Profet Aesea rɨni amasan mwi nəɡkiariien səvəi Kumwesən mə, “Nərmama səməme həpwəh nətuiien iou, hənətoni iou. Iakɨno pui pen iou m nərmama səməme həpwəh nəresien iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM10_21","075_10_21","ROM","10","21","21","Mətə ia nəkur Isrel Kumwesən rani mə, “Ia nəpɨn mə pam iakavi atukw rəɡɨk mə takasitu ia nərmama me i səməme kamhərui nəkwak, mamhəni ərəha iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_1","075_11_1","ROM","11","1","1","Ro iamɨnhi irə iakaməres mə pərhien Kumwesən rɨməuvei pen təkutan m nərmama me səvənhi? Rekəm! Hətoni ro iou. Iou iəmə Isrel. Iou iakuku pen ia kwənəkwus səvəi Epraham mɨne kwənəkwus səvəi Penjamin. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_2","075_11_2","ROM","11","2","2","Kumwesən rɨnəpwəh nuvei penien təkutan m nərmama me səvənhi səməme in ruvəukurən raka irəha fwe tui anan. Hiəukurən uə rekəm nəfe Nəkukuə Ikinan rani ia Profet Elaeja ia nəpɨn nəha raməɡkiari m Kumwesən tɨ noien ərəha me səməme nəkur Isrel kamho? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_3","075_11_3","ROM","11","3","3","In rɨni mə, “Iərɨmənu, irəha hənousi əpune profet me səim, mhousi testesi nɨfatə me səim. Iou əpa iakamarə, nənə irəha haməmwur mwi mə tuhousi əpune iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_4","075_11_4","ROM","11","4","4","Mətə Kumwesən rɨməni pen nəfe tɨ Profet Elaeja? In rɨməni mə, “Iakaməkwtəmhiri əknekɨn nərman me sefen taosen irəha nərmama me səiou. Irəha həpkɨnɨmwi mhə nukurhunraha mhəsiai kumwesən eikuə i Paal.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_5","075_11_5","ROM","11","5","5","Nənə rəmwhen a mwi ipwet mɨne nəkur Isrel kwənkwan nepwɨn nəha ikɨn səməme Kumwesən rɨmərfi irəha ia namasanien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_6","075_11_6","ROM","11","6","6","In rɨmərfi irəha ia namasanien səvənhi, mətə rɨpko mhə mə rɨrfi irəha tɨ noien me səməme irəha kamho. Trɨni mɨnuə rɨrfi irəha tɨ noien me səməme irəha kamho, nənə namasanien sə trəriari irə mɨnraha riwən rəmwhen mə ramərəku irəha tɨ wok səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_7","075_11_7","ROM","11","7","7","Ro pen, rəfo? Nəri nəha nəkur Isrel kamhətui, irəha həpwəh nətoniien. Mətə nərmama səməme Kumwesən rɨmərfi irəha, irəha hətoni mhəuvehi. Səməme nəha nepwɨn səməme həpwəh nətoniien, Kumwesən ro irəha kənkapwənraha ruvehe mɨskai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_8","075_11_8","ROM","11","8","8","Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Kumwesən ro nətərɨɡien səvənraha rapri meste pehe ipwet, irəha ko həpkətoni mhə mwi nari riti ia nənimenraha, mhəpwəh mwi nɨreɡiien nari riti ia nəkwəreɡɨnraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_9","075_11_9","ROM","11","9","9","Nənə Kiɡ Tevɨt rani mə, “Pwəh tepol sə irəha kamhani nari irə ruvehe mo kwənkru sə trousi tərini irəha mɨne net sə tuhəvsausɨni pen irəha irə. Pwəh ruvehe mo nəri sə tro irəha həmwei, mɨne nəri sə tro irəha həuvehi nərpwɨnien tɨ noien ərəha me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_10","075_11_10","ROM","11","10","10","Pwəh nənimenraha rɨfwə həpwəh mwi nətoniien nari. Pwəh irəha həreɡi rərəha ia nəpɨn me rəmwhen ia iərmama ramikou tɨ təkutan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_11","075_11_11","ROM","11","11","11","Ro pen iakaməres mə nəkur Isrel hənapəti mhəmwei ko həpkərer mhə mwi? Rekəm, irəha həukurən nərerien mwi. Mətə tɨ nəri nə mə irəha ho noien ərəha, Kumwesən rauvehimɨru nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel mə tro nəkur Isrel rerɨnraha revən ia namasanien nəha mə tuhəuvehi səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_12","075_11_12","ROM","11","12","12","Noien ərəha sə nəkur Isrel həno ro namasanien revən ia tənəmtənə me. Nɨmweiien səvənraha ro namasanien revən tɨ nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Mə ro iamɨnhi irə tukəfo nəpɨn nəkur Isrel me pam tuhərərɨɡ mwi tɨ Kumwesən? Kumwesən tro mɨnraha namasanien rasori mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_13","075_11_13","ROM","11","13","13","Təkwtəkwuni iakaməɡkiari m kɨmiaha nərmama rɨpko mhə kɨmiaha nəkur Isrel. Iou aposol səvəi nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, ro pen iakəɡnəɡɨni wok i sə Kumwesən rɨməuvei pehe miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_14","075_11_14","ROM","11","14","14","Iakamo iamɨnhi irə mə tako iou me nepwɨn nəkur Isrel rerɨnraha revən ia namasanien i kamo m kɨmiaha nənə mhokeikei mə tuhəuvehi səvənraha, nənə ia noien nəha takuvehimɨru irəha nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_15","075_11_15","ROM","11","15","15","Mə noien i Kumwesən rɨno mərarki nəkur Isrel ro nərmama ia tənəmtənə me həuvehe mho in me nepwɨn, tukəfo nəpɨn in rɨpeki pehe mwi nəkur Isrel? Noien nəha trukuə noien i nərmama tuhətui mwi ia nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_16","075_11_16","ROM","11","16","16","Trɨni mɨnuə nərmama həmri karen nɨkare bred səvəi nəveɡɨnien vi mə səvəi Kumwesən, nənə bred pəpwiə səvəi Kumwesən. Nənə ia nəɡkiariien səvəi nei, trɨni mɨnuə nukune nei səvəi Kumwesən, rəɡrəɡɨn me mwi səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_17","075_11_17","ROM","11","17","17","Mətə kəteftefi raka rəɡrəɡi nei nəha nepwɨn, nənə kuvehi kɨmiaha, kɨmiaha rəɡrəɡi nei olif sə rəprmɨn, krɨpɨn pen kɨmiaha ia təmwhekɨnraha mə tihəuvehi pəri namasanien səvəi nukune olif nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_18","075_11_18","ROM","11","18","18","Nənə ro iamɨnhi irə rərəha mə kɨmiaha hiaməfiəutə ia kɨmiaha mamhətə ərəha rəɡrəɡi olif nəha. Mə hiaməfiəutə ia kɨmiaha iamɨnhi, rerɨmiaha tramrhi mə nukune nei raməkwməni kɨmiaha, mətə rɨpko mhə kɨmiaha rəɡrəɡi nei tihəkwməni nukune nei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_19","075_11_19","ROM","11","19","19","Rosi kɨmiaha riti trəfiəutə in mə, “Kɨnəteftefi raka rɨɡi nei me nepwɨn kuvehi iou krɨpɨn iou ia təmwhekɨnraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_20","075_11_20","ROM","11","20","20","Nɨpərhienien kɨnəteftefi raka irəha, tɨ nəri nə mə irəha həpwəh nahatətəien ia Kumwesən, mətə ik ikamərer ia təmwhekɨnraha tɨ nəri nə mə iakamahatətə irə. Ro iamɨnhi irə tikəpwəh nəfiəutəien ik, mətə tikaməkeikei mehekɨr. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_21","075_11_21","ROM","11","21","21","Trɨni mɨnuə Kumwesən rɨnəteftefi raka rəɡrəɡi nei atukwatukw tɨ nəri nə mə hənəpwəh nahatətəien, in trətefi raka mwi ik mə ik ikəpwəh nahatətəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_22","075_11_22","ROM","11","22","22","Ro pen sətoni mə Kumwesən rukurən noien ramasan m nərmama, mətə rukurən noien mwi rəknekɨn mɨnraha. In ramo rəknekɨn m nərmama səməme haməmwei raka, mətə in ramo ramasan tukumiaha. Nənə trɨni mɨnuə kɨmiaha hiamesi pen noien amasan səvənhi, in trɨrɨpɨn mamo ramasan tukumiaha. Mətə trɨni mɨnuə kɨmiaha hiəpwəh noien iamɨnha irə, nənə in trətefi raka mwi kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_23","075_11_23","ROM","11","23","23","Nənə trɨni mɨnuə nəkur Isrel hərərɨɡ pehe mwi mhəni nɨpərhienien ia Iesu Kristo, nənə Kumwesən trɨrɨpɨn mwi irəha ia nukunen, tɨ nəri nə mə in rauvehi nɨskaiien tɨ noien iamɨnha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_24","075_11_24","ROM","11","24","24","Nɨpwrai nəɡkiariien i mə kɨmiaha nərmama rɨpko mhə kɨmiaha nəkur Isrel hiəmwhen ia rɨɡi nei əprmɨn i olif sə Kumwesən rɨnərai raka, nənə mɨrɨpɨn pen ia nei nəha olif fwe ia nəmhien səvənhi. Noien nəha rɨpko mhə noien atukwatukw riti səvəi nei tɨ nuvehiien rɨɡi nei əpə riti mɨrɨpɨn pen ia nei əpə riti. Mətə nəkur Isrel həmwhen ia rɨɡi nei nəha olif fwe ia nəmhien. Nənə təkwtəkwuni rɨməru mə Kumwesən trɨrɨpɨn mwi irəha ia nukunenraha atukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_25","075_11_25","ROM","11","25","25","Piak me, nəɡkiariien pərhien riti Kumwesən rɨnərkwafə i fwe kupwən iakokeikei mə kɨmiaha tihəukurən, tɨ nəri nə mə rərəha kɨmiaha hiaməfiəutə ia kɨmiaha mə hiəukurən nari. Kumwesən rɨno nəkur Isrel me nepwɨn kənkapwənraha ruvehe mɨskai, mətə noien nəha trəpwəh nəmakien ia nəpɨn me. Nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel səməme tuhəuvehe tɨ Kumwesən tuhaməkeikei mhəuvehe pam, nənə, noien nəha ramo nəkur Isrel kənkapwənraha rɨskai tro sampam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_26","075_11_26","ROM","11","26","26","Nənə kurirə irə, Kumwesən truvehimɨru pam nəkur Isrel. Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Iərmama sə truvehimɨru nərmama truku pen fwe Saeon. In truvehi raka noien ərəha səvəi kwənəkwus me səvəi Jekop.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_27","075_11_27","ROM","11","27","27","“Nənə in i promes səiou tako mɨnraha ia nəpɨn nəha takuvehi raka noien ərəha me səvənraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_28","075_11_28","ROM","11","28","28","Nəkur Isrel hənəpwəh nəɡkiariien amasan səvəi Iesu Kristo, nənə ro iamɨnhi irə irəha həmwhen ia nərmama kamhəmwəki Kumwesən. Nəri nəha ro iamɨnhi irə trasitu ia kɨmiaha nərmama rɨpko mhə kɨmiaha nəkur Isrel. Mətə tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨmərfi kaha kupwən me səvənraha, ro pen in ramokeikei ihi irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_29","075_11_29","ROM","11","29","29","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəpɨn Kumwesən ruvərfi raka nərmama, məriari auər a narimnari me mɨnraha, ko rɨpkərari mhə mwi ia nətərɨɡien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_30","075_11_30","ROM","11","30","30","Kɨmiaha i nərmama rɨpko mhə kɨmiaha nəkur Isrel fwe kupwən hiamərui nəkwai Kumwesən, mətə təkwtəkwuni Kumwesən rapi kɨmiaha tɨ nəri nə mə nəkur Isrel hənərui nəkwan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_31","075_11_31","ROM","11","31","31","Ia noien a mwi nəha, tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨnapi kɨmiaha ipwet mɨne nənə nəkur Isrel kamhərui nəkwai Kumwesən, ro pen Kumwesən trapi mwi irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_32","075_11_32","ROM","11","32","32","Nərmama me pam kamhərui nəkwai Kumwesən. Rəmwhen mə Kumwesən rərihi irəha kamharə ia kalapus. In ro iamɨnha irə mə in rukurən napiien irəha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_33","075_11_33","ROM","11","33","33","Hətoni ro, nautə mɨne nukurənien mɨne nətərɨɡien səvəi Kumwesən harəmwhenɨmw pɨk! Samətui nəkiriien me səvənhi mɨne suatuk me səvənhi ko səpkətə pam mhə! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_34","075_11_34","ROM","11","34","34","“Sin rukurən nətə puiien nətərɨɡien səvəi Kumwesən, uə sin rukurən nəvəhaɡien min?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_35","075_11_35","ROM","11","35","35","“Uə sin ruvəuvei pen raka nari riti min ia nəpɨn riti mə Kumwesən traməkeikei mərpwɨn pen min?” Iərmama riti riwən! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM11_36","075_11_36","ROM","11","36","36","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨno narimnari me pam, nənə narimnari me pam kamharə tɨ nəri nə mə nɨskaiien səvənhi raməkwtəmhiri irəha, narimnari me pam in rɨno mə səvənhi. Pwəh nəɡnəɡɨniien revən tukwe in ia nuk nuk me. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_1","075_12_1","ROM","12","1","1","Piak me, tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨno narimnari me i ia napiien səvənhi ro pen iakaməres skai m kɨmiaha mə tihaməkeikei mhəuvei pen nɨpwramiaha me min rəmwhen ia nari riti sə ramɨru mo ikinan i kauvei pen m Kumwesən ia təkure nɨfatə rerɨn ramaɡien tukwe. In i suatuk atukwatukw sə tihəfwaki m Kumwesən irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_2","075_12_2","ROM","12","2","2","Tihəpwəh nuvehiien noien səvəi nərmama ia tɨprənə i, mətə pwəh Kumwesən ro nətərɨɡien səkɨmiaha ruvehe mərməvi hiəsehu ro ia noien akuas səkɨmiaha. Mə hio iamɨnha irə hiəukurən nəkiriien noien me, mhətoni mə sə pəku nəha nəkwai Kumwesən, noien sə ramasan, rerɨn raɡien tukwe, matukwatukw pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_3","075_12_3","ROM","12","3","3","Nənə tɨ nəri nə mə Kumwesən rasitu ia nirak ia namasanien səvənhi, iou iakani pehe tukumiaha pam mə rerɨmiaha trəpwəh nɨrhiien mə kɨmiaha iərmama riti. Kɨmiaha tihaməkeikei mhəuvehi irapw nətərɨɡien səkɨmiaha, mhəkiri mə ik nəfe iərmama pwəh resi pen atukwatukw nahatətəien sə Kumwesən rɨməuvei pehe mik rasori uə rouihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_4","075_12_4","ROM","12","4","4","Nɨpwrai iərmama nɨpərpərɨn me həpɨk, nənə nɨpərpərɨn me nəha səvənraha wok səpəmsəpə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_5","075_12_5","ROM","12","5","5","Rəmwhen a mwi kɨtaha səpɨk, mətə kɨtaha səmwhen ia nɨpwrai iərmama kuatia, tɨ nəri nə mə kɨtaha səməuvehe mho kuatia kɨtaha Kristo. Kɨtaha kuatia kuatia samərɨpɨn pen ia kɨtaha me rəmwhen ia nɨpərpəri nɨpwrai iərmama, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_6","075_12_6","ROM","12","6","6","mamhəuvehi nɨskaiien me səpəmsəpə resi pen namasanien sə Kumwesən rɨnəriari irə m kɨtaha. Ro iamɨnhi irə kɨtaha tsaməkeikei mhəuvehi nɨskaiien me nəha mhasitu ia kɨtaha me irə. Trɨni mɨnuə iərmama riti rauvehi nɨskaiien tɨ nɨni irapwien nəɡkiariien sə raku pen tɨ Kumwesən, pwəh in rɨni irapw nəɡkiariien nəha mesi pen nahatətəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_7","075_12_7","ROM","12","7","7","Trɨni mɨnuə iərmama riti rauvehi nɨskaiien tɨ no tukwiniien nari, pwəh in ro tukwini nari. Trɨni mɨnuə iərmama riti rauvehi nɨskaiien tɨ nahatənien, pwəh in rahatən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_8","075_12_8","ROM","12","8","8","Trɨni mɨnuə iərmama riti rauvehi nɨskaiien tɨ nuvehi utəien nətərɨɡien səvəi iərmama, pwəh in ruvehi utə. Trɨni mɨnuə iərmama riti rauvehi nɨskaiien tɨ nəriariien nautə, pwəh in rəriari rasori. Trɨni mɨnuə iərmama riti rauvehi nɨskaiien tɨ niriien nakalasia me, pwəh in riri irəha mɨsese tukwe. Trɨni mɨnuə iərmama riti rauvehi nɨskaiien tɨ nasituien ia nərmama, pwəh in rasitu ia nirəha ia rerɨn aɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_9","075_12_9","ROM","12","9","9","Pwəh nokeikeiien səkɨmiaha hiamokeikei nərmama irə ro nokeikeiien pərhien. Tihaməkeikei mhəmwəki noien sə rərəha, mhəkwtəmhiri əknekɨn noien sə ramasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_10","075_12_10","ROM","12","10","10","Tihaməkeikei mhokeikei kɨmiaha me rəmwhen mə kɨmiaha piəvmiaha me, mhəsiai kɨmiaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_11","075_12_11","ROM","12","11","11","Tihaməkeikei mho wok səvəi Iərɨmənu səkɨtaha ia nəpɨn me pam rəmwhen ia napw rauək ia rerɨmiaha mhəpwəh nəpouien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_12","075_12_12","ROM","12","12","12","Rerɨmiaha traməkeikei maɡien ia nəpɨn me tɨ nəri nə mə hiaməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨmiaha ia Kumwesən. Trɨni mɨnuə hiəuvehi nəmisəien, tihaməkeikei mho nətərɨɡien səkɨmiaha rəpwəmwɨs, nənə mhəfwaki ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_13","075_12_13","ROM","12","13","13","Trɨni mɨnuə nərmama nepwɨn səvəi Kumwesən səvənraha narimnari riwən, tihaməkeikei masitu ia nirəha, mhətə amasan iəpwɨspwɨs me səməme kamhəuvehe imwəmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_14","075_12_14","ROM","12","14","14","Tihəkwein amasan ia nərmama səməme kamhometə kɨmiaha. Tihəkwein amasan ia nirəha, mhəpwəh nəkwein ərəhaien ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_15","075_12_15","ROM","12","15","15","Nəpɨn nərmama kamhaɡien, kɨmiaha mwi tihaɡien kɨmiaha mɨnraha. Nənə nəpɨn nərmama rerɨnraha rəpou, kɨmiaha mwi tihasək kɨmiaha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_16","075_12_16","ROM","12","16","16","Ramasan mə hiamarə nətərɨɡien səkɨmiaha truvehe mo kuatia. Tihəpwəh nəfiəutəien ia kɨmiaha, mətə tihəuvehi nətərɨɡien sə reiwaiu. Rerɨmiaha trəpwəh nɨrhiien mə kɨmiaha hiəukurən pɨk nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_17","075_12_17","ROM","12","17","17","Trɨni mɨnuə iərmama riti ramo rərəha ia kɨmiaha, tihəpwəh nərpwɨnien noien səvənhi. Tihousari mə tiho noien sə nərmama pam tuhətoni mə ramasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_18","075_12_18","ROM","12","18","18","Kɨmiaha tihousari mho narimnari me pam səməme hiəukurən noien mə tiharə ia nəmərinuien ia nəpɨn me kɨmiaha nərmama pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_19","075_12_19","ROM","12","19","19","Nərmama keikei me, tihəpwəh nərpwɨnien noien ərəha səvəi iərmama riti, mətə tihəpwəh a pwəh Kumwesən ruvei pen niemaha səvənhi min. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨmərai pen nəɡkiariien i ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Iou takərpwɨn noien ərəha səvəi nərmama, nɨpərhienien iou tako.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_20","075_12_20","ROM","12","20","20","Mətə tiho iamɨnhi irə: “Trɨni mɨnuə iərmama riti sə raməmwəki ik nukumhə rahi, tikaməkeikei məkwməni. Trɨni mɨnuə rəkwakwa, tikaməkeikei mhəuvei pen nui min rənɨmwi. Ia noien nəha tiko in raurɨs pɨk anan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM12_21","075_12_21","ROM","12","21","21","Tihəpwəh nəseniien noien ərəha mə truvehi irapw nɨskaiien səkɨmiaha, mətə ia noien amasan tihəuvehi irapw nɨskaiien səvəi noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM13_1","075_13_1","ROM","13","1","1","Pwəh nərmama pam həsiai nərmama asori me səməme kamhərɨmənu. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nərɨmənuien ruku pen əpa tɨ Kumwesən, nənə, nərmama me pam səməme kamhərɨmənu Kumwesən rɨnəmri irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM13_2","075_13_2","ROM","13","2","2","Ro iamɨnhi irə trɨni mɨnuə iərmama riti rərui nəkwai nərmama kamhərɨmənu, in rɨnərui nəri sə Kumwesən rɨməuvehi utə. Nənə nərmama səməme kamho iamɨnha irə tukərpwɨn noien ərəha səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM13_3","075_13_3","ROM","13","3","3","Nərmama səməme kamho noien amasan tuhəhekɨr nərmama kamhərɨmənu tɨ nəfe? Mətə nərmama səməme kamho noien ərəha irəha nəha tuhekɨr. Ikokeikei mə tikəpwəh nehekɨrien ia iərmama sə ramərɨmənu? Tikaməkeikei mo noien amasan, nənə in trəɡnəɡɨni ik tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM13_4","075_13_4","ROM","13","4","4","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iərmama sə ramərɨmənu in ramo tukwini nari m Kumwesən, mamo nari amasan ramasitu ia niram. Mətə trɨni mɨnuə ikamo noien ərəha, tikaməkeikei mehekɨr tɨ nəri nə mə nɨskaiien sə in rauvehi tɨ nərpwɨnien noien ərəha ro nɨpərhienien. Iərmama sə ramərɨmənu in ramo tukwini nari m Kumwesən, mamərpwɨn noien ərəha me səvəi nərmama. Nənə noien nəha ramahatən pen niemaha səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM13_5","075_13_5","ROM","13","5","5","Ro pen kɨmiaha tihaməkeikei mhəsiai nərmama səməme kamhərɨmənu. Tihəpko mhə tɨ nəri nə mə hiamhekɨr əpa niemaha səvəi Kumwesən, mətə tiho mwi tɨ nəri nə mə hiəukurən mə in noien atukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM13_6","075_13_6","ROM","13","6","6","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha hiamərəku pen mwi takis me, tɨ nəri nə mə nərmama səməme kamhərɨmənu irəha nərmama kamho tukwini nari m Kumwesən mamho wok səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM13_7","075_13_7","ROM","13","7","7","Kɨmiaha tihaməkeikei mhəuvei pen m nərmama me pam nəfe səvənraha. Iərmama sə rauvehi mane səvəi takis me səpəmsəpə, tihaməkeikei mhərəku pen takis me nəha min. Iərmama sə kamsiai, tihaməkeikei mhəsiai. Nənə iərmama sə kamo nəkwan, tihaməkeikei mho nəkwan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM13_8","075_13_8","ROM","13","8","8","Rɨpkamasan mhə mə tiho kaon m nərmama nepwɨn. Mətə nari riti nəha ikɨn sə rəmwhen ia kaon səkɨmiaha tihaməkeikei mho. In i kɨmiaha tihaməkeikei mhokeikei kɨmiaha me. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iərmama sə ramokeikei piəvni in ramo narimnari me pam Loa səvəi Kumwesən rani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM13_9","075_13_9","ROM","13","9","9","Loa nəha rani mə, “Tikəpwəh nakresien pran səvəi iərməpə,” “Tikəpwəh nousi əpuneien iərmama,” “Tikəpwəh nakresien,” “Rerɨm trəpwəh nakresien narimnari səvəi iərmama riti,” nənə Loa me nepwɨn mwi nəha ikɨn. Mətə nəɡkiariien riti nəha in rəuiui pam irəha, rani mə, “Tikaməkeikei mokeikei piam rəmwhen ikokeikei atukw a ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM13_10","075_13_10","ROM","13","10","10","Trɨni mɨnuə iərmama riti rokeikei piəvni, ko rɨpko mhə nərəhaien min. Ro pen iərmama sə ramokeikei nərmama in ramo narimnari me pam Loa səvəi Kumwesən rani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM13_11","075_13_11","ROM","13","11","11","Kɨmiaha tihaməkeikei mho iamɨnha irə tɨ nəri nə mə hiəukurən nəpɨn i samarə irə nəha təkwtəkwuni mə rɨno raka nəpɨn atukwatukw sə tihətui mhəpwəh mwi napriien. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəpɨn sə Kumwesən truvehimɨru kɨtaha irə ruvəuvehe ipaka, in ipaka mwi məpi raka fwe kupwən nəpɨn səpkuvehe vi a mhəni nɨpərhienien ia Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM13_12","075_13_12","ROM","13","12","12","Trɨpko mhə tui nəpitəvien ro sampam nənə nukuraanien ruvehe. Ro pen pwəh saraka ia noien me səvəi nəpitəvien nənə mho noien me səvəi nukuraanien. Noien me nəha həmwhen ia karkahu iərmama rarkahu irə mo tukuahaɡ nɨpwran tɨ naruaɡənien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM13_13","075_13_13","ROM","13","13","13","Pwəh kɨtaha so noien amasan me rəmwhen ia nərmama səməme kamhavən ia nukuraanien. Tsəpwəh noien lafet ərəha me, mhəpwəh nənɨmwiien nənɨmwiien skai mhakonə irə, mhəpwəh nakresien nɨpran, mhəpwəh noien nəfe nəɡhɨn nətərɨɡien ərəha səkɨtaha rokeikei, mhəpwəh nəvisəien, nənə rerɨtaha trəpwəh nɨrhi ərəhaien kɨtaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM13_14","075_13_14","ROM","13","14","14","Mətə tiharkahu Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo rəmwhen karkahu səkɨmiaha, nənə rerɨmiaha trəpwəh mwi nɨrhiien suatuk me nepwɨn səvəi noien ərəha səvəi nɨpwramiaha mə tiho nəfe rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_1","075_14_1","ROM","14","1","1","Trɨni mɨnuə iərmama riti nahatətəien səvənhi rɨpkɨskai mhə ruvehe tukumiaha, nənə kɨmiaha tihaməkeikei mhəsevər ia rerɨmiaha tukwe, mətə tihəpwəh nəvisəien kɨmiaha min tɨ nətərɨɡien me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_2","075_14_2","ROM","14","2","2","Iərmama riti rɨni nɨpərhienien mə in rukurən nəniien nəveɡɨnien me pam, mətə iərmama riti mwi nahatətəien səvənhi rɨpkɨskai mhə in raməni a nəveɡɨnien ia nəmhien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_3","075_14_3","ROM","14","3","3","Pwəh iərmama sə raməni nəveɡɨnien me pam rəpwəh nətoni ərəhaien iərmama sə rɨpkəni mhə nəveɡɨnien me pam. Nənə pwəh iərmama sə in rɨpkəni mhə nəveɡɨnien me pam rəpwəh nɨniien mə iərmama sə raməni nəveɡɨnien me pam ramo noien ərəha. In trəpwəh nɨniien iamɨnha irə tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨnəsevər raka ia rerɨn tɨ iərmama nəha, mɨnəseni raka in ruvehe tukwe in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_4","075_14_4","ROM","14","4","4","Ik nəfe iərmama mə tikɨni mə iərmama sǝ ramo tukwini nari səvəi iərmama əpə riti mwi rɨno noien ərəha? Ia nəmri Iərɨmənu a səvənhi in trərer uə trɨmwei. Nənə in trərer tɨ nəri nə mə Iərɨmənu səvənhi rukurən noien mə in trərer. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_5","075_14_5","ROM","14","5","5","Iərmama riti raməkiri mə nəpɨn kuatia ropə ia nəpɨn me nepwɨn, mətə iərmama riti mwi raməkiri mə nəpɨn me pam həmnəmwhen a. Pwəh nərmama kuatia kuatia hətərɨɡ ia nətərɨɡien me səvənraha mə sə pəku nəha ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_6","075_14_6","ROM","14","6","6","Iərmama sə rerɨn ramrhi mə nəpɨn kuatia ropə ia nəpɨn nepwɨn, in ramo noien nəha mə trɨsiai Iərɨmənu səkɨtaha. Nənə iərmama sə raməni nəveɡɨnien me pam raməni mə trɨsiai Iərɨmənu səkɨtaha, tɨ nəri nə mə in rani tanak m Kumwesən tɨ nəveɡɨnien sənəni. Nənə iərmama sə rɨpkəni mhə nəveɡɨnien me pam in mwi raməpwəh nəniien tɨ nɨsiaiien Iərɨmənu səkɨtaha, nənə in mwi rani tanak m Kumwesən tɨ nəveɡɨnien sənəni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_7","075_14_7","ROM","14","7","7","Iərmama riti rɨpkərɨmənu atukw mhə ia nɨmɨruien səvənhi, nəri auər a mə in ramɨru uə in remhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_8","075_14_8","ROM","14","8","8","Trɨni mɨnuə kɨtaha saməmɨru, nɨmɨruien səkɨtaha in səvəi Iərɨmənu səkɨtaha. Nənə trɨni mɨnuə kɨtaha semhə, nemhəien səkɨtaha in səvəi Iərɨmənu səkɨtaha. Ro iamɨnhi irə trɨni mɨnuə saməmɨru uə səuvamhə, kɨtaha səvəi Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_9","075_14_9","ROM","14","9","9","Kristo rɨmamhə marə mətui mwi tɨ nəri, mə in truvehe Iərɨmənu səvəi nərmama səməme kamhəmɨru mɨne səməme həuvamhə raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_10","075_14_10","ROM","14","10","10","Ro pen rəfo ikaməkiri noien səvəi piam mə rərəha? Uə ik, rəfo ikamətə ərəha piam? Kɨtaha pam tsərer ia nəmri Kumwesən, in trəkiri kɨtaha tɨ noien me səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_11","075_14_11","ROM","14","11","11","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri mə nə nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Iou Iərɨmənu iakamɨru, iakani nɨpərhienien mə nərmama me pam tuhənɨmwi nukurhunraha ia nənimek, nənə nərmama me pam tuhəni irapw mə iou, iou Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_12","075_14_12","ROM","14","12","12","Nəɡkiariien nəha nɨpwran mə kɨtaha pam tsaməkeikei mhəni irapw noien me səkɨtaha ia nəmri Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_13","075_14_13","ROM","14","13","13","Ro iamɨnhi irə pwəh kɨtaha səpwəh mwi nəkiriien noien me səkɨtaha me mə rərəha mətə pwəh səuvehi nətərɨɡien riti sə rani mə tsəpwəh noien nari riti ia nəpɨn riti sə tro piəvtaha riti rapəti mɨmwei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_14","075_14_14","ROM","14","14","14","Iou iakukurən amasan mə nəveɡɨnien me pam hamasan a tɨ nəniien həpko mhə iərmama riti rəmkemɨk ia nəmri Kumwesən. Iesu Iərɨmənu səkɨtaha rasitu ia nirak mo iakuvehe mɨni nɨpərhienien ia nəri nəha. Mətə trɨni mɨnuə iərmama riti rerɨn rɨrhi mə nari riti rəmkemɨk ia nəmri Kumwesən, nəri nəha rəmkemɨk atukw a tukwe in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_15","075_14_15","ROM","14","15","15","Nəpɨn iko piam riti rɨreɡi rərəha tɨ nəveɡɨnien me səməme ikaməni ramahatən pen mə ikɨnəpwəh narəien i sə ikamarə irə mamo nokeikeiien. Tikəpwəh noien mə nəri ikɨməni trouraha piam riti sə Kristo rɨmamhə tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_16","075_14_16","ROM","14","16","16","Nənə tikəpwəh noien mə nəri ikətoni mə ramasan a tukɨni ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_17","075_14_17","ROM","14","17","17","Nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə rɨpko mhə in nə nəniien nari mɨne nənɨmwiien nari, mətə nɨtətə nəha in nə natukwatukwien, mɨne nəmərinuien, mɨne naɡienien sə Nənɨmwɨn Ikinan rauvei pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_18","075_14_18","ROM","14","18","18","Iərmama sə ramo tukwini nari m Kristo ia suatuk iamɨnha irə Kumwesən rerɨn ramaɡien tukwe, nənə nərmama mwi həukurən nɨniien mə noien səvənhi ratukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_19","075_14_19","ROM","14","19","19","Ro pen pwəh sousari tɨ noien sə raməmri nəmərinuien mɨne narimnari me səməme tuhasitu ia kɨtaha tɨ nuvrhəkɨnien kɨtaha me səuvehe mhəutə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_20","075_14_20","ROM","14","20","20","Tikəpwəh nəseniien nəveɡɨnien sənam rouraha wok səvəi Kumwesən. Nəveɡɨnien me pam hamasan a həpko mhə iərmama riti rəmkemɨk ia nəmri Kumwesən, mətə rɨpkatukwatukw mhə mə tiko piam rɨmwei tɨ nəniien nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_21","075_14_21","ROM","14","21","21","Ro iamɨnha irə ramasan mə tikəpwəh nəniien nusai nari uə ikəpwəh nənɨmwiien nənɨmwiien skai rəmwhen ia waen uə noien nari riti mwi sə tro piam rapəti mɨmwei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_22","075_14_22","ROM","14","22","22","Nahatətəien səim tɨ narimnari me nəha ramasan mə tikəkwtəmhiri ramarə a tukw ik mɨne Kumwesən. Trɨni mɨnuə iərmama riti ramesi pen noien sə in rukurən mə ramasan a, mɨpkreɡi mhə rərəha tukwe, in rerɨn traɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM14_23","075_14_23","ROM","14","23","23","Mətə trɨni mɨnuə iərmama riti nətərɨɡien səvənhi ramo kəru tɨ nəveɡɨnien riti, nənə in raməni, ramo noien ərəha ia nəmri Kumwesən, tɨ nəri nə mə in raməni nəveɡɨnien nəha, mətə rəpwəh nɨniien nɨpərhienien irə mə ratukwatukw a mə tro iamɨnhi irə. Nəfe nəɡhɨn iərmama rəpwəh nɨniien nɨpərhienien irə mə ratukwatukw a mə tro, trɨni mɨnuə ramo, ramo noien ərəha ia nəmri Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_1","075_15_1","ROM","15","1","1","Kɨtaha nərmama nahatətəien səkɨtaha rɨskai tsaməkeikei mhasitu ia nərmama nahatətəien səvənraha rəpwəh nɨskaiien, mhəvrani nari pəmpəm me səvənraha, nənə mhəpwəh nəvraniien mə rerɨtaha traɡien tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_2","075_15_2","ROM","15","2","2","Mətə pwəh kɨtaha sousari mə tso piəvtaha me rerɨnraha raɡien, mho ramasan mɨnraha, mhəuvrhəkɨn irəha həuvehe mhəutə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_3","075_15_3","ROM","15","3","3","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Kristo rɨpkousari mhə mə tro rerɨn əpa raɡien. Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Nɨni ərəhaien me nərmama səpəmsəpə kamhəni ia niram, həuvehe mhəmak ia nirak.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_4","075_15_4","ROM","15","4","4","Kɨtaha səukurən mə nəɡkiariien me pam səməme kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan fwe kupwən kɨmərai pen irəha mə tuhəvəhaɡ m kɨtaha mə tsəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨtaha ia Kumwesən. Kɨtaha səukurən noien noien nəha tɨ nəri nə mə samərer əknekɨn ia nəpɨn me nənə nəɡkiariien me səvəi Nəkukuə Ikinan kamhəuvehi utə nətərɨɡien səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_5","075_15_5","ROM","15","5","5","Kumwesən əpa ramasitu ia kɨtaha mə tsərer əknekɨn ia nəpɨn me, nənə in əpa rauvehi utə nətərɨɡien səkɨtaha. Nənə təkwtəkwuni iakaməres in mə trasitu ia kɨmiaha ia nətərɨɡien səkɨmiaha mə truvehe mo kuatia rəmwhen ia noien səvəi Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_6","075_15_6","ROM","15","6","6","Nənə iakaməres iamɨnha irə mə kɨmiaha pam rerɨmiaha rukurən nuveheien məmwhen ia reri iərmama kuatia a tɨ nuvehi utəien nəɡhi Kumwesən i in Kumwesən mɨne Tata səvəi Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_7","075_15_7","ROM","15","7","7","Ro pen mə piəvtaha riti ruvehe tukumiaha tihəsevər ia rerɨmiaha tukwe rəmwhen ia Kristo rɨnəsevər ia rerɨn tukumiaha nəpɨn hiəuvən tukwe in. Tiho iamɨnha irə pwəh nərmama həuvehi utə nəɡhi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_8","075_15_8","ROM","15","8","8","Iakani pehe tukumiaha i mə Kristo rɨməuvehe iərmama sə ro tukwini nari m nəkur Isrel mə trahatən mə Kumwesən in nɨpərhienien, nənə mə tro promes me səməme Kumwesən rɨno m kaha kupwən me səvəi nəkur Isrel həuvehe mho nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_9","075_15_9","ROM","15","9","9","Nənə in rɨməuvehe mə tro nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel həuvehi utə nəɡhi Kumwesən tɨ napiien səvənhi. Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Ro iamɨnhi irə takəɡnəɡɨni ik ia reri nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, takəni nɨpu muvehi utə nəɡhɨm.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_10","075_15_10","ROM","15","10","10","Nənə in rani mwi mə: “Kɨmiaha nərmama me rɨpko mhə kɨmiaha nəkur Isrel tihaɡien kɨmiaha nərmama me səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_11","075_15_11","ROM","15","11","11","Nənə rani mwi mə: “Kɨmiaha nərmama me pam i rɨpko mhə kɨmiaha nəkur Isrel tihəɡnəɡɨni Kumwesən, kɨmiaha pam ia kwənəkwus me pam tihəuvei pen nəɡnəɡɨniien min.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_12","075_15_12","ROM","15","12","12","Nənə Profet Aesea rani mwi mə: “Nuai nei riti trukwesər ia Jese muvehe, mutə, mərɨmənu ia nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Nərmama me nəha tuhəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səvənraha irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_13","075_15_13","ROM","15","13","13","Kumwesən əpa ramasitu ia kɨtaha mə tsəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨtaha irə. Nənə təkwtəkwuni iakaməres in mə tro rerɨmiaha raɡien məpwiuən nəpɨn kɨmiaha hiəni nɨpərhienien ia Iesu Kristo. Iakaməres mə in tro iamɨnha irə mə ia nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn Ikinan kɨmiaha hiəukurən nuveheien mhəskai mwi tɨ nəmri pen əknekɨnien nətərɨɡien səkɨmiaha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_14","075_15_14","ROM","15","14","14","Piak me, iou iakukurən amasan mə nɨmɨruien səkɨmiaha rukuər ia namasanien, nənə hiaməuvehi nukurənien me pam, nənə hiəmwhen tɨ nəvəhaɡien m kɨmiaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_15","075_15_15","ROM","15","15","15","Nəɡkiariien me nepwɨn ia nəkukuə i həknekɨn kwopti, mətə iakətɨɡase mɨrai pen m kɨmiaha mə tako a pwəh rerɨmiaha ramrhi. Ratukwatukw a mə takəɡkiari iamɨnha irə tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨməuvei pehe namasanien səvənhi miou, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_16","075_15_16","ROM","15","16","16","muvehi utə iou irə mə iou aposol riti səvəi Iesu Kristo kərhi pen iou iakamevən tɨ nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Iou iakamowok rəmwhen ia pris riti, maməvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Kumwesən. Rəmwhen ia pris rauvei pen narimnari me m Kumwesən ia təkure nɨfatə, iou mwi iakauvei pen nari riti min. Nəri nəha iakauvei pen m Kumwesən in i nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Nənə iakokeikei mə Nənɨmwɨn Ikinan tro irəha həuvehe mhəmher, mho ikinan i, nənə Kumwesən rerɨn traɡien tɨ nuvehiien irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_17","075_15_17","ROM","15","17","17","Tɨ nəri nə mə iou aposol riti səvəi Iesu Kristo, ro pen iakukurən nəfiəutəien iou tɨ wok səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_18","075_15_18","ROM","15","18","18","Mətə rəknekɨn mə takəɡkiari ia nari riti iou atukw iakɨno. Takɨni a nəfe Kristo rɨno ia nirak tɨ nuviien nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel həuvehe mho nəkwai Kumwesən. Kristo rɨno wok ia nəɡkiariien səiou mɨne noien me səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_19","075_15_19","ROM","15","19","19","Nənə in rɨno wok ia nɨskaiien səvəi nɨmtətien me mɨne narimnari me kamətoni kamərkərinari irə. In rɨno irəha pam ia nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn Ikinan. Ro pen iakɨni irapw pam nəɡkiariien amasan səvəi Kristo, iakɨməkupwən fwe Jerusalem mevən ia kwopun me pam meste pen tənə nəha Ilirikam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_20","075_15_20","ROM","15","20","20","Nənə ia nəpɨn me iakokeikei mə takəvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Kumwesən ia kwopun me nepwɨn səməme kɨpkreɡi raka mhə nəɡhi Kristo ikɨn. Iakəpwəh nokeikeiien mə takuvrhəkɨn nari ia təkure nəri sə iərməpə rɨnəmri irapw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_21","075_15_21","ROM","15","21","21","Mətə rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Nərmama səməme kɨpkɨni irapw mhə iərmama nəha mɨnraha, irəha tuhətoni in nənə nərmama səməme həpkreɡi raka mhə, irəha tuhəukurən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_22","075_15_22","ROM","15","22","22","Noien i iakamo mamevən ia kwopun me səpəmsəpə nəpɨn rɨpɨk raməsisəɡ iou tɨ nuveheien mətoni kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_23","075_15_23","ROM","15","23","23","Mətə təkwtəkwuni wok səiou ia kwopun i rɨno sampam. Ia nuk me rɨpɨk iakokeikei mə takuvehe mətoni kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_24","075_15_24","ROM","15","24","24","Ro iamɨnhi irə rerɨk rɨrhi mə takuvehe mətoni kɨmiaha nəpɨn takevən ia tənə i Spen. Nəpɨn takuvehe tsarə nəpɨn kwakwa a, nənə iakokeikei mə tihasitu ia nirak ia navənien səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_25","075_15_25","ROM","15","25","25","Mətə təkwtəkwuni iakamevən fwe Jerusalem mə takasitu ia nərmama me səvəi Kumwesən fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_26","075_15_26","ROM","15","26","26","Nakalasia me fwe ia profens mi nəha Masetonia mɨne Akaea rerɨnraha raɡien həuvei pehe mane me nepwɨn trasitu ia nərmama me səvəi Kumwesən fwe Jerusalem səməme nautə səvənraha riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_27","075_15_27","ROM","15","27","27","Rerɨnraha raɡien a tɨ noien nəha. Nənə nɨpərhienien səvənraha kaon rarə tɨ nəkur Isrel tɨ nəri nə mə irəha həuvehe mamhəuvehi pəri narimnari amasan me səvəi nəkur Isrel ramasitu ia nənɨmwɨnraha. Ro iamɨnhi irə ratukwatukw mə nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel irəha mwi tuhasitu ia nəkur Isrel, mhəuvei pen narimnari amasan me səvənraha trasitu ia nɨpwranraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_28","075_15_28","ROM","15","28","28","Takuvehi mane i həməuvei pehe miou mevən muvei pen mɨnraha. Nənə nəpɨn iako sampam ia nəri i, iakier mevən ia tənə i Spen, nənə ia navənien səiou takuvehe mətoni kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_29","075_15_29","ROM","15","29","29","Nənə iakukurən mə nuveheien səiou sə takuvehe tukumiaha irə, trukuər ia narimnari amasan me səvəi Kristo mə kɨmiaha tihəreɡi ramasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_30","075_15_30","ROM","15","30","30","Piak me, tɨ nəri nə mə kɨtaha samahatətə ia Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha, nənə Nənɨmwɨn Ikinan ramo kɨtaha samokeikei kɨtaha me, iakaməres kɨmiaha mə tihəfwaki əknekɨn m Kumwesən tukw iou rəmwhen iou mwi iakaməfwaki tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_31","075_15_31","ROM","15","31","31","Tihəfwaki mə Kumwesən truvehi raka iou ia rəɡi nəkur Jutia səməme həpkɨni mhə nɨpərhienien ia Iesu. Nənə tihəfwaki mwi mə nəpɨn takevən mier pen fwe Jerusalem, nərmama me səvəi Kumwesən fwe ikɨn rerɨnraha traɡien tɨ nasituien səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_32","075_15_32","ROM","15","32","32","Nənə ia noien nəha, trɨni mɨnuə nəkwai Kumwesən pərhien, takuvehe mətoni kɨmiaha ia naɡienien, nənə kɨtaha pam rerɨtaha traɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM15_33","075_15_33","ROM","15","33","33","Pwəh Kumwesən i in nukune nəmərinuien tramarə tukumiaha. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_1","075_16_1","ROM","16","1","1","Iou iakani pehe tukumiaha i mə kɨtirimətaha Fipi, ramasitu ia wok səvəi nəfwakiien fwe Keɡkria, in prən amasan riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_2","075_16_2","ROM","16","2","2","Ramasan mə tihəuvehi in ruvehe mo kuatia kɨmiaha min ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha, noien nəha ratukwatukw mə nərmama me səvəi Kumwesən tuho. Trɨni mɨnuə nari riti səvənhi riwən, ramasan mə tihasitu irə, tɨ nəri nə mə in rɨnasitu ia nərmama həpɨk, masitu mwi ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_3","075_16_3","ROM","16","3","3","Tihəni tukwini ramasan səiou revən tɨ Prisila mɨne Akwila, kɨmrahar mɨnrau iamharo pəri wok səvəi Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_4","075_16_4","ROM","16","4","4","Irau krɨnouərer irapw mə trouemhə tɨ nasituien ia nirak. Rɨpko mhə iou əpa, mətə iou mɨne nakalasia me pam səməme rɨpko mhə irəha nəkur Isrel kɨmaha iahaməni tanak tɨ nirau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_5","075_16_5","ROM","16","5","5","Tihəni tukwini ramasan səiou revən mwi tɨ nakalasia me səməme kamhousəsɨmwɨn irəha me fwe ia nimwə səvənrau. Tihəni tukwini ramasan səiou revən tɨ iərmama keikei səiou Epainetas, in rɨməkupwən mɨni nɨpərhienien ia Kristo fwe ia profens nəha Esia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_6","075_16_6","ROM","16","6","6","Tihəni tukwini ramasan səiou revən tɨ Meri, in raməmwur pɨk tɨ nasituien ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_7","075_16_7","ROM","16","7","7","Tihəni tukwini ramasan səiou revən tɨ Antronikas mɨne Junias kɨmrahar nəkur Isrel kɨmrahar mɨnrau iamharevən ia kalapus. Aposol me kamhəsiai irau, irau krɨməkupwən ia nirak rouni nɨpərhienien ia Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_8","075_16_8","ROM","16","8","8","Tihəni tukwini ramasan səiou ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha revən tɨ Ampliatas keikei səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_9","075_16_9","ROM","16","9","9","Tihəni tukwini ramasan səiou revən tɨ Urpanas, kɨtaha min samo pəri wok səvəi Kristo. Tihəni tukwini ramasan səiou revən mwi tɨ Stakis keikei səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_10","075_16_10","ROM","16","10","10","Tihəni tukwini ramasan səiou revən tɨ Apeles, in rɨnahatən pen raka mə in iərmama pərhien səvəi Kristo. Tihəni tukwini ramasan səiou revən tɨ Aristopolas mɨne nərmama me ia nəkwai nimwə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_11","075_16_11","ROM","16","11","11","Tihəni tukwini ramasan səiou revən tɨ Herotion iəmə Isrel riti mwi. Tihəni tukwini ramasan səiou ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha revən tɨ Narkisos mɨne nərmama me ia nəkwai nimwə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_12","075_16_12","ROM","16","12","12","Tihəni tukwini ramasan səiou revən tɨ Trifaena mɨne Trifosa, prən mi nəha krauo wok səvəi Iərɨmənu səkɨtaha. Tihəni tukwini ramasan səiou revən tɨ Persis keikei, pran riti sə ramo pɨk wok səvəi Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_13","075_16_13","ROM","16","13","13","Tihəni tukwini ramasan səiou revən tɨ Rufas, iərmama riti sə raməmwur pɨk tɨ noien wok səvəi Iərɨmənu səkɨtaha. Tihəni tukwini ramasan səiou revən mwi tɨ mama səvənhi. In rɨno ramasan miou rəmwhen ia mama atukwatukw səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_14","075_16_14","ROM","16","14","14","Tihəni tukwini ramasan səiou revən tɨ Asukritas mɨne Flekon, mɨne Heremes mɨne Patropas mɨne Heremas mɨne piəvtaha me nepwɨn səməme kamharə irəha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_15","075_16_15","ROM","16","15","15","Tihəni tukwini ramasan səiou revən tɨ Filolokas, mɨne Julia mɨne Nereas irau kɨtiriməni, mɨne Olimpas, mɨne nərmama me nepwɨn səvəi Kumwesən səməme kamharə irəha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_16","075_16_16","ROM","16","16","16","Tihəni ramasan tukumiaha me, mhakei m kɨmiaha me ia nakeiien sə rəmher. Nakalasia me pam səvəi Kristo kamhəni ramasan tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_17","075_16_17","ROM","16","17","17","Piak me, iakaməɡkiari skai m kɨmiaha mə tihaməsiari tɨ nərmama nepwɨn nəha ikɨn. Irəha kamhərukwumen nəvisəien me, mamhouraha nahatətəien səvəi nərmama, mamhahatən nəɡkiariien sə ropə ia nəɡkiariien i kɨnahatən raka kɨmiaha irə. Tihəpwəh nevənien ipaka tɨ nirəha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_18","075_16_18","ROM","16","18","18","tɨ nəri nə mə nərmama səməme kamho iamɨnha irə, irəha həpko tukwini mhə nari m Kristo Iərɨmənu səkɨtaha, mətə irəha kamho tukwini nari m tɨpwɨnraha. Nənə ia nəɡkiariien əsien me mɨne nəɡkiariien me həpwəh nəmwhenien, irəha kamheikuə ia nərmama me səməme həpkukurən amasan mhə nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_19","075_16_19","ROM","16","19","19","Nərmama həuvəreɡi raka nəvisauien mə kɨmiaha hiamo nəkwai Kristo, ro pen rerɨk raɡien pɨk tukumiaha. Mətə iakokeikei pɨk mə tihəukurən amasan nari tɨ noien atukwatukw me, nənə mhəpwəh nevənien ia noien ərəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_20","075_16_20","ROM","16","20","20","Kumwesən in nukune nəmərinuien trɨpko mhə tui in trəseni kɨmiaha hieivə tesi Setan ia nɨsumiaha. Pwəh namasanien səvəi Iesu Iərɨmənu səkɨtaha tramarə tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_21","075_16_21","ROM","16","21","21","Timoti iərmama sə iarauo pəri wok kɨmrau min rani ramasan tukumiaha. Nənə Lusias mɨne Jeson mɨne Sosipata, irəhar nəkur imwak mirəhar, harni mwi ramasan tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_22","075_16_22","ROM","16","22","22","Iou Tertius i iakmərai tukwini nəɡkiariien səvəi Pol ia nəkukuə i iakani ramasan tukumiaha ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_23","075_16_23","ROM","16","23","23","Iəmə i Kaius rani ramasan tukumiaha. Iou Pol, iakamarə ia nimwə səvənhi, nənə nakalasia me kamhousəsɨmwɨn irəha me ia nimwə səvənhi irəha pam kamhəni ramasan tukumiaha. Erastas i ramərɨmənu ia mane me səvəi taon nəha mɨne piəvtaha Kwotas, irau mwi krauni ramasan tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_25","075_16_25","ROM","16","25","25","Pwəh səuvehi utə nəɡhi Kumwesən revən fwe irənhə ia nəpɨn me. In əpa rukurən noien kɨmiaha hiərer əknekɨn ia nahatətəien səkɨmiaha. Noien nəha ramesi pen nəɡkiariien amasan səiou mɨne nəvisauien ia Iesu Kristo. Ramesi pen mwi nəɡkiariien səvəi Kumwesən sə nɨpwran rɨnərkwafə fwe tui, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_26","075_16_26","ROM","16","26","26","mətə təkwtəkwuni mɨne Kumwesən rɨno pui nərmama hətoni. In Kumwesən sə ramarə rerɨn. Profet me səvənhi me fwe kupwən həmərai pen nəɡkiariien nəha səvənhi ia nəkukuə me səvənraha. In rɨni mə nəɡkiariien nəha traməkeikei mevən tɨ nərmama ia tənəmtənə me pam mə irəha tuhahatətə irə mho nəkwan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RM16_27","075_16_27","ROM","16","27","27","Kumwesən əpa in Kumwesən, in əpa rukurən nari. Pwəh nəɡnəɡɨniien revən tukwe in ia nuk nuk me tɨ nəri i Iesu Kristo rɨno. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_1","076_1_1","1CO","1","1","1","Iou Pol, iou aposol riti səvəi Iesu Kristo, tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨno rəmwhen ia sə in rokeikei, məkwein iou mə tako wok i, mɨne piəvtaha Sostenes. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_2","076_1_2","1CO","1","2","2","Nəkukuə i rauvehe tukumiaha nakalasia me səvəi Kumwesən fwe taon nəha Korin, kɨmiaha nərmama me i Iesu Kristo rɨnəpərhi kɨmiaha hiəmher, nənə Kumwesən rɨnəkwein kɨmiaha mə nəkur ikinan me səvənhi, kɨmiaha mɨne nərmama ia kwopun me pam səməme hiaməfwaki m Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha sə in Iərɨmənu səkɨtaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_3","076_1_3","1CO","1","3","3","Pwəh Kumwesən Tata səkɨtaha mɨne Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha trouəriari pehe namasanien mɨne nəmərinuien m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_4","076_1_4","1CO","1","4","4","Ia nəpɨn me iakani vivi Kumwesən tukumiaha, tɨ nəri nə mə rɨnəriari pehe namasanien səvənhi m kɨmiaha ia Iesu Kristo, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_5","076_1_5","1CO","1","5","5","mo hiəuvehe mhəmwhen ia iərmama riti nautə səvənhi rasori. Nautə nəha in nəha nɨniien me pam mɨne nukurənien me pam hiaməuvehi raku pen tɨ Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_6","076_1_6","1CO","1","6","6","Kumwesən rɨnəriari namasanien nəha m kɨmiaha iamɨnha irə tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiaməni mə nəɡkiariien sə raməvisau Kristo ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_7","076_1_7","1CO","1","7","7","Ro pen kɨmiaha hiəuvəuvehi raka nɨskaiien me pam səməme Nənɨmwɨn Ikinan rauvehi pehe, hiaməuvehi mamheitenhi nəpɨn nəha tukətoni Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo trier pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_8","076_1_8","1CO","1","8","8","In tro kɨmiaha hiərer əknekɨn meste nəpɨn sampam mə tukəpwəh nətoniien noien ərəha riti ia kɨmiaha ia nəpɨn nəha Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha truvehe mwi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_9","076_1_9","1CO","1","9","9","Kumwesən ramo nəɡkiariien səvənhi ia nəpɨn me. In rɨnəkwein kɨmiaha, mo kɨmiaha hiəuvehe mho kuatia kɨmiaha tɨni, Iesu Kristo, sə in Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_10","076_1_10","1CO","1","10","10","Piak me, ia nəɡhi Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha iakaməres skai tukumiaha mə kɨmiaha pam tihəni a nari kuatia, mhəpwəh noien mə nətərɨɡien riti truvehe meitehi kɨmiaha. Mətə nəpɨn me nətərɨɡien səkɨmiaha mɨne rerɨmiaha trouvehe rouo kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_11","076_1_11","1CO","1","11","11","Iakani iamɨnhi irə, piak me, tɨ nəri nə mə nəkur imwei Kloe nepwɨn haməni pehe tukw iou i mə kɨmiaha hiaməvisə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_12","076_1_12","1CO","1","12","12","Nɨpwrai nəɡkiariien sə iakani ro iamɨnhi irə. Kɨmiaha kuatia kuatia hiaməɡkiari. Riti rani mə, “Iou iərmama səvəi Pol.” Riti rani mə, “Iou iərmama səvəi Apolos.” Riti rani mə, “Iou iərmama səvəi Pita.” Riti rani mə, “Iou iərmama səvəi Kristo.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_13","076_1_13","1CO","1","13","13","Hiənuə ko hieitehieitehi Kristo iamɨnha irə? Rəfo? Kɨnərui tərini pen iou Pol ia nei kamarkuaui tukumiaha? Uə kɨno baptaes ia kɨmiaha ia nəɡhi Pol? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_14","076_1_14","1CO","1","14","14","Iou iakamɨni tanak tɨ Kumwesən mə iapko mhə paptaes ia kɨmiaha riti, mətə iakɨno a paptaes ia Krispas mɨne Kaius. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_15","076_1_15","1CO","1","15","15","Rerɨk raɡien iamɨnha irə tɨ nəri nə mə iərmama riti ko rɨpkɨni mhə mə kɨno baptaes irə ia nəɡhɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_16","076_1_16","1CO","1","16","16","(Nɨpərhienien iakɨno mwi paptaes ia Stefanas mɨne nərmama me fwe ia nəkwai nimwə səvənhi. Kurirə ia in, iakenouenou mə iakɨno mwi baptaes ia iərmama riti uə rekəm.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_17","076_1_17","1CO","1","17","17","Kɨmiaha hiəukurən mə Kristo rɨpkərhi pehe mhə iou mə tako paptaes ia nərmama, mətə rərhi pehe iou mə takəvisau irapw nəɡkiariien amasan səvənhi. Iakaməvisau irapw nəɡkiariien amasan nəha mɨpkesi pen mhə nukurənien səvəi iərmama kamo nei kamarkuaui səvəi Kristo ruvehe nɨskaiien səvənhi riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_18","076_1_18","1CO","1","18","18","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəvisauien Kristo ia nei kamarkuaui ro narɨsien i tɨ nərmama səməme kamhəuvən mə tuhemhə, mətə tukutaha i nərmama səməme Kumwesən rauvehimɨru kɨtaha, nəvisauien nəha in nɨskaiien səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_19","076_1_19","1CO","1","19","19","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Nəkukuə Ikinan rani mə, “Iou takouraha nukurənien səvəi nərmama səməme həukurən amasan nari, nənə mo nəri auər a ia nukurənien səvəi nahatən me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_20","076_1_20","1CO","1","20","20","Iərmama sə rukurən amasan nari in pəku? Iahatən pəku səvəi Loa? Iərmama sə rarɨpwen nəresien me ia tɨprənə i in pəku? Həiwən! Kumwesən rɨno nukurənien səvəi nərmama ia tɨprənə i ruvehe mo narɨsien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_21","076_1_21","1CO","1","21","21","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə ia nukurənien səvəi Kumwesən in rɨno mə nərmama səvəi tɨprənə i tuhəpwəh nukurənien in ia nukurənien səvənraha. Mətə Kumwesən rerɨn raɡien mə truvehimɨru nərmama səməme kamhəni nɨpərhienien ia nəɡkiariien i kɨtaha saməvisau irə, nəɡkiariien sə nərmama haməni mə ro narɨsien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_22","076_1_22","1CO","1","22","22","Nəkur Isrel hokeikei mə tuhətoni nɨmtətien me. Nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel kamhətui nukurənien, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_23","076_1_23","1CO","1","23","23","mətə kɨtaha saməvisau Kristo kɨnərui tərini pen in ia nei kamarkuaui. Nəɡkiariien nəha nəkur Isrel kamhapəti irə mamhəmwei, nənə nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel kamhəni mə nəɡkiariien nəha ro narɨsien i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_24","076_1_24","1CO","1","24","24","Mətə nərmama səməme Kumwesən rɨnəkwein irəha, nəkur Isrel nepwɨn mɨne nərmama nepwɨn rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, irəha hənətoni mə Kristo in nɨskaiien səvəi Kumwesən mɨne nukurənien səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_25","076_1_25","1CO","1","25","25","Noien nəha səvəi Kumwesən sə nərmama kamhəni mə ro narɨsien i rukurən nari məpi raka nukurənien səvəi nərmama pam. Nənə noien nəha səvəi Kumwesən sə nərmama kamhəni mə nɨskaiien səvənhi riwən rɨskai məpi raka noien səvəi nərmama pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_26","076_1_26","1CO","1","26","26","Piak me, rerɨmiaha tramrhi nəpɨn Kumwesən rɨnəkwein kɨmiaha irə fwe kupwən. Ia nəpɨn nəha kɨmiaha hiəpɨk hiəpkukurən mhə nari ia nəmri nərmama. Kɨmiaha hiəpɨk hiəpkuvehi mhə nɨskaiien, rɨpko mhə kɨmiaha hiəpɨk nɨpwnəti nəmə asori me nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_27","076_1_27","1CO","1","27","27","Mətə Kumwesən rɨmərfi narimnari me səməme nərmama ia təkure tɨprənə i haməni mə ro narɨsien i, mə ia noien nəha in tro naurɨsien m nərmama səməme həukurən nari. In rɨmərfi narimnari me səməme nərmama ia təkure tɨprənə i haməni mə nɨskaiien səvənraha riwən, mə ia noien nəha in tro naurɨsien m nərmama səməme nɨskaiien səvənraha rarə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_28","076_1_28","1CO","1","28","28","In rɨmərfi narimnari auər a me, mɨne narimnari me kamətə ərəha irəha, mə ia noien nəha in tro nərmama me kamətə irəha mə irəha nərmama anan me nepwɨn tuhəuvehe mho nərmama auər a ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_29","076_1_29","1CO","1","29","29","Kumwesən rɨno iamɨnhi irə mə iərmama riti riwən trəɡkiari ərpwi ia nənimen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_30","076_1_30","1CO","1","30","30","Mətə in rɨno kɨmiaha hiəuvehe mho kuatia kɨmiaha Iesu Kristo. Nənə Kristo in nukurənien səkɨtaha ruku pen tɨ Kumwesən. In rɨno kɨtaha səuvehe mhatukwatukw ia nəmri Kumwesən. In rɨno kɨtaha səuvehe mho nəkur ikinan me səvənhi. In rɨnərəku suatuk mɨfi raka nari ia kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C11_31","076_1_31","1CO","1","31","31","Ro iamɨnhi irə, rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Pwəh iərmama sə raməɡkiari ərpwi, trəɡkiari ərpwi a ia narimnari me səməme Iərɨmənu səkɨtaha rɨno.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C12_1","076_2_1","1CO","2","1","1","Piak me, nəpɨn iakɨməuvehe tukumiaha, iakuvehe mɨni irapw tukumiaha nəɡkiariien i Kumwesən rɨnərkwafə irə fwe kupwən, mətə iapkɨni irapw mhə nəɡkiariien uə nukurənien sə rutə pɨk, rekəm. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C12_2","076_2_2","1CO","2","2","2","Nəpɨn iakɨnamarə kɨtaha m kɨmiaha, rerɨk rɨskai mə tapkɨni irapw mhə mwi nari riti, mətə Iesu Kristo a mɨne nemhəien səvənhi ia nei kamarkuaui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C12_3","076_2_3","1CO","2","3","3","Nəpɨn iakɨməuvehe mətoni kɨmiaha, nɨskaiien səiou riwən anan, mamhekɨr ia nəpɨn me, mamətəmnɨmwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C12_4","076_2_4","1CO","2","4","4","Nənə nəɡkiariien səiou mɨne nəvisauien səiou, iapkɨni irapw mhə mesi pen nukurənien səvəi nərmama tɨ nuvi peheien kɨmiaha. Mətə nəpɨn iakɨnəɡkiari, hiətoni nɨskaiien səvəi Kumwesən mɨne wok səvəi Nənɨmwɨn Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C12_5","076_2_5","1CO","2","5","5","Iakɨno iamɨnha irə mə nahatətəien səkɨmiaha trəpwəh nərer penien ia nukurənien səvəi nərmama, mətə trərer pen ia nɨskaiien səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C12_6","076_2_6","1CO","2","6","6","Mətə nɨpərhienien, nərmama me i həuvəskai raka ia nɨmɨruien səvənraha, kɨmaha iahaməvəhaɡ mɨnraha ia nukurənien. Mətə nukurənien nəha rɨpkuku pehe mhə tɨ tɨprənə i uə ia nəmə asori me səməme kamhərɨmənu ia tɨprənə i. Nəmə asori me nəha tuhəuvehe mho nəmə auər a ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C12_7","076_2_7","1CO","2","7","7","Mətə kɨmaha iahaməɡkiari ia nukurənien səvəi Kumwesən sə rɨnamərkwafə fwe kupwən nərmama me həpkətoni mhə. Nukurənien nəha Kumwesən rɨnəmri raka fwe tui anan mə truvehi utə kɨtaha irə tsəuvehi nasoriien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C12_8","076_2_8","1CO","2","8","8","Nərmama səməme kamhərɨmənu ia tɨprənə i irəha pam həpkukurən mhə nəɡkiariien nəha. Ko həpkukurən həpkərui tərini pen mhə Iərɨmənu asori səkɨtaha ia nei kamarkuaui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C12_9","076_2_9","1CO","2","9","9","Mətə rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Iərmama riti riwən rɨnətə raka ia nənimen, uə ruvəreɡi raka ia nəkwəreɡɨn, uə rerɨn ruvərhi raka nəfe Kumwesən rɨnəpnəpenə irə mə truvei pen m nərmama səməme hokeikei in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C12_10","076_2_10","1CO","2","10","10","Mətə Kumwesən rɨno pui pehe narimnari me nəha m kɨtaha ia Nənɨmwɨn səvənhi. Nənɨmwɨn səvənhi rukurən noien iamɨnha irə tɨ nəri nə mə in ramətə pui narimnari me pam, mamətə pui mwi nətərɨɡien səvəi Kumwesən sə rəmwhenɨmw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C12_11","076_2_11","1CO","2","11","11","Narimnari me səməme iərmama rerɨn ramrhi, nənɨmwɨn əpa səvənhi fwe imwə rukurən. Ia noien a mwi nəha, narimnari me nəha səməme Kumwesən rerɨn ramrhi, Nənɨmwɨn əpa səvənhi rukurən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C12_12","076_2_12","1CO","2","12","12","Nənɨmwɨn i kɨməuvei pehe m kɨtaha rɨpko mhə Nənɨmwɨn səvəi tɨprənə i, mətə Nənɨmwɨn sə raku pen tɨ Kumwesən. Kɨməuvei pehe m kɨtaha mə tsəukurən nəfe Kumwesən rauvei pehe auər a m kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C12_13","076_2_13","1CO","2","13","13","In i nəɡkiariien i kɨmaha iahaməni irapw. Nənə nukurənien səvəi nərmama rɨpkahatən mhə kɨmaha ia nəɡkiariien me nəha, mətə Nənɨmwɨn nəha rɨnahatən kɨmaha irə. Nənə iahaməni irapw nəɡkiariien pərhien me səvənhi ia nəɡkiariien me səməme in rauvei pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C12_14","076_2_14","1CO","2","14","14","Iərmama sə Nənɨmwɨn səvəi Kumwesən riwən irə ko rɨpkuvehi mhə narimnari me Nənɨmwɨn nəha raməriari pehe i. In rətoni narimnari me nəha ho a narɨsien irə. Ko rɨpkukurən mhə irəha tɨ nəri nə mə kaukurən narimnari me nəha ia Nənɨmwɨn səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C12_15","076_2_15","1CO","2","15","15","Iərmama Nənɨmwɨn səvəi Kumwesən ramarə irə raməkiri mamətə sas narimnari me pam, mətə iərmama riti riwən ko rəkiri noien səvəi iərmama nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C12_16","076_2_16","1CO","2","16","16","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Nəkukuə Ikinan rani mə, “Sin rukurən nətərɨɡien səvəi Iərɨmənu səkɨtaha mə trahatən in?” Mətə kɨtaha saməuvehi nətərɨɡien səvəi Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_1","076_3_1","1CO","3","1","1","Piak me, fwe kupwən, nəpɨn iakɨnamarə kɨtaha m kɨmiaha, ko iapkəɡkiari mhə m kɨmiaha rəmwhen iakaməɡkiari m nərmama Nənɨmwɨn səvəi Kumwesən rɨnarə raka ia nirəha, mətə iakɨnəɡkiari m kɨmiaha rəmwhen mə kɨmiaha nərmama me a səvəi tɨprənə, uə kɨmiaha nəkwərhakwərha me a ia nɨmɨruien vi səkɨmiaha ia Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_2","076_3_2","1CO","3","2","2","Nəpɨn iakɨnamahatən kɨmiaha rəmwhen iakauvei pehe a nəveɡɨnien mərməru m kɨmiaha. Iapkuvei pehe mhə nəveɡɨnien sɨkai m kɨmiaha tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəpkəmwhen mhə tɨ nəniien nəveɡɨnien sɨkai. Nənə nɨpərhienien təkwtəkwuni hiəpwəh ihi nəmwhenien tɨ nənien nəveɡɨnien sɨkai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_3","076_3_3","1CO","3","3","3","Noien səkɨmiaha rəmwhen a ia noien səvəi nərmama səvəi tɨprənə i. Kɨmiaha hiamətərɨɡ ərəha ia kɨmiaha me, mamhəvisə m kɨmiaha me. Noien nəha hiamo ramahatən pen mə kɨmiaha nərmama me a, noien səkɨmiaha rəmwhen a ia nərmama nepwɨn səvəi tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_4","076_3_4","1CO","3","4","4","Nəpɨn iərmama riti rɨni mə, “Iou iərmama səvəi Pol,” nənə riti mwi rɨni mə, “Iou iərmama səvəi Apolos,” noien nəha ramahatən pen mə kɨmiaha nərmama me a səvəi tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_5","076_3_5","1CO","3","5","5","Hətoni ro. Apolos in nəfe iərmama? Pol in nəfe iərmama? Kɨmrau iotukwininari mi a iarɨnouasitu ia kɨmiaha mə tihəni nɨpərhienien ia Iesu. Kɨmrau iarauo wok sə Iərɨmənu səkɨtaha rɨməuvei pehe m kɨmrau kuatia kuatia mə trouo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_6","076_3_6","1CO","3","6","6","Rəmwhen mə iou iakɨnəpwei nuni nari, nənə Apolos in rɨnəfwi ia nui, mətə Kumwesən rɨno rutə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_7","076_3_7","1CO","3","7","7","Ro iamɨnhi irə iərmama sə raməpwei nuni nari, uə iərmama sə raməfwi ia nui, in nəri auər a, mətə Kumwesən in nukune wok nəha, tɨ nəri nə mə in ramo narimnari haməmɨru mamhəutə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_8","076_3_8","1CO","3","8","8","Iərmama sə raməpwei nuni nari mɨne iərmama sə raməfwi ia nui irau krouəmnəmwhen a. Kumwesən trərəku irau mesi pen atukwatukw wok sə irau kro. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_9","076_3_9","1CO","3","9","9","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨmrau iotukwininari mi səvəi Kumwesən iarauo pəri wok. Nənə kɨmiaha hiəmwhen ia nəmhien səvəi Kumwesən uə nimwə səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_10","076_3_10","1CO","3","10","10","Ia namasanien səvəi Kumwesən sə rɨnəriari pehe irə miou, iako rəmwhen ia iərmama sə rukurən amasan nuvrhəkɨnien nimwə, məmri irapw nəri skai riti tukuvrhəkɨn pen nimwə ia təkuren, nənə təkwtəkwuni iərməpə rauvrhəkɨn pen nimwə ia təkure nəri skai nəha iakɨnəmri irapw. Pwəh nərmama hətui amasan mə kamhəfo mamhəuvrhəkɨn pen nimwə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_11","076_3_11","1CO","3","11","11","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iərmama riti ko rɨpkəmri irapw mhə nəri skai riti sə tukuvrhəkɨn pen nimwə irə ropə ia nəri skai nəha kɨnəmri irapw raka. Nəri skai nəha in nəha Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_12","076_3_12","1CO","3","12","12","Nərmama nepwɨn haməuvehi narimnari me səməme tuhəuvrhəkɨn nimwə irə rərer kɨni tui rəmwhen ia aean mi nəha kol mɨne silva mɨne kəpwier amasan me səməme nənimenraha rəknekɨn. Nərmama me nepwɨn mwi haməuvehi narimnari me səməme ko həpkərer əpwəmwɨs mhə rəmwhen ia nei mɨne niɡ mɨne nɨmwai nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_13","076_3_13","1CO","3","13","13","Tukətoni wok səvəi nərmama kuatia kuatia tɨ nəri nə mə nəpɨn səvəi Kristo tro pui irəha. Ia nəpɨn nəha napw trahi wok səvəi nərmama kuatia kuatia mahatən pen wok səvənraha mə ramasan uə rərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_14","076_3_14","1CO","3","14","14","Trɨni mɨnuə napw rəpwəh nahi əmwesiien wok sə iərmama riti ruvrhəkɨn pen ia təkure nəri skai kɨnəmri irapw, iərmama nəha truvehi nərəkuien riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_15","076_3_15","1CO","3","15","15","Mətə trɨni mɨnuə napw rahi əmwesi wok səvəi iərmama riti, iərmama nəha trarfai ia nərəkuien səvənhi. Mətə Kumwesən truvehimɨru in rəmwhen ia iərmama riti sə napw rɨnahi nimwə səvənhi mɨne narimnari me səvənhi nənə in əpa ramɨru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_16","076_3_16","1CO","3","16","16","Hiəukurən uə rekəm? Nimwə səvəi Kumwesən in nə kɨmiaha. Nənɨmwɨn Ikinan ramarə ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_17","076_3_17","1CO","3","17","17","Trɨni mɨnuə iərmama riti rouraha nimwə səvəi Kumwesən, Kumwesən trouraha in. Iakani iamɨnha irə tɨ nəri nə mə nimwə səvəi Kumwesən ro ikinan i, nənə nimwə nəha in nə kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_18","076_3_18","1CO","3","18","18","Rərəha mə iərmama riti treikuə atukw a irə. Trɨni mɨnuə kɨmiaha riti rerɨn ramrhi mə in rukurən nari nəha təkwtəkwuni ia nəmri nərmama, ramasan mə pwəh ruvehe iərmama riti nərmama harɨs irə. Ia suatuk nəha in truvehe mukurən nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_19","076_3_19","1CO","3","19","19","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nukurənien səvəi nərmama ia tɨprənə i ro narɨsien i ia nəmri Kumwesən. Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Kumwesən ramo mə nərmama səməme həukurən nari noien ikou me səvənraha trousi tərini irəha rəmwhen ia kwənkru.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_20","076_3_20","1CO","3","20","20","Nəkukuə Ikinan rani mwi mə, “Iərɨmənu rukurən mə nətərɨɡien səvəi nərmama səməme həukurən nari ho a nəri auər a ia nirəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_21","076_3_21","1CO","3","21","21","Ro iamɨnhi irə tihəpwəh nɨniien mə kɨmiaha nərmama səvəi iərmama i uə kɨmiaha nərmama səvəi iərmama nəha mə tihəuvehi utə atukw a kɨmiaha tukwe. Kumwesən rauvei pehe narimnari me pam mə trasitu ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_22","076_3_22","1CO","3","22","22","Pol uə Apolos uə Pita uə təkure tɨprənə uə nɨmɨruien uə nemhəien uə nəpɨn ipwet mɨne uə nəpɨn sə trɨpkuvehe, mətə irəha pam səkɨmiaha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C13_23","076_3_23","1CO","3","23","23","kɨmiaha nəha səvəi Kristo, nənə Kristo in səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_1","076_4_1","1CO","4","1","1","Ro iamɨnhi iərmama riti trəfətə kɨmaha irə? In trətə kɨmaha rəmwhen ia kɨmaha iotukwininari me səvəi Kristo. Nəɡkiariien me i səvəi Kumwesən hənamərkafə fwe kupwən, Kumwesən rɨnəmri pehe nəɡkiariien me nəha ia rəɡɨmaha mə tahətui amasan tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_2","076_4_2","1CO","4","2","2","Nənə kɨmiaha hiəukurən nərmama me səməme iəmə asori riti rəmri pen narimnari me səvənhi ia rəɡɨnraha hamətui tukwe, irəha tuhaməkeikei mho wok səvənraha ramasan mə nəpɨn iəmə asori rətoni wok səvənraha nənə rɨni nɨpərhienien ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_3","076_4_3","1CO","4","3","3","Mətə tukw iou, ro a nəri ouihi riti trɨni mɨnuə kɨmiaha uə nərmama əpə me nepwɨn hənuə tuhəkiri noien səiou. Iou mwi ko iapkəkiri atukw mhə noien səiou iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_4","076_4_4","1CO","4","4","4","Ia nətərɨɡien səiou, iou iakɨno a sə ramasan, mətə rɨpko mhə iakani mə iakatukwatukw. Iərɨmənu səkɨtaha in əpa ratukwatukw tɨ nəkiriien noien səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_5","076_4_5","1CO","4","5","5","Ro iamɨnhi irə tihəpwəh nəkiri akwauakwien noien səvəi nərmama ia nəpɨn sə rɨpkatukwatukw mhə mə tukəkiri noien səvəi nərmama irə. Tihəfwini meste nəpɨn Iərɨmənu səkɨtaha truvehe irə. In truvehe mɨpeki irapw narimnari səməme hamərkwafə ia nəpitəvien, mɨpeki pehe ia nukuraanien, nənə mɨni irapw nətərɨɡien afafa me səvəi nərmama ia nukuraanien. Ia nəpɨn nəha Kumwesən trəɡnəɡɨni nərmama kuatia kuatia mesi pen atukwatukw noien amasan me səməme həno. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_6","076_4_6","1CO","4","6","6","Piak me, iakɨməni nəɡkiariien me i ia kɨmrau Apolos mə trasitu ia kɨmiaha. Iakokeikei mə tihəuvehi nukurənien ia kɨmrau nənə mhəukurən nɨpwrai nəɡkiariien i sə rani mə, “Tikamevən məpwəh nəpi rakaien nəfe kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan.” Rərəha mə tihərpwi kɨmiaha tɨ iərmama riti mamhəni ərəha riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_7","076_4_7","1CO","4","7","7","Rəfo? Kɨmiaha hiasori mhəpi raka nərmama me pam? Rekəm! Kɨmiaha hiəpkuvehi mhə nari riti sə ruku pehe atukw tukumiaha. Narimnari me pam səməme hiaməuvehi, Kumwesən rauvei pehe auər a m kɨmiaha. Ro pen rɨpkəmwhen mhə mə tihaməɡkiari ərpwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_8","076_4_8","1CO","4","8","8","Rəfo nəha? Rosi kɨmiaha hiəuvəukuər raka uə? Rosi nautə səkɨmiaha ruvəuvehe mɨnasori raka uə? Rosi kɨmiaha hiənəvtənhi raka kɨmaha mhəuvehe mho kiɡ me ia kɨmiaha uə? Kamo hiamərɨmənu pərhien kɨmaha iahokeikei pwəh sərɨmənu pəri kɨtaha m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_9","076_4_9","1CO","4","9","9","Kɨmaha aposol me, mətə iakamətoni mə Kumwesən ruvehi irapw kɨmaha inhərɨpw anan. Kɨmaha iahəmwhen ia nərmama səməme kɨnəkiri raka irəha mə tuhaməkeikei mhemhə. Rəmwhen mə iahamərer ia nəmri naɡelo me mɨne nərmama me pam səvəi tɨprənə mə irəha tuhəspau ia noien səvəi nemhəien səkɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_10","076_4_10","1CO","4","10","10","Kɨmaha nərmama səvəi Kristo ro pen nərmama kamharɨs ia kɨmaha mə kɨmaha iahəreirei nari. Mətə rəfo? Rosi kɨmiaha hiəukurən nari tɨ nəri nə mə hiəuvəuvehe mhəno kuatia kɨmiaha Kristo uə? Kɨmaha nɨskaiien səkɨmaha riwən. Mətə rəfo? Rosi nɨskaiien səkɨmiaha rarə uə? Nərmama kamhəni ərəha kɨmaha. Mətə rəfo? Rosi irəha kamhəsiai kɨmiaha uə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_11","076_4_11","1CO","4","11","11","Meste pehe ipwet mɨne nukumhə ramahi kɨmaha, kɨmaha iahaməkwakwa, mamharkahu ia tɨnari eitehi me, nərmama hamousi kɨmaha, nimwə səkɨmaha riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_12","076_4_12","1CO","4","12","12","Kɨmaha iahaməsese mamhowok ia rəɡɨmiaha tɨ nuvehiien nəveɡɨnien sənəmaha. Nəpɨn nərmama həni ərəha kɨmaha, kɨmaha iahəkwein amasan ia nirəha. Nəpɨn nərmama hometə kɨmaha, kɨmaha iahəseni a mhərer əknekɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_13","076_4_13","1CO","4","13","13","Nəpɨn nərmama houraha nəɡhɨmaha ia neikuəien, mətə kɨmaha iahəɡkiari pen amasan a mɨnraha. Meste pehe ipwet mɨne ia nəmri nərmama kamətə kɨmaha rəmwhen ia nəri əmkemɨk me səməme kamərarki mɨne nɨpware narimnari me pam ia təkure tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_14","076_4_14","1CO","4","14","14","Iapkrai mhə nəɡkiariien me i mə tako kɨmiaha hiaurɨs, rekəm. Kɨmiaha hiəmwhen ia nɨpwnətɨk keikei me səiou ro pen iakaməvəhaɡ m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_15","076_4_15","1CO","4","15","15","Nahatən me səkɨmiaha həpɨk səməme tuhahatən kɨmiaha ia Kristo. Rosi irəha həmwhen ia tata karen i səkɨmiaha irəha pam ten taosen, mətə tata atukwatukw səkɨmiaha kuatia a, in i iou, tɨ nəri nə mə iou iakɨməuvehe mo tata səkɨmiaha ia Iesu Kristo nəpɨn iakɨnaməvisau pehe nəɡkiariien amasan səvənhi m kɨmiaha fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_16","076_4_16","1CO","4","16","16","Ro pen iakani pehe tukumiaha i mə ramasan mə tihəuvnhi iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_17","076_4_17","1CO","4","17","17","Ro iamɨnhi irə iakərhi pehe Timoti ruvehe tukumiaha. In nərɨk keikei riti ia Iərɨmənu səkɨtaha. Iou iakukurən nətɨɡiteien irə. In trahatən mwi kɨmiaha ia suatuk me səiou ia Iesu Kristo, suatuk me nəha iakamahatən nakalasia me irə ia kwopun me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_18","076_4_18","1CO","4","18","18","Kɨmiaha me nepwɨn hiamərpwi kɨmiaha tɨ nəri nə mə rerɨmiaha ramrhi mə tapkuvehe mhə mətoni kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_19","076_4_19","1CO","4","19","19","Mətə trɨpko mhə tui iakuvehe mətoni kɨmiaha trɨni mɨnuə Iərɨmənu səkɨtaha rəseni iou. Nənə iou tapkreɡi mhə nəɡkiariien me səvəi nərmama səməme hamərpwi irəha, mətə takuvehe mətə sas ia nɨskaiien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_20","076_4_20","1CO","4","20","20","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə rɨpko mhə nɨtətə səvəi nəɡkiariien, mətə nɨtətə səvəi nɨskaiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C14_21","076_4_21","1CO","4","21","21","Nənə hiokeikei nəfe? Takuvehe mətoni kɨmiaha mərisi kɨmiaha uə takuvehe masitu ia kɨmiaha ia noien məru tɨ nəri nə mə iakokeikei kɨmiaha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C15_1","076_5_1","1CO","5","1","1","Kɨməni pehe tukw iou i mə kɨmiaha riti ramo noien riti rərəha anan. Kɨpkətoni mhə nərmama səməme həreirei Kumwesən kamho noien ərəha nəha. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iərman riti rɨməiri pran kurirə səvəi tata səvənhi krauarə pəri nəha təkwtəkwuni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C15_2","076_5_2","1CO","5","2","2","Nənə kɨmiaha hiamərpwi kɨmiaha tukwe mə ramasan a! Mətə rəfo kɨmiaha hiəpkreɡi mhə rərəha mhasək tukwe? Iəmə sə rɨno noien nəha, kɨmiaha tihaməkeikei mhərhi irapw in ia nɨmwrhenɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C15_3","076_5_3","1CO","5","3","3","Təkwtəkwuni iapkarə mhə kɨtaha m kɨmiaha ia nɨpwrak, mətə ia nənɨmwɨk iakamarə kɨtaha m kɨmiaha. Trɨni mɨnuə iakamarə kɨtaha m kɨmiaha, iakuvəni raka ia nəɡhi Iesu Iərɨmənu səkɨtaha nəfe tso ia iəmə nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C15_4","076_5_4","1CO","5","4","4","Nəpɨn hiousəsɨmwɨn kɨmiaha me, nənə ia nənɨmwɨk iou mwi iakamarə kɨtaha m kɨmiaha, nənə ia nɨskaiien səvəi Iesu Iərɨmənu səkɨtaha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C15_5","076_5_5","1CO","5","5","5","kɨmiaha tihəmri pen iəmə nəha ia rəɡi Setan mə tukouraha nɨpwran. Tiho iamɨnha irə mə tukuvehimɨru nənɨmwi iəmə nəha ia nəpɨn nəha Iərɨmənu səkɨtaha Iesu truvehe irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C15_6","076_5_6","1CO","5","6","6","Noien sə hiaməɡkiari mamhərpwi kɨmiaha irə rɨpkamasan mhə. Hiəukurən uə rekəm? Yis ouihi raməse bred pəpwiə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C15_7","076_5_7","1CO","5","7","7","Tihəuvehi raka yis akuas mə kɨmiaha tihəmwhen ia bred vi sə yis riwən irə. Nɨpərhienien kɨmiaha hiəmwhen ia bred nəha tɨ nəri nə mə Kristo, kwəti sipsip səkɨtaha səvəi nəveɡɨnien asori nəha Pasova, kɨnousi əpune nɨten ruvehimɨru kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C15_8","076_5_8","1CO","5","8","8","Ro pen pwəh kɨtaha tso nəveɡɨnien asori nəha, mhəpwəh nəmwəkiien kɨtaha me, mhəpwəh noien ərəha. Noien me nəha həmwhen ia yis akuas. Mətə pwəh so nəveɡɨnien asori nəha mho noien sə rəmher matukwatukw rəmwhen ia bred sə yis riwən irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C15_9","076_5_9","1CO","5","9","9","Iakuvərai raka nəkukuə riti m kɨmiaha, mɨni mə tihəpwəh navən pəriien kɨmiaha nərman mɨne nɨpran səməme kamhəiri əpnapen irəha me, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C15_10","076_5_10","1CO","5","10","10","mamhəpwtɨɡ tɨ nautə səvənraha, mamhakres, mamhəfwaki m nənɨmwi nari me. Rɨpko mhə nɨpwrai nəɡkiariien nəha səiou mə kɨmiaha tihəpwəh navən pəriien kɨmiaha nərmama me səvəi tɨprənə i səməme kamho noien ərəha me nəha. Rəknekɨn ko hiəpkaraka mhə ia nirəha tɨ nəri nə mə kɨtaha mɨnraha samarə ko səpkaraka mhə ia təkure tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C15_11","076_5_11","1CO","5","11","11","Mətə nəkukuə sə iakɨmərai m kɨmiaha, nɨpwran ro iamɨnhi irə mə tihəpwəh navən pəriien kɨmiaha nərman mɨne nɨpran səməme kamhəni mə irəha nəkur əfwaki me, mətə kamhəiri əpnapen irəha me, mamhəpwtɨɡ tɨ nautə səvənraha, mamhəfwaki m nənɨmwi nari me, mamhəni neikuəien mamhouraha nəɡhi iərmama irə, mamhənɨmwi pɨk nənɨmwiien skai mamhakonə irə, mamhakres. Kɨmiaha tihəpwəh nəkure pəriien kɨmiaha nərmama me nəha mhani nari kɨmiaha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C15_12","076_5_12","1CO","5","12","13","Rɨpko mhə səiou nəha wok mə takəkiri noien səvəi nərmama iruə me. Kumwesən əpa trəkiri noien səvənraha. Mətə kɨmiaha nakalasia me kɨmiaha nərmama me i nəkwai nimwə nənə tihaməkeikei mhəkiri noien me səkɨmiaha me. Rəmwhen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Tihərhi irapw iərmama sə ramo noien ərəha ia nɨmwrhenɨmiaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_1","076_6_1","1CO","6","1","1","Nəpɨn kɨmiaha mi kəru krouəski irau me, nənə ro naurɨsien mə irau trouvehi nəvisəien səvənrau rouevən tɨ nərmama səməme həreirei Kumwesən mə tuhəkiri nəɡkiariien səvənrau. Irau trouəkeikei rouuvehi nəvisəien səvənrau rouevən tɨ nərmama səvəi Kumwesən pwəh irəha həkiri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_2","076_6_2","1CO","6","2","2","Hiəukurən uə rekəm? Ia nəpɨn sə trɨpkuvehe nərmama me səvəi Kumwesən tuhəkiri nərmama ia təkure tɨprənə i tɨ noien me səvənraha. Trɨni mɨnuə kɨmiaha tihəkiri nərmama ia təkure tɨprənə i rəfo, ko hiəpkəkiri atukw mhə noien kwərhakwərha me səkɨmiaha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_3","076_6_3","1CO","6","3","3","Hiəukurən uə rekəm? Kɨtaha tsəkiri naɡelo me tɨ noien me səvənraha. Mə ro iamɨnhi irə, noien me səvəi tɨprənə i haməru a tɨ nəkiriien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_4","076_6_4","1CO","6","4","4","Ro pen rəfo kɨmiaha hiaməuvən tɨ nərmama me nəha səməme nakalasia me həpkɨsiai mhə irəha mə irəha tuhəkiri kɨmiaha tɨ nəvisəien me səkɨmiaha sə ro me iamɨnha irə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_5","076_6_5","1CO","6","5","5","Iakani nəɡkiariien nəha ramo naurɨsien m kɨmiaha. Rəfo, kɨmiaha riti riwən sə nukurənien səvənhi rəmwhen mə trəmri amasan nəvisəien səvəi piəvtaha mi kəru? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_6","076_6_6","1CO","6","6","6","Mətə piəvtaha mi krouəvisə mɨnrau me rouuvehi rouevən tɨ nərmama səməme həpkɨni mhə nɨpərhienien ia Kristo mə irəha tuhəkiri nəɡkiariien səvənrau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_7","076_6_7","1CO","6","7","7","Noien nəha hiaməuvən tɨ iərmama riti mə trəkiri kɨmiaha tɨ nəvisəien me səkɨmiaha ramahatən pen me hiənarfai raka ia suatuk səvəi Kumwesən ia nɨmɨruien səkɨmiaha. Rəfo, trɨni mɨnuə iərmama riti ramo rərəha ia niram, ramasan mə tikenouenou a irə. Trɨni mɨnuə rameikuə ia niram, mamakres mik, ikenouenou a mwi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_8","076_6_8","1CO","6","8","8","Mətə rekəm. Kɨmiaha piəvmiaha me a, mətə hiamo rərəha ia kɨmiaha me, mamheikuə ia kɨmiaha me, mamhakres m kɨmiaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_9","076_6_9","1CO","6","9","9","Kɨmiaha tihaməkeikei mhəukurən. Nərmama səməme həpkatukwatukw mhə irəha ko həpkuvimwə mhə ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. Tihəpwəh neikuə atukwien ia kɨmiaha. Nərman mɨne nɨpran səməme kamhəiri əpnapen irəha me, mɨne nərmama səməme kamhəfwaki m nənɨmwi nari me, mɨne nərman mɨne nɨpran səməme kamhakres ia nirəha me, mɨne nərman səməme kamhəiri atukw a irəha me, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_10","076_6_10","1CO","6","10","10","mɨne rakres me, mɨne nərmama səməme kamhəpwtɨɡ tɨ nautə səvənraha, mɨne nərmama səməme kamhənɨmwi pɨk nənɨmwiien skai mamhakonə, mɨne nərmama səməme kamhəni neikuəien mamhouraha nəɡhi iərmama irə, mɨne nərmama səməme kamheikuə mamhakres, irəha ko həpkuvnimwə mhə ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_11","076_6_11","1CO","6","11","11","Fwe kupwən kɨmiaha me nepwɨn hiənamo iamɨnha irə. Mətə təkwtəkwuni nəha, ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo mɨne ia nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn Ikinan, Kumwesən rɨnəpərhi raka kɨmiaha hiəmher. In rɨno hiəuvehe nəkur ikinan me səvənhi, muvəni raka mə kɨmiaha hiatukwatukw ia nənimen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_12","076_6_12","1CO","6","12","12","Kamɨni mə, “Narimnari me pam ramasan a iou iakukurən noien,” nɨpərhienien, mətə rɨpko mhə irəha pam tuhasitu. “Narimnari me pam ramasan a iou iakukurən noien,” mətə iou ko iapkəseni mhə mə nari riti trərkwi iou, mamərɨmənu ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_13","076_6_13","1CO","6","13","13","Kamɨni mə, “Nəveɡɨnien kɨno səvəi tɨpwi iərmama, nənə tɨpwi iərmama kɨno səvəi nəveɡɨnien.” Nɨpərhienien, mətə Kumwesən trouraha irau pəri. Nɨpwrai iərmama komhə kɨno mə iərman triri əpnapen nɨpran irə, mətə kɨno nɨpwrai iərmama mə trəɡnəɡɨni Iərɨmənu irə, nənə Iərɨmənu ramarə tɨ nɨpwrai iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_14","076_6_14","1CO","6","14","14","Kumwesən rɨno Iərɨmənu səkɨtaha rətui mwi ia nemhəien, nənə ia nɨskaiien səvənhi in tro mwi kɨtaha sətui mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_15","076_6_15","1CO","6","15","15","Hiəukurən uə rekəm? Nɨpwrataha irəha nɨpəri nɨpwrai Kristo. Nənə rerɨmiaha rɨrhi mə ko iakuvehi nɨpwrak i sə in nɨpəri nɨpwrai Kristo mevən mo kuatia irə irau pran ia suatuk? Rekəm! Ko rɨpko mhə iamɨnhi irə mɨne. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_16","076_6_16","1CO","6","16","16","Hiəukurən uə rekəm? Iərmama sə ramiri pran ia suatuk, irau krouvehe rouəmwhen ia nɨpwrai iərmama kuatia. Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Irau trouvehe rouəmwhen ia nɨpwrai iərmama kuatia.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_17","076_6_17","1CO","6","17","17","Mətə iərmama sə rauvehe mamo kuatia irau Iərɨmənu səkɨtaha, in ruvehe mo kuatia irau min ia nənɨmwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_18","076_6_18","1CO","6","18","18","Tiharaka mhəpwəh nevənien ipaka tɨ noien i sə iərman ramiri əpnapen nɨpran. Noien ərəha me nepwɨn səməme iərmama ramo, irəha fwe iruə ko həpkuvnimwə mhə ia nɨpwrai iərmama. Mətə iərman sə ramiri əpnapen nɨpran ramo noien ərəha riti ia nɨpwran atukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_19","076_6_19","1CO","6","19","19","Hiəukurən uə rekəm? Nɨpwramiaha rəmwhen ia nimwə riti səvəi Nənɨmwɨn Ikinan fwe ia rerɨmiaha. Kumwesən ruvei pehe Nənɨmwɨn nəha m kɨmiaha. Nənə rɨpko mhə səkɨmiaha atukw a nə nɨpwramiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C16_20","076_6_20","1CO","6","20","20","Kumwesən rɨnərəku raka kɨmiaha ia nərəkuien riti rəknekɨn. Ro pen tihaməkeikei mhəuvehi utə nəɡhi Kumwesən ia nəfe hiamo ia nɨpwramiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_1","076_7_1","1CO","7","1","1","Ia nɨkaren səvəi nəresien me nəha hiəmərai mhərhi pehe miou. Ramasan mə iərman riti trəpwəh niriien pran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_2","076_7_2","1CO","7","2","2","Mətə nərman mɨne nɨpran kamhəiri əpnapen pɨk irəha me ro pen ramasan mə iərman riti traməkeikei miri pran riti səvənhi, nənə pran riti traməkeikei mesi pen iərman riti səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_3","076_7_3","1CO","7","3","3","Iərman traməkeikei mapri irau pran səvənhi trɨni mɨnuə pran rokeikei, nənə pran traməkeikei mapri irau iərman səvənhi trɨni mɨnuə iərman rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_4","076_7_4","1CO","7","4","4","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə pran rəpwəh nərɨmənu atukwien ia nɨpwran, mətə iərman səvənhi ramərɨmənu irə. Rəmwhen a mwi iərman in rəpwəh nərɨmənu atukwien ia nɨpwran, mətə pran səvənhi ramərɨmənu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_5","076_7_5","1CO","7","5","5","Rɨpkamasan mhə mə pran uə iərman rehekɨr tɨ nɨpwran trɨni mɨnuə riti rokeikei. Mətə trɨni mɨnuə irau pəri krouəseni mə trouəpwəh napri pəriien nəpɨn ouihi a tɨ nəfwakiien, nənə ramasan a. Mətə irau trouəkeikei rouvehe rouapri pəri mwi kamo rɨməru tɨ Setan mə tro irau kroumwei ia nərəhaien tɨ nəri nə mə irau kroupkɨskai mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_6","076_7_6","1CO","7","6","6","Nəɡkiariien nəha iakɨni mə, “Trouəpwəh napri pəriien nəpɨn ouihi a tɨ nəfwakiien,” ramarə a ia kɨmiaha mə tiho uə tihəpwəh noien, rɨpko mhə loa riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_7","076_7_7","1CO","7","7","7","Iakreɡi mə ko nərmama me pam həmwhen a ia nirak, səiou pran riwən, ramasan, mətə Kumwesən rəpwəh nuvei penien nɨskaiien m nərmama me pam mə tuharə əpa. Riti rauvehi nɨskaiien mə tro iamɨnhi irə, riti mwi mə tro iamɨnha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_8","076_7_8","1CO","7","8","8","Nərmama səməme həpkarə pəri mhə mɨne səməme nərman uə nɨpran me səvənraha həuvamhə raka, iakani mə ramasan mə irəha tuhəpwəh narə pəriien rəmwhen a ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_9","076_7_9","1CO","7","9","9","Mətə trɨni mɨnuə rəknekɨn tɨ nirəha mə tuhavən ia suatuk atukwatukw nənə ramasan mə irəha tuhaməkeikei mharə pəri pwəh iərman rerɨn rəpwəh nevən pɨkien ia pran, pran rerɨn rəpwəh nevən pɨkien ia iərman. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_10","076_7_10","1CO","7","10","10","Nərmama me səməme kamharə pəri, iakani pehe tukumiaha i, rɨpko mhə nəɡkiariien səiou mətə səvəi Iərɨmənu səkɨtaha, mə pran trəpwəh nəpwəhien iərman səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_11","076_7_11","1CO","7","11","11","Mətə trɨni mɨnuə pran rəpwəh iərman səvənhi, in trəpwəh mwi narə pərien irau iərman riti mwi, mətə mə rəfo in trɨrərɨɡ pen a mwi tɨ iərman səvənhi. Nənə iərman trəpwəh nəpwəhien pran səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_12","076_7_12","1CO","7","12","12","Trɨni mɨnuə piəvtaha riti pran səvənhi rɨpkahatətə mhə ia Kristo, mətə rəseni mə trouarə irau iərman nəha, iərman trəpwəh nəpwəhien prən nəha. Nəɡkiariien i iakani rɨpko mhə səiou mətə səvəi Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_13","076_7_13","1CO","7","13","13","Trɨni mɨnuə pran riti səvənhi iərman rəpwəh nahatətəien ia Kristo, mətə rəseni mə trouarə irau prən nəha, prən nəha trəpwəh nəpwəhien in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_14","076_7_14","1CO","7","14","14","Kɨmiaha hiəukurən. Iərman sə rɨpkahatətə mhə ia Kristo, nahatətəien səvəi pran səvənhi rɨno raka iərman nəha ruvehe məmwhen ia nari riti kɨnəmri əpə ro ikinan i səvəi Kumwesən. Nənə pran sə rɨpkahatətə mhə ia Kristo, nahatətəien səvəi iərman səvənhi rɨno raka prən nəha ruvehe məmwhen ia nari riti kɨnəmri əpə ro ikinan i səvəi Kumwesən. Mə rɨpko mhə iamɨnhi irə nəkwərhakwərha me səvənrau tuhəmkemɨk ia nəmri Kumwesən, mətə təkwtəkwuni irəha həuvəuvehe mhəno ikinan i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_15","076_7_15","1CO","7","15","15","Mətə trɨni mɨnuə sə nəha rɨpkahatətə mhə ia Kristo rokeikei mə irau trouəpwəh irau me, pwəh ro iamɨnhi irə. Piəvtaha riti uə kɨtirimətaha riti nari riti mwi riwən rərihi irau pran uə iərman sə rɨnəpwəh in iamɨnha irə. Mətə Kumwesən rɨnəkwein kɨtaha mə tsarə ia nəmərinuien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_16","076_7_16","1CO","7","16","16","Ik pran sə ikamahatətə ia Kristo, tikəfukurən? Rosi tikuvehimɨru iərman səim uə? Nənə ik iərman sə ikamahatətə ia Kristo, tikəfukurən? Rosi tikuvehimɨru pran səim uə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_17","076_7_17","1CO","7","17","17","Mətə nəri kuatia i mə pwəh kɨmiaha kuatia kuatia tihamarə ia narəien sə Iərɨmənu səkɨtaha rɨməuvei pehe m kɨmiaha fwe kupwən sə hiənamarə irə ia nəpɨn nəha in rɨnəkwein ia kɨmiaha. In i nəvəhaɡien səiou iakauvei pen m nakalasia me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_18","076_7_18","1CO","7","18","18","Kɨmiaha səməme kuvəuvehi raka ninhum m kɨmiaha fwe kupwən, kurirə Kumwesən rəkwein ia kɨmiaha, rərəha mə ipwet mɨne hiaməmwur mə tihamərkwafə noien nəha kɨno m kɨmiaha. Kɨmiaha səməme kəpwəh nuvehiien ninhum m kɨmiaha fwe kupwən, kurirə Kumwesən rəkwein kɨmiaha, rərəha mə ipwet mɨne tihəuvən mə tukuvehi ninhum m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_19","076_7_19","1CO","7","19","19","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə ro nəri auər a irə mə kuvehi ninhum m iərmama uə kəpwəh nuvehiien, mətə nəri anan riti in i tsaməkeikei mho nəɡkiariien me səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_20","076_7_20","1CO","7","20","20","Kɨmiaha kuatia kuatia tihaməkeikei mharə a ia narəien sə hiənamarə irə fwe kupwən ia nəpɨn nəha Kumwesən rɨnəkwein ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_21","076_7_21","1CO","7","21","21","Trɨni mɨnuə ik slef riti nəpɨn Kumwesən rəkwein ik, tikəpwəh nətərɨɡ pɨkien. Mətə trɨni mɨnuə ikukurən suatuk sə tukɨfi nari ia niram, ikesi pen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_22","076_7_22","1CO","7","22","22","Kɨmiaha hiəukurən. Trɨni mɨnuə Iərɨmənu rəkwein ia iərmama riti sə in slef, iərmama nəha rəmwhen ia iərmama riti kuvəfi raka raka nari irə in səvəi Iərɨmənu. Ia noien a mwi nəha, trɨni mɨnuə Iərɨmənu rəkwein ia iərmama riti sə rɨpko mhə in slef, iərmama nəha in slef riti səvəi Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_23","076_7_23","1CO","7","23","23","Kumwesən rɨnərəku raka kɨmiaha ia nərəkuien riti nənimen rəknekɨn. Ro pen tihəpwəh nuveheien mho kɨmiaha slef me səvəi nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_24","076_7_24","1CO","7","24","24","Piak me, nəfe narəien kɨmiaha kuatia kuatia hiənamarə irə fwe kupwən ia nəpɨn nəha Kumwesən rɨnəkwein ia kɨmiaha, ramasan mə tihamarə a irə kɨmiaha Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_25","076_7_25","1CO","7","25","25","Ia nɨkaren səvəi nəresien nəha mə rəfo ia nəkur vi me səməme həpkarə pəri mhə ihi, iou iapkuvehi atukwatukw mhə nəɡkiariien riti tɨ Iərɨmənu səkɨtaha. Mətə takɨni nətərɨɡien səiou, nənə tɨ nəri nə mə Iərɨmənu səkɨtaha rɨnapi pɨk tukw iou, ro pen hiəukurən nɨniien nɨpərhienien ia nəfe takɨni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_26","076_7_26","1CO","7","26","26","Ia nətəien səiou, tɨ nəri nə mə kɨtaha samarə ia nəpɨn əknekɨn ipwet mɨne, ramasan mə iərmama riti tramarə a iamɨnhi irə mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_27","076_7_27","1CO","7","27","27","Ik iərmama sə ikɨnarə pəri raka kɨmirau pran, tikəpwəh neitehiien narəien səim. Nənə ik iərmama sə ikəpwəh ihi narə pəriien kɨmirau pran, tikəpwəh nətuiien pran riti səim. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_28","076_7_28","1CO","7","28","28","Mətə trɨni mɨnuə ikuə tikarə pəri kɨmirau pran, ipko mhə noien ərəha. Nənə trɨni mɨnuə pran vi riti rɨnuə trarə pəri irau iərman, in rɨpko mhə noien ərəha. Mətə nərmama səməme kamho iamɨnha irə tuhəreɡi nəmisəien ia təkure tɨprənə i, nənə iakəpwəh nokeikeiien mə tihəreɡi nəmisəien me nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_29","076_7_29","1CO","7","29","29","Piak me, in i nɨpwrai nəɡkiariien səiou. Nəpɨn səvəi tɨprənə i ruvəuvehe muvəkwakwa. Ro pen ipwet mɨne muvehe mamevən nərman me səvənraha me fwe nɨpran me tuhamarə rəmwhen mə nɨpran me səvənraha me həiwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_30","076_7_30","1CO","7","30","30","Nərmama səməme rerɨnraha rəpou, irəha tuhamarə rəmwhen mə rerɨnraha rəpwəh nəpouien. Nərmama səməme rerɨnraha raɡien, irəha tuhamarə rəmwhen mə rerɨnraha rəpwəh naɡienien. Nərmama səməme kamhəuvehi nəmri narimnari me, irəha tuhamarə rəmwhen mə rɨpko mhə səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_31","076_7_31","1CO","7","31","31","Nərmama səməme kamho narimnari me səvəi tɨprənə i, irəha tuhamarə rəmwhen mə narimnari me nəha rɨpko mhə nɨmɨruien ihi səvənraha. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə tɨprənə i səvəi təkwtəkwuni mɨne rɨnauvehe triwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_32","076_7_32","1CO","7","32","32","Nənə iakokeikei mə tihəpwəh nətərɨɡ pɨkien tɨ nari riti səvəi tɨprənə i. Iərman səvənhi pran riwən, in ramətərɨɡ pɨk tɨ narimnari me səvəi Iərɨmənu mə trəfo mo reri Iərɨmənu raɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_33","076_7_33","1CO","7","33","33","Mətə iərman səvənhi fwe pran in ramətərɨɡ pɨk tɨ narimnari me səvəi tɨprənə mə trəfo mo reri pran səvənhi raɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_34","076_7_34","1CO","7","34","34","Nənə nətərɨɡien səvənhi ro kəru. Rəmwhen a mwi pran səvənhi iərman riwən, uə pran vi, in ramətərɨɡ pɨk tɨ narimnari me səvəi Iərɨmənu mə in trəfo marei tɨ Iərɨmənu səkɨtaha ia nɨpwran mɨne nənɨmwɨn. Mətə pran səvənhi fwe iərman, in ramətərɨɡ pɨk tɨ narimnari me səvəi tɨprənə mə trəfo mo reri iərman səvənhi raɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_35","076_7_35","1CO","7","35","35","Iapkɨni pehe mhə nəɡkiariien me i mə takərkouani pehe nəkwus ia kɨmiaha, mətə iakani tɨ namasanien səkɨmiaha. Iakokeikei mə tiharə ia noien atukwatukw, mamho tukwini nari m Iərɨmənu səkɨtaha, mho a nətərɨɡien səkɨmiaha irə kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_36","076_7_36","1CO","7","36","36","Mətə trɨni mɨnuə iərman riti mɨne pran vi riti kɨmərfi irau mə trouarə pəri, nənə iərman rɨni mə trouəpwəh pəpɨm, mətə rerɨn rɨrhi mə rɨpko mhə noien atukwatukw ia prən nəha, nənə trɨni mɨnuə prən nəha rarə amasan a meste nuk me nepwɨn, nənə iərman rerɨn rɨrhi mə traməkeikei miri prən nəha, nənə ramasan a, in rukurən niriien. In rɨpko mhə noien ərəha. Ramasan mə irau trouarə pəri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_37","076_7_37","1CO","7","37","37","Mətə mə iərman nəha rəpwəh nokeikeiien mə trarə pəri irau prən vi nəha kɨmərfi mə səvənhi, iərmama riti riwən sə raməkeikei min mə trəpwəh niriien prən nəha, mətə in nə nətərɨɡien atukw a səvənhi, iərman nəha in mwi ro noien amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_38","076_7_38","1CO","7","38","38","Ro iamɨnhi irə iərman sə riri pran vi səvənhi, in ramo noien amasan. Nənə iərman sə rɨpkiri mhə pran in ramo noien amasan məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_39","076_7_39","1CO","7","39","39","Pran sə rɨnerə raka kɨnərkwi tərini irau iərman səvənhi nəpɨn iərman səvənhi ramɨru. Mətə trɨni mɨnuə iərman səvənhi ruvamhə, kɨfi nari irə rukurən nesi penien iərman riti mwi sə in rokeikei, mətə nari kwatia in traməkeikei mesi pen iərman riti sə ramahatətə ia Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C17_40","076_7_40","1CO","7","40","40","Mətə ia nətərɨɡien səiou trɨni mɨnuə in ramarə a iamɨnhi irə mɨne məpwəh nesi penien iərman riti mwi rerɨn traɡien. Rerɨk rɨrhi mə Nənɨmwɨn səvəi Kumwesən ruvei pehe nətərɨɡien nəha miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C18_1","076_8_1","1CO","8","1","1","Ia nɨkaren səvəi nəveɡɨnien i kauvei pen m nənɨmwi nari me səməme kaməfwaki pen mɨnraha, kɨtaha səukurən mə kɨtaha pam saməuvehi nukurənien. Nukurənien in nari riti sə iərmama raməfiəutə in tukwe, mətə nokeikeiien rauvrhəkɨn iərmama ruvehe mautə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C18_2","076_8_2","1CO","8","2","2","Trɨni mɨnuə iərmama riti rerɨn ramrhi mə rukurən pɨk nari, in rɨpkukurən anan mhə narimnari me səməme in traməkeikei mukurən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C18_3","076_8_3","1CO","8","3","3","Mətə trɨni mɨnuə iərmama riti rokeikei Kumwesən, Kumwesən rukurən in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C18_4","076_8_4","1CO","8","4","4","Rəfo ia nəveɡɨnien i kauvei pen m nənɨmwi nari me səməme kaməfwaki pen mɨnraha? Ko sani nəveɡɨnien me nəha uə rekəm? Kɨtaha səukurən mə nənɨmwi nari sə kaməfwaki pen min ramahatən pen nɨpwrai nari riti sə rɨpkɨmɨru mhə. Səukurən mwi mə Kumwesən riti mwi riwən mətə kuatia a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C18_5","076_8_5","1CO","8","5","5","Mətə kumwesən eikuə me i kamɨni mə kamharə ia neiai mɨne ia təkure tɨprənə i ko kamharə pərhien ko rəfo? Nɨpərhienien i mə kamɨni mə “kumwesən me” mɨne “iərɨmənu me” irəha həpɨk, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C18_6","076_8_6","1CO","8","6","6","mətə tukutaha i, səkɨtaha Kumwesən kuatia a, Tata Kumwesən. In nukune narimnari me pam. Ro iamɨnhi irə nɨmɨruien səkɨtaha səvənhi. Iərɨmənu səkɨtaha kuatia a, Iesu Kristo. Narimnari me pam həuku pen irə mharə. Ro iamɨnhi irə nɨmɨruien səkɨtaha ruku pen tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C18_7","076_8_7","1CO","8","7","7","Mətə nərmama pam həpkukurən amasan mhə nəri nəha. Nərmama nepwɨn nəha ikɨn irəha hənaməfwaki pɨk m nənɨmwi nari me fwe kupwən. Ro pen ipwet mɨne nəpɨn hani nəveɡɨnien i kauvei pen m nənɨmwi nari me səməme kaməfwaki pen mɨnraha, rerɨnraha rɨrhi mə haməsiai ihi nənɨmwi nari me nəha. Irəha həreɡi pen ia nirəha mə həno noien ərəha tɨ nəri nə mə nahatətəien səvənraha rɨpkɨskai mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C18_8","076_8_8","1CO","8","8","8","Mətə nəveɡɨnien ko rɨpkuvehi mhə kɨtaha səuvehe ipaka tɨ Kumwesən. Sani uə səpkani mhə ro nəri auər a irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C18_9","076_8_9","1CO","8","9","9","Kuvəfi raka nari ia kɨmiaha hiəukurən nəniien nəveɡɨnien me nəha, mətə tihaməkeikei a mhətui amasan tukwe. Rərəha mə noien səkɨmiaha tro nərmama səməme nahatətəien səvənraha rɨpkɨskai mhə həmwei ia noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C18_10","076_8_10","1CO","8","10","10","Ik sə ikukurən mə ikukurən nəniien nəveɡɨnien i kauvei pen m nənɨmwi nari sə kaməfwaki pen min. Trɨni mɨnuə iərmama riti nahatətəien səvənhi rɨpkɨskai mhə rətoni ikaməni nəveɡɨnien me nəha, truvi mwi in rəni rɨno noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C18_11","076_8_11","1CO","8","11","11","Trɨni mɨnuə iko iamɨnha irə, nukurənien nəha səim trouraha iərmama i nahatətəien səvənhi rɨpkɨskai mhə, in piəvtaha riti sə Kristo rɨmamhə tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C18_12","076_8_12","1CO","8","12","12","Ia suatuk nəha kɨmiaha hiamo noien ərəha ia Kristo tɨ nəri nə mə hiamo noien ərəha ia piəvtaha me. Rəmwhen hiamo noien riti mamhəuəsi irəha irə nəpɨn nahatətəien səvənraha rɨpkɨskai mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C18_13","076_8_13","1CO","8","13","13","Ro iamɨnhi irə trɨni mɨnuə nəveɡɨnien riti sə iakaməni ramo piak mə trɨmwei ia nərəhaien, ramasan mə takəpwəh nənien mwi nəveɡɨnien nəha nəpɨn riti mə in trəpwəh nɨmweiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_1","076_9_1","1CO","9","1","1","Iou iərmama riti sə iakukurən noien nəfe iakokeikei uə rekəm? Ouəh! Iou aposol riti uə rekəm? Ouəh! Iou iakɨnətoni Iesu Iərɨmənu səkɨtaha ia nənimek uə rekəm? Ouəh! Kɨmiaha nə kwənkwai wok me səiou sə iakamo tukwini m Iərɨmənu səkɨtaha uə rekəm? Ouəh! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_2","076_9_2","1CO","9","2","2","Rosi nərmama nepwɨn kamhətoni iou mə ko mhə iou aposol, mətə kɨmiaha ko hiəpkətə mhə iamɨnha irə. Nɨmɨruien səkɨmiaha sə hiaməuvehe mho kuatia kɨmiaha Iərɨmənu səkɨtaha ramahatən pen mə iou aposol pərhien riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_3","076_9_3","1CO","9","3","3","In i nəɡkiariien səiou takɨni pen tɨ nərmama me i səməme kamhəkiri noien səiou mə rəpwəh nəmwhenien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_4","076_9_4","1CO","9","4","4","Kɨmiaha hiaməni mə rɨpkatukwatukw mhə mə tihəuvei pehe nəveɡɨnien mɨne nəri kamənɨmwi m kɨmaha tɨ wok səkɨmaha, mətə ratukwatukw a mə tihəuvei pehe narimnari me nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_5","076_9_5","1CO","9","5","5","Kɨmiaha hiaməni mə rɨpkatukwatukw mhə mə ia navənien səkɨmaha tahəiri nɨpran me səkɨmaha həkurirə ia kɨmaha rəmwhen ia aposol me nepwɨn mwi mɨne piəvi Iərɨmənu səkɨtaha me mɨne Pita kamho, mətə ratukwatukw a mə kɨmaha taho iamɨnha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_6","076_9_6","1CO","9","6","6","Uə rəfo, rosi rerɨmiaha rɨrhi mə iou mɨne Panapas kɨmrau əpa trouəkeikei rauo atukw wok tɨ narəien səkɨmrau? Nətərɨɡien nəha rɨpkatukwatukw mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_7","076_9_7","1CO","9","7","7","Sin ramo iaruaɡən in mətə rəpwəh nokeikeiien mə tukərəku in irə? Uə sin raməmhu mətə rɨpkuvehi mhə nəveɡɨnien riti sənəni ia nəmhien nəha? Uə sin raməkwməni nərimɨru me mətə rəpwəh ihi nənien riti? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_8","076_9_8","1CO","9","8","8","Rerɨmiaha rɨrhi mə narimnari me səməme iakaməɡkiari irə haməuku pen a ia nətərɨɡien səvəi iərmama? Rekəm! Loa rani a nari kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_9","076_9_9","1CO","9","9","9","Kɨmərai pen nəɡkiariien i ia Loa səvəi Moses rani mə, “Tihəpwəh nərihi təriniien tərhui kau nəpɨn rameivə testesi kwənuni wit mə tekɨn trier raka.” Rəfo, Kumwesən rerɨn ramrhi a kau me, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_10","076_9_10","1CO","9","10","10","uə in rɨni nəɡkiariien nəha rerɨn ramrhi mwi kɨtaha? Ouəh, kɨmərai nəɡkiariien nəha tukutaha. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nərmama səməme haməkupwən mhəmhu ia nəmhien, nənə səməme həkurirə mhavən ia nəmhien nəha, nətərɨɡien səvənraha kuatia a mə tuhəuvehi nəveɡɨnien ia nəmhien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_11","076_9_11","1CO","9","11","11","Ia wok səkɨmaha kɨmaha iahəmwhen ia iərmama riti rɨnəpwei nuni nari ia nəmhien. Nəmhien nəha in nə kɨmiaha. Nəri sə iahənəpwei in nə narimnari me səməme tuhasitu ia nənɨmwɨmiaha. Ro iamɨnhi irə ratukwatukw mə kɨmiaha tihəuvei pehe narimnari me tuhasitu ia nɨpwramaha. Noien nəha rəmwhen ia iərmama sə ramesi kwənkwai nari ia nəmhien sə rɨməsese tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_12","076_9_12","1CO","9","12","12","Rosi nərmama əpə me nepwɨn həukurən nəresien nəveɡɨnien tukumiaha nənə ratukwatukw a tɨ nəri nə mə irəha kamhasitu ia kɨmiaha, mamho wok səvəi Kumwesən. Mətə rəfo ia kɨmaha? Nəresien səkɨmaha ratukwatukw anan məpi raka irəha. Mətə kɨmaha iahəpko mhə ia kɨmiaha rəmwhen mə kɨmaha iahəukurən noien. Kɨmaha iahəpwəh nokeikeiien mə taho nari riti rəsisəɡ ia nəɡkiariien amasan səvəi Kristo. Ro pen nəfe nari sə rɨpam rauvehe tukumaha mətə iahaməvrani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_13","076_9_13","1CO","9","13","13","Hiəukurən uə rekəm? Nərmama səməme kamho wok ia nimwə səvəi Kumwesən haməuvehi nəveɡɨnien sənənraha ia nimwə nəha. Nənə səməme kamhəvi netə ia nɨfatə, irəha kamhani nɨpərpəri nərimɨru me i səməme kamhousi əpune irəha mamhəuvei pen m Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_14","076_9_14","1CO","9","14","14","Ia suatuk kuatia Iərɨmənu səkɨtaha rɨməni nəkwan mə nərmama səməme kamhəni irapw nəɡkiariien amasan səvənhi, nərmama me nəha səməme kamhəreɡi irəha tuhaməkeikei mhəuvei pen narimnari me səvəi narəien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_15","076_9_15","1CO","9","15","15","Mətə iou iapko anan mhə narimnari me nəha ratukwatukw a mə tako. Nənə nəkukuə i iakamrai təkwtəkwuni iapkrai mhə mə takəres nərəkuien sə ro iamɨnha irə. Iakaməɡkiari ərpwi kwopti mə iakani irapw nəɡkiariien amasan kɨpkərəku mhə iou irə. Nənə iakəpwəh nokeikei ananien mə takesi pen suatuk əpə. Nemhəien ramasan məpi raka suatuk əpə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_16","076_9_16","1CO","9","16","16","Trɨni mɨnuə iakaməvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Kristo, takəɡkiari ərpwi tɨ nəfe? Kɨnəmri pehe wok nəha ia rəɡɨk takaməkeikei mo. Aueh nəmisəien asori truvehe tukw iou trɨni mɨnuə iakəpwəh nəvisau irapwien nəɡkiariien amasan nəha! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_17","076_9_17","1CO","9","17","17","Trɨni mɨnuə iou iakɨmərfi wok i mə tako, nənə ratukwatukw a mə takuvehi nərəkuien irə. Mətə in Kumwesən sə rɨmərfi iou məmri wok i ia rəɡɨk, nənə ro pen takaməkeikei mo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_18","076_9_18","1CO","9","18","18","Nənə nəfe nəha nərəkuien səiou? In i mə iakaməvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Kristo mauvei pen auər a m nərmama irəha həpwəh nərəkuien iou irə. Ratukwatukw a mə takuvehi nərəkuien irə, mətə iou iakəpwəh. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_19","076_9_19","1CO","9","19","19","Nɨpərhienien iərmama riti rɨpkərɨmənu mhə ia nirak, mətə iou iakɨməuvehi irapw atukw iou mə iou iərmama riti sə iakamo tukwini nari m nərmama me pam mə takuvi pehe nərmama həpɨk həuvehe tɨ Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_20","076_9_20","1CO","9","20","20","Nəpɨn iakavən kɨmaha nəkur Isrel, iakuvehe məmwhen ia nirəha mə takuvi pehe irəha həuvehe tɨ Kristo. Irəha kamharə teɡɨn Loa səvəi Moses, ro pen nəpɨn iakavən kɨmaha mɨnraha iakuvehe məmwhen ia nirəha. Nɨpərhienien i iou iapkarə teɡɨn mhə Loa səvəi Moses, mətə iakuvehe məmwhen ia nirəha mə takuvi pehe irəha həuvehe tɨ Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_21","076_9_21","1CO","9","21","21","Nəpɨn iakavən kɨmaha nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, həpkuvehi mhə Loa nəha, iakuvehe məmwhen ia nirəha. Mətə iakəpwəh nərarkiien Loa səvəi Kumwesən, rekəm. Iakamarə teɡɨn Loa səvəi Kristo. Iakamo iamɨnhi irə mə takuvi pehe irəha həuvehe tɨ Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_22","076_9_22","1CO","9","22","22","Nəpɨn iakavən kɨmaha nərmama nahatətəien səvənraha rəpwəh nɨskaiien, iakuvehe məmwhen ia nirəha, mə takuvi pehe irəha həuvehe tɨ Kristo. Nərmama me pam noien səvənraha səpəmsəpə, mətə nəpɨn iakavən kɨmaha mɨnraha iakuvehe məmwhen ia nirəha, mə ia suatuk me pam takuvi pehe nepwɨn həuvehe tɨ Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_23","076_9_23","1CO","9","23","23","Iakamo iamɨnhi irə tɨ nəɡkiariien amasan səvəi Kristo, mə iou mwi takuvehi namasanien me səməme həuku pen ia nəɡkiariien amasan nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_24","076_9_24","1CO","9","24","24","Hiəukurən uə rekəm? Ia naiuien, nərmama me pam hamaiu, mətə kuatia a trəvtənhi nərmama me pam kuvei pen nərəkuien min. Nənə ramasan mə tihaiu ia noien səvəi naiuien mə tihəuvehi nərəkuien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_25","076_9_25","1CO","9","25","25","Nərmama me pam səməme kamhaiu, ia narimnari me pam kamho tuhaməkeikei mharei tukwe. Irəha kamho mə tuhəuvehi nərəkuien sə triwən, mətə kɨtaha samo mə tsəuvehi nərəkuien sə ramarə rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_26","076_9_26","1CO","9","26","26","Ro iamɨnhi irə, rəmwhen ia naiuien, iou iapkaiu əpnapen mhə. Nənə rəmwhen ia iərmama sə ramərui iərmama, iou iapkarkuai mhə rəmwhen ia iərmama sə ramərui kwənmahan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C19_27","076_9_27","1CO","9","27","27","Mətə iakamo nəmisəien m nɨpwrak mə nɨpwrak truvehe mɨskai mo rəmwhen sə iakokeikei. Iakamo iamɨnhi irə kamo nəpɨn iakɨnəvisau raka m nərmama mə tuhəuvehe mhaiu ia naiuien nəha, mətə kurirə irə iakərui natuakəmien me səvəi naiuien nəha nənə kərarki iou ia naiuien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_1","076_10_1","1CO","10","1","1","Piak me, iakokeikei mə tihəukurən mə nəpɨn kaha kupwən me səkɨmaha həməier fwe Ijip, irəha pam havən teɡɨn nəpuə riti. Irəha pam həpi sɨmwɨn ia təsi əruerəv. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_2","076_10_2","1CO","10","2","2","Ia nəpuə nəha mɨne təsi Kumwesən ro paptaes ia nirəha pam mə irəha nərmama me səvəi Moses. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_3","076_10_3","1CO","10","3","3","Irəha pam hani nəveɡɨnien kuatia a sə Kumwesən ruvei pen mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_4","076_10_4","1CO","10","4","4","Irəha pam hənɨmwi nui kuatia a sə Kumwesən ruvei pen mɨnraha. Irəha hamənɨmwi nui ia kəpwier səvənhi sə rakurirə ia nirəha, nənə kəpwier nəha in Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_5","076_10_5","1CO","10","5","5","Irəha pam həno iamɨnha irə, mətə Kumwesən rerɨn rɨpkaɡien mhə tɨ nirəha həpɨk, ro pen irəha hemhə əpnapen a fwe ia kwopun akwesakwes. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_6","076_10_6","1CO","10","6","6","Narimnari me nəha həmwhen ia nɨmtətien me səməme tuhəsuəpwiri kɨtaha. Rərəha mə kɨtaha tsokeikei noien ərəha me rəmwhen irəha hənamo fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_7","076_10_7","1CO","10","7","7","Rərəha mə kɨtaha tsəfwaki m nənɨmwi nari me rəmwhen irəha nepwɨn hənamo fwe kupwən. Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Nərmama me nəha irəha həkure mhani nari, mhənɨmwi, kurirə irə həskəmter mamhotanis.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_8","076_10_8","1CO","10","8","8","Rərəha mə kɨtaha tsəiri əpnapen nɨpran rəmwhen irəha nepwɨn hənamo fwe kupwən, nənə irəha pam twenti-tri-taosen həmamhə ia nəpɨn kuatia a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_9","076_10_9","1CO","10","9","9","Rərəha mə kɨtaha tseipweipwi Iərɨmənu səkɨtaha rəmwhen irəha me nepwɨn hənamo fwe kupwən, nənə snek me hahi əpune irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_10","076_10_10","1CO","10","10","10","Rərəha mə kɨtaha tsəɡkiari əɡkiari mhəni ərəha Kumwesən rəmwhen irəha me nepwɨn hənamo fwe kupwən, nənə aɡelo sə ramousi əpune iərmama rousi əpune irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_11","076_10_11","1CO","10","11","11","Narimnari me nəha həier pehe ia nərmama me nəha fwe kupwən mhəmwhen ia nɨmtətien riti tukunraha, mətə kɨmərai pen ia nəkukuə mə trəvəhaɡ m kɨtaha nərmama me i səməme samarə təkwtəkwuni nəpɨn sampam rɨnauvehe ipaka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_12","076_10_12","1CO","10","12","12","Ro iamɨnhi irə iərmama sə rerɨn ramrhi mə ramərer əknekɨn traməkeikei maməsiari kamo in mwi rɨmwei ia noien ərəha me nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_13","076_10_13","1CO","10","13","13","Narimnari me nəha səməme kamhəuvehe ia nɨmɨruien səkɨmiaha mə tuhətə sas ia nahatətəien səkɨmiaha kamhəuvən tɨ nərmama me pam. Mətə nəpɨn me pam Kumwesən ramo nəɡkiariien səvənhi, nənə in trɨpkəseni mhə narimnari me nəha həuvehe mhəskai ia nɨmɨruien səkɨmiaha mhəpi raka nɨskaiien səkɨmiaha. Mətə nəpɨn narimnari me nəha tuhəuvehe ia nɨmɨruien səkɨmiaha, Kumwesən tro suatuk riti mə hiəukurən nuvehiien nərerien səkɨmiaha mə narimnari me nəha tuhəpwəh noien kɨmiaha hiəmwei ia noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_14","076_10_14","1CO","10","14","14","Ro iamɨnhi irə nərmama keikei me səiou, tiharaka mhəpwəh nevənien ipaka mə tihəfwaki m nənɨmwi nari me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_15","076_10_15","1CO","10","15","15","Kɨmiaha nərmama səməme hiəukurən nari, tihəkiri ro nəɡkiariien səiou mə ramasan uə rərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_16","076_10_16","1CO","10","16","16","Kap amasan nəha saməɡnəɡɨni Kumwesən tukwe, nəpɨn kɨtaha sənɨmwi irə, səuvehe mho kuatia kɨtaha Kristo ia nɨten. Bred nəha saməkwsen, nəpɨn sani, səuvehe mho kuatia kɨtaha Kristo ia nɨpwran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_17","076_10_17","1CO","10","17","17","Kɨtaha səpɨk, mətə səmwhen a ia nɨpwrai iərmama kuatia, tɨ nəri nə mə bred kuatia a, nənə kɨtaha pam sani bred nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_18","076_10_18","1CO","10","18","18","Rerɨmiaha tramrhi ro nəkur Isrel. Irəha kamhani nusai nərimɨru me nəha səməme kɨnousi əpune irəha kauvei pen m Kumwesən ia təkure nɨfatə. Ro pen irəha həuvehe mho kuatia ia noien nəha ho ia nɨfatə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_19","076_10_19","1CO","10","19","19","Nɨpwrai nəɡkiariien səiou rəfo irə? Rɨpko mhə nɨpwran i mə nəveɡɨnien i kauvei pen m nənɨmwi nari me səməme kaməfwaki pen mɨnraha in nari riti uə nənɨmwi nari sə kaməfwaki pen min in nari riti, rekəm. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_20","076_10_20","1CO","10","20","20","Mətə nəɡkiariien səiou nɨpwran in i mə nəpɨn nərmama kamhousi əpune nərimɨru me mamhəuvei pen m nənɨmwi nari me səməme kaməfwaki pen mɨnraha, irəha kamhəuvei pen m nəremhə me mhəpkuvei pen mhə m Kumwesən. Nənə iakəpwəh nokeikeiien mə tihəuvehe mho kuatia kɨmiaha nəremhə me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_21","076_10_21","1CO","10","21","21","Kɨmiaha ko hiəpkənɨmwi mhə ia kap səvəi Iərɨmənu səkɨtaha irau kap səvəi nəremhə me. Kɨmiaha ko hiəpkəkure mhə mhani nari ia tepol səvəi Iərɨmənu səkɨtaha irau tepol səvəi nəremhə me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_22","076_10_22","1CO","10","22","22","Rərəha mə kɨtaha tsəkurirə nəremhə me mho Iərɨmənu səkɨtaha niemaha rəpi rəmwhen ia iərman pran səvənhi revən tɨ iərməpə. Rərəha mə rerɨtaha rɨrhi mə kɨtaha səskai mhəpi raka in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_23","076_10_23","1CO","10","23","23","Kamɨni mə, “Narimnari me pam ramasan a kɨtaha səukurən noien,” nɨpərhienien, mətə rɨpko mhə irəha pam tuhasitu. “Narimnari me pam ramasan a kɨtaha səukurən noien,” mətə rɨpko mhə irəha pam tuhəuvrhəkɨn iərmama ruvehe mutə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_24","076_10_24","1CO","10","24","24","Rərəha mə kɨmiaha riti trətui suatuk tɨ nasituien ia in əpa, mətə traməkeikei mətui mwi suatuk tɨ nasituien ia nərmama nepwɨn mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_25","076_10_25","1CO","10","25","25","Nusai nərimɨru me pam səməme kauvehi nənimen ia kwopun kauvehi nəmri nusai nərimɨru me ikɨn kɨmiaha hiəukurən naniien. Tihani mhəpwəh nəresien tukwe ia nətərɨɡien səkɨmiaha mə hiamo noien ərəha uə rekəm. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_26","076_10_26","1CO","10","26","26","Tihəpwəh nəresien tukwe tɨ nəri nə mə Nəkukuə Ikinan rani mə, “Tɨprənə i mɨne narimnari me pam irə səvəi Iərɨmənu səkɨtaha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_27","076_10_27","1CO","10","27","27","Trɨni mɨnuə iərmama riti sə rɨpkahatətə mhə ia Kristo rəres ik mə tikevən məni nari kɨmirau min fwe ia nimwə səvənhi, nənə rerɨm raɡien mə tikevən, ikevən məni a nəfe nəveɡɨnien truvei pehe mik, məpwəh nəresien tukwe ia nətərɨɡien səim mə ikamo noien ərəha uə rekəm. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_28","076_10_28","1CO","10","28","28","Mətə tikəfo trɨni mɨnuə kɨmirau iərmama nəha irauəni pəri nari, nənə in ruvei pehe nusai nərimɨru riti mik, mɨni pehe tukw ik i ianhi mə, “Nusai nərimɨru i kɨməuvei pen m nənɨmwi nari riti sə kaməfwaki pen min”? Trɨni mɨnuə iərmama nəha rɨni pui pehe nəri nəha mik iamɨnhi irə, ramasan mə rerɨm tramrhi iərmama nəha, mamrhi mwi nətərɨɡien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_29","076_10_29","1CO","10","29","29","Trɨni mɨnuə nətərɨɡien səvənhi rətə mə ikaməni nusai nərimɨru nəha mamsiai nənɨmwi nari sə kaməfwaki pen min, nənə tikəpwəh nəniien, mətə rerɨm a trukurən mə ramasan a. Rosi iərmama riti trəres iamɨnhi irə mə, “Kuvəfi raka raka nari ia nirak, mətə rəfo nətərɨɡien səvəi iərməpə rəsisəɡ iou mə takəpwəh noien rəmwhen sə iakokeikei? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_30","076_10_30","1CO","10","30","30","Trɨni mɨnuə iakani tanak m Kumwesən tɨ nəveɡɨnien, rəfo kani ərəha iou tɨ nari riti sə iakuvəni raka tanak m Kumwesən tukwe?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_31","076_10_31","1CO","10","31","31","Nukune nəɡkiariien me pam nəha ro iamɨnhi irə. Nəfe tiho, uə nəfe nəveɡɨnien tihani, uə nəfe nari tihənɨmwi, tihaməkeikei mho ia noien sə rauvehi utə nəɡhi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_32","076_10_32","1CO","10","32","32","Tihəpwəh noien mə nəkur Isrel, uə nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, uə nakalasia me səvəi Kumwesən ho rəmwhen ia iərmama riti sə rapəti mɨmwei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C110_33","076_10_33","1CO","10","33","33","Tiho noien nəha rəmwhen ia noien səiou sə iakaməmwur mə tako reri nərmama me pam raɡien ia noien me pam səməme iakamo. Iakamo iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iapkətui atukw mhə namasanien səiou, mətə iakamətui namasanien səvəi nərmama həpɨk mə Kumwesən truvehimɨru irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_1","076_11_1","1CO","11","1","1","Kɨmiaha tihaməkeikei mhəuvnhi iou rəmwhen ia iou iakauvnhi Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_2","076_11_2","1CO","11","2","2","Iakaməɡnəɡɨni kɨmiaha tɨ nəri nə mə hiəpkenouenou mhə iou ia nəpɨn me, nənə mamhəkwtəmhiri noien me səməme iakɨnahatən kɨmiaha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_3","076_11_3","1CO","11","3","3","Mətə iakokeikei mə kɨmiaha tihəukurən mə kənkapwə nərman me pam nə in nə Kristo, kənkapwə pran nə in nə iərman səvənhi, nənə kənkapwə Kristo nə in nə Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_4","076_11_4","1CO","11","4","4","Trɨni mɨnuə iərman riti ruveɡi kənkapwə maməfwaki uə mani irapw nəɡkiariien sə Kumwesən rɨməuvei pen min, ramo aurɨs Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_5","076_11_5","1CO","11","5","5","Mətə pran sə rəpwəh nuveɡiien kənkapwə maməfwaki uə rani irapw nəɡkiariien sə Kumwesən rɨməuvei pen min, in ramo aurɨs iərman səvənhi. Noien nəha rəmwhen mə kɨnəkihi nukwəne prən nəha rɨpwiə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_6","076_11_6","1CO","11","6","6","Trɨni mɨnuə pran riti rəpwəh nokeikeiien mə truveɡi kənkapwə iamɨnha irə ramasan mə trərai a nukwənen. Mətə tɨ nəri nə mə ro a naurɨsien mə pran trəkihi nɨmwai nukwənen uə tro kɨpwiə ia kənkapwə, nənə ramasan mə trauveɡi a kənkapwə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_7","076_11_7","1CO","11","7","7","Rərəha mə iərman riti truveɡi kənkapwə tɨ nəri nə mə iərman in rəmwhen ia nənɨmwi nari riti kamətə pen Kumwesən irə mɨne noien amasan səvəi Kumwesən irə. Mətə pran kamətə pen noien amasan səvəi iərman irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_8","076_11_8","1CO","11","8","8","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə fwe kupwən Kumwesən rɨpkuvehi mhə pran mo iərman irə, mətə in ruvehi iərman mo pran irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_9","076_11_9","1CO","11","9","9","Nənə Kumwesən rəpwəh noien iərman mə in iasitu səvəi pran mətə rɨno pran mə in iasitu səvəi iərman. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_10","076_11_10","1CO","11","10","10","Ro pen pran traməkeikei muveɡi kənkapwə mə naɡelo me tuhətoni mə in ramsiai iərman səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_11","076_11_11","1CO","11","11","11","Mətə tukutaha i səməuvehe mho kuatia kɨtaha Iərɨmənu səkɨtaha, pran ko rɨpko əpa mhə narimnari, nənə iərman mwi ko rɨpko əpa mhə narimnari, irau trouo pəri wok. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_12","076_11_12","1CO","11","12","12","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə fwe kupwən Kumwesən ruvehi iərman mo pran irə, mətə təkwtəkwuni iərman rətui pehe ia pran. Nənə narimnari me pam haməuku pen tɨ Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_13","076_11_13","1CO","11","13","13","Həkiri ro nəri i mə pran sə raməfwaki m Kumwesən, məpwəh nuveɡiien kənkapwə, noien nəha ratukwatukw uə rekəm? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_14","076_11_14","1CO","11","14","14","Noien səkɨtaha nərmama ramahatən kɨmiaha ia nəri i takɨni uə rekəm? Iərman sə nukwənen rəpwəmwɨs ramo aurɨs in, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_15","076_11_15","1CO","11","15","15","mətə trɨni mɨnuə pran riti nukwənen rəpwəmwɨs, rerɨn traɡien tukwe, tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨməuvei pen nɨmwai nukwənen min mə trauveɡi kənkapwə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_16","076_11_16","1CO","11","16","16","Mətə trɨni mɨnuə iərmama riti rokeikei mə trəvisə ia noien nəha iakani, nənə iou takɨni iamɨnhi irə mə noien riti mwi riwən nakalasia me səvəi Kumwesən ia kwopun me hamo, mətə həmnəmwhen a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_17","076_11_17","1CO","11","17","17","Ia nəɡkiariien me i takɨni pehe tukumiaha nəha təkwtəkwuni, tapkəɡnəɡɨni mhə kɨmiaha tɨ nəri nə mə nousəsɨmwɨnien səkɨmiaha rɨpkasitu mhə ia kɨmiaha mətə ramouraha a kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_18","076_11_18","1CO","11","18","18","Nəri kɨməkupwən kɨni pehe tukw iou i iakreɡi mə nəpɨn kɨmiaha nakalasia me hiamousəsɨmwɨn kɨmiaha me, nənə mamheitehieitehi kɨmiaha me. Nənə rerɨk rɨrhi mə nəɡkiariien me nəha nepwɨn ho nɨpərhienien, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_19","076_11_19","1CO","11","19","19","tɨ nəri nə mə tihaməkeikei meitehieitehi kɨmiaha me nənə tukətə mə nɨsɨmə nəha ia kɨmiaha kamho noien atukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_20","076_11_20","1CO","11","20","20","Nəpɨn hiamousəsɨmwɨn kɨmiaha me mə tihani nəveɡɨnien ikinan səvəi Iərɨmənu səkɨtaha, rɨpko mhə nəveɡɨnien nəha hiamani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_21","076_11_21","1CO","11","21","21","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨmiaha kuatia kuatia hiaməmwur ia nənien nari. Kɨmiaha nepwɨn nukumhə ramahi irəha. Nepwɨn kamhənɨmwi nənɨmwiien skai mamhakonə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_22","076_11_22","1CO","11","22","22","Rəfo, rosi nimwə me səkɨmiaha riwən mə tihəkupwən mhəuvən mhəveɡɨn mhənɨmwi fwe ikɨn uə? Uə rəfo, rosi hiamətə ərəha a nakalasia me səvəi Kumwesən, nənə hiokeikei mə tiho aurɨs nərmama nautə səvənraha riwən uə? Takəfni pehe m kɨmiaha? Takəɡnəɡɨni kɨmiaha tɨ noien nəha? Rekəm, ko iapkəɡnəɡɨni mhə kɨmiaha! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_23","076_11_23","1CO","11","23","23","Iou iakɨnahatən raka kɨmiaha ia nəɡkiariien sə Iərɨmənu səkɨtaha rɨməuvei pehe miou. Iakɨni mə ia nəpɨn kurirə kəseni pen Iesu Iərɨmənu səkɨtaha ia rəɡi nərmama səməme haməmwəki in, in ruvehi bred, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_24","076_11_24","1CO","11","24","24","məfwaki mɨni vivi Kumwesən tukwe, nənə məkwsen, mɨni mə, “In i nɨpwrak sə takuvei pen tukumiaha. Kɨmiaha tihaməkeikei mamho iamɨnhi irə mə rerɨmiaha ramrhi iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_25","076_11_25","1CO","11","25","25","Rəmwhen a mwi nəpɨn irəha hani raka nari, in ruvehi kap waen, mɨni mə, “Kap i in i nəɡkiariien vi səvəi Kumwesən nɨtek trərihi tərini əknekɨn nəɡkiariien nəha. Tihamarə mamhəuvən nəpɨn tihamənɨmwi ia kap i tihaməkeikei mamho iamɨnhi irə rerɨmiaha tramrhi iou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_26","076_11_26","1CO","11","26","26","Ro iamɨnhi irə nəpɨn hiani bred i, uə hiamənɨmwi kap waen i, hiaməni irapw nemhəien səvəi Iərɨmənu səkɨtaha. Tihamo iamɨnhi irə mamhəuvən mheste in truvehe mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_27","076_11_27","1CO","11","27","27","Ro iamɨnhi irə iərmama sə raməni bred uə ramənɨmwi kap waen i səvəi Iərɨmənu səkɨtaha ia noien riti sə rəpwəh natukwatukwien, in ramo noien ərəha, mamo nəri auər a ia nɨpwrai Iərɨmənu səkɨtaha sə ro ikinan i, mamo mwi nəri auər a ia nɨten sə ro ikinan i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_28","076_11_28","1CO","11","28","28","Ro pen iərmama riti traməkeikei mukupwən məkiri atukw a noien səvənhi kurirə rəni bred nəha, mənɨmwi kap waen nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_29","076_11_29","1CO","11","29","29","In traməkeikei mo iamɨnha irə tɨ nəri nə mə iərmama sə raməni bred nəha, mamənɨmwi kap waen nəha, mətə rɨpkətə sas mhə nɨpwrai Iərɨmənu səkɨtaha, in ravi pehe atukw a nərpwɨnien sə Kumwesən tro min tɨ noien ərəha səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_30","076_11_30","1CO","11","30","30","Nəri nəha rɨno mə təkwtəkwuni nəha kɨmiaha hiəpɨk hiaməpou mamhemhə irə, nənə kɨmiaha nepwɨn həuvamhə raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_31","076_11_31","1CO","11","31","31","Mətə trɨni mɨnuə kɨtaha səkupwən mhəkiri atukw a noien səkɨtaha kurirə sani nəveɡɨnien ikinan, Iərɨmənu səkɨtaha ko rəpwəh nərpwɨnien noien ərəha səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_32","076_11_32","1CO","11","32","32","Nəpɨn Iərɨmənu səkɨtaha rərpwɨn noien ərəha səkɨtaha, in ramo mə trəkoui atukwatukw kɨtaha irə, mə nəpɨn trərpwɨn noien ərəha me səvəi nərmama ia tɨprənə i, nənə kɨtaha tsəpkuvehi mhə nərpwɨnien nəha kɨtaha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_33","076_11_33","1CO","11","33","33","Ro pen piak me, nəpɨn hiousəsɨmɨn kɨmiaha me mə tihani nəveɡɨnien ikinan, tiheitenhi kɨmiaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C111_34","076_11_34","1CO","11","34","34","Trɨni mɨnuə kɨmiaha riti nukumhə rahi, ramasan mə trəni nari fwe imwəni, mə nəpɨn hiousəsɨmwɨn kɨmiaha me, Kumwesən trəpwəh nərpwɨnien noien ərəha səkɨmiaha. Narimnari me nepwɨn mwi nəha ikɨn ia noien nəha, mətə takuvei pehe nəɡkiariien tukwe nəpɨn takuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_1","076_12_1","1CO","12","1","1","Ia nɨkaren səvəi nɨskaiien me səməme Nənɨmwɨn səvəi Kumwesən rauvei pehe, piak me, iakokeikei mə kɨmiaha tihaməkeikei mhəukurən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_2","076_12_2","1CO","12","2","2","Kɨmiaha hiəukurən mə fwe kupwən, nəpɨn hiəpkahatətə mhə ihi ia Kristo, nari riti ruvi pen kɨmiaha mə tihəfwaki m nənɨmwi nari me səməme həpkəɡkiari mhə, mətə hiaməuvən a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_3","076_12_3","1CO","12","3","3","Ro pen iakokeikei mə kɨmiaha tihəukurən. Iərmama sə Nənɨmwɨn səvəi Kumwesən ramiri in ko rɨpkɨni mhə mə “Iesu in rərəha.” Nənə iərmama sə Nənɨmwɨn Ikinan rəpwəh niriien in, ko in rəpwəh nɨniien mə “Iesu in Iərɨmənu.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_4","076_12_4","1CO","12","4","4","Kɨtaha saməuvehi nɨskaiien me səpəmsəpə, mətə Nənɨmwɨn i səvəi Kumwesən sə rauvei pehe nɨskaiien me nəha in kuatia a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_5","076_12_5","1CO","12","5","5","Kɨtaha samo tukwini nari ia suatuk me səpəmsəpə, mətə Iərɨmənu i samo tukwini nari min in kuatia a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_6","076_12_6","1CO","12","6","6","Kɨtaha samo wok me rɨpɨk səpəmsəpə, mətə Kumwesən kuatia a ramo wok ia nɨmɨruien səvəi nərmama me pam mə irəha tuho pam wok me nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_7","076_12_7","1CO","12","7","7","Nənɨmwɨn səvəi Kumwesən rauvei pehe nɨskaiien me səvənhi m kɨtaha kuatia kuatia, mauvei pehe mə nɨskaiien me nəha tuhasitu ia kɨtaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_8","076_12_8","1CO","12","8","8","Iərmama riti, Nənɨmwɨn rauvei pen nɨskaiien min mə trɨni irapw nəɡkiariien sə nukurənien rarə irə. Riti mwi, Nənɨmwɨn kuatia a rauvei pen nɨskaiien min mə trɨni irapw nətərɨɡien amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_9","076_12_9","1CO","12","9","9","Riti mwi, Nənɨmwɨn kuatia a rauvei pen nɨskaiien min mə trahatətə əknekɨn ia Kumwesən. Riti mwi, Nənɨmwɨn kuatia a rauvei pen nɨskaiien min tɨ noien nərmama səməme hamemhə həuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_10","076_12_10","1CO","12","10","10","Riti mwi, Nənɨmwɨn rauvei pen nɨskaiien min tɨ noien nɨmtətien me səpəmsəpə. Riti mwi, Nənɨmwɨn rauvei pen nɨskaiien min tɨ nɨni irapwien nəɡkiariien sə Kumwesən ruvei pehe. Riti mwi, Nənɨmwɨn rauvei pen nɨskaiien min tɨ nəkiriien nənɨmwɨn me səpəmsəpə. Riti mwi, Nənɨmwɨn rauvei pen nɨskaiien min tɨ nəɡkiariien ia nəɡkiariien me səpəməpə, nənə mauvei pen m iərmama riti mwi nɨskaiien tɨ nɨniien nɨpwrai nəɡkiariien me nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_11","076_12_11","1CO","12","11","11","Nɨskaiien me nəha, irəha pam haməuku pen a ia Nənɨmwɨn kuatia a, nənə in rauvei pehe m kɨtaha kuatia kuatia mamesi pen a nəfe in rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_12","076_12_12","1CO","12","12","12","Nɨpwrai iərmama kuatia a, mətə nourenouren me rɨpɨk. Nənə nəri auər a nourenouren me səpəmsəpə, mətə hamərɨpɨn ia nɨpwrai iərmama kuatia a. Nənə ro iamɨnhi irə rəmwhen a ia Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_13","076_12_13","1CO","12","13","13","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Nənɨmwɨn kuatia a rɨno paptaes ia kɨtaha pam ia nɨpwrai Kristo kuatia, nəkur Isrel uə nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, slef me uə nərmama komhə irəha slef me. Kumwesən rɨno mə kɨtaha pam səuvehi Nənɨmwɨn kuatia a rarə ia kɨtaha rəmwhen ia nui kamənɨmwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_14","076_12_14","1CO","12","14","14","Nɨpwrai iərmama komhə nouren kuatia a, mətə nourenouren me rɨpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_15","076_12_15","1CO","12","15","15","Trɨni mɨnuə nɨsun rɨni mə, “Rɨpko mhə iou rəɡɨn nənə ro pen rɨpko mhə iou nɨpəri nɨpwrai iərmama riti,” nəɡkiariien nəha ko rəpwəh noien mə nɨsun komhə in nɨpəri nɨpwrai iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_16","076_12_16","1CO","12","16","16","Nənə trɨni mɨnuə nɨfreɡɨn rɨni mə, “Rɨpko mhə iou nənimen nənə ro pen rɨpko mhə iou nɨpəri nɨpwrai iərmama riti,” nəɡkiariien nəha ko rəpwəh noien mə nɨfreɡɨn komhə in nɨpəri nɨpwrai iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_17","076_12_17","1CO","12","17","17","Trɨni mɨnuə nɨpwrai iərmama riti in nənimen me pam, nənə trəfo mɨreɡi nari? Nənə trɨni mɨnuə nɨpwrai iərmama riti in nɨfreɡɨn me pam, in trəfo mɨreɡi nari? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_18","076_12_18","1CO","12","18","18","Mətə rekəm, Kumwesən rɨno nɨpwrai iərmama nourenouren me rarə rəmwhen in rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_19","076_12_19","1CO","12","19","19","Trɨni mɨnuə nourenoure nɨpwrai iərmama nə kuatia a, nənə nɨpwran pəku? In riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_20","076_12_20","1CO","12","20","20","Mətə nɨpərhienien nourenouren me rɨpɨk, mətə nɨpwran kuatia a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_21","076_12_21","1CO","12","21","21","Nənimen ko rɨpkɨni pen mhə tɨ rəɡɨn mə, “Iou iakəpwəh ik, iou iakɨnəmwhen raka.” Nənə kənkapwə ko rɨpkɨni pen mhə tɨ nɨsun mi mə, “Iou iakəpwəh kɨmirau, iou iakɨnəmwhen raka.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_22","076_12_22","1CO","12","22","22","Rɨpko mhə iamɨnhi irə. Nourenoure nɨpwrataha me səməme rerɨtaha ramrhi mə həpou anan, mətə irəha tuhaməkeikei mharə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_23","076_12_23","1CO","12","23","23","Nənə nourenoure nɨpwrataha me səməme rerɨtaha ramrhi mə irəha nəri auər a me, samasan pen mɨnraha. Nənə nourenoure nɨpwrataha me samaurɨs tukwe, səuvən ia tɨnari tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_24","076_12_24","1CO","12","24","24","Mətə nourenoure nɨpwrataha me səməme həpko mhə naurɨsien, səpwəh a iamɨnhi irə. Mətə Kumwesən rɨnousəsɨmwɨn nourenoure nɨpwrataha me, nənə mauvehi utə səməme samo pen a irəha hasori mhəpi raka nourenoure nɨpwrataha nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_25","076_12_25","1CO","12","25","25","Nənə ia noien nəha, nourenoure nɨpwrataha me ko həpwəh neitehieitehiien irəha me, mətə irəha tuhətoni amasan pam irəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_26","076_12_26","1CO","12","26","26","Trɨni mɨnuə nouren riti ramreɡi nəmisəien, nənə nouren me pam tuhəreɡi nəmisəien irəha min. Nənə trɨni mɨnuə kauvei pen nɨsiaiien m nouren riti nouren me pam tuhaɡien irəha min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_27","076_12_27","1CO","12","27","27","Nɨpwrai nəɡkiariien i mə kɨmiaha pam nɨpwrai Kristo, nənə kɨmiaha kuatia kuatia kɨmiaha nourenoure nɨpwran me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_28","076_12_28","1CO","12","28","28","Nənə ia nousəsɨmwɨnien səvəi nakalasia me Kumwesən rɨnəmri pen nərmama me ia kwopun me səvənraha. In rɨnəmri kupwən aposol me, profet me kamhəkurirə pen irəha, nənə nahatən me kamhəkurirə pen mwi irəha. Irəha raka nənə nərmama kamho nɨmtətien me, nənə nərmama kamhomasan nərmama kamhemhə, nənə nərmama kamhasitu ia nərmama, nənə nərmama kamhəkəkini nakalasia me ia nəfe wok kamho, nənə nərmama kamhəɡkiari ia nəɡkiariien əpə me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_29","076_12_29","1CO","12","29","29","Rɨpko mhə irəha pam aposol me, uə profet me, uə nahatən me. Rɨpko mhə irəha pam nərmama səvəi noien nɨmtətien me, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_30","076_12_30","1CO","12","30","30","uə kamhəuvehi nɨskaiien tɨ noien nərmama kamhemhə həuvehe mhəsanɨn. Irəha pam həpkuvehi mhə nɨskaiien tɨ nəɡkiariien ia nəɡkiariien əpə me, uə nɨskaiien tɨ nɨni irapwien nɨpwrai nəɡkiariien əpə me nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C112_31","076_12_31","1CO","12","31","31","Mətə tihousari əknekɨn mə tihəuvehi nɨskaiien me nəha Nənɨmwɨn rauvei pehe səməme hasori mhəpi raka nɨskaiien me nepwɨn. Mətə təkwtəkwuni takɨni pehe suatuk sə ramasan məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C113_1","076_13_1","1CO","13","1","1","Trɨni mɨnuə iakaməɡkiari ia nəɡkiariien əpə me səvəi nərmama mɨne naɡelo me, mətə nokeikeiien riwən ia nirak, iou iakəmwhen a ia təmtəm riti kauəsi ramierɨɡ asori, uə bel kauəsi ramasək. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C113_2","076_13_2","1CO","13","2","2","Trɨni mɨnuə iakauvehi nɨskaiien tɨ nɨni irapwien nəɡkiariien sə Kumwesən rauvei pehe, uə iakukurən pam nɨpwrai narimnari me səməme kamhərkwafə mɨne nukurənien me pam, uə nahatətəien sə iakauvehi rɨskai məmwhen mə takuvehi raka təkuər me irə, mətə nokeikeiien riwən ia nirak, iou iakəmwhen a ia nəri auər a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C113_3","076_13_3","1CO","13","3","3","Trɨni mɨnuə iakɨpeki pen pam narimnari me səiou m nərmama me səməme nautə səvənraha riwən, uə iakəseni nɨpwrak mə napw trahi, mətə nokeikeiien riwən ia nirak, noien nəha iakɨno ko rɨpkasitu mhə ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C113_4","076_13_4","1CO","13","4","4","Noien səvəi nokeikeiien ikamo nətərɨɡien səim raməpwəmwɨs, nənə mamo ramasan m nərmama, ik rerɨm rəpwəh nɨrhi ərəhaien nərmama, uə ipkəɡkiari ərpwi mhə, nənə məpwəh nuvehi utəien ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C113_5","076_13_5","1CO","13","5","5","Noien səvəi nokeikeiien ikəpwəh no penien nərmama, mɨpkəmwur mhə tɨ tɨpwɨm, mɨpko akwauakw mhə niemaha, uə ikəpwəh nəkwtəmhiri əknekɨnien nərəhaien sə iərmama riti rɨno mik ia rerɨm. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C113_6","076_13_6","1CO","13","6","6","Rerɨm rɨpkaɡien mhə tɨ noien sə rɨpkatukwatukw mhə, mətə rerɨm ramaɡien a tɨ nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C113_7","076_13_7","1CO","13","7","7","Noien səvəi nokeikeiien ikəvrani nəfe nəɡhɨn kamo mik, ia nəpɨn me ikani nɨpərhienien ia Kumwesən, maməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səim irə. Nəpɨn nərəhaien reste ik, mətə ikamərer əknekɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C113_8","076_13_8","1CO","13","8","8","Noien səvəi nokeikeiien ko rɨpkiwən mhə ia nəpɨn riti. Mətə noien səvəi nɨni irapwien nəɡkiariien sə Kumwesən rauvei pehe, uə noien səvəi nəɡkiariien ia nəɡkiariien əpə me, uə noien səvəi nukurənien nari, noien mirəhar nəha tuhariwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C113_9","076_13_9","1CO","13","9","9","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə ipwet mɨne nukurənien səkɨtaha ro nɨpərpərɨn, nənə nəɡkiariien me i Kumwesən rauvei pehe saməni irapw ro nɨpərpərɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C113_10","076_13_10","1CO","13","10","10","Mətə nəpɨn sə pekɨn trier pehe, sə ro nɨpərpərɨn triwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C113_11","076_13_11","1CO","13","11","11","Nəpɨn iakɨnamouihi, iakaməɡkiari rəmwhen ia iəkunouihi, nukurənien səiou rəmwhen səvəi iəkunouihi, nənə noien səvəi nətərɨɡien səiou rəmwhen səvəi iəkunouihi. Mətə nəpɨn iakuvehe masori, iakəmri noien me səvəi iəkunouihi ia təkutak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C113_12","076_13_12","1CO","13","12","12","Ipwet mɨne kɨtaha samətoni rəmwhen saməti pen ia klas sə rakwhakw, mətə ia nəpɨn nəha tsətoni rəmwhen saməti pen ia nəmrɨtaha atukwatukw. Ipwet mɨne iakukurən a nɨpərɨn, mətə ia nəpɨn nəha takukurən amasan pam rəmwhen ia Kumwesən rukurən amasan pam iou nəha təkwtəkwuni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C113_13","076_13_13","1CO","13","13","13","Nənə təkwtəkwuni noien mirəhar i kahar hamarərer: noien səvəi nahatətəien, noien səvəi neitenhiien nəri amasan mə truvehe, mɨne noien səvəi nokeikeiien. Mətə noien sə ramasan pɨk anan ia nirəhar in i noien səvəi nokeikeiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_1","076_14_1","1CO","14","1","1","Pwəh nokeikeiien nəri hiamousari tukwe ia nɨmɨruien səkɨmiaha. Nɨskaiien me səməme Nənɨmwɨn Ikinan rauvei pehe, ramasan mə rerɨmiaha tramevən ia nirəha, mətə sə ramasan pɨk anan rerɨmiaha tramevən irə in i nɨni irapwien nəɡkiariien sə Kumwesən rauvei pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_2","076_14_2","1CO","14","2","2","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iərmama sə raməɡkiari ia nəɡkiariien əpə riti, in rɨpkəɡkiari mhə m nərmama, mətə raməɡkiari m Kumwesən. Pərhien iərmama riti riwən sə rukurən nəɡkiariien sə in rani, mətə ia nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn Ikinan, in rani irapw nəɡkiariien me nepwɨn nɨpwran rərkwafə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_3","076_14_3","1CO","14","3","3","Mətə iərmama sə ramɨni irapw nəɡkiariien sə Kumwesən rauvei pehe, in raməɡkiari m nərmama, nənə mauvrhəkɨn irəha, mamərpwi əknekɨn irəha, mauvehi utə nətərɨɡien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_4","076_14_4","1CO","14","4","4","Iərmama sə raməɡkiari ia nəɡkiariien əpə riti, in ramasitu atukw a irə. Mətə iərmama sə rani irapw nəɡkiariien sə Kumwesən rauvei pehe, in ramasitu ia nakalasia me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_5","076_14_5","1CO","14","5","5","Iakokeikei mə kɨmiaha pam anan tihəɡkiari ia nəɡkiariien əpə me, mətə ramasan pɨk mə tihəni irapw nəɡkiariien sə Kumwesən rauvei pehe. Iərmama sə rani irapw nəɡkiariien sə Kumwesən rauvei pehe, in ramasitu pɨk ia nakalasia me məpi raka iərmama sə raməɡkiari ia nəɡkiariien əpə me. Mətə nɨpərhienien trɨni mɨnuə iərmama riti rɨni irapw nɨpwrai nəɡkiariien əpə nəha, noien nəha trasitu mwi ia nakalasia me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_6","076_14_6","1CO","14","6","6","Piak me, trɨni mɨnuə iakuvehe mətoni kɨmiaha, nənə maməɡkiari m kɨmiaha ia nəɡkiariien əpə me iamɨnha irə, takəfo masitu ia kɨmiaha? Hiəukurən mə takaməkeikei muvehe mɨni pui pehe nari vi riti m kɨmiaha, uə nukurənien riti, uə nəɡkiariien riti Kumwesən ruvei pehe, uə nahatənien riti. Mə rekəm, ko iapkasitu anan mhə ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_7","076_14_7","1CO","14","7","7","Rerɨmiaha tramrhi ro narimnari me i həpkɨmɨru mhə mətə rerɨnraha fwe ikɨn rəmwhen ia tərhe nau uə kitar. Trɨni mɨnuə rerɨnraha rɨpkatukwatukw mhə, nənə iərmama riti trəfo mukurən nəfe nɨpu kamhani? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_8","076_14_8","1CO","14","8","8","Uə kisɨpw i kaməse tɨ nəsuəpwiriien nərmama tɨ naruaɡənien trɨni mɨnuə rerɨn rəpwəh nasək amasanien mo nukurənien i m nərmama, nənə sin trəpnəpenə tɨ naruaɡənien? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_9","076_14_9","1CO","14","9","9","Rəmwhen a ia kɨmiaha. Trɨni mɨnuə hiaməɡkiari ia nəɡkiariien sə nərmama həreirei, tuhəfo mhəukurən nɨpwrai nəɡkiariien sə hiaməni? Kɨmiaha hiaməɡkiari a m kwənmahan, nərmama həpkukurən mhə nɨpwran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_10","076_14_10","1CO","14","10","10","Pərhien, nəɡkiariien me rɨpɨk ia təkure tɨprənə i, nənə irəha pam nɨpwranraha fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_11","076_14_11","1CO","14","11","11","Mətə trɨni mɨnuə iapkukurən mhə nɨpwrai nəɡkiariien sə iərmama riti rani pehe tukwe iou, iou iəpwɨspwɨs tukwe in, nənə in iəpwɨspwɨs tukw iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_12","076_14_12","1CO","14","12","12","Rəmwhen a ia kɨmiaha. Rerɨmiaha ramevən pɨk ia nɨskaiien me səməme Nənɨmwɨn Ikinan rauvei pehe, nənə ro pen tihousari mə tihəuvrhəkɨn nakalasia me ia nɨskaiien me səməme tuhasitu pɨk ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_13","076_14_13","1CO","14","13","13","Ro iamɨnhi irə iərmama sə raməɡkiari ia nəɡkiariien əpə riti, in traməkeikei məfwaki məres nɨskaiien tɨ nɨni irapwien nɨpwran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_14","076_14_14","1CO","14","14","14","Trɨni mɨnuə iakaməfwaki mani irapw nəɡkiariien əpə me, nənɨmwɨk fwe imwə raməfwaki, mətə ia nətərɨɡien səiou iapkukurən mhə nɨpwrai nəɡkiariien me i iakani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_15","076_14_15","1CO","14","15","15","Ro iamɨnhi takəfo irə? Takəfwaki ia nənɨmwɨn, məfwaki mwi ia nətərɨɡien səiou. Takani nɨpu ia nənɨmwɨn, məni mwi nɨpu ia nətərɨɡien səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_16","076_14_16","1CO","14","16","16","Mə rekəm, trɨni mɨnuə ikəfwaki ia nənɨmwɨn ia nəɡkiariien əpə məɡnəɡɨni Kumwesən, iərmama auər a riti ia kwopun nəha, in trəfo mɨni “Ouəh” ia nəfwakiien səim? Rəknekɨn tɨ nəri nə mə in rɨreirei nəri ikani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_17","076_14_17","1CO","14","17","17","Nɨpərhienien nəfwakiien səim səvəi nɨniien tanak m Kumwesən ramasan pɨk, mətə ko rɨpkasitu anan mhə ia iərmama nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_18","076_14_18","1CO","14","18","18","Iakani tanak m Kumwesən mə iakaməɡkiari ia nəɡkiariien əpə me məpi raka kɨmiaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_19","076_14_19","1CO","14","19","19","Mətə ia nousəsɨmwɨnien səvəi nakalasia me, trɨni mɨnuə iakahatən nərmama ia kwopi nəɡkiariien me krirum a səməme həukurən ramasan məpi raka mə iakɨni kwopi nəɡkiariien me ten-taosen ia nəɡkiariien əpə sə həreirei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_20","076_14_20","1CO","14","20","20","Piak me, rərəha mə tihəmwhen ia nəkwərhakwərha ia nətərɨɡien səkɨmiaha. Ramasan mə tihəreirei noien ərəha rəmwhen ia nəkwərhakwərha me, mətə ia nətərɨɡien səkɨmiaha tihaməkeikei mhəmwhen ia nərmama həuvəpwinari raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_21","076_14_21","1CO","14","21","21","Kɨmərai pen nəɡkiariien riti ia nəkukuə səvəi Loa rani mə, “Iou takəɡkiari m nərmama me i. Nəɡkiariien səiou trier ia nərmama səməme kamhəni nəɡkiariien əpə me, mier mwi ia tərhui iəpwɨspwɨs me. Nəri auər a mə takəɡkiari mɨnraha iamɨnhi irə, mətə irəha tuhəpkətərɨɡ mhə iou. Iou Iərɨmənu iakani iamɨnhi irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_22","076_14_22","1CO","14","22","22","Ro iamɨnhi irə sətoni mə nɨskaiien tɨ nɨniien nəɡkiariien əpə me ro nɨmtətien riti ramevən tɨ nərmama səməme həpkɨni mhə nɨpərhienien ia Kristo. Rɨpkevən mhə tɨ nərmama səməme haməni nɨpərhienien irə. Mətə nɨskaiien tɨ nɨni irapwien nəɡkiariien sə Kumwesən rauvei pehe ro nɨmtətien riti ramevən tɨ nərmama səməme haməni nɨpərhienien ia Kristo. Rɨpkevən mhə tɨ nərmama səməme həpkɨni mhə nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_23","076_14_23","1CO","14","23","23","Ro iamɨnhi irə, trɨni mɨnuə nərmama iruə me uə səməme həpkɨni mhə nɨpərhienien ia Kristo həuvnimwə pehe ia kwopun kɨmiaha nakalasia me hiamousəsɨmwɨn ikɨn, nənə mhətoni kɨmiaha pam hiaməɡkiari ia nəɡkiariien əpə me, rəfo? Irəha tuhəni mə kɨmiaha hiamarməri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_24","076_14_24","1CO","14","24","24","Mətə trɨni mɨnuə kɨmiaha pam hiaməni irapw nəɡkiariien sə Kumwesən rauvei pehe, nənə iərmama riti sə rɨpkɨni mhə nɨpərhienien ia Kristo uə iərmama iruə riti ruvnimwə pehe, nəɡkiariien səkɨmiaha pam tro in rukurən mə in iərmama riti sə ramo noien ərəha, nənə in trəkiri noien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_25","076_14_25","1CO","14","25","25","Nəɡkiariien me nəha səkɨmiaha trɨni pui nətərɨɡien səvənhi in ramərkwafə irə fwe ia rerɨn, nənə ro iamɨnha irə iərmama nəha treiwaiu nənimen trɨrapi tɨprənə, in truvei pen nɨsiaiien səvənhi m Kumwesən, mani irapw mə Kumwesən ramarə pərhien tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_26","076_14_26","1CO","14","26","26","Ro iamɨnhi irə, piak me, rəfo? Nəpɨn hiamousəsɨmwɨn kɨmiaha me tɨ nəfwakiien, kɨmiaha kuatia kuatia, riti rəni nɨpu, riti ramahatən, riti rani irapw nari riti Kumwesən rɨno pui pen min, riti raməɡkiari ia nəɡkiariien əpə riti, riti mwi rani irapw nɨpwrai nəɡkiariien nəha. Tihaməkeikei mho narimnari me nəha mhasitu ia kɨmiaha me irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_27","076_14_27","1CO","14","27","27","Trɨni mɨnuə nərmama me nepwɨn haməɡkiari ia nəɡkiariien əpə me, ramasan mə iərmama kəru a uə kahar həɡkiari. Nəpɨn iərmama riti rəɡkiari, in əpa rəɡkiari meste ro sampam, kurirə riti rəɡkiari. Nənə iərmama riti traməkeikei mɨni irapw nɨpwrai nəɡkiariien me nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_28","076_14_28","1CO","14","28","28","Mətə trɨni mɨnuə iərmama riwən tɨ nɨni irapwien nɨpwrai nəɡkiariien me nəha, iərmama sə raməɡkiari ia nəɡkiariien əpə, in trəpwəh nəɡkiari asoriien ia nəmri nakalasia me, in trəɡkiari afafa a pwəh irau əpa Kumwesən kroureɡi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_29","076_14_29","1CO","14","29","29","Nərmama səməme kamhəuvehi nɨskaiien tɨ nɨni irapwien nəɡkiariien sə Kumwesən rauvei pehe, ramasan mə kəru a uə kahar həɡkiari, nənə nərmama nepwɨn həkiri amasan nəɡkiariien sə haməni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_30","076_14_30","1CO","14","30","30","Mətə trɨni mɨnuə iərmama riti sə raməkure kɨmiaha min rɨreɡi mə Kumwesən ro pui nəɡkiariien riti min, nənə iərmama sə raməɡkiari trəpwəh nəɡkiariien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_31","076_14_31","1CO","14","31","31","Ro iamɨnhi irə, kɨmiaha pam hiəukurən nɨni irapwien nəɡkiariien sə Kumwesən rauvei pehe, riti rukupwən məɡkiari raka nənə riti. Tiho iamɨnha irə mə nərmama me pam tuhəuvehi nukurənien, nənə trasitu ia nərmama me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_32","076_14_32","1CO","14","32","32","Kɨmiaha hiəukurən. Nərmama səməme kamhəuvehi nɨskaiien tɨ nɨni irapwien nəɡkiariien sə Kumwesən rauvei pehe, irəha hamərɨmənu atukw a ia nənɨmwɨnraha me, mhəukurən nəɡkiariien, mhəukurən mwi nafafaien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_33","076_14_33","1CO","14","33","33","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨpko mhə in Kumwesən səvəi noien nɨreireiien ia nari, mətə in Kumwesən səvəi nəmərinuien. Rəmwhen ia nakalasia me pam, nəpɨn kamhousəsɨmwɨn irəha me, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_34","076_14_34","1CO","14","34","34","nɨpran tuhəpwəh nəɡkiariien ia nousəsɨmwɨnien me nəha. Rəpwəh natukwatukwien mə tuhəɡkiari, mətə tuhaməkeikei mheiwaiu mho nɨsiaiien rəmwhen Loa səvəi Moses rani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_35","076_14_35","1CO","14","35","35","Trɨni mɨnuə hokeikei mə tuhəukurən nari riti, tuhaməkeikei mhəres tɨ səvənraha me nərman fwe ia rukwənu. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə ro naurɨsien mə pran trəɡkiari ia nousəsɨmwɨnien səvəi nakalasia me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_36","076_14_36","1CO","14","36","36","Rəfo? Rerɨmiaha rɨrhi mə nəɡkiariien səvəi Kumwesən rɨməkupwən ia kɨmiaha muvehe? Uə rerɨmiaha rɨrhi mə nəɡkiariien səvəi Kumwesən rɨməuvehe a tukumiaha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_37","076_14_37","1CO","14","37","37","Trɨni mɨnuə kɨmiaha riti rerɨn rɨrhi mə in profet riti, uə Nənɨmwɨn Ikinan rɨməuvei pen nɨskaiien riti min, ramasan. Mətə in traməkeikei mukurən mə nəɡkiariien i iakamrai m kɨmiaha in nəkwai Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_38","076_14_38","1CO","14","38","38","Trɨni mɨnuə rəpwəh nɨniien nɨpərhienien ia nəɡkiariien i, tukəpwəh mwi nɨniien nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_39","076_14_39","1CO","14","39","39","Ro iamɨnhi irə, piak me, nɨskaiien sə tihokeikei pɨk, in i nɨni irapwien nəɡkiariien sə Kumwesən rauvei pehe. Mətə tihəpwəh nɨniseien nɨskaiien i sə nərmama haməɡkiari ia nəɡkiariien əpə me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C114_40","076_14_40","1CO","14","40","40","Narimnari me pam səməme hiamo, tihaməkeikei mho ia noien sə ratukwatukw mhesi pen suatuk tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_1","076_15_1","1CO","15","1","1","Piak me, iakokeikei mə tako kɨmiaha hiəukurən nəɡkiariien amasan sə iakɨnəvisau irə m kɨmiaha fwe kupwən. Nəɡkiariien amasan i kɨmiaha hiəuvəni raka nɨpərhienien irə mamhərer irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_2","076_15_2","1CO","15","2","2","Trɨni mɨnuə hiaməkwtəmhiri əknekɨn nəɡkiariien amasan i iakɨnəvisau raka m kɨmiaha, Kumwesən truvehimɨru kɨmiaha irə. Mətə trɨni mɨnuə hiaraka ia nəɡkiariien amasan i, nənə hiəuvəni auər a nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_3","076_15_3","1CO","15","3","3","Narimnari me səməme iakɨməreɡi, iou iakuvəni raka tukumiaha. Iakɨməni mə nəri sə tihaməkeikei mhəkupwən mhəukurən in i mə Kristo rɨmamhə tɨ noien ərəha me səkɨtaha ramesi pen nəɡkiariien me kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_4","076_15_4","1CO","15","4","4","Kɨmənɨmwi nənə rətui mwi ia nemhəien səvənhi ia nəpɨn sə ro kahar irə ramesi pen nəɡkiariien me kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_5","076_15_5","1CO","15","5","5","Nənə in rɨməkupwən mier irapw tɨ Pita, marə mier irapw mwi tɨ nərmama səvənhi twelef. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_6","076_15_6","1CO","15","6","6","Kurirə irə in rier irapw mwi tɨ piəvtaha me həpɨk həpi raka faef hantret ia nəpɨn kuatia a. Irəha həpɨk haməmɨru ihi, mətə nepwɨn həuvamhə raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_7","076_15_7","1CO","15","7","7","Nəpɨn in rier irapw raka tɨ nirəha, marə mier irapw mwi tɨ Jemes, nənə mier irapw mwi tɨ aposol me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_8","076_15_8","1CO","15","8","8","Kurirə ia nirəha pam, in rier irapw mwi tukw iou, mətə iou iakəmwhen ia iəkunouihi əmtəmetə riti rɨpkətui mhə ia nəpɨn atukwatukw səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_9","076_15_9","1CO","15","9","9","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iou inhərɨpw anan ia aposol me pam, nənə iakəpwəh nəmwhenien mə nərmama tuhəkwein iou mə iou aposol riti, tɨ nəri nə mə iakɨnamometə nakalasia me səvəi Kumwesən fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_10","076_15_10","1CO","15","10","10","Mətə Kumwesən rɨnasitu ia nirak ia namasanien səvənhi, mo iakuvehe mo iamɨnhi irə nəha təkwtəkwuni. Nənə namasanien səvənhi sə rɨno miou rəpwəh nuvehe əpnapenien, mətə rukuə kwənkwan. Nɨpərhienien, iakɨno wok məpi raka aposol me pam, mətə rɨpko mhə ia nɨskaiien atukw səiou, mətə ia namasanien sə Kumwesən rauvei pehe miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_11","076_15_11","1CO","15","11","11","Ro iamɨnhi irə nəri auər a mə iou iakani irapw nəɡkiariien amasan i m kɨmiaha, uə irəha haməni irapw m kɨmiaha, mətə nəɡkiariien kuatia a i səkɨmaha pam iahaməni irapw tukumiaha nənə hiəuvəni raka nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_12","076_15_12","1CO","15","12","12","Kɨmiaha hiəukurən mə ia nəɡkiariien səkɨmaha, kɨmaha iahaməni irapw mə Kristo rɨnətui mwi ia nemhəien. Mə iahaməvisau iamɨnha irə, rəfo kɨmiaha nepwɨn hiaməni mə nərmama səməme həuvamhə ko həpkətui mhə mwi? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_13","076_15_13","1CO","15","13","13","Trɨni mɨnuə nərmama səməme həuvamhə ko həpkətui mhə mwi, nənə ko Kristo mwi rəpwəh nətuiien ia nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_14","076_15_14","1CO","15","14","14","Nənə trɨni mɨnuə Kristo rəpwəh nətuiien ia nemhəien, wok i səkɨmaha sə iahaməni irapw nəɡkiariien amasan ro nəri auər a irə rəmwhen a mwi ia nahatətəien səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_15","076_15_15","1CO","15","15","15","Nari riti mwi, trɨni mɨnuə Kristo rəpwəh nətuiien ia nemhəien, kɨmaha iahəneikuə ia Kumwesən, tɨ nəri nə mə iahaməni irapw mə Kumwesən rɨno Kristo rətui mwi ia nemhəien. Trɨni mɨnuə nəɡkiariien nəha ro nɨpərhienien mə nərmama səməme həuvamhə ko həpkətui mhə mwi ia nemhəien, nənə Kumwesən ko rəpwəh noien mwi Kristo rətui ia nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_16","076_15_16","1CO","15","16","16","Trɨni mɨnuə nərmama səməme həuvamhə raka ko həpkətui mhə mwi ia nemhəien, nənə ko Kristo rɨpkətui mhə mwi ia nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_17","076_15_17","1CO","15","17","17","Trɨni mɨnuə Kristo rɨpkətui mhə mwi ia nemhəien, nənə nahatətəien səkɨmiaha nɨpwran riwən, kɨmiaha hiamarə ihi ia noien ərəha me səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_18","076_15_18","1CO","15","18","18","Nənə trɨni mɨnuə nəɡkiariien nəha ro nɨpərhienien, nərmama səməme haməni nɨpərhienien ia Kristo fwe kupwən həuvamhə raka, irəha həuvəiwən ko həpkətui mhə mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_19","076_15_19","1CO","15","19","19","Kɨtaha saməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨtaha ia Kristo, mətə mə noien nəha səvəi nɨmɨruien a i səvəi tɨprənə, rərəha anan tukutaha məpi raka nərmama me nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_20","076_15_20","1CO","15","20","20","Mətə nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien ro iamɨnhi irə. Kristo rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi. In rukupwən mətui mwi rəmwhen ia nukwai nei kukupwən kesi. Nərmama səməme həuvamhə raka irəha tuhətui mwi ia nemhəien kurirə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_21","076_15_21","1CO","15","21","21","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nemhəien rɨməuvehe ia iərmama riti, nənə ia suatuk kuatia a, nətuiien mwi ia nemhəien rɨməuvehe ia iərmama riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_22","076_15_22","1CO","15","22","22","Nərmama me pam tuhemhə tɨ nəri nə mə haməuku pen ia Atam. Ia noien a mwi nəha, nərmama me pam səməme haməuvehe mho kuatia irəha Kristo tuhətui mwi ia nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_23","076_15_23","1CO","15","23","23","Mətə irəha nəha tuhətui mwi ia nəpɨn atukwatukw səvənraha. Kristo in rɨməkupwən mətui mwi. Nəpɨn in truvehe mwi irə, nərmama me səvənhi tuhətui mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_24","076_15_24","1CO","15","24","24","Nənə nəpɨn sampam truvehe, Kristo trouraha nənɨmwɨn me pam səməme kamhəuvehi nərɨmənuien mɨne nasoriien. In trouraha nɨskaiien me pam. Kurirə irə in raraka ia nɨtətə sə in ramərɨmənu irə revən ia rəɡi Tata Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_25","076_15_25","1CO","15","25","25","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Kristo traməkeikei mamərɨmənu meste Kumwesən trəmri narimnari me pam səməme in raməmwəki irəha kamharə inhərɨpw ia tɨpaɡe nɨsui Kristo mi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_26","076_15_26","1CO","15","26","26","Sə trouraha sampam ia nirəha nemhəien. Nənə nemhəien triwən mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_27","076_15_27","1CO","15","27","27","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Nəkukuə Ikinan rani mə, “Kumwesən rɨnəmri narimnari me pam kamharə inhərɨpw ia tɨpaɡe nɨsun mi.” Mətə ro nukurənien i mə nəɡkiariien nəha sə rani mə “narimnari me pam,” kɨpkəvsini pen mhə Kumwesən ia narimnari me nəha. In rɨnəmri pen narimnari me nəha kamharə inhərɨpw ia tɨpaɡe nɨsui Kristo mi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_28","076_15_28","1CO","15","28","28","Narimnari me pam tuheiwaiu Kristo trərɨmənu ia nirəha. Irəha pam tuheiwaiu raka, nənə Tɨni Kumwesən truvehi irapw atukw a in, meiwaiu marə teɡɨn nərɨmənuien səvəi Tata səvənhi sə rɨnəmri irapw narimnari me pam ia tɨpaɡe nɨsun mi. Ro iamɨnhi irə mɨne Kumwesən trərɨmənu ia narimnari me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_29","076_15_29","1CO","15","29","29","Rəfo ia nərmama səməme kamo paptaes ia nirəha tɨ nərmama səməme həuvamhə raka? Trɨni mɨnuə nərmama səməme həuvamhə raka tuhəpkətui mhə mwi ia nəpɨn riti, nənə rəfo kamo paptaes ia nərmama tɨ nirəha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_30","076_15_30","1CO","15","30","30","Rəmwhen a ia kɨmaha. Rəfo iahaməuvehi pekɨn nəpɨn sɨkai me ia nɨmɨruien səkɨmaha ia nəpɨn me pam? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_31","076_15_31","1CO","15","31","31","Iakani kwəsuahi piak me mə nəpɨn rɨpɨk nərmama haməmwur mə tuhousi əpune iou! Rerɨk raɡien pɨk tukumiaha tɨ nəri nə mə hiəməuvehe mho kuatia kɨmiaha Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha. Nənə mo pen nəɡkiariien i iakani ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_32","076_15_32","1CO","15","32","32","Ia kwopun i Efesas, rəmwhen mə iakaruaɡən kɨmaha nəri əprmɨn me. Mətə rəfo? Trɨni mɨnuə nərmama səməme həuvamhə ko həpkətui mhə mwi, iakɨnaruaɡən tɨ nəfe? Trɨni mɨnuə nərmama səməme həuvamhə ko həpkətui mhə mwi, ramasan mə tihesi pen a nəɡkiariien i sə rani mə, “Pwəh sani nari mhənɨmwi, tɨ nəri nə mə trakwakwi semhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_33","076_15_33","1CO","15","33","33","Tihəpwəh neikuə atukwien ia kɨmiaha. Nəɡkiariien i kamɨni ro nɨpərhienien. “Nəpɨn nərmama səvənraha noien ramasan havən pəri irəha nərmama səməme noien səvənraha rərəha, səməme noien səvənraha rərəha houraha noien amasan səvənraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_34","076_15_34","1CO","15","34","34","Hərərɨɡ pehe mwi mhəuvehi atukwatukw nətərɨɡien səkɨmiaha sə ratukwatukw, nənə mharaka ia noien ərəha me. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨmiaha nepwɨn hiamreirei ihi Kumwesən, nənə ro naurɨsien asori m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_35","076_15_35","1CO","15","35","35","Mətə iərmama riti trəres nəresien i mə, “Nərmama səməme həuvamhə tuhəfo mhətui mwi? Nɨpwranraha trəfo irə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_36","076_15_36","1CO","15","36","36","Ik iərmama ikreirei nari, nuni nari sə ikəpwei traməkeikei memhə kurirə ruverə mutə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_37","076_15_37","1CO","15","37","37","Nənə nəri sə ikəpwei ropə ia nɨpwran sə trutə. Sə ikəpwei in nə nuni nari, rosi nuni wit uə nuni nari riti mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_38","076_15_38","1CO","15","38","38","Mətə Kumwesən rauvei pen nɨpwran rəmwhen sə in rokeikei. Nənə nuni nari me kuatia kuatia, in rauvei pen nɨpwranraha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_39","076_15_39","1CO","15","39","39","Rəmwhen a mwi nusai nari rəpwəh nəmnəmwhenien, mətə nusai nari səpəmsəpə. Nusai iərmama ropə ia səi nərimɨru me, uə menu me, uə nəmu me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_40","076_15_40","1CO","15","40","40","Narimnari me ia nɨmaɡouaɡou ho nɨpwranraha. Rəmwhen a mwi narimnari me ia təkure tɨprənə i ho nɨpwranraha. Mətə narimnari me nəha kamətə fwe ia nɨmaɡouaɡou kamhəser ropə ia nɨpwrai narimnari me nəha kamətə ia təkure tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_41","076_15_41","1CO","15","41","41","Nukuraanien səvəi meri ropə ia nukuraanien səvəi məkwə mɨne nəhiapwien səvəi kəməhau me. Nəhiapwien səvəi kəməhau me nepwɨn hopə ia səvəi nepwɨn mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_42","076_15_42","1CO","15","42","42","Tro mwi iamɨnhi irə ia nəpɨn nəha nərmama səməme həuvamhə tuhətui mwi. Iərmama sə kɨmənɨmwi nɨpwran trɨmərɨr, mətə nəpɨn in trətui mwi nɨpwran trɨpkɨmərɨr mhə mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_43","076_15_43","1CO","15","43","43","Iərmama sə kɨmənɨmwi nɨpwran rɨpkamasan mhə, mətə nəpɨn in trətui mwi nɨpwran tramasan. Iərmama sə kɨmənɨmwi nɨpwran nɨskaiien səvənhi riwən, mətə nəpɨn in trətui mwi nɨpwran trɨskai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_44","076_15_44","1CO","15","44","44","Nəpɨn kɨmənɨmwi iərmama nɨpwran ro nusan, mətə nəpɨn in trətui mwi nɨpwran tro nənɨmwɨn. Trɨni mɨnuə nɨpwrai iərmama sə ro nusan, nənə nɨpwrai iərmama sə ro nənɨmwɨn in mwi fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_45","076_15_45","1CO","15","45","45","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨmərai pen nəɡkiariien i ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Iərmama sə rɨməkupwən, Atam, in rɨməuvehe iərmama riti sə ramɨru.” Atam sampam, in i Kristo, rɨməuvehe mo in nənɨmwɨn i rauvei pehe nɨmɨruien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_46","076_15_46","1CO","15","46","46","Mətə rɨpko mhə nɨpwrataha i sə ro nənɨmwɨn trukupwən, mətə nɨpwrataha sə ro nusan, nənə kurirə irə nɨpwrataha sə ro nənɨmwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_47","076_15_47","1CO","15","47","47","Iərmama sə rɨməkupwən in səvəi tɨprənə i. Kumwesən rɨno in ia tɨprənə. Mətə iərmama sə rɨməkurirə rɨməuku pen ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_48","076_15_48","1CO","15","48","48","Nərmama me pam səvəi tɨprənə, nɨpwranraha rəmwhen ia nɨpwrai iərmama nəha Kumwesən rɨno ia tɨprənə. Nərmama səməme tuhəuvən ia neiai, nɨpwranraha trəmwhen ia nɨpwrai iərmama sə rɨməuku pen ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_49","076_15_49","1CO","15","49","49","Təkwtəkwuni kɨtaha səmwhen ia iərmama nəha sə Kumwesən rɨno ia tɨprənə. Ia noien a mwi nəha kɨtaha tsəmwhen a mwi ia iərmama nəha sə rɨməuku pen fwe ia neiai muvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_50","076_15_50","1CO","15","50","50","Iakani irapw tukumiaha, piak me, nɨpwrai iərmama sə ro nusan mo nɨten ko rɨpkuvnimwə mhə ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. Rəmwhen a mwi nəri mərɨr ko rɨpkuvehi mhə nəri sə ramarə rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_51","076_15_51","1CO","15","51","52","Həreɡi ro. Nəɡkiariien i iakani pehe tukumiaha i nəha təkwtəkwuni in nəɡkiariien riti sə rɨnamərkwafə fwe kupwən. Rɨpko mhə kɨtaha pam tsemhə, mətə nəpɨn kisɨpw sampam trasək kɨtaha pam tsəuvehe mhərməvi. Kurirə iərmama riti rapri m kuatia ia nənimen, mətə nəri nəha rɨno sampam akwauakw a. Nəpɨn kisɨpw sampam trasək, nənə nərmama səməme həuvamhə tuhətui mwi mhəpwəh mwi nemhəien, nənə kɨtaha tsəuvehe mhərməvi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_53","076_15_53","1CO","15","53","53","Nɨpwrataha sə ro nəri mərɨr i traməkeikei muvehe mo nəri sə ko rɨpkɨmərɨr mhə. Nɨpwrataha i səvəi nemhəien traməkeikei muvehe mo nəri sə ramarə rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_54","076_15_54","1CO","15","54","54","Nɨpərhienien, nɨpwrataha sə ro nəri mərɨr i traməkeikei muvehe mo nəri sə ko rɨpkɨmərɨr mhə. Nɨpwrataha i səvəi nemhəien traməkeikei muvehe mo nəri sə ramarə rerɨn. Nəpɨn nəri nəha truvehe mo sampam, nənə nəɡkiariien sə kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan ruvehe mo nɨpərhienien, rani mə, “Nemhəien ruvəiwən. Kuvəuvehi irapw in ia naruaɡənien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_55","076_15_55","1CO","15","55","55","“Eh, nemhəien, tikəfo masori ia kɨmaha? Eh, nemhəien, tikəfo mo nəmisəien m kɨmaha?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_56","076_15_56","1CO","15","56","56","Nəri sə nemhəien rauvehi nɨskaiien səvənhi irə tɨ noien nəmisəien m iərmama in nə noien ərəha, nənə nəri sə noien ərəha rauvehi nɨskaiien səvənhi irə in nə Loa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_57","076_15_57","1CO","15","57","57","Mətə pwəh səni tanak m Kumwesən sə rauvei pehe m kɨtaha noien i saməuvehi raku pen tɨ Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo, noien sə ramo kɨtaha səskai mhəpi raka nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C115_58","076_15_58","1CO","15","58","58","Ro pen piak keikei me, kɨmiaha tihaməkeikei mhərer əknekɨn, mhəpwəh nəseniien nari riti rɨkiukiu ia kɨmiaha. Nəpɨn me tihamo wok səvəi Iərɨmənu səkɨtaha ia rerɨmiaha pam, tɨ nəri nə mə hiəukurən mə wok səvəi Iərɨmənu səkɨtaha sə hiamo hiəpko auər a mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_1","076_16_1","1CO","16","1","1","Ia nɨkaren səvəi mane səvəi nasituien ia nərmama me səvəi Kumwesən fwe Jerusalem, tihaməkeikei mho rəmwhen sə iakɨməni pen tɨ nakalasia me fwe ia profens nəha Kalesia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_2","076_16_2","1CO","16","2","2","Ia Sante me pam, kɨmiaha pam kuatia kuatia tihaməkeikei mhəmri karen mane me nepwɨn. Iərmama sə rauvehi mane asori trəmri karen rɨpɨk. Iərmama sə rauvehi mane ouihi trəmri karen ouihi a. Ro iamɨnhi irə nəpɨn iakuvehe ko hiəpkəmwur mhə mwi mə tiho pam nəri nəha ia nəpɨn kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_3","076_16_3","1CO","16","3","3","Tihərui irapw kɨmiaha me nepwɨn mə tuhəuvehi mane mhəuvən. Nənə nəpɨn iakuvehe, iakrai nəkukuə mɨni irapw irəha tɨ nəkur Jerusalem nənə mərhi pen irəha həpeki mane mhəuvən fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_4","076_16_4","1CO","16","4","4","Trɨni mɨnuə iakətoni mə ramasan mə iou mwi takevən, nənə irəha tuhəkurirə iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_5","076_16_5","1CO","16","5","5","Kurirə iakuvehe məti pehe kɨmiaha, takevən raka fwe profens nəha Masetonia, tɨ nəri nə mə takaməkeikei mukupwən mevən fwe Masetonia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_6","076_16_6","1CO","16","6","6","Rosi takarə kwopti kɨtaha m kɨmiaha mə rəfo sarə a meste nəpɨn səvəi nəkwieiien tro sampam. Nənə hiəukurən nasituien ia nirak ia navənien səiou sə iakamevən pen me ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_7","076_16_7","1CO","16","7","7","Iapkokeikei mhə mə takuvehe mətoni kɨmiaha nənə mier mwi, mətə iakokeikei mə takuvehe sarə kwopti trɨni mɨnuə Iərɨmənu səkɨtaha rəseni iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_8","076_16_8","1CO","16","8","8","Mətə takarə a ia kwopun i ia Efesas meste nəpɨn səvəi Pentekos, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_9","076_16_9","1CO","16","9","9","tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨnəsevər ia suatuk tukw iou mə tako wok amasan sə trukuə kwənkwan rɨpɨk, nəri auər a mə nərmama həpɨk haməmwur mə tuhəsisəɡ iou tɨ noien wok. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_10","076_16_10","1CO","16","10","10","Trɨni mɨnuə Timoti ruvehe mətoni kɨmiaha, hio ramasan min, mhəuvei pen nɨsiaiien min, tɨ nəri nə mə in ramo wok səvəi Iərɨmənu səkɨtaha rəmwhen a ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_11","076_16_11","1CO","16","11","11","Rərəha mə tihamətoni in rəmwhen mə in iərmama auər a riti. Mətə tihaməkeikei mhasitu irə ia navənien səvənhi nəpɨn in rɨrərɨɡ muvehe mətoni iou. Iou iakameitenhi piəvtaha me irəha Timoti mə tuhəuvehe mhətoni iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_12","076_16_12","1CO","16","12","12","Ia nɨkaren səvəi piəvtaha Apolos, iakɨməni pen tukwe in mə in traməkeikei mukurirə piəvtaha me muvehe mətoni kɨmiaha. Mətə in rəpwəh nokeikeiien mə truvehe nəha təkwtəkwuni, mətə in truvehe ia nəpɨn sə ratukwatukw tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_13","076_16_13","1CO","16","13","13","Hətui mhəpwəh napriien, nənə mhərer əknekɨn ia nahatətəien səkɨmiaha, mhəpwəh nehekɨrien, mho mə hiəskai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_14","076_16_14","1CO","16","14","14","Narimnari me pam səməme hiamo, tiho ia nokeikeiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_15","076_16_15","1CO","16","15","15","Kɨmiaha hiəukurən mə Stefanas mɨne nərmama ia nəkwai nimwə səvənhi, irəha haməkupwən mhəni nɨpərhienien ia Iesu fwe profens nəha Akaea, nənə irəha həmwur pɨk tɨ nasituien ia nərmama me səvəi Kumwesən. Piak me, iakuə takɨni pehe tukumiaha i mə ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_16","076_16_16","1CO","16","16","16","tihəuvei pen nɨsiaiien m nərmama sə ro me iamɨnha irə, mɨne nərmama me pam səməme kamhowok mamhəsese pəri irəha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_17","076_16_17","1CO","16","17","17","Nəpɨn Stefanas, Fotunatas, mɨne Akaekas harier pehe rerɨk raɡien, tɨ nəri nə mə nari auər a mə kɨmiaha hiəiwən, mətə nəpɨn iakətoni irəhar rəmwhen mə iakɨnətoni kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_18","076_16_18","1CO","16","18","18","Irəhar haro iou iakuvehi napwɨsien ia rerɨk rəmwhen irəhar haro mwi ia kɨmiaha. Nərmama me iamɨnha irə, ramasan mə tihəɡnəɡɨni irəha pwəh nərmama hətoni mhəukurən irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_19","076_16_19","1CO","16","19","19","Nakalasia me ia profens fwe Esia haməni ramasan tukumiaha. Akwila mɨne Prisila krouokeikei pɨk mə trouni ramasan tukumiaha ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha irəha nakalasia me səməme hamousəsɨmwɨn irəha me ia nimwə səvənrau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_20","076_16_20","1CO","16","20","20","Piəvtaha me pam ia kwopun i haməni ramasan tukumiaha. Tihəni ramasan tukumiaha me mhakei m kɨmiaha me ia nakeiien sə rəmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_21","076_16_21","1CO","16","21","21","Iou Pol, iakamrai nəɡkiariien i səvəi nɨniien ramasan tukumiaha, mamrai ia rəɡɨk atukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_22","076_16_22","1CO","16","22","22","Trɨni mɨnuə iərmama riti rəpwəh nokeikeiien Iərɨmənu səkɨtaha, pwəh Kumwesən rəkwein ərəha irə. Iərɨmənu səkɨtaha, uvehe rə! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_23","076_16_23","1CO","16","23","23","Pwəh namasanien səvəi Iesu Iərɨmənu səkɨtaha ramarə tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C116_24","076_16_24","1CO","16","24","24","Pwəh nokeikeiien səiou ramarə tukumiaha pam səməme hiəuvəuvehe mhəno kuatia kɨmiaha Iesu Kristo. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_1","077_1_1","2CO","1","1","1","Iou Pol. Iou aposol riti səvəi Iesu Kristo, tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨməni nəkwan mə tako, mɨne piəvtaha Timoti. Nəkukuə i rauvehe tukumiaha nakalasia me səvəi Kumwesən fwe taon nəha Korin, mɨne nərmama me pam səvəi Kumwesən fwe profens nəha Akaea. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_2","077_1_2","2CO","1","2","2","Pwəh Kumwesən Tata səkɨtaha, mɨne Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha, krouəriari pehe namasanien mɨne nəmərinuien m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_3","077_1_3","2CO","1","3","3","Pwəh səɡnəɡɨni Kumwesən i in Kumwesən mɨne Tata səvəi Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo, in Tata sə in nukune napiien, nənə in Kumwesən sə in nukune noien səvəi nasituien me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_4","077_1_4","2CO","1","4","4","In ramasitu ia kɨmaha ia nəmisəien me pam səkɨmaha, mə kɨmaha iahəukurən nasituien ia nərmama ia nəmisəien me səpəmsəpə səməme irəha haməreɡi. Nənə kɨmaha tahasitu ia nirəha ia noien səvəi nasituien sə Kumwesən rɨno m kɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_5","077_1_5","2CO","1","5","5","Rəmwhen a ia nəmisəien sə Kristo rɨməuvehi, nəmisəien nəha rauvehe pɨk mwi ia nɨmɨruien səkɨmaha. Ia noien a mwi nəha, tɨ nəri nə mə kɨmaha iahaməuvehe mho kuatia kɨmaha Kristo, Kumwesən ramasitu pɨk ia kɨmaha, nənə noien nəha ramevən mwi tɨ nərmama nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_6","077_1_6","2CO","1","6","6","Trɨni mɨnuə kɨmaha iahamreɡi nəmisəien, mətə in nə trasitu ia kɨmiaha muvehimɨru kɨmiaha. Trɨni mɨnuə Kumwesən rasitu ia kɨmaha ramo mə kɨmaha iahəukurən nasituien ia kɨmiaha. Nənə kwənkwai nasituien nəha raukuə ia nɨmɨruien səkɨmiaha, nənə nəpɨn hiarə ia nəmisəien kuatia a tsarə irə trasitu ia kɨmiaha mə tihərer əknekɨn ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_7","077_1_7","2CO","1","7","7","Kɨmaha iahənəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨmaha ia Kumwesən tukumiaha mə tihərer əknekɨn. Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨtaha pam samarə ia narəien kuatia a mə kɨmiaha tihəreɡi nəmisəien sə iahamarə irə, nənə ia noien a mwi nəha Kumwesən trasitu ia kɨmiaha rəmwhen ramasitu ia kɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_8","077_1_8","2CO","1","8","8","Piak me, kɨmaha iahokeikei mə tihəukurən amasan nəpɨn sɨkai sə iahənarə irə ia profens nəha Esia. Nəpɨn nəha rɨskai pɨk tukumaha, mo rerɨmaha rɨrhi mə ko iahəpkɨmɨru mhə mamhəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_9","077_1_9","2CO","1","9","9","Kɨmaha iahamreɡi rəmwhen kɨnəkiri raka kɨmaha mə tahemhə. Mətə narimnari me nəha haməuvehe mə kɨmaha tahəpwəh nətɨɡiteien ia nɨskaiien atukw səkɨmaha, mətə tahətɨɡite ia Kumwesən sə ramo nərmama hemhə hətui mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_10","077_1_10","2CO","1","10","10","Ia nəpɨn nəha ipaka kɨmaha iahemhə, mətə in rɨməuvehimɨru kɨmaha. Nənə in trauvehimɨru kɨmaha iamɨnhi irə mamevən. Iahənəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨmaha irə mə in truvehimɨru mwi kɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_11","077_1_11","2CO","1","11","11","Mətə kɨmiaha tihaməkeikei mhasitu ia kɨmaha mhəfwaki tukumaha. Tiho iamɨnha irə mə nərmama həpɨk tuhəni tanak m Kumwesən tɨ narimnari amasan me səməme in tro m kɨmaha tɨ nəri nə mə nərmama həpɨk hənəfwaki tukumaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_12","077_1_12","2CO","1","12","12","Nari riti kɨmaha iahaməɡkiari ərpwi irə. Kɨmaha iahamreɡi fwe ia rerɨmaha mə ro nɨpərhienien. In i mə noien səkɨmaha ia təkure tɨprənə iahəno m nərmama nepwɨn, mhəno mwi m kɨmiaha rəpi raka, in noien sə raməmak irapw ia kwopun ukuraan. Iahaməni a nəɡkiariien pərhien rəmwhen sə Kumwesən rokeikei. Iahəpkəɡkiari mhə ia nukurənien səkɨmaha səvəi tɨprənə, mətə iahaməɡkiari ia namasanien səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_13","077_1_13","2CO","1","13","14","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iahəpkrai mhə nəɡkiariien riti sə rɨskai tukumiaha tɨ nəvsiniien, uə tɨ nukurənien nɨpwran. Təkwtəkwuni hiəuvəukurən nətərɨɡien səkɨmaha kwopti, mətə iakokeikei pɨk mə nəpɨn riti tihəukurən pam. Nənə ia noien nəha, nəpɨn Iesu Iərɨmənu səkɨtaha truvehe mwi, kɨmiaha tihaɡien tukumaha rəmwhen a mwi mə kɨmaha iahamaɡien tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_15","077_1_15","2CO","1","15","16","Tɨ nəri nə mə iakukurən mə hiamaɡien tukumaha, nətərɨɡien kupwən səiou mə takevən fwe profens nəha Masetonia, mukupwən muvehe mətoni kɨmiaha, nənə nəpɨn takrərɨɡ takuvehe mwi mətoni kɨmiaha. Ro pen tihəuvehi namasanien m kəru, nənə kurirə irə tihasitu ia nirak ia suatuk səiou tɨ nevənien fwe ia tənə Jutia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_17","077_1_17","2CO","1","17","17","Mətə iakɨnəpwəh. Ro pen rosi rerɨmiaha rɨrhi mə nəpɨn iakamətərɨɡ mə tako iamɨnha irə nətərɨɡien səiou ramaiuaiu? Uə rosi iakəmwhen a ia nərmama nepwɨn səvəi tɨprənə kamhəni nəɡkiariien mi nəha “Ouəh” mɨne “Rekəm” ia nəɡkiariien kuatia a? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_18","077_1_18","2CO","1","18","18","Kɨmiaha hiəukurən mə Kumwesən ramo nəɡkiariien səvənhi ia nəpɨn me. Nənə kɨmaha mwi nəɡkiariien səkɨmaha tukumiaha rɨpko mhə “Ouəh” mɨne “Rekəm.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_19","077_1_19","2CO","1","19","19","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Tɨni Kumwesən i Iesu Kristo sə iahamarəvisau irapw tukumiaha kɨmrahar Saelas mɨne Timoti, rɨpko mhə “Ouəh” mɨne “Rekəm,” mətə ia Kristo, nəpɨn me pam nəɡkiariien səkɨmaha in nə “Ouəh.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_20","077_1_20","2CO","1","20","20","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə promes me pam səvəi Kumwesən həuvehe mho nɨpərhienien i ia Iesu Kristo. Kɨtaha səuvəuvehe mhəno kuatia kɨtaha min, ro pen səukurən nɨniien “Ouəh” tɨ nuvehi utəien nəɡhi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_21","077_1_21","2CO","1","21","21","Kumwesən a ramo kɨmaha iahamərer əknekɨn ia Kristo kɨtaha m kɨmiaha. In rɨmərfi kɨtaha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_22","077_1_22","2CO","1","22","22","məmri Nənɨmwɨn səvənhi ia rerɨtaha rahatən pen mə kɨtaha nərmama me səvənhi. Tɨ nəri nə mə Nənɨmwɨn nəha ramarə ia rerɨtaha, nənə, kɨtaha səukurən amasan mə Kumwesən truvei pehe pam narimnari amasan me səməme rɨnəmri karen mə səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_23","077_1_23","2CO","1","23","23","Təkwtəkwuni iakaməkwein Kumwesən mə trɨreɡi nəɡkiariien i səiou. Trɨni mɨnuə iapkɨni mhə nɨpərhienien, pwəh in rərpwɨn noien ərəha səiou. Iou iakɨnapkuvehe mhə fwe Korin tɨ nəri nə mə iapkokeikei mhə mə takɨni nəɡkiariien sɨkai riti tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C21_24","077_1_24","2CO","1","24","24","Kɨmaha iahəpwəh nokeikeiien mə tahərɨmənu ia nahatətəien səkɨmiaha, rekəm. Mətə taho wok kɨtaha m kɨmiaha tɨ naɡienien səkɨmiaha, tɨ nəri nə mə hiənərer əknekɨn raka ia nahatətəien səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C22_1","077_2_1","2CO","2","1","1","Ro pen iakuvəni raka ia rerɨk mə ko iapkuvehe mhə mwi mətoni kɨmiaha mo rerɨmiaha rəmisə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C22_2","077_2_2","2CO","2","2","2","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨmiaha a hiamo rerɨk ramaɡien, mətə trɨni mɨnuə iako rerɨmiaha rəmisə, nənə iərmama riti riwən sə tro rerɨk raɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C22_3","077_2_3","2CO","2","3","3","Nənə iakɨmərai nəkukuə nəha mə nəpɨn iakuvehe mətoni kɨmiaha tapkreɡi mhə rerɨk rəmisə. Iakəpwəh nokeikeiien mə nərmama səməme tuhaməkeikei mho rerɨk raɡien, tuho rerɨk rəmisə. Iou iakuvəukurən raka mə kɨtaha kuatia a, nənə nəpɨn rerɨk raɡien, kɨmiaha mwi rerɨmiaha traɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C22_4","077_2_4","2CO","2","4","4","Ro pen nəpɨn iakɨmərai nəkukuə nəha m kɨmiaha rerɨk rəmisə pɨk tukumiaha, mərkwəpɨr, nɨse nənimek raiu tukumiaha. Iapkrai mhə nəkukuə nəha mə tro rerɨmiaha rəmisə, mətə iakɨmərai mə tihəukurən nokeikeiien i səiou rasori tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C22_5","077_2_5","2CO","2","5","5","Mətə iərmama nəha rɨno noien ərəha, in rɨpko mhə rerɨk rəmisə, mətə rɨno mə kɨmiaha pam rerɨmiaha rəmisə kwopti. Iakani nəɡkiariien i məpwəh nokeikeiien mə trɨskai pɨk tɨ iərmama nəha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C22_6","077_2_6","2CO","2","6","6","tɨ nəri nə mə nərpwɨnien nəha kɨmiaha hiəpɨk hiəno min tɨ noien ərəha səvənhi rɨnəmwhen raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C22_7","077_2_7","2CO","2","7","7","Təkwtəkwuni nəha tihaməkeikei mhenouenou noien ərəha səvənhi nənə mhomasan rerɨn, mə rerɨn trəpwəh nəmisə pɨkien muvehi irapw nətərɨɡien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C22_8","077_2_8","2CO","2","8","8","Iakaməres kɨmiaha mə tiho pwəh in rukurən nokeikeiien səkɨmiaha tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C22_9","077_2_9","2CO","2","9","9","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə in nə nəri iakɨmərai nəkukuə nəha tukwe, mə takətoni ro kɨmiaha mə tiho nəkwak ia narimnari me pam uə rekəm. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C22_10","077_2_10","2CO","2","10","10","Trɨni mɨnuə hiənenouenou noien ərəha səvəi iərmama riti, iou mwi takenouenou irə. Trɨni mɨnuə iərmama nəha rɨno nəri ərəha me nepwɨn mə iou takaməkeikei menouenou noien səvənhi, mətə iou iakɨnenouenou raka noien səvənhi ia nəmri Kristo tɨ nasituien ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C22_11","077_2_11","2CO","2","11","11","Iakamo noien nəha kamo Setan rouraha kɨtaha ia neikuəien me səvənhi. Iakani iamɨnhi tɨ nəri nə mə kɨtaha səuvəukurən raka nətərɨɡien me səvənhi səməme in ramesi pen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C22_12","077_2_12","2CO","2","12","12","Nəpɨn iakevən fwe ia taon nəha Troas mə takəvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Kristo, iakətoni mə Iərɨmənu səkɨtaha rɨnəsevər ia təpinhə miou mə tako wok fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C22_13","077_2_13","2CO","2","13","13","Mətə iakamətərɨɡ pɨk mɨpkapwɨs mhə, tɨ nəri nə mə iapkətoni mhə piak Taetas ia kwopun nəha. Nənə iakəsəkɨr mɨnraha mier mevən fwe ia profens nəha Masetonia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C22_14","077_2_14","2CO","2","14","14","Mətə iakaməɡnəɡɨni Kumwesən tɨ nəri nə mə ia nəpɨn me in ramiri kɨmaha ia Kristo, mamo kɨmaha iahəmwhen ia nərmama me i kamhəkurirə ia kiɡ riti sə rɨnaruaɡən pam, mamrərɨɡ pen fwe imwəni. Ia nəpɨn me Kumwesən ramo nukurənien ia Kristo rauku pen ia kɨmaha mamevən ia kwopun me. Nərmama kamhəreɡi nukurənien nəha rəmwhen ia nari riti kamreɡi nɨpekɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C22_15","077_2_15","2CO","2","15","15","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨmaha iahəmwhen ia nɨmwəkmwəki nari nɨpekɨn rapein amasan Kristo rauvani tɨ nəɡnəɡɨniien Kumwesən nɨse napw irə ramevən tɨ nərmama səməme Kumwesən rauvehimɨru irəha, mamevən mwi tɨ səməme kamhəuvən mə tuhemhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C22_16","077_2_16","2CO","2","16","16","Səməme kamhəuvən mə tuhemhə həreɡi kɨmaha iahəmwhen ia nɨpeki nɨse napw nəha sə rauku pen ia nemhəien mamevən tɨ nemhəien. Səməme Kumwesən rauvehimɨru irəha həreɡi kɨmaha iahəmwhen ia nɨse napw nəha sə rauku pen ia nɨmɨruien mamevən tɨ nɨmɨruien. Wok nəha wok asori. Sin rukurən noien? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C22_17","077_2_17","2CO","2","17","17","Kɨmaha iahəpkəmwhen mhə ia nərmama me nəha həpɨk kamhəni irapw nəɡkiariien səvəi Kumwesən tɨ nuvehiien a mane, rekəm. Mətə Kumwesən rɨnərhi pehe kɨmaha. Ia Kristo kɨmaha iahaməni irapw nəɡkiariien amasan səvənhi ia nəmri Kumwesən, nənə nəɡkiariien səkɨmaha rauku pen a ia rerɨmaha sə ratukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_1","077_3_1","2CO","3","1","1","Rosi rerɨmiaha rɨrhi mə iahənaməfiəutə mwi kɨmaha ia nəmrɨmiaha, mətə rɨpko mhə iamɨnhi irə. Nəpɨn nərmama pwɨspwɨs me həuvehe imwəmiaha, tuhaməkeikei mhəuvehi nəkukuə riti kɨmiaha me nepwɨn həmərai tɨ nɨni irapwien irəha tukumiaha, tɨ nəri nə mə hiəreirei irəha. Nənə nəpɨn həier mhəpwəh kɨmiaha, tuhaməkeikei mhəuvehi nəkukuə səkɨmiaha tɨ noien kɨmiaha me nepwɨn həukurən irəha. Kɨmiaha hiənuə tiho iamɨnhi irə ia kɨmaha? Rekəm! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_2","077_3_2","2CO","3","2","2","Kɨmiaha atukwatukw hiəmwhen ia nəkukuə səkɨmaha rani sas ia kɨmaha. Nəkukuə nəha kɨmərai pen ia rerɨmaha, nərmama pam tuhəvsini mhəukurən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_3","077_3_3","2CO","3","3","3","Ro nukurənien i tukunraha hətoni mə Kristo əpa rɨmərai nəkukuə nəha, məmri pehe ia rəɡɨmaha mə tahərhi pen i ramevən. In rɨpkrai mhə nəkukuə nəha ia nəri kamrai nari irə, mətə rɨmərai nəkukuə nəha ia Nənɨmwɨn i in səvəi Kumwesən sə ramɨru. Nənə rɨpkrai pen mhə ia kəruəterei sə rɨpwiəpwiə, mətə rɨmərai pen ia reri nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_4","077_3_4","2CO","3","4","4","Kɨmaha iahəpkehekɨr mhə mə tahəni iamɨnhi irə, tɨ nəri nə mə kɨmaha iahəuvəuvehe mhəno kuatia kɨmaha Kristo, nənə mamhahatətə əknekɨn ia Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_5","077_3_5","2CO","3","5","5","Kɨmaha iahəmwhen tɨ noien wok i, mətə ko iahəpkɨni mhə mə nari riti rauku pehe atukw a tukumaha. Kɨmaha iahəmwhen tɨ nəri nə mə Kumwesən ramasitu ia kɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_6","077_3_6","2CO","3","6","6","In rɨno kɨmaha iahənəmwhen tɨ noien wok kɨmaha iotukwininari me səvəi nəɡkiariien vi səvənhi sə in rɨnərihi tərini əknekɨn. Nəɡkiariien vi nəha rɨpkuku pen mhə ia Loa sə kɨmərai, mətə rɨməuku pen ia Nənɨmwɨn səvəi Kumwesən. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Loa sə kɨmərai ramousi əpune iərmama, mətə Nənɨmwɨn səvəi Kumwesən rauvei pehe nɨmɨruien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_7","077_3_7","2CO","3","7","7","Fwe kupwən, nəpɨn Loa sə kɨmərai pen ia kəruəterei kəru rɨməuvehe vi a, rɨməuvehe irau nukuraanien səvəi Kumwesən. Nukuraanien nəha rəhiəpwɨn nənime Moses ramser pɨk. Nəkur Isrel ko həpkəti əter pen mhə ia nənime Moses, nəri auər a mə nukuraanien nəha ia nənimen rɨnameiwaiu. Noien səvəi Loa nəha ramo mə iərmama remhə, mətə rɨməuvehe irau nukuraanien səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_8","077_3_8","2CO","3","8","8","Mə ro iamɨnhi irə rəfo ia noien səvəi Nənɨmwɨn Ikinan? Tukətoni nukuraanien səvəi Kumwesən irə ramser pɨk məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_9","077_3_9","2CO","3","9","9","Nəɡkiariien akuas səvəi Loa sə raməkiri nərmama mə tuhaməkeikei mhemhə kamətə nukuraanien səvəi Kumwesən irə ramser, mətə mə ro iamɨnhi irə nəɡkiariien vi kɨnərihi tərini əknekɨn sə ramo nərmama hatukwatukw ia nəmri Kumwesən, tukətoni mwi nukuraanien səvəi Kumwesən irə ramser pɨk məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_10","077_3_10","2CO","3","10","10","Nɨpərhienien, nəɡkiariien akuas səvəi Loa sə kamətoni nukuraanien səvəi Kumwesən irə, təkwtəkwuni nəha kəpwəh nətoniien nukuraanien nəha irə, tɨ nəri nə mə nəɡkiariien vi kɨnərihi tərini əknekɨn ramser pɨk anan rɨnəpi raka Loa nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_11","077_3_11","2CO","3","11","11","Nəɡkiariien akuas səvəi Loa rɨməuvehe irau nukuraanien səvəi Kumwesən, mətə triwən mwi rəmwhen ia nukuraanien sə rɨməser ia nəmri Moses. Mətə nəɡkiariien vi Kumwesən rɨnərihi tərini əknekɨn trarə rerɨn, mɨser pɨk məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_12","077_3_12","2CO","3","12","12","Tɨ nəri nə mə kɨmaha iahəukurən amasan nəri nəha mə ro iamɨnhi irə, ro pen kɨmaha iahamətɨɡase, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_13","077_3_13","2CO","3","13","13","mhəpkəmwhen mhə ia Moses. In rɨnousəman nənimen ia tɨnari əɡeiɡei mə nəkur Isrel tuhəpwəh nətoniien mə nukuraanien sə raməhiəpwɨn nənimen rɨnamiwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_14","077_3_14","2CO","3","14","14","Mətə nətərɨɡien səvəi nəkur Isrel me nəha fwe kupwən kɨnərəpinhə i. Nənə meste pehe nəha ipwet mɨne nəpɨn irəha həvsini nəɡkiariien akuas səvəi Loa, irəha həpkreɡi sas mhə nəfe rani, tɨ nəri nə mə nari riti ramərəpinhə nətərɨɡien səvənraha rəmwhen ia tɨnari əɡeiɡei sə rɨnousəman nənime Moses. Mətə Kristo əpa rukurən nuvehi rakaien nəri nəha ia nətərɨɡien səvəi iərmama nəpɨn iərmama ruvehe mo kuatia irau min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_15","077_3_15","2CO","3","15","15","Ouəh meste pehe nəha ipwet mɨne, nəpɨn həvsini Loa səvəi Moses, nari riti raməsisəɡ ia nətərɨɡien səvənraha rəmwhen ia tɨnari əɡeiɡei nəha sə rɨnousəman nənime Moses fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_16","077_3_16","2CO","3","16","16","Mətə trɨni mɨnuə iərmama riti ruvsini in muvehe tɨ Iərɨmənu səkɨtaha, tɨnari nəha trier raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_17","077_3_17","2CO","3","17","17","Iərɨmənu nəha səkɨtaha in Nənɨmwɨn Ikinan. Nənə kwopun Nənɨmwɨn Ikinan ramarə ikɨn, in rafi nari ia nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C23_18","077_3_18","2CO","3","18","18","Kɨtaha pam i səpkuveɡi mhə nəmrɨtaha rəmwhen ia Moses, mətə nəmrɨtaha ramser kamətə nukuraanien səvəi Iərɨmənu ia kɨtaha. Ia nəpɨn me in rauvsini nɨmɨruien səkɨtaha mə tsəuvehe mhəmwhen irə sarə ia nukuraanien riti mharə mhəuvən mwi ia riti. Noien i rauku pen tɨ Iərɨmənu səkɨtaha in nə Nənɨmwɨn Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_1","077_4_1","2CO","4","1","1","Kumwesən rapi tukumaha nənə muvei pehe wok i m kɨmaha ro pen tahəpwəh nəpouien i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_2","077_4_2","2CO","4","2","2","Kɨmaha iahəuvəuvei pen raka təkutamaha ia noien afafa me mɨne noien me səməme ho naurɨsien. Iahəpkavən mhə ia noien səvəi neikuəien, uə iahəpkuvsini mhə nəɡkiariien səvəi Kumwesən, rekəm. Mətə kɨmaha iahaməni irapw nəɡkiariien pərhien ia nəmri nərmama me pam mə irəha tuhəkiri noien səkɨmaha mhəukurən ia rerɨnraha mə kɨmaha iahamo noien atukwatukw ia nəmri Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_3","077_4_3","2CO","4","3","3","Rosi nəɡkiariien amasan sə iahaməni irapw ramərkwafə tɨ nərmama nepwɨn, mətə ramərkwafə a tɨ nərmama səməme kamhəuvən mə tuhemhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_4","077_4_4","2CO","4","4","4","Irəha ko həpkɨni mhə nɨpərhienien ia nəɡkiariien amasan nəha, tɨ nəri nə mə Setan i, iəremhə sə ramərɨmənu ia tɨprənə i, rɨnousəman nətərɨɡien səvənraha, mamo irəha həpwəh nətoniien nukuraanien sə raməhiəpwɨn irəha. Nukuraanien nəha rauku pen ia nəɡkiariien amasan sə raməvisau nasoriien səvəi Kristo. Kristo nəha in rəmwhen atukwatukw ia Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_5","077_4_5","2CO","4","5","5","Kɨmaha iahəpkəvisau atukw mhə kɨmaha, mətə iahaməvisau Iesu Kristo mə in Iərɨmənu, nənə kɨmaha nərmama iahamo tukwini nari m kɨmiaha ia nəɡhi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_6","077_4_6","2CO","4","6","6","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Kumwesən nəha rɨməni mə, “Pwəh nukuraanien ruək məhiəpwɨn kwopun rɨpitəv ikɨn,” in raməhiapw ia rerɨmaha, mə kɨmaha iahəukurən nətoniien nukuraanien səvəi Kumwesən, nənə iahətoni nukuraanien nəha ramser ia nənime Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_7","077_4_7","2CO","4","7","7","Mətə kɨmaha iahaməuvehi nəri amasan nəha ia nɨpwramaha me i kɨno ia tɨprənə həpkɨskai mhə. Ro iamɨnhi irə mə trahatən pen mə nɨskaiien amasan nəha rəpi raka rɨməuku pen tɨ Kumwesən, rɨpkuku pehe mhə tukumaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_8","077_4_8","2CO","4","8","8","Ia nəpɨn me kɨmaha iahamreɡi rərəha ia narimnari me rɨpɨk, mətə iahəpkɨmwei mhə. Nəpɨn me nepwɨn iahəreirei suatuk, mətə iahaməmwur mhəpwəh nəpwəhien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_9","077_4_9","2CO","4","9","9","Nərmama hamo nərəhaien m kɨmaha, mətə Kumwesən rɨpkəpwəh mhə kɨmaha. Hamousi kɨmaha, mətə həpkouraha mhə kɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_10","077_4_10","2CO","4","10","10","Ia nəpɨn me rəmwhen mə kɨmaha iahaməuvehi nemhəien səvəi Iesu ia nɨpwramaha, ro iamɨnhi irə mə nərmama həukurən nətoniien mwi nɨmɨruien səvəi Iesu ia nɨpwramaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_11","077_4_11","2CO","4","11","11","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨmaha iahamarə, nəpɨn me pam kauvei pen kɨmaha mə tahemhə tɨ nəɡhi Iesu. Ro iamɨnhi irə mə nərmama tuhətoni nɨmɨruien səvənhi ia nɨpwramaha sə trɨpkemhə ia nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_12","077_4_12","2CO","4","12","12","Noien nəha nɨpwran mə nemhəien ramowok ia kɨmaha, mətə nɨmɨruien ramowok ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_13","077_4_13","2CO","4","13","13","Nəkukuə Ikinan rani mə, “Iakɨnahatətə ro pen iakani.” Ia noien kuatia a səvəi nahatətəien kɨmaha mwi iahənahatətə ro pen iahaməni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_14","077_4_14","2CO","4","14","14","Kɨmaha iahəukurən amasan mə Kumwesən sə rɨno Iərɨmənu səkɨtaha rətui mwi ia nemhəien, in tro kɨmaha mɨne kɨmiaha, kɨtaha pam sətui mwi ia nemhəien kɨtaha Iesu, nənə mərpwi irapw kɨtaha ia nənimen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_15","077_4_15","2CO","4","15","15","Narimnari me i, kɨmaha iahamo ramasitu ia kɨmiaha mə nəpɨn namasanien səvəi Kumwesən rɨvi pehe nərmama həpɨk mwi həuvehe tɨ Kristo, nənə nərmama həpɨk mwi tuhəni tanak tɨ Kumwesən, mhəuvehi utə nəɡhɨn irənhə anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_16","077_4_16","2CO","4","16","16","Narimnari me nəha ho kɨmaha iahəpwəh nəpouien i. Nəri auər a mə nɨpwramaha iruə ramevən mə trərəha, mətə rerɨmaha fwe imwə Kumwesən ramo mə ramərməvi ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_17","077_4_17","2CO","4","17","17","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəmisəien me i saməreɡi ia təkure tɨprənə i irəha nəri auər a, həpkarə əpwəmwɨs mhə, mətə haməpnəpenə ia kɨtaha tɨ narəien rerɨn sə raməhiapw mamasan pɨk məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C24_18","077_4_18","2CO","4","18","18","Nənə ro iamɨnhi irə, nənimemaha həpkərer pen mhə ia narimnari me kamətoni, mətə hamərer pen ia narimnari me kɨpkətoni mhə. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə narimnari me kamətoni irəha narimnari me səvəi təkwtəkwuni a, tuhəpkiwən, mətə narimnari me kɨpkətoni mhə irəha tuharə rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_1","077_5_1","2CO","5","1","1","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nɨpwrataha rəmwhen ia nimwə tapolen samarə irə səvəi nəpɨn ouihi a ia tɨprənə i. Nənə kɨtaha səukurən mə trɨni mɨnuə nɨpwrataha i ruvehe memhə mərəha, mətə fwe ia neiai nɨpwrataha vi fwe ikɨn sə rəmwhen ia nimwə riti rɨpko mhə iərmama rɨno mətə Kumwesən a rɨno nənə in trarə rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_2","077_5_2","2CO","5","2","2","Nəpɨn samarə ia nɨpwrataha i, saməreɡi rərəha, mamhəvi kwakwa neiahaɡien tukwe, mamhokeikei anan mə tsəuvən mharə ia nimwə vi nəha fwe ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_3","077_5_3","2CO","5","3","3","Kɨtaha tsarkahu nɨpwrataha vi nəha rəmwhen ia karkahu, tɨpkətə mhə mə samavən auər a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_4","077_5_4","2CO","5","4","4","Nəpɨn samarə ihi ia nimwə tapolen i səkɨtaha ia tɨprənə i, saməreɡi rərəha pɨk, mamhəvi neiahaɡien tukwe, mhəpwəh nokeikeiien mə tukuvehi raka nɨpwrataha i rəmwhen ia karkahu. Mətə sokeikei mə tukarkahu pehe nɨpwrataha sə fwe ia neiai mə nɨpwrataha i sə ko rɨpkarə rerɨn mhə truvehe mərməvi marə rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_5","077_5_5","2CO","5","5","5","Kumwesən əpa rɨno kɨtaha tɨ narimnari me nəha. In rɨməuvei pehe Nənɨmwɨn Ikinan m kɨtaha. Tɨ nəri nə mə Nənɨmwɨn nəha ramarə ia kɨtaha, nənə, kɨtaha səukurən amasan mə Kumwesən truvei pehe pam narimnari amasan me səməme rɨnəmri karen mə səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_6","077_5_6","2CO","5","6","6","Ro iamɨnhi irə kɨtaha samətɨɡase ia nəpɨn me, mamhəukurən mə nəpɨn samo imwətaha ia nɨpwrataha i, səpkarə mhə fwe imwei Iərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_7","077_5_7","2CO","5","7","7","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨtaha samarə ia nahatətəien, səpkarə mhə ia nəfe samətoni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_8","077_5_8","2CO","5","8","8","Kɨtaha samətɨɡase mamhəreɡi mə ko səpwəh nɨpwrataha i mhəuvən mho imwətaha fwe ia neiai kɨtaha Iərɨmənu səkɨtaha sə nəha ramasan pɨk məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_9","077_5_9","2CO","5","9","9","Ro iamɨnhi irə mɨne nəri auər a mə samarə kɨtaha min uə səpkarə mhə kɨtaha min, mətə saməmwur mə rerɨn traɡien tukutaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_10","077_5_10","2CO","5","10","10","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨtaha pam tsaməkeikei mhərer kupwən ia nəmri Kristo mə in trəkiri noien me səkɨtaha. Kɨtaha kuatia kuatia tsəuvehi nərəkuien resi pen noien me səno ia narəien i samarə irə ia nɨpwrataha i, noien amasan uə noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_11","077_5_11","2CO","5","11","11","Nənə təkwtəkwuni kɨmaha iahəuvəukurən amasan mamhəhekɨr Iərɨmənu səkɨtaha. Ro pen iahaməmwur mə tahəvi pehe nərmama. Kumwesən rukurən amasan kɨmaha. Rerɨk rɨrhi mə kɨmiaha mwi hiəukurən amasan kɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_12","077_5_12","2CO","5","12","12","Kɨmaha iahəpwəh nokeikeiien mə tahəuvehi utə kɨmaha ia nənimemiaha, mətə tahəuvei pehe nətərɨɡien səkɨmaha mə rəfo rerɨmiaha traɡien tukumaha. Nənə təkwtəkwuni hiəukurən nɨrɨpwenien nəɡkiariien səvəi nərmama səməme hamərpwi irəha tɨ noien sə nərmama kamhətoni, mətə rerɨnraha rɨpkrhi mhə nəri sə ramarə ia reri iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_13","077_5_13","2CO","5","13","13","Trɨni mɨnuə rerɨmiaha rɨrhi mə iahamarməri, mətə kwa iahamo wok səvəi Kumwesən. Nənə trɨni mɨnuə rerɨmiaha rɨrhi mə iahəukurən nari, mətə kwa iahamasitu ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_14","077_5_14","2CO","5","14","14","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nokeikeiien səvəi Kristo ramərɨmənu ia kɨmaha. Kɨmaha iahəukurən amasan mə iərmama kuatia a rɨmamhə tɨ nərmama pam, nənə ro pen rəmwhen mə nərmama me pam həuvamhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_15","077_5_15","2CO","5","15","15","Nənə rɨmamhə tɨ nərmama pam mə səməme kamhəmɨru tuhəpwəh noien narimnari me səməme irəha a hokeikei, mətə irəha tuhaməkeikei mho noien me səməme Iesu rokeikei. In rɨmamhə tɨ nirəha, nənə mətui mwi ia nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_16","077_5_16","2CO","5","16","16","Ro pen ipwet mɨne kɨmaha iahəpkəkiri mhə nərmama ia noien sə nərmama səvəi tɨprənə haməkiri nərmama irə. Nɨpərhienien kɨmaha iahənəkiri Kristo ia noien nəha ia nəpɨn riti, mətə təkwtəkwuni iahəpko mhə mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_17","077_5_17","2CO","5","17","17","Ro iamɨnhi irə trɨni mɨnuə iərmama riti ruvehe mo kuatia irau Kristo, in rɨməuvehe mo in iərmama vi. Noien akuas səvənhi ruvəiwən, nənə noien vi ruvəuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_18","077_5_18","2CO","5","18","18","Narimnari me pam nəha haməuku pen tɨ Kumwesən. In rɨno suatuk ia Kristo mə kɨmaha tahəpwəh mwi nəmwəkien in mhəuvehe in me nepwɨn. Nənə in rɨnəmri pehe wok i ia rəɡɨmiaha, mə kɨmaha tahəvi pehe mwi nərmama səməme haməmwəki in həuvehe in me nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_19","077_5_19","2CO","5","19","19","Nəɡkiariien sə iahaməvisau i mamhəni mə Kumwesən rɨno suatuk ia Kristo mə tro nərmama səməme haməmwəki in ia tɨprənə i həuvehe in me nepwɨn, nənə məpwəh nəvsiniien noien ərəha me səvənraha. Nənə muvei pehe nəɡkiariien i m kɨmaha mə tahəni irapw mə Kumwesən rɨno raka suatuk tɨ nərmama haməmwəki in mə tuhəuvehe in me nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_20","077_5_20","2CO","5","20","20","Ro pen kɨmaha nərmama səməme iahaməɡkiari tukwini səvəi Kristo. Rəmwhen mə Kumwesən raməkwein nərmama ia nəɡkiariien səkɨmaha. Nənə iahaməres kɨmiaha ia nəɡhi Kristo mə tihəpwəh nəmwəkiien Kumwesən nənə mhəuvehe in me nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C25_21","077_5_21","2CO","5","21","21","Kristo noien ərəha səvənhi riwən. Mətə tɨ nasituien ia kɨtaha, Kumwesən ro in ruvehe məmwhen ia noien ərəha. In ro iamɨnhi irə mə ia Kristo kɨtaha tsəukurən nuveheien mhəmwhen ia noien atukwatukw səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_1","077_6_1","2CO","6","1","1","Kɨmaha iahamo wok pəri kɨmaha Kumwesən. Ro pen iahaməres kɨmiaha mə nəpɨn Kumwesən raməriari pehe namasanien səvənhi m kɨmiaha, tihəpwəh nuvehiien rəmwhen ia nəri auər a, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_2","077_6_2","2CO","6","2","2","tɨ nəri nə mə Kumwesən rani mə, “Ia nəpɨn səvəi nasituien ia iərmama, iakreɡi kɨmiaha. Ia nəpɨn səvəi nuvehimɨruien iərmama, iakasitu ia kɨmiaha.” Hətə ro. Təkwtəkwuni rɨno nəpɨn səvəi Kumwesən tɨ nasituien ia iərmama. Təkwtəkwuni rɨno nəpɨn səvəi nuvehimɨruien iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_3","077_6_3","2CO","6","3","3","Kɨmaha iahəpko mhə nari riti mə iərmama riti trɨmwei irə, tɨ nəri nə mə iahəpwəh nokeikeiien mə tukɨni ərəha wok səkɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_4","077_6_4","2CO","6","4","4","Mətə ia narimnari me pam səməme kɨmaha iahamo iahamahatən pen mə kɨmaha iotukwininari me pərhien səvəi Kumwesən, mamhərer əknekɨn ia nəpɨn səvəi nəmisəien, mɨne nəpɨn skai me, mɨne nəpɨn iahamreɡi rərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_5","077_6_5","2CO","6","5","5","Nərmama hənousi kɨmaha, nənə kuvei pen kɨmaha ia kalapus, nənə karɨpwi kɨmaha mə tukousi kɨmaha. Iahəno pɨk wok, mhəpwəh napriien ia nəpɨn, nukumhə rahi kɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_6","077_6_6","2CO","6","6","6","Ro nukurənien i mə kɨmaha iotukwininari me pərhien səvəi Kumwesən tɨ nəri nə mə iahamo wok noien səkɨmaha rəmher, kɨmaha iahəukurən nari, nətərɨɡien səkɨmaha rəpwəmwɨs, iahamo ramasan m nərmama, Nənɨmwɨn Ikinan rukuər ia rerɨmaha, kɨmaha iahokeikei nərmama ia nokeikeiien pərhien, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_7","077_6_7","2CO","6","7","7","mamhəni a nɨpərhienien, nənə nɨskaiien səvəi Kumwesən ramarə ia kɨmaha. Kɨmaha iahamo noien atukwatukw rəmwhen ia narimnari me səvəi naruaɡənien iahaməuvehi ia rəɡɨmaha mwatuk mɨne mour. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_8","077_6_8","2CO","6","8","8","Nərmama nepwɨn haməsiai kɨmaha, nepwɨn hamo aurɨs kɨmaha. Nepwɨn haməni ərəha kɨmaha, nepwɨn haməni amasan kɨmaha. Nepwɨn haməni mə kɨmaha ieikuə me, mətə kɨmaha iahaməni a nəɡkiariien pərhien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_9","077_6_9","2CO","6","9","9","Kamo m kɨmaha rəmwhen mə kɨmaha nərmama kreirei kɨmaha, mətə kɨmaha kukurən amasan kɨmaha. Kamo m kɨmaha rəmwhen mə iahəuvamhə raka, mətə hətə ro iahaməmɨru ihi. Kamousi kɨmaha, mətə kɨpkousi əpune mhə ihi kɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_10","077_6_10","2CO","6","10","10","Kɨmaha iahamreɡi rərəha, mətə ia nəpɨn me rerɨmaha ramaɡien. Nautə səkɨmaha riwən, mətə iaho nərmama həpɨk nautə səvənraha rɨpɨk. Nari riti səkɨmaha riwən, mətə iahaməuvehi narimnari me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_11","077_6_11","2CO","6","11","11","Nəkur Korin, kɨmaha iahaməni pehe pam nəɡkiariien me m kɨmiaha mhəpkəpwəh mhə riti. Nənə iahamokeikei kɨmiaha ia rerɨmaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_12","077_6_12","2CO","6","12","12","Kɨmaha iahəpkəsisəɡ mhə nokeikeiien səkɨmaha tukumiaha, mətə kɨmiaha hiaməsisəɡ səkɨmiaha tukumaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_13","077_6_13","2CO","6","13","13","Təkwtəkwuni nəha iakaməɡkiari m kɨmiaha rəmwhen mə nɨpwnətɨk atukwatukw me nə kɨmiaha. Ratukwatukw a mə kɨmiaha mwi tihokeikei kɨmaha ia rerɨmiaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_14","077_6_14","2CO","6","14","14","Kɨmiaha tihəpwəh nuvehiien rəɡɨmiaha me kɨmiaha nərmama səməme həpkɨni mhə nɨpərhienien ia Kristo mho pəri wok. Iakani iamɨnha irə tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəukurən. Noien amasan mɨne noien ərəha trouəfo rouo pəri nari riti? Uə nukuraanien mɨne nəpitəvien trouəfo rouavən pəri? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_15","077_6_15","2CO","6","15","15","Kristo mɨne Setan trouəfo rouni nəɡkiariien kuatia? Uə iərmama sə rani nɨpərhienien ia Kristo mɨne iərmama sə rɨpkɨni mhə nɨpərhienien irə trouəfo ro nari ia nətərɨɡien kuatia? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_16","077_6_16","2CO","6","16","16","Nimwə səvəi Kumwesən tukəfo kəfwaki m nənɨmwi nari me ikɨn? Kumwesən sə ramɨru nimwə səvənhi nə kɨtaha. Rəmwhen Kumwesən rɨməni mə, “Takarə kɨmaha nərmama me səiou, nənə mavən kɨmaha mɨnraha, iou takuvehe Kumwesən səvənraha, irəha tuhəuvehe nərmama me səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_17","077_6_17","2CO","6","17","17","Nənə Iərɨmənu səkɨtaha rɨməni mə, “Ro iamɨnhi irə, tiharaka ia nirəha, mhavən isipwɨn tɨ nirəha, mhəpwəh nɨrapiien nəri sə rəmkemɨk ia nənimek, rerɨk raɡien mə takuvehi kɨmiaha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C26_18","077_6_18","2CO","6","18","18","iou takuvehe tata səkɨmiaha, nənə kɨmiaha tihəuvehe nɨpwnətɨk me. Iou Iərɨmənu sə iakauvehi nɨskaiien me pam, iakani nəɡkiariien nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C27_1","077_7_1","2CO","7","1","1","Nərmama keikei me səiou, promes me i səkɨtaha. Ro pen pwəh səpərhi atukw a kɨtaha, mhəpeki raka narimnari me pam səməme hamo nɨpwrataha mɨne nənɨmwɨtaha həmkemɨk ia nəmri Kumwesən. Pwəh so mə noien səkɨtaha ratukwatukw pam, mo ikinan i, tɨ nəri nə mə kɨtaha samhekɨr Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C27_2","077_7_2","2CO","7","2","2","Tihəsevər ia rerɨmiaha tukumaha. Kɨmaha iahəpko mhə rərəha ia iərmama riti. Iahəpkɨvi pen mhə iərmama riti ia kwopun ərəha ikɨn. Iahəpkəmwur mhə mə tahəuvehi nari riti səvəi iərmama riti ia noien ikou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C27_3","077_7_3","2CO","7","3","3","Iou iapkɨni mhə nəɡkiariien i, mɨni mə hiəno noien ərəha, rekəm. Iakuvəni raka tukumiaha i mə nəri auər a mə tsəmɨru pəri uə tsemhə pəri, mətə kɨmiaha hiamarə ia nətərɨɡien səkɨmaha ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C27_4","077_7_4","2CO","7","4","4","Iou iakamahatətə əknekɨn ia kɨmiaha. Ia nəpɨn me rerɨk ramaɡien tukumiaha. Ia nəmisəien me pam səkɨmaha, kɨmiaha hiamo rerɨk raməpwiuən, mamaɡien pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C27_5","077_7_5","2CO","7","5","5","Nəpɨn iahaməuvehe ia profens Masetonia iahəpkapwɨs mhə, mətə ia nəpɨn me nərəhaien rauvehi kɨmaha, nərmama hənuə tuhəvisə m kɨmaha, nənə kɨmaha iahekɨr. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C27_6","077_7_6","2CO","7","6","6","Mətə Kumwesən sə rauvehi utə nətərɨɡien səvəi iərmama sə rerɨn rəpou, ruvehi utə nətərɨɡien səkɨmaha ia nuveheien səvəi Taetas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C27_7","077_7_7","2CO","7","7","7","Rɨpko mhə nuveheien a səvənhi ruvehi utə nətərɨɡien səkɨmaha, mətə rerɨmaha raɡien mwi tɨ nəɡkiariien səkɨmiaha sə hiəməni pen tukwe in rɨməuvehi utə mwi nətərɨɡien səvənhi. In rɨməni pehe tukumaha mə hiokeikei pɨk mə tihətoni iou, nənə mɨni mə rerɨmiaha rəpou pɨk, hiamərer mwatuk mə tihənise nəɡkiariien ərəha me kamɨni ia nirak. Nəpɨn iakreɡi narimnari me nəha rerɨk raɡien pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C27_8","077_7_8","2CO","7","8","8","Rosi nəkukuə kupwən səiou ro kɨmiaha hiəreɡi rərəha, mətə iou iapkreɡi mhə rərəha tukwe. Mətə kupwən iakreɡi rərəha tukwe, tɨ nəri nə mə iakətoni mə nəkukuə nəha rɨno kɨmiaha hiəreɡi rərəha, mətə səvəi nəpɨn ouihi a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C27_9","077_7_9","2CO","7","9","9","Mətə təkwtəkwuni rerɨk ramaɡien, mətə rɨpko mhə rerɨk ramaɡien mə iakɨno kɨmiaha hiəreɡi rərəha, mətə tɨ nəri nə mə nəpɨn hiəreɡi rərəha, hiərərɨɡ ia noien ərəha səkɨmiaha. Kɨmiaha hiəpkouraha mhə kɨmiaha, tɨ nəri nə mə nəpɨn hiəreɡi rərəha, mətə hiaməti pen ia Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C27_10","077_7_10","2CO","7","10","10","Nəpɨn səreɡi rərəha rəmwhen sə Kumwesən rokeikei trukuə kwənkwan in i kɨtaha tsəpwəh noien ərəha me səkɨtaha mhəuvehe Kumwesən ruvehimɨru kɨtaha. Nənə rerɨtaha trəpwəh nəpouien tɨ noien nəha. Mətə nəpɨn səreɡi rərəha rəmwhen nərmama səvəi tɨprənə kamhəreɡi trukuə kwənkwan in i kɨtaha tsemhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C27_11","077_7_11","2CO","7","11","11","Kɨmiaha hiəuvəreɡi raka rərəha rəmwhen sə Kumwesən rokeikei. Nənə hətə ro nəfe raukuə ia kɨmiaha. Hiamo akwauakw mə tukətoni kɨmiaha mə nərəhaien riwən ia kɨmiaha, niemaha raməpi kɨmiaha tɨ noien ərəha səvəi iərmama nəha, kɨmiaha hiaməhekɨr, mamhokeikei pɨk mə tihətə iou, rerɨmiaha raməreuən, mamhərer mwatuk tɨ nəkoui atukwatukwien iərmama sə ramo noien ərəha. Ia noien me pam səkɨmiaha hiənahatən mə hiəpko mhə nari riti rərəha ia narimnari me i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C27_12","077_7_12","2CO","7","12","12","Iakɨmərai nəkukuə nəha m kɨmiaha, mətə iapkrai mhə m iərmama i sə rɨno noien ərəha. Nənə iapkrai mhə mwi m iərmama sə iərmama nəha rɨno noien ərəha irə, rekəm. Iakɨmərai mə tihətə sas ia nəmri Kumwesən mə hiamokeikei pərhien kɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C27_13","077_7_13","2CO","7","13","13","Ro iamɨnhi irə narimnari me pam nəha haməuvehi utə nətərɨɡien səkɨmaha. Ouəh, nəɡkiariien səvəi Taetas ruvehi utə nətərɨɡien səkɨmaha. Nari riti mwi, rerɨmaha raɡien pɨk nəpɨn iahətoni naɡienien səvənhi, tɨ nəri nə mə kɨmiaha hio nətərɨɡien səvənhi rapwɨs. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C27_14","077_7_14","2CO","7","14","14","Fwe kupwən iakɨməni pen tukwe in mə iakamərpwi iou tukumiaha, nənə kɨmiaha hiəpko mhə iou iakaurɨs. Narimnari me pam səməme iahəməni tukumiaha ho nɨpərhienien. Ia noien a mwi nəha, narimnari me pam ia kɨmiaha iahəməni pen tɨ Taetas i, mamhərpwi kɨmaha tukwe, ho nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C27_15","077_7_15","2CO","7","15","15","Taetas rerɨn ramrhi ihi mə kɨmiaha pam anan hiəno nəkwan, nənə mhehekɨr mhətəmnɨmwɨn nəpɨn hiəseni in mə truvehe mətoni kɨmiaha. Nəpɨn rerɨn rɨrhi narimnari me nəha, nokeikeiien səvənhi ramasori pɨk anan mwi tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C27_16","077_7_16","2CO","7","16","16","Rerɨk ramaɡien pɨk tukumiaha tɨ nəri nə mə iakani nɨpərhienien ia kɨmiaha mə kɨmiaha hiamo noien atukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_1","077_8_1","2CO","8","1","1","Piak me, kɨmaha iahokeikei mə tihəukurən namasanien səvəi Kumwesən sə raməriari pen irə m nakalasia me fwe profens Masetonia mə irəha həukurən nasituien ia nərmama nepwɨn mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_2","077_8_2","2CO","8","2","2","Irəha hənarə ia nəpɨn sɨkai riti rəknekɨn tɨ nirəha, mətə rerɨnraha ramaɡien a ia nəpɨn me. Nautə səvənraha riwən, mətə housəsɨmwɨn mane asori mhəuvei pen m nakalasia me ia kwopun me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_3","077_8_3","2CO","8","3","3","Iakani nɨpərhienien tukumiaha i mə irəha həuvei pen mane səvənraha sə raməmak rəmwhen a, harə mhəuvei pen asori anan mwi. Rerɨnraha raɡien a mə pwəh ho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_4","077_8_4","2CO","8","4","4","Irəha hənəres kɨmaha nəpɨn rɨpɨk mə tahəseni pwəh irəha hasitu ia wok səvəi nuvei penien mane m nərmama me səvəi Kumwesən fwe Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_5","077_8_5","2CO","8","5","5","Rerɨmaha rɨpkrhi mhə mə irəha tuho rasori iamɨnha irə, mətə həno. Irəha haməkupwən mhəuvei pen nɨmɨruien səvənraha m Iərɨmənu səkɨtaha, kurirə həuvei pehe mwi nɨmɨruien səvənraha m kɨmaha ia noien sə Kumwesən rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_6","077_8_6","2CO","8","6","6","Nəpɨn hiəno vi a wok nəha tɨ nousəsɨmwɨnien mane nəha, rerɨmiaha raɡien a tukwe. Tɨ nəri nə mə Taetas ramiri kɨmiaha irə, iahaməni pen tukwe in mə tro wok kɨmiaha min meste wok nəha ro sampam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_7","077_8_7","2CO","8","7","7","Ia narimnari me pam kɨmiaha hiaməuvehi raməpi raka anan. Ia noien səvəi nahatətəien, noien səvəi nəɡkiariien, mɨne noien səvəi nukurənien, kɨmiaha hiəuvehi rəpi raka. Kɨmiaha hiəskai mwi tɨ nasituien, nənə mhokeikei pɨk mwi kɨmaha. Ro iamɨnhi irə kɨmaha iahokeikei mə ia nokeikeiien səkɨmiaha tihasitu asori mwi ia wok i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_8","077_8_8","2CO","8","8","8","Iapkɨni mhə mə tihaməkeikei mho. Mətə iakamahatən m kɨmiaha mə nərmama əpə me rerɨnraha raɡien tɨ nasituien ia wok nəha. Nənə təkwtəkwuni nəha iakuə takətə sas ia nokeikeiien səkɨmiaha mə ro nɨpərhienien rəmwhen ia nokeikeiien səvənraha uə rekəm. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_9","077_8_9","2CO","8","9","9","Kɨmiaha hiəukurən amasan namasanien səvəi Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha sə rɨnəriari pehe irə m kɨmiaha. Nautə səvənhi rasori, mətə rɨno tukumiaha mə nautə səvənhi riwən. Nənə tɨ nəri nə mə in rɨno mə nautə səvənhi riwən, nənə mo kɨmiaha nautə səkɨmiaha rasori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_10","077_8_10","2CO","8","10","10","In i nətərɨɡien səiou sə trasitu ia kɨmiaha ia narimnari me i. Ramasan mə tiho sampam ia wok sə hiəno vi a ia nuk kurirə. Rerɨmiaha rɨməkupwən mɨrhi mə tiho wok nəha, nənə kɨmiaha hiaməkupwən mho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_11","077_8_11","2CO","8","11","11","Ramasan mə təkwtəkwuni tihaməmwur ia noien wok nəha mho sampam irə. Ramasan mə tihəskai mwi tɨ noien sampam irə rəmwhen ia nətərɨɡien səkɨmiaha rɨməskai fwe kupwən tɨ noien. Nənə ramasan mə tiho ia mane me səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_12","077_8_12","2CO","8","12","12","Trɨni mɨnuə rerɨmiaha raɡien tɨ nuvei penien, Kumwesən rerɨn traɡien tɨ nuvehiien a narimnari me səməme hiaməuvehi mamhəuvei pen min. In rɨpkəres mhə narimnari me səməme həiwən tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_13","077_8_13","2CO","8","13","13","Iakəpwəh nokeikeiien mə nɨmɨruien səvəi nərmama nepwɨn trɨməru tɨ nəri nə mə haməuvehi mane me səkɨmiaha, mətə nɨmɨruien səkɨmiaha trɨskai tɨ nəri nə mə hiənasitu ia nirəha, rekəm. Iakokeikei mə trəmnəmwhen a tukumiaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_14","077_8_14","2CO","8","14","14","Təkwtəkwuni, tɨ nəri nə mə narimnari me səkɨmiaha ruvəpɨk, ramasan mə tihasitu ia nərmama nepwɨn səməme narimnari me səvənraha riwən. Nənə trɨni mɨnuə nəpɨn nepwɨn səkɨmiaha riwən nənə səvənraha rasori, irəha tuhasitu mwi ia kɨmiaha. In i suatuk nərmama tuhəuvehi rəmnəmwhen a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_15","077_8_15","2CO","8","15","15","Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Iərmama sə rousəsɨmwɨn nəveɡɨnien rɨpɨk, mətə rəmwhen a rɨpkəpi raka mhə. Nənə iərmama sə rousəsɨmwɨn nəveɡɨnien rouihi, mətə rəmwhen a rɨpkiwən mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_16","077_8_16","2CO","8","16","16","Iakani tanak m Kumwesən tɨ Taetas, tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨno in rerɨn rokeikei pɨk mə trasitu ia kɨmiaha rəmwhen iakokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_17","077_8_17","2CO","8","17","17","Nənə Taetas rerɨn raɡien mə tro narimnari me nəha səməme iahaməni pen tukwe, mətə nari riti mwi, rerɨn raɡien pɨk mə trasitu ia kɨmiaha. Nənə nətərɨɡien a səvənhi mə truvehe mətoni kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_18","077_8_18","2CO","8","18","18","Nənə tahərhi pehe mwi piəvtaha riti mwi ruvehe irau min. Iərmama nəha raməvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Kristo, nakalasia me pam haməɡnəɡɨni in tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_19","077_8_19","2CO","8","19","19","Rɨpko mhə nəri əpa nəha, mətə nakalasia me hənərpwi rəɡɨnraha ia iərmama nəha mə truvehe kɨmaha min iahəuvehi mane sə rerɨmiaha raɡien hiəuvei pehe. Kɨmaha tahəuvehi mane nəha, mhəuvehi mhəuvən, mhəuvei pen m nakalasia me fwe Jerusalem, mhəuvehi utə nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha irə, nənə mamhahatən mə rerɨmaha raɡien pɨk tɨ nasituien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_20","077_8_20","2CO","8","20","20","Kɨmaha iahamətui amasan tɨ mane asori i kamo iərmama riti rɨni ərəha kɨmaha mə iahənəfo irə ia mane. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_21","077_8_21","2CO","8","21","21","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨmaha iahaməmwur mə taho nəri atukwatukw, mətə rɨpko mhə ia nəmri Iərɨmənu a səkɨtaha, mətə ia nəmri nərmama me mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_22","077_8_22","2CO","8","22","22","Nənə tahərhi pehe piəvtaha riti mwi ruvehe irəhar iəmənmi i. Iərmama nəha, kɨmaha iahaməmwur mə tahətə sas irə nəpɨn rɨpɨk. Nənə ia nəpɨn me kɨmaha iahətoni mə rerɨn raɡien pɨk mə trasitu. Nənə təkwtəkwuni nəha rerɨn raɡien pɨk mwi mə trasitu ia nirau, tɨ nəri nə mə in rɨni nɨpərhienien ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_23","077_8_23","2CO","8","23","23","Kɨmiaha hiəuvəukurən raka Taetas. In ramo wok pəri kɨmrau min tɨ nasituien ia kɨmiaha. Nənə piəvtaha mi səməmi kroukurirə in, irau iəmə mi sə nakalasia me hənərhi irapw irau, nənə irau krauvehi utə nəɡhi Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C28_24","077_8_24","2CO","8","24","24","Ramasan mə tiho ramasan ia nirəhar pwəh irəhar mɨne nakalasia me pam hətoni nokeikeiien səkɨmiaha mə ro nəri pərhien riti. Pwəh irəha hətoni mə nəɡkiariien səkɨmaha iahaməni mamhəuvehi utə nəɡhɨmiaha irə ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C29_1","077_9_1","2CO","9","1","1","Trɨni mɨnuə iapkrai mhə nəkukuə i m kɨmiaha, ramasan a tɨ nəri nə mə hiəuvəukurən raka wok i səvəi nasituien ia nakalasia me fwe Jerusalem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C29_2","077_9_2","2CO","9","2","2","Iou iakukurən mə hiokeikei mə tihasitu. Iakauvehi utə noien amasan səkɨmiaha ia nəmri nəkur Masetonia, mani pen tɨ nirəha mə ia nuk kurirə kɨmiaha fwe Akaea hiənərer mwatuk tɨ nasituien. Nəpɨn hətoni rerɨmiaha raɡien pɨk tɨ nasituien, ro mwi irəha həpɨk hokeikei mə tuhasitu mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C29_3","077_9_3","2CO","9","3","3","Mətə təkwtəkwuni nəha iakərhi pehe piəvtaha me i mə irəhar tuharuvehe mharətoni kɨmiaha mə kɨmiaha tihəuvei pen mane me nəha mɨnraha rəmwhen iakuvəni raka tukumiaha. Ro iamɨnhi irə nəɡkiariien səkɨmaha səvəi nuvehi utəien noien amasan səkɨmiaha rɨpko mhə nəri auər. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C29_4","077_9_4","2CO","9","4","4","Mətə trɨni mɨnuə hiəpko mhə, nəpɨn iakuvehe kɨmaha nəkur Masetonia nepwɨn, tuhətoni mə hiəpko mhə ihi. Noien nəha tro kɨmaha iahaurɨs tɨ nəri nə mə iahəuvəuvehi utə raka kɨmiaha. Tro kɨmiaha hiaurɨs mwi məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C29_5","077_9_5","2CO","9","5","5","Ro pen rerɨk rɨrhi mə takaməkeikei məres piəvtaha mirəhar mə irəhar tuharukupwən mharuvehe mharətoni kɨmiaha nənə mharo sampam ia wok tɨ nuvei peheien mane sə hiəuvəni raka mə tihəuvei pen. Mətə iakokeikei mə mane nəha sə tihəuvei pen ruku pen a ia rerɨmiaha mə tihəuvei pen rɨpko mhə iərmama riti raməkeikei m kɨmiaha mə tihəuvei pen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C29_6","077_9_6","2CO","9","6","6","Tihəpwəh nenouenouien nəri i. Iərmama sə rəpwei ouihi nuni nari tresi ouihi. Iərmama sə rəpwei rɨpɨk tresi rɨpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C29_7","077_9_7","2CO","9","7","7","Kɨmiaha kuatia kuatia tihaməkeikei mhəuvei pen nəfe hiaməni ia rerɨmiaha mə tihəuvei pen. Trɨni mɨnuə rerɨm rɨpkaɡien mhə tukwe, rəpwəh namasanien mə tikuvei pen. Trɨni mɨnuə ikuvei pen tɨ nəri nə mə iərmama riti raməkeikei mik mə tikuvei pen, rɨpkamasan mhə mwi. Iakɨni iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Kumwesən rokeikei iərmama i rauvei pen ia rerɨn aɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C29_8","077_9_8","2CO","9","8","8","Kumwesən rukurən nəriari peheien namasanien me pam anan m kɨmiaha mə ia nəpɨn me ia narimnari me pam tihəuvehi narimnari me pam səməme hatukwatukw mə tihaməkeikei mhəuvehi, nənə mhəuvehi rɨpɨk mwi mə tihauai m nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C29_9","077_9_9","2CO","9","9","9","Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “In ruai narimnari me səvənhi rɨpɨk m nərmama nautə səvənraha riwən, nənə noien amasan səvənhi ramarə rerɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C29_10","077_9_10","2CO","9","10","10","Kumwesən in rauvei pen nuni nari m iərmama sə raməmhu, mauvei pen nəveɡɨnien tɨ nəniien. Ia suatuk kuatia a in truvei pehe narimnari rɨpɨk m kɨmiaha mo rasori mwi mə kɨmiaha hiəukurən nasituien ia nərmama nepwɨn mwi. In tro kwənkwan rɨpɨk sə ruku pen ia noien atukwatukw səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C29_11","077_9_11","2CO","9","11","11","Ia narimnari me pam ia nɨmɨruien səkɨmiaha, Kumwesən truvei pehe namasanien səvənhi m kɨmiaha mə kɨmiaha hiəukurən nəriariien ia nəpɨn me. Nəpɨn kɨmaha tahəuvehi nasituien səkɨmiaha, mhəuai, mhəuvei pen m nərmama, irəha tuhəni tanak m Kumwesən tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C29_12","077_9_12","2CO","9","12","12","Wok amasan i sə hiamo trɨpkasitu əpa mhə ia nakalasia me səməme narimnari me səvənraha riwən, mətə tro nərmama həpɨk rerɨnraha raɡien, nənə həni tanak m Kumwesən tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C29_13","077_9_13","2CO","9","13","13","Tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiamo wok amasan i, ro pen hiamo pui noien səkɨmiaha m nərmama həpɨk. Irəha tuhəuvehi utə nəɡhi Kumwesən tukwe tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiamo pərhien noien səvəi nərmama səməme haməni nɨpərhienien ia nəɡkiariien amasan səvəi Kristo, rerɨmiaha raɡien hiəuvei pen mane asori səkɨmiaha mɨnraha mɨne nərmama me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C29_14","077_9_14","2CO","9","14","14","Irəha tuhəfwaki tukumiaha, nənə mhokeikei kɨmiaha, tɨ nəri nə mə hətoni mə Kumwesən rɨnəriari pehe namasanien səvənhi m kɨmiaha rəpi raka anan mə tihasitu ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C29_15","077_9_15","2CO","9","15","15","Pwəh səni tanak m Kumwesən tɨ nəfe in rɨməuvei pehe m kɨtaha ramasan pɨk məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_1","077_10_1","2CO","10","1","1","Nərmama nepwɨn haməni mə nəpɨn kɨtaha m kɨmiaha nətərɨɡien səiou reiwaiu, mətə nəpɨn iakier məpwəh kɨmiaha, noien sə iakamo m kɨmiaha rɨskai pɨk. Mətə iou Pol, iakokeikei mə takɨni nari riti tukumiaha i. Kristo, in nətərɨɡien səvənhi reiwaiu. In iərmama riti noien səvənhi ramasan mɨməru. Ia noien a mwi nəha ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_2","077_10_2","2CO","10","2","2","iakaməres kɨmiaha mə tiho noien səkɨmiaha ratukwatukw mə nəpɨn iakuvehe, iakəpwəh nəɡkiari skaiien m kɨmiaha. Mətə iakukurən amasan mə takəɡkiari skai m nərmama me nepwɨn səməme haməni mə iahamesi pen noien səvəi tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_3","077_10_3","2CO","10","3","3","Nɨpərhienien, kɨmaha iahamarə ia tɨprənə i, mətə iahamaruaɡən, mhəpkesi pen mhə noien kamaruaɡən irə səvəi tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_4","077_10_4","2CO","10","4","4","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə narimnari me səkɨmaha iahamərer irə mamharuaɡən rɨpko mhə narimnari me səvəi tɨprənə i, mətə həskai ia nɨskaiien səvəi Kumwesən. Ia narimnari me nəha kɨmaha iahaməuvehi irapw kwopun skai me kamərkwafə ikɨn. Iahaməuvehi irapw mwi nəɡkiariien eikuə me ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_5","077_10_5","2CO","10","5","5","mɨne nəɡkiariien ərpwi me səməme hamənise nərmama tɨ nukurənien Kumwesən. Iahamaruaɡən ia nətərɨɡien me pam səvəi nərmama, mamho irəha həuvehe mho nəkwai Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_6","077_10_6","2CO","10","6","6","Nəpɨn kɨmiaha tihamo nəkwai Kristo ia narimnari me pam, kɨmaha tahamərer mwatuk tɨ nəkoui atukwatukwien kɨmiaha trɨni mɨnuə hio mwi noien ərəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_7","077_10_7","2CO","10","7","7","Kɨmiaha hiaməkiri nari mamhesi pen a nəfe hiamətoni iruə, mətə tihaməkeikei mhəukurən nəri i. Trɨni mɨnuə iərmama riti rukurən pərhien mə in iərmama səvəi Kristo, nənə in trətərɨɡ amasan mwi mə kɨmaha mwi nərmama səvəi Kristo iahəmwhen irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_8","077_10_8","2CO","10","8","8","Nəri auər a mə iakaməɡkiari mamərpwi iou kwopti tɨ nasoriien sə Iərɨmənu səkɨtaha rɨməuvei pehe miou, mətə ko iapkaurɨs mhə tukwe. Rɨməuvei pehe nasoriien nəha miou mə takuvrhəkɨn kɨmiaha hiəuvehe mhəutə, mətə rɨpkuvei pehe mhə nasoriien nəha miou mə takuvehi irapw kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_9","077_10_9","2CO","10","9","9","Iakəpwəh nokeikeiien mə kɨmiaha tihətə mə iakamrai nəkukuə me i mə kɨmiaha tihəhekɨr. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_10","077_10_10","2CO","10","10","10","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nərmama nepwɨn haməni iou mə, “Nəkukuə səvənhi rɨskai mɨpam, mətə nəpɨn ramavən kɨtaha min, rɨpko mhə in iəmə sɨkai riti, nənə nəɡkiariien səvənhi ro nəri auər a irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_11","077_10_11","2CO","10","11","11","Pwəh nərmama sə ro me iamɨnha irə həukurən nəri i. Nəfe kɨmaha iahamərai ia nəkukuə nəpɨn iahamarə isipwɨn, tahamo rəmwhen nəpɨn samarə pəri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_12","077_10_12","2CO","10","12","12","Rəknekɨn tukumaha ko iahəpkərer mhə kɨmaha nərmama me nəha səməme haməɡnəɡɨni atukw a irəha. Rəknekɨn mwi tukumaha ko iahəpkətə əmwhen mhə kɨmaha mɨnraha. Nərmama me nəha hamətə əmwhen irəha me mamhəkiri irəha me mə sin in iəmə asori mɨne sin rɨpko mhə in iəmə asori. Mətə nəpɨn kamho iamɨnha irə ramahatən pen mə həpkukurən mhə nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_13","077_10_13","2CO","10","13","13","Mətə kɨmaha tahəpkəɡkiari ərpwi mhə məpi raka nari. Kɨmaha tahəɡkiari ərpwi əpa tɨ wok sə Kumwesən rɨməuvei pehe m kɨmaha. Wok i kɨmaha iahamo rɨneste raka mwi kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_14","077_10_14","2CO","10","14","14","Ro pen kɨmaha iahəukurən nəɡkiari ərpwiien. Nəpɨn iahamo iamɨnhi irə, iahəpwəh nəpi rakaien wok səkɨmaha, tɨ nəri nə mə kɨmaha nə nərmama iahaməkupwən mhəuvehi nəɡkiariien amasan səvəi Kristo mhəuvehe tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_15","077_10_15","2CO","10","15","15","Kɨmaha iahəpkəɡkiari ərpwi mhə tɨ wok sə iərməpə rɨno, mətə iahaməɡkiari ərpwi a ia wok sə Kumwesən rɨnəmri pehe m kɨmaha. Kɨmaha iahokeikei mə nahatətəien səkɨmiaha truvehe masori, ro pen wok səkɨmaha ia rerɨmiaha truvehe masori mwi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_16","077_10_16","2CO","10","16","16","mo kɨmaha iahəukurən nəvisauien nəɡkiariien amasan səvəi Kristo ia tənə me ia kwopun səkɨmiaha mevən evən mwi. Ia noien nəha kɨmaha iahəpko mhə wok ia kwopun riti sə iərmama riti rɨno raka wok ikɨn, nənə mhəpkəɡkiari ərpwi mhə tɨ wok səvəi iərməpə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_17","077_10_17","2CO","10","17","17","Mətə Nəkukuə Ikinan rani mə, “Pwəh iərmama sə raməɡkiari ərpwi, trəɡkiari ərpwi a ia narimnari me səməme Iərɨmənu səkɨtaha rɨno.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C210_18","077_10_18","2CO","10","18","18","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨpkəseni mhə iərmama sə raməɡnəɡɨni atukw a in, mətə kaməseni iərmama sə Iərɨmənu səkɨtaha raməɡnəɡɨni in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_1","077_11_1","2CO","11","1","1","Iakokeikei mə tihəpwəh nəpouien iou pwəh iakɨni narməriien səiou kwopti m kɨmiaha. Hətərɨɡ iou mhəpwəh nəpouien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_2","077_11_2","2CO","11","2","2","Rerɨk ramevən pɨk ia kɨmiaha məpwəh nokeikeiien mə tihəkurirə iərməpə. Noien nəha səiou raku pen tɨ Kumwesən. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə iakɨmərfi kɨmiaha mə tihesi pen iərman kuatia a in nə Kristo. Iakɨno iamɨnha irə mə takuvei pen kɨmiaha min hiəmwhen ia prən vi riti rəmher ramreirei ihi iərman. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_3","077_11_3","2CO","11","3","3","Mətə iakamhekɨr kɨmiaha kamo hiəmwhen ia If, prən nəha sə snek rɨneikuə irə ia nəɡkiariien əsien səvənhi. Iakamhekɨr mə kamo iərmama riti rɨvi pen nətərɨɡien səkɨmiaha ia kwopun əpə nənə hiəpwəh nokeikeiien i ratukwatukw məmher sə hiamo m Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_4","077_11_4","2CO","11","4","4","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə rerɨmiaha raɡien a hiaməseni nərmama nepwɨn kamhəuvehe mamhəvisau m kɨmiaha Iesu riti sə ropə ia Iesu i kɨmaha iahaməni irapw. Rerɨmiaha raɡien a hiaməseni irəha kamhəuvei pehe m kɨmiaha nənɨmwɨn riti uə nəɡkiariien amasan riti sə ropə ia Nənɨmwɨn i mɨne nəɡkiariien amasan i kɨmiaha hiəuvəuvehi raka tukumaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_5","077_11_5","2CO","11","5","5","Nərmama me nəha kamhəuvehe tukumiaha, kɨmiaha hiaməni mə irəha “aposol asori me,” mətə ia nətərɨɡien səiou iapkətoni mhə mə irəha hasori mhəpi raka iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_6","077_11_6","2CO","11","6","6","Rosi kɨpkahatən amasan mhə iou ia nəɡkiariien, mətə iakukurən amasan nukune nəɡkiariien amasan. Kɨmaha iahənahatən kɨmiaha ia nəri nəha ia noien me pam nəpɨn rɨpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_7","077_11_7","2CO","11","7","7","Nəpɨn iakɨnani irapw nəɡkiariien amasan səvəi Kumwesən m kɨmiaha, iapko mhə mə tihərəku iou tukwe. Iou iakuvehi irapw atukw a iou tɨ nuvehi utəien kɨmiaha. Nənə rəfo? Noien nəha in noien ərəha riti? Rekəm! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_8","077_11_8","2CO","11","8","8","Nəpɨn iakɨnamo wok kɨtaha m kɨmiaha, nakalasia me ia kwopun əpə me kamhərəku iou. Ipaka rəmwhen mə iakamakres mɨnraha tɨ nasituien ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_9","077_11_9","2CO","11","9","9","Nənə nəpɨn iakamarə kɨtaha m kɨmiaha, nari riti səiou riwən, iapkəres mhə iərmama riti tɨ nasituien tɨ nəri nə mə piəvtaha me səməme haməuku pen ia Masetonia haməpeki pehe səiou me narimnari səməme həiwən. Ro pen iapkəres mhə nari riti tukumiaha, nənə mɨpkuvei pehe mhə wok sɨkai m kɨmiaha tɨ nətoniien iou, nənə takamo iamɨnha irə ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_10","077_11_10","2CO","11","10","10","Iou iakamərpwi iou tɨ nəri nə mə iakaməvisau irapw nəɡkiariien amasan kɨpkərəku mhə iou irə. Rəmwhen ia nɨpərhienien səvəi Kristo ramarə ia nirak, iakani pərhien mə iou tapko əpəiti mhə mwi ia kwopun riti ia profens Akaea. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_11","077_11_11","2CO","11","11","11","Rəfo iakəpwəh nəresien nari riti tukumiaha? Tɨ nəri nə mə iapkokeikei mhə kɨmiaha? Rekəm! Kumwesən rukurən mə iakokeikei kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_12","077_11_12","2CO","11","12","12","Ia noien i sə iakamo takarɨpɨn mamo nəha təkwtəkwuni mə trɨnise nəɡkiariien səvəi nərmama me nəha səməme haməfiəutə ia nirəha mə irəha aposol me. Iakokeikei mə tako rəknekɨn tɨ nirəha tɨ nɨniien mə kamho wok ia noien i kɨmaha iahamo wok irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_13","077_11_13","2CO","11","13","13","Nərmama me iamɨnha irə, irəha aposol eikuə me. Hameikuə ia nərmama ia wok səvənraha, mamhəuvsini noien səvənraha tɨ noien mə nərmama tuhətoni mə irəha həmwhen ia aposol me səvəi Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_14","077_11_14","2CO","11","14","14","Mətə nənimetaha trəpwəh nierien ia noien nəha. Nəri auər a mə Setan, mətə rukurən nuvsiniien noien səvənhi tɨ noien mə nərmama tuhətoni mə in rəmwhen ia aɡelo riti səvəi nukuraanien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_15","077_11_15","2CO","11","15","15","Ro pen rɨpko mhə nari riti sə nənimetaha trier tukwe trɨni mɨnuə iotukwininari me səvəi Setan həuvsini noien səvənraha mə tuho nərmama hətoni irəha rəmwhen mə irəha iotukwininari me səvəi noien atukwatukw. Nəpɨn sampam səvənraha tuhəuvehi nərpwɨnien tresi pen a noien me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_16","077_11_16","2CO","11","16","16","Iaksmwatuk mwi. Pwəh iərmama riti riwən rerɨn rɨrhi mə iou iakamarməri. Mətə trɨni mɨnuə rerɨmiaha rɨrhi iamɨnha irə, nənə hiəseni iou pwəh iako noien səvəi narməriien kwopti, nənə məɡkiari ərpwi kwopti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_17","077_11_17","2CO","11","17","17","Nəɡkiariien i səiou, Iərɨmənu səkɨtaha rɨpkɨni pehe mhə miou mə takɨni. Mətə iakaməɡkiari a rəmwhen ia iarməri riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_18","077_11_18","2CO","11","18","18","Nərmama həpɨk haməfiəutə ia nirəha tɨ noien me səvəi tɨprənə, nənə ro iamɨnhi irə, iou mwi takəɡkiari ərpwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_19","077_11_19","2CO","11","19","19","Rerɨmiaha rɨrhi mə hiəukurən amasan nari, nənə ro pen hiaməseni a nərmama me səməme hamarməri. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_20","077_11_20","2CO","11","20","20","Nəri auər a mə nərmama me nəha hərkwi kɨmiaha mə tiho nəkwanraha, uə hamakres m kɨmiaha, uə haməuəsi kɨmiaha rəmwhen ia kwənkru, uə haməuvehi utə irəha ia nənimemiaha, uə haməpwi nənimemiaha, mətə rerɨmiaha raɡien a tɨ nəseniien irəha ho iamɨnha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_21","077_11_21","2CO","11","21","21","Iou iakamaurɨs tɨ nɨniien mə kɨmaha nɨskaiien səkɨmaha riwən ko iahəpko mhə noien me nəha ia kɨmiaha. Iakaməɡkiari rəmwhen ia iarməri riti, mətə nəfe nəɡhɨn sə nərmama me nəha hokeikei mə tuhəfiəutə irəha tukwe, iou mwi takəɡkiari ərpwi tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_22","077_11_22","2CO","11","22","22","Irəha nəkur Hipru? Iou mwi. Irəha nəkur Isrel? Iou mwi. Irəha kwənəkwus me səvəi Epraham? Iou mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_23","077_11_23","2CO","11","23","23","Irəha iotukwininari me səvəi Kristo? Iou mwi, mətə iou iakəpi raka irəha. Rosi iakaməɡkiari rəmwhen ia iarməri riti, mətə iakɨno pɨk wok məpi raka irəha. Nənə kuvei pen iou ia kalapus nəpɨn rɨpɨk rəpi raka irəha. Kərisi iou rəpi raka irəha. Nənə ipaka iakemhə nəpɨn rɨpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_24","077_11_24","2CO","11","24","24","Nəpɨn krirum nəkur Isrel hərisi iou m toti-naen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_25","077_11_25","2CO","11","25","25","Nəpɨn kahar nəkur Rom həuəsi iou ia kwərɡi nei. Nəpɨn riti kəkwi iou ia kəruəterei. Nəpɨn kahar iakevən ia nɨtətə nənə nɨtətə rəmwhenɨmw. Nəpɨn riti iakeiai fwe ia təmwei təsi nəpɨn pekɨn riti ia nəpɨn mɨne ia ran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_26","077_11_26","2CO","11","26","26","Nəpɨn me pam iakamavən tɨ noien wok səiou, maməsiari tɨ iapiwən asori me ia nəkwətənə me, nənə mamarə ia kwopun ərəha ikɨn imwei rakres me, mɨne ia kwopun ərəha ikɨn imwei nəkur imwak me nəkur Isrel, mɨne ia kwopun ərəha ikɨn imwei nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, mɨne ia kwopun ərəha ikɨn ia taon asori, mɨne ia kwopun ərəha ikɨn ia kwopun akwesakwes ikɨn, mɨne ia kwopun ərəha ikɨn fwe ia təsi, mɨne ia kwopun ərəha ikɨn imwei nərmama səməme haməni mə iou me nepwɨn nəha irəha, mətə hameikuə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_27","077_11_27","2CO","11","27","27","Iakɨnowok pɨk mɨsese, nənə nəpɨn rɨpɨk iapkapri mhə ia nəpɨn. Nəpɨn me nepwɨn nukumhə rahi iou, nənə iakəkwakwa. Nəpɨn rɨpɨk nəveɡɨnien sənak riwən. Nənə nəpɨn rɨpɨk iakaməkure tɨnari me səiou rɨpkəmwhen mhə tɨ nəkwieiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_28","077_11_28","2CO","11","28","28","Narimnari nepwɨn mwi səməme iapkɨni mhə, mətə riti ia nirəha in i ia nəpɨn me rerɨk ramrhi pɨk nakalasia me ia kwopun me, iakamreɡi rəmwhen ia nəri pam riti iakaməvrani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_29","077_11_29","2CO","11","29","29","Nəpɨn iərmama riti rɨpkɨskai mhə, nənə iou mwi iakamreɡi mə iapkɨskai mhə. Nəpɨn ko iərmama riti rɨmwei ia nərəhaien, nənə rerɨk raməmisə pɨk tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_30","077_11_30","2CO","11","30","30","Iou takaməkeikei məɡkiari ərpwi, mətə takəɡkiari ərpwi a tɨ narimnari me səməme kamhahatən pen mə nɨskaiien səiou riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_31","077_11_31","2CO","11","31","31","Kumwesən i in Kumwesən mɨne Tata səvəi Iesu Iərɨmənu səkɨtaha sə kaməɡnəɡɨni in ia nəpɨn me ia nuk nuk me, in rukurən mə iou iapkeikuə mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_32","077_11_32","2CO","11","32","32","Fwe taon nəha Tamaskes iəmə asori sə ramarə teɡɨn Kiɡ Aretas rokeikei mə trəkwtəmhiri iou. Rəmri naruaɡən me səvənhi ia kwəruə asori səvəi taon mə tuhəkwtəmhiri iou mhəuvehi puvnimwə iou ia kalapus. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C211_33","077_11_33","2CO","11","33","33","Mətə kɨməvai pen iou ia tənərɨpw asori riti krukwi pen nəkwus irə kuvei pen ia ruei nəpai riti, nəpai sə ramərer kuraukurau ia taon nəha, karaka mərməru ia nəkwus reiwaiu, nənə iakap iəmə asori nəha rəpwəh nəkwtəmhiriien iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_1","077_12_1","2CO","12","1","1","Takaməkeikei məɡkiari ərpwi nəri auər a mə noien nəha ko rɨpko mhə nari riti ramasan. Mətə takaməkeikei mevən mɨni vison me nepwɨn mɨne narimnari me nepwɨn Iərɨmənu səkɨtaha rɨno pui miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_2","077_12_2","2CO","12","2","2","Iakukurən iərman riti sə rɨməni nɨpərhienien ia Kristo. Nuk fotin rukurau raka, Kumwesən rɨməuvehi in mevən fwe irənhə ia neiai nəha sə ro kahar irə. Iakreirei mə revən ia nɨpwran uə nənɨmwɨn rier ia nɨpwran mevən, Kumwesən əpa rukurən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_3","077_12_3","2CO","12","3","3","Iakɨni mwi mə iakreirei mə revən ia nɨpwran uə nənɨmwɨn rier ia nɨpwran mevən, Kumwesən əpa rukurən. Mətə iakukurən mə iəmə nəha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_4","077_12_4","2CO","12","4","4","Kumwesən rɨməuvehi utə revən fwe kwopun nəha Parataes, nənə in rɨməreɡi nəɡkiariien afafa me səməme iərmama rɨreirei nɨniien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_5","077_12_5","2CO","12","5","5","Iou takəɡkiari ərpwi tɨ sə ro iamɨnha irə, mətə tapkəɡkiari ərpwi mhə tukw iou atukw. Narimnari me səməme kamhahatən pen mə nɨskaiien səiou riwən, irəha əpa nə takəɡkiari ərpwi tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_6","077_12_6","2CO","12","6","6","Mətə rəfo? Trɨni mɨnuə iakokeikei mə takəɡkiari ərpwi, komhə iou iərmama riti iakamarməri, tɨ nəri nə mə nəɡkiariien sə iakani ro nɨpərhienien. Mətə iapkəɡkiari ərpwi mhə iamɨnha irə tɨ nəri nə mə iakəpwəh nokeikeiien mə iərmama riti truvehi utə iou irənhə məpi raka nəri sə ratukwatukw. Iakokeikei mə trətoni iou rəmwhen ia nəfe tako uə takɨni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_7","077_12_7","2CO","12","7","7","Vison me nəha Iərɨmənu rɨno pui miou rɨpɨk. Tɨ nɨniseien iou mə takəpwəh nəfiəutəien iou ia vison me nəha iakɨnətoni, kuvei pehe nari riti miou rəmwhen ia təsi nɨmɨrhi riti raməpi nɨpwrak, məmwhen mwi ia iəremhə riti ruku pen tɨ Setan mamo nəmisəien miou. Kuvei pehe nəri nəha miou mə takəpwəh nəfiəutəien iou ia narimnari me nəha Iərɨmənu səkɨtaha rɨno pui miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_8","077_12_8","2CO","12","8","8","Iakɨnəres Iərɨmənu səkɨtaha m kahar mə truvehi raka nəri nəha pwəh rəpwəh noien nəmisəien miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_9","077_12_9","2CO","12","9","9","Mətə Iərɨmənu rɨni pehe tukw iou i mə, “Namasanien səiou rɨnəmwhen raka trasitu ia niram. Nəpɨn nɨskaiien səim riwən, nɨskaiien səiou truvehe masori ia niram.” Ro pen rerɨk ramaɡien mə takəɡkiari ərpwi ia nɨmɨruien səiou sə nɨskaiien riwən irə, mə nɨskaiien səvəi Kristo trarə ia nɨmɨruien səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_10","077_12_10","2CO","12","10","10","Ro pen iou rerɨk ramaɡien a ia nəpouien me, nɨni ərəhaien me, nəpɨn skai me, nometəien me, mɨne nərəhaien me nepwɨn mwi səməme kamo ia nirak tɨ nəri nə mə iou iərmama riti səvəi Kristo. Rerɨk ramaɡien a tɨ nəri nə mə nəpɨn nɨskaiien səiou riwən, nənə nəpɨn nəha in nəha iakauvehi nɨskaiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_11","077_12_11","2CO","12","11","11","Təkwtəkwuni iakaməɡkiari iakəmwhen ia iərmama riti ramarməri, mətə kɨmiaha hiənəkeikei miou tɨ noien iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə ratukwatukw mə tihəɡnəɡɨni iou, mətə hiənəpwəh noien. Rosi iou iəmə auər a, mətə aposol me nəha səməme hiaməni mə irəha hasori, iou iapkətoni anan mhə mə irəha hasori anan ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_12","077_12_12","2CO","12","12","12","Nəpɨn iakɨnamarə kɨtaha m kɨmiaha, iakamo nɨmtətien me səməme kamhahatən mə iou aposol pərhien riti. Iakɨnamo nɨmtətien me, mɨne narimnari me səməme nərmama hətoni nənimenraha rier. Iakɨnamo narimnari me nepwɨn mwi ia nɨskaiien səvəi Kumwesən ia rerɨmiaha, nənə mo nətərɨɡien səiou rəpwəmwɨs. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_13","077_12_13","2CO","12","13","13","Noien amasan sə iakɨno m kɨmiaha rəmwhen a iakɨno m nakalasia me pam, mətə nari kuatia ropə in nə iapkəres mhə mane tukumiaha. Mə noien nəha rərəha enouenou ia nərəhaien səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_14","077_12_14","2CO","12","14","14","Təkwtəkwuni iakamərer mwatuk mə takuvehe məti pehe kɨmiaha səro kahar irə. Nənə tapkəres mhə mane tukumiaha, tɨ nəri nə mə iakəpwəh nokeikeiien nautə səkɨmiaha, mətə iakokeikei a kɨmiaha. Həreɡi ro. Rɨpko mhə wok səvəi nəkwərhakwərha me mə tuhəmri karen mane sə trasitu ia tata mɨne mama səvənraha kurirə. Mətə wok səvəi tata mɨne mama irau tro iamɨnha irə rasitu ia nəkwərhakwərha me səvənrau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_15","077_12_15","2CO","12","15","15","Ro pen rerɨk ramaɡien mə takuvei pehe pam narimnari me səiou m kɨmiaha, nənə muvei pen mwi nɨmɨruien səiou tukumiaha. Nokeikeiien səiou rasori tukumiaha, mətə səkɨmiaha rouihi a tukw iou. Noien nəha rəpwəh natukwatukwien! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_16","077_12_16","2CO","12","16","16","Kɨmiaha hiəukurən mə nɨpərhienien iou iapkəres mhə mane m kɨmiaha, mətə rosi kɨmiaha nepwɨn hiaməni mə iakɨno noien ikou me, muvehi kɨmiaha ia neikuəien me rəmwhen ia kwənkru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_17","077_12_17","2CO","12","17","17","Rəfo? Iakakres m kɨmiaha ia nərmama me nəha iakɨnərhi pehe irəha həuvehe tukumiaha? Rekəm! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_18","077_12_18","2CO","12","18","18","Iakɨnəres Taetas mə truvehe mətoni kɨmiaha, nənə mərhi pehe piəvtaha riti irau min. Mətə Taetas nəha in rɨpkakres mhə m kɨmiaha. Kɨmiaha hiəukurən mə kɨmrau min irauavən pəri nətərɨɡien səkɨmrau mɨne noien kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_19","077_12_19","2CO","12","19","19","Rosi rerɨmiaha rɨrhi mə ia nəɡkiariien me pam nəha kɨmaha iahaməɡkiari m kɨmiaha, mamhənise nəɡkiariien ərəha me nepwɨn səməme kamɨni ia kɨmaha, mətə rekəm. Ia nəmri Kumwesən kɨmaha iahaməɡkiari, mamhəni rəmwhen sə Kristo rokeikei. Nərmama keikei me, narimnari me pam səməme iahamo, mətə iahamo mə tahəuvrhəkɨn kɨmiaha hiəuvehe mhəutə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_20","077_12_20","2CO","12","20","20","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iakamhekɨr mə kamo nəpɨn takuvehe, takətoni mə hiopə, hiəpko mhə noien sə iakokeikei. Nənə kɨmiaha mwi tihətoni mə iakopə, iapko mhə noien sə hiokeikei. Iakamhekɨr mə takətoni kɨmiaha nepwɨn hiaməvisə, nepwɨn rerɨnraha ramrhi ərəha irəha me, nepwɨn niemaha raməpi irəha, nepwɨn kamhətərɨɡ əpa tɨ nirəha, nepwɨn kamhəni neikuəien mamhouraha nəɡhi iərmama irə, nepwɨn kamhəni nɨkare iərmama, nepwɨn kamhərpwi irəha, mamho əpnapen noien me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C212_21","077_12_21","2CO","12","21","21","Iakamhekɨr mə kamo nəpɨn takuvehe mwi Kumwesən səiou ro iou iakaurɨs ia nəmrɨmiaha. Nənə rerɨk trərkwəpɨr iakasək tukumiaha me nepwɨn səməme hənamo noien ərəha fwe kupwən, nənə mhəpwəh nɨrərɨɡien ia noien ərəha me səvənraha səməme kamho ia nəpɨn me. Irəha kamho noien me səməme həmkemɨk, irəha nərman mɨne nɨpran kamhəiri əpnapen irəha me, mamho mwi noien ərəha nepwɨn mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C213_1","077_13_1","2CO","13","1","1","In i navənien səiou səro kahar irə takuvehe mətoni kɨmiaha. Nəkukuə Ikinan rani mə, “Nəpɨn iərmama riti rarukwi pen nəɡkiariien ia iərmama riti, iərmama kəru uə kahar tuhaməkeikei mhəni nəɡkiariien kuatia, nənə nərmama tuhəukurən mə nəɡkiariien nəha karukwi pen ia iərmama nəha ro nɨpərhienien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C213_2","077_13_2","2CO","13","2","2","Iakokeikei mə takɨni nəɡkiariien riti tukumiaha səməme fwe kupwən hiamo noien ərəha, iakokeikei mə takɨni mwi tukumiaha pam. Iakuvəni raka nəɡkiariien i tukumiaha kupwən nəpɨn iakɨməuvehe tukumiaha sə ro kəru irə, nənə təkwtəkwuni iakamarə isipwɨn tukumiaha, mətə iakokeikei mə takɨni mwi. Trɨni mɨnuə iakuvehe mətoni mwi kɨmiaha, mətə kɨmiaha nepwɨn hiamo ihi noien ərəha, tako rɨskai mɨnraha məkoui atukwatukw irəha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C213_3","077_13_3","2CO","13","3","3","Tako iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə hiamətui nari riti sə tako trahatən pen mə nɨpərhienien i Kristo raməɡkiari ramier ia nəɡkiariien səiou. Nəfe Kristo ramo m kɨmiaha rɨpkəpou mhə tukwe, mətə in ramo kamətə nɨskaiien səvənhi ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C213_4","077_13_4","2CO","13","4","4","Nɨpərhienien, nəpɨn kɨnərui tərini pen in ia nei kamarkuaui, nɨskaiien səvənhi riwən. Mətə ipwet mɨne in ramɨru ia nɨskaiien səvəi Kumwesən. Kɨmaha nɨskaiien səkɨmaha riwən rəmwhen mwi ia Kristo fwe kupwən. Mətə nəpɨn tahəuvehe mhətoni kɨmiaha, tihətoni mə kɨmaha iahaməmɨru ia nɨskaiien səvəi Kumwesən rəmwhen a ia Kristo ipwet mɨne. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C213_5","077_13_5","2CO","13","5","5","Ramasan mə kɨmiaha atukw tihətə amasan kɨmiaha me, mhəkiri noien səkɨmiaha, mhətə sas mə hiaməkwtəmhiri pərhien noien səvəi nahatətəien uə rekəm. Tihaməkeikei mhəukurən mə Iesu Kristo in fwe ia rerɨmiaha, mətə mə nahatətəien səkɨmiaha ro neikuəien i, Kristo in riwən fwe ia rerɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C213_6","077_13_6","2CO","13","6","6","Nənə rerɨk ramrhi mə tihətə sas ia kɨmaha mə nahatətəien səkɨmaha rɨpko mhə neikuəien i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C213_7","077_13_7","2CO","13","7","7","Mətə kɨmaha iahaməfwaki m Kumwesən mə kɨmiaha riti trɨpko mhə nari riti rərəha. Kɨmaha iahəpkəfwaki mhə iamɨnhi irə mə tuko kəɡnəɡɨni kɨmaha mə wok səkɨmaha ramasan, rekəm. Mətə iahokeikei mə kɨmiaha tiho noien sə ratukwatukw nəri auər a mə ia nətəien səvəi nərmama nepwɨn həni mə wok səkɨmaha rərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C213_8","077_13_8","2CO","13","8","8","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə ko iahəpko mhə nari riti sə rəsisəɡ nɨpərhienien, mətə iahəukurən a noien nəri sə rauvehi utə nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C213_9","077_13_9","2CO","13","9","9","Nəri auər a mə kamətə kɨmaha mə nɨskaiien səkɨmaha riwən, mətə mə kɨmiaha hiəskai rerɨmaha raɡien. Ro iamɨnhi irə iahaməfwaki mə tihəuvehe matukwatukw amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C213_10","077_13_10","2CO","13","10","10","Iakamarə isipwɨn tukumiaha mɨrai nəkukuə i mərhi pehe i tukumiaha. Iako iamɨnha irə mə nəpɨn takuvehe tapko mhə rɨskai m kɨmiaha. Iou aposol riti, Kumwesən ruvei pehe nasoriien nəha miou mə takuvrhəkɨn kɨmiaha hiəuvehe mhəutə, mətə in rɨpkuvei pehe nasoriien nəha miou mə takouraha kɨmiaha hiewaiu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C213_11","077_13_11","2CO","13","11","11","Piak me, in i nəɡkiariien sampam səiou iakɨni məsəkɨr m kɨmiaha. Kɨmiaha tihaməkeikei mheipeni suatuk me səkɨmiaha, mhəreɡi nəɡkiariien səiou, mho nətərɨɡien səkɨmiaha pwəh ruvehe mo kuatia, mharə ia nəmərinuien, nənə Kumwesən səvəi nokeikeiien mɨne nəmərinuien tramarə tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C213_12","077_13_12","2CO","13","12","12","Həni ramasan tukumiaha me mhakei m kɨmiaha me ia nakeiien sə rəmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C213_13","077_13_13","2CO","13","13","13","Nərmama me pam səvəi Kumwesən kamhəni pehe ramasan tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("C213_14","077_13_14","2CO","13","14","14","Pwəh namasanien səvəi Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha mɨne nokeikeiien səvəi Kumwesən mɨne no pəriien nari səvəi Nənɨmwɨn Ikinan tramarə tukumiaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_1","078_1_1","GAL","1","1","1","Iou Pol. Iou aposol riti. Nərmama me həpkəkwein mhə iou mə takowok i. Iərmama riti rəpwəh nuvehi utəien iou, mətə Iesu Kristo mɨne səvənhi Tata Kumwesən sə rɨno rətui mwi ia nemhəien səvənhi, irau nəha krouvehi utə iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_2","078_1_2","GAL","1","2","2","Iou mɨne piəvmiaha me nepwɨn kɨmaha mɨnraha ia kwopun i iahamrai nəkukuə i rauvehe tukumiaha nakalasia me fwe profens nəha Kalesia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_3","078_1_3","GAL","1","3","3","Nəfwakiien səiou mə Kumwesən tata səkɨtaha mɨne Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha trouəriari pehe namasanien mɨne nəmərinuien m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_4","078_1_4","GAL","1","4","4","Iesu rɨnəseni nɨmɨruien səvənhi memhə tɨ noien ərəha me səkɨtaha. In rɨno iamɨnha irə mə truvehi raka kɨtaha ia nɨtətə ərəha i samarə irə ipwet mɨne. In remhə mesi pen nəkwai Kumwesən Tata səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_5","078_1_5","GAL","1","5","5","Pwəh nəɡnəɡɨniien revən tukwe ia nuk nuk me. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_6","078_1_6","GAL","1","6","6","Iou iakərkərinari ia kɨmiaha tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨnəkwein kɨmiaha mə tihəuvehe mharə teɡɨn namasanien səvəi Kristo, mətə nəpɨn ouihi a rukurau, nənə kɨmiaha hiəuvei pen təkutamiaha min, mamhəuvən tɨ nəɡkiariien amasan riti mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_7","078_1_7","GAL","1","7","7","Iakɨni iamɨnhi irə mətə nəɡkiariien amasan riti mwi riwən. Nəɡkiariien amasan sə ro nɨpərhienien kuatia a. Mətə nərmama nepwɨn nəha ikɨn kamho kɨmiaha hiamhekɨr pɨk. Irəha hokeikei mə tuhəuvsini nəɡkiariien amasan səvəi Kristo ruvehe nəɡkiariien əpə riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_8","078_1_8","GAL","1","8","8","Mətə iakani pehe tukumiaha i trɨni mɨnuə kɨmaha riti uə aɡelo riti sə ruku pen ia neiai trəvisau pehe m kɨmiaha nəɡkiariien amasan riti ropə ia nəɡkiariien amasan nəha iahənəvisau raka m kɨmiaha i, pwəh iərmama nəha revən ia napw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_9","078_1_9","GAL","1","9","9","Kɨmaha iahəuvəni raka nəɡkiariien i tukumiaha fwe kupwən, nənə təkwtəkwuni takɨni mwi. Trɨni mɨnuə iərmama riti raməvisau m kɨmiaha nəɡkiariien amasan riti ropə ia nəɡkiariien amasan nəha hiəuvəuvehi raka, pwəh iərmama nəha revən ia napw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_10","078_1_10","GAL","1","10","10","Kɨmiaha hiaməfətərɨɡ irə? Ipwet mɨne iakaməmwur mə sin trəkwein amasan ia nirak, iərmama uə Kumwesən? Rerɨmiaha ramrhi mə iakaməmwur tɨ nəfe, mə tako nərmama rerɨnraha raɡien tukw iou uə? Trɨni mɨnuə iakaməmwur ihi mə tako nərmama rerɨnraha raɡien tukw iou rɨpko mhə iou pərhien iərmama riti sə iakamo tukwini nari m Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_11","078_1_11","GAL","1","11","11","Piak me, iakokeikei mə kɨmiaha tihəukurən nəri. Nəɡkiariien amasan i iakɨnəvisau m kɨmiaha rɨpko mhə nəvisauien səvəi iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_12","078_1_12","GAL","1","12","12","Iapkuvehi mhə ruku pen tɨ iərmama riti. Iərmama riti rɨpkahatən mhə iou irə. Mətə iakɨməuvehi ia nəpɨn nəha Iesu Kristo rier pehe tukw iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_13","078_1_13","GAL","1","13","13","Kɨmiaha hiəuvəreɡi raka noien səiou sə iakɨnəfo irə kupwən ia nəpɨn nəha iakɨnaməfwaki ihi ia nəfwakiien səvəi nəkur Isrel. Iakɨnamometə pɨk nakalasia me səvəi Kumwesən, mamousari mə takouraha irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_14","078_1_14","GAL","1","14","14","Ia nəpɨn nəha iakɨnauvehe mamskai ia nəfwakiien səvəi nəkur Isrel məpi raka iou me nepwɨn tɨ nəri nə mə iakamousari pɨk mamesi pen narəien nəha kaha kupwən me səiou həməuvei pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_15","078_1_15","GAL","1","15","15","Mətə Kumwesən sə ruvərfi raka iou fwe ia tɨpwi mama səiou, in rəkwein iou, tɨ nəri nə mə rerɨn ramasan tukw iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_16","078_1_16","GAL","1","16","16","Nəpɨn rəkwein iou irə, rerɨn raɡien tɨ nəseniien iou iakətə Tɨni mə takəvisau irapw nəɡkiariien amasan səvənhi m nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Nənə nəpɨn iakətoni Tɨni, təkwtəkwuni a iapkevən mhə tɨ iərmama riti mə trahatən iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_17","078_1_17","GAL","1","17","17","Iapkevən mhə fwe Jerusalem mə takətoni nərmama me nəha haməkupwən ia nirak mho irəha aposol me. Mətə iakier mevən fwe tənə nəha Arepia. Kurirə irə iakrərɨɡ mwi mevən fwe Tamaskes. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_18","078_1_18","GAL","1","18","18","Nəpɨn nuk kahar rukurau, nənə iakutə pen fwe Jerusalem mə takətoni Pita. Iakuvehi nəfwakiien kəru fwe ikɨn kɨmrau min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_19","078_1_19","GAL","1","19","19","Mətə iapkətoni mhə aposol me nepwɨn mwi, Jemes əpa, piəvi Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_20","078_1_20","GAL","1","20","20","(Nəɡkiariien i iakamrai rauvehe tukumiaha ia nəmri Kumwesən iakəpwəh neikuəien irə.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_21","078_1_21","GAL","1","21","21","Nəpɨn iakier ia Jerusalem, iakevən fwe ia kwopun me ia profens mi nəha Siria mɨne Silisia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_22","078_1_22","GAL","1","22","22","Ia nəpɨn nəha, nakalasia me səvəi Kristo ia tənə Jutia həpkətə raka mhə iou, mhəreirei ihi iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_23","078_1_23","GAL","1","23","23","Kamhəreɡi a nərmama me kamhəvisau iamɨnhi mə, “Iəmə i kupwən ramometə kɨtaha, təkwtəkwuni raməvisau irapw nahatətəien səkɨtaha sə kupwən ramousari mə trouraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL1_24","078_1_24","GAL","1","24","24","Nənə irəha həɡnəɡɨni Kumwesən tukwe iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_1","078_2_1","GAL","2","1","1","Nəpɨn nuk fotin rukurau, iakutə pen fwe Jerusalem kɨmrau Panapas. Iakiri mwi Taetas ruvehe kɨmrahar min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_2","078_2_2","GAL","2","2","2","Iakutə pen iamɨnhi tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨnahatən raka iou iakɨnətoni mə takaməkeikei mevən. Nənə iakevən mətoni nəmə asori me səvəi nakalasia me. Nəpɨn kɨmaha əpa, iakɨni pen amasan tɨ nirəha i nəɡkiariien amasan səiou sə iakamɨni irapw tɨ nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Iakamo iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iakəpwəh nokeikeiien mə narimnari me səməme iakamo mɨne iakɨno raka, iakamo auər a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_3","078_2_3","GAL","2","3","3","Ia nəpɨn nəha Taetas kɨmrau min. Nɨpərhienien in iəmə Kris, mətə irəha həpwəh nɨniien mə tukaməkeikei kuvehi ninhum min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_4","078_2_4","GAL","2","4","4","Mətə noien səvəi nuvehiien ninhum m iərmama kɨmaha iahəɡkiari irə tɨ nəri nə mə nərmama me nepwɨn kamhəkurirə afafa kɨtaha, mamheikuə mə irəha piəvtaha me. Irəha həuvehe mamhətə afafa kɨtaha, tɨ nəri nə mə Iesu Kristo rɨneivinari ia kɨtaha. Nənə hokeikei mə tuhətoni mə saməfarə irə. Irəha hənuə tuhəsisəɡ mwi kɨtaha ia natuakəmien me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_5","078_2_5","GAL","2","5","5","Mətə kɨmaha iahəpwəh nəseni ananien irəha mə tuhasori ia kɨmaha, tɨ nəri nə mə iahokeikei mə nəɡkiariien amasan i sə ro nɨpərhienien trarə amasan tukumiaha mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_6","078_2_6","GAL","2","6","6","Ia nəpɨn nəha, nərmama nepwɨn fwe ikɨn kani irəha mə nəmə asori me. (Mə irəha hasori mhəfo pen irə, mətə iakəpwəh nətərɨɡ penien irə. Iou iakukurən mə Kumwesən ramo rəmnəmwhen a ia nərmama me pam.) Nəmə asori me nəha həpwəh nɨniien nəɡkiariien riti mhərɨpɨn pen ia nəɡkiariien amasan sə iakaməvisau irapw i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_7","078_2_7","GAL","2","7","7","Irəha həpko mhə iamɨnhi irə, mətə hətə sas mə Kumwesən rəmri pehe nəɡkiariien amasan səvənhi ia tɨpaɡe rəɡɨk mə takəvisau irapw irə ramevən tɨ nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Noien nəha Kumwesən ro miou rəmwhen a mwi sə rɨno raka m Pita. Pita nəha raməvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Kumwesən ramevən tɨ nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_8","078_2_8","GAL","2","8","8","Nəmə asori me nəha hətə sas mə Kumwesən ramasitu ia kɨmrau pəri ia wok mi nəha iarauo. Ramasitu ia Pita ia wok səvənhi sə in ramo in aposol riti səvəi nəkur Isrel, mamasitu mwi ia nirak ia wok səiou sə iakamo iou aposol riti səvəi nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_9","078_2_9","GAL","2","9","9","Nənə Jemes, mɨne Pita, mɨne Jon, iəmə mirəhar nəha kani irəhar mə pos me səvəi nimwəfwaki, nəpɨn irəhar harənətə Kumwesən ramasitu ia nirak ia namasanien səvənhi, harosə pehe rəɡɨnrahar mwatuk m kɨmrau Panapas rəmwhen mə kɨmaha kusen kuatia. Nənə kɨmaha pam iahəseni mə tahəuai kɨmaha me. Kɨmrau Panapas tarouevən rouəvisau m nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, nənə irəha tuhəuvən mhəvisau m nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_10","078_2_10","GAL","2","10","10","Mətə nəɡkiariien kuatia a həməni pehe tukumrau i mə rerɨmrau tramrhi nərmama me nautə səvənraha riwən, iarouasitu ia nirəha. Mətə nəri nəha iakɨnətə raka takaməkeikei mo. Rerɨk raɡien tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_11","078_2_11","GAL","2","11","11","Mətə nəpɨn Pita ruvehe ia Antiok, iakərer ia nənimen, məɡkiari skai min, tɨ nəri nə mə ramo noien riti rəpwəh nəmwhenien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_12","078_2_12","GAL","2","12","12","Nəpɨn rɨməuvehe vi a ia Antiok, raməni pəri nari irəha piəvtaha me səməme rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Mətə kurirə irə Jemes rərhi nərmama nepwɨn həuvehe. Nəpɨn hapirapw, Pita rɨnaməpwəh nəni pəriien nari irəha nərmama me rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, nənə mɨnamərer əpə ia nirəha. In ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə rehekɨr nəkur Isrel me nəha səməme kamhəni mə nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel tuhaməkeikei mhəuvən kuvehi ninhum mɨnraha tɨ Loa səvəi Moses. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_13","078_2_13","GAL","2","13","13","Nənə piəvtaha me nepwɨn səməme irəha nəkur Isrel həhekɨr mwi, mhəkurirə ia Pita ia noien nəha ramo. Panapas mwi in rehekɨr, mukurirə irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_14","078_2_14","GAL","2","14","14","Mətə nəpɨn iakətoni mə irəha həpkesi pen mhə nəɡkiariien amasan sə ro nɨpərhienien, iakəɡkiari skai m Pita ia nəmrɨnraha pam. Iakɨni pen tukwe in mə, “Pita. Ik iəmə Isrel, mətə ikɨnəpwəh raka narəien səvəi nəkur Isrel, mamarə ia narəien səvəi nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Ro iamɨnhi irə rəfo təkwtəkwuni ikamərhiərhi nərmama me i rɨpko mhə irəha nəkur Isrel mə tuharə ia narəien səvəi nəkur Isrel? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_15","078_2_15","GAL","2","15","15","Ia nətuiien səkrau krɨnouətui pehe iəmə Isrel mi. Rɨpko mhə krau iərmama mi səvəi kwənəkwus əpə riti sə nəkur Isrel kamhəni mə kwənəkwus səvəi nəkur ərəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_16","078_2_16","GAL","2","16","16","Mətə krau krouukurən mə iərmama sə ramesi pen Loa səvəi nəkur Isrel rɨpkatukwatukw mhə ia nəmri Kumwesən, mətə iərmama sə ramahatətə ia Iesu Kristo, in əpa nə ratukwatukw ia nənimen. Nətərɨɡien nəha rɨno mə kɨtaha mwi nəkur Isrel səni nɨpərhienien ia Iesu Kristo. Kɨtaha samahatətə ia Kristo tɨ nəri nə mə noien iamɨnha irə tro kɨtaha satukwatukw ia nəmri Kumwesən. Mətə səpkətɨɡite mhə ia nesi penien Loa, tɨ nəri nə mə iərmama riti riwən ko ruvehe matukwatukw ia nəmri Kumwesən nəpɨn ramesi pen Loa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_17","078_2_17","GAL","2","17","17","Kɨtaha i nəkur Isrel səuvəuvehe raka tɨ Iesu mə in tro kɨtaha satukwatukw ia nəmri Kumwesən. Mətə mə kɨtaha sətoni mə kɨtaha nəkur ərəha rəmwhen ia nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel, rəfo irə? Kristo ro kɨtaha səuvehe nərmama kamho noien ərəha? Rekəm! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_18","078_2_18","GAL","2","18","18","Mətə trɨni mɨnuə iakuvrhəkɨn mwi Loa nəha sə fwe kupwən iakɨneitehi, noien nəha iakamo ramahatən pen mə pərhien iou iərmama sə iakamərui Loa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_19","078_2_19","GAL","2","19","19","Ia nɨkaren səvəi Loa, iakuvamhə raka. Loa nəha rousi əpune iou. Nənə tɨ nəri nə mə iakuvamhə raka ia nɨkaren səvəi Loa, iakukurən nɨmɨruien ia nɨkaren səvəi Kumwesən. Rəmwhen mə kɨnərui tərini pen iou ia nei kamarkuaui kɨmrau Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_20","078_2_20","GAL","2","20","20","Rɨpko mhə iou iakamɨru təkwtəkwuni, mətə Kristo ramɨru ia nirak. Nɨmɨruien sə iakamarə irə təkwtəkwuni ia tɨprənə i, iakamarə irə, mamahatətə ia Tɨni Kumwesən. In rokeikei iou memhə tukw iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL2_21","078_2_21","GAL","2","21","21","Ko iapkərarki mhə namasanien i səvəi Kumwesən sə ruvei pehe miou. Trɨni mɨnuə Loa in suatuk iərmama tresi pen tɨ nuveheien matukwatukw ia nəmri Kumwesən, ro iamɨnhi irə Kristo remhə auər a.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_1","078_3_1","GAL","3","1","1","Nəkur Kalesia, kɨmiaha hiamarməri! Kɨnəvisau raka Iesu Kristo m kɨmiaha rəmwhen hiənətoni ia nəmrɨmiaha mə remhə ia nei kamarkuaui. Mətə nɨsɨmə nəha həno nɨfeifeiien mhəuvehi raka kɨmiaha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_2","078_3_2","GAL","3","2","2","Iakuə takəres nəresien riti tukumiaha i. Fwe kupwən, nəpɨn hiəuvehe vi a mhəuvehi Nənɨmwɨn Ikinan, hiamo nəfe noien ro Kumwesən ruvei pehe Nənɨmwɨn nəha m kɨmiaha? Rosi hiamesi pen Loa səvənhi uə? Kɨmiaha hiəukurən mə rɨpko mhə iamɨnhi. Mətə kɨmiaha hiəreɡi nəɡkiariien amasan səvənhi, mhəni nɨpərhienien irə, ro pen Kumwesən ruvei pehe Nənɨmwɨn səvənhi m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_3","078_3_3","GAL","3","3","3","Rəfo kɨmiaha hiamarməri iamɨnhi irə? Fwe kupwən, nəpɨn hiəuvehe vi a mhahatətə ia Iesu, hiamətɨɡite ia nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn Ikinan. Mətə rəfo nəha təkwtəkwuni, ko hiəuvehe mhatukwatukw ia nɨskaiien atukw səkɨmiaha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_4","078_3_4","GAL","3","4","4","Mətə rəfo ia nəmisəien me həpɨk hiəuvəreɡi raka tɨ Iesu? Hiaməreɡi auər a uə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_5","078_3_5","GAL","3","5","5","Kumwesən sə rauvei pehe Nənɨmwɨn Ikinan m kɨmiaha, nənə mamo nɨmtətien me ia nəmrɨmiaha, in ramo noien me nəha tɨ nəfe? Tɨ nəri nə mə hiamesi pen Loa? Rekəm! Mətə in ramo noien me nəha tɨ nəri nə mə nəpɨn hiəreɡi nəɡkiariien amasan səvəi Iesu, hiəni nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_6","078_3_6","GAL","3","6","6","Rerɨmiaha tramrhi Epraham fwe kupwən. Nəkukuə Ikinan rani mə Epraham “rɨni nɨpərhienien ia Kumwesən. Nənə tɨ nəri nə mə in rahatətə iamɨnhi, Kumwesən rətə in mə in ratukwatukw ia nənimen.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_7","078_3_7","GAL","3","7","7","Ro pen kɨmiaha tihaməkeikei mhəukurən mə nərmama səməme kamhahatətə, irəha nəha nɨpwnəti Epraham me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_8","078_3_8","GAL","3","8","8","Nəkukuə Ikinan ruvəni raka fwe kupwən mə Kumwesən trɨni nərmama i rɨpko mhə irəha nəkur Isrel mə irəha hatukwatukw ia nənimen tɨ nəri nə mə kamhahatətə irə. Nəpɨn noien nəha rɨpkuvehe mhə ihi, Nəkukuə Ikinan rɨnəvisau pen nəɡkiariien amasan i m Epraham. Rɨni mə, “Nərmama ia tənəmtənə me pam tuhəuvehi namasanien səiou truku pen ia kwənəkwus səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_9","078_3_9","GAL","3","9","9","Ro iamɨnhi irə sətoni mə Kumwesən raməkwein amasan ia nərmama səməme kamhahatətə irə rəmwhen raməkwein amasan ia Epraham tɨ nəri nə mə Epraham ramahatətə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_10","078_3_10","GAL","3","10","10","Mətə nərmama me pam səməme kamhətɨɡite ia nesi penien Loa mə tro irəha hatukwatukw ia nəmri Kumwesən, Kumwesən raməkwein ərəha ia nirəha. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəɡkiariien i sə kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rəuiui irəha. Rɨni mə, “Kumwesən trəkwein ərəha ia nərmama me pam həpko mhə narimnari me pam kɨmərai pen ia nəkukuə səvəi Loa.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_11","078_3_11","GAL","3","11","11","Nənə ruvehe mɨno nukurənien i tɨ nərmama mə iərmama riti riwən ko resi pen Loa nənə muvehe matukwatukw ia nəmri Kumwesən. Rɨno nukurənien i tɨ nəri nə mə Nəkukuə Ikinan rani mə, “Iərmama sə ratukwatukw ia nəmri Kumwesən ia nahatətəien səvənhi, in truvehi nɨmɨruien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_12","078_3_12","GAL","3","12","12","Mətə Loa in ropə ia nahatətəien. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Loa rani mə, “Iərmama sə ramo narimnari me pam nəha Loa rani truvehi nɨmɨruien irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_13","078_3_13","GAL","3","13","13","Mətə Kristo ruvəfi raka nari ia kɨtaha. Loa nəha ko rɨpkəkwein ərəha mhə mwi ia kɨtaha, tɨ nəri nə mə Iesu rɨməuvehi təmwkɨtaha, muvehe mo in iərmama sə Kumwesən raməkwein ərəha irə. Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Trɨni mɨnuə kousi əpune iərmama riti nɨpwran rəɡher ia nei, ramahatən pen mə Kumwesən raməkwein ərəha irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_14","078_3_14","GAL","3","14","14","Mətə təkwtəkwuni, tɨ nəri nə mə Iesu Kristo remhə iamɨnhi, namasanien sə Kumwesən rɨməuvei pen m Epraham ko ruvehe tɨ nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Tɨ nəri nə mə kɨtaha samahatətə ia Iesu, səukurən nuvehiien Nənɨmwɨn nəha Kumwesən ruvəni raka mə truvei pehe m kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_15","078_3_15","GAL","3","15","15","Piak me, iakuə takɨni noien riti səkɨtaha nərmama, mahatən nəri nəha iakaməɡkiari irə. Nəpɨn iərmama kəru krourai sun nəɡkiariien riti nənə rouərihi nɨpekə tukwe, rəknekɨn tɨ iərmama riti mə trɨfi nɨpekə səvənrau, mərihi atukw a səvənhi riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_16","078_3_16","GAL","3","16","16","Fwe kupwən, Kumwesən rɨno promes me səvənhi m Epraham mɨne mwipwɨni. Kumwesən rəpwəh nɨniien mə ramo promes me səvənhi m Epraham mɨne “nɨmwipwɨni me.” Nəɡkiariien i mə “Nɨmwipwɨni me” ramɨni nərmama həpɨk. Mətə Kumwesən rɨni mə ramo promes me səvənhi m Epraham “mɨne mwipwɨni.” Nəɡkiariien i “mwipwɨni” ramɨni iərmama kuatia. Mwipwi Epraham nəha Kumwesən rəɡkiari irə in nə Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_17","078_3_17","GAL","3","17","17","Nɨpwrai nəɡkiariien səiou ro iamɨnhi: Fwe kupwən, Kumwesən rɨno promes riti səvənhi m Epraham, marə mɨni mwi mə nəɡkiariien nəha səvənhi traməkeikei mukuə. Nəpɨn nuk fo-hantret-toti rukurau, nənə Loa ruvehe. Mətə Loa nəha ko rɨpkousi ərəɡrəɡi mhə promes nəha Kumwesən rɨnəmri raka m Epraham fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_18","078_3_18","GAL","3","18","18","Trɨni mɨnuə kɨtaha saməuvehi narimnari me sə Kumwesən rauvei pehe tɨ nəri nə mə samesi pen Loa, noien nəha ramahatən pen mə promes nəha səvəi Kumwesən ruvehe muvəiwən. Nənə ko səpkuvehi mhə narimnari me nəha ruku pen tɨ promes nəha. Mətə Epraham ruvehi narimnari me nəha Kumwesən rɨməuvei pen min tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨno promes mə tro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_19","078_3_19","GAL","3","19","19","Ro iamɨnhi irə Kumwesən rɨməuvei pehe Loa tɨ nəfe? Tɨ nəri nə mə nərmama kamho noien ərəha me, ro pen in rɨrɨpɨn pen Loa ia promes səvənhi, mə Loa traməmak meste mwipwi Epraham sə promes səvənhi rɨnəɡkiari irə truvehe. Nəpɨn Loa ruvehe irə, naɡelo me həuvei pen m Moses, nənə kɨmaha iahəuvehi ia rəɡi Moses, iəmə sə ramərer ia nɨmwrhenhi Kumwesən mɨne kɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_20","078_3_20","GAL","3","20","20","Mətə iərmama sə ramərer ia nɨmwrhenhi iərmama kəru iamɨnha irə mə truvi sɨmwɨn irau, rɨpko mhə səvəi iərmama kuatia nə in, mətə Kumwesən in kuatia a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_21","078_3_21","GAL","3","21","21","Ro iamɨnhi irə kɨtaha tsəɡkiari ia narimnari me i mhəfni irə? Loa səvəi Kumwesən rərəha mətə promes me səvəi Kumwesən hamasan? Rekəm, kɨtaha ko səpkɨni mhə iamɨnhi irə. Trɨni mɨnuə Kumwesən rɨməuvei pehe loa riti sə rukurən nuvei peheien nɨmɨruien, kɨtaha tsesi pen loa nəha nənə mhəuvehe mhatukwatukw ia nəmri Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_22","078_3_22","GAL","3","22","22","Mətə rɨpko mhə iamɨnhi irə. Nəkukuə Ikinan rani mə noien ərəha rəuiui nərmama me pam, mərihi tərini irəha. Ro iamɨnhi irə narimnari me pam Kumwesən rɨno promes mə truvei pehe m kɨtaha, kɨtaha səukurən nuvehiien tɨ nəri nə mə səni nɨpərhienien ia Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_23","078_3_23","GAL","3","23","23","Fwe kupwən, nəpɨn Kristo rɨpkuvehe mhə ihi mə tsahatətə irə, kɨtaha samarə teɡɨn Loa səvəi Moses. Loa nəha raməkwtəmhiri kɨtaha. Rəmwhen mə samarə ia kalapus mamheitenhi mheste Kristo trɨpkier pehe tukutaha mə tsahatətə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_24","078_3_24","GAL","3","24","24","Fwe kupwən, Loa nəha rasori ia kɨtaha, mamətui tukutaha. Sənamarə teɡɨn Loa nəha meste Kristo ruvehe. Nənə nəpɨn Kristo ruvehe, kɨtaha sahatətə irə mə tsəuvehe mhatukwatukw ia nəmri Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_25","078_3_25","GAL","3","25","25","Mətə təkwtəkwuni nəha, tɨ nəri nə mə Kristo ruvəuvehe raka, nənə samahatətə irə, səpkarə teɡɨn mhə Loa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_26","078_3_26","GAL","3","26","26","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨmiaha pam nə nɨpwnəti Kumwesən me tɨ nəri nə mə hiamahatətə ia Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_27","078_3_27","GAL","3","27","27","Kɨmiaha pam sə hiəno raka paptaes mə tihəuvehe mho kuatia kɨmiaha Kristo, hiəuvəuvehi raka Kristo rəmwhen hiamarkahu karkahu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_28","078_3_28","GAL","3","28","28","Nənə təkwtəkwuni rɨpko mhə kɨmiaha nepwɨn nəkur Isrel mɨne nepwɨn rɨpko mhə nəkur Isrel. Rɨpko mhə kɨmiaha nepwɨn nərmama səməme hiamo slef mɨne nepwɨn hiəpko mhə slef. Rɨpko mhə kɨmiaha nepwɨn nɨpran mɨne nepwɨn nərman. Iakɨni iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨmiaha pam kuatia a ia Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL3_29","078_3_29","GAL","3","29","29","Trɨni mɨnuə səvəi Kristo nə kɨmiaha, nɨpwnəti Epraham me nə kɨmiaha. Kɨmiaha nə nəkwərhakwərha me tihəuvehi narimnari amasan me nəha Kumwesən rɨno raka promes mə truvei pen m Epraham. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_1","078_4_1","GAL","4","1","1","Nɨpwrai nəɡkiariien səiou ro iamɨnhi irə. Nəpɨn iərmama remhə, nautə me pam səvənhi səvəi tɨni. Mətə trɨni mɨnuə tɨni ramouihi ihi, ko in rɨpkasori mhə ia nautə me nəha, mətə in rəmwhen a ia slef. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_2","078_4_2","GAL","4","2","2","Nəpɨn ramouihi ihi trarə teɡɨn nəmə asori me nepwɨn. Irəha tuhətui amasan tɨ nautə səvənhi meste nəpɨn nəha tata səvənhi rɨməni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_3","078_4_3","GAL","4","3","3","Rəmwhen a mwi ia kɨtaha. Nəpɨn sənaməkwərhakwərha ihi samarə teɡɨn nənɨmwɨn me i irəha nukune noien me səvəi tɨprənə i. Irəha kamhərɨmənu ia kɨtaha səmwhen ia slef me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_4","078_4_4","GAL","4","4","4","Mətə nəpɨn atukwatukw nəha Kumwesən rɨməni ruvehe, nənə in rərhi pehe Tɨni. Pran riti rərəhi. Rətui pehe, marə teɡɨn Loa səvəi Moses, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_5","078_4_5","GAL","4","5","5","mə in trərəku raka səməme kamharə teɡɨn Loa nəha. Kumwesən ro iamɨnhi irə mə tresi kɨtaha səuvehe mho nɨpwnətɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_6","078_4_6","GAL","4","6","6","Tɨ nəri nə mə nɨpwnətɨn me i kɨtaha, rərhi pehe Nənɨmwɨn səvəi Tɨni ruvehe mamarə ia rerɨtaha. Ia Nənɨmwɨn nəha kɨtaha saməkwein Kumwesən mə, “Rɨmɨmaha, Tata!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_7","078_4_7","GAL","4","7","7","Ro iamɨnhi irə rɨpko mhə kɨmiaha hiamo ihi slef ia kɨmiaha, mətə kɨmiaha nɨpwnəti Kumwesən me. Tɨ nəri nə mə kɨmiaha nɨpwnəti Kumwesən me, ro pen Kumwesən truvei pehe m kɨmiaha narimnari me nəha rɨməni mə truvei pen m nɨpwnətɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_8","078_4_8","GAL","4","8","8","Fwe kupwən, nəpɨn kɨmiaha hiamreirei Kumwesən, hiəmwhen ia slef me səvəi kumwesən eikuə me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_9","078_4_9","GAL","4","9","9","Mətə təkwtəkwuni nəha hiəuvəuvehe mhəuvəukurən raka Kumwesən, uə ramasan mwi iakɨni mə təkwtəkwuni Kumwesən ruvəukurən raka kɨmiaha. Mətə rəfo hiamrərɨɡ mwi tɨ nənɨmwɨn me i irəha nukune narəien kupwən səkɨmiaha. Irəha nəɡsenraha riwən. Ho nəri auər a. Hiokeikei mə tihəmwhen mwi ia slef me səvənraha uə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_10","078_4_10","GAL","4","10","10","Hiaməsiai nəpɨn ikinan me, mɨne məkwə me, mɨne nuk me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_11","078_4_11","GAL","4","11","11","Iakamhekɨr tukumiaha. Rosi iakɨnəmwur auər a ia kɨmiaha uə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_12","078_4_12","GAL","4","12","13","Piak me, iakase kɨmiaha mə tihaməkeikei mhəuvehi noien səiou. Hətə ro. Iakuvəuvehi raka noien səkɨmiaha. Kɨmiaha hiəuvəukurən raka mə fwe kupwən iakɨməuvehe tukumiaha tɨ nəri nə mə nemhəien riti rarə ia nɨpwrak. Ia nəpɨn nəha iakɨməkupwən məvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Iesu m kɨmiaha. Mətə kɨmiaha hiəpko mhə nəmisəien miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_14","078_4_14","GAL","4","14","14","Nɨpərhienien nemhəien səiou rɨskai, hiamarkut pɨk irə, mətə hiəpwəh nəmwəkiien iou tukwe, uə hiəpkərhi irapw mhə iou, rekəm. Hiəuvehi puvnimwə pehe iou rəmwhen ia iou aɡelo riti səvəi Kumwesən, uə iou nəha Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_15","078_4_15","GAL","4","15","15","Ia nəpɨn nəha rerɨmiaha raɡien pɨk. Mətə naɡienien nəha səkɨmiaha ruvəwəku? Iakani pehe tukumiaha i mə pərhien fwe kupwən trɨni mɨnuə rɨməru tukumiaha, hiəpkukumwiri raka a nənimemiaha mhəuvei pehe miou iakomasan səiou irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_16","078_4_16","GAL","4","16","16","Mətə rəfo nəha təkwtəkwuni? Rosi tɨ nəri nə mə iakamɨni pehe tukumiaha i nəɡkiariien pərhien hiaməmwəki iou tukwe uə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_17","078_4_17","GAL","4","17","17","Nərmama me nəha kamhəmwur pɨk tukumiaha, mətə həpko mhə tɨ nəri amasan riti. Irəha hokeikei mə tuhəvi raka kɨmiaha mə tihaməmwur əpa tɨ nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_18","078_4_18","GAL","4","18","18","Ramasan mə hiaməmwur tɨ noien narimnari me, mətə tihaməkeikei mhəmwur tɨ noien amasan. Nəɡkiariien nəha ro nɨpərhienien ia nəpɨn me, nəri auər a mə samarə kɨtaha miou uə səpkarə mhə kɨtaha miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_19","078_4_19","GAL","4","19","19","Nəkwərhakwərha me səiou. Iakreɡi iakaməmisə pɨk mwi tukumiaha rəmwhen ia pran təkutan raməmisə mə trərəhi iəkunouihi. Takreɡi iamɨnhi meste kɨmiaha tihəuvehi noien atukwatukw səvəi Kristo ia nɨmɨruien səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_20","078_4_20","GAL","4","20","20","Ko ramo kɨtaha m kɨmiaha nəha təkwtəkwuni, nənə ko iapkəɡkiari skai mhə m kɨmiaha. Mətə iou iakamarə isipwɨn, iakreirei mə takəfo masitu ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_21","078_4_21","GAL","4","21","21","Kɨmiaha səməme hiokeikei mə tiharə teɡɨn Loa səvəi Moses, tiho mhəni pehe ro tukw iou i. Hiəuvəreɡi raka nəfe Loa nəha rani uə rekəm? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_22","078_4_22","GAL","4","22","22","Kɨmərai pen iamɨnhi mə Epraham tɨni kəru iərman. Pran sə in slef rərəhi riti, nənə pran sə rɨpko mhə in slef rərəhi riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_23","078_4_23","GAL","4","23","23","Tɨni slef rətui rəmwhen ia nəkwərhakwərha me nepwɨn a. Mətə tɨni prən nəha rɨpko mhə in slef rətui tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨno promes iamɨnha irə ia prən nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_24","078_4_24","GAL","4","24","24","Nəɡkiariien nəha ro nɨpərhienien irə, mətə ramasan mə iakusipekɨn irə. Prən mi nəha kəru krouəmwhen ia nəɡkiariien kəru Kumwesən rɨnərihi tərini əknekɨn. Prən nəha Heka rəmwhen ia Loa səvəi Moses sə Kumwesən rɨməuvei pen fwe təkuər Sinae. Loa nəha ramərəhi nəkwərhakwərha, mətə irəha slef me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_25","078_4_25","GAL","4","25","25","Heka rəmwhen ia təkuər Sinae fwe Arepia, məmwhen mwi ia taon nəha Jerusalem ipwet mɨne, tɨ nəri nə mə taon nəha ro slef irə, nənə nəkwərhakwərha me səvənhi irəha mwi slef me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_26","078_4_26","GAL","4","26","26","Mətə Jerusalem nəha fwe ia neiai rəmwhen ia prən nəha rɨpko mhə in slef. Nənə in nə mama səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_27","078_4_27","GAL","4","27","27","Rəmwhen ia nəɡkiariien i kɨmərai pen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Aɡien, pran sə ipkəkwəhakwen mhə! Əkwein əpwəmwɨs, maɡien, pran sə ipkəmisə raka mhə tɨ nərəhiien iəkunouihi! Nəkwərhakwərha me səvəi prən nəha kɨnəpwəh in, tuhəpɨk mhəpi raka nəkwərhakwərha me səvəi prən sə səvənhi fwe iərman.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_28","078_4_28","GAL","4","28","28","Piak me, kɨmiaha nə nɨpwnəti Kumwesən me. Hiəmwhen ia Aesak, iəkunouihi sə rɨnətui tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨno promes mə tro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_29","078_4_29","GAL","4","29","29","Mətə fwe kupwən, iəkunouihi nəha Ismael sə rɨnətui rəmwhen ia nəkwərhakwərha me nepwɨn, ramometə iəkunouihi nəha Aesak sə rɨnətui ia nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn səvəi Kumwesən. Rəmwhen a mwi ipwet mɨne. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_30","078_4_30","GAL","4","30","30","Mətə Nəkukuə Ikinan raməfni irə? Rani mə, “Ərhi irapw prən nəha in slef irau tɨni, tɨ nəri nə mə tɨni slef nəha ko rɨpkɨpeki pəri mhə nautə səvəi tata səvənhi irau tɨni prən nəha rɨpko mhə in slef.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL4_31","078_4_31","GAL","4","31","31","Ro pen, piak me, rɨpko mhə kɨtaha nɨpwnəti prən nəha in slef, mətə kɨtaha nɨpwnəti prən nəha rɨpko mhə in slef. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_1","078_5_1","GAL","5","1","1","Kristo rɨneivi raka nari ia kɨtaha. In rɨno noien nəha mə nari riti trəpwəh nəsisəɡien mwi kɨtaha. Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihaməkeikei mhərer əknekɨn, mhəpwəh nəseniien Loa nəha rəkwtəmhiri kɨmiaha hiəuvehe mwi mho slef ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_2","078_5_2","GAL","5","2","2","Həreɡi ro, iou Pol iakani pehe tukumiaha i, trɨni mɨnuə hiəseni kuvehi ninhum m kɨmiaha tɨ Loa nəha, nemhəien səvəi Kristo trɨpkasitu anan mhə ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_3","078_5_3","GAL","5","3","3","Iakuə takɨni irapw mwi tukumiaha i. Trɨni mɨnuə iərman riti rəseni kuvehi ninhum min tɨ Loa nəha, in traməkeikei mesi pen pam nəfe Loa nəha rani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_4","078_5_4","GAL","5","4","4","Ik sə ikuə tikesi pen Loa nəha mə tikuvehe matukwatukw ia nəmri Kumwesən, kɨnərai raka ik. Ikɨnəpwəh noien kuatia kɨmirau Kristo, mɨnəpwəh namasanien səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_5","078_5_5","GAL","5","5","5","Mətə kɨtaha i saməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨtaha ia Kumwesən mə in tro kɨtaha satukwatukw ia nənimen tɨ nəri nə mə samahatətə ia Kristo. Nənɨmwɨn Ikinan ramo kɨtaha saməskai mə tsameitenhi meste nəri nəha trier irapw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_6","078_5_6","GAL","5","6","6","Nəpɨn səuvehe mho kuatia kɨtaha Iesu Kristo, nəri auər a mə iərmama riti kuvehi ninhum min uə kɨpkuvehi mhə ninhum min. Mətə nəri asori kɨtaha tsaməkeikei mhahatətə ia Iesu, nənə mhokeikei Kumwesən mɨne nərmama me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_7","078_5_7","GAL","5","7","7","Fwe kupwən, kɨmiaha hiamaiu amasan. Sin rərer tukuahaɡ kɨmiaha mɨnise kɨmiaha mə tihəpwəh nesi penien nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_8","078_5_8","GAL","5","8","8","Noien nəha rɨpkuku pen mhə tɨ Kumwesən sə raməkwein kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_9","078_5_9","GAL","5","9","9","Kɨmiaha tihaməsiari. “Yis ouihi trəsə bred asori rəsisi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_10","078_5_10","GAL","5","10","10","Mətə iou iakətɨɡite ia Iərɨmənu səkɨtaha mə nətərɨɡien səkɨmiaha trɨpkuvehe mhə mopə ia nətərɨɡien səiou. Iərmama nəha rameikuə ia kɨmiaha, iou iakreirei mə in sin, mətə Kumwesən trərpwɨn noien ərəha səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_11","078_5_11","GAL","5","11","11","Piak me, hətərɨɡ ro, trɨni mɨnuə iakaməvisau ihi mə nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel tuhaməkeikei mhəuvən kuvehi ninhum mɨnraha, rəfo nəkur Isrel kamhometə ihi iou? Trɨni mɨnuə iakaməvisau ihi nəɡkiariien nəha, ko niemaha rɨpkəpi mhə irəha. Mətə niemaha raməpi irəha tɨ nəri nə mə iakaməvisau irapw nemhəien səvəi Iesu ia nei kamarkuaui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_12","078_5_12","GAL","5","12","12","Nərmama me nəha səməme kamhəni mə tihaməkeikei mhəuvən kuvehi ninhum m kɨmiaha tɨ Loa, iakreɡi mə ko irəha hərai raka mwatuk səvənraha, rerɨk raɡien! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_13","078_5_13","GAL","5","13","13","Piak me, Kumwesən rɨnəkwein raka kɨmiaha, mɨneivi raka nari ia kɨmiaha. Mətə tihəpwəh nɨniien iamɨnhi irə mə, “Loa nəha rəpwəh nəkwtəmhiriien iou, ro pen iakukurən noien narimnari me i noien ərəha səvəi nɨpwrak rokeikei.” Kɨmiaha tihəpwəh nɨniien iamɨnhi irə, mətə tihaməkeikei mho tukwini nari m kɨmiaha me, tɨ nəri nə mə hiokeikei kɨmiaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_14","078_5_14","GAL","5","14","14","Nəɡkiariien riti nəha ia Loa səvəi Moses rəuiui loa me pam. In i nəɡkiariien i rani mə, “Tikaməkeikei mokeikei piam rəmwhen ikokeikei atukw a ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_15","078_5_15","GAL","5","15","15","Mətə trɨni mɨnuə hiamahiahi kɨmiaha me rəmwhen ia kuri me, tihaməsiari kamo hiouraha pam kɨmiaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_16","078_5_16","GAL","5","16","16","Mətə iakani pehe tukumiaha i mə tihaməkeikei mhəuvehi nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn Ikinan mharə irə. Nəpɨn hiamo iamɨnhi irə tihəpko mhə narimnari me i noien ərəha səvəi nɨpwramiaha rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_17","078_5_17","GAL","5","17","17","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə noien ərəha səvəi nɨpwrai iərmama rokeikei narimnari me səməme Nənɨmwɨn Ikinan rəpwəh nokeikeiien. Rəmwhen a mwi Nənɨmwɨn Ikinan rokeikei narimnari me i noien ərəha səvəi nɨpwrai iərmama rəpwəh nokeikeiien. Noien ərəha səvəi nɨpwrai iərmama mɨne Nənɨmwɨn Ikinan irau krouəmwəki irau me. Ro pen rəknekɨn tukumiaha mə tiho narimnari me hiokeikei mə tiho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_18","078_5_18","GAL","5","18","18","Mətə trɨni mɨnuə Nənɨmwɨn Ikinan ramiri kɨmiaha, Loa nəha ko rɨpkəkwtəmhiri mhə mwi kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_19","078_5_19","GAL","5","19","19","Nərmama me i noien ərəha səvəi nɨpwranraha ramiri irəha rɨməru a tɨ nətoniien. Irəha nərman mɨne nɨpran kamhəiri əpnapen irəha me. Irəha kamho noien me nepwɨn həmkemɨk mɨne nəfe nari nətərɨɡien ərəha səvənraha rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_20","078_5_20","GAL","5","20","20","Irəha kamhəfwaki m nənɨmwi nari me, mamho nahak, mamhəmwəki irəha me, mamhəvisə. Rerɨnraha ramrhi ərəha irəha me. Niemaha raməpi irəha. Irəha kamhəfiəutə ia nirəha me, mamho nərmama həmwəki irəha me mhərai narəien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_21","078_5_21","GAL","5","21","21","Rerɨnraha ramakres. Irəha kamhənɨmwi nənɨmwiien skai mamhakonə irə, mamho lafet ərəha me, mamho mwi narimnari me nepwɨn iamɨnhi. Iou takɨni pehe tukumiaha i nəɡkiariien i iakuvəni raka fwe kupwən. Nərmama səməme kamho noien iamɨnha irə tuhəpwəh nuvnimwəien ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_22","078_5_22","GAL","5","22","22","Mətə nərmama səməme Nənɨmwɨn Ikinan ramiri irəha həukuə kwənkwanraha sə ramasan me i. Irəha hokeikei nərmama. Rerɨnraha raɡien. Irəha kamharə ia nəmərinuien, mamho nətərɨɡien səvənraha rəpwəmwɨs. Rerɨnraha ramasan tɨ nərmama. Irəha kamho noien amasan. Ia nəpɨn me irəha kamhəkwtəmhiri əknekɨn nəɡkiariien səvənraha mɨne nəfe həni mə tuho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_23","078_5_23","GAL","5","23","23","Noien səvənraha ramasan məpou. Irəha kamhəkoui atukw a irəha mə tuhəpko mhə noien ərəha. Loa riti riwən raməsisəɡ kɨmiaha mə tihəpwəh noien iamɨnha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_24","078_5_24","GAL","5","24","24","Nərmama me səvəi Iesu Kristo rəmwhen mə hənərui tərini pen raka noien ərəha səvəi nɨpwranraha mɨne narimnari me nəha noien ərəha nəha rokeikei pɨk ia nei kamarkuaui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_25","078_5_25","GAL","5","25","25","Nənɨmwɨn Ikinan rauvei pehe nɨmɨruien vi m kɨtaha. Ro iamɨnhi irə pwəh səkurirə Nənɨmwɨn nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL5_26","078_5_26","GAL","5","26","26","Rərəha mə saməfiəutə ia kɨtaha me, uə samo niemaha m kɨtaha me, uə rerɨtaha ramakres narimnari me səkɨtaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_1","078_6_1","GAL","6","1","1","Piak me, trɨni mɨnuə kɨmiaha riti rɨmwei ia nərəhaien, kɨmiaha səməme hiəuvəskai ia Nənɨmwɨn Ikinan tihaməkeikei mhəiri məru in, pwəh rɨrərɨɡ mwi tɨ suatuk amasan. Mətə tihaməsiari kamo kɨmiaha mwi tihəreɡi noien ərəha ruvi nətərɨɡien səkɨmiaha mo kɨmiaha hiəmwei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_2","078_6_2","GAL","6","2","2","Tihasitu ia kɨmiaha me mhəvrani nari pəmpəm me səkɨmiaha me. Noien nəha tiho nənə mhesi pen nəkwai Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_3","078_6_3","GAL","6","3","3","Rərəha mə iərmama auər a riti rerɨn tramrhi atukw a in, mamɨni iamɨnhi irə mə, “Eh, iou iərmama riti.” Iərmama sə ramo noien nəha rameikuə atukw a irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_4","078_6_4","GAL","6","4","4","Iərmama riti traməkeikei mətə sas əpa ia wok səvənhi mə rəmwhen. Mə wok səvənhi ramasan, rukurən nəfiəutə atukwien in tɨ səvənhi əpa wok. Mətə rərəha raməfiəutə atukw a in tɨ wok səvəi iərməpə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_5","078_6_5","GAL","6","5","5","Iakɨni iamɨnhi tɨ nəri nə mə nərmama kuatia kuatia tuhaməkeikei mhətui amasan tɨ səvənraha wok. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_6","078_6_6","GAL","6","6","6","Iərmama sə kamahatən in ia nəɡkiariien səvəi Kumwesən, nəpɨn ruvehi nari amasan riti, ramasan mə ruvehi pen nɨpərɨn m iahatən səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_7","078_6_7","GAL","6","7","7","Kɨmiaha tihəpwəh neikuə atukwien ia kɨmiaha. Hiəukurən mə ko hiarɨs ia Kumwesən? Rekəm! Nəfe nuni nari iərmama trəpwei tresi əpa mwi nukwan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_8","078_6_8","GAL","6","8","8","Trɨni mɨnuə iərmama rəpwei noien ərəha sə nɨpwran rokeikei, noien nəha səvənhi truvei pen nukwan min, in nə iərmama nəha tremhə. Mətə trɨni mɨnuə iərmama rəpwei noien amasan sə Nənɨmwɨn Ikinan rokeikei, Nənɨmwɨn Ikinan truvei pen nukwan min, in nə nɨmɨruien rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_9","078_6_9","GAL","6","9","9","Kɨtaha tsaməkeikei mho noien amasan, mhəpwəh nəpouien irə, tɨ nəri nə mə tsesi nukwai noien nəha samo ia nəpɨn atukwatukw səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_10","078_6_10","GAL","6","10","10","Ro iamɨnhi irə, rɨno nəpɨn səvənhi pwəh so noien amasan, mhasitu ia nərmama me pam. Irənhə irə, tsaməkeikei mho iamɨnhi irə ia nərmama me nəha irəha piəvtaha me mɨne kɨtirimətaha me tɨ nəri nə mə irəha mwi kamhahatətə ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_11","078_6_11","GAL","6","11","11","Hətoni ro nukwai nəkukuə me i həpwinari. Iakrai atukw ia rəɡɨk ia nəkukuə səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_12","078_6_12","GAL","6","12","12","Nərmama me nəha səməme kamhərhiərhi kɨmiaha mə tihəuvən kuvehi ninhum m kɨmiaha tɨ Loa səvəi Moses, irəha kamho noien nəha mə nəkur Isrel tuhəɡnəɡɨni irəha. Irəha həpwəh nokeikeiien mə nəkur Isrel tuhometə irəha, ro pen həpwəh nəvisauien nemhəien səvəi Kristo ia nei kamarkuaui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_13","078_6_13","GAL","6","13","13","Nərmama me nəha səməme kuvəuvehi raka ninhum mɨnraha tɨ Loa səvəi Moses, irəha mwi həpwəh nesi penien Loa nəha. Mətə hokeikei mə tuhəuvehi ninhum m kɨmiaha, nənə kurirə irə tuhəfiəutə ia nirəha ia nəmri nəkur Isrel tɨ noien nəha kɨno ia nɨpwramiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_14","078_6_14","GAL","6","14","14","Mətə iou takəpwəh nəfiəutəien ia nirak. Takəfiəutə a ia nei kamarkuaui səvəi Iesu Kristo, Iərɨmənu səkɨtaha. Ia nei kamarkuaui nəha iakuvamhə raka mɨnəpwəh raka noien me səvəi tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_15","078_6_15","GAL","6","15","15","Ro nəri auər a mə iərman kuvehi ninhum min uə kɨpkuvehi mhə ninhum min, mətə nari pərhien in i mə Kumwesən ro nɨmɨruien səvəi iərmama ruvehe mo sə vi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_16","078_6_16","GAL","6","16","16","Nərmama me pam səməme kamhəkurirə nəɡkiariien nəha pwəh nəmərinuien mɨne napiien trouarə tɨ nirəha, pwəh trouarə mwi tɨ Isrel səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_17","078_6_17","GAL","6","17","17","Iakəpwəh nokeikeiien mə iərmama tro iou iakəmwur mwi. Iakuvəuvehi raka təmwki nousiien ia nɨpwrak tɨ nəri nə mə iou iərmama riti səvəi Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("GL6_18","078_6_18","GAL","6","18","18","Piak me, pwəh namasanien səvəi Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha tramarə tukumiaha. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_1","079_1_1","EPH","1","1","1","Iou Pol. Iou aposol riti səvəi Iesu Kristo tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨno rəmwhen ia sə in rokeikei muvehi utə iou mə tako. Nəkukuə i rauvehe tukumiaha nərmama me səvənhi ia taon nəha Efesas kɨmiaha hiamahatətə pərhien ia Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_2","079_1_2","EPH","1","2","2","Nəfwakiien səiou mə Kumwesən tata səkɨtaha mɨne Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha, trouəriari pehe namasanien mɨne nəmərinuien m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_3","079_1_3","EPH","1","3","3","Pwəh səɡnəɡɨni Kumwesən i in Kumwesən mɨne Tata səvəi Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo. In rɨnəkwein amasan ia kɨtaha nərmama səməme səməuvehe mho kuatia kɨtaha Kristo, məriari pehe ia nənɨmwɨtaha mɨne narimnari amasan me pam səməme kamhəuku pen ia nɨtətə ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_4","079_1_4","EPH","1","4","4","In ruvərfi raka kɨtaha fwe tui nəpɨn tɨprənə ramiwən ihi, mə tsəuvehe mho kuatia kɨtaha Kristo, nənə mhəuvehe mho nəkur ikinan me səvənhi, tsatukwatukw pam ia nənimen. Tɨ nəri nə mə in rokeikei kɨtaha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_5","079_1_5","EPH","1","5","5","in rɨnəmri əpə raka kɨtaha fwe tui anan, mə kɨtaha tsəuvehe mho nɨpwnətɨn me ia Iesu Kristo. Noien nəha ramesi pen nətərɨɡien amasan səvənhi mɨne nəfe in rokeikei mə tro. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_6","079_1_6","EPH","1","6","6","Kumwesən ro iamɨnhi irə mə tsaməɡnəɡɨni in tɨ namasanien səvənhi sə ramasan məpi raka. In rəriari pehe auər a namasanien nəha m kɨtaha saməuvehi raku pen tɨ Tɨni keikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_7","079_1_7","EPH","1","7","7","Tɨ nəri nə mə kɨtaha səməuvehe mho kuatia kɨtaha min, nɨten rɨfi nari ia kɨtaha, mo Kumwesən trəpwəh nərpwɨnien noien ərəha me səkɨtaha. Noien nəha ramesi pen namasanien səvənhi sə rasori pɨk anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_8","079_1_8","EPH","1","8","8","In rətəɡi irapw namasanien nəha m kɨtaha rəpi raka, mo kɨtaha səukurən mhətə sas ia narimnari me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_9","079_1_9","EPH","1","9","9","In ro pui pehe m kɨtaha nəfe in rɨnamərkwafə i fwe kupwən mokeikei mə tro. Nəri nəha ramesi pen nətərɨɡien amasan səvənhi sə in tro kɨni nəɡhi Kristo irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_10","079_1_10","EPH","1","10","10","Kumwesən tro nəri nəha ia nəpɨn atukwatukw səvənhi, mousəsɨmwɨn narimnari me pam ia neiai mɨne ia tɨprənə həuvehe Kristo trasori ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_11","079_1_11","EPH","1","11","11","Kumwesən rɨmərfi kɨmaha mwi mə kɨmaha tahəuvehe nərmama səvənhi, mho kuatia kɨmaha Kristo. In ro iamɨnha irə mesi pen nətərɨɡien səvənhi sə in ruvəukurən raka fwe tui anan. In Kumwesən sə ramo narimnari me pam mamesi pen nətərɨɡien səvənhi mɨne nəfe rokeikei mə tro. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_12","079_1_12","EPH","1","12","12","Nənə in rokeikei mə kɨmaha səməme iahəməukupwən mhəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨmaha ia Kristo tahaməkeikei mhəɡnəɡɨni in tɨ nasoriien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_13","079_1_13","EPH","1","13","13","Nənə kɨmiaha mwi hiəməuvehe mho kuatia kɨmiaha min nəpɨn hiəreɡi nəɡkiariien pərhien, nəɡkiariien amasan sə Kumwesən rauvehimɨru kɨmiaha irə. Tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəni nɨpərhienien ia Kristo, Kumwesən rəmri pen mak səvənhi ia kɨmiaha rahatən pen mə kɨmiaha nərmama me səvənhi. Mak nə in nə Nənɨmwɨn Ikinan sə Kumwesən rɨməni mə truvei pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_14","079_1_14","EPH","1","14","14","Tɨ nəri nə mə Nənɨmwɨn Ikinan ramarə ia kɨtaha, nənə, kɨtaha səukurən amasan mə Kumwesən truvei pehe pam narimnari amasan me nəha in rɨnəmri karen mə səkɨtaha. Kɨtaha tsəuvehi narimnari amasan me nəha nəpɨn Kumwesən trɨfi anan nari ia kɨtaha. Pwəh səɡnəɡɨni in tɨ nasoriien səvənhi! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_15","079_1_15","EPH","1","15","16","Ro pen, ia nəpɨn me pam iakani vivi Kumwesən tukumiaha, məpwəh nəpwəhien, tɨ nəri nə mə iakuvəreɡi raka kamɨni nahatətəien səkɨmiaha ia Iərɨmənu səkɨtaha Iesu, mɨne nokeikeiien səkɨmiaha sə ramevən tɨ nərmama me pam səvənhi. Ia nəpɨn me pam iakani kɨmiaha ia nəfwakiien me səiou, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_17","079_1_17","EPH","1","17","17","maməres Kumwesən səvəi Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo, Tata sə ramasan pɨk, mə in truvei pehe Nənɨmwɨn səvənhi m kɨmiaha. Nənɨmwɨn nəha tro kɨmiaha hiəukurən nari, mo pui Kumwesən m kɨmiaha mə tihəukurən amasan in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_18","079_1_18","EPH","1","18","18","Iakaməres mə fwe imwə ia rerɨmiaha nəmrɨmiaha trukuraan mə tihətə sas nəri nəha Kumwesən rɨnəkwein kɨmiaha tukwe mɨni mə tihəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨmiaha irə. Tihətə sas mwi ia narimnari amasan me rɨpɨk səməme in truvei pen m nərmama me səvənhi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_19","079_1_19","EPH","1","19","19","mɨne nɨskaiien səvənhi sə rasori anan ia kɨtaha nərmama saməni nɨpərhienien ia Kristo. Nɨskaiien nəha rəmwhen ia nɨskaiien asori səvənhi ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_20","079_1_20","EPH","1","20","20","sə in rɨno Kristo irə rətui mwi ia nemhəien səvənhi, marə mo mwi in rəkure ia nɨkaren mwatuk ia nɨtətə ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_21","079_1_21","EPH","1","21","21","Kwopun Kristo raməkure ikɨn in fwe irənhə anan məpi raka pam nənɨmwɨn me səməme kamhəuvehi nasoriien mɨne nərɨmənuien, məpi raka pam nəmə skai me mɨne nərɨmənu me. Rəmwhen a mwi nəhaɡ sə Kumwesən rɨməuvei pen min in irənhə anan məpi raka nahaɡ me pam səməme kamɨni. Rɨpko mhə nəhaɡ me əpa i səməme kamɨni ia nəpɨn i ipwet mɨne mətə nəhaɡ me nəha mwi səməme tukɨni ia nəpɨn sə trɨpkuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_22","079_1_22","EPH","1","22","22","Kumwesən rɨnəmri narimnari me pam kamharə inhərɨpw ia tɨpaɡe nɨsui Kristo nənə mo in ruvehe masori ia narimnari me pam. Ro iamɨnhi irə mə trasitu ia nakalasia me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP1_23","079_1_23","EPH","1","23","23","Nakalasia me nəha irəha nə nɨpwrai Kristo, Kristo rukuər ia nirəha, nənə ia noien a mwi nəha in rukuər ia narimnari me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_1","079_2_1","EPH","2","1","1","Fwe kupwən kɨmiaha hiəmwhen mə hiəuvamhə raka tɨ nəri nə mə hiamərui nəkwai Kumwesən, nənə mamho noien ərəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_2","079_2_2","EPH","2","2","2","Fwe kupwən hiamavən mamho noien ərəha me nəha, mamhesi pen suatuk səvəi tɨprənə i, mamhəkurirə iəremhə asori sə ramərɨmənu ia nənɨmwɨn ərəha me ia nɨmaɡouaɡou. In nəha nənɨmwɨn sə ramowok nəha təkwtəkwuni ia reri nərmama səməme kamhərui nəkwai Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_3","079_2_3","EPH","2","3","3","Fwe kupwən kɨtaha pam səmwhen a ia nirəha. Noien ərəha me rerɨtaha rokeikei pɨk kamhəiri kɨtaha samo nəfe nəɡhɨn nɨpwrataha mɨne nətərɨɡien səkɨtaha krouokeikei. Ro pen ia noien səkɨtaha kɨtaha səmwhen a ia nərmama me pam səməme hamo niemaha raməpi pɨk Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_4","079_2_4","EPH","2","4","4","Mətə Kumwesən napiien səvənhi rasori. Nokeikeiien rokeikei kɨtaha irə rasori pɨk anan, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_5","079_2_5","EPH","2","5","5","mo in ruvei pehe nɨmɨruien m kɨtaha nəpɨn səmwhen ia nərmama həuvamhə raka ia noien ərəha me, sətui mwi ia nemhəien kɨtaha Kristo. (Kumwesən rɨnasitu ia kɨmiaha ia namasanien səvənhi nənə muvehimɨru kɨmiaha.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_6","079_2_6","EPH","2","6","6","Nənə ia noien nəha sə Kumwesən ro kɨtaha səməuvehe mho kuatia kɨtaha Iesu Kristo, in ruvehi utə kɨtaha min, səkure kɨtaha min ia nɨtətə ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_7","079_2_7","EPH","2","7","7","In rokeikei mə ia nəpɨn me səməme kamhəuvehe in trukurən noien nərmama hətoni namasanien i səvənhi rasori pɨk anan irau nokeikeiien krauvehe tukutaha ia Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_8","079_2_8","EPH","2","8","8","Kumwesən rɨnasitu ia kɨmiaha ia namasanien səvənhi, nənə muvehimɨru kɨmiaha, tɨ nəri nə mə hiaməni nɨpərhienien ia Kristo. Narimnari me nəha rɨpko mhə kɨmiaha atukw hiəno, mətə rəmwhen ia nari riti sə Kumwesən rɨməuvei pehe auər a m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_9","079_2_9","EPH","2","9","9","Ro pen ko iərmama riti rɨpkəfiəutə atukw mhə in tukwe, tɨ nəri nə mə rɨpko mhə kɨmiaha hiəno narimnari me nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_10","079_2_10","EPH","2","10","10","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨtaha nərmama Kumwesən rɨno wok ia nɨmɨruien səkɨtaha, mo kɨtaha səuvehe mho kuatia kɨtaha Iesu Kristo mə kɨtaha tsamo noien amasan me. Kumwesən rɨnəpnəpenə raka ia noien amasan me nəha fwe kupwən mə kɨtaha tsamarə mamho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_11","079_2_11","EPH","2","11","11","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha nərmama rɨpko mhə kɨmiaha nəkur Isrel ia nɨpwramiaha rerɨmiaha tramrhi narəien kupwən səkɨmiaha. Nəkur Isrel kamɨni irəha mə nərmama kauvehi ninhum mɨnraha irəha kamhəni ərəha kɨmiaha tɨ nəri nə mə kɨpkuvehi mhə ninhum m kɨmiaha. Nuvehiien ninhum nəha iakani kamo ia nɨpwrai iərmama, nərmama kamho ia rəɡɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_12","079_2_12","EPH","2","12","12","Kɨmiaha rerɨmiaha tramrhi mə fwe kupwən kɨmiaha hiamarə Kristo riwən tukumiaha, kɨmiaha nəkur iruə me, rɨpko mhə kɨmiaha nəkur Isrel, kɨmiaha nəkur pwɨspwɨs me, ko hiəpkuvehi mhə narimnari me səməme Kumwesən rɨno promes fwe kupwən mə truvei pen m nərmama me səvənhi. Fwe kupwən narəien səkɨmiaha ia təkure tɨprənə i nari amasan riti riwən irə sə tihameitenhi mə truvehe, nənə hiəreirei anan Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_13","079_2_13","EPH","2","13","13","Fwe kupwən kɨmiaha hiaməuvən isipwɨn tɨ Kumwesən, mətə təkwtəkwuni hiaməuvehe mho kuatia kɨmiaha Iesu Kristo, nənə mhəuvehe ipaka tɨ Kumwesən ia nɨte Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_14","079_2_14","EPH","2","14","14","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Kristo in nə nəmərinuien səkɨtaha in rɨno kɨtaha nəkur Isrel mɨne səməme rɨpko mhə kɨtaha nəkur Isrel səuvehe mho kuatia. Nəpai kɨno ia kəruəterei sə fwe kupwən ro kɨtaha saməmwəki kɨtaha me, rərpɨfi kɨtaha səpkuvehe mhə mho kuatia, Kristo rɨnousi ətestesi nəpai nəha rɨmwei ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_15","079_2_15","EPH","2","15","15","In ruvehi raka Loa səvəi nəkur Isrel irəha natuakəmien me irə, mə in rukurən nuvi sɨmwɨnien ia nɨpwran nəkur Isrel mɨne nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel krouvehe iərmama vi riti ia nirau. Ia noien nəha in rəmri nəmərinuien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_16","079_2_16","EPH","2","16","16","Ia nei kamarkuaui in rousəsɨmwɨn kɨtaha pəri ia nɨpwran kuatia, mɨpeki kɨtaha səuvehe tɨ Kumwesən, mousi əpune noien i saməmwəki kɨtaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_17","079_2_17","EPH","2","17","17","In rɨməuvehe məvisau nəɡkiariien amasan səvəi nəmərinuien revən tɨ nərmama isipwɨn tɨ Kumwesən, nənə məvisau mwi nəɡkiariien nəha revən tɨ nərmama ipaka tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_18","079_2_18","EPH","2","18","18","Nənə tɨ nəri nə mə kɨtaha səməuvehe mho kuatia kɨtaha min, kɨtaha nəkur Isrel mɨne səməme rɨpko mhə kɨtaha nəkur Isrel kɨtaha pam səukurən nuvnimwəien ia Nənɨmwɨn kuatia mhəuvən tɨ Tata Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_19","079_2_19","EPH","2","19","19","Ro iamɨnhi irə rɨpko mhə kɨmiaha nəkur iruə me rəmwhen sə fwe kupwən, rɨpko mhə kɨmiaha nərmama pwɨspwɨs me, mətə kɨmiaha hiəuvəuvehe mhəno kuatia kɨmiaha nərmama ikinan me səvəi Kumwesən, kɨmiaha nərmama ia nəkwai nimwə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_20","079_2_20","EPH","2","20","20","Kuvrhəkɨn nimwə nəha ia təkure nəri sə aposol me mɨne profet me hənəmri irapw. Iesu Kristo in rəmwhen ia kəruəterei nəha kukupwən kukurei pen ia kona kostat kuvrhəkɨn nimwə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_21","079_2_21","EPH","2","21","21","In raməkwtəmhiri pam nimwə nəha, mamo nimwə nəha rautə muvehe mo nimwə ikinan irə səvəi Iərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP2_22","079_2_22","EPH","2","22","22","Tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəməuvehe mho kuatia kɨmiaha min, in rauvehi mwi kɨmiaha, mauvrhəkɨn pen kɨmiaha ia nimwə nəha, mə tihəuvehe mhəmwhen ia nimwə sə Kumwesən ramarə irə ia Nənɨmwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_1","079_3_1","EPH","3","1","1","Ro iamɨnhi irə, iou Pol, iərmama səvəi Iesu Kristo sə iakamarə ia kalapus tukumiaha nərmama rɨpko mhə kɨmiaha nəkur Isrel, iakaməfwaki tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_2","079_3_2","EPH","3","2","2","Rosi kɨmiaha hiəuvəreɡi raka mə Kumwesən rɨno ramasan miou, muvei pehe wok i miou mə takasitu ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_3","079_3_3","EPH","3","3","3","Rəmwhen ia nəɡkiariien sə iakuvrai raka, məɡkiari ouihi a irə, iakani mə Kumwesən rɨno pui pehe nari riti miou nari sə fwe kupwən ramərkwafə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_4","079_3_4","EPH","3","4","4","Nəpɨn hiəvsini nəɡkiariien nəha, nənə tihəukurən nɨpwrai nəɡkiariien səiou ia nəɡkiariien i raməɡkiari ia Kristo, nəɡkiariien sə ramərkwafə ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_5","079_3_5","EPH","3","5","5","kɨpkɨni irapw mhə tɨ nɨpwnəti nərmama me fwe kupwən, mətə təkwtəkwuni Kumwesən rɨno pui nəɡkiariien nəha m aposol ikinan me mɨne profet me səvənhi. In rɨno pui pen mɨnraha ia Nənɨmwɨn səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_6","079_3_6","EPH","3","6","6","Nəɡkiariien nəha ro iamɨnhi irə. Nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel həuvəuvehe mhəno kuatia irəha nəkur Isrel nənə tuhəuvehi pəri nautə amasan me səməme Kumwesən rɨnəmri karen mə səvəi nərmama me səvənhi. Irəha tuhəuvehi pəri nəfe Kumwesən rɨno promes irə ia nəɡkiariien amasan səvənhi truku pen ia Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_7","079_3_7","EPH","3","7","7","Iou iasitu riti sə iakaməvisau irapw nəɡkiariien amasan nəha. Noien nəha ramesi pen namasanien i Kumwesən ruvei pehe auər a miou ia nɨskaiien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_8","079_3_8","EPH","3","8","8","Nəri auər a mə iou inhərɨpw anan ia nərmama me pam səvəi Kumwesən, mətə in ruvei pehe namasanien nəha miou mə takəvisau m nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel nautə me səvəi Kristo ko səpkətə pam mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_9","079_3_9","EPH","3","9","9","Takaməkeikei mamo nərmama me pam hətə mhəukurən mə Kumwesən rəfo mo nətərɨɡien səvənhi sə fwe kupwən ramərkwafə rier pehe. Ia nuk nuk me fwe kupwən Kumwesən sə rɨno narimnari me pam rɨnərkwafə nətərɨɡien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_10","079_3_10","EPH","3","10","10","Kumwesən ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə təkwtəkwuni rokeikei mə tro nənɨmwɨn me səməme kamhəuvehi nasoriien mɨne nərɨmənuien ia nɨmaɡouaɡou hətoni nukurənien səvənhi. Nukurənien nəha səvənhi suatuk me səvənhi səpəmsəpə. Nənə irəha tuhətoni nukurənien səvənhi nəpɨn irəha tuhətoni nakalasia me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_11","079_3_11","EPH","3","11","11","In i ramesi pen nətərɨɡien səvənhi sə rɨnarə raka fwe tui nəpɨn tɨprənə ramiwən ihi, nənə rɨməuvehe mo nɨpərhienien irə ia Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_12","079_3_12","EPH","3","12","12","Tɨ nəri nə mə kɨtaha samahatətə irə, kɨtaha səməuvehe mho kuatia kɨtaha min, nənə ro iamɨnhi irə kɨtaha səukurən nuveheien mhərer ia nəmri Kumwesən mhəpwəh nehekɨrien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_13","079_3_13","EPH","3","13","13","Ro pen iakaməres kɨmiaha mə tihəpwəh noien nətərɨɡien səkɨmiaha rɨmwei ia nəmisəien sə iakamarə irə ia kwopun i. Iakamreɡi nəmisəien tukumiaha, nənə nəmisəien sə iakamarə irə truvehi utə kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_14","079_3_14","EPH","3","14","14","Mətə ia narimnari me nəha səməme iakuvəni raka, iakɨnɨmwi nukurhuk mi ia nəmri Tata Kumwesən, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_15","079_3_15","EPH","3","15","15","sə in əpa in nukune nahaɡ me səvəi nərmama me pam ia neiai mɨne təkure tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_16","079_3_16","EPH","3","16","16","In rauvehi nasoriien sə rasori pɨk. Iakaməres in mə truvei pehe nɨskaiien m kɨmiaha tihəuvehi ruku pen tɨ Nənɨmwɨn səvənhi, nənə tro rerɨmiaha rɨskai tihərer əknekɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_17","079_3_17","EPH","3","17","17","Iakaməres in mə Kristo tramarə ia rerɨmiaha tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiamahatətə irə. Iakaməres in mə tro nɨmɨruien səkɨmiaha rərer pen ia noien i səvəi Kristo sə ramokeikei nərmama, rəmwhen mə nuai nei raməkwtəmhiri tɨprənə, rəmwhen mə nimwə rəpwit pen əknekɨn ia tɨprənə sə ramərer ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_18","079_3_18","EPH","3","18","18","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha nərmama me pam səvəi Kumwesən tihəukurən amasan nokeikeiien səvəi Kristo, rəmwhenɨmw pɨk, məpwəmwɨs pɨk, masori pɨk, mutə pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_19","079_3_19","EPH","3","19","19","Nokeikeiien nəha səvəi Kristo iərmama ko rɨpkukurən pam mhə tɨ nəri nə mə rəpi raka nukurənien səvəi iərmama. Mətə iakaməfwaki mə tihəukurən amasan nokeikeiien nəha mə Kumwesən rukuər ia rerɨmiaha ia noien amasan me pam səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_20","079_3_20","EPH","3","20","20","Təkwtəkwuni pwəh səuvehi utə nəɡhi Kumwesən! Ia nɨskaiien səvənhi sə ramo wok ia rerɨtaha, in rukurən noien narimnari rəpi raka anan narimnari me pam səməme rerɨtaha ramrhi uə saməres in tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP3_21","079_3_21","EPH","3","21","21","Pwəh nəɡnəɡɨniien revən tukwe in ia nuk nuk me mɨpko mhə sampam tɨ namasanien səvənhi kamətə ia nakalasia me mɨne Iesu Kristo. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_1","079_4_1","EPH","4","1","1","Ro pen iou iərmama sə iakamarə ia kalapus tɨ Iərɨmənu səkɨtaha, iakamase kɨmiaha mə tihaməkeikei mharə ia narəien sə ratukwatukw rəmwhen sə Kumwesən rɨnəkwein kɨmiaha mə tiho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_2","079_4_2","EPH","4","2","2","Tihamarə mamhəuvehi irapw nətərɨɡien səkɨmiaha ia nəpɨn me, mhəpwəh nəfiəutəien kɨmiaha. Ia nəpɨn me pam tiho nətərɨɡien səkɨmiaha rəpwəmwɨs, mhokeikei kɨmiaha me, nənə, mhəpwəh nəseniien niemaha rəpi akwauakw kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_3","079_4_3","EPH","4","3","3","Nənɨmwɨn Ikinan rɨno kɨmiaha hiəuvehe mho kuatia, ro pen tihəmwur mharə ia nəmərinuien nəha sə rukurən noien kɨmiaha hiəuvehe mho kuatia ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_4","079_4_4","EPH","4","4","4","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nɨpwrai Kristo kuatia a, Nənɨmwɨn kuatia a, rəmwhen a mwi nəri kuatia a ramasan hiameitenhi mə truvehe sə Kumwesən rɨnəkwein kɨmiaha tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_5","079_4_5","EPH","4","5","5","Nənə Iərɨmənu kuatia a, nahatətəien kuatia a, paptaes kuatia a, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_6","079_4_6","EPH","4","6","6","Kumwesən səkɨtaha pam kuatia a, in Tata səkɨtaha pam. In ramərɨmənu ia kɨtaha pam, mamo wok ia nɨmɨruien səkɨtaha pam, nənə mamarə ia rerɨtaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_7","079_4_7","EPH","4","7","7","Mətə kɨtaha kuatia kuatia saməuvehi nɨskaiien me səpəmsəpə ramesi pen namasanien sə Kristo rɨnəriari irə m kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_8","079_4_8","EPH","4","8","8","Rəmwhen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Nəpɨn in rutə mevən fwe irənhə anan, nənə miri nərmama səməme ruvehi irapw nɨskaiien səvənraha ia naruaɡənien, miri irəha mevən kamho kalapus fwe imwəni, nənə məriari pen narimnari amasan me m nərmama.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_9","079_4_9","EPH","4","9","9","Mətə nəɡkiariien i sə rani mə, “In rutə,” nɨpwran rani mə in rɨneiwaiu pehe ia tɨprənə i inhərɨpw anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_10","079_4_10","EPH","4","10","10","Iərmama i sə rɨneiwaiu pehe, in iərmama kuatia sə rɨməutə mwi fwe irənhə anan məpi raka neiai mə in trukuər ia narimnari me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_11","079_4_11","EPH","4","11","11","Nənə in rɨməuvei pen nɨskaiien me səpəmsəpə m nərmama mə nepwɨn tuhəuvehe mho aposol ia nirəha, nepwɨn tuhəuvehe mho profet ia nirəha, nepwɨn tuhəuvehe mho irəha nərmama səvəi nɨni irapwien nəɡkiariien amasan, nepwɨn tuhəuvehe mho pasta ia nirəha mɨne nahatən me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_12","079_4_12","EPH","4","12","12","Kuvei pen nɨskaiien me nəha mɨnraha mə irəha tuhasitu mhəpnəpenə ia nərmama me səvəi Kumwesən həukurən noien wok səvənhi. Wok nəha in nəha wok səvəi nuvrhəkɨnien nɨpwrai Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_13","079_4_13","EPH","4","13","13","Irəha tuho wok irə meste kɨtaha pam səuvehe mho kuatia ia nahatətəien səkɨtaha mɨne nukurənien səkɨtaha ramo nukurənien tɨ Tɨni Kumwesən, nənə kɨtaha səmwhen ia iərmama sə ruvəpwinari mhəmwhen a mwi ia Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_14","079_4_14","EPH","4","14","14","Nənə ro iamɨnhi irə kɨtaha tsəpkəmwhen mhə mwi ia nəkwərhakwərha, nahatənien eikuə me səvəi nərmama səməme kamho ikouikou tɨ niriien nərmama ia mour ko həpko mhə kɨtaha səmwhen ia kɨnu riti sə təsi rauvsiniuvsini nənə nɨmətaɡi raməpwi irapw mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_15","079_4_15","EPH","4","15","15","Mətə kɨtaha tsaməkeikei mamhəni irapw nəɡkiariien pərhien, mamhəni irapw ia nokeikeiien, nənə mhəuvehe mhəpwinari ia narimnari me pam mhəmwhen ia Kristo. Kristo in kənkapwə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_16","079_4_16","EPH","4","16","16","nənə kɨtaha səmwhen ia nɨpwran. In ramo kɨtaha səuvehe mho kuatia mhəmwhen ia nɨpwrai iərmama kuvi tərini nɨpərpərɨn me ia kwopun nɨkəkrin me kamhərɨpɨn ikɨn, nənə nəpɨn nɨpərpəri nɨpwran nəha kamho wok me səvənraha kuatia kuatia, nɨpwran pam ruvehe mɨpwinari, nənə mamo in atukw ruvehe mamskai mwi ia nokeikeiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_17","079_4_17","EPH","4","17","17","Ro pen ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha iakani pehe skai tukumiaha mə kɨmiaha tihəpwəh mwi narəien rəmwhen ia nərmama səməme həreirei Kumwesən. Irəha kamharə mamhesi pen nətərɨɡien səvənraha sə ro nəri auər a irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_18","079_4_18","EPH","4","18","18","Nətərɨɡien səvənraha raməmak ia nəpitəvien. Irəha isipwɨn tɨ nɨmɨruien səvəi Kumwesən tɨ nəri nə mə kənkapwənraha rɨskai, həreirei nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_19","079_4_19","EPH","4","19","19","Irəha hənəpwəh naurɨsien, mhəseni pen atukw a irəha ia noien ərəha mamho noien əmkemɨk me səpəmsəpə, ko kɨpkuvi raka mhə irəha irə tɨ nəri nə mə hokeikei pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_20","079_4_20","EPH","4","20","20","Mətə nəpɨn kɨnahatən kɨmiaha ia Kristo, nahatənien nəha ropə anan ia sə nəha! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_21","079_4_21","EPH","4","21","21","Kɨmiaha hiəuvəreɡi raka nəɡkiariien səvənhi. Tɨ nəri nə mə kɨmiaha nərmama me səvənhi, nərmama hənahatən raka kɨmiaha ia nəɡkiariien pərhien sə ruku pen tɨ Iesu, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_22","079_4_22","EPH","4","22","22","mhahatən kɨmiaha mə tihaməkeikei mharaka ia noien akuas me səkɨmiaha səməme hiənamo ia narəien səkɨmiaha fwe kupwən. Noien me nəha hiamokeikei pɨk kamheikuə ia kɨmiaha mamhouraha kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_23","079_4_23","EPH","4","23","23","Nɨmɨruien mɨne nətərɨɡien səkɨmiaha tuhaməkeikei mhəuvehe mhərməvi mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_24","079_4_24","EPH","4","24","24","Nənə kɨmiaha tihaməkeikei mharkahu ia nɨmɨruien vi. Nɨmɨruien vi nəha in nəha iərmama vi sə Kumwesən rɨno mə trəmwhen irə. In rɨno iərmama nəha mə tratukwatukw pərhien, məmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_25","079_4_25","EPH","4","25","25","Kɨmiaha pam tihaməkeikei mhəpwəh noien səvəi neikuəien, nənə mamhəni a nɨpərhienien m kɨmiaha me, tɨ nəri nə mə kɨtaha pam kuatia ia nɨpwrai Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_26","079_4_26","EPH","4","26","26","Trɨni mɨnuə niemaha raməpi kɨmiaha, rərəha mə hio noien ərəha riti. Tihəpwəh nuvehiien niemaha meste meri rivə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_27","079_4_27","EPH","4","27","27","kamo hiəuvei pen kwənmahan m Setan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_28","079_4_28","EPH","4","28","28","Iərmama sə ramakres traməkeikei məpwəh noien nəha. In traməkeikei mamsese, mamowok sə ramasan ia rəɡɨn mə in rukurən nasituien ia nərmama nautə səvənraha riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_29","079_4_29","EPH","4","29","29","Tihəpwəh nɨniien nəɡkiariien ərəha ia tərhumiaha, mətə tihəni a nəɡkiariien amasan sə rukurən nasituien ia nərmama səməme həpou həuvehe mhəskai mwi. Nəɡkiariien nəha rukurən nasituien ia nərmama səməme kamhəreɡi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_30","079_4_30","EPH","4","30","30","Tihəpwəh noien Nənɨmwɨn Ikinan rɨreɡi rərəha tukumiaha, tɨ nəri nə mə Nənɨmwɨn nəha rəmwhen ia mak riti sə Kumwesən rɨnəmri raka ia kɨmiaha ramahatən pen mə ia nəpɨn sampam in treivinari ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_31","079_4_31","EPH","4","31","31","Kɨmiaha tihaməkeikei mhəpwəh nəɡkiariien əfiə me pam, mɨne niemaha, mɨne nətəpaharien, mɨne nɨniien nɨkare iərmama irəha nəmwəkiien me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP4_32","079_4_32","EPH","4","32","32","Kɨmiaha tihaməkeikei mho ramasan m kɨmiaha me, nənə mho rerɨmiaha rɨməru tukumiaha me. Trɨni mɨnuə kɨmiaha riti ro rərəha m kɨmiaha riti mwi, tihenouenou irə rəmwhen ia Kumwesən rɨnenouenou ia noien ərəha me səkɨmiaha tɨ nəri nə mə hiəuvəuvehe mhəno kuatia kɨmiaha Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_1","079_5_1","EPH","5","1","1","Ro pen tihousari mə tihəmwhen ia Kumwesən tɨ nəri nə mə kɨmiaha nɨpwnətɨn me in rokeikei pɨk kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_2","079_5_2","EPH","5","2","2","Tihamarə mamho nokeikeiien rəmwhen ia Kristo rokeikei kɨtaha nənə muvehe memhə tukutaha. Nemhəien səvənhi rəmwhen ia nəri kauvani ia təkure nɨfatə nɨpekɨn rapein amasan kauvei pen m Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_3","079_5_3","EPH","5","3","3","Tɨ nəri nə mə kɨmiaha nərmama me səvəi Kumwesən nənə tihəpwəh anan noien nari riti mə tukɨni ərəha kɨmiaha tukwe. Iakani noien ərəha me rəmwhen ia nərman mɨne nɨpran kamhəiri əpnapen irəha me, mɨne noien ərəha me pam səməme ro a naurɨsien, mɨne noien i iərmama rerɨn ramakres. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_4","079_5_4","EPH","5","4","4","Rɨpkamasan mhə mə tihəni nəɡkiariien sə ro naurɨsien tɨ nɨniien, uə nəɡkiariien ərəha, uə nəfkəmanəien ərəha, uə naien. Nəɡkiariien me iamɨnha irə rɨpkatukwatukw mhə mə tihəni. Mətə tihəni tanak m Kumwesən tɨ narimnari səməme in ramo m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_5","079_5_5","EPH","5","5","5","Tihaməkeikei mhəukurən nəri i mə pran uə iərman sə ramo əpnapen nari, uə iərmama sə ramo noien ərəha sə ro a naurɨsien, uə iərmama sə rerɨn ramakres, (iərmama nəha rəmwhen mə raməfwaki pen m nənɨmwi nari), kwopun riti səvənhi riwən mə trevən muvehi ia nɨtətə sə Kristo mɨne Kumwesən krauərɨmənu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_6","079_5_6","EPH","5","6","6","Tihəpwəh nəseniien mə iərmama riti truvei pen kɨmiaha ia nəɡkiariien eikuə me səvənhi səməme nɨpərhienien riwən irə. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə noien ərəha me nəha kamho Kumwesən niemaha raməpi, nənə in trərpwɨn noien ərəha me səvəi nərmama səməme kamhərui nəkwan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_7","079_5_7","EPH","5","7","7","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihəpwəh navən pəriien kɨmiaha nərmama me səməme ho iamɨnha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_8","079_5_8","EPH","5","8","8","Fwe kupwən kɨmiaha hiamarə ia nəpitəvien, mətə təkwtəkwuni tɨ nəri nə mə hiəuvəuvehe tɨ Iərɨmənu səkɨtaha, hiənarə ia nukuraanien. Ro iamɨnhi kɨmiaha tihaməkeikei mharə mhəmwhen ia nɨpwnəti nukuraanien me, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_9","079_5_9","EPH","5","9","9","tɨ nəri nə mə nukwai nukuraanien kamətoni ia noien me pam səməme hamasan, mhatukwatukw, mho nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_10","079_5_10","EPH","5","10","10","Nənə tihousari mhətui ia noien me səməme Iərɨmənu səkɨtaha rerɨn raɡien tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_11","079_5_11","EPH","5","11","11","Tihəpwəh nukurirəien nərmama me səvəi nəpitəvien mhəpwəh noien noien ərəha kɨmiaha mɨnraha. Nəri amasan riwən ia noien me nəha. Mətə tihəuvehi noien me nəha mhəuvehe ia nukuraanien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_12","079_5_12","EPH","5","12","12","Nɨpərhienien ro a naurɨsien mə tɨkɨni narimnari me səməme irəha kamho afafa, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_13","079_5_13","EPH","5","13","13","mətə narimnari me pam nukuraanien raməhiəpwɨn həuvehe mho nɨpwran kamətoni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_14","079_5_14","EPH","5","14","14","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəpɨn nukuraanien raməhiəpwɨn nari riti, nəri nəha ruvehe mo nukuraanien irə. Ro iamɨnhi irə kani mə, “Ik sə ikamapri, ikətui rə, mətui mwi ia nemhəien səim, pwəh Kristo rəhiəpwɨn ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_15","079_5_15","EPH","5","15","15","Ro pen tihətui amasan tɨ narəien səkɨmiaha mə hiaməfarə irə. Rərəha hiamarə mhəmwhen nərmama həreirei nari, mətə tihaməkeikei mharə mhəmwhen ia nərmama səməme həukurən nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_16","079_5_16","EPH","5","16","16","Nənə trɨni mɨnuə hiətoni suatuk səvəi namasanien, hiesi pen tɨ nəri nə mə ipwet mɨne samarə ia nəpɨn ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_17","079_5_17","EPH","5","17","17","Həpwəh nɨreireiien nari, mətə tihəmwur mhəukurən nəri sə Iərɨmənu səkɨtaha rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_18","079_5_18","EPH","5","18","18","Tihəpwəh nakonəien nənɨmwiien skai rəmwhen ia waen tɨ nəri nə mə tro kəmkapwəmiaha rətə wau miri pen kɨmiaha ia noien ərəha. Mətə pwəh Nənɨmwɨn Ikinan rukuər ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_19","079_5_19","EPH","5","19","19","Tihəɡkiari m kɨmiaha me ia nɨpu me ia nəkukuə nəha Ol Sam, mɨne nɨpu me səvəi nəfwakiien, mɨne nɨpu me səməme kamhəuku pen ia Nənɨmwɨn Ikinan. Nənə tihani nɨpu me ia rerɨmiaha tɨ nəɡnəɡɨniien Iərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_20","079_5_20","EPH","5","20","20","Ia nəɡhi Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha, tihaməni tanak m Tata Kumwesən tɨ narimnari me pam ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_21","079_5_21","EPH","5","21","21","Kɨmiaha tihaməkeikei mhəsiai kɨmiaha me tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiaməsiai Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_22","079_5_22","EPH","5","22","22","Kɨmiaha nɨpran me, tihaməkeikei mhəsiai nərman me səkɨmiaha rəmwhen hiaməsiai Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_23","079_5_23","EPH","5","23","23","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə iərman in kənkapwə rasori ia pran səvənhi rəmwhen ia Kristo in kənkapwə rasori ia nakalasia me səvənhi. Nakalasia me nəha irəha həmwhen ia nɨpwrai Kristo, nənə in rauvehimɨru irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_24","079_5_24","EPH","5","24","24","Rəmwhen ia nakalasia me kamhəsiai Kristo, pwəh nɨpran mwi kamhəsiai nərman me səvənraha ia narimnari me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_25","079_5_25","EPH","5","25","25","Kɨmiaha nərman me, tihaməkeikei mhokeikei nɨpran me səkɨmiaha rəmwhen ia Kristo rokeikei nakalasia me səvənhi, nənə məseni nɨmɨruien səvənhi tɨ nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_26","079_5_26","EPH","5","26","26","In rɨmamhə tɨ nirəha mə trəmri karen irəha mə səvəi Kumwesən, məpərhi irəha ia nui irau nəɡkiariien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_27","079_5_27","EPH","5","27","27","In rɨno iamɨnha irə mə in trukurən nərpwi irapwien nakalasia me səvənhi ia nənimen, irəha tuhəmwhen ia pran riti tɨnari səvənhi ramasan pɨk, nəmkemɨkien uə nəri pitəv uə nari riti iamɨnhi riwən, mətə irəha tuhəmher, mhatukwatukw pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_28","079_5_28","EPH","5","28","28","Ia noien a mwi nəha, nərman tuhaməkeikei mhokeikei nɨpran me səvənraha rəmwhen mə irəha kamhokeikei atukw a nɨpwranraha. Iərman sə rokeikei pran səvənhi, in rokeikei atukw a in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_29","079_5_29","EPH","5","29","29","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iərmama riti riwən sə raməmwəki atukw ia nɨpwran, mətə in raməni amasan nari mə tro nɨpwran ruvehe mɨskai, nənə mamətui amasan tɨ nɨpwran rəmwhen ia Kristo in ramətui amasan tɨ nakalasia me səvənhi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_30","079_5_30","EPH","5","30","30","tɨ nəri nə mə kɨtaha səmwhen ia nɨpərpəri nɨpwran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_31","079_5_31","EPH","5","31","31","Rəmwhen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Ro iamɨnhi irə iərman traraka ia tata mɨne mama səvənhi, mevən rouarə pəri irau pran səvənhi, nənə irau trouvehe rouəmwhen ia nɨpwrai iərmama kuatia.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_32","079_5_32","EPH","5","32","32","Nəɡkiariien nəha rani nari riti rasori nɨpwran rərkwafə, mətə iou iakani mə raməɡkiari ia Kristo mɨne nakalasia me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP5_33","079_5_33","EPH","5","33","33","Mətə raməɡkiari mwi ia kɨmiaha kuatia kuatia. Ro pen iərman traməkeikei mokeikei pran səvənhi rəmwhen ramokeikei atukw a in, nənə pran traməkeikei mɨsiai iərman səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_1","079_6_1","EPH","6","1","1","Kɨmiaha nəkwərhakwərha me səvəi Iərɨmənu, tihaməkeikei mho nəkwai tata mɨne mama me səkɨmiaha tɨ nəri nə mə noien i ratukwatukw mə kɨmiaha tiho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_2","079_6_2","EPH","6","2","2","“Tikɨsiai səim tata mɨne mama.” In i loa kɨməkupwən kɨni irau promes riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_3","079_6_3","EPH","6","3","3","Promes nəha rani mə, “Trɨni mɨnuə ikamo iamɨnha irə, narimnari me ia nɨmɨruien səim tuhaiu amasan, nənə nɨmɨruien səim ia tɨprənə i trəpwəmwɨs.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_4","079_6_4","EPH","6","4","4","Kɨmiaha tata me, tihəpwəh noien nəkwərhakwərha me səkɨmiaha niemaha rəpi irəha, mətə tihətoni amasan irəha, mhəkoui amasan irəha, nənə mhahatən irəha ia suatuk səvəi Iərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_5","079_6_5","EPH","6","5","5","Kɨmiaha slef me, tihaməkeikei mho nəkwai nəmə asori me səkɨmiaha ia təkure tɨprənə i mhehekɨr mhətəmnɨmwɨn, nənə tiho ia rerɨmiaha pam rəmwhen a mə iəmə asori səkɨmiaha in Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_6","079_6_6","EPH","6","6","6","Tihəpwəh noien nəpɨn kamhətoni a kɨmiaha rəmwhen ia nərmama səməme kamhəmwur mə tuho nərmama rerɨnraha raɡien, mətə tiho nəkwanraha rəmwhen mə kɨmiaha slef me səvəi Kristo, nənə mamho nəkwai Kumwesən ia rerɨmiaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_7","079_6_7","EPH","6","7","7","Tiho wok səkɨmiaha ia nətərɨɡien amasan rəmwhen a mə Iərɨmənu in iəmə asori səkɨmiaha, rɨpko mhə iərmama a riti in iəmə asori səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_8","079_6_8","EPH","6","8","8","Kɨmiaha hiəukurən mə Iərɨmənu truvei pen nərəkuien m nərmama me pam tɨ noien amasan me səməme həno, nəri auər a mə in slef uə rɨpko mhə in slef. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_9","079_6_9","EPH","6","9","9","Nənə kɨmiaha nəmə asori me, tihaməkeikei mhətoni amasan mwi slef me səkɨmiaha iamɨnha irə, mhəpwəh nəɡkiari skaiien mɨnraha mə tuho nəkwamiaha, tɨ nəri nə mə hiəukurən mə iəmə asori səkɨmiaha mɨnraha kuatia a fwe ia neiai, nənə in tro rəmnəmwhen m nərmama me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_10","079_6_10","EPH","6","10","10","Səiou nəɡkiariien sampam ro iamɨnhi irə. Tihərer əknekɨn ia Iərɨmənu səkɨtaha mɨne nɨskaiien asori səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_11","079_6_11","EPH","6","11","11","Tihaməkeikei mharkahu narimnari me pam səvəi naruaɡənien səməme Kumwesən rɨpeki pehe m kɨmiaha, mə hiəukurən nərerien mhənise neikuəien me səvəi Setan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_12","079_6_12","EPH","6","12","12","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨtaha səpkaruaɡən mhə kɨtaha nərmama, mətə samaruaɡən kɨtaha nənɨmwɨn me səməme kamhəuvehi nasoriien mɨne nərɨmənuien. Irəha i nənɨmwɨn skai me səməme kamhərɨmənu ia noien me səvəi nəpitəvien ia təkure tɨprənə i mɨne nənɨmwɨn ərəha me ia nɨmaɡouaɡou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_13","079_6_13","EPH","6","13","13","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihaməkeikei mharkahu ia narimnari me pam səvəi naruaɡənien səməme Kumwesən rɨpeki pehe m kɨmiaha, mə nəpɨn nərəhaien sə Setan ramo ruvehe hiəukurən nərerien mhənise nərəhaien nəha. Nənə nəpɨn hiənaruaɡən pam, tihərer əknekɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_14","079_6_14","EPH","6","14","14","Ro pen kɨmiaha tihaməkeikei mhərer mwatuk tɨ naruaɡənien. Tihəkwtəmhiri əknekɨn nəɡkiariien pərhien rəmwhen kətoti sə hiərihi tərini kurkwamiaha irə. Tiho noien atukwatukw rəmwhen ia aean sə ramo tukuahaɡ kwənpwenhɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_15","079_6_15","EPH","6","15","15","Tihəvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi nəmərinuien rəmwhen ia put skai sə rauveɡi nɨsumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_16","079_6_16","EPH","6","16","16","Tihahatətə ia Kumwesən rəmwhen ia nari sə hiaməuvehi mamhərkwafə pen irə. Ia nəri nəha hiəukurən no tukuahaɡien nukwai nɨfaɡə me napw rauək ia nirəha səməme iəremhə asori ramerukw ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_17","079_6_17","EPH","6","17","17","Tihəni nɨpərhienien ia Kumwesən mə in rauvehimɨru kɨmiaha rəmwhen ia kəfəfau kɨno ia aean sə ramo tukuahaɡ kəmkapwəmiaha. Tihəkwtəmhiri nəɡkiariien me səvəi Kumwesən rəmwhen ia nau səvəi naruaɡənien sə Nənɨmwɨn Ikinan rauvei pehe m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_18","079_6_18","EPH","6","18","18","Tihəfwaki ia nəpɨn me ia nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn Ikinan, mamhəfwaki mamhəres narimnari me səpəmsəpə. Tihamo noien nəha, mamhətui a, mhəpwəh nəpouien, nənə mamhəfwaki tɨ nərmama me pam səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_19","079_6_19","EPH","6","19","19","Tihəfwaki mwi tukw iou mə nəpɨn iakuə takəɡkiari Kumwesən in truvei pehe nəɡkiariien miou mə takɨni irapw nəɡkiariien nəha məpwəh nehekɨrien. Nənə takɨni irapw nəɡkiariien amasan səvəi Kristo sə rɨnamərkwafə fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_20","079_6_20","EPH","6","20","20","Təkwtəkwuni tɨ nəri nə mə iakaməvisau irapw nəɡkiariien amasan nəha ia nəɡhi Kristo, ro pen iakamarə ia kalapus. Həfwaki ro tukw iou mə takarɨpɨn mamɨni irapw nəɡkiariien amasan nəha məpwəh nehekɨrien rəmwhen sə ratukwatukw mə tako. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_21","079_6_21","EPH","6","21","21","Iou iakokeikei mə kɨmiaha tihəreɡi nəɡkiariien səiou mɨne nəfe iakamo ia kwopun i. Ro pen takərhi pehe Tikikas ruvehe. In piəvtaha keikei riti sə kɨmaha iahəukurən nətɨɡiteien irə, ramasitu mamo tukwini nari m Iərɨmənu səkɨtaha. In trɨni pehe tukumiaha narimnari me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_22","079_6_22","EPH","6","22","22","Takərhi pehe in tukumiaha tɨ noien i, mə in tro kɨmiaha hiəreɡi ramasan, mɨni irapw tukumiaha mə kɨmaha iahaməfarə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_23","079_6_23","EPH","6","23","23","Pwəh Tata Kumwesən mɨne Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha trouəriari pehe nəmərinuien mɨne nokeikeiien m kɨmiaha, rauo nahatətəien səkɨmiaha rɨskai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("EP6_24","079_6_24","EPH","6","24","24","Pwəh Kumwesən trəriari pen namasanien səvənhi m nərmama me pam səməme hokeikei Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha ia nokeikeiien sə trɨpkiwən mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_1","080_1_1","PHP","1","1","1","Iou Pol mɨne Timoti, kɨmrau iərmama mi səvəi Iesu Kristo iarauo tukwini nari min. Nəkukuə i rauvehe tukumiaha pam nərmama me səvəi Iesu Kristo səməme hiamarə ia taon nəha Filipae, mauvehe mwi tɨ nəmə asori me nəha kamhətui amasan tukumiaha mɨne tikon me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_2","080_1_2","PHP","1","2","2","Pwəh Kumwesən Tata səkɨtaha mɨne Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha trouəriari pehe namasanien mɨne nəmərinuien m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_3","080_1_3","PHP","1","3","3","Nəpɨn me, nəpɨn rerɨk ramrhi kɨmiaha, iakani tanak m Kumwesən tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_4","080_1_4","PHP","1","4","4","Nənə nəpɨn me pam, nəpɨn iakaməfwaki tukumiaha, iakaməfwaki rerɨk ramaɡien ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_5","080_1_5","PHP","1","5","5","tɨ nəri nə mə fwe iakɨnərer vi a mani irapw nəɡkiariien amasan muvehe meste pehe ipwet mɨne saməuvehi pəri rəɡɨtaha me tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_6","080_1_6","PHP","1","6","6","Nənə iakukurən amasan mə Kumwesən sə rɨno stat ia noien amasan ia kɨmiaha, in traməkeikei mamo noien nəha mamevən meste tro sampam irə ia nəpɨn sə Iesu Kristo truvehe irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_7","080_1_7","PHP","1","7","7","Nəpɨn me rerɨk ramrhi kɨmiaha, nənə ratukwatukw a mə iakamo iamɨnhi irə, tɨ nəri nə mə kɨmiaha pam hiamasitu ia nirak ia wok i Kumwesən rɨməuvei pehe miou ia namasanien səvənhi mə tako. Nənə nəpɨn iakamarə ia kalapus, mɨne nəpɨn iakamərer irapw ia nəmri nərmama, maməvisau mə nəɡkiariien amasan ro nɨpərhienien i, kɨmiaha hiamasitu ia nirak ia wok i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_8","080_1_8","PHP","1","8","8","Kumwesən rukurən mə nəɡkiariien i iakani ro nɨpərhienien. Iakokeikei mə takətoni kɨmiaha tɨ nəri nə mə iakokeikei pɨk kɨmiaha rəmwhen a ia Iesu Kristo rokeikei kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_9","080_1_9","PHP","1","9","9","Nənə in i nəfwakiien səiou mə nokeikeiien səkɨmiaha truvehe masori mwi irəhar nukurənien mɨne nəkiri amasanien nari tuharuvehe mharasori ia kɨmiaha ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_10","080_1_10","PHP","1","10","10","mə kɨmiaha hiəukurən nətə sasien nəfe noien ramasan pɨk mə tiho. Nənə ia noien nəha kɨmiaha tihəmher, tukəpwəh nətoniien noien ərəha riti ia kɨmiaha ia nəpɨn sə Kristo truvehe irə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_11","080_1_11","PHP","1","11","11","kɨmiaha tihəukuər ia noien atukwatukw me səməme Iesu Kristo rɨno həukuə ia kɨmiaha, nərmama tuhətoni mhəuvehi utə nəɡhi Kumwesən mhəɡnəɡɨni in tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_12","080_1_12","PHP","1","12","12","Piak me, iakokeikei mə tihəukurən mə iakamarə ia kalapus, mətə noien i rɨnasitu pɨk mo nəɡkiariien amasan səvəi Kristo ruvirɨs mwi mamevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_13","080_1_13","PHP","1","13","13","Ro pen naruaɡən me səməme kamhətui tɨ nimwə səvəi Kiɡ Sisa mɨne nərmama həpɨk mwi həuvəukurən raka mə iakamarə ia kalapus tɨ nəri nə mə iou iərmama riti sə iakamo tukwini nari m Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_14","080_1_14","PHP","1","14","14","Narəien səiou ia kalapus ramasitu ia piəvtaha me həpɨk, mamo irəha hahatətə əknekɨn mwi ia Iərɨmənu səkɨtaha, nənə mamo nətərɨɡien səvənraha rɨskai tɨ nɨni irapwien nəɡkiariien səvəi Kumwesən mhəpwəh nehekɨrien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_15","080_1_15","PHP","1","15","15","Nɨpərhienien nepwɨn kamhəni irapw Kristo tɨ nəri nə mə irəha kamhəmwəki iou nənə mhokeikei mə irəha tuhasori ia nirak. Mətə nepwɨn kamhəni irapw Kristo ia nətərɨɡien amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_16","080_1_16","PHP","1","16","16","Nərmama me i nətərɨɡien səvənraha ramasan irəha kamhəni irapw Kristo tɨ nəri nə mə hokeikei iou, nənə mhəukurən mə kɨnəmri iou iakamarə ia kalapus mə takərer irapw tɨ nəɡkiariien amasan səvəi Kristo mə ro nɨpərhienien i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_17","080_1_17","PHP","1","17","17","Mətə nepwɨn səməme kamhəmwəki iou həpkɨni irapw mhə Kristo ia rerɨnraha pərhien. Irəha kamho iamɨnhi irə mamhokeikei mə tuhəuvehi utə atukw a irəha, nənə rerɨnraha ramrhi mə tuho nərəhaien miou nəpɨn iakamarə ia kalapus. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_18","080_1_18","PHP","1","18","18","Mətə nəri auər a mə kamho ia noien atukwatukw uə rekəm, mətə kamhəni irapw Kristo nənə ro iamɨnhi irə iou rerɨk ramaɡien. Pərhien, nənə takaɡien mwi ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_19","080_1_19","PHP","1","19","19","tɨ nəri nə mə iakukurən amasan mə nəri i tro Kumwesən ruvehimɨru iou ia nəfwakiien me səkɨmiaha mɨne nasituien səvəi Nənɨmwɨn səvəi Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_20","080_1_20","PHP","1","20","20","Iou iakukurən amasan, maməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səiou ia Kumwesən, mə in trəpwəh nəseniien iou iako nari riti takaurɨs tukwe. Iakokeikei mə ia nəpɨn me takətɨɡase rəmwhen iakamo təkwtəkwuni, nənə nəri auər a mə tukɨni mə takɨmɨru uə takemhə, mətə noien sə iakamo ia nɨpwrak truvehi utə nəɡhi Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_21","080_1_21","PHP","1","21","21","Trɨni mɨnuə iakɨmɨru, nɨmɨruien səiou in səvəi Kristo. Nənə trɨni mɨnuə iakemhə, ramasan pɨk anan mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_22","080_1_22","PHP","1","22","22","Trɨni mɨnuə iakəpwəh nemhəien, iakukurən noien wok me nepwɨn sə trukuə kwənkwan. Mətə iakreirei mə sə pəku nəha iakokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_23","080_1_23","PHP","1","23","23","Təkwtəkwuni nəha nətərɨɡien səiou ro kəru. Iakokeikei pɨk mə takemhə, məpwəh nɨpwrak, nənə marə kɨmrau Kristo. Iakreɡi mə sə nəha ramasan pɨk məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_24","080_1_24","PHP","1","24","24","Mətə iakətoni mə narimnari me nepwɨn nəha takaməkeikei mo masitu ia kɨmiaha, ro pen iakukurən amasan mə tapkemhə mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_25","080_1_25","PHP","1","25","25","Tɨ nəri nə mə iakukurən mə nəri i ro nɨpərhienien, nənə iakukurən mə takamɨru a marɨpɨn mamarə kɨtaha m kɨmiaha pam, nənə mamasitu ia kɨmiaha mə tihəuverə mwi, nənə rerɨmiaha traɡien mwi ia nahatətəien səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_26","080_1_26","PHP","1","26","26","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihəukurən nəɡnəɡɨni pɨkien mwi Iesu Kristo tukw iou, tɨ nəri nə mə takuvehe mwi tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_27","080_1_27","PHP","1","27","27","Mətə nəri kuatia i mə pwəh narəien səkɨmiaha hiamarə irə ratukwatukw amasan mesi pen nəɡkiariien amasan səvəi Kristo. Nənə nəri auər a mə takuvehe mətoni kɨmiaha uə takəpwəh nuveheien, mətə pwəh iakreɡi mə hiamərer əknekɨn ia Nənɨmwɨn kuatia, nətərɨɡien səkɨmiaha kuatia, hiamousari pəri mə tihasitu ia nərmama mə tuhahatətə ia nəɡkiariien amasan, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_28","080_1_28","PHP","1","28","28","nənə mhəpwəh nehekɨrien ia nərmama səməme haməmwəki kɨmiaha. Noien nəha tiho ro nɨmtətien i irəha tuhətoni mhəukurən mə tukouraha irəha, mətə tukuvehimɨru kɨmiaha, nənə nəri i ruku pen tɨ Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_29","080_1_29","PHP","1","29","29","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨnəseni pehe m kɨmiaha mə kɨmiaha nərmama hiaməni nɨpərhienien ia Kristo mamho tukwini nari min, mətə kɨnəseni pehe mə kɨmiaha mwi tihəuvehi nəmisəien tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP1_30","080_1_30","PHP","1","30","30","Kɨmiaha hiamreɡi nəmisəien sə hiənətoni kɨno miou fwe kupwən, nənə təkwtəkwuni hiamreɡi mə kamo ihi nəmisəien nəha miou. Rəmwhen mə kɨtaha samaruaɡən pəri ia naruaɡənien riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_1","080_2_1","PHP","2","1","1","Rerɨmiaha rɨskai ia Kristo tɨ nəri nə mə hiəuvəuvehe mhəno kuatia kɨmiaha min uə rekəm? Ouəh! Hiamreɡi ramasan ia nokeikeiien səvənhi uə rekəm? Ouəh! Nənɨmwɨn Ikinan ramarə ia kɨmiaha uə rekəm? Ouəh! Hiamo ramasan m kɨmiaha me nənə mamhapi tukumiaha me uə rekəm? Ouəh! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_2","080_2_2","PHP","2","2","2","Mə ro iamɨnhi irə iakokeikei mə tiho rerɨk pwəh raɡien mwi. Kɨmiaha pam tihaməkeikei mhəuvehe mho kuatia ia nətərɨɡien səkɨmiaha, mho nokeikeiien m kɨmiaha me, mho pəri nari ia nətərɨɡien kuatia rəmwhen mə kɨmiaha iərmama kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_3","080_2_3","PHP","2","3","3","Tihəpwəh noien nari riti ia nətərɨɡien səkɨmiaha əpa, uə mho mhəuvehi utə kɨmiaha irə, mətə tiheiwaiu nənə mhətərɨɡ ia kɨmiaha me nepwɨn rəpi raka kɨmiaha atukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_4","080_2_4","PHP","2","4","4","Nənə tihasitu ia kɨmiaha me tɨ nɨmɨruien me səkɨmiaha. Rɨpkamasan mhə mə iərmama riti ramətui amasan tɨ nɨmɨruien əpa səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_5","080_2_5","PHP","2","5","5","Nətərɨɡien səkɨmiaha traməkeikei məmwhen ia nətərɨɡien səvəi Iesu Kristo: ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_6","080_2_6","PHP","2","6","6","Nɨpərhienien in Kumwesən pərhien, mətə in rɨpkəmwur mhə mə trəkwtəmhiri əknekɨn noien nəha sə in mɨne Kumwesən krouəmnəmwhen a, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_7","080_2_7","PHP","2","7","7","in rəmri karen nasoriien səvənhi, muvehi noien səvəi iərmama sə ramo tukwini nari, mətui pehe ia tɨprənə i nɨpwran rəmwhen ia nɨpwrai nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_8","080_2_8","PHP","2","8","8","Nənə nəpɨn kamətə in mə ramarə ia narəien səvəi iərmama, in ruvehi irapw atukw in, mamo nəkwai Kumwesən ia narimnari me pam meste memhə, nɨpərhienien remhə ia nei kamarkuaui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_9","080_2_9","PHP","2","9","9","Ro iamɨnhi irə Kumwesən ruvehi utə in revən fwe irənhə anan, muvei pen nahaɡ min sə rəpi raka pam nahaɡ me, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_10","080_2_10","PHP","2","10","10","mə ia nəɡhi Iesu narimnari me pam səməme kamhəmɨru ia kwopun me pam ia neiai, mɨne tɨprənə, mɨne Imwei Nəkur Həuvamhə, tuhənɨmwi nukurhunraha mhəuvei pen nɨsiaien min, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_11","080_2_11","PHP","2","11","11","nənə irəha pam tuhəni irapw mə Iesu Kristo in Iərɨmənu, nənə noien nəha truvehi utə nəɡhi Tata Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_12","080_2_12","PHP","2","12","12","Nərmama keikei me səiou. Nəpɨn iakamarə ihi kɨtaha m kɨmiaha, hiamo nəkwak ia nəpɨn me. Nənə təkwtəkwuni nəha iakamarə isipwɨn tukumiaha, kɨmiaha tihaməkeikei mhousari mho nəkwak mamhəuvən. Tihəhekɨr mhətəmnɨmwɨn mamho narimnari me nəha Kumwesən rɨməuvehimɨru kɨmiaha tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_13","080_2_13","PHP","2","13","13","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə in nə Kumwesən fwe ia rerɨmiaha ramo kɨmiaha hiokeikei noien narimnari me kamhesi pen nətərɨɡien amasan səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_14","080_2_14","PHP","2","14","14","Ia narimnari me pam səməme hiamo, tihəpwəh nəɡkiari əɡkiariien tukwe mhəpwəh nəvisəien m kɨmiaha me tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_15","080_2_15","PHP","2","15","15","Ia noien nəha kɨmiaha nɨpwnəti Kumwesən me tihatukwatukw, mhəmher, tukəpwəh nətoniien noien ərəha riti səkɨmiaha nəpɨn hiamarə ia kurkwai nərmama ikou me səməme kamho noien ərəha. Ia rerɨnraha kɨmiaha hiaməser mhəmwhen ia kəməhau me ia nɨmaɡouaɡou, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_16","080_2_16","PHP","2","16","16","mamhəuvei pen nəɡkiariien səvəi nɨmɨruien mɨnraha. Kɨmiaha tiho iamɨnhi irə mə nəpɨn sə Kristo truvehe irə iou rerɨk traɡien tukumiaha, nənə iakukurən mə iapkaiu auər a mhə uə iapkɨsese auər a mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_17","080_2_17","PHP","2","17","17","Nahatətəien səkɨmiaha rəmwhen ia nari riti hiaməuvei pen m Kumwesən kauvani ia təkure nɨfatə. Trɨni mɨnuə kousi əpune iou nɨtek raiu rəmwhen ia waen kətəɡi irapw ia nəri nəha, mətə iou iakokeikei a mamaɡien kɨtaha m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_18","080_2_18","PHP","2","18","18","Nənə ia noien kuatia kɨmiaha tihaməkeikei mhokeikei a mamhaɡien kɨtaha miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_19","080_2_19","PHP","2","19","19","Trɨni mɨnuə Iesu Iərɨmənu səkɨtaha rəseni, iakokeikei mə trɨpko mhə tui iakərhi pehe Timoti ruvehe mətoni kɨmiaha mə nəpɨn in rɨrərɨɡ muvehe məvisau pehe kɨmiaha miou, nənə iou mwi rerɨk traɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_20","080_2_20","PHP","2","20","20","Iərmama riti mwi riwən ia kwopun i nətərɨɡien səvənhi rəmwhen ia səvəi Timoti, in rerɨn ramrhi pɨk kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_21","080_2_21","PHP","2","21","21","Nərmama əpə me kamhətərɨɡ a ia wok me səvənraha, mhəpwəh nətərɨɡien ia wok səvəi Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_22","080_2_22","PHP","2","22","22","Mətə Timoti noien səvənhi ramasan pɨk. Kɨmiaha hiəuvəukurən raka mə in ramasitu ia nirak ia wok səvəi nəɡkiariien amasan səvəi Kristo rəmwhen iəkunouihi ramo wok irau tata səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_23","080_2_23","PHP","2","23","23","Ro iamɨnhi irə rerɨk ramrhi mə nəpɨn iakukurən mə nari riti tro iou, iakərhi pehe in ruvehe mətoni kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_24","080_2_24","PHP","2","24","24","Nənə iakətɨɡite ia Iərɨmənu səkɨtaha mə trɨpko mhə tui iou mwi iakuvehe mətoni kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_25","080_2_25","PHP","2","25","25","Mətə rerɨk ramrhi mə takaməkeikei mərhi pehe Epafrotaetas rɨrərɨɡ muvehe mətoni kɨmiaha. In piak sə kɨmrau min iarauo pəri wok nənə rauaruaɡən pəri. Fwe kupwən hiənərhi pehe in ruvehe muvei pehe narimnari me nepwɨn masitu ia nirak irə ia nəɡhɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_26","080_2_26","PHP","2","26","26","In rokeikei pɨk mə trətoni pam kɨmiaha. In ramreɡi rərəha anan tɨ nəri nə mə hiəreɡi mə in ramemhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_27","080_2_27","PHP","2","27","27","Pərhien nemhəien riti rɨməuvehi ipaka remhə, mətə Kumwesən rapi in mapi mwi iou nənə momasan in ia nemhəien səvənhi. Mətə trɨni mɨnuə rɨmamhə pərhien iou takreɡi rərəha pɨk anan mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_28","080_2_28","PHP","2","28","28","Ro iamɨnhi irə iakokeikei pɨk mə takərhi pehe in nəpɨn hiətoni rerɨmiaha traɡien mwi, nənə iou mwi nətərɨɡien sə iakamreɡi rərəha irə tukumiaha truvehe miwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_29","080_2_29","PHP","2","29","29","Ro iamɨnhi irə nəpɨn in truvehe tukumiaha, kɨmiaha tihaməkeikei mhəsevər ia rerɨmiaha tukwe ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha mhaɡien asori. Nənə tihəuvei pen nɨsiaien m nərmama sə ro me iamɨnha irə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP2_30","080_2_30","PHP","2","30","30","tɨ nəri nə mə ipaka in remhə tɨ wok səvəi Kristo. In rɨpkhekɨr mhə tɨ nɨmɨruien səvənhi ia nəpɨn skai me mə trasitu ia nirak nəpɨn suatuk səkɨmiaha riwən tɨ nasituien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_1","080_3_1","PHP","3","1","1","Piak me, iakuə takəɡkiari ia nari riti mwi. Kɨmiaha tihaməkeikei mhaɡien tɨ Iərɨmənu səkɨtaha. Iou iakuvəni raka nəɡkiariien me i tukumiaha fwe kupwən, nənə təkwtəkwuni iakamrai pen mwi ia nəkukuə i. Rɨpkɨskai mhə tukw iou tɨ noien tɨ nəri nə mə iakukurən mə trasitu ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_2","080_3_2","PHP","3","2","2","Kɨmiaha tihaməkeikei mhəsiari tɨ nərmama me nəha irəha həmwhen ia kuri me. Tihaməkeikei mhəsiari tɨ nirəha tɨ nəri nə mə noien səvənraha rərəha. Irəha kamhəni mə tukaməkeikei kuvehi ninhum m nərmama tɨ nahatən penien mə irəha nərmama me səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_3","080_3_3","PHP","3","3","3","Mətə kɨtaha i nərmama pərhien me səvəi Kumwesən səməme Nənɨmwɨn səvənhi ramarə ia rerɨtaha mamo kɨtaha saməfwaki ia nɨpərhienien. Kɨtaha saməfiəutə kɨtaha tɨ Iesu Kristo əpa, səpwəh nətɨɡite ananien ia noien me kɨno ia nɨpwrataha iruə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_4","080_3_4","PHP","3","4","4","Nɨpərhienien iou iakukurən nəfiəutəien iou tɨ narimnari me iamɨnha irə. Trɨni mɨnuə iərmama riti nəha rerɨn ramrhi mə in rukurən nəfiəutəien in tɨ nɨpwran, iou iakukurən nəfiəutəien iou məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_5","080_3_5","PHP","3","5","5","Kaha me səiou irəha nəkur Isrel atukwatukw, nənə iakɨməuku pen ia kwənəkwus səvəi Penjamin. Nəpɨn iakɨnətui muvehi nəpɨn eit, nənə kuvehi ninhum miou. Trɨni mɨnuə kani nəkur Isrel atukwatukw me, kwa iou riti ia nirəha. Kupwən iou Farisi riti, nənə iakamesi pen amasan Loa səvəi Moses. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_6","080_3_6","PHP","3","6","6","Iakɨnokeikei pɨk nəfwakiien səvənraha mamometə nakalasia me səvəi Iesu Kristo. Ia nɨkaren səvəi natukwatukwien nəha kauvehi raku pen tɨ Loa səvəi Moses kɨpkətə mhə noien ərəha riti səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_7","080_3_7","PHP","3","7","7","Mətə narimnari me pam nəha səməme iakɨnamətɨɡite ia nirəha fwe kupwən nənə rerɨk rɨrhi mə hamasan pɨk anan, mətə təkwtəkwuni nəha iakətoni mə ho a nəri auər a me ia nirəha tɨ nəri nə mə iakukurən narimnari me Kristo rɨno. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_8","080_3_8","PHP","3","8","8","Mətə rɨpko mhə sampam ia kwopun nəha. Təkwtəkwuni iakətoni mə narimnari me pam ho a nəri auər a ia nirəha tɨ nəri nə mə iakətoni nari riti sə in ramasan pɨk anan in i mə iakukurən Iesu Kristo Iərɨmənu səiou. Iakɨnəpwəh narimnari me pam nəha tɨ Iesu. Iakətoni narimnari me pam nəha həmwhen ia nəri pein. Iakɨnaraka ia nirəha mə iou iakukurən nuvehiien Kristo, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_9","080_3_9","PHP","3","9","9","nənə tukətoni iou mə iou iərmama riti sə iakɨməuvehe mo kuatia kɨmrau min, iapkatukwatukw mhə ia nəmri Kumwesən ia nɨskaiien atukw səiou ia noien səvəi nesi penien Loa, mətə iakatukwatukw ia nənimen tɨ nəri nə mə iakamahatətə ia Kristo. Nərmama səməme kamhahatətə iamɨnhi Kumwesən ramo irəha həuvehe mhatukwatukw ia nənimen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_10","080_3_10","PHP","3","10","10","Iakokeikei mə takukurən amasan mwi Kristo mɨne nɨskaiien sə rɨno in rətui mwi ia nemhəien səvənhi. Nənə iakokeikei mə nəmisəien me səvəi Kristo tuko mwi ia nirak pwəh iakuvehe məmwhen irə ia nemhəien səvənhi ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_11","080_3_11","PHP","3","11","11","mesi pen suatuk nəha meste Kumwesən tro mwi iou iakətui ia nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_12","080_3_12","PHP","3","12","12","Iou iapkɨni mhə mə iakɨneste raka noien nəha, uə iakɨnatukwatukw raka, rekəm. Mətə tɨ nəri nə mə Iesu Kristo ro iou iakuvehe mo iou iərmama səvənhi, iakamousari mə tako noien səvənhi ruvehe noien səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_13","080_3_13","PHP","3","13","13","Piak me, tukwe iou, ia nətəien səiou, iapkuvehi raka mhə narimnari me nəha. Mətə nəri kuatia i iakamo. Iakamenouenou ia narimnari me ia təkutak, iakaməmwur pɨk mauvehi nɨseseien tɨ nəri sə raməmak kupwən ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_14","080_3_14","PHP","3","14","14","Iakamaiu pen atukwatukw tɨ kwopun tako sampam ia naiuien səiou ikɨn mə takuvehi nəri amasan riti tukuvei pehe miou. Nəri amasan nəha in i nɨmɨruien rerɨn sə Kumwesən rɨnəkwein kɨtaha tukwe mə tsəuvən fwe irənhə mhəuvehi ruku pen tɨ Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_15","080_3_15","PHP","3","15","15","Nənə kɨtaha pam nərmama səməme səuvəskai raka ia nɨmɨruien səkɨtaha tsaməkeikei mhəuvehi nətərɨɡien me nəha. Mətə trɨni mɨnuə kɨmiaha nepwɨn nətərɨɡien səkɨmiaha ropə, Kumwesən tro pui pehe nəri nəha m kɨmiaha hiətoni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_16","080_3_16","PHP","3","16","16","Mətə nəri kuatia i mə pwəh səkwtəmhiri əknekɨn nəfe səuvəuvehi raka mhəpwəh narakaien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_17","080_3_17","PHP","3","17","17","Piak me, kɨmiaha tihəuvehe mho kuatia mhesi pen təmwki nɨsuk sə iakɨno raka hiətoni, nənə mhətoni amasan səməme kamhesi pen təmwki nɨsumaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_18","080_3_18","PHP","3","18","18","Iakuvəni pehe raka nəɡkiariien i tukumiaha nəpɨn rɨpɨk, nənə təkwtəkwuni iakani pehe mwi nɨse nənimek ramaiu. Nərmama həpɨk nəha irəha həpwəh nokeikeiien mə tuhəreɡi kaməvisau nemhəien səvəi Kristo ia nei kamarkuaui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_19","080_3_19","PHP","3","19","19","Ia nəpɨn sampam tukouraha irəha. Kumwesən səvənraha in nə tɨpwɨnraha. Irəha kamhəfiəutə irəha tɨ noien me sə ro a naurɨsien. Nətərɨɡien səvənraha ramevən a tɨ narimnari me ia təkure tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_20","080_3_20","PHP","3","20","20","Mətə kɨtaha nərmama imwətaha fwe ia neiai. Kɨtaha sameitenhi iərmama riti truku pen ikɨn muvehimɨru kɨtaha. Iərmama nəha in i Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP3_21","080_3_21","PHP","3","21","21","In truvsini nɨpwrataha i sə rəpou, mo rəmwhen ia nɨpwran sə rɨskai mamser. In tro iamɨnhi irə ia nɨskaiien səvənhi sə in ramo narimnari me pam irə səvəi tɨprənə i kamhəsiai in mamho nəkwan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_1","080_4_1","PHP","4","1","1","Ro pen piak keikei me kɨmiaha tihaməkeikei mhərer əknekɨn iamɨnhi irə ia Iərɨmənu səkɨtaha. Kɨmiaha nərmama keikei me səiou iakamokeikei pɨk mə takətoni kɨmiaha. Hiamo rerɨk ramaɡien. Iakamreɡi ramasan tukumiaha rəmwhen ia iərmama sə kəfəfau pen kəfəfau səvəi nɨsiaiien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_2","080_4_2","PHP","4","2","2","Iuotia mɨne Sintike, iakaməɡkiari vivi m kɨmirau mə tirouəmwur mə nətərɨɡien səkɨmirau truvehe mo kuatia tɨ nəri nə mə kɨmirau pəri irouahatətə ia Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_3","080_4_3","PHP","4","3","3","Iakaməres ik mwi, iərmama sə ikɨno pəri wok krau mik, tikasitu ia prən mi i, tɨ nəri nə mə iakɨno pɨk wok kɨmrahar mɨnrau, krɨnouasitu ia nirak rouni irapw nəɡkiariien amasan səvəi Kristo kɨmaha Klemen mɨne piak me nepwɨn mwi səməme hənasitu ia wok, nəɡhɨnraha fwe ia nəkukuə səvəi nɨmɨruien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_4","080_4_4","PHP","4","4","4","Tihaɡien ia nəpɨn me tɨ Iərɨmənu səkɨtaha. Iakɨni mwi mə tihaɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_5","080_4_5","PHP","4","5","5","Pwəh nərmama hətoni noien səkɨmiaha mə ramasan məpou. Trɨpko mhə tui Iərɨmənu səkɨtaha rɨrərɨɡ pehe mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_6","080_4_6","PHP","4","6","6","Rerɨmiaha trəpwəh nɨrhi pɨkien narimnari me. Nəri auər a mə nəri ouihi uə nəri asori, mətə narimnari me pam səməme hiokeikei tihəfwaki tukwe. Tihəfwaki mhəres Kumwesən mhəni tanak tukwe in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_7","080_4_7","PHP","4","7","7","Nənə Kumwesən truvei pehe m kɨmiaha nəmərinuien sə rasori pɨk məpi raka nukurənien me pam səvəi nərmama. Nəmərinuien nəha trərɨmənu amasan ia rerɨmiaha mɨne nətərɨɡien səkɨmiaha tɨ nəri nə mə hiamahatətə ia Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_8","080_4_8","PHP","4","8","8","Piak me, nəfe nəɡhɨn ro nɨpərhienien, nəfe nəɡhɨn ro nɨsiaien, nəfe nəɡhɨn ratukwatukw, nəfe nəɡhɨn rəmher, nəfe nəɡhɨn kamɨni mə ramasan musəpə kamokeikei, trɨni mɨnuə nari riti nəha ikɨn ratukwatukw mə tukəɡnəɡɨni irə, tihətərɨɡ ia narimnari me nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_9","080_4_9","PHP","4","9","9","Nəfe nəɡhɨn hiəuvəreɡi mhətoni iakɨnahatən kɨmiaha irə ia nəɡkiariien mɨne noien səiou kɨmiaha tihaməkeikei mho nənə Kumwesən i in nukune nəmərinuien tramarə tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_10","080_4_10","PHP","4","10","10","Iərɨmənu səkɨtaha ro iou iakamaɡien pɨk tɨ nəri nə mə fwe tui kwopti hiəpkasitu mhə ia nirak, mətə təkwtəkwuni nəha rerɨmiaha ramrhi mwi iou. Rɨpko mhə nɨpwrai nəɡkiariien səiou mə kɨmiaha hiənenouenou iou, mətə suatuk riwən mə tihasitu ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_11","080_4_11","PHP","4","11","11","Iapkɨni mhə iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə narimnari me səiou riwən, rekəm. Iou iakuvəukurən raka suatuk rerɨk ramaɡien a ia nəpɨn me pam nəri auər a mə narəien səiou ramasan uə rərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_12","080_4_12","PHP","4","12","12","Iou iakɨnarə raka ia narəien i narimnari me səiou riwən irə mukurən, nənə mukurən raka mwi narəien i narimnari me səiou rɨpɨk irə məpi raka iou. Nəfe narəien iakamarə irə, nəri auər a mə nəveɡɨnien sənak rasori uə rouihi, uə nautə səiou rasori uə rouihi, mətə iakukurən pam raka narəien tukwe mamaɡien a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_13","080_4_13","PHP","4","13","13","Tɨ nəri nə mə Kristo rɨməuvei pehe nɨskaiien səvənhi miou, nənə iakukurən narəien ia narəien me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_14","080_4_14","PHP","4","14","14","Mətə kɨmiaha hiəno noien amasan nəpɨn hiənasitu ia nirak ia nərəhaien sə iakɨnarə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_15","080_4_15","PHP","4","15","15","Nɨpərhienien, kɨmiaha nəkur Filipae hiəuvəukurən raka mə nəpɨn hiənamreɡi vi a nəɡkiariien amasan səvəi Kristo, nəpɨn iakɨməier ia profens Masetonia, kɨmiaha əpa hiənasitu ia nirak ia mane. Nakalasia me nepwɨn ia kwopun riti mwi həiwən sə hasitu ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_16","080_4_16","PHP","4","16","16","Nəpɨn iakamarə ia taon nəha Tesalonaeka rɨpko mhə nəpɨn kuatia a hiamərhi pehe mane miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_17","080_4_17","PHP","4","17","17","Rɨpko mhə iakamətui mane mə tihəuvei pehe miou, mətə iakokeikei mə nasituien i səkɨmiaha trukuə kwənkwan, in nə Kumwesən trəɡnəɡɨni kɨmiaha tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_18","080_4_18","PHP","4","18","18","Iakɨməuvehi pam narimnari me səməme hiənərhi pehe miou, nənə rəmwhen məpi raka. Nəpɨn Epafrotaetas rɨməuvehi narimnari me muvehe muvei pehe miou, təkwtəkwuni nəha narimnari me səiou həuvəpɨk. Narimnari me nəha hiəməuvei pehe miou rəmwhen ia nəri kauvani ia təkure nɨfatə nɨpekɨn rapein amasan kauvei pen m Kumwesən in ruvehi rerɨn ramaɡien tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_19","080_4_19","PHP","4","19","19","Nənə Kumwesən səiou sə nautə səvənhi rasori, mauvehi nɨskaiien fwe ia neiai, in truvehi pehe m kɨmiaha nəfe nəɡhɨn riwən təni kɨmiaha tɨ nəri nə mə hiəməuvehe mho kuatia kɨmiaha Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_20","080_4_20","PHP","4","20","20","Pwəh nəɡnəɡɨniien revən tɨ Kumwesən Tata səkɨtaha ia nuk nuk me. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_21","080_4_21","PHP","4","21","21","Tihəni tukwini ramasan səiou revən tɨ nərmama me pam səvəi Iesu Kristo. Piəvtaha me i kɨmaha mɨnraha, irəha mwi həni ramasan tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_22","080_4_22","PHP","4","22","22","Nərmama me pam səvəi Kumwesən ia kwopun i kamhəni ramasan tukumiaha, nənə nərmama nepwɨn mwi səməme kamhəni nɨpərhienien ia Kristo fwe ia nimwə səvəi Kiɡ Sisa kamhəni ramasan tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PP4_23","080_4_23","PHP","4","23","23","Pwəh namasanien səvəi Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo tramarə tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_1","081_1_1","COL","1","1","1","Iou Pol, iou aposol riti səvəi Iesu Kristo tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨməni nəkwan mə tako, mɨne piəvtaha Timoti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_2","081_1_2","COL","1","2","2","Nəkukuə i rauvehe tukumiaha nərmama me səvəi Kumwesən fwe taon nəha Kolosi. Kɨmiaha nə piəvmaha me hiəməuvehe mho kuatia kɨmiaha Kristo, hiamahatətə pərhien irə. Pwəh Kumwesən Tata səkɨtaha trəriari pehe namasanien mɨne nəmərinuien m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_3","081_1_3","COL","1","3","3","Nəpɨn me pam, nəpɨn kɨmaha iahaməfwaki tukumiaha, iahaməni tanak tɨ Kumwesən i in Tata səvəi Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_4","081_1_4","COL","1","4","4","Iahaməni tanak tukwe in tɨ nəri nə mə iahəuvəreɡi raka mə kɨmiaha hiamahatətə əknekɨn ia Iesu Kristo nənə mamhokeikei pɨk nərmama me səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_5","081_1_5","COL","1","5","5","Nahatətəien mɨne nokeikeiien səkɨmiaha ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə hiəukurən amasan ia rerɨmiaha mə Kumwesən truvei pehe nəfe nari sə rɨnəpnəpenə irə m kɨmiaha fwe ia neiai. Hiəuvəreɡi raka narimnari me nəha ia nəɡkiariien pərhien, in i nəɡkiariien amasan səvəi Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_6","081_1_6","COL","1","6","6","Ia kwopun me pam ia təkure tɨprənə nərmama kamhəni irapw nəɡkiariien amasan səvəi Kristo, nənə raukuə mamo kwənkwan mauverə mamo amasan nɨmɨruien səvəi nərmama me həpɨk. Rəmwhen a mwi ia kɨmiaha nəpɨn hiamreɡi mhəukurən nɨpərhienien nəha ia namasanien səvəi Kumwesən, nənə rauverə mwi mukuə ia nɨmɨruien səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_7","081_1_7","COL","1","7","7","Epafras rɨnahatən kɨmiaha ia nəɡkiariien nəha. In iərmama riti səkɨmaha iahokeikei pɨk in, iahamo tukwini pəri nari kɨmaha min. Kɨmaha iahəukurən nətɨɡiteien irə, ramasitu ia wok səvəi Kristo maməɡkiari tukwini səkɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_8","081_1_8","COL","1","8","8","In rɨməni pehe tukumaha i mə nokeikeiien səkɨmiaha rasori raku pen tɨ Nənɨmwɨn Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_9","081_1_9","COL","1","9","9","Ro iamɨnhi irə nəpɨn iahəreɡi nəvisauien nəha, nənə iahaməfwaki tukumiaha ia nəpɨn me pam, mamhəres mə kɨmiaha tihəuvehe mhəukurən amasan pam nəkwai Kumwesən ia nukurənien sə raku pen tɨ Nənɨmwɨn səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_10","081_1_10","COL","1","10","10","Ro iamɨnhi irə mɨne kɨmiaha tihamarə ia narəien atukwatukw sə ramo Iərɨmənu səkɨtaha rerɨn ramaɡien, mamhəukuə kwənkwamiaha ia noien amasan me pam, nənə ia nəpɨn me nukurənien səkɨmiaha truvehe masori mwi hiəukurən amasan mwi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_11","081_1_11","COL","1","11","11","Iahaməfwaki mə nɨskaiien asori səvəi Kumwesən tro kɨmiaha hiəskai nəpɨn nərəhaien truvehe, pwəh hiərer əknekɨn ia nəpɨn me pam, nənə mho nətərɨɡien səkɨmiaha rəpwəmwɨs, nənə mamho kɨmiaha hiamaɡien ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_12","081_1_12","COL","1","12","12","mamhəni tanak tɨ Tata Kumwesən tɨ nəri nə mə in rɨno kɨmiaha mə hiəukurən nuvehi pəriien nautə kɨmiaha nərmama ikinan me səvənhi. In rɨnəmri karen nautə nəha ia kwopun rukuraan ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_13","081_1_13","COL","1","13","13","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə in rɨpeki raka kɨtaha ia nɨskaiien səvəi nəpitəvien, mɨpeki pen kɨtaha ia nɨtətə sə Tɨni keikei ramərɨmənu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_14","081_1_14","COL","1","14","14","Tɨni rɨfi nari ia kɨtaha, mo mə Kumwesən trəpwəh nərpwɨnien noien ərəha me səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_15","081_1_15","COL","1","15","15","Tɨni Kumwesən in rəmwhen atukwatukw ia Tata səvənhi sə səpkətoni mhə. In nəmritaik sə in rasori ia neiai mɨne tɨprənə mɨne narimnari me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_16","081_1_16","COL","1","16","16","In rasori tɨ nəri nə mə in rɨno pam narimnari me nəha, narimnari me səməme samətoni mɨne səməme səpkətoni mhə, kiɡ me, uə ieni mə, uə nənɨmwɨn me səməme kamhəuvehi nasoriien mɨne nərɨmənuien. Narimnari me pam nəha, Tɨni Kumwesən rɨno irəha mə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_17","081_1_17","COL","1","17","17","In rɨməkupwən marə ia narimnari me pam, nənə narimnari me pam kamharə tɨ nəri nə mə nɨskaiien səvənhi raməkwtəmhiri irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_18","081_1_18","COL","1","18","18","In rasori ia nakalasia me səvənhi irəha həmwhen ia nɨpwran in kənkapwə. In nukunen, iərmama sə rɨməkupwən mətui mwi ia nemhəien səvənhi, ro pen in ramasan ia narimnari me pam mukupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_19","081_1_19","COL","1","19","19","Kumwesən ramarə pam ia reri Tɨni mukuər irə. Nənə Kumwesən rerɨn raɡien pwəh ro iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_20","081_1_20","COL","1","20","20","Rerɨn raɡien rɨpeki narimnari me pam ia təkure tɨprənə mɨne ia neiai hənəvisə irəha min, muvi sɨmwɨn pehe irəha ia tɨni, nənə məmri nəmərinuien ia nɨten sə rɨnaiu ia nei kamarkuaui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_21","081_1_21","COL","1","21","21","Fwe kupwən kɨmiaha hiamarə isipwɨn tɨ Kumwesən. Hiaməmwəki in tɨ nəri nə mə rerɨmiaha ramrhi ərəha in, nənə mamho noien ərəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_22","081_1_22","COL","1","22","22","Mətə təkwtəkwuni, tɨ nəri nə mə Tɨni ruvehe iərmama məmwhen ia kɨtaha, memhə, ro pen Kumwesən ro kɨmiaha hiəuvehe in me nepwɨn. In ro iamɨnhi irə mə trərpwi irapw kɨmiaha ia nənimen hiatukwatukw pam, mhəmher, kəpwəh nətoniien noien ərəha riti səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_23","081_1_23","COL","1","23","23","Mətə tihaməkeikei mhəmwur pen ia nahatətəien səkɨmiaha, mamhərer əknekɨn irə, mhəpwəh nɨkiukiuien, mhəpwəh narakaien ia noien sə hiaməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨmiaha ia nəɡkiariien amasan nəha hiəuvəreɡi raka mɨne nəfe rani. Kɨnəvisau irapw raka nəɡkiariien amasan nəha ia kwopun me ia tɨprənə. Iou Pol, iou iərmama riti sə iakamasitu ia wok nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_24","081_1_24","COL","1","24","24","Təkwtəkwuni rerɨk raɡien a mə kamo nəmisəien miou tukumiaha. Ia nəmisəien me i iakamreɡi ia nɨpwrak, iakamrɨpɨn pen a mamo sampam ia nəmisəien me səvəi Kristo səməme in rɨməreɡi tɨ nɨpwran. Nɨpwran nə in nə nakalasia me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_25","081_1_25","COL","1","25","25","Iou iərmama riti sə iakamasitu ia nakalasia me nəha. Kumwesən rɨnəmri pehe wok i ia rəɡɨk mə takasitu ia kɨmiaha, məvisau irapw pam nəɡkiariien səvənhi m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_26","081_1_26","COL","1","26","26","Nəɡkiariien nəha in nəɡkiariien riti səvəi Kumwesən rɨnərkwafə tɨ nərmama fwe kupwən, mətə təkwtəkwuni nəha Kumwesən rɨno pui m nərmama me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_27","081_1_27","COL","1","27","27","Kumwesən rokeikei mə tro nərmama me nəha səvənhi hətoni mhəukurən mə nəɡkiariien nəha in rɨnərkwafə i truvei pen nautə amasan m nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel. Nautə amasan nəha Kristo ia rerɨmiaha, iəmə sə hiamətɨɡite irə truvei pehe nasoriien m kɨmiaha ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_28","081_1_28","COL","1","28","28","Kristo nəha, kɨmaha iahaməni irapw in, mamhəvəhaɡ m nərmama me pam, mamhahatən nərmama me pam ia nukurənien me pam, mə irəha pam tuhəuvehe mhəmruə ia noien səvəi Kristo, nənə iahərpwi irapw irəha ia nəmri Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL1_29","081_1_29","COL","1","29","29","Ia noien nəha iakaməmwur mamsese tukwe mamesi pen nɨskaiien asori səvəi Kristo sə ramo wok ia nɨmɨruien səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_1","081_2_1","COL","2","1","1","Iakokeikei mə tihəukurən mə iou iakamsese pɨk tukumiaha nəkur Kolosi, mɨne nəkur Laotisia, mɨne nakalasia me pam səməme həpkətoni raka mhə nənimek ia nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_2","081_2_2","COL","2","2","2","Iakokeikei mə takasitu ia nirəha pwəh həreɡi ramasan fwe ia rerɨnraha, mhəuvehe mho kuatia mhokeikei irəha me, mhəukurən amasan nɨpwrai nəɡkiariien pərhien nənə mhəuvehi namasanien me pam səvəi noien i. Ro iamɨnhi irə irəha tuhəukurən nɨpwrai nəɡkiariien sə Kumwesən rɨnərkwafə i fwe kupwən. Nəɡkiariien nəha in Kristo, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_3","081_2_3","COL","2","3","3","iəmə sə Kumwesən rɨnərkwafə pen nukurənien amasan me pam səvənhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_4","081_2_4","COL","2","4","4","Iakaməɡkiari iamɨnhi irə m kɨmiaha tɨ nəsisəɡien ia nəɡkiariien eikuə me səvəi nərmama sə rəsien mavi raka nətərɨɡien səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_5","081_2_5","COL","2","5","5","Nɨpərhienien, nɨpwrak rɨpkarə mhə kɨmiaha min, mətə iakamarə kɨtaha m kɨmiaha ia nənɨmwɨk. Nənə rerɨk raɡien pɨk tɨ nəri nə mə iakamətoni mə nətərɨɡien səkɨmiaha kuatia a, nənə hiamahatətə əknekɨn ia Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_6","081_2_6","COL","2","6","6","Tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəməuvehi Iesu Kristo mə in Iərɨmənu səkɨmiaha, nənə tihaməkeikei mharə ia narəien kuatia kɨmiaha min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_7","081_2_7","COL","2","7","7","Tihəkwtəmhiri əknekɨn in rəmwhen ia nuai nei raməkwtəmhiri əknekɨn tɨprənə. Nɨmɨruien səkɨmiaha traməkeikei mərer əknekɨn irə rəmwhen ia nimwə sə ramərer əknekɨn ia tɨprənə. Nahatətəien səkɨmiaha traməkeikei mɨskai ia nəpɨn me pam rəmwhen kɨnahatən raka kɨmiaha irə. Nənə ia nəpɨn me pam tihaməkeikei mhəni tanak m Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_8","081_2_8","COL","2","8","8","Nərmama nepwɨn nəha irəha kamhəni mə hokeikei pɨk nukurənien. Mətə nəɡkiariien səvənraha ro neikuəien i, nɨpwran riwən, tɨ nəri nə mə ramesi pen a nahatənien səvəi nərmama mɨne nənɨmwɨn me i irəha nukune noien me səvəi tɨprənə i. Nəɡkiariien səvənraha rɨpkesi pen mhə nəvisauien ia Kristo. Tihamətui amasan mə nərmama me nəha tuhəpwəh nərkwiien kɨmiaha ia nəɡkiariien me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_9","081_2_9","COL","2","9","9","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iərmama nəha Kristo, Kumwesən ramarə pam ia nɨpwran mukuər irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_10","081_2_10","COL","2","10","10","Nənə tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəməuvehe mho kuatia kɨmiaha min nɨmɨruien səkɨmiaha ruvəukuər raka nari riti mwi riwən tihaməkeikei mhətui. Kristo in rasori ia nənɨmwɨn me pam səməme kamhəuvehi nasoriien mɨne nərɨmənuien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_11","081_2_11","COL","2","11","11","Nənə tɨ nəri nə mə hiəməuvehe mho kuatia kɨmiaha min, kuvəuvehi raka ninhum m kɨmiaha. Mətə nuvehiien ninhum nəha iakani rɨpko mhə sə nəha iərmama riti ro ia rəɡɨn, rekəm. Iakani nuvehiien ninhum nəha Kristo rɨno mərai raka noien ərəha səvəi nɨpwramiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_12","081_2_12","COL","2","12","12","Nənə nəpɨn kɨno paptaes ia kɨmiaha, kɨnɨmwi kɨmiaha kɨmiaha min. Ia paptaes nəha kɨməuvehi utə mwi kɨmiaha hiətui mwi ia nemhəien kɨmiaha min, tɨ nəri nə mə hiamahatətə ia nɨskaiien səvəi Kumwesən. Ia nɨskaiien nəha in rɨno Kristo rətui mwi ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_13","081_2_13","COL","2","13","13","Kɨmiaha nərmama rɨpko mhə kɨmiaha nəkur Isrel kəpwəh nuvehiien ninhum m kɨmiaha ia nɨpwramiaha, fwe kupwən rəmwhen mə hiəuvamhə raka tɨ nəri nə mə hiənamo noien ərəha me, mətə Kumwesən ruvei pehe nɨmɨruien vi m kɨmiaha nəpɨn rɨno Kristo rətui mwi ia nemhəien səvənhi. In rɨnenouenou raka noien ərəha me pam səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_14","081_2_14","COL","2","14","14","Nəkukuə nəha rərəha ia kɨtaha kɨmərai pen noien ərəha me irə səkɨtaha mə tukərpwɨn pehe m kɨtaha, Kumwesən ruvəuvehi raka raka nəkukuə nəha irau nəɡkiariien me səvəi Loa səməme kamhərkwi kɨtaha, mərui tərini pen ia nei kamarkuaui. Ro pen in rɨfi nari ia kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_15","081_2_15","COL","2","15","15","Ia nei kamarkuaui Kumwesən rətefi nɨskaiien səvəi nənɨmwɨn me səməme kamhəuvehi nasoriien mɨne nərɨmənuien. Rəmwhen mə rərihi tərini rəɡɨnraha, miri irapw irəha ia nəmri nərmama, mahatən pen mə ruvəuvehi irapw nɨskaiien səvənraha ia naruaɡənien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_16","081_2_16","COL","2","16","16","Ro pen tihəpwəh nəseniien iərmama riti rəkiri noien səkɨmiaha ia nɨkaren səvəi nəfe hiamani uə hiamənɨmwi, uə ia nɨkaren səvəi nəfe hiamo ia nəpɨn ikinan me, uə nəpɨn səvəi məkwə vi, uə sapat. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_17","081_2_17","COL","2","17","17","Narimnari me nəha həmwhen a ia nənɨmwi nari sə rəpwəh ihi nier peheien, mətə nɨpwran in Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_18","081_2_18","COL","2","18","18","Nərmama nepwɨn nəha irəha kamhəni mə nərmama tuhaməkeikei mhəuvehi irapw nətərɨɡien səvənraha nənə mhəfwaki m naɡelo me. Irəha kamhəni nəɡkiariien nəha mamhərer ia nəməkrəhaien me səvənraha səməme hənətoni. Kɨmiaha tihəpwəh nukurirəien irəha kamo hiarfai ia nəfe nari hiamaiu tukwe. Nərmama me nəha kamhəfiəutə ia nirəha tɨ nəri nɨpwran riwən, mamhəni nəfe ruku pen tɨ nətərɨɡien atukw səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_19","081_2_19","COL","2","19","19","Irəha həpkəkwtəmhiri əknekɨn mhə Kristo, mətə in rəmwhen ia kənkapwə iərmama. Kɨtaha səmwhen ia nɨpwrai iərmama nəha kwənəkwus me hərkwi tərini kwopun nɨkəkrin me rɨrɨpɨn ikɨn. Nəpɨn Kristo raməkwməni kɨtaha nənə kɨtaha pam səuverə ia nuverəien sə ruku pen tɨ Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_20","081_2_20","COL","2","20","20","Kɨmiaha hiəuvamhə raka kɨmiaha Kristo. Hiənaraka raka raka ia nənɨmwɨn me i irəha nukune noien me səvəi tɨprənə i. Mə ro iamɨnhi irə rəfo kɨmiaha hiamarə ihi rəmwhen kɨmiaha nərmama me səvəi tɨprənə? Rəfo kɨmiaha hiaməsiai natuakəmien me i kamhəni iamɨnhi irə mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_21","081_2_21","COL","2","21","21","“Tikəpwəh nuvehiien, məpwəh nəni əɡhanien, məpwəh nɨrapiien”? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_22","081_2_22","COL","2","22","22","Natuakəmien me nəha kamhəni nəveɡɨnien mɨne narimnari me hiani uə hiəuvehi nənə triwən mwi. Kamhesi pen nətərɨɡien mɨne nahatənien səvəi iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL2_23","081_2_23","COL","2","23","23","Nɨpərhienien, rosi nərmama me nepwɨn kamhətə mə natuakəmien me nəha ho nukurənien i tɨ nəri nə mə ikamesi pen maməmwur mə tikəfwaki skai m Kumwesən, mauvehi irapw nətərɨɡien səim, nɨpwram raməmisə i. Mətə natuakəmien me nəha ko həpkasitu mhə mhəsisəɡ noien ərəha səvəi nɨpwrataha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_1","081_3_1","COL","3","1","1","Tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨno kɨmiaha hiətui mwi ia nemhəien kɨmiaha Kristo, ro pen təkwtəkwuni nəha tihaməkeikei mhətui narimnari me fwe irənhə ia kwopun nəha Iesu raməkure ikɨn ia nɨkare Kumwesən mwatuk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_2","081_3_2","COL","3","2","2","Nətərɨɡien səkɨmiaha traməkeikei məmak ia narimnari me fwe irənhə, mətə trəpwəh nəmakien ia narimnari me ia təkure tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_3","081_3_3","COL","3","3","3","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəuvamhə raka, nɨmɨruien səkɨmiaha kɨnərkwafə pen ia Kumwesən kɨmiaha Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_4","081_3_4","COL","3","4","4","Nɨmɨruien pərhien səkɨtaha in nə Kristo. Nənə nəpɨn Kristo trɨrərɨɡ pehe mwi, Kumwesən tro nərmama pam hətoni Kristo mɨne kɨtaha, nənə irəha tuhətoni namasanien mɨne nɨskaiien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_5","081_3_5","COL","3","5","5","Ro pen kɨmiaha tihaməkeikei mhəpwəh anan noien ərəha səvəi tɨprənə me i: nɨpran mɨne nərman kamhəiri əpnapen irəha me, irəha kamho noien ərəha sə ro a naurɨsien, mamhokeikei pɨk irəha me tɨ noien ərəha, nətərɨɡien səvənraha rukuər ia noien ərəha, rerɨnraha ramakres (noien nəha rəmwhen mə kamhəfwaki pen m nənɨmwi nari me). ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_6","081_3_6","COL","3","6","6","Noien me nəha kamho niemaha raməpi Kumwesən. Trɨpko mhə tui in ruvehe mərpwɨn noien ərəha me səvəi nərmama me nəha səməme kamhərui nəkwan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_7","081_3_7","COL","3","7","7","Fwe kupwən kɨmiaha mwi hiamarə mamho noien ərəha me nəha nəpɨn noien ərəha me nəha kamhərɨmənu ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_8","081_3_8","COL","3","8","8","Mətə təkwtəkwuni nəha tihaməkeikei mharaka pam ia nirəha: niemaha, nətəpaharien, nəmwəkiien iərmama, nɨniien nɨkare iərəmə, mɨne nəɡkiariien əmkemɨk sə raku pen ia tərhui iərəmə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_9","081_3_9","COL","3","9","9","Tihəpwəh neikuəien ia kɨmiaha me, tɨ nəri nə mə hiənəpwəh raka nɨmɨruien akuas səkɨmiaha mɨne noien ərəha me səvənhi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_10","081_3_10","COL","3","10","10","nənə mharkahu ia nɨmɨruien vi. Nɨmɨruien vi nəha in nəha iərmama vi sə Kumwesən rɨno, mamərməvi ia nətərɨɡien səvənhi mə truvehe məmwhen irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_11","081_3_11","COL","3","11","11","Tɨ nəri nə mə kɨtaha səuvəuvehe mhəno nərmama vi me ia kɨtaha nəri auər a mə ik iəmə Isrel uə rɨpko mhə ik iəmə Isrel, kuvehi ninhum mik uə kɨpkuvehi mhə ninhum mik, ikukurən amasan nari uə ipkukurən amasan mhə nari, ik slef uə rɨpko mhə ik slef, mətə Kristo in narimnari me pam, mamarə ia rerɨtaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_12","081_3_12","COL","3","12","12","Kɨmiaha nərmama Kumwesən rɨmərfi kɨmiaha. Kɨmiaha nərmama ikinan mɨne nərmama keikei me səvənhi. Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihaməkeikei mhəuvehi pen nɨmɨruien vi nəha səkɨmiaha rəmwhen ia karkahu səkɨmiaha. Kɨmiaha tihaməkeikei mhapi tɨ nərmama, mho ramasan mɨnraha, mhəuvehi irapw nətərɨɡien səkɨmiaha, mhəpkəfiəutə mhə ia kɨmiaha, mho nətərɨɡien səkɨmiaha rəpwəmwɨs, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_13","081_3_13","COL","3","13","13","mhəpwəh nəseniien niemaha rəpi akwauakw kɨmiaha. Trɨni mɨnuə iərmama riti ro rərəha ia kɨmiaha riti ramasan mə hienouenou i. Iərɨmənu səkɨmiaha rɨnenouenou noien ərəha me səkɨmiaha. Ro pen kɨmiaha mwi tihaməkeikei mhenouenou noien ərəha me səkɨmiaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_14","081_3_14","COL","3","14","14","Nənə irənhə ia noien me pam nəha, tiharkahu nokeikeiien sə ravi tərini amasan narimnari me pam həuvehe mho kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_15","081_3_15","COL","3","15","15","Nənə pwəh nəmərinuien səvəi Kristo rərɨmənu ia rerɨmiaha, tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨnəkwein ia kɨmiaha mə tihəuvehe mhousəsɨmwɨn rəmwhen nɨpwrai iərmama kuatia mharə ia nəmərinuien nəha. Nənə ia nəpɨn me kɨmiaha tihaməkeikei mhəni tanak m Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_16","081_3_16","COL","3","16","16","Pwəh nəɡkiariien səvəi Kristo ramarə pəpwiə ia rerɨmiaha, hiamahatən mamhəvəhaɡ m kɨmiaha me ia nukurənien me pam. Tihani nɨpu me ia nəkukuə nəha Ol Sam, mɨne nɨpu me səvəi nəfwakiien, mɨne nɨpu me səməme kamhəuku pen tɨ Nənɨmwɨn Ikinan, mhəɡnəɡɨni Kumwesən mə rerɨmiaha raɡien tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_17","081_3_17","COL","3","17","17","Narimnari me pam səməme hiamo, mɨne nəɡkiariien me pam səməme hiaməni, tihamo mamhəni ia nəɡhi Iesu Iərɨmənu səkɨtaha, mamhəni tanak m Tata Kumwesən tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_18","081_3_18","COL","3","18","18","Kɨmiaha nɨpran me, tihaməkeikei mhəsiai nərman me səkɨmiaha. In nə noien atukwatukw nɨpran me kamhahatətə ia Iərɨmənu tuho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_19","081_3_19","COL","3","19","19","Kɨmiaha nərman me, tihaməkeikei mhokeikei nɨpran me səkɨmiaha, mhəpwəh nometəien irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_20","081_3_20","COL","3","20","20","Kɨmiaha nəkwərhakwərha me, tihaməkeikei mho nəkwai tata mɨne mama me səkɨmiaha ia narimnari me pam, tɨ nəri nə mə noien i ramo Iərɨmənu səkɨtaha rerɨn ramaɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_21","081_3_21","COL","3","21","21","Kɨmiaha tata me, tihəpwəh noien nəkwərhakwərha me səkɨmiaha niemaha rəpi irəha, kamo nətərɨɡien səvənraha rɨmwei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_22","081_3_22","COL","3","22","22","Kɨmiaha slef me, tihaməkeikei mho nəkwai nəmə asori me səkɨmiaha ia tɨprənə i ia narimnari me pam, mətə tihəpwəh noien nəpɨn kamhətoni a kɨmiaha rəmwhen ia nərmama səməme kamhəmwur mə tuho nərmama rerɨnraha raɡien, mətə tiho ia rerɨmiaha pam mhehekɨr Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_23","081_3_23","COL","3","23","23","Nəfe nəɡhɨn hiamo, tiho ia rerɨmiaha pam rəmwhen hiamo tukwini nari m Iərɨmənu səkɨtaha, rɨpko mhə hiamo tukwini nari m nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_24","081_3_24","COL","3","24","24","Kɨmiaha hiəukurən mə Iərɨmənu səkɨtaha truvei pehe nərəkuien atukwatukw səvəi narimnari me səməme hiamo. Nərəkuien nəha in rɨnəmri karen raka mə səvəi nərmama me səvənhi. Iərɨmənu pərhien sə hiamo tukwini nari min in nə Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL3_25","081_3_25","COL","3","25","25","Mətə iərmama sə ramo rərəha truvehi atukwatukw mwi nərəkuien səvəi noien ərəha səvənhi, tɨ nəri nə mə Kumwesən ramo raməmnəmwhen m nərmama me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_1","081_4_1","COL","4","1","1","Kɨmiaha nəmə asori me, tihaməkeikei mho ratukwatukw m slef me səkɨmiaha pwəh rəmnəmwhen a. Tiho iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə hiəukurən mə kɨmiaha mwi hiamarə teɡɨn iəmə asori riti. Iəmə asori nəha in fwe ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_2","081_4_2","COL","4","2","2","Kɨmiaha tihaməkeikei mhəfwaki m Kumwesən ia nəpɨn me. Nəpɨn tihəfwaki irə, tihəpwəh napriien, mamhəni tanak m Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_3","081_4_3","COL","4","3","3","Tihaməfwaki mwi tukumaha mə Kumwesən trəsevər ia təpinhə tukumaha pwəh iahəni irapw nəvisauien ia Kristo sə fwe kupwən ramərkwafə. Nəɡkiariien i in i iakɨnani irapw nənə kuvehi puvnimwə iou ia kalapus tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_4","081_4_4","COL","4","4","4","Tihəfwaki mə takɨni irapw nəɡkiariien nəha trəmher amasan rəmwhen a mə takaməkeikei mo iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_5","081_4_5","COL","4","5","5","Kɨmiaha tihaməkeikei mho nari ia nukurənien ia nəmri nərmama iruə me mhəpwəh nətə wauien ia nəpɨn riti səkɨmiaha tɨ nuvi peheien irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_6","081_4_6","COL","4","6","6","Pwəh nəɡkiariien səkɨmiaha ramasan ia nəpɨn me məsien rəmwhen ia nəveɡɨnien kuvei pen sol irə, nənə tihaməkeikei mhəukurən amasan mə tihəfo irə mhərɨpwen nəɡkiariien səvənraha kuatia kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_7","081_4_7","COL","4","7","7","Tikikas trəvisau irapw pam noien me səiou ia kwopun i m kɨmiaha. In piəvtaha keikei riti sə kɨmaha iahəukurən nətɨɡiteien irə, ramasitu mamo tukwini nari m Iərɨmənu səkɨtaha kɨmaha min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_8","081_4_8","COL","4","8","8","Takərhi pehe in tukumiaha tɨ noien i, mə in tro kɨmiaha hiəreɡi ramasan, mɨni irapw tukumiaha mə iahaməfarə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_9","081_4_9","COL","4","9","9","In truvehe irau Onesimas, piəvtaha keikei i kɨmaha iahəukurən nətɨɡiteien irə, in iərmama riti səkɨmiaha. Irau trouəvisau narimnari me pam ia kwopun i m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_10","081_4_10","COL","4","10","10","Aristakas in ramarə ia kalapus kɨmrau min, in rani ramasan tukumiaha. Mak, piəvi Panapas sə karen, in mwi rani ramasan tukumiaha. Mak nəha, kɨmaha iahəuvəni pehe raka tukumiaha i mə kɨmiaha tihaməkeikei mhəsevər ia rerɨmiaha tukwe trɨni mɨnuə ruvehe tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_11","081_4_11","COL","4","11","11","Nənə Josua Jastas in mwi rani ramasan tukumiaha. Ia kwənəkwus me səvəi nəkur Isrel səməme kamhəni nɨpərhienien ia Iesu, iəmənmirəhar i irəhar əpa kamharowok kɨmaha mɨnraha ia nɨkaren səvəi nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə, nənə irəhar harnasitu pɨk ia nirak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_12","081_4_12","COL","4","12","12","Epafras, iərmama riti səkɨmiaha sə ramo tukwini nari m Iesu Kristo, in mwi rani ramasan tukumiaha. Ia nəpɨn me rerɨn ramrhi kɨmiaha ia nəfwakiien me səvənhi, maməres Kumwesən mə kɨmiaha tihərer əknekɨn mhəmruə nənə mhəukurən amasan narimnari me pam səməme Kumwesən rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_13","081_4_13","COL","4","13","13","Iou iakəseni mə nɨpərhienien in ramo wok skai tɨ nasituien ia kɨmiaha, mɨne nəkur Laotisia, mɨne nəkur Hierapolis. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_14","081_4_14","COL","4","14","14","Luk, tokta keikei səkɨtaha, mɨne Temas, irau krauni ramasan tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_15","081_4_15","COL","4","15","15","Tihəni tukwini ramasan səiou revən tɨ piəvtaha me fwe Laotisia, mɨne prən nəha Nimfa, mɨne nakalasia me səməme kamhousəsɨmwɨn irəha me ia nəkwai nimwə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_16","081_4_16","COL","4","16","16","Nəpɨn tihəvsini raka nəkukuə i səiou, nənə tihaməkeikei mhərhi pen i revən tɨ nəkur Laotisia mə irəha tuhəvsini mwi m nakalasia me fwe ikɨn. Ia noien a mwi nəha, kɨmiaha tihaməkeikei mhəvsini mwi nəkukuə səvəi nəkur Laotisia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_17","081_4_17","COL","4","17","17","Nənə tihaməkeikei mhəni pen tɨ Akipas mə in traməkeikei mo pam wok sə Iərɨmənu səkɨtaha rɨməuvei pen min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("CL4_18","081_4_18","COL","4","18","18","Iou Pol iakauvehi nəri kamrai nari irə mamrai a ia rəɡɨk nəɡkiariien səvəi nɨniien ramasan m kɨmiaha. Tihəpwəh nenouenouien jen me i kɨnərihi iou irə. Pwəh namasanien tramarə tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H11_1","082_1_1","1TH","1","1","1","Iou Pol, Saelas, mɨne Timoti. Nəkukuə i rauvehe tukumiaha nakalasia me fwe Tesalonaeka. Kɨmiaha nərmama səvəi Kumwesən tata səkɨtaha mɨne Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha. Pwəh namasanien mɨne nəmərinuien krauarə tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H11_2","082_1_2","1TH","1","2","2","Nəpɨn me pam iahaməni kɨmiaha ia nəfwakiien me səkɨmaha, nənə mamhəni vivi Kumwesən tukumiaha pam, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H11_3","082_1_3","1TH","1","3","3","tɨ nəri nə mə ia nəmri Kumwesən Tata səkɨtaha rerɨmaha ramrhi noien amasan səkɨmiaha sə ruku pen ia nahatətəien, mɨne nəmwurien səkɨmiaha sə ruku pen ia nokeikeiien, mɨne nərerien səkɨmiaha sə hiamərer əknekɨn irə tɨ nəri nə mə hiəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨmiaha ia Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H11_4","082_1_4","1TH","1","4","4","Piak me, Kumwesən rokeikei kɨmiaha, nənə muvərfi raka kɨmiaha mə kɨmiaha nərmama me səvənhi. Kɨmaha iahəukurən amasan mə nəri nəha ro nɨpərhienien ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H11_5","082_1_5","1TH","1","5","5","tɨ nəri nə mə nəpɨn nəɡkiariien amasan sə iahaməvisau irapw i rɨməuvehe tukumiaha fwe kupwən, rɨpkuvehe mhə ia nəɡkiariien a, mətə ruvehe mwi ia nəɡsen, mɨne Nənɨmwɨn Ikinan, mɨne ia suatuk riti sə rahatən pen mə hiamahatətə pərhien irə. Nənə nəpɨn iahənarə kɨtaha m kɨmiaha, hiəukurən mə iahənəfarə irə. Iahəno a narimnari me rasitu ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H11_6","082_1_6","1TH","1","6","6","Nənə ia nəpɨn nəha hiəuvehe mhəmwhen a ia kɨmaha mɨne Iərɨmənu səkɨtaha, tɨ nəri nə mə nəpɨn kuvei pehe nəɡkiariien səvəi Kumwesən m kɨmiaha nənə hiəuvehi nərmama ho nəmisəien asori m kɨmiaha, mətə Nənɨmwɨn Ikinan ro rerɨmiaha raɡien a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H11_7","082_1_7","1TH","1","7","7","Ia noien nəha hiənahatən suatuk amasan riti m nərmama me pam səməme kamhahatətə fwe profens mi nəha Masetonia mɨne Akaea mə tuhesi pen noien səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H11_8","082_1_8","1TH","1","8","8","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiənəvisau irapw raka nəɡkiariien səvəi Iərɨmənu kuvəreɡi ia kwopun me rəmwhen ia kisɨpw rasək. Rɨpko mhə fwe Masetonia əpa mɨne Akaea, mətə nərmama ia kwopun me pam həuvəreɡi raka kamɨni mə hiənəfo mhəuvehe mhahatətə ia Kumwesən. Ro iamɨnhi irə kɨmaha tahəni nəɡkiariien riti tɨ nəfe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H11_9","082_1_9","1TH","1","9","9","Nərmama me pam nəha kamhəɡkiari ia kɨtaha, mamhəni mə nəpɨn iahəuvehe mhətə kɨmiaha fwe kupwən, hiəsevər ia rerɨmiaha tukumaha, nənə mharaka ia nənɨmwi nari me səkɨmiaha səməme hiaməfwaki pen mɨnraha, mhəuvehe mhəkurirə Kumwesən səkɨmaha. Irəha kamhəni mə ipwet mɨne hiamo tukwini nari m Kumwesən pərhien sə ramɨru, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H11_10","082_1_10","1TH","1","10","10","mamheitenhi tɨni sə in rɨno rətui mwi ia nemhəien. Tɨni nəha Iesu sə truku pen ia neiai, muvehe, muvehi raka kɨtaha tɨ niemaha səvəi Kumwesən ia nəpɨn rauvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_1","082_2_1","1TH","2","1","1","Piak me, kɨmiaha hiəukurən mə nəpɨn iahəuvehe mhətoni kɨmiaha fwe kupwən, nuveheien səkɨmaha rɨpko mhə nəri auər a irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_2","082_2_2","1TH","2","2","2","Hiəukurən mə nəpɨn iahamarə ihi fwe Filipae, nərmama ho nəmisəien m kɨmaha, mhəni ərəha kɨmaha. Mətə Kumwesən səkɨtaha rɨno nətərɨɡien səkɨmaha rɨskai iahəuvehe mhəni irapw nəɡkiariien amasan səvənhi tukumiaha ia nəmri nərmama həpɨk səməme həmwəki nəɡkiariien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_3","082_2_3","1TH","2","3","3","Nənə hiəukurən mə nəɡkiariien səkɨmaha iahənəvisau irapw m kɨmiaha rier ia tərhumaha tɨ nəfe? Tɨ nəri nə mə iahərkwafə nətərɨɡien ərəha riti ia rerɨmaha, uə iahəmwur mə taheikuə ia kɨmiaha, uə taho nɨfeifeiien m kɨmiaha? Rekəm! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_4","082_2_4","1TH","2","4","4","Iahəpwəh noien iamɨnha irə, mətə ia nəpɨn me iahaməni nəɡkiariien sə Kumwesən rokeikei, tɨ nəri nə mə in rɨnətə raka kɨmaha mə iahəmwhen, rəmri pehe nəɡkiariien amasan səvənhi ia tɨpaɡe rəɡɨmaha. Ro iamɨnhi irə iahəpkəmwur mhə mə nərmama rerɨnraha traɡien tukumaha, mətə iahaməmwur mə Kumwesən sə ramətə nətərɨɡien səkɨmaha rerɨn traɡien tukumaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_5","082_2_5","1TH","2","5","5","Rəmwhen kɨmiaha hiəuvəukurən raka kɨmaha iahəpkuvehe mhə mhəni nəɡkiariien əsien me tukumiaha, uə nəɡkiariien sə tahəvi kɨmiaha irə hiəuvehe mhəuvei pehe mane m kɨmaha. Kumwesən mwi rukurən mə nəɡkiariien i ro nɨpərhienien! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_6","082_2_6","1TH","2","6","6","Nənə iahəpkəmwur mhə mə taho nərmama həɡnəɡɨni kɨmaha. Iahəpwəh noien iamɨnhi irə ia kɨmiaha uə ia nərmama nepwɨn mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_7","082_2_7","1TH","2","7","7","Nənə nari riti tɨ nəri nə mə kɨmaha aposol me səvəi Kristo iahəukurən nɨniien mə tihaməkeikei mhəsiai kɨmaha rəmwhen ia nəmə asori me, mətə iahəpko mhə iamɨnhi irə. Nəpɨn iahamarə kɨtaha m kɨmiaha fwe kupwən, noien səkɨmaha rɨməru rəmwhen ia mama riti sə ramətui amasan tɨ nɨpwnətɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_8","082_2_8","1TH","2","8","8","Iahokeikei pɨk kɨmiaha, ro pen ia nəpɨn me nəha rerɨmaha raɡien tɨ nɨni irapwien nəɡkiariien amasan səvəi Kumwesən tukumiaha. Mətə rɨpko mhə in əpa i, rerɨmaha raɡien a mwi tɨ nuvei peheien nɨmɨruien səkɨmiaha m kɨmiaha tɨ nəri nə mə iahokeikei pɨk kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_9","082_2_9","1TH","2","9","9","Piak me, rerɨmiaha ramrhi wok skai sə iahəno uə rekəm? Nəpɨn iahaməni irapw nəɡkiariien amasan səvəi Kumwesən tukumiaha, iahamo wok ia rəɡɨmaha ia nəpɨn mɨne ia ran mə tahəpwəh nəres peheien nari riti tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_10","082_2_10","1TH","2","10","10","Kɨmiaha mɨne Kumwesən mwi hiəukurən mə nəɡkiariien i ro nɨpərhienien! Nəpɨn iahamarə kɨtaha m kɨmiaha nərmama hiamahatətə ia Kumwesən, noien səkɨmaha ro ikinan, matukwatukw, məmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_11","082_2_11","1TH","2","11","11","Hiəukurən mə iahəno m kɨmiaha rəmwhen ia tata riti ramo m nɨpwnətɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_12","082_2_12","1TH","2","12","12","Iahamərpwi əknekɨn kɨmiaha, mamhəuvehi utə nətərɨɡien səkɨmiaha, nənə mamhəɡkiari skai m kɨmiaha mə tiharə ia narəien sə ratukwatukw ia nəmri Kumwesən. In raməkwein kɨmiaha mə tihəuvehe ia nəkwai nɨtətə sə in ramərɨmənu irə mamhəhiapw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_13","082_2_13","1TH","2","13","13","Nari riti mwi nəha ikɨn ia nəpɨn me pam iahaməni vivi Kumwesən tukwe. Nəpɨn iahəni pehe nəɡkiariien səvəi Kumwesən tukumiaha, kɨmiaha hiəreɡi, mhəuvehi nəɡkiariien nəha, mhəni nɨpərhienien irə. Hiəpkuvehi mhə nəɡkiariien nəha rəmwhen ia nəɡkiariien səvəi iərmama, mətə hiəuvehi atukwatukw mhəukurən mə nəɡkiariien i in pərhien nəɡkiariien səvəi Kumwesən. Nəɡkiariien nəha rauverə ia kɨmiaha səməme hiaməni nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_14","082_2_14","1TH","2","14","14","Piak me, hiəukurən nakalasia me səvəi Kumwesən fwe tənə Jutia kamhəni nɨpərhienien ia Iesu Kristo. Kɨmiaha hiəuvəuvehe mhənəmwhen raka ia nirəha. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəmisəien me nəha nəkur Isrel həno mɨnraha nəkur imwəmiaha me həno rəmwhen a mwi ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_15","082_2_15","1TH","2","15","15","Nəkur Isrel me nəha irəha hənousi əpune Iesu Iərɨmənu səkɨtaha, mɨne profet kupwən me, nənə mhəkoui irapw kɨmaha iahəier. Kumwesən rerɨn rɨpkaɡien anan mhə tɨ nirəha. Irəha kamhəmwəki nərmama me pam, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_16","082_2_16","1TH","2","16","16","mamhəmwur mə tuhənise kɨmaha iahəpwəh nəɡkiariien m nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel kamo Kumwesən ruvehimɨru irəha. Ia noien nəha kamhakutan pen noien ərəha səvənraha meste trukuər. Mətə təkwtəkwuni nəha niemaha səvəi Kumwesən ruvəuvehe mɨneste irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_17","082_2_17","1TH","2","17","17","Piak me, fwe kupwən kɨmaha iahənəpwəh kɨmiaha ia nɨpwramaha mhəuvən isipwɨn tukumiaha səvəi nəpɨn ouihi, mətə nətərɨɡien səkɨmaha raməmak ihi ia kɨmiaha. Ia nəpɨn nəha iahaməmwur pɨk mə tahərərɨɡ mhətoni mwi kɨmiaha tɨ nəri nə mə iahokeikei pɨk kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_18","082_2_18","1TH","2","18","18","Iahənokeikei mə tahəuvehe mhətoni kɨmiaha, iou, Pol, iakani pərhien mə iakɨnəmwur nəpɨn rɨpɨk, mətə Setan rəsisəɡ kɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_19","082_2_19","1TH","2","19","19","Nəfe nəha iahaməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨmaha irə, uə nəfe nəha naɡienien səkɨmaha mɨne kəfəfau səvəi nɨsiaiien sə tahərpwi kɨmaha tukwe ia nəmri Iərɨmənu səkɨtaha Iesu nəpɨn in truvehe irə? Rosi kɨmiaha nə uə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H12_20","082_2_20","1TH","2","20","20","Ouəh nɨpərhienien, kɨmiaha nə nərmama iahamərpwi kɨmaha tukumiaha, nənə rerɨmaha ramaɡien tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H13_1","082_3_1","1TH","3","1","1","Nəpɨn kɨmaha iahəuvavən isipwɨn tukumiaha, rerɨmaha rəpou pɨk tɨ nəri nə mə iahəreirei mə hiamarə amasan uə rekəm. Ro iamɨnhi irə iahəni sɨmwɨn mə iou mɨne Saelas trauarə kɨmrau əpa ia taon nəha Atens, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H13_2","082_3_2","1TH","3","2","2","mətə Timoti truvehe mətoni kɨmiaha. In piəvtaha riti sə ramo wok səvəi Kumwesən kɨmaha min, iahaməvisau irapw nəɡkiariien amasan səvəi Kristo. Kɨmaha iahərhi pehe in tukumiaha mə trasitu ia kɨmiaha muvehi utə nətərɨɡien səkɨmiaha, nənə mərpwi əknekɨn kɨmiaha ia nahatətəien səkɨmiaha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H13_3","082_3_3","1TH","3","3","3","mə nəmisəien me i kamo m kɨmiaha tuhəpwəh noien kɨmiaha riti rɨmwei. Hiəuvəukurən raka mə nəri in i kɨmərfi raka mə tuko m kɨtaha iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H13_4","082_3_4","1TH","3","4","4","Nəpɨn iahamarə kɨtaha m kɨmiaha fwe kupwən iahaməni pehe tukumiaha mə tuko nəmisəien m kɨtaha. Nənə hiəukurən amasan mə ruvəuvehe mɨno nɨpərhienien irə rəmwhen iahəməni tukumiaha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H13_5","082_3_5","1TH","3","5","5","Ro iamɨnhi irə nəpɨn rerɨk rəpou pɨk tɨ nəri nə mə iakreirei mə hiamarə amasan uə rekəm nənə iakərhi pehe Timoti mə truvehe mətoni ro nahatətəien səkɨmiaha mə ramskai ihi uə rekəm. Iakamhekɨr mə ia suatuk riti Setan sə raməmwur mə tro nərmama həmwei ia nərəhaien rɨno raka kɨmiaha hiəmwei ia nərəhaien, nənə wok səkɨmaha tro nəri auər a irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H13_6","082_3_6","1TH","3","6","6","Təkwtəkwuni nəha Timoti ruvərərɨɡ pehe mwi tukumaha, nənə məvisau pehe m kɨmaha nəɡkiariien amasan i raməɡkiari ia nahatətəien mɨne nokeikeiien səkɨmiaha. In rɨməni pehe tukumaha i mə rerɨmiaha ramrhi ihi kɨmaha ia naɡienien, nənə mhokeikei mə tihətoni kɨmaha rəmwhen a ia kɨmaha iahokeikei mə tahətoni kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H13_7","082_3_7","1TH","3","7","7","Ro iamɨnhi irə, piak me, nəri auər a iahamreɡi rərəha ia nəmisəien me i kamo m kɨmaha, mətə nəɡkiariien səvəi nahatətəien səkɨmiaha rɨməuvehi utə nətərɨɡien səkɨmaha tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H13_8","082_3_8","1TH","3","8","8","Nəpɨn kɨmaha iahəreɡi mə kɨmiaha hiamərer əknekɨn tɨ Iərɨmənu səkɨtaha iahəreɡi mə iahəuvehi mwi nɨmɨruien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H13_9","082_3_9","1TH","3","9","9","Ia nəmri Kumwesən səkɨtaha rerɨmaha ramaɡien tukumiaha. Naɡienien nəha rasori pɨk mamo kɨmaha iahaməni vivi Kumwesən tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H13_10","082_3_10","1TH","3","10","10","Ia nəpɨn me pam ia nəpɨn mɨne ia ran iahaməfwaki skai mə tahətoni mwi kɨmiaha, mhahatən kɨmiaha ia nəfe hiəreirei ihi mə nahatətəien səkɨmiaha trɨskai mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H13_11","082_3_11","1TH","3","11","11","Nənə pwəh Kumwesən tata səkɨtaha, mɨne Iesu Iərɨmənu səkɨtaha, trouo suatuk riti səkɨmaha tɨ nuveheien mhətoni kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H13_12","082_3_12","1TH","3","12","12","Pwəh Iərɨmənu səkɨtaha tro nokeikeiien i hiamo m kɨmiaha me mɨne nərmama me pam ruvehe masori mwi rəmwhen ia nokeikeiien səkɨmaha rasori tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H13_13","082_3_13","1TH","3","13","13","Ia noien i in tro rerɨmiaha rɨskai. Nənə ia nəpɨn nəha Iesu Iərɨmənu səkɨtaha truvehe irə irəha nərmama ikinan me səvənhi, tihərer ia nəmri Kumwesən tata səkɨtaha, mhatukwatukw, mhəmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_1","082_4_1","1TH","4","1","1","Piak me, takaməkeikei məɡkiari ia narimnari nepwɨn. Iahənahatən raka kɨmiaha ia nəfe noien sə tiho mə Kumwesən rerɨn raɡien tukumiaha. Nɨpərhienien i hiəno raka. Nənə təkwtəkwuni iahaməres kɨmiaha nənə mamhəres skai ia nəɡhi Iesu Iərɨmənu səkɨtaha mə tihamo a iamɨnhi irə mamhəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_2","082_4_2","1TH","4","2","2","Hiəuvəukurən raka nəvəhaɡien me nəha səməme iahəuvei pehe m kɨmiaha fwe kupwən ia nəɡhi Iesu Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_3","082_4_3","1TH","4","3","3","Nəri in i nəkwai Kumwesən mə kɨmiaha tihəmher, mho nəkur ikinan me səvənhi ia kɨmiaha. Tihəpwəh nesi penien suatuk səvəi nɨpran mɨne nərman səməme kamhəiri əpnapen irəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_4","082_4_4","1TH","4","4","4","Kurirə kɨmiaha kuatia kuatia hiəiri pran tihəkupwən mhəukurən noien sə rəmher, mo ikinan, mo nɨsiaiien kamiri pran irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_5","082_4_5","1TH","4","5","5","Tihəpwəh niriien pran ia suatuk sə hiaməkurirə a nəfe nɨpwramiaha rokeikei pɨk rəmwhen ia nərmama səməme həreirei Kumwesən kamho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_6","082_4_6","1TH","4","6","6","Ia narimnari me nəha, kɨmiaha riti trəpwəh noien rərəha ia piəvni makres səvənhi pran uə tɨni. Iərɨmənu səkɨtaha trərpwɨn noien ərəha səvəi nərmama me nəha səməme kamho noien nəha rəmwhen iahəuvəni skai raka tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_7","082_4_7","1TH","4","7","7","Kumwesən rɨpkəkwein mhə kɨtaha mə tsamesi pen noien sə rəmkemɨk, mətə noien sə rəmher, mo ikinan i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_8","082_4_8","1TH","4","8","8","Ro pen iərmama sə ruvei pen təkutan m nəvəhaɡien i, rɨpko mhə ruvei pen təkutan m iərmama, mətə ruvei pen təkutan m Kumwesən sə rauvei pehe Nənɨmwɨn Ikinan səvənhi m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_9","082_4_9","1TH","4","9","9","Mətə ia nɨkaren səvəi nokeikeiien sə hiamo m piəvtaha me kɨmaha tahərai nəkukuə tukumiaha tɨ nəfe. Kumwesən rɨnahatən raka kɨmiaha mə tihaməkeikei mhokeikei kɨmiaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_10","082_4_10","1TH","4","10","10","Nənə pərhien hiokeikei piəvtaha me pam fwe Masetonia. Mətə piak me iahaməres pehe mə tihamo a iamɨnhi irə mamhəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_11","082_4_11","1TH","4","11","11","Tihaməkeikei mamhəmwur mamharə ia narəien afafa, mamhətui atukw a tɨ narimnari me səkɨmiaha, nənə mamho wok ia rəɡɨmiaha rəmwhen a iahəuvəni raka tukumiaha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_12","082_4_12","1TH","4","12","12","Ia noien nəha nərmama iruə me tuhətoni noien sə hiamo ia nəpɨn me mə ratukwatukw a. Nənə tihəpwəh nətɨɡiteien ia nərməpə me mə tuhəuvei pehe nəfe riwən təni kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_13","082_4_13","1TH","4","13","13","Piak me, kɨmaha iahokeikei mə tihaməkeikei mhəukurən kaməfo ia nərmama me i səməme həuvamhə mə tihəpwəh nasəkien tɨ nirəha rəmwhen ia nərmama səməme nari amasan riti riwən kamheitenhi mə truvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_14","082_4_14","1TH","4","14","14","Kɨtaha saməni nɨpərhienien mə Iesu rɨmamhə marə mətui mwi ia nemhəien səvənhi. Ro pen səukurən mə tuko mwi iamɨnhi irə ia nərmama me i səməme həməni nɨpərhienien ia Iesu meste hemhə. Kumwesən trɨpeki irəha hərərɨɡ mwi irəha Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_15","082_4_15","1TH","4","15","15","Nəɡkiariien i iahaməni pehe tukumiaha i təkwtəkwuni in nəɡkiariien səvəi Iərɨmənu səkɨtaha. Kɨtaha i nərmama səməme saməmɨru ihi meste nuveheien səvəi Iərɨmənu səkɨtaha, kɨtaha ko səpkukupwən mhə ia nərmama səməme həuvamhə raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_16","082_4_16","1TH","4","16","16","Iərɨmənu səkɨtaha truku pen fwe ia neiai mameiwaiu pehe. Ia nəpɨn nəha in trɨni nəkwan, aɡelo sə in rasori ia naɡelo me trəkwein, kisɨpw səvəi Kumwesən trasək, nənə nərmama səməme həməni nɨpərhienien ia Kristo meste hemhə irəha tuhəkupwən mhətui mwi ia nemhəien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_17","082_4_17","1TH","4","17","17","Kurirə irə kɨtaha i səməme saməmɨru ihi tukuvehi kɨtaha səutə kɨtaha mɨnraha. Tsəutə i nəpuə me tsətoni Iərɨmənu səkɨtaha ia nɨmaɡouaɡou. Nənə tsarə rerɨn kɨtaha Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H14_18","082_4_18","1TH","4","18","18","Ro pen tihəni nəɡkiariien me i tukumiaha me mhəuvehi utə nətərɨɡien səkɨmiaha me irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_1","082_5_1","1TH","5","1","1","Mətə piak me, ia nɨkaren səvəi nəpɨn atukwatukw narimnari me nəha tuhəier pehe irə kɨmaha tahərai nəkukuə tukumiaha tɨ nəfe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_2","082_5_2","1TH","5","2","2","Kɨmiaha hiəuvəukurən raka mə nəpɨn i kani mə Nəpɨn səvəi Iərɨmənu truvehe rəmwhen ia rakres sə rauvehe ia nəpɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_3","082_5_3","1TH","5","3","3","Nəpɨn nərmama kamhəni mə, “Narimnari me pam həmərinu, nari riti tro nehekɨrien i riwən,” nənə, nərəhaien truvehe akwauakw tɨ nirəha rəmwhen ia pran sə təkutan rɨnaməmisə tɨ nərəhiien tɨni. Nənə ko irəha həpkap mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_4","082_5_4","1TH","5","4","4","Mətə piak me, kɨmiaha hiəpkarə mhə ia nəpitəvien rəmwhen ia nirəha. Rɨpkatukwatukw mhə mə nəpɨn nəha tro kɨmiaha hiərkərinari rəmwhen ia rakres riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_5","082_5_5","1TH","5","5","5","Kɨmiaha nɨpwnəti nukuraanien me mɨne nɨranien. Rɨpko mhə kɨtaha nɨpwnəti nəpitəvien me mɨne nəpɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_6","082_5_6","1TH","5","6","6","Ro iamɨnhi pwəh səpwəh nəmwhenien ia nərmama me i kamhapri, mətə pwəh samətui a, mhəpwəh noien rəmwhen ia nərmama me i kamhənɨmwi nənɨmwiien skai mamhakonə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_7","082_5_7","1TH","5","7","7","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nərmama me i kamhapri, irəha kamhapri ia nəpɨn. Nənə nərmama səməme kamhənɨmwi nənɨmwiien skai mamhakonə irə, irəha kamho noien nəha ia nəpɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_8","082_5_8","1TH","5","8","8","Mətə kɨtaha i nɨpwnəti nukuraanien me. Pwəh sətui mhəpwəh nakonəien nənɨmwiien skai. Pwəh səkwtəmhiri noien səvəi nahatətəien mɨne nokeikeiien. Noien nəha rəmwhen ia tɨnari kɨno ia aean ramo tukuahaɡ kwənpwenhi iərmama tɨ naruaɡənien. Pwəh səmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨtaha ia Kumwesən mamheitenhi in mə truvehimɨru kɨtaha. Noien nəha rəmwhen ia kəfəfau kɨno ia aean ramo tukuahaɡ kənkapwə iərmama tɨ naruaɡənien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_9","082_5_9","1TH","5","9","9","Kumwesən rɨpkrfi mhə kɨtaha mə niemaha səvənhi truvehe tukutaha, mətə rɨmərfi kɨtaha mə Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha truvehimɨru kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_10","082_5_10","1TH","5","10","10","In rɨmamhə tukutaha mə saməmɨru uə səuvamhə raka tsəukurən narəien kɨtaha min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_11","082_5_11","1TH","5","11","11","Ro iamɨnhi irə tihəuvehi utə nətərɨɡien səkɨmiaha me, nənə mhərpwi əknekɨn kɨmiaha me rəmwhen sə hiamo ipwet mɨne. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_12","082_5_12","1TH","5","12","12","Piak me, iahaməres pehe m kɨmiaha mə tihəsiai nərmama me nəha kamhəsese kɨmiaha mɨnraha, səməme Iərɨmənu səkɨtaha rɨməuvehi utə irəha hasori ia kɨmiaha, nənə mamhəvəhaɡ m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_13","082_5_13","1TH","5","13","13","Tihəsiai amasan irəha mhokeikei irəha tɨ wok sə kamho. Kɨmiaha tihaməkeikei mharə ia nəmərinuien, mhəpwəh nəvisəien m kɨmiaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_14","082_5_14","1TH","5","14","14","Nənə piak me iahaməni pehe tukumiaha i mə tihaməkeikei mhəɡkiari skai m nərmama səməme kamharpaha. Nərmama səməme rerɨnraha rəpou tihəɡkiari vivi mɨnraha mhəuvehi utə nətərɨɡien səvənraha. Hasitu ia nərmama səməme nɨskaiien səvənraha riwən. Niemaha trəpwəh nəpi akwauakwien kɨmiaha, mətə tiho nətərɨɡien səkɨmiaha rəpwəmwɨs tɨ nirəha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_15","082_5_15","1TH","5","15","15","Trɨni mɨnuə nərmama kamho rərəha ia kɨmiaha, mətə tihəpwəh nərpwɨnien tai noien səvənraha. Nəpɨn me pam tihaməkeikei mhousari mə tiho ramasan m kɨmiaha me mɨne nərmama me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_16","082_5_16","1TH","5","16","16","Rerɨmiaha traməkeikei mamaɡien ia nəpɨn me pam, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_17","082_5_17","1TH","5","17","17","nənə, mhəɡkiari m Kumwesən ia nəfwakiien ia nəpɨn me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_18","082_5_18","1TH","5","18","18","Nəpɨn me pam tihəni tanak tɨ Kumwesən nəri auər a mə hiamarə ia namasanien uə nərəhaien. Tiho iamɨnhi tɨ nəri nə mə in i nəkwai Kumwesən sə in rokeikei mə kɨmiaha nərmama səvəi Iesu Kristo tiho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_19","082_5_19","1TH","5","19","19","Tihəpwəh nɨniseien Nənɨmwɨn Ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_20","082_5_20","1TH","5","20","20","Tihəpwəh nətə ərəhaien nəɡkiariien səvəi iərmama riti sə rɨni mə Kumwesən rɨməuvei pen nəɡkiariien nəha min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_21","082_5_21","1TH","5","21","21","Hətoni amasan nənə mhəkiri amasan narimnari me pam, nənə, mhəkwtəmhiri əknekɨn nəri amasan, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_22","082_5_22","1TH","5","22","22","nənə, mhəpwəh narimnari me pam səməme hərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_23","082_5_23","1TH","5","23","23","Pwəh Kumwesən əpa i Kumwesən səvəi nəmərinuien ro kɨmiaha hiəuvehe mhəmher pam. Pwəh in ro nənɨmwɨn me pam səkɨmiaha, mɨne nɨmɨruien me pam səkɨmiaha, mɨne nɨpwramiaha me pam tuhatukwatukw ia nəpɨn Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo truvehe irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_24","082_5_24","1TH","5","24","24","Kumwesən rɨnəkwein raka kɨmiaha, nənə, kɨmiaha hiəukurən nətɨɡiteien irə mə in tro narimnari me nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_25","082_5_25","1TH","5","25","25","Piak me, tihəfwaki tukumaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_26","082_5_26","1TH","5","26","26","Tihəni ramasan tɨ piəvtaha me, mhakei mɨnraha ia nakeiien sə rəmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_27","082_5_27","1TH","5","27","27","Ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha iakani skai tukumiaha i mə tihəvsini irapw nəkukuə i m piəvtaha me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H15_28","082_5_28","1TH","5","28","28","Pwəh namasanien səvəi Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo tramarə tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H21_1","083_1_1","2TH","1","1","1","Iou Pol, Saelas, mɨne Timoti. Nəkukuə i rauvehe tukumiaha nakalasia me fwe Tesalonaeka. Kɨmiaha nərmama səvəi Kumwesən Tata səkɨtaha mɨne Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H21_2","083_1_2","2TH","1","2","2","Pwəh Kumwesən Tata səkɨtaha mɨne Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo trouəriari pehe namasanien mɨne nəmərinuien m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H21_3","083_1_3","2TH","1","3","3","Piak me, nəpɨn me pam kɨmaha iahaməreɡi mə tahaməkeikei mhəni vivi Kumwesən tukumiaha pam. Ratukwatukw mə tahamo iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəpɨn me pam nahatətəien səkɨmiaha ruvehe mamskai mwi, nənə nəpɨn me pam nokeikeiien səkɨmiaha kuatia kuatia hiamo m kɨmiaha me ruvehe mamasori mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H21_4","083_1_4","2TH","1","4","4","Ro pen iahaməni irapw tɨ nakalasia me səvəi Kumwesən ia kwopun me pam mə rerɨmaha raɡien pɨk tukumiaha. Kɨmaha iahaməni iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəpɨn me pam hiamərer əknekɨn ia nahatətəien səkɨmiaha, nəri auər a mə nərmama me kamhometə kɨmiaha, nənə, mamho nəmisəien me rɨpɨk m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H21_5","083_1_5","2TH","1","5","5","Narimnari me i ramahatən pen mə nəkiriien səvəi Kumwesən ratukwatukw a nənə ro pen tukətə kɨmiaha mə hiəmwhen tihəuvnimwə ia nɨtətə sə Kumwesən ramərɨmənu irə. Kamo nəmisəien m kɨmiaha nəha təkwtəkwuni tɨ nɨtətə nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H21_6","083_1_6","2TH","1","6","6","Mətə Kumwesən in ratukwatukw. Nərmama me i kamho nəmisəien m kɨmiaha, in trərpwɨn pen mwi nəmisəien mɨnraha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H21_7","083_1_7","2TH","1","7","7","nənə, muvei pehe napwɨsien m kɨtaha m kɨmiaha səməme hiamreɡi rərəha. Kɨtaha tsəuvehi napwɨsien nəha nəpɨn tukətoni Iesu Kristo rier pehe irə irəha naɡelo skai me səvənhi ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H21_8","083_1_8","2TH","1","8","8","ia napw sə nəɡsen rasori. In trərpwɨn noien ərəha me səvəi nərmama səməme həreirei Kumwesən mɨne nərmama səməme həpwəh nesi penien nəɡkiariien amasan səvəi Iesu Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H21_9","083_1_9","2TH","1","9","9","Irəha tuhəuvehi nərpwɨnien riti sə trouraha irəha ia nuk nuk me fwe kwopun riti tɨpkətə mhə nəmri Iərɨmənu səkɨtaha ikɨn mɨne nukuraanien ia nəsanɨnien asori səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H21_10","083_1_10","2TH","1","10","10","Irəha tuhəuvehi nərpwɨnien nəha nəpɨn in truvehe irə. Ia nəpɨn nəha nərmama ikinan me səvənhi tuhəɡnəɡɨni in. Nərmama me pam səməme həni nɨpərhienien irə tuhətoni in, nənə nənimenraha trier. Kɨmiaha mwi tiho mwi iamɨnha irə tɨ nəri nə mə hiəuvəni raka nɨpərhienien ia nəɡkiariien səkɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H21_11","083_1_11","2TH","1","11","11","Nəpɨn me pam iahaməfwaki tukumiaha mə Kumwesən səkɨtaha trəvsini kɨmiaha mə kɨmiaha nərmama me səvənhi. Iahaməres mə nəfe nətərɨɡien amasan uə nəfe noien amasan ruku pen ia nahatətəien hiokeikei mə tiho, in tro irəha pam həuvehe mhəukuə ia nɨskaiien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H21_12","083_1_12","2TH","1","12","12","Ia noien nəha nərmama tuhəuvehi utə nəɡhi Iesu Iərɨmənu səkɨtaha tukumiaha, mhəuvehi utə mwi nəɡhɨmiaha tukwe resi pen namasanien səvəi Kumwesən səkɨtaha mɨne Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H22_1","083_2_1","2TH","2","1","1","Piak me, ia nɨkaren səvəi nuveheien səvəi Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo mɨne nəpɨn tukousəsɨmwɨn kɨtaha irə səuvən mhətoni in, kɨmaha iahaməres kɨmiaha ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H22_2","083_2_2","2TH","2","2","2","mə tihəpwəh nehekɨr akwauakwien, mhəpwəh nɨreɡiien rərəha trɨni mɨnuə hiəreɡi kani mə nəpɨn səvəi Iərɨmənu ruvəuvehe raka. Nəri auər a mə tihəreɡi nəɡkiariien nəha ruku pen tɨ nənɨmwɨn riti uə nəvisauien riti uə ia nəkukuə riti sə kani mə kɨmaha iahərhi pehe i tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H22_3","083_2_3","2TH","2","3","3","Tihəpwəh nəseniien iərmama riti reikuə ia kɨmiaha ia suatuk riti iamɨnha irə tɨ nəri nə mə nəpɨn nəha trɨpkuvehe mhə meste nəpɨn nəha kamɨni trukupwən muvehe nərmama tuhəskəmter mhəni ərəha Kumwesən, nənə iərmama nəha kani mə Iəmə sə Ramərui Loa tukətoni trier pehe, in nəha iərmama sə tukouraha in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H22_4","083_2_4","2TH","2","4","4","Nəpɨn trier pehe irə, in trɨni ərəha pam narimnari me səməme kaməfwaki pen mɨnraha mɨne narimnari me pam səməme kamɨni kumwesən ia nirəha. In truvehi utə atukw a in irənhə ia narimnari me nəha, muvnimwə məkure ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən, nənə mɨni mə in Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H22_5","083_2_5","2TH","2","5","5","Rəfo? Hiənenouenou mə nəpɨn iakɨnamarə kɨtaha m kɨmiaha, iakamɨni pehe narimnari me i tukumiaha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H22_6","083_2_6","2TH","2","6","6","Nənə hiəuvəukurən raka nəfe ramo tukuahaɡ iərmama nəha təkwtəkwuni mə ia nəpɨn atukwatukw səvənhi tukətoni in trier pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H22_7","083_2_7","2TH","2","7","7","Ipwet mɨne nərmama kamhərui afafa raka Loa, mətə iərmama sə ramo tukuahaɡ irəha mə tuhəpwəh noien ia kwopun rukuraan ikɨn, in tro iamɨnhi irə meste Kumwesən ruvehi raka in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H22_8","083_2_8","2TH","2","8","8","Ia nəpɨn nəha tukətoni Iəmə sə Ramərui Loa trier pehe. Mətə Iərɨmənu səkɨtaha Iesu trəse əpune in ia nɨmətaɡi truku pen ia tərhun. Nəpɨn Iesu trier pehe irə nuveheien səvənhi trouraha iərmama nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H22_9","083_2_9","2TH","2","9","9","Iəmə sə Ramərui Loa truvehe mo narimnari me ia nɨskaiien səvəi Setan. In tro nɨmtətien eikuə me, mɨne narimnari me səməme kamərkərinari irə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H22_10","083_2_10","2TH","2","10","10","mɨne nɨfeifeiien me səpəmsəpə səməme həpkatukwatukw mhə. Ia noien nəha in treikuə ia nərmama səməme kamhesi pen suatuk səvəi nemhəien. Kumwesən trouraha irəha tɨ nəri nə mə kamhəni mə həpwəh nokeikeiien nəɡkiariien pərhien sə rukurən nuvehimɨruien irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H22_11","083_2_11","2TH","2","11","11","Tɨ noien nəha səvənraha, Kumwesən trərhi pen nɨfeifeiien skai riti tɨ nirəha mə tro irəha həni nɨpərhienien ia neikuəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H22_12","083_2_12","2TH","2","12","12","Ro iamɨnhi irə nərmama me pam səməme həpkɨni mhə nɨpərhienien ia nəɡkiariien pərhien, mətə rerɨnraha raɡien tɨ noien sə rɨpkatukwatukw mhə, Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H22_13","083_2_13","2TH","2","13","13","Mətə piak me, Iərɨmənu səkɨtaha rokeikei kɨmiaha. Ia nəpɨn me pam kɨmaha tahaməkeikei mhəni vivi Kumwesən tukumiaha tɨ nəri nə mə in rɨmərfi kɨmiaha fwe tui mə truvehimɨru kɨmiaha. Nənə in ruvehimɨru kɨmiaha ia nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn səvənhi sə ro hiəuvehe mhəmher, mho nəkur ikinan me səvənhi, nənə muvehimɨru kɨmiaha tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəni nɨpərhienien ia nəɡkiariien pərhien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H22_14","083_2_14","2TH","2","14","14","Kumwesən rɨnəkwein ia kɨmiaha tɨ narimnari me nəha ia nəɡkiariien amasan sə iahaməvisau irapw mə tihəuvehi pəri nasoriien sə Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo rauvehi fwe ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H22_15","083_2_15","2TH","2","15","15","Ro iamɨnhi irə, piak me, tihərer əknekɨn, mhəkwtəmhiri əknekɨn nəɡkiariien me səməme hiəuvəreɡi raka iahamahatən kɨmiaha irə ia tərhumaha mɨne ia nəkukuə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H22_16","083_2_16","2TH","2","16","16","Kumwesən Tata səkɨtaha rokeikei kɨtaha, maməriari pehe namasanien səvənhi m kɨtaha. Ia nəpɨn me pam in rauvehi utə nətərɨɡien səkɨtaha, nənə mamo kɨtaha saməreɡi ramasan tɨ nəri nə mə saməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨtaha irə. Iakəfwaki pen min mɨne Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha maməres mə irau ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H22_17","083_2_17","2TH","2","17","17","trouvehi utə rerɨmiaha nənə rauo kɨmiaha hiəskai tɨ noien noien amasan mɨne nɨniien nəɡkiariien amasan me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_1","083_3_1","2TH","3","1","1","Piak me, in i nəɡkiariien sampam. Tihəfwaki tukumaha mə nəɡkiariien səvəi Iərɨmənu səkɨtaha trevən akwauakw ia kwopun me pam, nənə, nərmama tuhəsiai mhesi pen rəmwhen a ia kɨmiaha hiaməsiai mamhesi pen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_2","083_3_2","2TH","3","2","2","Tihəfwaki tukumaha mə Kumwesən truvehi raka kɨmaha tɨ nəkur ərəha me, tɨ nəri nə mə komhə nərmama pam kamhahatətə ia Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_3","083_3_3","2TH","3","3","3","Mətə kɨtaha səukurən nətɨɡiteien ia Iərɨmənu səkɨtaha. In tro kɨmiaha hiəskai, nənə mətui amasan tukumiaha tɨ Setan mə trəpwəh nourahaien kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_4","083_3_4","2TH","3","4","4","Nənə kɨmaha iahəukurən amasan ia nəmri Iərɨmənu səkɨtaha mə təkwtəkwuni nəha kɨmiaha hiamo nəfe iahaməni, nənə, tihamo iamɨnhi irə mamhəuvən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_5","083_3_5","2TH","3","5","5","Pwəh Iərɨmənu səkɨtaha triri rerɨmiaha ia nokeikeiien səvəi Kumwesən, mo hiərer əknekɨn ia nərerien səvəi Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_6","083_3_6","2TH","3","6","6","Nənə təkwtəkwuni piak me, iahəni pehe nəkwamaha tukumiaha i ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo mə tihaməkeikei mhərer isipwɨn tɨ piəvtaha me səməme kamharpaha, mhəpwəh nesi penien nəɡkiariien sə iahənəvəhaɡ raka m kɨmiaha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_7","083_3_7","2TH","3","7","7","Kɨmiaha hiəuvəukurən raka mə tihamo rəmwhen a ia kɨmaha. Nəpɨn iahənamarə kɨtaha m kɨmiaha fwe kupwən, iahəpkarpaha mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_8","083_3_8","2TH","3","8","8","Kɨmaha iahəpkani mhə nəveɡɨnien sə iərmama riti ruvei pehe auər a m kɨmaha. Mətə ia nəpɨn mɨne ia ran iahaməsese mamhowok. Iahəpwəh nokeikeiien mə tahəuvei pehe wok skai m kɨmiaha tɨ nəkwməniien kɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_9","083_3_9","2TH","3","9","9","Hiəukurən mə ramasan a ko iahəres pehe nasituien iamɨnhi, mətə iahəpko mhə. Iahəuvei pehe noien səkɨmaha m kɨmiaha rəmwhen ia noien riti sə tihəuvnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_10","083_3_10","2TH","3","10","10","Nənə nəpɨn iahənamarə kɨtaha m kɨmiaha, iahəuvei pehe nəɡkiariien i m kɨmiaha mə, “Trɨni mɨnuə iərmama rəpwəh noien wok, kəpwəh nuvehi penien nəveɡɨnien min.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_11","083_3_11","2TH","3","11","11","Iahaməni iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iahamreɡi mə nərmama nepwɨn nəha irəha kamharə kɨmiaha mɨnraha mamharpaha, mamhəɡkiari pɨk, mhəpko mhə wok. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_12","083_3_12","2TH","3","12","12","Ro pen nərmama səməme kamho iamɨnhi irə, kɨmaha iahaməni pen tɨ nirəha i, nənə mamhəɡkiari skai mɨnraha ia nəɡhi Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo mə tuhaməkeikei mharə afafa, mamho wok tɨ nuvehiien nəveɡɨnien sənənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_13","083_3_13","2TH","3","13","13","Nənə kɨmiaha piak me tiho noien sə ratukwatukw mhəpwəh nəpouien i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_14","083_3_14","2TH","3","14","14","Trɨni mɨnuə iərmama riti rəpwəh nesi penien nəɡkiariien səkɨmaha ia nəkukuə i, nənə, tihaməkeikei mho pwəh nərmama həukurən mə in sin. Nənə mhəpwəh nevənien ipaka tukwe pwəh raurɨs tɨ noien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_15","083_3_15","2TH","3","15","15","Mətə tihəpwəh nəmwəkiien i tɨ nəri nə mə in piəvmiaha riti, nənə ramasan mə tihərpwi atukwatukw in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_16","083_3_16","2TH","3","16","16","Pwəh Iərɨmənu səvəi nəmərinuien in əpa truvei pehe nəmərinuien m kɨmiaha ia nəpɨn me pam ia noien me pam. Pwəh Iərɨmənu səkɨtaha tramarə tukumiaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_17","083_3_17","2TH","3","17","17","Iou Pol iakamrai nəɡkiariien i ia rəɡɨk mamɨni ramasan tukumiaha. Ia nəkukuə me pam iakamrai iamɨnhi irə mə tihəukurən nɨraiien səiou. In i nɨraiien səiou iakamrai iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("H23_18","083_3_18","2TH","3","18","18","Pwəh namasanien səvəi Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo tramarə tukumiaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_1","084_1_1","1TI","1","1","1","Iou Pol. Iou aposol riti səvəi Iesu Kristo. Kumwesən sə rauvehimɨru kɨtaha mɨne Iesu Kristo sə saməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨtaha irə irau krouni nəkwanrau mə tako. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_2","084_1_2","1TI","1","2","2","Iakamrai nəkukuə i mik, Timoti. Ia nahatətəien səkrau ikəmwhen ia nərɨk pərhien. Pwəh Tata Kumwesən mɨne Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha trouəriari pehe namasanien mɨne napiien mɨne nəmərinuien mik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_3","084_1_3","1TI","1","3","3","Fwe kupwən, ia nəpɨn iakɨnamevən fwe profens Masetonia, nənə, iakɨni pehe tukw ik i mə tikamarə pəpɨm ia taon nəha Efesas. Nərmama nepwɨn nəha ikɨn hamarə irəha kamhahatən nərmama ia nəɡkiariien sə ropə ia nəɡkiariien atukwatukw. Mətə ik tikɨnise irəha mə tuhəpwəh noien noien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_4","084_1_4","1TI","1","4","4","Tikɨni pen tɨ nirəha i mə tuhəpwəh nətərɨɡ pɨkien ia kwənaɡei eikuə me mɨne nəɡkiariien sə rani pɨk kwənəkwus me səvəi kaha kupwən me. Nəɡkiariien me nəha kamhəvi pehe a nəvisəien me. Ko həpkasitu mhə ia iərmama riti mə tro wok səvəi Kumwesən. Wok nəha nərmama səməme kamhahatətə a kamho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_5","084_1_5","1TI","1","5","5","Tikəvəhaɡ m nərmama me səkɨtaha mə irəha tuhaməkeikei mhokeikei irəha me. Pwəh rerɨnraha rəmher. Pwəh irəha hamo a noien me səməme irəha həukurən mə ramasan. Pwəh irəha hahatətə pərhien ia Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_6","084_1_6","1TI","1","6","6","Nərmama nepwɨn hənəpwəh noien me i, mhənəti karen, mhəuvavən tɨ nəɡkiariien sə nɨpwran riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_7","084_1_7","1TI","1","7","7","Irəha hokeikei pɨk nahatənien Loa, mətə həreirei nɨpwrai nəfe kamhəni, nəri auər a mə kamhəɡkiari skai tukwe mə həukurən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_8","084_1_8","1TI","1","8","8","Kɨtaha səukurən mə Loa in ramasan, mətə nərmama tuhaməkeikei mhahatən nərmama irə ia noien atukwatukw səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_9","084_1_9","1TI","1","9","9","Kɨtaha səukurən mwi mə kɨpkəmri mhə Loa raməmak tɨ nəkur atukwatukw me, mətə kəmri Loa raməmak tɨ nəkur kamhərui loa, mɨne nəkur kənkapwənraha rɨskai, mɨne nəkur həpkahatətə mhə ia Kumwesən, mɨne nəkur kamho noien ərəha, mɨne nəkur həpko mhə nəkur ikinan me, mɨne nəkur həpkəmher mhə, mɨne nəkur kamhousi əpune tata mɨne mama səvənraha, mɨne nəkur kamhousi əpune nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_10","084_1_10","1TI","1","10","10","Kəmri Loa raməmak tɨ nərman mɨne nɨpran səməme kamhəiri əpnapen irəha me, mɨne nərman səməme kamhəiri atukw a irəha me, mɨne nərmama kamhakres iərmama mə tuhoslef irə, mɨne ieikuə me, mɨne nəkur kamheikuə ia kwopun kaməkiri nəɡkiariien ikɨn, mɨne nəkur kamho noien ərəha me nepwɨn mwi. Ouəh, nɨpərhienien kəmri Loa raməmak tɨ nəkur kamho narimnari me pam nəha sə ramərarki nəɡkiariien kamahatən nərmama irə sə ratukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_11","084_1_11","1TI","1","11","11","Kumwesən in rasori mukuraan nərmama kamhəɡnəɡɨni in. Nəɡkiariien atukwatukw nəha iakani raməmak ia nəɡkiariien amasan səvənhi. In rɨnəmri pehe nəɡkiariien nəha ia rəɡɨk, nənə iakaməvisau irapw i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_12","084_1_12","1TI","1","12","12","Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha sə ramo iakɨskai tɨ noien wok səvənhi, iakani tanak tukwe in tɨ nəri nə mə in rɨnəkiri iou mə iakəmwhen, mətɨɡite ia nirak, məmri iou iakamo tukwini nari min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_13","084_1_13","1TI","1","13","13","Fwe kupwən, iou iərmama riti sə iakani ərəha nəɡhɨn, nənə mamometə nərmama me səvənhi, mamousi pɨk irəha. Mətə in rapi iou tɨ nəri nə mə iapkɨni mhə ihi nɨpərhienien irə, nənə, mɨreirei mə nəfe nəha iakamo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_14","084_1_14","1TI","1","14","14","Iərɨmənu səkɨtaha rətəɡi irapw namasanien səvənhi ia nirak rasori pɨk irəhar nahatətəien mɨne nokeikeiien sə ruku pen tɨ Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_15","084_1_15","1TI","1","15","15","In i nəɡkiariien pərhien, nənə, kɨtaha pam tsaməkeikei mhəni nɨpərhienien irə. Iesu Kristo rɨməuvehe ia tɨprənə i mə truvehimɨru nərmama ərəha me. Iou iəmə iakərəha anan məpi raka pam irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_16","084_1_16","1TI","1","16","16","Mətə Iesu Kristo rɨnapi iou mə iou iakərəha anan rəmwhen ia nɨmtətien riti sə ramahatən mə nətərɨɡien səvənhi rəpwəmwɨs mɨpko mhə sampam ramevən tɨ nərmama ərəha me, pwəh nərmama nepwɨn hətoni mho rəmwhen sə iakɨno həni nɨpərhienien irə, nənə in truvei pen nɨmɨruien rerɨn mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_17","084_1_17","1TI","1","17","17","Kumwesən in Iərɨmənu rerɨn. In rɨpkemhə mhə. Ko səpkətoni mhə. Nənə in əpa in Kumwesən. Pwəh nɨsiaien mɨne nəɡnəɡɨniien krauevən tukwe in ia nuk nuk me. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_18","084_1_18","1TI","1","18","18","Nəɡkiariien i iakani pehe tukw ik i təkwtəkwuni, nərɨk Timoti, rəmwhen a ia nəɡkiariien me nəha profet me nepwɨn həməni ia niram fwe kupwən. Tikuvehi nəɡkiariien me i pwəh hasitu ia niram ia naruaɡənien amasan sə ikamaruaɡən irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_19","084_1_19","1TI","1","19","19","Tikaməkeikei məkwtəmhiri əknekɨn nahatətəien səim, məpwəh noien nari riti sə tro ik ikreɡi fwe ia rerɨm mə ikɨno nərəhaien. Nərmama nepwɨn ho noien me nepwɨn sə həukurən mə rərəha, nənə ia noien nəha hənouraha nahatətəien səvənraha rəmwhen ia nɨtətə sə rəpəruə ia nɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T11_20","084_1_20","1TI","1","20","20","Iəmə mi nəha Hameneus mɨne Aleksanta irau mwi nəha irəha mɨnraha. Iou iakɨnəseni raka irau mə krouəmak ia rəɡi Setan pwəh krouukurən mə trouəpwəh nɨni ərəhaien Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T12_1","084_2_1","1TI","2","1","1","Nəri sə iakokeikei mə takukupwən mɨni ro iamɨnhi irə. Tikəvəhaɡ m nərmama me səkɨtaha mə irəha tuhaməkeikei mhəfwaki m Kumwesən tɨ nərmama me pam, nənə mhəres in mə trasitu ia nirəha, muvei pen nəfe riwən tɨ nirəha. Nənə tuhaməkeikei mhəni mwi tanak ramevən tɨ Kumwesən tɨ nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T12_2","084_2_2","1TI","2","2","2","Irəha tuhəfwaki tɨ kiɡ me mɨne nərmama me pam səməme kamhəuvehi nasoriien mə kɨtaha tsarə ia nəmərinuien mɨne narəien afafa, mharə irə, mhəsiai Kumwesən, nənə mhesi pen noien atukwatukw me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T12_3","084_2_3","1TI","2","3","3","Noien i ramasan nənə nəpɨn Kumwesən səkɨtaha sə rauvehimɨru kɨtaha trətoni rerɨn raɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T12_4","084_2_4","1TI","2","4","4","In rokeikei mə truvehimɨru nərmama me pam, nənə mokeikei mə irəha tuhəuvehe mhəukurən nəɡkiariien pərhien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T12_5","084_2_5","1TI","2","5","5","Kumwesən kuatia a ramarə, nənə, Iərmama kuatia a ramərer ia nɨmwrhenhi Kumwesən mɨne nərmama mavi sɨmwɨn irəha. Iərmama nəha in nəha Iesu Kristo ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T12_6","084_2_6","1TI","2","6","6","sə rɨməuvei pehe atukw a in ia nəpɨn atukwatukw tɨ nərəkuien suatuk səvəi nərmama me pam mə trɨfi irəha ia noien ərəha me səvənraha. Nənə ramahatən mə Kumwesən rokeikei mə truvehimɨru nərmama me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T12_7","084_2_7","1TI","2","7","7","Nəri in i kuvehi utə iou tukwe aposol mɨne iahatən səvəi nərmama rɨpko mhə irəha nəkur Isrel mə takəvisau irapw nəɡkiariien amasan mɨnraha sə raməɡkiari ia nahatətəien mɨne nɨpərhienien. (Iakani pərhien iapkeikuə mhə.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T12_8","084_2_8","1TI","2","8","8","Ro iamɨnhi irə iakokeikei mə ia kwopun me pam nərman me tuhəuvehi utə rəɡɨnraha rəmher, mo ikinan i, nənə mhəfwaki m Kumwesən. Irəha tuho iamɨnha irə mhəpwəh niemaha mɨne nəvisəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T12_9","084_2_9","1TI","2","9","9","Nənə iakokeikei mə nɨpran me tuharkahu ia tɨnari sə ratukwatukw a, rɨpko mhə tɨnari kavi nətərɨɡien səvəi nərman irə, uə tɨnari kamarkahu i kamərpwi tukwe. Rərəha mə ho nɨmwai nukwənenraha mə tuhərpwi tukwe uə həuvehi pen marəmarə me kɨno ia kol mɨne perel me, uə harkahu tɨnari nənimen rutə pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T12_10","084_2_10","1TI","2","10","10","Irəha tuhaməkeikei mharkahu ia noien amasan me rəmwhen ia karkahu səvənraha, tɨ nəri nə mə in i noien atukwatukw sə nɨpran me səməme kamhəni mə irəha hokeikei Kumwesən tuho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T12_11","084_2_11","1TI","2","11","11","Nəpɨn kamahatən nakalasia me, pwəh nɨpran me hafafa mhəpwəh nəɡkiariien, mhəsiai nahatən me, mhəuvehi nukurənien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T12_12","084_2_12","1TI","2","12","12","Iou iapkəseni mhə mə nɨpran tuhahatən uə hərɨmənu ia nərman. Irəha tuhaməkeikei mhafafa, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T12_13","084_2_13","1TI","2","13","13","tɨ nəri nə mə fwe kupwən Kumwesən rɨməkupwən mo Atam kurirə ro If. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T12_14","084_2_14","1TI","2","14","14","Nənə rɨpko mhə Atam nə Setan rɨməkupwən meikuə irə nənə ro nəkwan, mətə If rɨno nəkwai Setan nənə mərui nəɡkiariien səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T12_15","084_2_15","1TI","2","15","15","Mətə mə pran raməmwur pen ia nahatətəien, mɨne nokeikeiien, mɨne noien sə rəmher mo ikinan i, nənə in prən afafa, nəpɨn raməmisə tɨ tɨni mə trətui, Kumwesən trətui amasan tukwe muvehimɨru in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T13_1","084_3_1","1TI","3","1","1","In i nəɡkiariien pərhien. Trɨni mɨnuə iərmama riti rokeikei mə truvehe iəmə asori sə ramətui tɨ nakalasia me, nənə, in rɨnokeikei wok riti sə ramasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T13_2","084_3_2","1TI","3","2","2","Iəmə asori sə rauvehi wok nəha noien səvənhi traməkeikei mo iamɨnhi irə. Kəpwəh nətəien noien ərəha riti irə. In səvənhi pran kuatia a. Rɨpko mhə in iərmama sə ramənɨmwi pɨk, mətə in nətərɨɡien səvənhi raməmak amasan ia nəpɨn me. In iərmama sə kamsiai in. In iərmama sə raməsevər ia rukwənu səvənhi tɨ nərmama pwɨspwɨs me. In iahatən amasan riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T13_3","084_3_3","1TI","3","3","3","Iərmama sə ramənɨmwi pɨk uə ramousi iərmama ko rɨpkuvehi mhə wok i. Mətə iərmama sə noien səvənhi ramasan məpou, rəpwəh nəvisəien, mɨpkokeikei pɨk mhə mane, in rukurən nuvehiien wok i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T13_4","084_3_4","1TI","3","4","4","In traməkeikei miri amasan nərmama kamharə ia nəkwai nimwə səvənhi, nənə mo nɨpwnətɨn me tuhəsiai in mho nəɡkiariien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T13_5","084_3_5","1TI","3","5","5","Trɨni mɨnuə iərmama riti rɨreirei niri amasanien nərmama kamharə ia nəkwai nimwə səvənhi, nənə, trəfo miri amasan nakalasia me səvəi Kumwesən? In rɨreirei noien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T13_6","084_3_6","1TI","3","6","6","Iərmama rahatətə vi a ia Iesu rɨpkəmwhen mhə mə truvehi wok i kamo rərpwi tukwe mɨmwei pen ia nərəhaien sə Setan rɨno nənə Kumwesən rərpwɨn noien ərəha səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T13_7","084_3_7","1TI","3","7","7","Rəmwhen a mwi iərmama sə rauvehi wok iamɨnhi nərmama me fwe iruə tuhaməkeikei mhəni amasan in kamo in rɨmwei pen ia kwənkru səvəi Setan nənə kɨni ərəha in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T13_8","084_3_8","1TI","3","8","8","Ia noien a mwi nəha tikon me noien səvənraha traməkeikei mo iamɨnhi irə. Irəha nərmama səməme kamsiai irəha. Nəɡkiariien səvənraha rɨpko mhə kəru. Həpkənɨmwi pɨk mhə nənɨmwiien skai rəmwhen ia waen. Irəha həpkokeikei pɨk mhə mane. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T13_9","084_3_9","1TI","3","9","9","Irəha tuhaməkeikei mhəkwtəmhiri noien səvəi nahatətəien Kumwesən rɨno pui pehe ia nətərɨɡien səvənraha sə rəmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T13_10","084_3_10","1TI","3","10","10","Nərmama səməme hokeikei mə tuhəuvehi wok səvəi tikon, nakalasia me tuhaməkeikei mhəkupwən mhətə amasan irəha. Trɨni mɨnuə həpkətə mhə noien ərəha riti ia nirəha, nənə, irəha həukurən nuvehiien wok nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T13_11","084_3_11","1TI","3","11","11","Ia noien a mwi nəha nɨpran me səvəi tikon me noien səvənraha traməkeikei mo iamɨnhi irə. Irəha nɨpran me səməme kamsiai irəha. Rɨpko mhə irəha nɨpran me səvəi nɨniien nɨkare iərmama uə nɨpran me səvəi nənɨmwiien, mətə irəha nɨpran me səməme nərmama həukurən nətɨɡiteien ia nirəha ia narimnari me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T13_12","084_3_12","1TI","3","12","12","Iərmama riti sə rauvehi wok səvəi tikon traməkeikei miri pran kuatia a, nənə, miri amasan nɨpwnətɨn me mɨne nərmama pam kamharə ia nəkwai nimwə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T13_13","084_3_13","1TI","3","13","13","Nərmama səməme kamho amasan wok səvəi tikon nəɡhɨnraha tramasan irə, nənə, irəha tuhəpkehekɨr anan mhə mhəɡkiari ia nahatətəien səvənraha sə ruku pen tɨ Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T13_14","084_3_14","1TI","3","14","14","Təkwtəkwuni nəha, nəpɨn iakamrai nəkukuə i mik, rerɨk ramrhi mə trɨpko mhə tui iakuvehe mətoni ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T13_15","084_3_15","1TI","3","15","15","Mətə trɨni mɨnuə iapkuvehe akwauakw mhə, nənə, nəkukuə i tro nukurənien i mik mə nəfe nəha noien ratukwatukw nərmama me ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən tuho. Nərmama ia nəkwai nimwə nəha kani irəha mə nakalasia me səvəi Kumwesən sə ramɨru, irəha həmwhen ia pos asori mɨne nəri skai kauvrhəkɨn nimwə ia təkuren, mamhɨrhan nəɡkiariien pərhien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T13_16","084_3_16","1TI","3","16","16","Nənə nɨpərhienien nəɡkiariien i kɨno pui pehe in nukune nahatətəien səkɨtaha rani nari riti rasori, mani mə, “In rɨməier pehe tukutaha nɨpwran rəmwhen ia nɨpwrataha. Nənɨmwɨn Ikinan rahatən amasan mə in iəmə atukwatukw. Naɡelo me hətoni in. Kəvisau irapw nəɡkiariien səvənhi ia tənəmtənə me. Nərmama me i ia təkure tɨprənə i həni nɨpərhienien irə. Kuvehi utə in revən fwe ia neiai.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T14_1","084_4_1","1TI","4","1","1","Nənɨmwɨn Ikinan rani irapw amasan mə tramevən ipaka tɨ nəpɨn sampam nənə nərmama nepwɨn tuharaka ia nahatətəien səvənraha, mhəuvən mhətərɨɡ pɨk ia nənɨmwɨn me səməme kamheikuə mɨne nəɡkiariien me səməme nəremhə me kamhahatən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T14_2","084_4_2","1TI","4","2","2","Nəɡkiariien me nəha ieikuə me nepwɨn tuhəni irapw. Nətərɨɡien səvəi ieikuə me nəha rɨnərəha anan ro pen həpkreɡi sas mhə fwe ia rerɨnraha noien ərəha me səməme irəha kamho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T14_3","084_4_3","1TI","4","3","3","Irəha tuhənise iərman tɨ niriien pran, nənə, mhənise mwi irəha tɨ nəniien nəveɡɨnien me nepwɨn. Mətə Kumwesən rɨno nəveɡɨnien me nəha mə tukəni. Nənə nərmama səməme kamhəukurən nəɡkiariien pərhien, həni nɨpərhienien irə, həukurən nuvehiien, mhəfwaki mhəni vivi Kumwesən tukwe, mhani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T14_4","084_4_4","1TI","4","4","4","Nəveɡɨnien me pam Kumwesən rɨno ramasan a. Nari riti riwən nərmama tuhəpwəh nənien. Nərmama həukurən nənien nəveɡɨnien me pam trɨni mɨnuə həfwaki mhəni vivi Kumwesən tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T14_5","084_4_5","1TI","4","5","5","Nəɡkiariien səvəi Kumwesən mɨne nəfwakiien iamɨnhi krauo nəveɡɨnien me pam hamasan a tɨ nəniien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T14_6","084_4_6","1TI","4","6","6","Trɨni mɨnuə ikani irapw nəɡkiariien i m piəvtaha me, ik iərmama riti sə ikamo tukwini amasan nari m Iesu Kristo. Nənə ramahatən mə ikɨmruə ia nəɡkiariien pərhien me səvəi nahatətəien səkɨtaha mɨne nəɡkiariien amasan kamahatən nərmama irə sə ikɨnesi pen raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T14_7","084_4_7","1TI","4","7","7","Tikəpwəh nətərɨɡien ia kwənaɡei eikuə me səməme nərmama həpkɨsiai mhə ia Kumwesən kamhəni. Nəpɨn me pam tikaməkeikei mamarkut mamo noien me səməme Kumwesən rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T14_8","084_4_8","1TI","4","8","8","Ikukurən trɨni mɨnuə ikamarkut mə nɨpwram trɨskai, noien nəha ramasan. Mətə trɨni mɨnuə ikamarkut nəpɨn me pam mə tiko noien me səməme Kumwesən rokeikei, noien nəha ramasan məpi raka. Trasitu ia niram ia nɨmɨruien səvəi ipwet mɨne mɨne nɨmɨruien sə truvehe kurirə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T14_9","084_4_9","1TI","4","9","9","In i nəɡkiariien pərhien nənə kɨtaha pam tsaməkeikei mhəni nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T14_10","084_4_10","1TI","4","10","10","Kɨtaha samarkut mamhəsese tɨ nəɡkiariien i mə sənəmri pen əknekɨn raka nətərɨɡien səkɨtaha ia Kumwesən sə ramɨru. In rauvehimɨru nərmama pam, mətə in rauvehimɨru pərhien irəha səməme kamhəni nɨpərhienien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T14_11","084_4_11","1TI","4","11","11","Tikəvəhaɡ m nərmama mahatən narimnari me i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T14_12","084_4_12","1TI","4","12","12","Pwəh nərmama tuhəpwəh nətə puiien ik tɨ nəri nə mə ik təmaruə a riti, mətə tikəmwur ia nəpɨn me mə ik iərmama riti nəkur əfwaki me həukurən nukurirəien təmwki nɨsum ia nəɡkiariien, ia noien, ia nokeikeiien, ia nahatətəien, mɨne ia noien sə ratukwatukw məmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T14_13","084_4_13","1TI","4","13","13","Tikaməkeikei mo wok i səvəi nəvsiniien Nəkukuə Ikinan m nərmama. Tikəvisau mahatən irəha ia nəɡkiariien pərhien. Pwəh ruvehe mo səim wok tramərer kupwən ia nɨmɨruien səim meste takuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T14_14","084_4_14","1TI","4","14","14","Timoti, Kumwesən rɨməuvei pehe nasituien səvənhi mik tɨ noien wok səvənhi. In rɨməuvei pehe nasituien nəha nəpɨn elta me səvəi nəfwakiien hənəmri utə rəɡɨnraha ia niram. Ia nəpɨn nəha profet me nepwɨn irəha mwi həməni irapw nəɡkiariien sə Kumwesən rɨməni ia niram. Tikəpwəh nəpwəhien nasituien nəha raməmak auər a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T14_15","084_4_15","1TI","4","15","15","Tikaməkeikei mo narimnari me nəha iakani. Tikamarə mamo wok me nəha pwəh nərmama pam hətoni nɨmɨruien səim mɨne wok səim rautə amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T14_16","084_4_16","1TI","4","16","16","Tikətui amasan tukw ik mɨne nəɡkiariien sə ikamahatən nərmama me irə. Nəpɨn me pam tiko iamɨnhi irə. Trɨni mɨnuə iko, nənə, tikuvehimɨru ik mɨne nərmama səməme kamhətərɨɡ ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_1","084_5_1","1TI","5","1","1","Tikəpwəh nəɡkiari skaiien m nərɡharə me, mətə tikəɡkiari amasan mɨnraha rəmwhen mə irəha tata me səim. Tikəɡkiari m ntəmaruə me rəmwhen mə irəha piam me, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_2","084_5_2","1TI","5","2","2","məɡkiari m nɨprənemə me rəmwhen mə irəha mama me səim. Tikəɡkiari m nɨpran vi me rəmwhen mə irəha kɨtirimam me. Nəɡkiariien sə tikɨni pen tɨ nirəha i traməkeikei matukwatukw pam məmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_3","084_5_3","1TI","5","3","3","Nɨpran me nərman me səvənraha hemhə mhəpwəh irəha səməme kamharə əpa, nakalasia me tuhaməkeikei mhasitu ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_4","084_5_4","1TI","5","4","4","Mətə mə nɨpwnəti nɨpran me nəha fwe uə nɨmwipwɨnraha me, tikahatən irəha i pwəh həukurən mə nəri sə irəha tuhəkupwən mho mhəsiai Kumwesən irə, in i tuhətui amasan tɨ nərmama səməme kamharə ia nəkwai nimwə me səvənraha. Noien nəha rəmwhen mə kamhərpwɨn tai nasituien m tata me səvənraha mɨne mama me mɨne kaha me. (Noien nəha ramasan ia nəmri Kumwesən mamo rerɨn raɡien.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_5","084_5_5","1TI","5","5","5","Mətə pran sə iərman səvənhi remhə məpwəh in əpa anan ramarə, in raməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səvənhi ia Kumwesən. Ia nəpɨn me pam ia nəpɨn mɨne ia ran raməfwaki m Kumwesən mə trasitu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_6","084_5_6","1TI","5","6","6","Mətə pran sə ro iamɨnhi, trɨni mɨnuə ramətərɨɡ pɨk tɨ narimnari me səvəi nɨpwran tɨ nɨreɡiien ramasan irə, in ramɨru, mətə ia nənɨmwɨn rəmwhen mə ruvamhə raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_7","084_5_7","1TI","5","7","7","Tikuvei pen nəvəhaɡien me i mɨnraha mə irəha tuhaməkeikei mamho. Pwəh kəpwəh nətoniien nərəhaien riti ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_8","084_5_8","1TI","5","8","8","Iərmama riti traməkeikei mətui amasan tɨ nəkur imwəni me, nənə mukupwən mətui amasan tɨ səməme kamharə ia nəkwai nimwə səvənhi. Mətə trɨni mɨnuə rɨpko mhə, ramahatən pen mə in rɨpkahatətə pərhien mhə ia Kumwesən. In rərəha məpi raka iərmama sə rɨpkahatətə mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_9","084_5_9","1TI","5","9","9","Trɨni mɨnuə pran riti səvənhi iərman remhə məpwəh in, mətə nuk səvənhi rɨpkeste mhə ihi sikisti, tikəpwəh nɨrai penien nəɡhɨn ia nəkukuə səvəi nasituien. Ikukurən nɨrai penien nəɡhɨn trɨni mɨnuə fwe kupwən səvənhi iərman kuatia a, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_10","084_5_10","1TI","5","10","10","nənə nəɡhɨn ramasan ia noien amasan me səvənhi, rəmwhen mə rɨnətui amasan tɨ nɨpwnətɨn me mamevən meste həpwinari, maməsevər ia rukwənu səvənhi tɨ nərmama pwɨspwɨs me, mamaikuas ia nɨsui nərmama me səvəi Kumwesən, mamasitu ia iavən ərəha me. Trɨni mɨnuə ramo noien amasan me pam iamɨnhi, ikukurən nɨrai penien nəɡhɨn ia nəkukuə nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_11","084_5_11","1TI","5","11","11","Mətə tikəpwəh nɨrai penien səməme həpkəprənemə mhə. Kurirə trɨni mɨnuə nətərɨɡien səvəi nesi penien mwi iərman ruvehe mɨskai ia rerɨnraha məpi raka nətərɨɡien səvənraha ia Kristo, nənə irəha hənuə tuhesi pen mwi nərman, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_12","084_5_12","1TI","5","12","12","nənə tukəkiri irəha mɨnuə həno noien ərəha mhərui nəɡkiariien səvənraha mɨne nəfe həməni fwe kupwən mə tuho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_13","084_5_13","1TI","5","13","13","Nənə rərəha mwi tɨ nəri nə mə tuhəuvehe mho irəha rarpaha me, mhəuvən ia nimwə riti mhəier mhəuvən ia riti. Nənə tuhəpkuvehe əpa mhə mho irəha rarpaha me, mətə tuhəuvehe mwi mho irəha nɨpran me kamhəni nɨkare iərmama, nənə mhəpwəh noien wok, mamhəni nəɡkiariien me rɨpkatukwatukw mhə mə tuhəni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_14","084_5_14","1TI","5","14","14","Ro iamɨnhi irə iakani pen tɨ nɨpran me nəha səməme həpkəprənemə mhə mə ramasan tuhesi pen mwi nərman, mhərəhi nɨpwnətɨnraha me, mhətui amasan tɨ nərmama səməme kamharə ia nəkwai nimwə me səvənraha. Nənə trɨni mɨnuə ho iamɨnha irə, nənə nərmama səməme haməmwəki kɨtaha ko həpkɨni mhə nəɡkiariien ərəha riti mhəuəsi kɨtaha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_15","084_5_15","1TI","5","15","15","Mətə nɨpərhienien nɨpran me nepwɨn hənəpwəh raka suatuk atukwatukw nənə mamhəkurirə Setan təkwtəkwuni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_16","084_5_16","1TI","5","16","16","Nɨpran me i səməme kamhəni nɨpərhienien ia Iesu tuhaməkeikei mhətui amasan tɨ nɨpran me i ia kwənəkwus səvənraha səməme nərman me səvənraha hemhə mhəpwəh irəha. Irəha tuhəpwəh naraka penien irəha m nakalasia me mə tuhamətui amasan tɨ nirəha. Nənə ro iamɨnhi irə nakalasia me tuhəukurən nasituien ia nɨpran me i səməme nərman me səvənraha hemhə mhəpwəh irəha əpa anan kamharə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_17","084_5_17","1TI","5","17","17","Nəmə asori me səvəi nəfwakiien səməme kamhəiri amasan nakalasia me, nakalasia me tuhaməkeikei mhəsiai irəha, nənə mhərəku irəha. Tuhəkupwən mho iamɨnhi irə ia elta me səməme kamhəsese mamhəvisau mamhahatən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_18","084_5_18","1TI","5","18","18","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Nəkukuə Ikinan rani mə, “Tihəpwəh nərihi təriniien tərhui kau nəpɨn rameivə testesi kwənuni wit mə tekɨn trier raka.” Nənə Nəkukuə Ikinan rani mwi mə, “Iərmama sə ramowok ratukwatukw mə tukərəku in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_19","084_5_19","1TI","5","19","19","Tikəpwəh nətərɨɡien nəɡkiariien səvəi iərmama kuatia a sə rani mə elta riti səvəi nəfwakiien ramo noien ərəha, mətə mə iərmama kəru uə kahar kamharni, nənə, ikətərɨɡ ia səvənrahar nəɡkiariien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_20","084_5_20","1TI","5","20","20","Nənə elta me nəha səməme kamho noien ərəha, tikɨnise irəha ia nəmri nərmama pam mə elta me nepwɨn mwi tuhəhekɨr noien noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_21","084_5_21","1TI","5","21","21","Ia nəmri Kumwesən, Iesu Kristo, naɡelo me səməme Kumwesən rɨmərfi raka irəha, iakani pehe tukw ik i mə tikaməkeikei mamesi pen nəɡkiariien me səiou ia noien sə ratukwatukw. Tikəpwəh noien noien əpə iti m iərmama riti, nənə, mo mwi səpə iti m iərmama riti mwi. Mətə tiko rəmnəmwhen ia nirəha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_22","084_5_22","1TI","5","22","22","Tikəpwəh nəmri utə akwauakwien rəɡɨm mi ia iərmama riti məfwaki pen min mə truvehi wok səvəi nəfwakiien. Trɨni mɨnuə in iərmama riti səvənhi fwe ikɨn nərəhaien, nənə, səvənhi nərəhaien trarə ia niram rəmwhen mə ik mwi ikɨməuvehi nərəhaien səvənhi. Mətə ia nəpɨn me pam tikəmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_23","084_5_23","1TI","5","23","23","(Rɨpkamasan mhə mə tikamənɨmwi a nui, mətə ramasan mə tikənɨmwi ouihi waen kwopti pwəh rasitu ia tɨpwɨm mɨne nemhəien me sə ramo ik ia nəpɨn me.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_24","084_5_24","1TI","5","24","24","Noien ərəha me səvəi nərmama nepwɨn həuvəier irapw raka, nəri auər a mə nəpɨn sə Kumwesən trərpwɨn noien ərəha irə rɨpkuvehe mhə ihi, mətə noien ərəha me səvəi nərmama nepwɨn tuhəpkier irapw kurirə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T15_25","084_5_25","1TI","5","25","25","Rəmwhen a mwi noien amasan me səvəi nərmama nepwɨn həuvəier irapw raka nənə səməme kamhərkwafə ihi təkwtəkwuni, irəha mwi tuhaməkeikei mhəier irapw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_1","084_6_1","1TI","6","1","1","Pwəh slef me pam həsiai amasan nəmə asori me səvənraha kamo nərmama nepwɨn həni ərəha nəɡhi Kumwesən mɨne nəɡkiariien səkɨtaha samahatən nərmama irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_2","084_6_2","1TI","6","2","2","Slef me səməme nəmə asori me səvənraha kamhəni nɨpərhienien ia Iesu irəha tuhəpwəh noien nəha kamhəni mə, “Eh, iəmə asori nəha in piəvtaha a riti,” nənə, irəha tuhəpkɨsiai amasan mhə. Mətə irəha tuhaməkeikei mho pɨk mwi wok ia rerɨnraha pərhien, tɨ nəri nə mə səvənraha iəmə asori in iərmama riti sə rani nɨpərhienien ia Iesu, nənə irəha hokeikei in. Tikahatən narimnari me i, mɨni pen tɨ nərmama mə tuhaməkeikei mamho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_3","084_6_3","1TI","6","3","3","Trɨni mɨnuə iərmama riti ramahatən nərmama, nəɡkiariien səvənhi traməkeikei mesi pen nəɡkiariien atukwatukw səvəi Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha mɨne nəɡkiariien kamahatən nərmama irə sə ro ikinan i. Mə in ramahatən nəɡkiariien me nepwɨn ropə ia nəɡkiariien nəha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_4","084_6_4","1TI","6","4","4","in ramərpwi in, mɨpkukurən anan mhə nari. Nətərɨɡien səvənhi ramemhə rokeikei pɨk nəɡkiariien tɨ nəresien me səməme kamhəvi pehe nəmwəkiien mɨne nəvisəien. Noien nəha ro nərmama kamhəni ərəha nəɡhɨnraha me, nənə, mamhətərɨɡ ərəha ia nirəha me, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_5","084_6_5","1TI","6","5","5","ia nəpɨn me pam kamhousari. Noien nəha səvəi nərmama səməme nətərɨɡien səvənraha rərəha. Irəha kamhəruei ia nəɡkiariien pərhien, mamhəni mə noien nəkwai Kumwesən in suatuk riti səvəi nuvehiien mane mɨne nautə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_6","084_6_6","1TI","6","6","6","Nɨpərhienien, trɨni mɨnuə kɨtaha samo nəkwai Kumwesən, noien nəha trasitu asori ia kɨtaha, mətə tsaməkeikei mamhaɡien a, nəri auər a mə səkɨtaha nautə rouihi a uə rasori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_7","084_6_7","1TI","6","7","7","Səukurən mə nəpɨn sənətui pehe ia tɨprənə i, nənə, mhəpkuvehi mə nari riti mhəuvehe. Nənə nəpɨn tsemhə irə, ko səpkuvehi mhə mwi nari riti mhərərɨɡ. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_8","084_6_8","1TI","6","8","8","Mətə trɨni mɨnuə sənətaha nəveɡɨnien mɨne tɨnari səkɨtaha rəmwhen a, nənə kɨtaha tsaɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_9","084_6_9","1TI","6","9","9","Nərmama səməme hokeikei pɨk mə nautə səvənraha trasori, nənə rɨməru a tɨ nirəha mə tuho noien ərəha me rɨpɨk. Rəmwhen ia kwənkru riti rəkure tərini irəha ia təpuapəɡ səvəi nərəhaien, nənə, irəha hokeikei mə tuho narimnari me rɨpɨk səməme həpkamasan mhə tɨ nirəha mamhouraha irəha. Nənə nokeikeiien səvəi narimnari ərəha me nəha trouraha nɨmɨruien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_10","084_6_10","1TI","6","10","10","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə noien səvəi nokeikei pɨkien mane in nukune noien ərəha me səpəmsəpə. Noien nəha ruvəiri raka raka nərmama nepwɨn ia nahatətəien səkɨtaha, mo irəha ho noien me rɨpɨk təkwtəkwuni rerɨnraha raməmisə tukwe rəmwhen mə həpi atukw a irəha ia nau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_11","084_6_11","1TI","6","11","11","Mətə ik iərmama səvəi Kumwesən tikaraka məpwəh nevənien ipaka tɨ noien ərəha me nəha. Tikamarə mamo natukwatukwien, mamo nəkwai Kumwesən, mamahatətə ia Kristo, mamo nokeikeiien, mamərer əknekɨn, mamo ik iəmə noien səim ramasan məpou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_12","084_6_12","1TI","6","12","12","Naruaɡənien amasan səvəi nahatətəien, tikaruaɡən irə, muvehi əknekɨn nɨmɨruien rerɨn sə Kumwesən rɨnəkwein ik tukwe fwe kupwən nəpɨn ikɨməni irapw amasan nahatətəien səim ia nəmri nərmama həpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_13","084_6_13","1TI","6","13","13","Kumwesən in nukune nɨmɨruien. Iesu Kristo in iərmama sə rɨməni irapw amasan nəɡkiariien pərhien ia nəmri Ponjes Paelat. Ia nənimenrau iakani pehe tukw ik i mə ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_14","084_6_14","1TI","6","14","14","tikaməkeikei mo nəɡkiariien i kuvei pehe mik. Tiko ia suatuk sə rəmher. Pwəh nərmama həpwəh nətoniien nərəhaien riti ia niram. Tiko iamɨnhi irə mamevən meste Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo truvehe mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_15","084_6_15","1TI","6","15","15","Nuveheien səvənhi Kumwesən tro rier pehe ia nəpɨn atukwatukw səvənhi. In Kumwesən sə kaməɡnəɡɨni in. In əpa ramərɨmənu ia narimnari me pam. In Kiɡ sə rasori ia kiɡ me. Nənə in Iərɨmənu sə rasori ia nərɨmənu me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_16","084_6_16","1TI","6","16","16","In əpa rɨpkemhə mhə mamarə rerɨn ia kwopun riti rukuraan ikɨn, nənə, iərmama riti ko rɨpkevən mhə ipaka. Iərmama riti rɨpkətoni raka mhə in, nənə, tɨpkətoni mhə mwi. Pwəh nɨsiaiien mɨne nərɨmənuien sə trɨpkiwən mhə krauevən tukwe in. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_17","084_6_17","1TI","6","17","17","Tikəɡkiari m nərmama me nautə səvənraha rasori ia nɨtətə səvəi ipwet mɨne, mɨni pen tɨ nirəha i mə tuhəpwəh nuvehi utə pɨkien irəha, mhəpwəh nəmri pen əknekɨnien nətərɨɡien səvənraha ia nautə, nautə səvəi təkwtəkwuni a mətə trakwakwi riwən. Irəha tuhaməkeikei mhəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səvənraha ia Kumwesən sə rauvei pehe narimnari me rɨpɨk m kɨtaha mə rerɨtaha traɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_18","084_6_18","1TI","6","18","18","Tikɨni pen tɨ nirəha i mə tuhaməkeikei mho noien amasan. Pwəh noien amasan me nəha səvənraha hasori mhəmwhen ia nautə səvənraha. Irəha tuhaməkeikei mhasitu mhəriari m nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_19","084_6_19","1TI","6","19","19","Noien nəha rəmwhen mə hənoeite nautə me rɨpɨk sə trasitu ia nirəha kurirə. Nənə irəha həukurən nuvehiien nɨmɨruien i nɨmɨruien pərhien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_20","084_6_20","1TI","6","20","20","Timoti, Kumwesən rɨnəmri pehe raka nəɡkiariien amasan səvənhi ia rəɡɨm. Tikaməkeikei mətui amasan tukwe, məpwəh nətərɨɡien ia nəɡkiariien auər a me səvəi tɨprənə i uə nəɡkiariien me kani mə nəɡkiariien sə kauvehi nukurənien irə, mətə rekəm neikuəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T16_21","084_6_21","1TI","6","21","21","Nərmama nepwɨn kamhəkurirə ia nukurənien nəha, nənə, mhənəpwəh nahatətəien səvənraha. Pwəh namasanien tramarə tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_1","085_1_1","2TI","1","1","1","Iou Pol. Iou aposol riti səvəi Iesu Kristo tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨməni nəkwan mə tako. In rərhi pen iou mə takəvisau irapw nɨmɨruien sə in rɨməni mə truvei pehe m kɨtaha ruku pen tɨ Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_2","085_1_2","2TI","1","2","2","Nəkukuə i rauvehe tukw ik, Timoti, nərɨk keikei. Pwəh Kumwesən Tata səkɨtaha mɨne Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha trouəriari pehe namasanien mɨne napiien mɨne nəmərinuien mik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_3","085_1_3","2TI","1","3","3","Ia nəpɨn mɨne ia ran, nəpɨn iakaməfwaki, rerɨk ramrhi rerɨn ik, nənə iakani vivi Kumwesən tukw ik. Iakamo tukwini nari min, mamo a noien me səməme iakukurən mə hatukwatukw ia nənimen rəmwhen ia kaha kupwən me səiou hənamo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_4","085_1_4","2TI","1","4","4","Nəpɨn rerɨk ramrhi nɨse nənimem sə rɨnaiu, iakokeikei pɨk mə takətoni ik, nənə rerɨk raɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_5","085_1_5","2TI","1","5","5","Rerɨk ramrhi nahatətəien pərhien səim, in nəha nahatətəien sə kaha pran səim Loes mɨne mama səim Iunis kroukupwən rouahatətə irə, nənə təkwtəkwuni iakukurən amasan mə ik mwi ikamahatətə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_6","085_1_6","2TI","1","6","6","Ro iamɨnhi irə iakuə tako pwəh rerɨm ramrhi nəri fwe ia rerɨm ramo ikamskai tɨ noien wok səvəi Kumwesən. Kumwesən rəriari nəri nəha mik fwe kupwən nəpɨn iakəmri utə rəɡɨk mi ia niram. Tikaməkeikei meireiri nəri nəha pwəh ruək. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_7","085_1_7","2TI","1","7","7","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨpkuvei pehe mhə m kɨtaha nənɨmwɨn riti sə ramo kɨtaha samhekɨr, mətə in ruvei pehe m kɨtaha nənɨmwɨn riti sə ramo kɨtaha saməskai, mamhokeikei kɨtaha me, mamhəkoui atukw kɨtaha mə tsəpko mhə noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_8","085_1_8","2TI","1","8","8","Ro iamɨnhi irə tikəpwəh naurɨsien tɨ nɨni irapwien Iərɨmənu səkɨtaha, məpwəh naurɨsien mwi tukw iou, iərmama riti səvənhi sə iakamarə ia kalapus tukwe. Mətə pwəh krau pəri kroureɡi nəmisəien tɨ nəɡkiariien amasan səvənhi. Kumwesən truvei pehe nɨskaiien mik mə tiko iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_9","085_1_9","2TI","1","9","9","In rɨməuvehimɨru kɨtaha, nənə, məkwein kɨtaha ia nəkweinien sə ro ikinan i. In rɨpko mhə iamɨnhi irə ia kɨtaha tɨ noien me səkɨtaha, mətə in ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə resi pen a nətərɨɡien atukw səvənhi sə in ruvəukurən raka fwe tui nəpɨn tɨprənə ramiwən ihi. Ia nəpɨn nəha in ruvəni raka mə truvei pehe namasanien səvənhi m kɨtaha truku pen tɨ Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_10","085_1_10","2TI","1","10","10","Nənə təkwtəkwuni sətoni namasanien nəha ro m kɨtaha, tɨ nəri nə mə Iəmə sə rauvehimɨru kɨtaha rɨməier pehe. Iəmə nəha in nə Iesu Kristo sə rɨno sampam ia noien iərmama remhə, nənə ia nəɡkiariien amasan səvənhi ramo nərmama me hətoni mə tuhəfo mhəuvehi nɨmɨruien rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_11","085_1_11","2TI","1","11","11","Kumwesən rɨnərpwi rəɡɨn ia nirak, mɨni mə iou aposol riti sə takaməkeikei məvisau nəɡkiariien amasan nəha, mahatən nərmama me irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_12","085_1_12","2TI","1","12","12","Nənə tɨ nəri nə mə iakamo iamɨnhi irə, iakamreɡi rərəha i ia kalapus. Mətə iapkaurɨs mhə, tɨ nəri nə mə iakukurən iəmə sə iakani nɨpərhienien irə. In rəmri pehe nəɡkiariien amasan səvənhi ia rəɡɨk, nənə iakukurən amasan mə trətui amasan tukwe mamevən meste nəpɨn səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_13","085_1_13","2TI","1","13","13","Timoti, tikaməkeikei məkwtəmhiri əknekɨn nəɡkiariien me i səməme ikuvəreɡi raka iakɨni pehe tukw ik i. Nəɡkiariien me nəha hatukwatukw, mamhahatən suatuk sə tikesi pen. Tikaməmwur pen ia noien mi nəha nahatətəien mɨne nokeikeiien sə krauku pen tɨ Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_14","085_1_14","2TI","1","14","14","Ia nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn Ikinan sə ramarə ia rerɨtaha tikaməkeikei mətui amasan tɨ nəri amasan sə kəmri pehe ia rəɡɨm. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_15","085_1_15","2TI","1","15","15","Ikuvəukurən raka mə nərmama pam fwe profens Esia hənəpwəh iou mhəuvavən. Iəmə mi nəha Fukelas mɨne Hemokenes irəha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_16","085_1_16","2TI","1","16","16","Mətə iakaməfwaki mə Iərɨmənu səkɨtaha trapi nərmama me ia nəkwai nimwə səvəi Onesiforas, tɨ nəri nə mə nəpɨn rɨpɨk in ramomasan iou, nənə mɨpkaurɨs mhə iou mɨne jen me kɨnərihi iou irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_17","085_1_17","2TI","1","17","17","Mətə nəpɨn rapirapw ia Rom, ramətui əmisə iou mamevən meste mətə iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T21_18","085_1_18","2TI","1","18","18","Iakəfwaki mə Kumwesən trəseni in rətoni Iərɨmənu səkɨtaha trapi in ia nəpɨn səvənhi. Nənə ikukurən amasan mə rasitu pɨk ia nirak fwe ia Efesas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_1","085_2_1","2TI","2","1","1","Ro iamɨnhi irə, nərɨk, ik tikaməkeikei muvehi namasanien i raku pen tɨ Iesu Kristo pwəh ro ikɨskai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_2","085_2_2","2TI","2","2","2","Nənə nəɡkiariien sə ikuvəreɡi raka iakɨnahatən kɨmiaha irə ia nəmri nərmama me həpɨk, tikaməkeikei məmri pen ia rəɡi nəmə me nepwɨn ikukurən nətɨɡiteien ia nirəha mə tuhahatən nepwɨn mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_3","085_2_3","2TI","2","3","3","Tikəmisə krau mik rəmwhen ik iaruaɡən amasan riti səvəi Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_4","085_2_4","2TI","2","4","4","Ikukurən noien səvəi iaruaɡən. Nəpɨn ramaruaɡən, ko rəpwəh nuvehiien mwi wok me nepwɨn, tɨ nəri nə mə raməmwur mə iəmə asori səvənhi rerɨn traɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_5","085_2_5","2TI","2","5","5","Iərmama səvəi naiuien traməkeikei mesi pen natuakəmien me səvəi naiuien. Mə rəpwəh ko kɨpkəfəfau pen mhə kəfəfau səvəi nɨsiaiien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_6","085_2_6","2TI","2","6","6","Nənə iərmama sə raməmhu pɨk ratukwatukw mə in trukupwən mesi kwənkwai nari sə rutə ia nəmhien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_7","085_2_7","2TI","2","7","7","Rerɨm tramrhi nəfe iakamɨni pehe tukw ik i. Iərɨmənu səkɨtaha truvei pehe nukurənien mik, nənə tikukurən narimnari me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_8","085_2_8","2TI","2","8","8","Rerɨm tramrhi Iesu Kristo. In iəmə sə rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi. In kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt. In i nəɡkiariien amasan sə iakaməvisau irapw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_9","085_2_9","2TI","2","9","9","Iou iakamreɡi nəmisəien tɨ nəɡkiariien amasan i. Kɨnərihi iou ia jen rəmwhen ia iou iəmə iakamərui loa, mətə nəɡkiariien səvəi Kumwesən ko kɨpkərihi mhə ia jen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_10","085_2_10","2TI","2","10","10","Ro iamɨnhi irə, nəri auər a mə kamo nəmisəien me ia nirak, mətə takaməkeikei mamərer əknekɨn ia nəpɨn me tɨ nəri nə mə rerɨk ramrhi nərmama me nəha səməme Kumwesən ruvərfi raka irəha. Ikokeikei mə irəha mwi tuhəuvehi nɨmɨruien vi sə raku pen tɨ Iesu Kristo, nənə mharə rerɨn irəha min ia nukuraanien asori səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_11","085_2_11","2TI","2","11","11","In i nəɡkiariien pərhien: Trɨni mɨnuə səmamhə kɨtaha Iesu, nənə tsaməkeikei mwi mhəmɨru pəri kɨtaha min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_12","085_2_12","2TI","2","12","12","Trɨni mɨnuə samərer əknekɨn ia nahatətəien səkɨtaha, nənə tsaməkeikei mwi mhərɨmənu pəri kɨtaha min. Trɨni mɨnuə səni mə səreirei in, nənə in mwi traməkeikei mɨni mə in rɨreirei kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_13","085_2_13","2TI","2","13","13","Trɨni mɨnuə kɨtaha səmwei ia nahatətəien səkɨtaha, in traməkwtəmhiri ihi kɨtaha, tɨ nəri nə mə in ko rɨpkətefi mhə nəɡkiariien me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_14","085_2_14","2TI","2","14","14","Tiko nərmama me səim pwəh rerɨnraha ramrhi narimnari me i ikani. Tikɨni pen tɨ nirəha i ia nəmri Kumwesən mə tuhəpwəh nousariien tɨ nəɡkiariien me. Noien nəha ko rɨpko mhə nari amasan riti, mətə ramouraha a nərmama səməme kamhətərɨɡ. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_15","085_2_15","2TI","2","15","15","Tikəmwur mə ik iərmama riti səvəi wok sə nəpɨn Kumwesən ramətə wok səim ko rɨni mə “Wok səim ramasan.” Nənə tikəpwəh nɨreɡiien ikaurɨs tɨ wok səim, tɨ nəri nə mə ikamahatən atukwatukw nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_16","085_2_16","2TI","2","16","16","Mətə nəɡkiariien auər a me səvəi tɨprənə i, ik tikəpwəh nɨniien. Nəɡkiariien me nəha tuhəiri pen nərmama həuvən isipwɨn tɨ Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_17","085_2_17","2TI","2","17","17","Nəɡkiariien səvəi nərmama səməme kamhəɡkiari iamɨnhi truvirɨs rəmwhen ia nɨmwapw ruvehe masori. Nəɡkiariien səvəi iəmə mi nəha Hameneus mɨne Faelitas ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_18","085_2_18","2TI","2","18","18","Irau krɨnouəpwəh raka nəɡkiariien pərhien rauni mə nəpɨn sə Kumwesən tro nərmama me pam hətui mwi ia nemhəien ruvəuvehe raka. Ia nəɡkiariien nəha səvənrau krauouraha nahatətəien səvəi nərmama me nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_19","085_2_19","2TI","2","19","19","Mətə nəri əknekɨn Kumwesən rɨnəmri kauvrhəkɨn nimwə ia təkuren rəpwəh nɨkiuien. Nənə kɨmərai pen nəɡkiariien me i ia nɨkaren: Riti mə, “Iərɨmənu ruvəukurən raka mə nərmama əfo me nəha səvənhi.” Nənə riti mwi mə, “Pwəh nərmama pam səməme kamhəni nɨpərhienien ia nəɡhi Iərɨmənu həpwəh noien ərəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_20","085_2_20","2TI","2","20","20","Ia nəkwai nimwə asori riti nəri kaməni pen nari me irə səpəmsəpə. Rɨpko mhə səməme nəha əpa kɨno ia aean mi nəha kol mɨne silva, mətə nepwɨn mwi nəha ikɨn kɨnərai ia nɨpəri nei, nepwɨn mwi kɨno ia nɨse tɨprənə rərpwu muvehe mɨskai. Nepwɨn kaməni nari irə ia nəpɨn ikinan me. Nepwɨn kaməni nari irə ia nəpɨn auər a me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_21","085_2_21","2TI","2","21","21","Ro iamɨnhi irə trɨni mɨnuə iərmama riti rəpwəh noien ərəha me, məpərhi in, in truvehe məmwhen ia nəri kaməni pen nari irə sə kɨnəmri əpə mə səvəi nəpɨn ikinan me. Kɨnəpnəpenə raka irə mə iəmə asori səvəi nimwə nə rukurən nuvehiien mo noien amasan me pam irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_22","085_2_22","2TI","2","22","22","Mətə noien ərəha me ntəmaruə me hokeikei pɨk, ik tikaraka məpwəh nevənien ipaka tɨ nirəha. Ia nəpɨn me pam tikaməkeikei mamo noien atukwatukw, mamahatətə ia Kumwesən, mamokeikei nərmama, mamarə ia nəmərinuien. Tikamarə mamo noien me nəha kɨmiaha nərmama me nəha səməme kamhəkwein Iərɨmənu ia rerɨnraha sə ratukwatukw məmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_23","085_2_23","2TI","2","23","23","Tikərer isipwɨn tɨ nəresien me nəha nərmama həreirei nari kamhəni. Ikukurən mə nəresien me nəha kamhəvi pehe nəvisəien me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_24","085_2_24","2TI","2","24","24","Mətə noien səvəi iərmama sə ramo tukwini nari m Iərɨmənu traməkeikei mopə. Rɨpko mhə in iərmama səvəi nəvisəien, mətə in iərmama sə ramasan tɨ nərmama pam. In iərmama sə rukurən nahatənien nərmama, nənə niemaha rɨpkəpi akwauakw mhə in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_25","085_2_25","2TI","2","25","25","In iərmama sə raməɡkiari məru tɨ nəmri atukwatukwien nərmama səməme haməmwəki in, pwəh Kumwesən rəseni irəha hərərɨɡ ia noien ərəha, mhəuvehe mhəukurən nəɡkiariien pərhien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T22_26","085_2_26","2TI","2","26","26","Ia noien nəha irəha ko həier irapw ia kwənkru səvəi Setan in rɨməuvehi irəha irə mamo irəha hamo nəkwan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T23_1","085_3_1","2TI","3","1","1","Mətə tikaməkeikei mukurən nəri. Tramevən ipaka tɨ nəpɨn sampam narəien ia tɨprənə i truvehe məknekɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T23_2","085_3_2","2TI","3","2","2","Nərmama tuhokeikei atukw a irəha me, nənə mhokeikei pɨk mane. Irəha tuhəfiəutə atukw irəha me, nənə mhərpwi pɨk irəha me. Irəha tuhəni nəɡkiariien ərəha mhəuəsi nərmama me i. Irəha tuhərui nəkwai tata mɨne mama səvənraha. Nəpɨn tukuvei pen nari amasan riti mɨnraha, irəha tuhəpkɨni mhə tanak tukwe. Irəha tuhəpko mhə nəkur ikinan me ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T23_3","085_3_3","2TI","3","3","3","Irəha tuhəpkapi mhə tɨ nərmama, mətə tuhərpwɨn a tai nərəhaien səvənraha. Irəha tuhəni nɨkare nərmama. Irəha tuhəreirei nari, mamho pen a nari ia nəpɨn me, mhəpkokeikei mhə noien amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T23_4","085_3_4","2TI","3","4","4","Irəha tuhəuvsini təkutanraha m piəvnraha me, mho akwauakw noien ərəha, mhəpkətərɨɡ mhə tɨ noien səvənraha mɨne nəfe kamho. Irəha rerɨnraha trukuər ia nəɡnəɡɨniien atukw irəha me, mhokeikei pɨk narimnari me nɨpwranraha ramreɡi ramasan irə, nənə, mhəpkokeikei mhə Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T23_5","085_3_5","2TI","3","5","5","Ia nəmri nərmama tukətoni irəha həmwhen ia nəkur əfwaki me, mətə nəɡse Nənɨmwɨn səvəi nəfwakiien riwən ia nirəha. Nənə ik tikaməkeikei mərer isipwɨn tɨ nərmama səməme hamo iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T23_6","085_3_6","2TI","3","6","6","Irəha me nepwɨn kamhəuvnimwə ia nəkwai nimwə me mamheikuə ia nɨpran me. Nɨpran me nəha nəɡsenraha riwən, həuvəpəmpəm ia noien ərəha me, nənə narimnari ərəha me səpəmsəpə hokeikei pɨk ramiri irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T23_7","085_3_7","2TI","3","7","7","Kamahatən irəha ia nukurənien ia nəpɨn me, mətə ko irəha həpkukurən amasan mhə nəɡkiariien pərhien ia nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T23_8","085_3_8","2TI","3","8","8","Ikukurən klepa mi nəha Janes mɨne Jampres sə krauni ərəha Moses fwe kupwən. Nərmama me i iakani, irəha həmwhen ia nirau, mamhəni ərəha nəɡkiariien pərhien. Irəha nərmama me nətərɨɡien səvənraha rikou, həpkahatətə pərhien mhə ia Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T23_9","085_3_9","2TI","3","9","9","Mətə irəha tuhəpkarə əpwəmwɨs mhə. Nərmama me pam tuhətə sas noien ikou me səvənraha rəmwhen ia nərmama me hənətə sas noien ikou səvəi Janes mɨne Jampres fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T23_10","085_3_10","2TI","3","10","10","Mətə ik, Timoti, nəpɨn ikɨnakurirə ia nirak fwe kupwən, ikuvəreɡi raka nahatənien səiou, mɨnətə raka noien səiou sə iakamarə mamo. Ikɨnətə raka nəfe iakaməmwur tukwe ia nɨmɨruien səiou. Ikɨnətə raka nahatətəien səiou, mɨne nətərɨɡien səiou sə iakaməfo mo raməpwəmwɨs. Ikɨnətə raka nokeikeiien səiou, mukurən mwi nərerien səiou sə iakamərer əknekɨn irə ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T23_11","085_3_11","2TI","3","11","11","Ikɨnətə raka nometəien me mɨne nəmisəien me kɨno ia nirak fwe ia taon me nəha Antiok mɨne Ikoniam mɨne Listra. Kɨnamometə iou iamɨnhi irə, mətə Iərɨmənu səkɨtaha ruvehi raka iou tɨ nəmisəien me pam nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T23_12","085_3_12","2TI","3","12","12","Nɨpərhienien, nərmama me pam səməme hokeikei mə tuhəuvehe mho kuatia irəha Iesu Kristo, nənə mamharə ia narəien sə Kumwesən rokeikei, tukaməkeikei kometə irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T23_13","085_3_13","2TI","3","13","13","Mətə nərmama ərəha me mɨne nərmama eikuə me narəien səvənraha sə rɨnərəha raka trɨpkuvehe mərəha mwi. Irəha tuhameikuə ia nərmama me, nənə mamheikuə atukw a mwi ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T23_14","085_3_14","2TI","3","14","14","Mətə ik tikaməkeikei məkwtəmhiri əknekɨn nəɡkiariien sə kɨnahatən raka ik irə. Ikuvəni raka nɨpərhienien ia nəɡkiariien nəha, mamahatətə əknekɨn irə, mukurən amasan nərmama səməme hənahatən ik irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T23_15","085_3_15","2TI","3","15","15","Fwe ia nouihiien səim ikuvəukurən raka nəɡkiariien me səvəi Nəkukuə Ikinan. Nəɡkiariien me nəha kamhəuvei pehe nukurənien mik. Nukurənien nəha ramiri pen ik ikevən mahatətə ia Iesu Kristo mə Kumwesən truvehimɨru ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T23_16","085_3_16","2TI","3","16","16","Nəɡkiariien me pam ia Nəkukuə Ikinan haməuku pen tɨ Nənɨmwɨn səvəi Kumwesən. Nəɡkiariien me nəha hamasitu ia kɨtaha. Kɨtaha səukurən nɨniien nəɡkiariien me nəha mhahatən nərmama, mhəni pui noien ərəha me səvənraha, mhəkoui atukwatukw irəha, mhəvəhaɡ mɨnraha ia noien atukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T23_17","085_3_17","2TI","3","17","17","Nəpɨn samo iamɨnha irə tro iərmama səvəi Kumwesən ruvehe məmwhen tɨ noien wok amasan me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_1","085_4_1","2TI","4","1","1","Timoti, təkwtəkwuni iakaməɡkiari pehe mik rəmwhen krau krouərer ia nəmri Kumwesən mɨne Iesu Kristo. Ikukurən Iesu Kristo in iərmama sə trəkiri nərmama me pam tɨ noien me səvənraha, nərmama səməme kamhəmɨru mɨne səməme həuvamhə raka. In trier pehe mwi mərɨmənu ia nɨtətə səvənhi. Tɨ nəri nə mə tro iamɨnhi irə, ro pen iakani pehe tukw ik i mə ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_2","085_4_2","2TI","4","2","2","tikaməkeikei məvisau irapw nəɡkiariien səvənhi, mamərer mwatuk tukwe ia nəpɨn me pam, nəpɨn nərmama hokeikei mə tuhəreɡi mɨne nəpɨn nərmama həpwəh nokeikeiien mə tuhəreɡi. Tikɨni pui noien ərəha me səvənraha, mɨnise pen əknekɨn tɨ nirəha mə tuhəpwəh, muvei pen nəɡkiariien sə trasitu ia nirəha, mo iamɨnhi irə səim nətərɨɡien rəpwəmwɨs, nənə, mahatən amasan irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_3","085_4_3","2TI","4","3","3","Tikaməkeikei mamo iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəpɨn riti trɨpkuvehe nərmama me tuhəpkətərɨɡ mhə nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien, mətə irəha tuhesi pen nətərɨɡien atukw səvənraha, nənə mhətui nahatən me səməme tuhəni nəɡkiariien sə nəkwəreɡɨnraha rəfiəfiə tɨ nɨreɡiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_4","085_4_4","2TI","4","4","4","Irəha tuhəpwəh nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien, nənə mhəuvən mhəkurirə kwənaɡei eikuə me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_5","085_4_5","2TI","4","5","5","Mətə ik, tikaməkeikei mo nətərɨɡien səim pwəh raməmak amasan ia nəpɨn me. Tikərer əknekɨn ia nəmisəien me sə kamo ia niram, nənə mo wok i səvəi nəvisauien nəɡkiariien amasan, nənə mo pam wok səim sə Kumwesən ruvei pehe mik mə tiko. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_6","085_4_6","2TI","4","6","6","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə trɨpko mhə tui nɨtek raiu rəmwhen ia waen i kətəɡi pen ia təkure nɨfatə kuvei pen m Kumwesən. Səiou nəpɨn takier irə ruvəuvehe ipaka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_7","085_4_7","2TI","4","7","7","Ia nɨmɨruien səiou rəmwhen mə iakamaruaɡən ia naruaɡənien amasan riti. Rəmwhen mə iakamaiu ia naiuien əknekɨn riti. Nənə təkwtəkwuni iakɨno sampam irə, nənə iakamahatətə ihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_8","085_4_8","2TI","4","8","8","Təkwtəkwuni kɨnəpnəpenə kəfəfau riti fwe səiou kaməfəfau pen ia nəmə atukwatukw me. Iərɨmənu səkɨtaha raməkiri atukwatukw nari in truvei pehe kəfəfau nəha miou ia nəpɨn səvənhi. Trɨpkuvei pehe əpa mhə miou, mətə truvei pen mwi m nərmama me pam səməme hokeikei in nənə mamheitenhi in mə truvehe mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_9","085_4_9","2TI","4","9","9","Tikaməmwur muvehe mətə akwauakw iou, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_10","085_4_10","2TI","4","10","10","tɨ nəri nə mə Temas rokeikei pɨk anan narəien ipwet mɨne səvəi tɨprənə i, nənə mɨnəpwəh iou, muvavən fwe Tesalonaeka. Kresens ruvavən fwe Kalesia, nənə Taetas ruvavən fwe Talmesia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_11","085_4_11","2TI","4","11","11","Təkwtəkwuni Luk əpa ramarə kɨmrau min. Nəpɨn tikauvehe irə tikiri Mak kɨmirau min, tɨ nəri nə mə in rukurən nasituien mo tukwini nari miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_12","085_4_12","2TI","4","12","12","Iakɨnərhi pen Tikikas ruvavən fwe Efesas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_13","085_4_13","2TI","4","13","13","Nənə nəpɨn tikauvehe irə, tikuvehi karkahu səiou səvəi nəkwieiien iakɨnəpwəh raməmak ia nimwə səvəi Karpas fwe Troas. Tikuvehi mwi nəkukuə me. Iakokeikei pɨk mə tikuvehi səməme nəha kɨmərai pen ia teki nəni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_14","085_4_14","2TI","4","14","14","Fwe kupwən, Aleksanta, iəmə sə ramo nari ia aean, ro pɨk nəmisəien miou. Iərɨmənu trərpwɨn noien ərəha me nəha rɨno miou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_15","085_4_15","2TI","4","15","15","Nənə ik mwi tikaməkeikei məsiari in, tɨ nəri nə mə fwe kupwən in raməmwur mə trɨnise nəɡkiariien səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_16","085_4_16","2TI","4","16","16","Nəpɨn iakɨnərer vi ia nəmri iəmə asori ia kwopun i mə takɨni irapw nəɡkiariien səiou ia nɨkaren səvəi nəɡkiariien me nəha kamɨni ərəha iou irə, iərmama riti riwən ruvehe mərer ia nɨkarek mə trasitu. Mətə irəha pam hap raka ia nirak. (Iakəfwaki mə Kumwesən trəpwəh nərpwɨnien noien nəha mɨnraha.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_17","085_4_17","2TI","4","17","17","Mətə ia nəpɨn nəha Iərɨmənu səkɨtaha ramərer ipaka tukw iou, mauvei pehe nɨskaiien miou, mə iou iakukurən nəvisau irapwien nəɡkiariien me pam səvənhi, nənə nərmama me pam səməme həreirei Kumwesən həukurən nɨreɡiien. Nənə in ruvehi raka iou ia nərəhaien nəha rəmwhen mə ruvehi raka iou ia nəkwai laeon. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_18","085_4_18","2TI","4","18","18","Iərɨmənu səkɨtaha truvehi raka iou ia noien ərəha me pam nərmama hənuə tuho ia nirak. In trətə amasan iou meste in ruvehi iou mevən fwe ia nɨtətə sə in ramərɨmənu irə fwe ia neiai. Pwəh nəɡnəɡɨniien revən tukwe in ia nuk nuk me. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_19","085_4_19","2TI","4","19","19","Tikɨni pen tɨ Prisila mɨne Akwila mɨne nərmama me pam ia nəkwai nimwə səvəi Onesiforas mə iakɨni ramasan tɨ nirəha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_20","085_4_20","2TI","4","20","20","Erastas rɨpkukurirə mhə iou. In ramarə a fwe Korin. Nənə iakɨnəpwəh Trofimas fwe Maelitas, tɨ nəri nə mə in ramemhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_21","085_4_21","2TI","4","21","21","Tikaməmwur muvehe akwauakw tukw iou kurirə nəpɨn səvəi nəkwieiien ruvehe. Iupulas, Putens, Linus, Klautia mɨne piəvtaha me pam ia kwopun i həni ramasan tukw ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("T24_22","085_4_22","2TI","4","22","22","Pwəh Iərɨmənu səkɨtaha tramarə ia rerɨm, məriari pehe namasanien m kɨmiaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT1_1","086_1_1","TIT","1","1","1","Iou Pol, iou iərmama riti sə iakamo tukwini nari m Kumwesən, nənə iou aposol riti səvəi Iesu Kristo. In rərhi pen iou mə takasitu ia nərmama me səməme Kumwesən ruvərfi raka irəha. In rokeikei mə takasitu ia nirəha ia nahatətəien səvənraha, nənə masitu mwi ia nirəha mə tuhəukurən nəɡkiariien pərhien sə ramahatən noien me Kumwesən rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT1_2","086_1_2","TIT","1","2","2","In rərhi pen iou mə takasitu ia nirəha pwəh həmri pen əknekɨn nətərɨɡien səvənraha ia nɨmɨruien rerɨn. Fwe tui, nəpɨn tɨprənə ramiwən ihi, Kumwesən sə rɨpkeikuə mhə ruvəni raka mə truvei pen nɨmɨruien rerɨn nəha mɨnraha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT1_3","086_1_3","TIT","1","3","3","nənə ia nəpɨn atukwatukw səvənhi in ro pui nɨmɨruien nəha ia nəɡkiariien səvənhi. Kumwesən sə rauvehimɨru kɨtaha rəmri pehe nəɡkiariien nəha ia rəɡɨk mɨni nəkwan mə takəvisau irapw irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT1_4","086_1_4","TIT","1","4","4","Nəkukuə i rauvehe tukw ik Taetas. Ia nahatətəien səkrau ikəmwhen ia nərɨk pərhien. Pwəh Kumwesən Tata səkɨtaha mɨne Iesu Kristo sə rauvehimɨru kɨtaha trouəriari pehe namasanien mɨne nəmərinuien mik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT1_5","086_1_5","TIT","1","5","5","Iakɨnəpwəh ik ia tənə Krit mə tikəmri atukwatukw narimnari me səməme krau krɨpko mhə sampam irə. Rəmwhen iakɨməni pehe tukw ik i, tikaməkeikei mevən ia rukwənu me pam muvehi utə elta me səvəi nəfwakiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT1_6","086_1_6","TIT","1","6","6","Ikukurən nuvehi utəien iərmama riti trɨni mɨnuə noien səvənhi ratukwatukw pam, səvənhi pran kuatia, nɨpwnətɨn me kamhəni nɨpərhienien ia Iesu, kɨpkɨni mhə irəha mə kənkapwənraha rɨskai, uə həpwəh nɨsiaiien tata mɨne mama səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT1_7","086_1_7","TIT","1","7","7","Iəmə asori sə ramətui tɨ nakalasia me ramo tukwini nari m Kumwesən, ro iamɨnhi irə noien səvənhi traməkeikei matukwatukw pam. Rərəha mə kənkapwə rɨskai, uə niemaha raməpi akwauakw in, uə ramənɨmwi pɨk, uə ramousi iərmama, uə ramo noien ikou mauvehi mane irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT1_8","086_1_8","TIT","1","8","8","Mətə iərmama sə rauvehi wok i traməkeikei mo iamɨnhi irə: In raməsevər ia rukwənu səvənhi tɨ nərmama pwɨspwɨs me. In rokeikei noien amasan, nənə mukurən nari. In ramo noien atukwatukw mɨne noien sə rəmher mo ikinan i. In ramatuakəm amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT1_9","086_1_9","TIT","1","9","9","In traməkeikei məkwtəmhiri əknekɨn nəɡkiariien pərhien sə kɨnahatən in irə. Ia noien nəha in rukurən nasituien ia nərmama, mahatən irəha ia nəɡkiariien atukwatukw, mukurən mwi nəmri atukwatukwien nərmama səməme kamhəni nəɡkiariien sə ropə ia nəɡkiariien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT1_10","086_1_10","TIT","1","10","10","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nərmama həpɨk kənkapwənraha rɨskai. Irəha kamhəni nəɡkiariien me nepwɨn nɨpwran riwən, mamheikuə ia nərmama. Pərhien nəkur Isrel me nepwɨn nəha irəha kamho iamɨnhi irə mhəpi raka nərmama me nepwɨn. Irəha kamhəni mə tukaməkeikei kuvehi ninhum m nərmama tɨ nahatən penien mə irəha nərmama me səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT1_11","086_1_11","TIT","1","11","11","Tikərəpinhə rə ia nəɡkiariien səvənraha, tɨ nəri nə mə irəha kamhouraha nərmama pam ia nəkwai nimwə nepwɨn, mamhahatən nərmama ia nəɡkiariien sə rɨpkatukwatukw mhə mə tukahatən. Irəha kamho mə tuhəuvehi mane irə, mhəpwəh naurɨsien i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT1_12","086_1_12","TIT","1","12","12","Iəmə Krit riti kupwən in profet riti səvənraha, in mwi rɨməni iamɨnhi mə, “Nəkur Krit irəha nərmama səvəi neikuəien ia nəpɨn me pam. Irəha həmwhen ia nəri əprmɨn me. Irəha rarpaha me. Nəpɨn me irəha hokeikei mə tuhamani a nari.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT1_13","086_1_13","TIT","1","13","13","Nəɡkiariien səvəi profet nəha ro a nɨpərhienien. Ro iamɨnhi irə tikəɡkiari skai mɨnraha pwəh irəha həuvehe mhahatətə ia nəɡkiariien sə ratukwatukw, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT1_14","086_1_14","TIT","1","14","14","mhəpwəh nesi penien kwənaɡei me səvəi nəkur Isrel mɨne natuakəmien me səvəi nərmama me səməme hənəpwəh nəɡkiariien pərhien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT1_15","086_1_15","TIT","1","15","15","Nərmama səməme həmher ia nəmri Kumwesən nari riti riwən sə tro irəha həuvehe mhəmkemɨk. Mətə nərmama səməme həmkemɨk ia nəmri Kumwesən tɨ nəri nə mə həpwəh nɨniien nɨpərhienien ia Iesu, nənə noien riti riwən sə tro irəha həmher. Ro iamɨnhi irə nətərɨɡien səvənraha ramevən əpa tɨ nərəhaien, həreirei nəkiriien noien me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT1_16","086_1_16","TIT","1","16","16","Irəha həni mə həukurən Kumwesən, mətə noien səvənraha ramahatən pen mə rekəm irəha həreirei in. Nərmama me nəha hərəha anan, mamhərui nəkwai Kumwesən. Irəha ko həpko mhə nari amasan riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT2_1","086_2_1","TIT","2","1","1","Mətə ik Taetas nəɡkiariien səim traməkeikei mesi pen nəɡkiariien kamahatən nərmama irə sə ratukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT2_2","086_2_2","TIT","2","2","2","Tikahatən nərɡharə me mə rərəha irəha nərmama səvəi nənɨmwiien. Irəha tuhaməkeikei mhəukurən nari, pwəh nərmama həsiai irəha. Irəha tuhaməkeikei mamhahatətə pərhien, mamhokeikei nərmama, mamhərer əknekɨn ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT2_3","086_2_3","TIT","2","3","3","Ia noien kuatia a, tikahatən nɨprənemə me mə irəha tuhaməkeikei mho noien sə ro ikinan i rəmwhen sə Kumwesən rokeikei. Rərəha mə irəha kamhəni nɨkare nərmama, uə kamhənɨmwi pɨk nənɨmwien skai rəmwhen ia waen. Irəha tuhaməkeikei mhahatən nəɡkiariien sə ramasan, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT2_4","086_2_4","TIT","2","4","4","mamhəvəhaɡ m nɨpran me səməme harə vi a irəha nərman mə irəha tuhaməkeikei mhokeikei səvənraha me nərman me mɨne nɨpwnətɨnraha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT2_5","086_2_5","TIT","2","5","5","Irəha tuhaməkeikei mhəvəhaɡ m nɨpran me i mə irəha tuhəuvehe mho irəha nɨpran me səməme həukurən nari, mhəmher, mamhətui amasan tɨ narimnari me fwe ia rukwənu, nənə mamhəsiai nərman me səvənraha. Nəpɨn kamho noien sə ro iamɨnhi, nənə, tuhərəpinhə ia nərmama me mə tuhəpwəh nɨni ərəhaien nəɡkiariien səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT2_6","086_2_6","TIT","2","6","6","Ia noien kuatia a mwi, tikəɡkiari amasan m ntəmaruə me mə irəha tuhaməkeikei mho narimnari me sə ramahatən pen mə irəha həukurən nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT2_7","086_2_7","TIT","2","7","7","Nənə ik, ia narimnari me pam, tikamo a noien sə ramasan pwəh irəha hesi pen nəfe ikamo. Nəpɨn tikahatən, nɨmɨruien səim traməkeikei matukwatukw mo nəɡkiariien səim rɨpam mo nərmama həsiai irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT2_8","086_2_8","TIT","2","8","8","Tikaməkeikei mamɨni a nəɡkiariien pərhien mə nərmama tuhəpwəh nətoniien təkutai nəɡkiariien səim mhəni ərəha. Pwəh in tro nərmama səməme haməmwəki ik tuhaurɨs tukwe tɨ nəri nə mə irəha həpkətoni mhə noien ərəha riti səim, nənə, mhəpwəh nɨni ərəhaien kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT2_9","086_2_9","TIT","2","9","9","Tikahatən slef me mə irəha tuhaməkeikei mho nəkwai nəmə asori me səvənraha ia narimnari me pam pwəh rerɨnraha raɡien tɨ wok səvənraha. Slef me tuhəpwəh nɨniien tai nəɡkiariien səvəi nəmə asori me səvənraha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT2_10","086_2_10","TIT","2","10","10","nənə, mhəpwəh nakresien mɨnraha. Mətə nəpɨn me pam irəha tuhaməkeikei mho amasan nari pwəh nəmə asori me səvənraha tuhəni nɨpərhienien ia wok səvənraha. Noien me nəha tuho ia narimnari me pam rəmwhen mə kaməkwani pen tihinari me ia nəɡkiariien səvəi Kumwesən, Kumwesən sə rauvehimɨru kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT2_11","086_2_11","TIT","2","11","11","Krau kraukurən mə namasanien səvəi Kumwesən ruvəier pehe raka tɨ nərmama me pam. In nəha namasanien sə rauvehimɨru nərmama irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT2_12","086_2_12","TIT","2","12","12","Namasanien nəha raməvəhaɡ m kɨtaha mə tsəni rekəm ia noien me səməme Kumwesən raməmwəki mɨne noien ərəha me səvəi tɨprənə i nərmama hokeikei pɨk. Ia nɨtətə i ipwet mɨne kɨtaha tsaməkeikei mharə, mamhəukurən nari, mamho noien atukwatukw mɨne noien me səməme Kumwesən rokeikei, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT2_13","086_2_13","TIT","2","13","13","nənə, mamhəfwini nəpɨn amasan nəha kɨtaha saməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨtaha irə. Nəpɨn amasan nəha in nə nəpɨn sə Iesu Kristo trier pehe irə irau nɨskaiien səvənhi. Iesu nə in Kumwesən asori səkɨtaha rauvehimɨru kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT2_14","086_2_14","TIT","2","14","14","In rɨnəseni nɨmɨruien səvənhi memhə tukutaha mə truvehi raka kɨtaha ia noien ərəha me pam, nənə, məpərhi kɨtaha səmher mhəuvehe mho kɨtaha nərmama səvənhi əpa səskai tɨ noien amasan me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT2_15","086_2_15","TIT","2","15","15","Narimnari me i ik tikamahatən nərmama me irə. Tikuvehi utə nətərɨɡien səvənraha, məɡkiari mɨnraha tɨ nɨniseien noien ərəha me səvənraha. Ikauvehi nasoriien tɨ noien nəri i. Pwəh iərmama riti rɨpko mhə nəri auər a ia niram, məpwəh mwi nətəien təkutam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT3_1","086_3_1","TIT","3","1","1","Taetas. Tiko a pwəh rerɨnraha ramrhi mə tuhəsiai nəmə asori me mɨne nərmama səməme kamhərɨmənu ia nirəha. Tuhaməkeikei mho nəkwanraha, nənə mhərer mwatuk ia nəpɨn me tɨ noien amasan me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT3_2","086_3_2","TIT","3","2","2","Irəha tuhəpwəh nɨni ərəhaien iərmama riti. Ia nəpɨn me tuhaməkeikei mharə ia nəmərinuien, mhəpwəh nəvisəien, nənə mheiwaiu mhasitu ia nərmama me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT3_3","086_3_3","TIT","3","3","3","Irəha tuhaməkeikei mho iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə fwe kupwən kɨtaha mwi səreirei nari, mamhərui nəkwai Kumwesən. Kameikuə ia kɨtaha səpwəh nətəien suatuk atukwatukw. Noien ərəha me nepwɨn sokeikei pɨk mhəreɡi ramasan irə kamhərɨmənu ia kɨtaha. Ia narəien səkɨtaha samo pɨk nərəhaien. Rerɨtaha ramakres narimnari me səvəi nərmama. Kaməmwəki kɨtaha nənə kɨtaha saməmwəki kɨtaha me. Fwe kupwən noien səkɨtaha ro iamɨnha irə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT3_4","086_3_4","TIT","3","4","4","mətə Kumwesən sə rauvei pehe nɨmɨruien vi m kɨtaha rərhi pehe namasanien mɨne nokeikeiien səvənhi rier pehe tukutaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT3_5","086_3_5","TIT","3","5","5","Ia nəpɨn nəha Kumwesən ruvehimɨru kɨtaha. Mətə in rɨpkuvehimɨru mhə kɨtaha tɨ nəri nə mə samo noien amasan me, rekəm. In ruvehimɨru kɨtaha tɨ nəri nə mə rapi kɨtaha. In ruvehimɨru kɨtaha nəpɨn Nənɨmwɨn Ikinan raikuas raka noien ərəha me səkɨtaha, sətui mwi, mhəuvehe mhərməvi mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT3_6","086_3_6","TIT","3","6","6","Kumwesən rətəɡi irapw Nənɨmwɨn nəha ruvehe mukuər ia kɨtaha muku pen tɨ Iesu Kristo. Iesu nəha in iərmama sə rauvei pehe nɨmɨruien vi m kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT3_7","086_3_7","TIT","3","7","7","In rasitu ia kɨtaha ia namasanien səvənhi, mo kɨtaha satukwatukw ia nəmri Kumwesən mə kɨtaha tsəuvehi nɨmɨruien rerɨn sə sənəmri pen əknekɨn raka nətərɨɡien səkɨtaha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT3_8","086_3_8","TIT","3","8","8","Nəɡkiariien i in nəɡkiariien pərhien. Nənə iakokeikei mə tikahatən amasan nərmama me ia narimnari me i. Pwəh nərmama səməme həməni nɨpərhienien ia Kumwesən tuhamarə mamho noien amasan me. Narimnari me i hamasan pɨk mamhasitu ia nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT3_9","086_3_9","TIT","3","9","9","Mətə nəresien me nərmama həreirei nari kamhəni, mɨne nəɡkiariien me kamhəni ia kwənəkwus səvəi kaha kupwən me, mɨne nəvisəien me kamhəvisə mɨnraha me tɨ nɨpwrai Loa səvəi Moses, tikaməkeikei mərer isipwɨn tɨ nirəha, tɨ nəri nə mə ko həpkasitu mhə, namasanien səvənraha riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT3_10","086_3_10","TIT","3","10","10","Trɨni mɨnuə iərmama riti rɨni nəɡkiariien iamɨnhi meitehi kɨmiaha irə, tikevən mɨnise. Mə ro mwi iamɨnhi, nənə, tikevən mɨnise mwi. Trɨni mɨnuə ikɨnise m kəru, mətə raməkeikei ia noien səvənhi, nənə, tikərer pen isipwɨn tukwe, məpwəh. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT3_11","086_3_11","TIT","3","11","11","Ikukurən mə iərmama sə ramo iamɨnhi irə, in iəmə rərəha, mamo noien ərəha. Noien səvənhi ramo pui atukw a in mə in iərmama riti Kumwesən trərpwɨn noien ərəha səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT3_12","086_3_12","TIT","3","12","12","Takərhi pehe iərman mi i riti Atemas uə Tikikas truvehe mətoni ik. Nəpɨn truvehe irə, tikaməkeikei mətoni akwauakw a suatuk mə tikuvehe mətoni iou fwe taon nəha Nikopolis, tɨ nəri nə mə iou iakokeikei mə takevən marə fwe ikɨn ia nəpɨn səvəi nəkwieiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT3_13","086_3_13","TIT","3","13","13","Iərmama mi kəru nəɡhɨnrau nə Apolos mɨne Sinas, Sinas in iərmama riti sə ramowok ia nɨkaren səvəi loa səvəi nəkur Rom, irau krauavən ia navənien səvənrau, mətə tikasitu ia nirau mə nari riti trəpwəh niwən təniien ia nirau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT3_14","086_3_14","TIT","3","14","14","Ramasan mə ikahatən nərmama me səkɨtaha mə irəha tuharə mamhəmwur mamho noien amasan me mamhasitu ia nərmama nepwɨn səməme narimnari me səvənraha rɨpkəmwhen mhə. Rərəha mə nərmama me səkɨtaha tuhamarə auər a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("TT3_15","086_3_15","TIT","3","15","15","Nərmama me pam səməme kamharə kɨmaha mɨnraha həni ramasan tukw ik. Nənə ik tikɨni tukwini ramasan səkɨmaha revən tɨ nərmama me səməme hokeikei kɨmaha mamhahatətə ia Iesu. Pwəh namasanien tramarə tukumiaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_1","087_1_1","PHM","1","1","1","Iou Pol iakamarə ia kalapus tɨ nəɡhi Iesu Kristo. Kɨmrau piəvtaha Timoti iarouni ramasan tukw ik Filimon. Ik iərmama i kɨtahar mik samaro pəri wok. Kɨmrau iarouokeikei ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_2","087_1_2","PHM","1","2","2","Nənə iarouni mwi ramasan tɨ kɨtirimətaha Apia, mɨne piəvtaha Akipas, iəmə sə kɨtaha min səmwhen ia naruaɡən me. Iarouni ramasan tɨ nakalasia me pam nəha səməme kamhousəsɨmwɨn irəha me ia nəkwai nimwə səim. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_3","087_1_3","PHM","1","3","3","Iarouəfwaki mə Kumwesən tata səkɨtaha mɨne Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha trouəriari pehe namasanien mɨne nəmərinuien pwəh irau krauarə tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_4","087_1_4","PHM","1","4","4","Filimon. Ia nəpɨn me, nəpɨn rerɨk ramrhi ik ia nəfwakiien me səiou, iakani vivi Kumwesən, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_5","087_1_5","PHM","1","5","5","tɨ nəri nə mə iakamreɡi kamɨni nokeikeiien səim sə ikamo m nərmama me pam səvənhi mɨne nahatətəien səim ikauvehi ia Iesu Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_6","087_1_6","PHM","1","6","6","Iakamreɡi mwi mə ikaməriari ia rerɨm pam tɨ nəri nə mə ikamahatətə. Iakəfwaki mə noien nəha trasitu ia niram mo ikukurən amasan mwi narimnari amasan me pam kauvei pehe saməuvehi rauku pen tɨ Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_7","087_1_7","PHM","1","7","7","Piak, iakaməfwaki iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nokeikeiien səim ro nərmama me səvəi Kumwesən rerɨnraha raɡien. Nənə nəpɨn iakreɡi, iou mwi rerɨk raɡien. Ruvehi utə mwi nətərɨɡien səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_8","087_1_8","PHM","1","8","8","Filimon, iakuə takəres nari riti mik. Iakukurən nɨniien nəkwak tukw ik ia nəɡhi Kristo mə nəfe tikaməkeikei mo, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_9","087_1_9","PHM","1","9","9","mətə nokeikeiien səkrau, ko iapko mhə iamɨnhi. Iakuə takəres a ik. Təkwtəkwuni iou Pol iakɨnərɡharə, nənə rəmwhen iakuvəni raka iakamarə ia kalapus tɨ Iesu Kristo, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_10","087_1_10","PHM","1","10","10","iakaməres nari riti mik ia nɨkaren səvəi Onesimas, in i səim slef. In ruvehe mətoni iou ia kalapus, nənə iakuvehe məmwhen ia tata səvənhi, in ruvehe nərɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_11","087_1_11","PHM","1","11","11","(Fwe kupwən in rɨpkasitu mhə ia niram, mətə təkwtəkwuni nəha in rukurən nasituien ia krau pəri.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_12","087_1_12","PHM","1","12","12","Təkwtəkwuni iakamərhi pehe iəmə i, iəmə sə iakokeikei pɨk, rɨrərɨɡ muvehe tukw ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_13","087_1_13","PHM","1","13","13","Iakokeikei mə takəkwtəmhiri əknekɨn ramarə kɨmrau min mə truvehi təmwhekɨm, mamo tukwini nari miou nəpɨn iakamarə ia kalapus tɨ nəɡkiariien amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_14","087_1_14","PHM","1","14","14","Mətə iapkokeikei mhə mə tako nari riti sə ipkəseni mhə irə. Trɨni mɨnuə ikamo nəri amasan iakokeikei mə truku pen ia rerɨm aɡien, mətə rɨpko mhə nəri iakaməkeikei mik tukwe mə tiko. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_15","087_1_15","PHM","1","15","15","Rosi Onesimas rɨnap məpwəh ik nəpɨn ouihi a mə tikuvehi mwi rouarə rerɨn kɨmirau min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_16","087_1_16","PHM","1","16","16","Nənə təkwtəkwuni in rɨpko mhə slef əpa riti səim, mətə in rəpi raka slef. In piəvtaha keikei riti. Iou iakokeikei pɨk in, mətə ik tikokeikei pɨk in rəpi raka tɨ nəri nə mə in slef səim, mətə irənhə mwi irə in piam, tɨ nəri nə mə in ruvəuvehe mamahatətə ia Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_17","087_1_17","PHM","1","17","17","Ro pen trɨni mɨnuə ikamətə iou rəmwhen ia ik riti sə krauo pəri wok, tikuvehi in ia rerɨm pam rəmwhen a mə ikauvehi iou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_18","087_1_18","PHM","1","18","18","Trɨni mɨnuə rɨno nari riti rərəha ia niram, uə rɨməuvehi nari riti mɨpkuvehi mhə nənimen, tikəmri pen ia kaon səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_19","087_1_19","PHM","1","19","19","Iou, Pol, iakamrai nəɡkiariien i ia rəɡɨk, iou tapkərəku. (Mətə tikəpwəh nenouenouien mə səim kaon rarə tɨ nəri nə mə iou iakɨnasitu ia niram ikuvehi nɨmɨruien vi.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_20","087_1_20","PHM","1","20","20","Ouəh, piak, iakokeikei mə tikasitu ia nirak, mo rerɨk raɡien, tɨ nəri nə mə krau pəri krauahatətə ia Kristo Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_21","087_1_21","PHM","1","21","21","Iakamrai nəkukuə i mik, mukurən amasan mə tiko nəkwak. Iakukurən mə tiko rəpi raka nəfe nəɡhɨn iakaməres i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_22","087_1_22","PHM","1","22","22","Nənə tikəpnəpenə mwi kwopun riti səiou takapri ikɨn. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iakameitenhi Kumwesən mə trəseni nəfwakiien me səkɨmiaha, mo suatuk miou iakrərɨɡ pehe tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_23","087_1_23","PHM","1","23","23","Epafras i iou riti sə kɨmrau min iarouarə ia kalapus tɨ nəɡhi Iesu Kristo in rɨni ramasan tukw ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_24","087_1_24","PHM","1","24","24","Nənə Mak mɨne Aristakas, mɨne Temas, mɨne Luk iou me nepwɨn səməme iahamo pəri wok, irəha mwi həni ramasan tukw ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("PM1_25","087_1_25","PHM","1","25","25","Iakəfwaki mə namasanien səvəi Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha tramarə tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB1_1","088_1_1","HEB","1","1","1","Fwe kupwən, nəpɨn rɨpɨk mɨne ia suatuk me səpəmsəpə, Kumwesən rəɡkiari m kaha me səkɨtaha, nəɡkiariien səvənhi ruku pen ia profet me səvənhi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB1_2","088_1_2","HEB","1","2","2","mətə nəpɨn kurirə rɨnauvehe ipaka, nənə in rəɡkiari m kɨtaha, nəɡkiariien səvənhi ruku pen ia Tɨni sə rɨmərfi mə trərɨmənu ia narimnari me pam səvəi Tata səvənhi. Ia Tɨni, in rɨno neiai mɨne tɨprənə mɨne narimnari me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB1_3","088_1_3","HEB","1","3","3","Tɨni Kumwesən kamətə pen nukuraanien asori səvəi Kumwesən irə, tɨ nəri nə mə in rəmwhen atukwatukw ia Tata səvənhi ia narimnari me pam, maməkwtəmhiri narimnari me pam ia nəɡkiariien əsanɨn səvənhi. Nəpɨn rɨnaikuas raka noien ərəha me səvəi nərmama, nənə mevən fwe ia neiai, məkure ia nɨkare Kumwesən asori mwatuk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB1_4","088_1_4","HEB","1","4","4","Tɨni Kumwesən ruvehe mɨnasori raka məpi raka naɡelo me rəmwhen mə nəhaɡ Kumwesən rɨməuvei pen min rasori məpi raka nəɡhɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB1_5","088_1_5","HEB","1","5","5","Iakani iamɨnha irə tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨpkɨni anan mhə tɨ aɡelo riti səvənhi mə, “Ik nərɨk, təkwtəkwuni iakuvəuvehe tata atukwatukw səim.” Kumwesən rɨpkɨni anan mhə tɨ aɡelo riti mə, “Iou takuvehe tata səim, nənə ik tikuvehe nərɨk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB1_6","088_1_6","HEB","1","6","6","Mətə nəpɨn Kumwesən rɨnərhi pehe tɨni sə rɨməkupwən mətui ruvehe ia tɨprənə i, nənə mɨni mə, “Pwəh naɡelo me pam səiou hənɨmwi nukurhunraha, mhəsiai in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB1_7","088_1_7","HEB","1","7","7","Mətə in rəɡkiari ia naɡelo me mɨni mə, “In ramo naɡelo me səvənhi həmwhen ia nɨmətaɡi me, mamo səvənhi iotukwininari me həmwhen ia nərami napw me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB1_8","088_1_8","HEB","1","8","8","Mətə rɨnaməɡkiari ia tɨni nənə mani mə, “Kumwesən nərɨmənuien səim tramarə rerɨn ia nuk nuk me. Ik ikamərɨmənu ia nərmama me səim ia noien atukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB1_9","088_1_9","HEB","1","9","9","Ik ikokeikei a natukwatukwien nənə məmwəki noien ərəha. Ro pen Kumwesən, Kumwesən səim, rɨnəmri kupwən ik, nənə ik ikasori ia ik me nepwɨn. Nənə rɨno pen oel ia kəmkapwə ramahatən pen mə ik kiɡ, mamo rerɨm ramaɡien məpi raka ik me nepwɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB1_10","088_1_10","HEB","1","10","10","Nənə Kumwesən rɨni pen mwi tɨ tɨni mə, “Iərɨmənu, fwe nukune narəien ikɨnəmri tɨprənə i, nənə narimnari me ia nɨmaɡouaɡou ikɨno irəha ia rəɡɨm mi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB1_11","088_1_11","HEB","1","11","11","Narimnari me pam i tuhəpkiwən, irəha tuhakuas mhəmwhen ia tɨnari sə rɨmərɨr, mətə ik ikamarə rerɨn a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB1_12","088_1_12","HEB","1","12","12","Ik tikərfe irəha rəmwhen kamərfe tɨnari, tuko irəha rəmwhen karkahu kuvehi raka karkahu pen səpə, mətə ik ikamarə a iamɨnhi irə mamevən ia nuk nuk me ko ipkemhə mhə nəpɨn riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB1_13","088_1_13","HEB","1","13","13","Kumwesən rɨpkɨni pen anan mhə tɨ aɡelo riti səvənhi mə, “Əkure ia nɨkarek mwatuk meste tako nərmama səməme haməmwəki ik həuvehe, tikərpwi utə tɨpaɡe nɨsum mi ia nirəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB1_14","088_1_14","HEB","1","14","14","Mətə naɡelo me, irəha nəfe? Irəha nənɨmwɨn me kamho tukwini nari m Kumwesən. In rərhi pehe irəha mə tuhəuvehe mhasitu ia nərmama səməme in truvehimɨru irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_1","088_2_1","HEB","2","1","1","Ro iamɨnhi irə kɨtaha tsaməkeikei mhətərɨɡ amasan mwi tɨ nəfe səuvəreɡi raka, kamo kɨtaha saraka mərməru irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_2","088_2_2","HEB","2","2","2","Kɨtaha sənətə raka mə nəɡkiariien səvəi Loa naɡelo me həuvei pen m kaha kupwən me səkɨtaha ro nɨpərhienien. Nərmama me pam səməme həno noien ərəha uə hənərui nəɡkiariien nəha, kuvei pen nərpwɨnien sə ratukwatukw mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_3","088_2_3","HEB","2","3","3","Ro pen tsəfo mhap tɨ nərpwɨnien sə Kumwesən tro m kɨtaha trɨni mɨnuə so nəri auər a ia nəɡkiariien i ramasan pɨk maməvisau suatuk sə in rauvehimɨru nərmama irə? Iərɨmənu səkɨtaha rɨməkupwən mɨni irapw nəɡkiariien nəha. Kurirə irə nərmama me i səməme həməreɡi, irəha hahatən kɨtaha ia nəɡkiariien nəha mə ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_4","088_2_4","HEB","2","4","4","Kumwesən in mwi ro kɨtaha sətoni mə nəɡkiariien nəha ro nɨpərhienien i. In ro nɨmtətien me mɨne narimnari me nərmama hətoni nənimenraha rier tukwe, nənə muvei pen nɨskaiien me səvəi Nənɨmwɨn Ikinan m nərmama resi pen nətərɨɡien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_5","088_2_5","HEB","2","5","5","Rɨpko mhə naɡelo me Kumwesən rɨməuvehi utə irəha mə tuhərɨmənu ia tɨprənə vi sə trɨpkuvehe, tɨprənə nəha saməɡkiari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_6","088_2_6","HEB","2","6","6","Nəɡkiariien riti sə raməmak ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Iərmama in nəri auər a, mətə rerɨm tramrhi in, tikəpwəh nenouenouien irə, nənə ik ikamətui amasan tɨ iəməti iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_7","088_2_7","HEB","2","7","7","Ia nəpɨn kwakwa a ik ikɨməuvehi irapw in reiwaiu inhərɨpw anan ia naɡelo me, nənə məfəfau pen nasoriien mɨne nɨsiaien ia kənkapwə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_8","088_2_8","HEB","2","8","8","məmri narimnari me pam kamharə inhərɨpw ia tɨpaɡe nɨsun mi.” Nəɡkiariien i sə rani mə Kumwesən rəmri narimnari me pam kamharə inhərɨpw ia tɨpaɡe nɨsui iərmama nɨpwran mə Kumwesən rɨpkəpwəh mhə kuatia mə iərmama trəpwəh nərɨmənuien irə. Mətə kɨtaha səpkətoni mhə ihi iərmama ramərɨmənu ia narimnari me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_9","088_2_9","HEB","2","9","9","Mətə nari kuatia sənətoni in i Iesu sə Kumwesən rɨməuvehi irapw in reiwaiu anan ia naɡelo me səvəi nəpɨn kwakwa a. Nənə təkwtəkwuni nəha kɨnəfəfau pen nasoriien mɨne nɨsiaiien ia kənkapwə tɨ nəri nə mə rɨməuvehi nəmisəien memhə. Ouəh, ia namasanien səvəi Kumwesən in remhə muvehi təmwki nərmama pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_10","088_2_10","HEB","2","10","10","Kumwesən sə rɨno narimnari me pam mə narimnari me nəha səvənhi, in ro noien riti ramasan pɨk in i ro Iesu rɨreɡi nəmisəien me. Nəmisəien me nəha həno Iesu ruvehe matukwatukw məmwhen. In iərmama sə rukupwən mousi əmwesi nəkwus tɨ nuvehimɨruien nɨpwnəti Kumwesən me həpɨk. Kumwesən truvehi utə irəha tuhəuvən mharə ia kwopun ramser. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_11","088_2_11","HEB","2","11","11","Iesu ramo nərmama me səvənhi həuvehe mho nəkur ikinan me mə irəha nərmama me səvəi Kumwesən noien ərəha səvənraha riwən. Nənə Iesu mɨne nərmama me səvənhi səvənraha tata kuatia a. Ro pen Iesu rɨpkaurɨs mhə mə trəkwein irəha mə piəvni me ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_12","088_2_12","HEB","2","12","12","nəpɨn raməɡkiari iamɨnhi irə mɨnuə, “Iou takɨni irapw nəɡhɨm tɨ piak me. Ia nɨmwrhenhi nousəsɨmwɨnien səvənraha takəɡnəɡɨni ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_13","088_2_13","HEB","2","13","13","In rani mwi mə, “Iou takəmri pen nahatətəien səiou ia Kumwesən.” Nənə mani mwi mə, “Ətə ro. Iou i kɨmaha nəkwərhakwərha me səməme Kumwesən rɨməuvei pehe irəha miou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_14","088_2_14","HEB","2","14","14","Tɨ nəri nə mə nəkwərhakwərha me nəha nusanraha mɨne nɨtenraha rarə, ro pen Iesu in mwi ruvehe mo in iərmama rəmwhen a ia nirəha nusan mɨne nɨten rarə. In ro iamɨnha irə mə tremhə, nənə ia nemhəien səvənhi trouraha iəremhə sə rauvehi nɨskaiien səvəi noien iərmama remhə. Iəremhə nəha Setan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_15","088_2_15","HEB","2","15","15","Tɨ nəri nə mə nərmama haməhekɨr nemhəien, nehekɨrien səvənraha raməkwtəmhiri tərini irəha nəpɨn me pam ia nɨmɨruien səvənraha. Rəmwhen a mə irəha slef me. Mətə Iesu rɨmamhə mə truvei raka irəha, tuhəpwəh mwi noien irəha slef me. In ruvəfi nari ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_16","088_2_16","HEB","2","16","16","Rɨno nukurənien irə mə Iesu rɨpkasitu mhə ia naɡelo me, mətə rɨnasitu ia kwənəkwus me səvəi Epraham. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_17","088_2_17","HEB","2","17","17","Ro pen in rɨməuvehe məmwhen a ia piəvni me ia noien me pam, mə ia nɨkaren səvəi wok səvəi Kumwesən, in rukurən nuveheien pris asori anan riti sə trapi tɨ nərmama me səvənhi, nənə irəha həukurən nətɨɡiteien irə traikuas raka noien ərəha me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB2_18","088_2_18","HEB","2","18","18","Tɨ nəri nə mə in ruvəreɡi raka nəmisəien ia nəpɨn nəha kɨnameipweipwi in ia noien ərəha ro pen in rukurən nasituien ia səməme kameipweipwi irəha ia noien ərəha ipwet mɨne. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_1","088_3_1","HEB","3","1","1","Ro pen, piak ikinan me, nərmama me Kumwesən ia neiai rɨnəkwein pəri ia kɨtaha m kɨmiaha, hətərɨɡ ro ia Iesu, aposol mɨne pris asori anan səvəi nəɡkiariien səkɨtaha sə saməni irapw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_2","088_3_2","HEB","3","2","2","Kumwesən rɨməuvehi utə in mə tro wok i, nənə in ro nəkwai Kumwesən ia narimnari me pam, rəmwhen ia Moses fwe kupwən in rɨno nəkwai Kumwesən ia wok me pam səvənhi ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_3","088_3_3","HEB","3","3","3","Mətə Iesu in rasori məpi raka Moses rəmwhen iəmə sə ruvrhəkɨn nimwə riti in rasori məpi raka nimwə nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_4","088_3_4","HEB","3","4","4","Ouəh nɨpərhienien, nimwə me pam kuatia kuatia iərmama ruvrhəkɨn, mətə Iəmə sə rɨməuvrhəkɨn narimnari me pam in nəha Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_5","088_3_5","HEB","3","5","5","Moses in iotukwininari riti sə ro nəkwai Kumwesən ia wok me pam səvənhi ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən, nənə mukupwən mɨni irapw narimnari me səməme Kumwesən trəɡkiari mwi irə kurirə ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_6","088_3_6","HEB","3","6","6","Kristo, in mwi ro nəkwai Kumwesən ia narimnari me pam. Mətə rɨpko mhə in iotukwininari a riti ia nəkwai nimwə səvəi Kumwesən rəmwhen ia Moses. In Tɨni Kumwesən sə ramərɨmənu ia nimwə nəha. Nənə trɨni mɨnuə kɨtaha saməkwtəmhiri noien i samo, noien sə samahatətə əknekɨn ia Kumwesən, mamhəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨtaha irə, in i rahatən pen mə kɨtaha nimwə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_7","088_3_7","HEB","3","7","7","Ro pen rəmwhen ia Nənɨmwɨn Ikinan rani, “Ipwet, trɨni mɨnuə hiəreɡi reri Kumwesən, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_8","088_3_8","HEB","3","8","8","hiəpwəh noien kəmkapwəmiaha rɨskai, rəmwhen ia kaha kupwən me səkɨmiaha hənamo mamhərui nəkwai Kumwesən, nəpɨn irəha hameipweipwi in fwe ia kwopun akwesakwes. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_9","088_3_9","HEB","3","9","9","Kwopun nəha, ia nəpɨn me meste nuk foti, kaha kupwən me səkɨmiaha hamətoni narimnari me səməme iakamo mɨnraha, mətə irəha hameipweipwi iou, mamhokeikei mə tuhətoni mwi nɨskaiien səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_10","088_3_10","HEB","3","10","10","Ro pen niemaha rəpi iou tɨ nərmama me nəha, nənə iakɨni mə, ‘Ia nəpɨn me pam irəha kamhəuvən mamharikou ia rerɨnraha. Irəha həpkesi pen mhə suatuk me səiou.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_11","088_3_11","HEB","3","11","11","Niemaha rəpi pɨk iou, iakuvehi kwəsuahi mɨni mə, ‘Irəha tuhəpkuvnimwə mhə ia nəpɨn riti mhəuvehi napwɨsien səiou.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_12","088_3_12","HEB","3","12","12","Piak me, tihətui amasan, kamo kɨmiaha riti rerɨn ruvehe mərəha, məpwəh nɨniien nɨpərhienien ia nəɡkiariien pərhien, miri pen in mə trəpwəh Kumwesən sə ramɨru, mevən isipwɨn tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_13","088_3_13","HEB","3","13","13","Mətə nəɡkiariien nəha Nənɨmwɨn Ikinan rɨməni mə “ipwet” ramarə ihi, ramasan mə kɨmiaha tihaməkeikei mamhəɡkiari m kɨmiaha me mamhərpwi əknekɨn kɨmiaha me ia nəpɨn me, mə noien ərəha trəpwəh neikuəien ia kɨmiaha riti mo kənkapwə rɨskai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_14","088_3_14","HEB","3","14","14","Iakani iamɨnha irə tɨ nəri nə mə kɨtaha tsaməkeikei mhahatətə əknekɨn ia Kristo rəmwhen səno fwe kupwən nəpɨn səuvehe vi a mhahatətə irə. Trɨni mɨnuə səkwtəmhiri noien nəha səkɨtaha meste nɨmɨruien səkɨtaha ro sampam, rahatən pen mə nɨpərhienien kɨtaha nərmama me səvəi Kristo, saməuvehi pəri narimnari me kɨtaha min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_15","088_3_15","HEB","3","15","15","Nəɡkiariien səvəi Nəkukuə Ikinan rani iamɨnhi irə: “Ipwet, trɨni mɨnuə hiəreɡi reri Kumwesən, hiəpwəh noien kəmkapwəmiaha rɨskai, rəmwhen ia kaha kupwən me səkɨmiaha hənamo mamhərui nəkwai Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_16","088_3_16","HEB","3","16","16","Nɨsɨmə me nəha həməreɡi reri Kumwesən mətə həpwəh noien nəkwan? Irəha pam səməme Moses rɨməiri irapw irəha fwe tənə Ijip uə rekəm? Ouəh, irəha nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_17","088_3_17","HEB","3","17","17","Nɨsɨmə me nəha həno Kumwesən niemaha rəpi nuk foti? Irəha səməme həno noien ərəha, nənə nɨpwranraha rɨmwei pen ia kwopun akwesakwes hemhə uə rekəm? Ouəh, irəha nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_18","088_3_18","HEB","3","18","18","Nɨsɨmə me nəha Kumwesən raməɡkiari mɨnraha mauvehi kwəsuahi mə irəha tuhəpkuvnimwə mhə ia nəpɨn riti mhəuvehi napwɨsien səvənhi? In raməɡkiari m nərmama səməme hənərui nəkwan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB3_19","088_3_19","HEB","3","19","19","Ro iamɨnhi irə sətoni mə kɨnise irəha həpkuvnimwə mhə tɨ nəri nə mə irəha həpkɨni mhə nɨpərhienien ia Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB4_1","088_4_1","HEB","4","1","1","Mətə kɨtaha i, Kumwesən ruvəni raka tukutaha mə kɨtaha səukurən nuvnimwəien mhəuvehi napwɨsien səvənhi, nənə nəɡkiariien nəha ramərer maməsevər tukutaha. Ro pen pwəh səhekɨr. Rərəha mə tukəkiri kɨmiaha riti kətə mə rəpwəh nesteien napwɨsien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB4_2","088_4_2","HEB","4","2","2","Kɨtaha səuvəreɡi raka nəɡkiariien amasan riti rəmwhen nərmama me nəha fwe kupwən həməreɡi. Mətə nəɡkiariien nəha irəha həməreɡi rɨpkasitu mhə ia nirəha, tɨ nəri nə mə irəha həməreɡi a mətə həpwəh nahatətəien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB4_3","088_4_3","HEB","4","3","3","Mətə kɨtaha səməme səuvəni raka nɨpərhienien ia nəɡkiariien nəha saməuvnimwə mamhəuvehi napwɨsien nəha Kumwesən raməɡkiari irə mamɨni mə, “Niemaha rəpi pɨk iou, iakuvehi kwəsuahi, mɨni mə, ‘Irəha tuhəpkuvnimwə mhə ia nəpɨn riti mhəuvehi napwɨsien səiou.’” In rɨni iamɨnhi irə nəri auər a mə rɨno pam wok me səvənhi ia nəpɨn rɨnəmri tɨprənə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB4_4","088_4_4","HEB","4","4","4","Kɨtaha səukurən mə rɨno pam raka wok me nəha iamɨnha irə tɨ nəri nə mə Nəkukuə Ikinan raməɡkiari ia nəpɨn sə ro sefen irə, mani mə, “Ia nəpɨn səro sefen, Kumwesən rapwɨs ia wok me pam səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB4_5","088_4_5","HEB","4","5","5","Nənə rani mwi ia kwopun i mə, “Irəha tihəpkuvnimwə mhə ia nəpɨn riti mhəuvehi napwɨsien səiou.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB4_6","088_4_6","HEB","4","6","6","Nərmama səməme haməkupwən mhəreɡi nəɡkiariien amasan, irəha həpkuvnimwə mhə mhəpkuvehi mhə napwɨsien nəha tɨ nəri nə mə irəha hənərui nəkwai Kumwesən. Mətə napwɨsien nəha raməmak ihi mə nərmama nepwɨn mwi irəha həukurən nuvnimwəien mhəuvehi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB4_7","088_4_7","HEB","4","7","7","Ro nukurənien i mə ro iamɨnha irə tɨ nəri nə mə nuk rɨpɨk rukurau nənə Kumwesən rəmri mwi nəpɨn riti mwi kani mə “Ipwet.” Kiɡ Tevɨt rɨməni irapw nəri nəha ia nəɡkiariien i iakuvəni raka, rani mə, “Ipwet, trɨni mɨnuə hiəreɡi reri Kumwesən, hiəpwəh noien kəmkapwəmiaha rɨskai.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB4_8","088_4_8","HEB","4","8","8","Fwe kupwən, Josua rɨpkuvei pen mhə napwɨsien mɨnraha ia tənə Kenan. Ko ruvei pen mɨnraha Kumwesən ko rɨpkɨni mhə mwi nəpɨn əpə riti mwi kurirə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB4_9","088_4_9","HEB","4","9","9","Mətə Kumwesən rɨni nəpɨn əpə riti mwi. Ro iamɨnhi irə napwɨsien riti nəha ikɨn raməmak ihi nərmama me səvəi Kumwesən həukurən nuvnimwəien mhəuvehi. Napwɨsien nəha rəmwhen ia sapat, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB4_10","088_4_10","HEB","4","10","10","tɨ nəri nə mə iərmama sə truvnimwə muvehi napwɨsien nəha səvəi Kumwesən, in mwi trapwɨs ia wok səvənhi rəmwhen ia Kumwesən rɨnapwɨs ia wok səvənhi fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB4_11","088_4_11","HEB","4","11","11","Ro pen pwəh kɨtaha sousari əknekɨn mə tsəuvnimwə mhəuvehi napwɨsien nəha. Rərəha mə kɨtaha riti tresi pen noien səvəi nəkur kupwən me səməme hənərui nəkwai Kumwesən mhəmwei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB4_12","088_4_12","HEB","4","12","12","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Nəɡkiariien səvəi Kumwesən ramɨru mamo nɨpwran, məhiə məpi raka nau səvəi naruaɡənien sə rəhiə ia nɨkaren pəri mi, mamərai ərori iərmama meste fwe imwə anan ia kwopun nɨmɨruien mɨne nənɨmwɨn krauarə ikɨn, meste kwopun nɨkəkrin me hərɨpɨn ikɨn mɨne nui fwe imwə ia nɨkəkrin me, maməkiri nətərɨɡien me mɨne noien afafa me ia reri iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB4_13","088_4_13","HEB","4","13","13","Nari riti riwən sə Kumwesən rɨno ko rərkwafə ia nənimen, mətə in ramətə pam irəha. Nənə in nəha trəres kɨtaha mə sənəfarə irə ia nɨmɨruien səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB4_14","088_4_14","HEB","4","14","14","Ro pen pwəh səkwtəmhiri əknekɨn nəɡkiariien səkɨtaha sə saməni irapw tɨ nəri nə mə səuvəuvehi pris asori anan riti səkɨtaha in rasori. In i Iesu, Tɨni Kumwesən sə rutə məpi raka nɨmaɡouaɡou mevən fwe ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB4_15","088_4_15","HEB","4","15","15","Pris asori anan nəha səkɨtaha rukurən amasan mə nɨskaiien səkɨtaha riwən, nənə ramapi tukutaha, tɨ nəri nə mə narimnari me pam həneipweipwi raka in. Mətə nari kuatia in rɨpko mhə noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB4_16","088_4_16","HEB","4","16","16","Ro pen pwəh səpwəh nehekɨrien. Pwəh səuvən ipaka tɨ jea sə Kumwesən raməkure irə mamərɨmənu, jea sə namasanien raku pen ikɨn. Ia kwopun nəha in trapi kɨtaha, muvei pehe namasanien m kɨtaha nəpɨn samətui in mə trasitu ia kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB5_1","088_5_1","HEB","5","1","1","Kɨtaha səukurən mə ia narəien səvəi nəkur Isrel nəpɨn me pam Kumwesən rarfi iərmama riti ia reri nərmama mauvehi utə in mə truvehe mo in pris asori anan. Pris asori anan nəha tro suatuk səvəi nərmama həuvən tɨ Kumwesən. In rauvei pen tukwini narimnari me səvənraha m Kumwesən ia təkure nɨfatə, nənə mavi netə tɨ nuvehi rakaien noien ərəha me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB5_2","088_5_2","HEB","5","2","2","Nərmama səməme hamreirei nari mamhəuvən ia mour, pris asori anan nəha rukurən noien rɨməru tɨ nirəha tɨ nəri nə mə in mwi rɨpkɨskai mhə mamo noien ərəha nəpɨn rɨpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB5_3","088_5_3","HEB","5","3","3","Ro iamɨnhi irə in traməkeikei muvi netə tɨ nuvehi rakaien noien ərəha me səvənhi, nənə marə mo mwi səvəi nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB5_4","088_5_4","HEB","5","4","4","Nənə iərmama riti ko rɨpkuvehi utə atukw mhə in mə tro wok səvəi pris asori anan, mətə Kumwesən rəkwein in mə tro rəmwhen rɨnəkwein ia Eron fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB5_5","088_5_5","HEB","5","5","5","Rəmwhen a mwi Kristo rɨpkuvehi utə atukw mhə in mə in pris asori anan, mətə Kumwesən rɨmərfi, nənə mɨni pen tukwe in mə, “Ik nərɨk. Təkwtəkwuni iakuvehe tata atukwatukw səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB5_6","088_5_6","HEB","5","6","6","Nənə ia kwopun riti mwi ia Nəkukuə Ikinan in rani mə, “Ik pris riti rəmwhen ia Melkisetek fwe kupwən, tikauvehi wok i ia nəpɨn me mɨne ia nuk nuk me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB5_7","088_5_7","HEB","5","7","7","Ia nɨmɨruien səvənhi ia təkure tɨprənə i Iesu raməfwaki m Kumwesən maməres nari, mamasək əpwəmwɨs nɨse nənimem ramaiu. Kumwesən rauvehi nɨskaiien tɨ nuvehimɨruien in mə trəpwəh nemhəien. Nənə in ramsiai Kumwesən mamo nəkwan, ro pen Kumwesən rɨreɡi in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB5_8","088_5_8","HEB","5","8","8","Nɨpərhienien Iesu in Tɨni Kumwesən, mətə rɨməreɡi nəmisəien. Ro pen nəmisəien səvənhi ro in rukurən amasan nɨpwrai noien nəkwai Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB5_9","088_5_9","HEB","5","9","9","Nənə nəpɨn ruvehe mɨnatukwatukw pam, in ruvehe nukune nɨmɨruien rerɨn kauvehimɨru nərmama me pam irə səməme kamho nəkwan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB5_10","088_5_10","HEB","5","10","10","Nənə Kumwesən ruvei pen nahaɡ i min mə in pris asori anan rəmwhen ia pris nəha Melkisetek fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB5_11","088_5_11","HEB","5","11","11","Kɨmaha iahaməuvehi nəɡkiariien rɨpɨk mə tahəni mhəɡkiari ia nəri nəha, mətə rəknekɨn tɨ nɨni amasan pamien tukumiaha, tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiarpaha nɨreɡiien nari riti nənə mhəukurən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB5_12","088_5_12","HEB","5","12","12","Kɨnahatən raka kɨmiaha tui ia nəɡkiariien səvəi Kumwesən. Təkwtəkwuni ratukwatukw a mə kɨmiaha tihahatən nərmama me irə, mətə kɨmiaha ko hiəpko mhə. Təkwtəkwuni nəha tukaməkeikei kahatən mwi kɨmiaha ia nukune nəɡkiariien səvəi Kumwesən. Kɨmiaha hiamesɨs a ko hiəpkani mhə nəveɡɨnien skai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB5_13","088_5_13","HEB","5","13","13","Mətə iərmama sə ramesɨs ihi iamɨnha irə trəfo mukurən nəɡkiariien səvəi natukwatukwien? Rəknekɨn tɨ nəri nə mə in iəkunouihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB5_14","088_5_14","HEB","5","14","14","Mətə nəveɡɨnien sɨkai sənəi nəkur həuvəmruə raka səməme kamhəkiri noien me ia nəpɨn me, nətərɨɡien səvənraha ruvəuvehe muvəukurən sə ramasan mɨne sə rərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_1","088_6_1","HEB","6","1","1","Ro pen ramasan mə tsəpkahatən mhə mwi nukune nahatənien səvəi nahatətəien ia Kristo, mətə pwəh səuvən atukwatukw tɨ nəɡkiariien me səməme ho kɨtaha səuvehe mhəmruə. Kɨtaha səuvərərɨɡ raka ia noien emhə me, mhənahatətə raka ia Kumwesən. Rəmwhen a mə sənəpərhi raka təmwki nimwə. Nəpɨn nəha təkwtəkwuni səvəi nɨrɨpesuien nimwə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_2","088_6_2","HEB","6","2","2","Kɨtaha səuvəukurən raka nahatənien me səvəi noien me səpəmsəpə səvəi paptaes, nənə mhəuvəukurən raka noien səvəi nəmri penien rəɡi iərmama ia kənkapwə iərmama məfwaki tukwe. Nənə kɨtaha səuvəukurən raka mə nərmama tuhətui mwi ia nemhəien, nənə mhəuvəukurən mwi mə Kumwesən trəkiri noien me səvəi nərmama, nənə muvei pen nərpwɨnien rerɨn m nərmama səməme kamho noien ərəha. Narimnari me i, sənəɡkiari raka irə. Rɨpkamasan mhə mə tsəsmwatuk mwi ia nəɡkiariien kuatia me ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_3","088_6_3","HEB","6","3","3","Ro iamɨnhi irə trɨni mɨnuə Kumwesən rəseni kɨtaha, nənə kɨtaha tsəuvehe kɨtaha nərmama səməme səuvəmruə raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_4","088_6_4","HEB","6","4","4","Hiəukurən mə nərmama nepwɨn nəha irəha həuvəuvehe raka ia nukuraanien, mhənənɨmwi əɡhan raka namasanien sə Kumwesən rauvei pehe auər a raku pen ia neiai, həuvəuvehi pəri raka Nənɨmwɨn Ikinan kɨtaha mɨnraha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_5","088_6_5","HEB","6","5","5","mhənənɨmwi əɡhan raka nəɡkiariien səvəi Kumwesən mə ramasan, mhəuvəreɡi raka nɨskaiien səvəi nɨtətə sə trɨpko mhə tui ruvehe, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_6","088_6_6","HEB","6","6","6","mətə təkwtəkwuni hənəpwəh nahatətəien səvənraha mhəuvərərɨɡ. Irəha tuhəfo mhərərɨɡ mwi ia noien ərəha səvənraha mhəuvehe mwi tɨ Kumwesən? Suatuk riti mwi riwən. Rəmwhen a mə irəha hənərui tərini pen mwi Tɨni Kumwesən ia nei kamarkuaui, mhəuvehi utə mwi in, mho aurɨs in ia nəmri nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_7","088_6_7","HEB","6","7","7","Tɨprənə sə rauvehi amasan nui səvəi nesən sə rətəɡətəɡ irapw irə nəpɨn rɨpɨk, mukuə narimnari me sə trasitu ia nərmama səməme haməmhu irə, Kumwesən trəkwein amasan irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_8","088_6_8","HEB","6","8","8","Mətə mə tɨprənə nəha rukuə nurhi ərəha me sə ro rɨrevɨn, rɨpkamasan mhə mwi tɨ nari riti, rɨnamevən a tukəkwein ərəha irə. Ia nəpɨn sampam səvənhi napw trahi əmwesi pam narimnari səməme kamharə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_9","088_6_9","HEB","6","9","9","Nərmama keikei me, kɨmaha iahaməɡkiari iamɨnhi irə, mətə iahəukurən amasan ia kɨmiaha mə noien səkɨmiaha ramasan mwi məpi raka tɨprənə ərəha nəha. Kɨmiaha hiamo narimnari me səməme kamhahatən pen mə Kumwesən ruvəuvehimɨru pərhien kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_10","088_6_10","HEB","6","10","10","Kumwesən ko rɨpkenouenou mhə narimnari me səməme hiəno tɨ nəri nə mə noien səvənhi ratukwatukw a ia nəpɨn me pam. Nənə in ko rɨpko mhə nəri auər a ia noien amasan səvəi nokeikeiien sə hiəno min, nənə mamho ihi, nəpɨn hiənasitu ia nərmama me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_11","088_6_11","HEB","6","11","11","Nənə kɨmaha iahokeikei mə kɨmiaha kuatia kuatia rerɨmiaha traɡien tɨ noien iamɨnha irə mamhəuvən meste tihəuvehi nəfe hiaməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨmiaha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_12","088_6_12","HEB","6","12","12","Kɨmaha iahəpwəh nokeikeiien mə tiharpaha, mətə iahokeikei mə tihəmwhen ia nərmama səməme hamahatətə, nənə nətərɨɡien səvənraha rəpwəmwɨs, nənə həukurən nuvehiien narimnari me səməme Kumwesən rɨno promes mə truvei pen mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_13","088_6_13","HEB","6","13","13","Nəpɨn Kumwesən rɨno promes m Epraham fwe kupwən, nahaɡ riti mwi riwən mə in truvehi mo nəɡkiariien səvənhi rɨpam, tɨ nəri nə mə nəɡhi Kumwesən rasori məpi raka nahaɡ me pam. Ro pen Kumwesən ruvehi atukw a kwəsuahi ia nəɡhɨn, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_14","088_6_14","HEB","6","14","14","mani mə, “Iakani nɨpərhienien mə iou takəkwein amasan ia niram, mo nərmama ia kwənəkwus səim tuhəpɨk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_15","088_6_15","HEB","6","15","15","Tɨ nəri nə mə nətərɨɡien səvəi Epraham rəpwəmwɨs, in reitenhi meste ruvehi narimnari me nəha Kumwesən rɨno promes mə truvei pen min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_16","088_6_16","HEB","6","16","16","Nəpɨn iərmama ruvehi kwəsuahi ia nəɡhi iəmə asori riti səvənhi, nənə kwəsuahi nəha səvənhi rərihi nəɡkiariien səvənhi rɨpam. Nənə nərmama tuhaməkeikei mhəni nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvənhi, ko həpkəvisə mhə mwi tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_17","088_6_17","HEB","6","17","17","Kumwesən rɨməuvehi kwəsuahi ia nəɡhɨn iamɨnhi irə, tɨ nəri nə mə in rokeikei mə tro nərmama me i səməme tuhəuvehi nəfe in rɨno promes həukurən amasan mə nətərɨɡien səvənhi ko kɨpkuvsini mhə nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_18","088_6_18","HEB","6","18","18","Nəɡkiariien mi nəha promes mɨne kwəsuahi ko krɨpkuvsini mhə ia nəpɨn riti. Ia nəɡkiariien mi nəha Kumwesən ko rɨpkeikuə mhə. Kɨtaha nərmama me i sənap raka mhəuvən mamhərkwafə ipaka tɨ Kumwesən, nəɡkiariien mi nəha krouasitu asori ia kɨtaha, rauo mə kɨtaha tsəkwtəmhiri əknekɨn noien i samo, noien sə sameitenhi nəri amasan i Kumwesən rɨnəmri kupwən ia kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_19","088_6_19","HEB","6","19","19","Nəri amasan nəha sameitenhi raməkwtəmhiri nɨmɨruien səkɨtaha rəmwhen ia aean sə ravi tərini nɨtətə. Kɨtaha sameitenhi nəri amasan nəha rəmwhen mə kɨtaha səuvəuvnimwə raka ia kwopun ikinan anan sə tɨnari ramo tukuahaɡ fwe ia neiai ia nimwə səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB6_20","088_6_20","HEB","6","20","20","Iesu ruvəuvnimwə raka ia kwopun nəha. In ruvnimwə tukwini səkɨtaha mə trəsevər ia suatuk səkɨtaha. In ruvəuvehe raka mɨno pris asori anan irə rəmwhen ia Melkisetek fwe kupwən, nənə in trauvehi ia nəpɨn me ia nuk nuk me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_1","088_7_1","HEB","7","1","1","Fwe kupwən, iəmə i Melkisetek, in kiɡ səvəi Salem, nənə in pris səvəi Kumwesən i in rasori pɨk anan. Nəpɨn Epraham rɨmavən ia naruaɡənien irəha kiɡ me, nənə in ruvehi irapw irəha, nənə in rɨrərɨɡ mɨnauvehe, Melkisetek ramevən mətoni ia suatuk, nənə rəfwaki məres Kumwesən mə trəkwein amasan ia Epraham. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_2","088_7_2","HEB","7","2","2","Nənə Epraham roueite nautə me pam ia kusen ten nənə muvei pen kusen kuatia m Melkisetek. Nahaɡ i Melkisetek nɨpwran i mə Kiɡ səvəi Natukwatukwien. Nənə nəɡhɨn riti mwi kaməkwein in irə mə kiɡ səvəi Salem. Nɨpwran mə Kiɡ səvəi Nəmərinuien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_3","088_7_3","HEB","7","3","3","Nəkukuə Ikinan rɨpkəɡkiari mhə ia tata səvənhi mɨne mama səvənhi mɨne kwənəkwus me səvənhi, nənə mɨpkɨni mhə nəpɨn rɨnətui irə mɨne nəpɨn rɨmamhə irə. Rəmwhen mə in rɨpkemhə mhə, in ramo ihi wok səvəi pris. Ro iamɨnhi irə ikətoni mə in rəmwhen ia Tɨni Kumwesən, in pris rerɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_4","088_7_4","HEB","7","4","4","Rerɨmiaha trɨrhi ro Melkisetek mə in nəfe iəmə asori. Epraham kaha kupwən səkɨtaha rɨnoeite nautə me səvəi kiɡ me səməme rɨməuvehi irapw irəha ia naruaɡənien, muai ia kusen ten muvei pen kusen kuatia m Melkisetek. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_5","088_7_5","HEB","7","5","5","Kɨtaha səukurən mə ia nuk me pam nəkur Isrel tuhaməkeikei mhəuai nautə me səvənraha ia kusen ten mhəuvei pen kusen kuatia m kwənəkwus me səvəi Livae səməme irəha pris me rəmwhen ia Loa səvəi Kumwesən rani. Nəri auər a mə pris me nəha irəha kwənəkwus me səvəi Epraham, mətə piəvnraha me tuhaməkeikei mhəuvei pen nautə me nəha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_6","088_7_6","HEB","7","6","6","Melkisetek, rɨpko mhə in kwənəkwus riti səvəi Livae, mətə Epraham rɨməuai nautə me nəha ia kusen ten muvei pen kuatia min. Nənə Melkisetek rəfwaki m Kumwesən mə trəkwein amasan ia Epraham i Kumwesən rɨno promes me min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_7","088_7_7","HEB","7","7","7","Nənə nərmama pam həukurən. Iərmama sə rauvehi nahaɡ asori trəfwaki mə Kumwesən trəkwein amasan ia iərmama sə in inhərɨpw irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_8","088_7_8","HEB","7","8","8","Nənə pris me i ipwet mɨne səməme kauai nautə me kusen ten kauvei pen kuatia mɨnraha, irəha nərmama me a səməme tuhəpkemhə. Mətə Melkisetek i kuai nautə me kusen ten kuvei pen kuatia min, Nəkukuə Ikinan rani mə in ramɨru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_9","088_7_9","HEB","7","9","9","Rosi kɨtaha səukurən nɨniien mə Livae, iəmə i nəkur Isrel ipwet mɨne kamhəuai nautə me səvənraha kusen ten mamhəuvei pen kusen kuatia m kwənəkwus me səvənhi, rəmwhen mə Livae atukwatukw nəha fwe kupwən rɨməuai nautə nəha səvəi Epraham kusen ten muvei pen m Melkisetek. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_10","088_7_10","HEB","7","10","10","Iakani iamɨnha irə tɨ nəri nə mə nɨpərhienien Livae rɨnəpwəh ihi nətuiien ia nəpɨn nəha Melkisetek rɨnətoni Epraham ia suatuk, mətə in rɨnəmak raka ia nɨte kaha nəha səvənhi Epraham. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_11","088_7_11","HEB","7","11","11","Wok səvəi pris me nəha kamhəuku pen ia kwənəkwus səvəi Livae in nukune Loa sə Kumwesən rɨməuvei pen m nəkur Isrel. Mətə wok səvəi pris me nəha rəpwəh nəmwhenien, ko irəha həpkəmri atukwatukw pam mhə nari. Ro pen pris əpə riti traməkeikei muvehe, mɨpkəmwhen mhə ia Eron, mətə in rəmwhen ia Melkisetek. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_12","088_7_12","HEB","7","12","12","Nənə hiəukurən nəpɨn kuvsini noien səvəi nɨrfiien pris, nənə tukaməkeikei kuvsini mwi Loa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_13","088_7_13","HEB","7","13","13","Traməkeikei mo iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə kɨtaha saməɡkiari ia Iərɨmənu səkɨtaha sə rɨməuku pen ia kwənəkwus əpə riti. Iərmama riti riwən ia kwənəkwus nəha rɨno raka wok səvəi pris ia nɨfatə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_14","088_7_14","HEB","7","14","14","Nərmama həuvəukurən raka mə in rɨməuku pen ia kwənəkwus səvəi Juta. Nəpɨn Loa səvəi Moses raməɡkiari ia wok səvəi pris me, rɨpkəɡkiari anan mhə ia kwənəkwus nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_15","088_7_15","HEB","7","15","15","Ruvehe mo mwi nukurənien irə mə kuvsini noien səvəi nɨrfiien pris tɨ nəri nə mə pris riti mwi ruvəuvehe raka in rəmwhen ia Melkisetek. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_16","088_7_16","HEB","7","16","16","In rɨməuvehe pris mɨpkesi pen mhə loa nəha sə rani kwənəkwus səvəi pris me, mətə resi pen nɨskaiien səvəi nɨmɨruien i ko rɨpkiwən mhə ia nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_17","088_7_17","HEB","7","17","17","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Nəkukuə Ikinan raməɡkiari irə, mamɨni mə, “Ik pris riti rəmwhen ia Melkisetek fwe kupwən, nənə tiko wok səvəi pris ia nəpɨn me ia nuk nuk me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_18","088_7_18","HEB","7","18","18","Nəɡkiariien nəha rɨnəmri karen loa kupwən, tɨ nəri nə mə nɨskaiien səvənhi riwən, in rɨpkasitu mhə, ko rɨpko mhə nari riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_19","088_7_19","HEB","7","19","19","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Loa səvəi Moses rɨreirei nəmri atukwatukwien nari riti. Nənə təkwtəkwuni nəha, noien əpə riti sə in ramasan məpi raka ruvəuvehi təmwhekɨn mə kɨtaha tsəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨtaha irə. Noien nəha in suatuk səkɨtaha tɨ nevənien ipaka tɨ Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_20","088_7_20","HEB","7","20","20","Nari riti mwi Kumwesən rɨməuvehi kwəsuahi muvehi utə noien nəha. Nəpɨn nərmama me nəha fwe kupwən həuvehe mho irəha pris me, nuvehiien kwəsuahi riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_21","088_7_21","HEB","7","21","21","Mətə nəpɨn Iesu rɨməuvehe mo in pris, Kumwesən rɨməuvehi kwəsuahi mɨni mə: “Iərɨmənu rɨməuvehi kwəsuahi riti, nənə ko rɨpkərari mhə mwi ia nətərɨɡien səvənhi. Ik tiko wok səvəi pris ia nəpɨn me ia nuk nuk me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_22","088_7_22","HEB","7","22","22","Kumwesən rɨməuvehi kwəsuahi iamɨnhi irə, mo Iesu ruvehe iərmama sə rəmri nəɡkiariien i kɨnərihi tərini əknekɨn irə ramasan məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_23","088_7_23","HEB","7","23","23","Nari riti mwi, pris kupwən me həpɨk, tɨ nəri nə mə kuatia tro wok mamevən memhə nənə riti ruvehi təmwhekɨn. Irəha həpkuvehi mhə wok rəpwəmwɨs. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_24","088_7_24","HEB","7","24","24","Mətə Iesu, in truvehi wok səvəi pris ia nuk nuk me mɨpko mhə sampam, tɨ nəri nə mə in ramarə rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_25","088_7_25","HEB","7","25","25","Ro iamɨnhi irə in rukurən nuvehimɨruien nərmama me səməme kamhəuvən tɨ Kumwesən ia suatuk sə in rɨno. In rukurən nuvehimɨruien irəha ia nuk nuk me mɨpko mhə sampam tɨ nəri nə mə in ramarə rerɨn, maməɡkiari tukwini səvənraha m Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_26","088_7_26","HEB","7","26","26","Pris asori anan riti sə ro iamɨnhi in rəmwhen tɨ nasituien ia kɨtaha tɨ nəri nə mə in iəmə ikinan, in rɨpko mhə noien ərəha uə noien əmkemɨk. In ropə ia nərmama səməme kamho noien ərəha, nənə kɨməuvehi utə in, in rasori məpi raka irəha fwe ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_27","088_7_27","HEB","7","27","27","In ropə ia pris asori anan me nəha. Nəpɨn me pam irəha tuhaməkeikei mhəkupwən mhəvi netə tɨ naikuas rakaien ia noien ərəha me səvənraha kurirə həpko səvəi nərmama tɨ naikuas rakaien noien ərəha me səvənraha. Mətə Iesu rɨməvi netə m kuatia a rɨnəmwhen ko rɨpko mhə mwi ia nəpɨn riti mwi. In rɨno noien nəha nəpɨn rɨnəseni nɨmɨruien səvənhi memhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB7_28","088_7_28","HEB","7","28","28","Loa rauvehi utə pris asori anan me səməme həpkɨskai mhə. Mətə kwəsuahi səvəi Kumwesən, sə rukurirə ia Loa, in ruvehi utə Tɨni sə ramasan məmwhen tɨ noien wok nəha ia nuk nuk me mɨpko mhə sampam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB8_1","088_8_1","HEB","8","1","1","Kɨmaha iahaməɡkiari ia nəri i, mətə nukunen ro iamɨnhi irə. Səkɨtaha riti pris asori anan rəmwhen a ia sə i iahaməni. In fwe ia neiai. Jea nəha Kumwesən asori raməkure irə mamərɨmənu, pris asori anan nəha səkɨtaha rɨnəkure ia nɨkare jea nəha mwatuk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB8_2","088_8_2","HEB","8","2","2","In ramo wok ia nəkwai kwopun ikinan, in i nimwə tapolen pərhien sə Kumwesən rɨməvi fwe ia neiai. Rɨpko mhə iərmama rɨməvi nimwə tapolen nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB8_3","088_8_3","HEB","8","3","3","Pris asori anan me pam səməme Loa rɨməuvehi utə irəha wok səvənraha fwe ikɨn. Irəha haməuvei pen narimnari me m Kumwesən, mamhəvi netə ia nɨfatə səvənhi. Ia suatuk kuatia a, pris asori anan səkɨtaha, in mwi traməkeikei muvei pen nari riti m Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB8_4","088_8_4","HEB","8","4","4","Trɨni mɨnuə in ramarə ihi ia tɨprənə i, ko rɨpkuvehe mhə mo in pris riti, tɨ nəri nə mə pris me hənarə raka mə tuhəuvei pen narimnari m Kumwesən rəmwhen Loa rani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB8_5","088_8_5","HEB","8","5","5","Pris me nəha, irəha kamho wok səvənraha ia nəkwai nimwə sə rauvnhi a narimnari me səməme kamharə ia neiai. Ro pen nəpɨn Kumwesən rɨməni pen tɨ Moses fwe kupwən mə trɨvi nimwə tapolen, mɨni mə, “Tikaməkeikei mətui amasan mə tiko narimnari me i səvəi nimwə tapolen resi pen atukwatukw nəfe iakɨnahatən raka ik irə fwe ia təkuər.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB8_6","088_8_6","HEB","8","6","6","Mətə təkwtəkwuni Kristo rɨməuvehi wok səvəi pris sə ramasan məpi raka wok səvəi pris kupwən me. Rəmwhen a mwi nəɡkiariien sə in rɨnərihi tərini əknekɨn ramasan məpi raka nəɡkiariien kupwən, tɨ nəri nə mə ramərer utə ia promes me səməme hamasan mhəpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB8_7","088_8_7","HEB","8","7","7","Nəɡkiariien sə kɨməkupwən kərihi tərini əknekɨn rɨpkatukwatukw pam mhə. Ko ratukwatukw pam tukərihi tərini əknekɨn nəɡkiariien vi riti tɨ nəfe? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB8_8","088_8_8","HEB","8","8","8","Mətə Kumwesən rɨnətoni mə irəha həpkatukwatukw mhə nəpɨn rani mə, “Nəpɨn nəha ikɨn rauvehe sə takərihi tərini əknekɨn nəɡkiariien vi riti nəkur Isrel mɨne nəkur Juta tuharə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB8_9","088_8_9","HEB","8","9","9","Nəɡkiariien nəha rɨpkəmhwen mhə ia nəɡkiariien nəha iakɨnərihi tərini əknekɨn mə kaha me səvənraha tuharə irə, ia nəpɨn nəha iakɨməuvehi rəɡɨnraha miri irapw irəha fwe tənə Ijip. Irəha həpkəkwtəmhiri mhə nəɡkiariien səiou, nənə ro pen iakenouenou irəha. Iou Iərɨmənu iakani iamɨnha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB8_10","088_8_10","HEB","8","10","10","Nənə iou Iərɨmənu iakani mə nəɡkiariien səiou takərihi tərini əknekɨn ia nəpɨn sə truvehe nəkur Isrel tuharə irə ro iamɨnhi irə: Takəmri pen loa me səiou ia nətərɨɡien səvənraha, nənə mɨrai pen ia rerɨnraha. Iou takuvehe mo iou Kumwesən səvənraha, nənə irəha tuhəuvehe mho irəha nərmama me səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB8_11","088_8_11","HEB","8","11","11","Ko irəha riti rɨpkevən mhə mahatən nəkur imwəni me uə piəvni mə, ‘Ik tikaməkeikei mukurən Iərɨmənu i.’ Ko rɨpkahatən mhə irəha iamɨnhi tɨ nəri nə mə irəha pam tuhəukurən iou, iərmama sə in inhərɨpw anan ia nirəha, mevən meste iərmama sə in rasori ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB8_12","088_8_12","HEB","8","12","12","Iou takapi irəha tɨ noien me səvənraha səməme həpkatukwatukw mhə, nənə rerɨk trɨpkrhi mhə mwi noien ərəha me səvənraha ia nəpɨn riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB8_13","088_8_13","HEB","8","13","13","Nəpɨn Kumwesən raməɡkiari ia nəɡkiariien nəha in trərihi tərini əknekɨn mə in nəɡkiariien vi, nɨpwran i mə nəɡkiariien rɨməkupwən mərihi tərini əknekɨn rɨnakuas. Nənə nəri sə rɨnakuas, rɨnəpwəh nəmwhenien, nənə trɨpko mhə tui riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_1","088_9_1","HEB","9","1","1","Nəɡkiariien nəha Kumwesən rɨməkupwən mərihi tərini əknekɨn fwe kupwən səvənhi me fwe ikɨn loa kamhahatən mə tukəfwaki irə, nənə səvənhi riti nimwə tapolen kaməfwaki irə ia tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_2","088_9_2","HEB","9","2","2","Nimwə tapolen nəha kɨməvi kərpɨfi nəkwan kəru. Nəkwan sə kukupwən kuvnimwə ikɨn kani mə Kwopun Ikinan. Ia kwopun nəha nəri kamhiai pen napw irə raməhiapw mɨne tepol kaməmri utə bred ikinan irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_3","088_9_3","HEB","9","3","3","Nəkwan sə ro kəru irə, kɨməvi tukuahaɡ tɨnari irə, kani mə Kwopun ikinan anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_4","088_9_4","HEB","9","4","4","Kwopun nəha, nɨfatə riti fwe ikɨn kɨno ia kol, kauvani nɨmwəkmwəki nari nɨpekɨn rapein amasan ia təkuren. Pokis riti fwe ikɨn kɨməveɡi nɨkarkaren me ia kol. Ia nəkwai pokis nəha tɨkinari riti kɨno ia kol nəveɡɨnien nəha kani mə mana rukuər irə. Rɨɡi nei nəha rɨno tihin mahatən pen Eron mə in pris, in mwi ia nəkwai pokis nəha. Kəruəterei mi kəru nəha kɨmərai pen loa me ten ia nirau irau mwi fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_5","088_9_5","HEB","9","5","5","Ia təkure pokis nəha nənɨmwi Jerupim kəru nəha ikɨn səməmi krouahatən pen mə Kumwesən raməmak fwe ikɨn. Tərəɡɨnrau krouvi atukw i rəuiui kwopun nəha Kumwesən rauvehi raka noien ərəha me səvəi nərmama ikɨn. Mətə təkwtəkwuni nəha nəpɨn riwən tɨ nɨniien narimnari me i mərai kwərhakwərha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_6","088_9_6","HEB","9","6","6","Nəpɨn hənəmri amasan pam narimnari me nəha, ia nəpɨn me pam pris me kamhəuvnimwə mamhəier ia kwopun ikinan, mamho wok səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_7","088_9_7","HEB","9","7","7","Mətə kwopun ikinan anan, pris asori anan in əpa rauvnimwə ikɨn. Mətə ko rɨpkevən mhə ia nəpɨn me. In rauvnimwə ia kwopun nəha nəpɨn kuatia ia nuk me. Nənə nəpɨn in rauvnimwə traməkeikei muvehi netə, mevən muvei pen m Kumwesən tɨ noien ərəha səvənhi mɨne noien ərəha səvəi nərmama həno mhəreirei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_8","088_9_8","HEB","9","8","8","Ia narimnari me nəha, Nənɨmwɨn Ikinan ramahatən mə suatuk tɨ nuvnimwəien ia kwopun ikinan anan rɨpkəsevər mhə ihi nəpɨn nimwə tapolen rɨnamərer ihi fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_9","088_9_9","HEB","9","9","9","In rəmwhen ia nənɨmwi nari riti sə ramahatən pen nəpɨn i samarə irə təkwtəkwuni. Nɨpwran mə narimnari me səməme pris me kamhəuvei pen m Kumwesən mɨne nərimɨru me səməme kamhousi əpune irəha kavi nɨtenraha tɨ noien ərəha həreirei nəmri atukwatukwien nətərɨɡien səvəi nərmama səməme kamhəuvehe tɨ nəfwakiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_10","088_9_10","HEB","9","10","10","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə noien səvəi narimnari me nəha raməɡkiari a ia nəveɡɨnien mɨne nənɨmwien mɨne naikuasien me səpəmsəpə. Narimnari me nəha səvəi nɨpwrai iərmama a. Kɨnəmri narimnari me nəha mə tuharə mheste Kumwesən tro narimnari me pam həuvehe mhərməvi mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_11","088_9_11","HEB","9","11","11","Mətə təkwtəkwuni nəha Kristo ruvəuvehe raka. In pris asori anan sə rɨməpeki narimnari amasan me muvehe. In rɨməuvnimwə ia nimwə tapolen sə ramasan anan mwi məpi raka sə kupwən. Nimwə tapolen nəha rɨpko mhə nari riti sə nərmama həno ia rəɡɨnraha, nənə rɨpko mhə nari riti səvəi tɨprənə i sə Kumwesən rɨno. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_12","088_9_12","HEB","9","12","12","Nəpɨn Kristo rɨməuvnimwə ia kwopun ikinan anan, in rɨno m kuatia a nəmwhen ko rɨpkuvnimwə mhə mwi, tɨ nəri nə mə in rɨpkuvehi mhə nɨte nəni mɨne nɨte kwəti kau muvnimwə, mətə in rɨməuvehi atukw a nɨten muvnimwə, mo suatuk tɨ nɨfi rakaien kɨtaha ia noien ərəha me səkɨtaha, nənə suatuk nəha trarə rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_13","088_9_13","HEB","9","13","13","Kɨmiaha hiəukurən. Nɨte nəni mɨne nɨte kau mɨne nɨmwrakw ia kwəti kau kɨməuvani əmwesi ia nɨfatə, trɨni mɨnuə pris riti ruvi rərəɡi pen ia iərmama sə rɨməuvehe məmkemɨk ia nəmri Kumwesən, nənə ia noien nəha in ruvehe məmher mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_14","088_9_14","HEB","9","14","14","Mə ro nɨpərhienien i rəfo ia nɨte Kristo? In rukurən noien məpi raka. Ia nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn sə ramarə rerɨn, Kristo rɨməuvei pen atukw a in m Kumwesən rəmwhen ia nərimɨru nərəhaien riwən irə kousi əpune kuvei pen m Kumwesən. Nɨte Kristo traikuas ia rerɨmiaha tɨ noien emhə me mə kɨmiaha hiəukurən no tukwiniien nari m Kumwesən sə ramɨru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_15","088_9_15","HEB","9","15","15","Ro pen Kristo in iəmə sə ravi sɨmwɨn nərmama mɨne Kumwesən ia nəɡkiariien vi sə kɨnərihi tərini əknekɨn. In ravi sɨmwɨn irəha iamɨnha irə mə səməme Kumwesən raməkwein ia nirəha həukurən nuvehiien narimnari me nəha tuhəpkiwən mhə səməme Kumwesən ruvəni raka mə truvei pen m nərmama me səvənhi. Tɨ nəri nə mə Kristo rɨmamhə, ro pen nemhəien səvənhi rɨneivinari ia nirəha, tukəpwəh nərpwɨnien noien ərəha me səməme həno nəpɨn nəɡkiariien kɨməkupwən kərihi tərini əknekɨn fwe kupwən rauiui ihi irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_16","088_9_16","HEB","9","16","16","Kɨmiaha hiəukurən. Trɨni mɨnuə iərmama riti rərihi tərini əknekɨn nəɡkiariien riti mə tukəfuai nautə me səvənhi nəpɨn tremhə irə, iərmama nəha traməkeikei mukupwən memhə kurirə irə ko nəɡkiariien sə rɨnərihi tərini əknekɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_17","088_9_17","HEB","9","17","17","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəɡkiariien sə ro iamɨnhi ro nəri auər a irə nəpɨn iərmama nəha ramɨru ihi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_18","088_9_18","HEB","9","18","18","Rəmwhen a mwi nəɡkiariien sə Kumwesən rɨməkupwən mərihi tərini əknekɨn ruvehe mo nəɡkiariien riti tukaməkeikei ko, mətə mə netə rɨpkaiu mhə nəɡkiariien nəha ro nəri auər a irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_19","088_9_19","HEB","9","19","19","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəpɨn Moses rɨni irapw pam raka nəɡkiariien me səvəi Loa m nərmama, nənə kurirə irə in ruvehi nɨmwheri sipsip sə kɨno rəruerəv mɨne rɨɡi nei nəha hisop, meitesi pen ia nɨte kwəti kau mɨne nɨte nəni sə rɨnərapi ia nui, nənə mɨvi rərəɡi pen netə ia nəkukuə səvəi Loa mɨne ia nərmama me pam, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_20","088_9_20","HEB","9","20","20","nənə mɨni pen tɨ nirəha mə, “In i netə trərihi tərini əknekɨn nəɡkiariien i Kumwesən rɨməni pehe tukumiaha i mə tiho.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_21","088_9_21","HEB","9","21","21","Ia noien a mwi nəha Moses ruvi rərəɡi pen netə ia nimwə tapolen mɨne narimnari me pam ikɨn səvəi nəfwakiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_22","088_9_22","HEB","9","22","22","Nɨpərhienien i, ia noien səvəi Loa nəha, ipaka nari m nari me pam netə rəpərhi irəha həuvehe mhəmher. Nənə trɨni mɨnuə netə rəpwəh naiuien, Kumwesən ko rɨpkenouenou mhə noien ərəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_23","088_9_23","HEB","9","23","23","Ro pen netə raiu tɨ nəpərhiien narimnari me nəha həuvehe mhəmher. Mətə nimwə tapolen nəha mɨne narimnari me səvənhi irəha həuvnhi a narimnari me fwe ia neiai. Mətə narimnari me səvəi nəfwakiien fwe ia neiai, nɨte nərimɨru riti rɨpkəmwhen mhə tɨ nəpərhiien irəha həuvehe mhəmher. Tukaməkeikei kuvehi netə riti sə ramasan məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_24","088_9_24","HEB","9","24","24","Kristo rɨpkuvnimwə mhə ia nimwə tapolen ia tɨprənə i sə nərmama həno ia rəɡɨnraha mhəuvnhi a nimwə tapolen pərhien irə, mətə Kristo ruvnimwə atukwatukw ia neiai, nənə təkwtəkwuni nəha in ramərer ia nəmri Kumwesən maməɡkiari tukwini səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_25","088_9_25","HEB","9","25","25","Pris asori anan səvəi nəkur Isrel rauvnimwə ia kwopun ikinan anan ia nuk me pam mauvehi nɨte nərimɨru me, mətə Iesu rɨpko mhə iamɨnha irə. In ruvnimwə m kuatia a muvei pen nɨmɨruien səvənhi m Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_26","088_9_26","HEB","9","26","26","Ko rauvnimwə nəpɨn me nɨpwran mə in trauvehi nəmisəien ia nei kamarkuaui ia nəpɨn me fwe kɨnəmri vi a tɨprənə muvehe meste pehe təkwtəkwuni. Mətə təkwtəkwuni nəha, trɨpko mhə tui tɨprənə i ro sampam, in rier pehe m kuatia a muvei pen nɨmɨruien səvənhi tɨ nuvehi rakaien noien ərəha, nənə ko rɨpkuvei pen mhə mwi ia nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_27","088_9_27","HEB","9","27","27","Kumwesən rɨnəmri raka mə nərmama me pam tuhaməkeikei mhemhə m kuatia a, nənə kurirə irə in trəkiri irəha tɨ noien me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB9_28","088_9_28","HEB","9","28","28","Ia noien a mwi nəha, Kristo rɨməuvei pen nɨmɨruien səvənhi m kuatia a tɨ nuvehi rakaien noien ərəha səvəi nərmama həpɨk. Nənə in trier pehe mwi ia nuveheien sə ro kəru irə, rɨpko mhə tɨ nuvehi rakaien noien ərəha, mətə in truvehe mwi tɨ nuvehi mɨruien nərmama səməme hameitenhi in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_1","088_10_1","HEB","10","1","1","Narimnari me səvəi Loa həmwhen a ia nənɨmwi nari m nari amasan me səməme trɨpko mhə tui həuvehe, rɨpko mhə nɨpwrai narimnari me. Ia nuk me pam pris me nəha səvəi nəkur Isrel kamho a nari kuatia, mamhəvi netə tɨ noien ərəha. Mətə nɨte nərimɨru me nəha rɨreirei noien nərmama səməme kamhəuvehe tɨ Kumwesən hatukwatukw ia nənimen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_2","088_10_2","HEB","10","2","2","Ko ro nərmama me i səməme kamhəfwaki həuvehe mhatukwatukw pərhien, tukaikuas irəha m kuatia a ia netə nəha, nənə kurirə irə irəha tuhəpkreɡi mhə mwi mə noien ərəha raməmak ia nirəha, nənə tukousi əpune mwi nərimɨru me kuvi nɨtenraha tɨ nəfe. Kukurən nəpwəhien noien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_3","088_10_3","HEB","10","3","3","Ro iamɨnhi irə, ia nuk me pam, irəha kamhəvi auər a netə, mətə ko həpkenouenou mhə noien ərəha me səvənraha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_4","088_10_4","HEB","10","4","4","tɨ nəri nə mə nɨte nəni mɨne kau ko rɨpkuvehi raka anan mhə noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_5","088_10_5","HEB","10","5","5","Ro pen, nəpɨn Kristo rɨnauvehe ia tɨprənə i, rɨni pen tɨ Kumwesən mə, “Ik ikəpwəh nokeikeiien noien nəha kamousi əpune nərimɨru me kauvei pehe mik, uə noien nəha kauvei pehe narimnari nepwɨn mwi mik, mətə ikɨnəpnəpenə ia nɨpwrak. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_6","088_10_6","HEB","10","6","6","Nərimɨru me nəha kauvani əmwesi nɨpwranraha pam ia təkure nɨfatə mɨne nərimɨru me nəha kavi nɨtenraha tɨ noien ərəha, ik rerɨm rɨpkaɡien mhə tɨ nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_7","088_10_7","HEB","10","7","7","Nənə iakɨni mə, ‘Kumwesən, ətə ro, iou iakauvehe mə tako nəkwam rəmwhen atukwatukw ia nəɡkiariien kɨmərai pen ia nəkukuə səvəi Loa səim sə raməɡkiari ia nirak.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_8","088_10_8","HEB","10","8","8","Ia nəɡkiariien nəha irənhə, Kristo rɨməkupwən mɨni mə, “Ik ikəpwəh nokeikeiien noien nəha kamousi əpune nərimɨru me kauvei pehe mik, uə noien nəha kauvei pehe narimnari nepwɨn mwi mik. Nərimɨru me nəha kauvani əmwesi nɨpwranraha pam ia təkure nɨfatə, mɨne nərimɨru me nəha kavi nɨtenraha tɨ noien ərəha, ik rerɨm rɨpkaɡien mhə tɨ nirəha.” (In rɨni nəɡkiariien nəha nəri auər a mə nuvei penien narimnari me nəha m Kumwesən ramesi pen nəfe Loa rani.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_9","088_10_9","HEB","10","9","9","Mətə Kristo rani mwi mə, “Kumwesən, ətə ro, iou iakauvehe mə tako nəkwam.” Ia nəɡkiariien nəha səvənhi ramousi raka nəkwai Kumwesən sə kupwən, mə in trəmri nəkwai Kumwesən sə kurirə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_10","088_10_10","HEB","10","10","10","Nənə nəkwai Kumwesən sə nəha sə kurirə rɨnaikuas raka noien ərəha me səkɨtaha nəpɨn Iesu Kristo rɨməuvei pen nɨpwran m Kumwesən m kuatia a, nənə ko rɨpkuvei pen mhə mwi nəpɨn riti mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_11","088_10_11","HEB","10","11","11","Nəpɨn me pam pris me kamhərer mamho wok səvənraha, mamho a nəri kuatia ia nəpɨn me, mamhəvi nɨte nərimɨru me, netə sə rɨreirei naikuas rakaien noien ərəha me ia nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_12","088_10_12","HEB","10","12","12","Mətə Kristo rɨnəseni nɨmɨruien səvənhi memhə m kuatia a tɨ naikuas rakaien noien ərəha me səvəi nərmama ia nuk nuk me mɨpko mhə sampam, nənə kurirə irə in revən məkure ia nɨkare Kumwesən mwatuk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_13","088_10_13","HEB","10","13","13","Ia kwopun nəha in treitenhi meste Kumwesən tro nərmama səməme haməmwəki in həuvehe in trərpwi utə tɨpaɡe nɨsun mi ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_14","088_10_14","HEB","10","14","14","Iakani iamɨnhi irə mɨne tɨ nəri nə mə Kristo nɨten rɨnaiu m kuatia a mo nərmama me səvənhi hatukwatukw ia nənimen ia nuk nuk me. Nərmama me nəha irəha nəha rɨno irəha ho ikinan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_15","088_10_15","HEB","10","15","15","Nənə Nənɨmwɨn Ikinan mwi rani pehe tukutaha mə nəri nəha ro nɨpərhienien. Rani mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_16","088_10_16","HEB","10","16","16","“Iərɨmənu rani mə, ‘Nəɡkiariien səiou takərihi tərini əknekɨn ia nəpɨn sə truvehe nəkur Isrel tuharə irə ro iamɨnhi irə: Takəmri pen loa me səiou ia nətərɨɡien səvənraha, nənə mɨrai pen ia rerɨnraha.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_17","088_10_17","HEB","10","17","17","Nənə in rani mwi mə, “Iou rerɨk trɨpkrhi mhə mwi ia nəpɨn riti noien ərəha me mɨne noien ourour me səvənraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_18","088_10_18","HEB","10","18","18","Mə Kumwesən rɨnenouenou raka nərəhaien me nəha, nənə tukvi mwi netə tɨ noien ərəha tɨ nəfe. Tukəpwəh a noien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_19","088_10_19","HEB","10","19","19","Piak me, təkwtəkwuni nəha ia nɨte Iesu kɨtaha səukurən nuvnimwəien ia kwopun ikinan anan mhəpwəh nehekɨrien, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_20","088_10_20","HEB","10","20","20","mhesi pen suatuk vi sə ramɨru Iesu rɨnəsevər irə tukutaha ia nɨpwran mə tsəukurau ia tɨnari nəha raməɡher tukuahaɡ kwopun ikinan anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_21","088_10_21","HEB","10","21","21","Kɨtaha səuvəuvehi pris riti səkɨtaha in rasori mamərɨmənu ia nimwə səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_22","088_10_22","HEB","10","22","22","Narimnari me nəha ho nɨpərhienien. Ro pen pwəh səuvən ipaka tɨ Kumwesən mhəpwəh nərkwafəien neikuəien ia rerɨtaha, mhahatətə əknekɨn irə, nənə rerɨtaha sə fwe kupwən ramrhi noien ərəha me səkɨtaha ruvehe məmher ia nɨte Kristo, nənə nɨpwrataha mwi rəmher, tɨ nəri nə mə sənaru raka ia nui əmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_23","088_10_23","HEB","10","23","23","Pwəh səkwtəmhiri əknekɨn nɨni irapwien nəri amasan sə sameitenhi, mhəpwəh nɨkiukiuien, tɨ nəri nə mə Kumwesən sə rɨməni mə truvei pehe nəri amasan nəha m kɨtaha ramo nəɡkiariien səvənhi ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_24","088_10_24","HEB","10","24","24","Pwəh sətərɨɡ mə tsəfo mhasitu ia kɨtaha me mho nokeikeiien mɨne noien amasan me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_25","088_10_25","HEB","10","25","25","Rɨpkamasan mhə mə tsəpwəh noien səvəi nousəsɨmwɨnien kɨtaha me rəmwhen ia nərmama nepwɨn kamho, mətə pwəh sərpwi əknekɨn kɨtaha me, mamho ia nəpɨn me tɨ nəri nə mə kɨtaha səukurən mə nuveheien səvəi Iesu ruvəuvehe ipaka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_26","088_10_26","HEB","10","26","26","Iakani iamɨnha irə tɨ nəri nə mə kɨtaha səuvəukurən raka nɨpərhienien. Trɨni mɨnuə samo nəri auər a irə, mamhəmwur pen ia noien ərəha, nənə netə riti mwi riwən anan mə traiu maikuas raka noien ərəha səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_27","088_10_27","HEB","10","27","27","Trɨni mɨnuə kɨtaha saməmwur pen ia noien ərəha, nəri kuatia a tsaməti pen i mamheitenhi. Nəri nəha ro nehekɨrien i. In nə nəpɨn Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me irə mɨne napw i raməpnəpan pɨk trahi nərmama səməme haməmwəki in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_28","088_10_28","HEB","10","28","28","Kɨmiaha hiəukurən. Trɨni mɨnuə iərmama riti ramərui Loa səvəi Moses, nənə iərmama kəru uə kahar tuharni irapw in, nənə in traməkeikei memhə. Ko kɨpkapi mhə tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_29","088_10_29","HEB","10","29","29","Mətə rəfo ia iərmama sə ramavən avən ia Tɨni Kumwesən? Kumwesən ruvəni raka nəɡkiariien vi səvənhi tukutaha, nənə nɨte Tɨni rərihi tərini əknekɨn nəɡkiariien nəha. Mətə rəfo ia iərmama sə ro nəri auər a ia netə nəha sə rɨno in ruvehe məmher mo ikinan i? Nənɨmwɨn Ikinan rauai namasanien səvənhi m nərmama, mətə rəfo ia iərmama sə rani ərəha Nənɨmwɨn nəha? Iərmama nəha nərpwɨnien sə Kumwesən tro min tɨ noien ərəha səvənhi trɨskai məpi raka nərpwɨnien səvəi iərmama sə ramərui Loa səvəi Moses. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_30","088_10_30","HEB","10","30","30","Iakani iamɨnha irə tɨ nəri nə mə kɨtaha səuvəukurən raka mə Kumwesən rɨməni mə, “Iou takərpwɨn noien ərəha səvəi nərmama, nɨpərhienien iou tako.” Nənə in rɨməni mwi mə “Iərɨmənu in trəkiri noien me səvəi nərmama me səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_31","088_10_31","HEB","10","31","31","Kumwesən in ramɨru. Trɨni mɨnuə saməmak ia rəɡɨn mə in trərpwɨn noien ərəha me səkɨtaha, nari nəha in nari riti səvəi nehekɨrien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_32","088_10_32","HEB","10","32","32","Mətə rerɨmiaha tramrhi nəpɨn kupwən, nəpɨn hiəpkuvehe vi a ia nukuraanien. Nəpɨn nəha nəpɨn skai. Kamo nəmisəien me m kɨmiaha, mətə hiəpwəh nɨmweiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_33","088_10_33","HEB","10","33","33","Nəpɨn me nepwɨn nərmama kamhəni ərəha kɨmiaha ia nəmri nərmama, nənə mamho rərəha ia kɨmiaha. Nəpɨn me nepwɨn kɨmiaha hiamərer kɨmiaha nərmama səməme kamho rərəha ia nirəha iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_34","088_10_34","HEB","10","34","34","Kɨmiaha hiaməuvehi pəri nəmisəien kɨmiaha nərmama səməme hamarə ia kalapus. Nəpɨn nərmama hənakres narimnari me səkɨmiaha, mətə rerɨmiaha raɡien a tukwe, tɨ nəri nə mə hiəuvəukurən raka mə narimnari nepwɨn nəha ikɨn səkɨmiaha, səməme hamasan mhəpi raka, nənə narimnari me nəha tuharə rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_35","088_10_35","HEB","10","35","35","Ro iamɨnhi irə tihaməkeikei mhərer əknekɨn, tɨ nəri nə mə nərəkuien fwe ikɨn səkɨmiaha ramarə sə tihəuvehi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_36","088_10_36","HEB","10","36","36","Tihaməkeikei mho nətərɨɡien səkɨmiaha rəpwəmwɨs mə tiho narimnari me səməme Kumwesən rokeikei. Nənə tihəpkuvehi nəfe in ruvəni raka mə truvei pehe m kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_37","088_10_37","HEB","10","37","37","Ro iamɨnhi irə rəmwhen ia Nəkukuə Ikinan rani mə trɨpko mhə tui, “Iərmama i kamɨni mə truvehe, truvehe, in trɨpko mhə tɨpwə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_38","088_10_38","HEB","10","38","38","Mətə iərmama atukwatukw səiou trɨmɨru ia nahatətəien səvənhi, nənə trɨni mɨnuə ramavən rərɨɡ rərɨɡ, nənə rerɨk trɨpkaɡien mhə tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB10_39","088_10_39","HEB","10","39","39","Mətə kɨtaha i səpko mhə iamɨnha irə. Ko səpkavən rərɨɡ rərɨɡ mhə mə Kumwesən trouraha kɨtaha, rekəm. Kɨtaha nərmama səvəi nahatətəien ia Kumwesən tsəuvehi nɨmɨruien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_1","088_11_1","HEB","11","1","1","Nahatətəien ia Kumwesən ikukurən amasan mə tikuvehi narimnari amasan me ikameitenhi, mani nɨpərhienien ia narimnari me ipkətə mhə ia nənimem. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_2","088_11_2","HEB","11","2","2","Nahatətəien iamɨnhi in nəha nəfe kaha kupwən me həno ro Kumwesən rəɡnəɡɨni irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_3","088_11_3","HEB","11","3","3","Nahatətəien ro kɨtaha səukurən amasan mə Kumwesən rɨno neiai mɨne tɨprənə mɨne narimnari me pam ia nəɡkiariien səvənhi, mo narimnari me nəha kamətoni həuku pen ia narimnari me kɨpkətoni mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_4","088_11_4","HEB","11","4","4","Epel in rɨnahatətə ia Kumwesən, ro pen ruvei pen nari riti m Kumwesən sə ramasan məpi raka səvəi Ken. Nənə tɨ nəri nə mə in rɨnahatətə ia Kumwesən iamɨnhi irə, nənə Kumwesən rɨni irapw mə in iəmə atukwatukw riti, nənə rerɨn raɡien tɨ nuvehiien narimnari me səvənhi. Nɨpərhienien iəmə nəha ruvamhə raka, mətə noien səvəi nahatətəien səvənhi raməɡkiari ihi m kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_5","088_11_5","HEB","11","5","5","Inok rɨnahatətə ia Kumwesən, ro pen kuvehi utə in mə trɨpkemhə mhə, nənə kɨpkətoni mhə mwi in tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨməuvehi raka in ia tɨprənə i revən fwe ia neiai. Mətə nəpɨn kɨpkuvehi raka mhə ihi in, Nəkukuə Ikinan rani mə Kumwesən rerɨn raɡien tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_6","088_11_6","HEB","11","6","6","Mətə trɨni mɨnuə iərmama rɨpkahatətə mhə ia Kumwesən, in trəfo mo Kumwesən rerɨn raɡien tukwe? In rɨreirei anan noien, tɨ nəri nə mə iərmama riti rokeikei mə truvehe tɨ Kumwesən, in traməkeikei mɨni nɨpərhienien mə Kumwesən ramarə nənə mamo ramasan m nərmama səməme haməmwur mə tuhətoni in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_7","088_11_7","HEB","11","7","7","Noa rɨnahatətə ia Kumwesən. Ro iamɨnhi irə nəpɨn Kumwesən rɨnani pen narimnari me min fwe kupwən səməme nərmama həpwəh ihi nətoniien, Noa ramsiai, mamo nəkwan, nənə muvrhəkɨn nɨtətə asori riti mə truvehimɨru nərmama səməme kamharə ia nəkwai nimwə səvənhi. Ia noien i, Noa ramo pui noien ərəha me səvəi nərmama ia tɨprənə, nənə muvehe iərmama riti sə ratukwatukw ia nəmri Kumwesən tɨ nəri nə mə ramahatətə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_8","088_11_8","HEB","11","8","8","Epraham rɨnahatətə ia Kumwesən, ro pen nəpɨn Kumwesən rəkwein in mə trevən ia tənə əpə riti tukuvei pen min, ro nəkwan, mier, mɨreirei mə rauəku. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_9","088_11_9","HEB","11","9","9","In rɨnahatətə ia Kumwesən ro pen in rarə ia tənə nəha Kumwesən rɨno promes mə truvei pen min. Mətə rɨnamarə ia kwopun nəha ia nimwə tapolen rəmwhen a iəpwɨspwɨs riti. Nənə Aesak mɨne Jekop irau nəha Kumwesən rɨno promes mɨnrahar pəri, irau mwi krauarə a ia nimwə tapolen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_10","088_11_10","HEB","11","10","10","Epraham rɨno iamɨnha irə tɨ nəri nə mə in rameitenhi mə trevən ia taon riti sə ramərer ia təkure nəri skai riti. Taon nəha, Kumwesən rɨno mak irə, nənə mɨno raka ramarə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_11","088_11_11","HEB","11","11","11","Sera rɨnahatətə ia Kumwesən, ro pen Kumwesən ruvei pen nɨskaiien min mə tro tɨpwɨn. Nəri auər a mə Sera in rɨnəprənemə anan, mətə rərəhi tɨni tɨ nəri nə mə in rɨnətɨɡite ia Kumwesən sə rɨno promes min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_12","088_11_12","HEB","11","12","12","Ro pen sətoni mə iərmama kuatia a i Epraham rɨnərɡharə ipaka remhə, mətə rərəhi iəkunouihi riti, nənə nərmama ia kwənəkwus səvənhi həuvehe mhəpɨk mhəmwhen ia kəməhau me ia kəpuapen uə nɨpəkɨr ia nɨkare təsi ko kɨpkəvsini pam mhə irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_13","088_11_13","HEB","11","13","13","Nərmama me i irəha pam kamhahatətə ia Kumwesən. Mətə nəpɨn irəha hemhə, irəha həpwəh ihi nuvehiien narimnari me nəha səməme Kumwesən rɨno promes mə truvei pen mɨnraha. Irəha hamətoni mə narimnari me nəha haməmak isipwɨn ihi tɨ nirəha, mətə rerɨnraha ramaɡien pɨk mə tuhətoni. Nənə irəha haməni irapw mə hamarə ia tɨprənə i mətə irəha həmwhen a iəpwɨspwɨs me. Tɨprənə i rɨpko mhə imwənraha pərhien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_14","088_11_14","HEB","11","14","14","Nəpɨn nərmama haməɡkiari iamɨnha irə ramahatən pen mə irəha hamətui imwənraha atukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_15","088_11_15","HEB","11","15","15","Kamo rerɨnraha ramrhi tənə nəha həməier irə mə in nəha imwənraha atukwatukw ko hərərɨɡ mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_16","088_11_16","HEB","11","16","16","Mətə irəha həpkrərɨɡ mhə tɨ nəri nə mə hokeikei tənə əpə riti sə ramasan məpi raka, in nəha fwe ia neiai. Ro pen Kumwesən rɨpkaurɨs mhə mə irəha tuhəkwein in mə Kumwesən səvənraha, tɨ nəri nə mə in rɨnəpnəpenə raka ia taon riti səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_17","088_11_17","HEB","11","17","17","Epraham rɨnahatətə ia Kumwesən, ro pen nəpɨn Kumwesən raməkiri nahatətəien səvənhi, rəmrutə Aesak ia təkure nɨfatə. Ia nəpɨn nəha Epraham i Kumwesən rɨno promes me min ramərer mwatuk mə trousi əpune tɨni anan kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_18","088_11_18","HEB","11","18","18","Kumwesən ruvəni raka tukwe mə, “Epraham, nɨmwipwɨm me səməme tuhəuku pen ia Aesak irəha nə takəvsini irəha mə kwənəkwus me səim.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_19","088_11_19","HEB","11","19","19","Mətə Epraham ramərer mwatuk mə trousi əpune tɨni, tɨ nəri nə mə rerɨn rarhi mə Kumwesən rukurən noien iərmama rətui mwi ia nemhəien. Ro pen nəpɨn ruvehi raka tɨni ia nɨfatə rəmwhen mə in rɨnətui mwi ia nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_20","088_11_20","HEB","11","20","20","Aesak rɨnahatətə ia Kumwesən, ro pen rəfwaki mə Kumwesən trəkwein amasan ia Jekop mɨne Isau, mamɨni irapw narimnari me səməme tuhəpkuvehe ia nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_21","088_11_21","HEB","11","21","21","Jekop rɨnahatətə ia Kumwesən, ro pen nəpɨn ipaka remhə, in rəfwaki mə Kumwesən trəkwein amasan ia tɨni Josef mi. In rɨnərpwi kaskɨn mərer əmakəmak, nənə maməɡnəɡɨni Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_22","088_11_22","HEB","11","22","22","Josef rɨnahatətə ia Kumwesən, ro pen nəpɨn ipaka remhə, in rəɡkiari ia nəpɨn nəha sə kwənəkwus me səvəi nəkur Isrel tuhəier fwe tənə Ijip, mɨni mə tuhəfo ia nɨkəkrin me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_23","088_11_23","HEB","11","23","23","Tata mɨne mama səvəi Moses krɨnouahatətə ia Kumwesən, ro pen nəpɨn Moses rətui, irau krouətoni mə in iəkunouihi amasan riti, nənə krouərkwafə i roueste məkwə kahar. Nənə irau kroupkhekɨr mhə nəruien nəɡkiariien səvəi kiɡ. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_24","088_11_24","HEB","11","24","24","Moses rɨnahatətə ia Kumwesən, ro pen nəpɨn in rupwinari, rəpwəh nəseniien mə tukəkwein in tɨni prən ouihi səvəi Fero, kiɡ səvəi nəkur Ijip. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_25","088_11_25","HEB","11","25","25","In revən marə irəha nərmama me səvəi Kumwesən muvehi pəri nəmisəien irəha mɨnraha. In rokeikei sə nəha məpi raka mə in tramreɡi ramasan ia naɡienien i kamreɡi ramasan irə nəpɨn ouihi a, naɡienien səvəi noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_26","088_11_26","HEB","11","26","26","Ia nətəien səvənhi, kamo naurɨsien min tɨ Kristo sə trɨpkuvehe ramasan məpi raka nautə me pam ia tənə Ijip. Nətəien səvənhi ro iamɨnha irə tɨ nəri nə mə in raməti pen ia nərəkuien sə Kumwesən truvei pen min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_27","088_11_27","HEB","11","27","27","Moses rɨnahatətə ia Kumwesən, ro pen in rier ia tənə Ijip məpwəh nehekɨrien ia kiɡ nəha sə niemaha raməpi pɨk. In rɨpkəti ərari mhə mə trɨrərɨɡ, mətə ramərer əknekɨn rəmwhen mə in ramətoni Kumwesən i iərmama rɨpkətoni mhə ia nənimen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_28","088_11_28","HEB","11","28","28","In rɨnahatətə ia Kumwesən, ro pen rəmri nəveɡɨnien asori nəha Pasova, məmri mwi noien i nəkur Isrel ho pen netə ia təpinhə ia nimwə me səvənraha kamo aɡelo sə trouraha nəmritaik me rɨrapi irəha hemhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_29","088_11_29","HEB","11","29","29","Nəkur Isrel me nəha hənahatətə ia Kumwesən, ro pen irəha həpi sɨmwɨn ia təsi əruerəv. Irəha hənavən mhəpi sɨmwɨn rəmwhen hamavən ia tɨprənə əvəhak. Mətə nəpɨn nəkur Ijip haməmwur mə tuhəkurirə irəha, təsi rɨrərɨɡ muvehe mousəman irəha həmwhenɨmw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_30","088_11_30","HEB","11","30","30","Nəkur Isrel hənahatətə ia Kumwesən, ro pen havən mhəkuraukurau ia nəpai səvəi taon Jeriko meste nəpɨn sefen, nənə nəpai nəha rərkwəpɨr məsas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_31","088_11_31","HEB","11","31","31","Rehap pran səvəi suatuk in rɨnahatətə ia Kumwesən, ro pen in rɨpkemhə mhə irəha nəkur Jeriko səməme hənərui nəkwai Kumwesən. Nəkur Isrel həpwəh nousi əpuneien prən nəha tɨ nəri nə mə rerɨn raɡien mə truvehi iəmə Isrel mi nəha səməmi krɨməuvehe mə trouətoni afafa taon nəha. Irau krauevən fwe ia nimwə səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_32","088_11_32","HEB","11","32","32","Mətə ko iapkəɡkiari mhə mwi rəpwəmwɨs. Səiou nəpɨn riwən mə takəɡkiari ia Kiteon, Parak, Samson, Jefta, Kiɡ Tevɨt, Samuel, mɨne profet me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_33","088_11_33","HEB","11","33","33","Nərmama kupwən me nəha hamahatətə ia Kumwesən, nənə ro pen həuvehi irapw kiɡ me ia naruaɡənien, mho noien atukwatukw me, mhəuvehi nəfe Kumwesən rɨno promes mɨnraha, mhəsisəɡ ia tərhui laeon me, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_34","088_11_34","HEB","11","34","34","mhousi əfi napw asori sə rauək, mhap mhəvtənhi nərmama səməme hənuə tuhərai əpune irəha ia nau səvəi naruaɡənien. Irəha nərmama nɨskaiien səvənraha riwən, mətə Kumwesən ruvei pen nɨskaiien mɨnraha, nənə irəha həuvehe mhəskai tɨ naruaɡənien, mho naruaɡən me səvəi tənə əpə me hap. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_35","088_11_35","HEB","11","35","35","Nɨpran nepwɨn nəha ikɨn səməme hənahatətə ia Kumwesən, Kumwesən ro nɨpwnətɨnraha me hətui mwi ia nemhəien. Nərmama nepwɨn mwi səməme hənahatətə ia Kumwesən, irəha hənəseni nərmama səməme haməmwəki irəha ho nəmisəien asori ia nɨpwranraha. Irəha həpkəpwəh mhə nahatətəien səvənraha mə nərmama səməme haməmwəki irəha heivi nari ia nirəha. Irəha hamahatətə ia Kumwesən mə in tro irəha hətui mwi ia nemhəien səvənraha ia nɨmɨruien riti sə ramasan məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_36","088_11_36","HEB","11","36","36","Nənə irəha me nepwɨn, nərmama haməfkəmanə ia nirəha, mamhərisi irəha. Nənə irəha me nepwɨn, nərmama hərihi irəha ia jen, nənə mhəuvehi puvnimwə irəha ia kalapus. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_37","088_11_37","HEB","11","37","37","Irəha me nepwɨn kɨnəkwi əpune irəha ia kəruəterei. Nənə kərai əmwesi irəha nepwɨn ia so ro nɨpərɨn kəru. Nənə irəha me nepwɨn, kɨnərai əpune irəha ia nau səvəi naruaɡənien. Nənə irəha me nepwɨn hənamarə mamharkahu ia teki nəni mɨne sipsip, nautə səvənraha riwən anan. Nəpɨn me nərmama hamouraha irəha, mamho rərəha anan ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_38","088_11_38","HEB","11","38","38","Irəha nərmama amasan me. Tɨprənə i rɨpkəmhwen mhə mə irəha tuharə ikɨn. Irəha hamarə əpnapen a fwe ia kwopun akwesakwes ikɨn, mɨne ia təkuər me, mɨne ia nɨpəɡi kəpwier me, mɨne ia nɨpəɡi tənə me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_39","088_11_39","HEB","11","39","39","Nɨpərhienien i nərmama kupwən me nəha, irəha pam kani amasan nəɡhɨnraha ipwet mɨne tɨ nahatətəien səvənraha, mətə nəpɨn hənamarə irə həpkuvehi mhə nəfe kɨno promes irə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB11_40","088_11_40","HEB","11","40","40","tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨnətə raka fwe kupwən nəfe tro m kɨtaha ramasan məpi raka. Nənə ia nətərɨɡien səvənhi, in rokeikei mə trukupwən mo kɨtaha mɨnraha səuvehe mho kuatia. Ia noien nəha in rukurən noien kɨtaha mɨnraha səuvehe mhatukwatukw pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_1","088_12_1","HEB","12","1","1","Nərmama me nəha hənahatətə ia Kumwesən irəha həmwhen ia iərmama riti sə rani irapw nəfe rɨnətoni ia nənimen mə kɨtaha səukurən nɨniien nɨpərhienien irə. Irəha həpɨk kamhərer kuraukurau ia kɨtaha. Ro iamɨnhi irə pwəh səfraka nari pəmpəm me pam, mɨne noien ərəha sə raməkwtəmhiri əknekɨn kɨtaha, nənə mhaiu ia naiuien nəha Kumwesən rɨnəmri kupwən ia kɨtaha məpwəh nəpouien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_2","088_12_2","HEB","12","2","2","Ia nəpɨn me tsaməti pen a ia Iesu nəha in nukune nahatətəien səkɨtaha fwe nukunen meste nəkrəkwerɨn. In rəti ərɡarɨɡ pen ia nei kamarkuaui mətoni naɡienien sə in traɡien irə kurirə. Ro iamɨnhi irə in revən ia nei kamarkuaui mo nəri auər a ia naurɨsien tuko min. Nənə təkwtəkwuni nəha in raməkure ia nɨkare jea mwatuk sə Kumwesən raməkure irə mamərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_3","088_12_3","HEB","12","3","3","Ramasan mə rerɨmiaha tramrhi Iesu mə rɨnəfərer əknekɨn nəpɨn nərmama ərəha me kamhəmwəki in, mamho noien ərəha irə, kamo kɨmiaha hiəreɡi hiənəpou ia nɨmɨruien səkɨmiaha mhəpwəh. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_4","088_12_4","HEB","12","4","4","Nərmama me səməme kamho noien ərəha kamho nəmisəien m kɨmiaha. Rəmwhen mə hiamərer ia naruaɡənien riti. Mətə kɨmiaha riti rɨpkemhə mhə ihi ia naruaɡənien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_5","088_12_5","HEB","12","5","5","Kɨmiaha tihəpwəh nenouenouien nəɡkiariien i raməkwein tɨni ia kɨmiaha. Rani mə, “Nərɨk, nəpɨn Iərɨmənu raməkoui atukwatukw ik, tikəpwəh noien nəri auər a irə. Rerɨm trəpwəh nəpouien nəpɨn ranise skai noien ərəha səim. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_6","088_12_6","HEB","12","6","6","Trɨni mɨnuə Iərɨmənu rokeikei pɨk iərmama riti, nənə traməkeikei məkoui atukwatukw. Nənə in traməkeikei mo nəmisəien m iərmama sə raməkwein i mə tɨni mə trəpwəh noien ərəha səvənhi.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_7","088_12_7","HEB","12","7","7","Ro pen tihərer əknekɨn ia nəpɨn sɨkai me. Kumwesən rauvei pehe nəpɨn sɨkai me nəha tɨ nəkoui atukwatukwien kɨmiaha. Noien nəha ramahatən pen mə Kumwesən ramo kɨmiaha rəmwhen mə kɨmiaha nɨpwnətɨn me. Iəkunouihi riti riwən sə tata səvənhi rɨpkəkoui atukwatukw mhə in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_8","088_12_8","HEB","12","8","8","Kumwesən raməkoui atukwatukw pam nɨpwnətɨn atukwatukw me. Trɨni mɨnuə Kumwesən rəpwəh noien iamɨnha irə ia kɨmiaha nənə nɨpwran nə mə rɨpko mhə nɨpwnətɨn atukwatukw me nə kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_9","088_12_9","HEB","12","9","9","Ia nɨkaren səkɨtaha nərmama, səkɨtaha me fwe tata me hənəkoui atukwatukw kɨtaha fwe kupwən, nənə səsiai irəha. Mətə rəfo ia Tata səvəi nənɨmwɨtaha? Ramasan mə kɨtaha tseiwaiu mhəsiai mwi in mhəpi raka nənə mhəmɨru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_10","088_12_10","HEB","12","10","10","Tata me səkɨtaha fwe kupwən hənəkoui atukwatukw kɨtaha nəpɨn kwakwa a ia nətərɨɡien a səvənraha. Mətə Kumwesən raməkoui atukwatukw kɨtaha mə trasitu ia kɨtaha, mo kɨtaha səuvehe mho nəkur ikinan me rəmwhen irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_11","088_12_11","HEB","12","11","11","Kɨmiaha hiəukurən. Noien i nəkoui atukwatukwien iərmama nəpɨn kamo ro nəmisəien i. Rɨpko mhə nari riti kamreɡi ramasan irə, mətə kurirə irə trukuə kwənkwan ia nɨmɨruien səvəi nərmama səməme kɨnəkoui irəha irə mheste həpwinari. Kwənkwan nə in i nəmərinuien mɨne natukwatukwien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_12","088_12_12","HEB","12","12","12","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha hiənəpou rəɡɨmiaha remhə tihaməkeikei mhəuvehi utə rəɡɨmiaha. Mə nukurhumiaha rɨnəpou həvi atukw i pwəh rɨskai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_13","088_12_13","HEB","12","13","13","Tiho suatuk atukwatukw me nɨsumiaha travən irə mə sin ia kɨmiaha nɨsun rərəha nɨsun ko rɨpkərəha anan mhə mier raka mətə trɨpkamasan mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_14","088_12_14","HEB","12","14","14","Tihəmwur mə tiharə amasan ia nəmərinuien kɨmiaha nərmama me pam, nənə mhəmwur mə tiho nɨmɨruien səkɨmiaha ro ikinan. Iərmama sə rɨpko mhə ikinan, ko rɨpkətoni mhə nəmri Iərɨmənu nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_15","088_12_15","HEB","12","15","15","Tihətui amasan kamo kɨmiaha riti rarfai ia namasanien səvəi Kumwesən. Tihətui amasan kamo kɨmiaha riti ruvehe məmwhen ia nuai nei akonə riti sə rukwesər mutə mukuə kwənkwan rərəha. Iərmama sə ro iamɨnha irə tro nərmama həpɨk həuvehe mhəmkemɨk ia noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_16","088_12_16","HEB","12","16","16","Tihətui amasan kamo kɨmiaha nərman mɨne nɨpran hiəiri əpnapen kɨmiaha me. Tihətui amasan kamo kɨmiaha riti ro nəri auər a ia narimnari ikinan me rəmwhen Isau rɨno. In rəmri pen nəmri nari ia nasoriien səvəi nəmritaik kuvehi nənimen ia nəveɡɨnien plet kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_17","088_12_17","HEB","12","17","17","Kɨmiaha hiəukurən mə kurirə in rokeikei mə truvehi mwi nasoriien nəha, nənə markut pɨk mə tata səvənhi trəkwein amasan irə, mətə rekəm. Nəri auər a mə Isau rɨnasək pɨk tukwe, mətə ko rɨpkrərɨɡ mhə ia noien nəha sə rɨno. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_18","088_12_18","HEB","12","18","18","Kɨmiaha hiəpkuvehe mhə ia təkuər riti rəmwhen təkuər Sinae. Fwe kupwən nəkur Isrel həuvən ia təkuər nəha, mhətoni napw rauək. Nəpitəvien reiwaiu mahakwi nari. Həreɡi nɨmətaɡi asori, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_19","088_12_19","HEB","12","19","19","mɨne nasəkien səvəi kisɨpw. Həreɡi mwi reri Kumwesən raməɡkiari mɨnraha. Nəpɨn həreɡi nəɡkiariien səvənhi, həni mə irəha həpwəh nokeikeiien mə tuhəreɡi mwi nəɡkiariien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_20","088_12_20","HEB","12","20","20","Irəha həhekɨr mətəmnɨmwɨn tɨ nəɡkiariien nəha rɨməni mə, “Trɨni mɨnuə nari riti rɨrapi təkuər i, nəri auər mə nərimɨru a riti, mətə tukaməkeikei kəkwi əpune ia kəruəterei.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_21","088_12_21","HEB","12","21","21","Nəpɨn Moses rətoni narimnari me nəha, in mwi rɨreɡi rərəha nənə mɨni mə, “Iou iakɨnehekɨr iakɨnehekɨr, mɨnamətəmnɨmwɨn.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_22","088_12_22","HEB","12","22","22","Mətə kɨmiaha hiəuvəuvehe ia təkuər i Saeon, mɨne taon i imwei Kumwesən sə ramɨru. In i Jerusalem vi fwe ia neiai, kwopun naɡelo me həpɨk hamousəsɨmwɨn irəha me ikɨn mamhaɡien ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_23","088_12_23","HEB","12","23","23","Hiəuvəuvehe ia nousəsɨmwɨnien asori səvəi nərmama me səvəi Kumwesən səməme həmwhen ia nəmritaik me səvənhi, kɨmərai pen nəɡhɨnraha fwe ia neiai. Hiəuvəuvehe tɨ Kumwesən sə trɨpkəkiri noien səvəi nərmama me pam. Hiəuvəuvehe tɨ nənɨmwi nərmama amasan me kɨno həuvehe mhatukwatukw pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_24","088_12_24","HEB","12","24","24","Hiəuvəuvehe tɨ Iesu sə ravi sɨmwɨn nərmama mɨne Kumwesən ia nəɡkiariien vi kɨnərihi tərini əknekɨn. Nənə hiəuvəuvehe tɨ netə sə kɨməvi tɨ noien ərəha raməɡkiari mani nəri amasan məpi raka nəfe nɨte Epel rani. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_25","088_12_25","HEB","12","25","25","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihaməkeikei mhətui amasan kamo hieikuə a nɨreɡiien Kumwesən nəha raməɡkiari m kɨmiaha. Nəkur kupwən me nəha səməme heikuə a nɨreɡiien nəɡkiariien səvənhi sə iərmama ia təkure tɨprənə rani tɨ nəsuəpwiriien irəha, mətə ko həpkap mhə nəpɨn Kumwesən rərpwɨn noien ərəha səvənraha. Nənə trɨni mɨnuə kɨtaha seikuə a nɨreɡiien nəɡkiariien səvəi Kumwesən sə ruku pen fwe ia neiai muvehe mə trəsuəpwiri kɨtaha, tsəfo map nəpɨn trərpwɨn noien ərəha səkɨtaha? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_26","088_12_26","HEB","12","26","26","Ia nəpɨn nəha fwe kupwən reri Kumwesən rɨməkiukiu ia tɨprənə, mətə təkwtəkwuni nəha in rəɡkiari m kɨtaha mɨni mə, “Nəpɨn riti mwi nəha ikɨn, iou takɨkiukiu mwi ia tɨprənə. Ia nəpɨn nəha rɨpko mhə tɨprənə əpa trɨkiukiu, neiai mwi trɨkiukiu.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_27","088_12_27","HEB","12","27","27","Nəɡkiariien nəha Kumwesən rɨməni mə, “Nəpɨn riti mwi,” nɨpwran i mə in trɨkiukiu ia narimnari me ia tɨprənə i səməme in rɨno mə truvehi raka irəha. Mətə narimnari me səməme həpwəh nɨkiukiuien irəha tuharə rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_28","088_12_28","HEB","12","28","28","Ro pen pwəh səni tanak tɨ Kumwesən. Nari riti riwən ko rɨkiukiu ia nɨtətə sə in ramərɨmənu irə. Nənə in ruvəuvei pehe raka nɨtətə nəha m kɨtaha. Ramasan mə tsəfwaki min ia noien sə rerɨn raɡien tukwe ia nɨsiaiien mɨne nehekɨrien, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB12_29","088_12_29","HEB","12","29","29","tɨ nəri nə mə “Kumwesən səkɨtaha rəmwhen ia napw asori riti sə ramahi əmwesi narimnari me pam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_1","088_13_1","HEB","13","1","1","Nokeikeiien i hiamokeikei piəvtaha me irə pwəh ramo a iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_2","088_13_2","HEB","13","2","2","Tihəpwəh nenouenouien mə tihətoni amasan tɨ iəpwɨspwɨs me səməme haməuvehe imwəmiaha. Nərmama nepwɨn fwe kupwən həno noien nəha, mhəuvehi puvnimwə naɡelo me nepwɨn ia nəkwai nimwə me səvənraha, mətə həreirei anan mə irəha naɡelo me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_3","088_13_3","HEB","13","3","3","Rerɨmiaha tramrhi nərmama səməme hamarə ia kalapus rəmwhen mə kɨmiaha mwi hiamarə ia kalapus kɨmiaha mɨnraha. Rerɨmiaha tramrhi nərmama səməme nərmama əpə me hamo irəha həreɡi rərəha anan ia nɨpwranraha. Rerɨmiaha tramrhi irəha tɨ nəri nə mə kɨmiaha mwi hiamreɡi rərəha ia nɨpwramiaha rəmwhen ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_4","088_13_4","HEB","13","4","4","Pwəh nərmama pam həsiai narəien səvəi pran mɨne iərman səməmi krouarə pəri. Iərman mɨne pran səməmi krauarə pəri irau trousiai napri pəriien səvənrau ia nəpɨn me. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Kumwesən trərpwɨn noien ərəha səvəi nərman mɨne nɨpran səməme kamhəiri əpnapen irəha me uə səməme kamhakres irəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_5","088_13_5","HEB","13","5","5","Tihamarə mhəpwəh nokeikei pɨkien mane. Rerɨmiaha traməkeikei maɡien a tɨ narimnari me nəha hiaməuvehi rəmwhen tɨ nəri nə mə Kumwesən ruvəni raka mə, “Ko iapkəpwəh mhə ik, məpwəh nap rakaien ia niram nəpɨn riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_6","088_13_6","HEB","13","6","6","Ro iamɨnhi irə kɨtaha səukurən nɨniien nəɡkiariien i, mhəpwəh nəmkiəmkiien mə, “Iərɨmənu in iasitu səiou, ro pen iou iakəpwəh nehekɨrien. Nəfe iərmama rukurən noien miou?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_7","088_13_7","HEB","13","7","7","Rerɨmiaha tramrhi nəmə asori me səkɨmiaha səməme haməkupwən mhahatən kɨmiaha ia nəɡkiariien səvəi Kumwesən. Hətərɨɡ ro mə hənəfarə irə mheste hemhə. Hətərɨɡ irə nənə mhəuvnhi nahatətəien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_8","088_13_8","HEB","13","8","8","Iesu Kristo in ramo a iamɨnhi irə mɨne ia nərineiv, ipwet, nənə tramarə a iamɨnhi irə mɨne ia nuk nuk me mɨpko mhə sampam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_9","088_13_9","HEB","13","9","9","Tihəpwəh nəseniien nahatənien vi me səpəmsəpə həvi raka kɨmiaha ia suatuk atukwatukw. Iakani iamɨnha irə tɨ nəri nə mə ramasan mə reri iərmama fwe imwə namasanien sə Kumwesən rauvei pehe auər a trasitu irə mo ruvehe mɨskai. Rərəha mə truvehe mɨskai ia natuakəmien me səvəi nəveɡɨnien. Natuakəmien me nəha həreirei nasituien ia nərmama səməme kamhesi pen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_10","088_13_10","HEB","13","10","10","Nɨfatə səkɨtaha rarə. Mətə pris me səməme kamho wok səvənraha fwe imwə ia nimwə tapolen, kɨpkəseni mhə irəha mə tuhani nəveɡɨnien riti ia nɨfatə nəha səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_11","088_13_11","HEB","13","11","11","Ia noien səvəi pris asori anan səvəi nəkur Isrel, nəpɨn rousi əpune raka nərimɨru, nənə muvehi nɨten, muvnimwə fwe kwopun ikinan anan, nənə muvei pen m Kumwesən tɨ naikuas rakaien noien ərəha səvəi nərmama. Mətə kurirə irə həuvehi raka nɨpwrai nərimɨru nəha mhəuvehi mhəuvani əmwesi fwe iruə kwopun nərmama həpkarə mhə ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_12","088_13_12","HEB","13","12","12","Ia noien a mwi nəha, Iesu rɨməreɡi nəmisəien ia taon fwe iruə, mə ia nɨten atukwatukw in trəpərhi nərmama me səvənhi, mo irəha nəkur ikinan me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_13","088_13_13","HEB","13","13","13","Ro iamɨnhi irə pwəh kɨtaha səuvən mhətoni in ia kwopun nəha fwe iruə, mhəreɡi rərəha kɨtaha min ia noien i nərmama həno aurɨs in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_14","088_13_14","HEB","13","14","14","Kɨmiaha hiəukurən. Ia təkure tɨprənə i taon atukwatukw riti səkɨtaha riwən sə tramarə rerɨn. Mətə kɨtaha samətui ia taon səkɨtaha sə trɨpkuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_15","088_13_15","HEB","13","15","15","Ro iamɨnhi irə ia nəpɨn me pam pwəh kɨtaha saməni irapw nəɡhi Iesu mə in Iərɨmənu səkɨtaha. Noien nəha rəmwhen ia nɨmwək mwəki nari kauvani ia təkure nɨfatə nɨpekɨn rapein amasan kauvei pen m Kumwesən tɨ nəɡnəɡɨniien in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_16","088_13_16","HEB","13","16","16","Tihəpwəh nenouenouien mə tiho noien amasan, nənə mhəriari səkɨmiaha me narimnari. Noien nəha mwi rəmwhen ia nɨmwəkmwəki nari kauvani ia təkure nɨfatə nɨpekɨn rapein amasan kauvei pen m Kumwesən rerɨn ramaɡien tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_17","088_13_17","HEB","13","17","17","Tihaməkeikei mho nəkwai nəmə asori me səkɨmiaha nənə mhəsiai irəha. Irəha nəha hamətui amasan tɨ nɨmɨruien səkɨmiaha mhəpwəh napwɨsien, tɨ nəri nə mə irəha tuhaməkeikei mhəni irapw tɨ Kumwesən mə haməuvehi wok nəha mhəfo irə. Tihaməkeikei mho rerɨnraha raɡien tɨ wok nəha. Trɨni mɨnuə hiəpwəh noien rerɨnraha raɡien tɨ wok nəha, noien nəha ko rɨpkasitu anan mhə ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_18","088_13_18","HEB","13","18","18","Tihaməkeikei mhəfwaki tukumaha. Kɨmaha iahəukurən amasan mə noien səkɨmaha ratukwatukw a, nənə iahokeikei anan mə tahamo a noien amasan ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_19","088_13_19","HEB","13","19","19","Iou iakokeikei anan mə tihaməkeikei mhəres Kumwesən mə iou takrərɨɡ pehe akwauakw a tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_20","088_13_20","HEB","13","20","20","Kumwesən in nukune nəmərinuien. In rɨno Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo rətui mwi ia nemhəien səvənhi. Iesu in iəmə asori sə ramətui amasan tɨ sipsip me səvənhi. Nɨten kɨnərihi tərini əknekɨn nəɡkiariien irə, nəɡkiariien i tramarə rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_21","088_13_21","HEB","13","21","21","Təkwtəkwuni iakaməfwaki m Kumwesən mə truvei pehe narimnari amasan me pam m kɨmiaha səməme tuho kɨmiaha hiəmwhen tɨ noien nəkwan. Iakaməres in mə ia nasituien səvəi Iesu Kristo in tramo wok ia rerɨtaha mamo nəfe noien ramasan ia nənimen. Pwəh nəɡnəɡɨniien ramevən tɨ Iesu ia nuk nuk me. Ouəh pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_22","088_13_22","HEB","13","22","22","Piak me, iakaməres kɨmiaha mə tihəpwəh nəpou akwauakwien tɨ nɨreɡiien nəɡkiariien səiou iakamərpwi əknekɨn kɨmiaha irə, nəkukuə i iakɨmərai m kɨmiaha rəpwəh nəpwəmwɨsien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_23","088_13_23","HEB","13","23","23","Iakokeikei mə tihəukurən mə piəvtaha nəha Timoti, irəha hənəseni raka in rier ia kalapus. Trɨni mɨnuə in truvehe akwauakw nənə kɨmrau min tarouvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_24","088_13_24","HEB","13","24","24","Kɨmiaha tihəni tukwini ramasan səkɨmaha revən tɨ nəmə asori me pam səkɨmiaha mɨne nərmama me pam səvəi Kumwesən nə imwəmiaha. Piəvtaha me ia tənə Itali haməni ramasan tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("HB13_25","088_13_25","HEB","13","25","25","Pwəh namasanien tramarə tukumiaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_1","089_1_1","JAS","1","1","1","Iou Jemes. Iou iərmama riti sə iakamo tukwini nari m Kumwesən mɨne Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha. Iakamərhi pehe nəkukuə i rauvehe tukumiaha kwənəkwus twelef səvəi nəkur Isrel hiamarə kɨrkɨri ia tənəmtənə me. Iakani ramasan tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_2","089_1_2","JAS","1","2","2","Piak me, narimnari me səpəmsəpə tuhəuvehe mho nəmisəien m kɨmiaha. Nəpɨn tihətoni, rerɨmiaha traməkeikei maɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_3","089_1_3","JAS","1","3","3","Kɨmiaha hiəuvəukurən raka mə nəpɨn nəmisəien ruvehe mə tro mətə sas ia nahatətəien səkɨmiaha, noien nəha tro hiəuvehe mhəskai mwi tɨ nərer əknekɨnien ia nahatətəien səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_4","089_1_4","JAS","1","4","4","Nənə kɨmiaha tihaməkeikei mhərer əknekɨn ia nahatətəien səkɨmiaha ia nəpɨn me mheste pen nəpɨn sə tihəuvehe mhatukwatukw mhəmwhen, nari riti mwi ko rɨpkiwən təni mhə kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_5","089_1_5","JAS","1","5","5","Trɨni mɨnuə kɨmiaha riti nukurənien səvənhi rəpwəh nəmwhenien, ramasan mə in trəres Kumwesən sə rauvei pen auər a narimnari me m nərmama me pam mɨpkətə ərəha mhə irəha. Nənə Kumwesən trasitu irə, mo nukurənien səvənhi ruvehe məpwəmwɨs mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_6","089_1_6","JAS","1","6","6","Mətə nəpɨn iərmama nəha trəres i, in traməkeikei mahatətə ia Kumwesən, məpwəh nəmkiəmkiien, tɨ nəri nə mə iərmama sə raməmkiəmki nari rəmwhen ia peiau ia təsi nɨmətaɡi raməpwi raməsəsau əpnapen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_7","089_1_7","JAS","1","7","7","Iərmama iamɨnhi ko rəpwəh nətəien mə truvehi nari riti ruku pen tɨ Iərɨmənu, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_8","089_1_8","JAS","1","8","8","tɨ nəri nə mə nətərɨɡien səvənhi ro kəru ko rɨpkərer mhə ia nari kuatia ia noien me sə in ramo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_9","089_1_9","JAS","1","9","9","Trɨni mɨnuə piəvtaha riti nautə səvənhi riwən, ramasan mə rerɨn traɡien nəpɨn Kumwesən truvehi utə in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_10","089_1_10","JAS","1","10","10","Rəmwhen a mwi trɨni mɨnuə piəvɨtaha riti nautə səvənhi rasori, ramasan mə rerɨn traɡien nəpɨn Kumwesən truvehi irapw in. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iərmama nautə səvənhi rasori traukei məmwhen ia tihi nurhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_11","089_1_11","JAS","1","11","11","Nəpɨn meri rutə məpnəpan pɨk mənhi nurhi, nurhi trɨmhiə, tihin traukei məsas, namasanien səvənhi triwən. Ia noien nəha rəmwhen a mwi iərmama nautə səvənhi rasori. Nəpɨn ramavən mamowok səvənhi, in tremhə, nautə səvənhi triwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_12","089_1_12","JAS","1","12","12","Nəpɨn nəmisəien truvehe mə tro mətə sas ia nahatətəien səvəi iərmama riti, trɨni mɨnuə iərmama nəha ramərer əknekɨn ia nahatətəien səvənhi, rerɨn traɡien. Nəpɨn nəmisəien nəha traraka irə, Kumwesən truvei pen nɨmɨruien rerɨn min rəmwhen kəfəfau pen kəfəfau səvəi nɨsiaiien m iərmama riti. In rɨno raka promes mə truvei pen nɨmɨruien rerɨn nəha m nərmama me səməme hokeikei in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_13","089_1_13","JAS","1","13","13","Trɨni mɨnuə iərmama riti rɨreɡi noien ərəha ravi nətərɨɡien səvənhi, iərmama nəha trəpwəh nɨniien mə, “Kumwesən rərhi pehe nəri i, mavi nətərɨɡien səiou irə mə takɨmwei.” In trəpwəh nɨniien nəɡkiariien nəha tɨ nəri nə mə noien ərəha ko rɨpkɨvi mhə nətərɨɡien səvəi Kumwesən, nənə rɨpko mhə noien səvəi Kumwesən mə trɨvi nətərɨɡien səvəi iərmama irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_14","089_1_14","JAS","1","14","14","Mətə iərmama trɨreɡi noien ərəha ravi nətərɨɡien səvənhi nəpɨn rerɨn atukw ramrhi noien ərəha sə in rokeikei mə tro. In nə ravi nətərɨɡien səvənhi mamiri raka in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_15","089_1_15","JAS","1","15","15","Nəpɨn iərmama rerɨn rɨnamrhi noien ərəha sə in rokeikei pɨk mə tro, noien ərəha nəha truvi nətərɨɡien səvənhi mo in rɨmwei. Nənə noien ərəha truvehe masori ia nɨmɨruien səvənhi mukuə kwənkwan nə iərmama nəha tremhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_16","089_1_16","JAS","1","16","16","Piak keikei me. Kɨmiaha tihəpwəh nəseniien iərmama riti reikuə ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_17","089_1_17","JAS","1","17","17","Narimnari me pam səməme hamasan mhatukwatukw kauvei pehe m kɨtaha kamhəuku pen fwe ia neiai. Kumwesən ramərhi irapw pehe narimnari me nəha. In rɨno meri, mɨne məkwə, mɨne kəməhau me ia nɨmaɡouaɡou. Noien səvənhi ko rəpwəh nərariien, uə in ko rəpwəh nərariien muvei pehe təkutan m kɨtaha, məpwəh kɨtaha samarə ia nəpitəvien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_18","089_1_18","JAS","1","18","18","Tɨ nəri nə mə Kumwesən rokeikei in rərhi pehe nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien. Nəɡkiariien nəha ro kɨtaha səuvehe mhəno nəkwərhakwərha me səvənhi. Kumwesən ro iamɨnhi irə mə ia narimnari me pam in rɨno kɨtaha tsəmwhen ia kwənkwai nei me sə vi tukukupwən kesi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_19","089_1_19","JAS","1","19","19","Piak keikei me, rerɨmiaha tramrhi nəɡkiariien i. Nəpɨn kɨmiaha hiaməɡkiari, tihaməkeikei mhətərɨɡ amasan, mhəpwəh nəɡkiari akwauakwien. Kɨmiaha tihəpwəh nəseniien niemaha rəpi akwauakw kɨmiaha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_20","089_1_20","JAS","1","20","20","tɨ nəri nə mə niemaha səvəi iərmama ko rɨpkukuə pehe mhə nukwan sə ratukwatukw rəmwhen Kumwesən rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_21","089_1_21","JAS","1","21","21","Kɨmiaha tihaməkeikei mhərarki raka noien me pam səməme həmkemɨk mɨne noien ərəha me nəha həpɨk ia nɨmɨruien səkɨmiaha. Tiheiwaiu mhətərɨɡ amasan tɨ nəɡkiariien nəha kɨnəpwei rəmwhen ia nuni nari ia rerɨmiaha. Nəɡkiariien nəha rukurən nuvehimɨruien kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_22","089_1_22","JAS","1","22","22","Mətə tihaməkeikei mho nəfe nəɡkiariien nəha rani. Trɨni mɨnuə kɨmiaha hiamətərɨɡ a irə, hiameikuə atukw a ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_23","089_1_23","JAS","1","23","23","Trɨni mɨnuə iərmama riti ramətərɨɡ a ia nəɡkiariien səvəi Kumwesən, mətə rəpwəh noien nəfe rani, in rəmwhen ia iərmama sə ramətə nənimen ia klas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_24","089_1_24","JAS","1","24","24","Nənə nəpɨn rətə raka nənimen, məpwəh mevən, təkwtəkwuni a mwi renouenou mə nənimen rɨnəfo irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_25","089_1_25","JAS","1","25","25","Mətə iərmama sə raməti pen ia loa atukwatukw nəha sə rameivinari ia nərmama, nənə raməti pen mamətə ia nəpɨn me, mɨpko mhə in iərmama sə ramətərɨɡ a nənə menouenou i, mətə in ramo nəfe loa nəha rani, iərmama sə ramo iamɨnhi Kumwesən trəkwein amasan irə ia nəfe wok səvənhi ramo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_26","089_1_26","JAS","1","26","26","Trɨni mɨnuə iərmama riti rerɨn ramrhi mə in iərmama səvəi nəfwakiien, mətə rɨpkətə amasan mhə tɨ nəfe nəramɨn ramɨni, in rameikuə atukw a irə. Nəfe nari in ramo mamsiai Kumwesən irə ramo auər a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM1_27","089_1_27","JAS","1","27","27","Kumwesən in Tata səkɨtaha. Noien i nəkur əfwaki me tuho mhəsiai in irə sə ratukwatukw məmher ia nənimen, in i irəha tuhaməkeikei mhasitu ia nɨpran me səməme nərman me səvənraha hemhə mhəpwəh irəha, mhasitu ia nəkwərhakwərha kemhə təni irəha, nənə mhətui amasan mwi tɨ nɨmɨruien səvənraha mə noien ərəha me səvəi tɨprənə i tuhəpwəh noien irəha həuvehe mhəmkemɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_1","089_2_1","JAS","2","1","1","Piak me, kɨmiaha hiənahatətə raka ia Iərɨmənu asori səkɨtaha Iesu Kristo. Ro pen kɨmiaha tihəpkopəiti mhə ia kɨmiaha me, mətə tiho rəmnəmwhen a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_2","089_2_2","JAS","2","2","2","Trɨni mɨnuə kɨmiaha hiousəsɨmwɨn kɨmiaha me, nənə iəmə kəru krouuvnimwə pehe, riti tɨnari səvənhi ramasan, ruvei pen riɡ kɨno ia kol, riti nautə səvənhi riwən, tɨnari səvənhi rəpəruəpəruə, kɨmiaha tihaməkeikei mho rəmnəmwhen a ia nirau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_3","089_2_3","JAS","2","3","3","Rərəha mə hiəsiai iəmə tɨnari səvənhi ramasan, mhəni pen tukwe in mə, “Uvehe, məkure i ia kwopun amasan ikɨn,” mhəni ərəha iəmə i nautə səvənhi riwən mə, “Ərer pen fwe,” uə “Əkurei irapw ia nɨsuk.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_4","089_2_4","JAS","2","4","4","Nəpɨn kɨmiaha hiamo noien me iamɨnhi, hiətoni mə kɨmiaha nepwɨn hiasori mhəpi raka kɨmiaha nepwɨn. Nənə hiaməkiri nərmama ia nətərɨɡien ərəha səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_5","089_2_5","JAS","2","5","5","Piak keikei me, hətərɨɡ ro. Kumwesən ruvərfi raka nərmama nautə səvənraha riwən ia təkure tɨprənə i mə nahatətəien səvənraha trɨskai. In ruvərfi raka mwi irəha mə tuhəuvnimwə pen ia nɨtətə sə in ramərɨmənu irə. Nɨtətə nəha Kumwesən rɨməni mə nərmama səməme hokeikei in tuhəuvnimwə pen irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_6","089_2_6","JAS","2","6","6","Mətə kɨmiaha hiamətə ərəha a nərmama me nəha nautə səvənraha riwən. Mətə nɨsɨmə nəha kamho nəmisəien m kɨmiaha? Nɨsɨmə nəha kamhəvi irapw kɨmiaha ia kwopun kaməkiri nəɡkiariien ikɨn? Kwa nərmama me nəha nautə səvənraha rasori kamho iamɨnhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_7","089_2_7","JAS","2","7","7","Irəha nəha kamhəni ərəha nahaɡ asori səvəi Iesu, nəhaɡ sə Kumwesən rɨnəkwein kɨmiaha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_8","089_2_8","JAS","2","8","8","Mətə loa asori səvəi Iərɨmənu səkɨtaha raməmak ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Tikaməkeikei mokeikei piam rəmwhen ikokeikei atukw ik.” Trɨni mɨnuə kɨmiaha hiamesi pen pərhien nəɡkiariien nəha, hiamo noien amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_9","089_2_9","JAS","2","9","9","Mətə trɨni mɨnuə hiamopəiti ia nərmama nepwɨn, hiamo noien ərəha, nənə loa nəha tro pui kɨmiaha, mɨni mə kɨmiaha nərmama sə hiamərui Loa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_10","089_2_10","JAS","2","10","10","Trɨni mɨnuə iərmama riti ramarkut mə tresi pen pam nəfe Loa səvəi Kumwesən rani, mətə rapəti ia nəɡkiariien kuatia a, rəmwhen mə in rɨnərui nəɡkiariien me pam ia Loa nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_11","089_2_11","JAS","2","11","11","Kumwesən nəha sə rɨməni mə, “Tikəpwəh nakresien pran səvəi iərməpə,” Kumwesən nəha in nəha rɨməni mwi mə, “Tikəpwəh nousi əpuneien iərmama.” Trɨni mɨnuə ikəpwəh nakresien pran səvəi iərməpə, mətə ikamousi əpune iərmama, ik iərmama ikamərui ihi Loa səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_12","089_2_12","JAS","2","12","12","Nəɡkiariien me səkɨmiaha mɨne noien me səkɨmiaha tuhaməkeikei mhesi pen loa sə rameivinari ia kɨmiaha. Kɨmiaha tihaməkeikei mho iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Kumwesən trəkiri kɨmiaha ia loa nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_13","089_2_13","JAS","2","13","13","Trɨni mɨnuə iərmama riti rəpwəh napiien nərmama nəpɨn raməkiri irəha tɨ noien me səvənraha, Kumwesən trəpwəh napiien in nəpɨn trəkiri in tɨ noien me səvənhi. Napiien tɨ iərmama ramasan məpi raka nəkiriien in tɨ noien me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_14","089_2_14","JAS","2","14","14","Piak me, trəfo masitu ia iərmama riti trɨni mɨnuə rani mə ramahatətə ia Iesu Kristo mətə in rɨpko mhə nari riti, ko nahatətəien sə ro iamɨnhi irə ruvehimɨru in? Rekəm! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_15","089_2_15","JAS","2","15","15","Trɨni mɨnuə piəvtaha riti uə kɨtirimətaha riti ramarə ərəha tɨnari səvənhi riwən nəveɡɨnien sənəni rəpwəh nəmwhenien, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_16","089_2_16","JAS","2","16","16","tihaməkeikei mhəuvei pen tɨnari uə nəveɡɨnien min. Trɨni mɨnuə hiəpwəh nuvehi penien nari riti min, mhəni pen a tukwe in mə, “Evən ia nəmərinuien, məpwəh nəkwieiien, məni amasan nari,” nəɡkiariien nəha trəfasitu irə? Ro nəri auər a i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_17","089_2_17","JAS","2","17","17","Ia noien nəha rəmwhen a mwi nahatətəien əpa trɨni mɨnuə rɨpko mhə nari riti remhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_18","089_2_18","JAS","2","18","18","Mətə iərmama riti trəɡkiari iamɨnhi irə mɨni mə, “Ik səim nə nahatətəien, mətə iou səiou nə noien me.” Itə. Ko iko ro iakətoni nahatətəien səim mətə ipko mhə nari riti? Rəknekɨn. Mətə iou iakukurən noien ikətoni ia noien me səiou mə iakamahatətə pərhien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_19","089_2_19","JAS","2","19","19","Ik ikani nɨpərhienien ia Kumwesən mə in kuatia a. Ramasan. Nəremhə me irəha mwi kamhəni nɨpərhienien irə, nənə kamhəhekɨr mamhətəmnɨmwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_20","089_2_20","JAS","2","20","20","Ik iərmama ikreirei nari. Nahatətəien sə rɨpko mhə nari riti ro nəri auər a i. Ikokeikei mə tako ikətoni mə nəri nəha ro nɨpərhienien i? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_21","089_2_21","JAS","2","21","21","Rerɨm trɨrhi ro kaha kupwən səkɨtaha Epraham. In ratukwatukw ia nəmri Kumwesən ia noien me səvənhi uə rekəm? Ouəh, Kumwesən rɨməni mə in ratukwatukw ia nənimen nəpɨn rɨnaməmrutə tɨni, Aesak, ia təkure nɨfatə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_22","089_2_22","JAS","2","22","22","Ikətoni mə nahatətəien səvəi Epraham mɨne noien me səvənhi krauo nari kuatia. Noien me səvənhi həno nahatətəien səvənhi ruvehe matukwatukw məmwhen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_23","089_2_23","JAS","2","23","23","Nənə nəɡkiariien i səvəi Nəkukuə Ikinan ruvehe mukuə. Rɨni mə, “Epraham rɨni nɨpərhienien ia Kumwesən. Nənə tɨ nəri nə mə in rahatətə iamɨnhi, Kumwesən rətə in mə in ratukwatukw ia nənimen.” Kurirə irə kəkwein Epraham mə in riti nə Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_24","089_2_24","JAS","2","24","24","Ro iamɨnhi irə hiamətoni mə iərmama in ratukwatukw ia nəmri Kumwesən ia noien me, rɨpko mhə ia nahatətəien əpa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_25","089_2_25","JAS","2","25","25","Rəmwhen a mwi rerɨmiaha trɨrhi ro prən nəha Rehap, pran səvəi suatuk. In ratukwatukw ia nəmri Kumwesən ia noien me səvənhi uə rekəm? Ouəh, Kumwesən rɨməni mə in ratukwatukw ia nənimen nəpɨn prən nəha rɨnəsevər ia nimwə səvənhi tɨ iəmə kəru sə kɨnərhi pen irau krouevən rouətə afafa Jeriko. Nənə kurirə irə rərhi pen irau krauesi pen suatuk əpə iti rauevən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM2_26","089_2_26","JAS","2","26","26","Nɨpwrai iərmama neiahaɡien riwən irə ruvamhə. Ia noien nəha rəmwhen a mwi nahatətəien əpa sə rɨpko mhə nari riti remhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_1","089_3_1","JAS","3","1","1","Piak me, rərəha mə kɨmiaha hiəpɨk hiəuvehe mho nahatən me ia kɨmiaha. Kɨmiaha hiəukurən mə nəpɨn Kumwesən trəkiri kɨmaha nahatən me tro rɨskai mwi m kɨmaha məpi raka nərmama me nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_2","089_3_2","JAS","3","2","2","Nəpɨn rɨpɨk kɨtaha pam samapəti, mətə iərmama sə rəpwəh nəfwəkourien ia nəɡkiariien səvənhi in iəmə atukwatukw pərhien. Iərmama sə raməkoui amasan nəramɨn rɨməru tukwe in tɨ nəkouiien mwi nɨpwran me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_3","089_3_3","JAS","3","3","3","Kɨtaha saməuvei pen fraetel ia nəkwai hos me mə tuho nəkwataha. Ia noien nəha saməkoui nɨpwrai hos me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_4","089_3_4","JAS","3","4","4","Hətə ro mwi nɨtətə me. Nɨpwranraha rasori. Nɨmətaɡi asori me kamhəpwi irapw irəha. Mətə nəri sə raməkəkini irəha irə rouihi a. Kamhəuvən ia kwopun pəku iəmə sə raməkəkini nɨtətə rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_5","089_3_5","JAS","3","5","5","Ia noien nəha rəmwhen a mwi nəramɨtaha rouihi ia nɨpwrataha, mətə raməfiəutə pɨk nari. Rerɨmiaha tramrhi nəri. Nukumheəv ouihi rukurən nurkwumenien napw asori sə ramahi əmwesi nei mhiə me rɨpɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_6","089_3_6","JAS","3","6","6","Nənə nəramɨtaha rəmwhen ia napw. Rərəha anan ia nɨpwrataha me pam, mamo nɨpwrataha me pam ruvehe məmkemɨk. Kwopun napw asori rauək ikɨn ramhiai pehe napw ia nəramɨtaha. Nənə nəramɨtaha ramhiai pen napw ia nɨmɨruien pam səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_7","089_3_7","JAS","3","7","7","Nəri əprmɨn me pam həukurən nuveheien mhəmweimwei. Nərmama me həno raka noien nəha ia nirəha me pam, menu me, uə snek me, uə nəmu me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_8","089_3_8","JAS","3","8","8","Mətə iərmama riti riwən ko ro nəramɨn ruvehe mɨmweimwei. Nərami iərmama nəri ərəha riti ko rɨpkapwɨs mhə. Rukuər ia nəri akonə sə ramousi əpune iərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_9","089_3_9","JAS","3","9","9","Ia nəramɨtaha saməɡnəɡɨni Kumwesən Tata səkɨtaha. Nənə ia nəramɨtaha mwi saməkwein ərəha ia nərmama Kumwesən rɨno irəha həmwhen irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_10","089_3_10","JAS","3","10","10","Nəkwataha kuatia, krouəɡnəɡɨni Kumwesən irə, nənə krouarə rouəkwein ərəha mwi ia nərmama. Piak me, noien me nəha mə trɨpko mhə iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_11","089_3_11","JAS","3","11","11","Rəfo, ia nəmri nui kuatia ko nui mɨne təsi irau pəri krouapour? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_12","089_3_12","JAS","3","12","12","Rəfo, piak me, ko niemɨs rukuə nukwai olif, uə nei nəha krep rukuə nukwai niemɨs? Rekəm! Rəmwhen mwi kwopun kakwəhi təsi ikɨn ko kɨpkukwəhi mhə mwi nui ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_13","089_3_13","JAS","3","13","13","Sin ia kɨmiaha rukurən nari, uə nukurənien səvənhi rəpwəmwɨs? Iərmama nəha traməkeikei mo noien amasan, məpwəh nəfiəutəien in. Noien nəha trahatən pen mə in rukurən pərhien nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_14","089_3_14","JAS","3","14","14","Mətə trɨni mɨnuə rerɨmiaha ramrhi ərəha kɨmiaha me uə hiamətərɨɡ atukw a ia kɨmiaha me mə tihəfo mhəutə mhəpi raka nərmama nepwɨn, kɨmiaha tihəpwəh nəfiəutəien ia kɨmiaha me mə hiəukurən nari, tɨ nəri nə mə ia noien nəha hiameikuə a mhəpwəh nɨniien nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_15","089_3_15","JAS","3","15","15","Iərmama sə ramo noien nəha rɨpkuvehi mhə nukurənien sə ruku pen ia neiai, mətə in ruvehi nukurənien sə ruku pen ia tɨprənə i. Nənɨmwɨn Ikinan rɨpkuvei pen mhə nukurənien nəha min, mətə ruku pen ia nəremhə me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_16","089_3_16","JAS","3","16","16","Nəpɨn nərmama rerɨnraha ramrhi ərəha irəha me uə irəha kamhətərɨɡ atukw a ia nirəha mə tuhəfo mhəutə mhəpi raka nərmama nepwɨn, ia kwopun kamharə ikɨn tihətoni kamho pripri ia narimnari me, mamho mwi noien ərəha me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_17","089_3_17","JAS","3","17","17","Mətə iərmama sə ruvehi nukurənien nəha ruku pen ia neiai noien səvənhi ropə. Nəri sə rakupwən nətərɨɡien səvənhi rəmher. In iərmama sə raməmri nəmərinuien. Noien səvənhi ramasan məpou. In ramsiai nətərɨɡien səvəi nərmama me səpəmsəpə. In ramapi pɨk tɨ nərmama. Nukurənien səvəi iərmama nəha rukuə nukwan rɨpɨk sə ramasan ia nɨmɨruien səvənhi. In ramo rəmnəmwhen ia nərmama me pam, məpwəh neikuəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM3_18","089_3_18","JAS","3","18","18","Nəpɨn nərmama səməme kamhəmri nəmərinuien kamharə ia nəmərinuien rəmwhen mə kamhəpwei nuni nari riti. Nuni nari nəha trutə mukuə kwənkwan nə narəien sə ratukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM4_1","089_4_1","JAS","4","1","1","Nəfe nəha nukune naruaɡənien me mɨne nukune nəvisəien me səkɨmiaha? Rosi in i uə rekəm? Ia rerɨmiaha kɨmiaha hiokeikei pɨk mə tihəreɡi ramasan ia narimnari me pam, nənə noien nəha ramo kɨmiaha hiaməvisə ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM4_2","089_4_2","JAS","4","2","2","Hiokeikei nari riti, mətə rəknekɨn tɨ nuvehiien, ro pen hiousi əpune iərmama tukwe. Rerɨmiaha rakres nari riti səvəi iərməpə, mətə rəknekɨn tɨ nuvehiien, ro pen hiəvisə, mamharuaɡən tukwe. Kɨmiaha hiəpwəh nuvehiien nəfe hiokeikei, tɨ nəri nə mə hiəpkəres pen mhə Kumwesən i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM4_3","089_4_3","JAS","4","3","3","Trɨni mɨnuə kɨmiaha hiəres pen i, hiəpwəh nuvehiien, tɨ nəri nə mə hiaməres, mətə nətərɨɡien səkɨmiaha rɨpkatukwatukw mhə. Narimnari me nəha hiaməres pen Kumwesən mə truvei pehe m kɨmiaha, hiokeikei mə tihəuvehi nənə mhəuvehi nəmri nari sə nətərɨɡien ərəha səkɨmiaha rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM4_4","089_4_4","JAS","4","4","4","Kɨmiaha hiəmwhen prən i sə raməpwəh səvənhi iərman mamesi pen iərman əpə. Rəfo? Rosi kɨmiaha hiəreirei mə iərmama sə rokeikei pɨk noien me səvəi tɨprənə i truvehe iərmama sə raməmwəki Kumwesən? Ro iamɨnhi irə trɨni mɨnuə iərmama riti ia kɨmiaha rɨnuə trokeikei pɨk noien me səvəi tɨprənə i in trəmwəki Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM4_5","089_4_5","JAS","4","5","5","Rəfo? Rosi kɨmiaha hiəreirei nəɡkiariien i raməmak ia Nəkukuə Ikinan? Rani mə, “Nənɨmwɨn nəha Kumwesən rɨnəmri raməmak ia rerɨtaha rokeikei pɨk mə kɨtaha səvəi Kumwesən əpa.” Nənə nəɡkiariien nəha rɨpko mhə nəri auər a i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM4_6","089_4_6","JAS","4","6","6","Mətə Kumwesən raməriari pehe namasanien m kɨtaha rasori pɨk. Ro pen Nəkukuə Ikinan rani mə, “Kumwesən rerɨn rɨpkaɡien mhə tɨ nərmama səməme kamhəfiəutə ia nirəha, mətə raməriari pen namasanien səvənhi m nərmama səməme kamhəuvehi irapw irəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM4_7","089_4_7","JAS","4","7","7","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihaməkeikei mheiwaiu, mharə teɡɨn Kumwesən, mhəni rekəm tɨ Setan, nənə in trəpwəh kɨmiaha map. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM4_8","089_4_8","JAS","4","8","8","Kɨmiaha tihəuvehe ipaka tɨ Kumwesən, nənə in truvehe ipaka tukumiaha. Kɨmiaha nəkur ərəha me tihaməkeikei mhərkwerɨɡ. Kɨmiaha nətərɨɡien səkɨmiaha ro kəru tihaməkeikei mho rerɨmiaha rəmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM4_9","089_4_9","JAS","4","9","9","Ramasan mə tihəreɡi rərəha, mhasək, mhəkwein əpwəmwɨs. Pwəh narɨsien səkɨmiaha ruvehe mo nasəkien irə. Pwəh naɡienien səkɨmiaha ruvehe mo nəpouien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM4_10","089_4_10","JAS","4","10","10","Kɨmiaha tihaməkeikei mheiwaiu mhənɨmwi nukurhumiaha ia nəmri Kumwesən, nənə in truvehi utə kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM4_11","089_4_11","JAS","4","11","11","Piak me, kɨmiaha tihəpwəh nɨni ərəhaien kɨmiaha me. Iərmama sə rani ərəha piəvni uə rani piəvni mə ramo noien ərəha, iərmama nəha ramɨni ərəha Loa səvəi Kumwesən, mamɨni mə Loa nəha rəpwəh nəmwhenien. Mətə nəpɨn ikani loa nəha mə rəpwəh nəmwhenien, ikəpwəh noien nəfe Loa nəha rani, mətə ikamo ik iəmə sə ikasori ia Loa nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM4_12","089_4_12","JAS","4","12","12","Iərmama kuatia in əpa rauvehi nasoriien mə trəmri Loa, məkiri noien me səvəi nərmama, nənə mərpwɨn tai noien me səvənraha. Iərmama nəha in nəha rauvehimɨru nərmama, mamouraha mwi irəha. Mətə ik sin i? Rəfo ikaməkiri noien me səvəi piam? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM4_13","089_4_13","JAS","4","13","13","Tihətərɨɡ ia nirak kɨmiaha səməme hiaməni mə, “Ipwet uə trakwakwi tsəuvən ia taon i uə taon nəha, mharə nuk kuatia, mho pisnes fwe ikɨn, mhəuvehi mane.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM4_14","089_4_14","JAS","4","14","14","Kɨmiaha tihəfukurən nəfe trɨmwei irapw trakwakwi? Nəfe nəha nɨmɨruien səkɨmiaha? Kɨmiaha hiəmwhen ia nɨse napw sə ruvehe nəpɨn ouihi a nənə marə miwən mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM4_15","089_4_15","JAS","4","15","15","Mətə nəɡkiariien sə ratukwatukw mə kɨmiaha tihəni ro iamɨnhi irə, “Trɨni mɨnuə nəkwai Kumwesən pərhien, tsarə mho narimnari me i uə narimnari me nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM4_16","089_4_16","JAS","4","16","16","Mətə ipwet mɨne kɨmiaha hiaməɡkiari mamhəfiəutə ia kɨmiaha. Nəɡkiariien sə raməfiəutə nərmama iamɨnhi rərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM4_17","089_4_17","JAS","4","17","17","Iərmama sə rukurən nəfe noien ratukwatukw mə tro, mətə in rəpwəh noien, in ramo nərəhaien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_1","089_5_1","JAS","5","1","1","Kɨmiaha nərmama nautə səkɨmiaha rasori tihətərɨɡ ia nirak. Ramasan mə kɨmiaha tihasək mhəkwein əpwəmwɨs tɨ nəmisəien me nəha səməme kamhəuvehe tuheste kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_2","089_5_2","JAS","5","2","2","Nautə səkɨmiaha ruvəmərɨr. Uvnə me hənani raka tɨnari me səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_3","089_5_3","JAS","5","3","3","Kol mɨne silva səkɨmiaha rɨnopwei raka. Nopweiien nəha səvənraha trahatən pen mə nɨpərhienien kɨmiaha hiəno noien ərəha, nənə trahi nɨpwramiaha rəmwhen ia napw. Ipaka nəpɨn sampam i, mətə kɨmiaha hiamoeite ihi nautə me səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_4","089_5_4","JAS","5","4","4","Hətə ro! Nərmama me səməme kamhowok həno raka wok fwe ia nəmhien me səkɨmiaha, mətə kɨmiaha hiəpwəh nərəkuien irəha. Nərəkuien nəha səvənraha ramasək mani mə kɨmiaha hiəno noien ərəha. Iərɨmənu sə rauvehi nɨskaiien me pam ruvəreɡi raka ia nəkwəreɡɨn nasəkien səvəi nərmama səməme kamhesi nəveɡɨnien sə ruvəmruə fwe ia nəmhien me səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_5","089_5_5","JAS","5","5","5","Ia tɨprənə i kɨmiaha hiəpwəh nɨseseien. Nəfe nautə me kɨmiaha hiokeikei mə tihəuvehi hiaməuvehi. Hiaməkwməni atukw a kɨmiaha hiaməsisi mhəmwhen ia kau me səməme rɨpko mhə tui kousi əpune irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_6","089_5_6","JAS","5","6","6","Kɨmiaha hiaməkiri nəmə atukwatukw me mə tuhaməkeikei mhemhə. Hiamousi əpune irəha, nənə həpwəh nəsisəɡien kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_7","089_5_7","JAS","5","7","7","Piak me, kɨmiaha tihaməkeikei mho nətərɨɡien səkɨmiaha rəpwəmwɨs, mamheitenhi mheste nuveheien səvəi Iərɨmənu səkɨtaha. Hətoni ro iərmama sə raməmhu raməfo mamo nətərɨɡien səvənhi raməpwəmwɨs mameitenhi nəveɡɨnien amasan sə rutə pehe ia tɨprənə. Ko rɨpkesi akwauakw mhə, mətə tro nətərɨɡien səvənhi rəpwəmwɨs meste nesən kupwən rauər nənə məkwə me nepwɨn həuvehe mhəukurau nənə nesən sə ro kəru irə rauər mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_8","089_5_8","JAS","5","8","8","Kɨmiaha mwi tihaməkeikei mho nətərɨɡien səkɨmiaha rəpwəmwɨs mɨskai tɨ nəri nə mə nuveheien səvəi Iərɨmənu səkɨtaha ruvəuvehe ipaka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_9","089_5_9","JAS","5","9","9","Piak me, kɨmiaha tihəpwəh nɨni ərəhaien kɨmiaha me kamo Kumwesən rərpwɨn noien ərəha me səkɨmiaha. Hətə ro! Iəmə sə trərpwɨn noien ərəha me səvəi nərmama ruvəuvehe ipaka. Ramərer a ia kwəruə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_10","089_5_10","JAS","5","10","10","Piak me, rerɨmiaha tramrhi profet me nəha fwe kupwən haməɡkiari ia nəɡhi Iərɨmənu. Nəpɨn kamo nəmisəien mɨnraha, ho nətərɨɡien səvənraha rəpwəmwɨs. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_11","089_5_11","JAS","5","11","11","Ia nətəien səkɨtaha nərmama səməme kamhərer əknekɨn ia nahatətəien səvənraha ia nəpɨn me Kumwesən ramo irəha hamaɡien. Kɨmiaha hiəuvəreɡi raka noien səvəi Jop. Nəpɨn ramarə ia nəmisəien me rɨpɨk, rərer əknekɨn ia nahatətəien səvənhi. Nənə hiənətə raka nəfe Iərɨmənu rɨno min kurirə ikɨn. Iərɨmənu rerɨn ramərkwəpɨr pɨk tɨ nərmama. In ramapi tɨ nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_12","089_5_12","JAS","5","12","12","Mətə piak me, irənhə ia narimnari me pam, trɨni mɨnuə kɨmiaha hiəni promes riti tihəpwəh nakutanien ia nəɡkiariien səkɨmiaha mə tiho nərmama hətoni kɨmiaha hiaməni pərhien. Tihəpwəh nɨniien nɨtətə ia neiai uə tɨprənə i uə nari riti mwi mə tiho noien nəha. Mətə trɨni mɨnuə hiəseni nari riti, tihəni a mhəseni mə “Ouəh.” Trɨni mɨnuə hiəpkəseni mhə nari riti, tihəni a mə “Rekəm.” Mə kɨmiaha hiaməɡkiari əpnapen, Kumwesən trərpwɨn noien ərəha səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_13","089_5_13","JAS","5","13","13","Rəfo? Riti ia kɨmiaha raməmisə? Ramasan mə rəfwaki. Riti ia kɨmiaha rerɨn ramaɡien? Ramasan mə rəni nɨpu, məɡnəɡɨni Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_14","089_5_14","JAS","5","14","14","Riti ia kɨmiaha ramemhə? Ramasan mə rəkwein elta me səvəi nəfwakiien pwəh irəha hətəɡi pen oel irə ia nəɡhi Iərɨmənu mhəfwaki tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_15","089_5_15","JAS","5","15","15","Nənə nəfwakiien səvəi nərmama səməme kamhahatətə ia Kumwesən truvehimɨru iərmama sə ramemhə. Iərɨmənu tromasan iərmama nəha. Trɨni mɨnuə iərmama nəha rɨno noien ərəha me, Iərɨmənu trenouenou noien ərəha me nəha məpwəh nərpwɨnien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_16","089_5_16","JAS","5","16","16","Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihəni pen tukumiaha me i noien ərəha me səməme hiəno, nənə mhəfwaki tukumiaha me mə Kumwesən tro kɨmiaha hiəuvehe mhəsanɨn. Nəpɨn iərmama sə ramo noien atukwatukw raməfwaki, nəfwakiien səvənhi nəɡsen rasori mamo nɨpwran. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_17","089_5_17","JAS","5","17","17","Profet Elaeja in iərmama rəmwhen a ia kɨtaha. Rəfwaki skai mə nesən trəpwəh nauərien. Nənə nesən rɨpkauər mhə ia tənə nəha nuk kahar məkwə sikis. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_18","089_5_18","JAS","5","18","18","Nənə kurirə ikɨn rəfwaki mwi, nənə nesən rukrutə ia nɨmaɡouaɡou, kwənkwai narimnari me həutə mwi ia tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_19","089_5_19","JAS","5","19","19","Piak me, trɨni mɨnuə kɨmiaha riti rəpwəh nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien məruei, nənə kɨmiaha riti mwi riri in mɨrərɨɡ, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JM5_20","089_5_20","JAS","5","20","20","iakokeikei mə rerɨmiaha tramrhi nəri i. Iərmama sə ramiri raka iəmə ərəha ia suatuk sə raməruei irə mɨrərɨɡ, in rauvehimɨru iəmə ərəha nəha mə trəpwəh nemhəien. Kumwesən trenouenou noien ərəha me həpɨk səvəi iəmə ərəha nəha, məpwəh nərɨpwɨnien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_1","090_1_1","1PE","1","1","1","Iou Pita, iou aposol riti səvəi Iesu Kristo. Iakamrai nəkukuə i rauvehe tukumiaha nərmama pwɨspwɨs me səməme hiamarə kɨrkɨri ia profens me i Pontas, mɨne Kalesia, mɨne Kapatosia, mɨne Esia, mɨne Pitinia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_2","090_1_2","1PE","1","2","2","Kɨmiaha i nərmama Kumwesən rɨmərfi kɨmiaha resi pen nətərɨɡien səvənhi sə in ruvəukurən raka fwe kupwən. In rɨmərfi kɨmiaha mə Nənɨmwɨn səvənhi tro kɨmiaha hiəuvehe mhəmher, mho nəkur ikinan me səvənhi, nənə, tihəuvehe mho nəkwai Iesu Kristo, tukəfwiəfwi kɨmiaha ia nɨten. Nəfwakiien səiou mə Kumwesən trəriari pehe namasanien mɨne nəmərinuien rasori mwi m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_3","090_1_3","1PE","1","3","3","Pwəh səɡnəɡɨni Kumwesən i in Kumwesən mɨne Tata səvəi Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo! Napiien səvənhi rasori tukutaha. In ro kɨtaha sətui mwi ia nɨmɨruien vi, nənə, mo kɨtaha səmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨtaha irə. In ro iamɨnha irə nəpɨn ro Iesu Kristo rətui mwi ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_4","090_1_4","1PE","1","4","4","Kumwesən ro kɨtaha sətui mwi mə tsəuvehi nautə amasan me in truvei pen m nərmama me səvənhi. Nautə amasan me nəha ko həpkɨmərɨr mhə, mhəpkəmkemɨk mhə, nənə nukuraanien səvənraha ko rɨpkiwən mhə. Kɨnəmri amasan nautə me nəha fwe ia neiai tukuvei pehe m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_5","090_1_5","1PE","1","5","5","Kɨmiaha nərmama səməme Kumwesən ro tukuahaɡ kɨmiaha ia nɨskaiien səvənhi tɨ nəri nə mə hiamahatətə irə. In trətui amasan tukumiaha meste tihəuvehi nɨmɨruien vi sə kɨnəpnəpenə raka irə tukətoni rier pehe ia nəpɨn sampam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_6","090_1_6","1PE","1","6","6","Ramasan mə rerɨmiaha raɡien tɨ narimnari me i. Mətə təkwtəkwuni rosi narimnari me səpəmsəpə tuhəuvehe mho nəmisəien m kɨmiaha ia nəpɨn ouihi a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_7","090_1_7","1PE","1","7","7","Narimnari me i kamhəuvehe trahatən pen mə kɨmiaha hiamahatətə pərhien. Aean i kol, nəri auər a mə trɨpkiwən mwi nəpɨn riti, mətə nərmama tuhaməkeikei mhəuvani ia napw tɨ nətə sasien mə in kol pərhien uə rekəm. Ia noien nəha rəmwhen a mwi nahatətəien səkɨmiaha sə ramasan məpi raka kol, tukaməkeikei ko kɨmiaha həreɡi nəmisəien me tɨ nətə sasien mə hiamahatətə pərhien uə rekəm. Nənə mə hiamahatətə pərhien, nəpɨn tukətoni Iesu Kristo rier pehe irə, Kumwesən trəɡnəɡɨn kɨmiaha, muvehi utə nəɡhɨmiaha, nənə, muvei pehe nɨsiaiien m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_8","090_1_8","1PE","1","8","8","Nəri auər a mə hiəpkətoni mhə Iesu Kristo, mətə hiokeikei in. Nənə nəri auər a hiəpkətoni mhə nəha təkwtəkwuni, mətə hiaməni nɨpərhienien irə, nənə, mamhaɡien. Naɡienien nəha hiamreɡi rasori pɨk anan iərmama riti ko rɨpkɨni mhə ia nəɡkiariien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_9","090_1_9","1PE","1","9","9","Rerɨmiaha ramaɡien iamɨnha irə tɨ nəri nə mə hiaməuvehi nəri i sə hiamahatətə irə, in i mə Kumwesən truvehimɨru kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_10","090_1_10","1PE","1","10","10","Profet kupwən me hamətui ia suatuk i Kumwesən truvehimɨru nərmama irə, nənə mamhəres mə tukəfo irə. Ia nəɡkiariien sə Kumwesən rɨməuvei pen mɨnraha, irəha həni irapw mə Kumwesən trasitu ia kɨmiaha ia namasanien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_11","090_1_11","1PE","1","11","11","Nəpɨn Nənɨmwɨn səvəi Kristo sə ramarə ia nirəha rɨməkupwən mɨni irapw nəmisəien me səməme Kristo trɨreɡi ia nɨpwran mɨne nasoriien sə tukuvei pen min truvehe kurirə, profet me haməmwur mə tuhəukurən mə nəfe suatuk mɨne nəfe nəpɨn narimnari me nəha tuhəier pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_12","090_1_12","1PE","1","12","12","Kumwesən rɨno pui pen m profet me nəha mə nəɡkiariien me səməme irəha kamhəni həpkəɡkiari mhə ia nəpɨn səvənraha mə trasitu ia nirəha, mətə haməɡkiari ia nəpɨn səkɨmiaha trasitu ia kɨmiaha. Narimnari me i profet kupwən me həməni təkwtəkwuni hiəuvəreɡi raka rɨməuku pen ia tərhui nərmama səməme hənəvisau nəɡkiariien amasan səvəi Kristo m kɨmaha. Nəɡkiariien səvənraha rɨməuku pen ia Nənɨmwɨn Ikinan sə Kumwesən rərhi pehe i. Narimnari me i naɡelo me irəha mwi hokeikei mə tuhətoni mhəukurən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_13","090_1_13","1PE","1","13","13","Ro pen tihaməkeikei mho nətərɨɡien səkɨmiaha rərer mwatuk tɨ noien wok, mho nətərɨɡien səkɨmiaha pwəh rukurən amasan. Tihəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨmiaha ia namasanien sə Kumwesən truvei pehe m kɨmiaha nəpɨn tukətoni Iesu Kristo rier pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_14","090_1_14","1PE","1","14","14","Tiho nəkwai Kumwesən rəmwhen ia nəkwərhakwərha me səməme kamho nəkwai tata me. Fwe kupwən kɨmiaha hiəreirei nari, nənə mamho noien ərəha me səməme rerɨmiaha rokeikei pɨk. Mətə təkwtəkwuni tihəpwəh nəseniien ia nətərɨɡien me nəha ravi raka mwi kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_15","090_1_15","1PE","1","15","15","Kumwesən sə rɨnəkwein ia kɨmiaha in Iəmə ikinan, in rəmher. Ro iamɨnhi irə kɨmiaha mwi tihaməkeikei mho kɨmiaha nəkur ikinan me, mhəmher ia narimnari me pam səməme hiamo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_16","090_1_16","1PE","1","16","16","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Nəkukuə Ikinan rani mə, “Tihaməkeikei mho kɨmiaha nəkur ikinan me, mhəmher, tɨ nəri nə mə iou Iəmə ikinan iakəmher.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_17","090_1_17","1PE","1","17","17","Kɨmiaha hiaməkwein Kumwesən mə “Tata.” Mətə in Kumwesən ramo rəmnəmwhen ia nərmama me pam. Trərpwɨn noien me səvənraha tresi pen atukwatukw nəfe irəha həno. Ro iamɨnhi irə mɨne, nəpɨn kɨmiaha hiamarə ihi ia təkure tɨprənə i, tihaməkeikei mhehekɨr in, mamho noien sə ramasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_18","090_1_18","1PE","1","18","18","Kɨmiaha hiəukurən mə kɨneivinari ia kɨmiaha hiəuvəier raka ia narəien ərəha nəha kaha kupwən me səkɨmiaha həməuvei pehe m kɨmiaha. Mətə kɨpkərəku raka mhə kɨmiaha ia nari riti sə truvehe mərəha məmwhen ia kol mɨne silva, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_19","090_1_19","1PE","1","19","19","rekəm. Mətə kɨnərəku raka kɨmiaha ia nɨte Kristo in nəri keikei ramasan pɨk. Kristo in rəmwhen ia kwəti sipsip sə ratukwatukw pam, nemhəien uə nərəhaien riwən anan irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_20","090_1_20","1PE","1","20","20","Kumwesən ruvərfi raka in fwe tui nəpɨn tɨprənə ramiwən ihi, nənə təkwtəkwuni rɨpko mhə tui nəpɨn sampam ruvehe kətoni in rier pehe masitu ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_21","090_1_21","1PE","1","21","21","Ia Kristo kɨmiaha hiaməni nɨpərhienien ia Kumwesən sə rɨno in rətui mwi ia nemhəien səvənhi nənə muvei pen nasoriien min. Ro iamɨnhi irə Iəmə sə hiamahatətə irə, mamhəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨmiaha irə, in i Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_22","090_1_22","1PE","1","22","22","Kɨmiaha hiamesi pen nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien mamhokeikei pərhien piəvtaha me. Ia noien nəha hiənəpərhi raka nɨmɨruien me səkɨmiaha həmher. Mətə kɨmiaha tihaməkeikei mhərɨpɨn mamhokeikei pərhien kɨmiaha me ia rerɨmiaha pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_23","090_1_23","1PE","1","23","23","Kɨmiaha hiənətui mwi rəmwhen nəkwərhakwərha me, nənə, nɨmɨruien vi sə hiənətui mwi irə rɨpkuku pen mhə tɨ tata riti sə tremhə, mətə ruku pen tɨ Tata riti sə trɨpkemhə mhə. Nəɡkiariien səvəi Kumwesən sə ramɨru mamarə rerɨn rɨno kɨmiaha hiətui mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_24","090_1_24","1PE","1","24","24","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Nəkukuə Ikinan rani mə, “Nərmama me pam həmwhen ia nurhi, nənə namasanien səvənraha rəmwhen ia tihi nurhi. Nurhi nəha ramaukei, nənə tihin me kamhəsas, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P11_25","090_1_25","1PE","1","25","25","mətə Nəɡkiariien səvəi Iərɨmənu ramarə ia nuk nuk me.” Nənə in i nəɡkiariien sə kɨnəvisau m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_1","090_2_1","1PE","2","1","1","Ro pen kɨmiaha tihaməkeikei mhəpwəh noien ərəha me pam. Tihəpwəh mwi neikuəien, mhəpwəh mwi noien nətərɨɡien səkɨmiaha ro kəru. Tihəpwəh mwi nəmwəkien ia kɨmiaha me, mhəpwəh mwi nɨniien nɨkaremiaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_2","090_2_2","1PE","2","2","2","Kɨmiaha tihaməkeikei mhəuvehe mhokeikei pɨk nəɡkiariien səvəi Kumwesən sə rəmher mhəmwhen iəkunouihi əmtəmetə me i kamhasək mə tuhesɨs. Nəɡkiariien i tro kɨmiaha hiəuvehe mhəpwinari, nənə, Kumwesən ruvehimɨru kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_3","090_2_3","1PE","2","3","3","Nəkukuə Ikinan rani mə, “Kɨmiaha hiənani əɡhan namasanien səvəi Iərɨmənu mhətoni mə ramasan pɨk anan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_4","090_2_4","1PE","2","4","4","Həuvehe tɨ Kristo. In nəha kəruəterei mɨru nəha nərmama me həni mə rərəha, mhəpwəh, mətə ia nəmri Kumwesən in kəruəterei keikei anan sə in rɨmərfi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_5","090_2_5","1PE","2","5","5","Kɨmiaha mwi hiəmwhen ia kəruəterei mɨru me kauvrhəkɨn nimwə ia nirəha, nimwə sə Nənɨmwɨn ramarə irə. Ia nimwə nəha, kɨmiaha hiəmwhən ia pris ikinan me kamhousi əpune nərimɨru me mamhəuvei pen m Kumwesən. Mətə narimnari me səməme kɨmiaha hiaməuvei pen rɨpko mhə nɨpwrai nari mətə kwa nənɨmwɨn. Nənə Kumwesən raməkwein amasan ia narimnari me nəha hiaməuvei pen min tɨ nəri nə mə hiaməuvei pen ia nəɡhi Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_6","090_2_6","1PE","2","6","6","Rəmwhen ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Hətoni ro. Iakaməmri kəruəterei riti fwe Saeon, in kəruəterei keikei anan sə iou iakɨmərfi, kəruəterei nəha tukostat kuvrhəkɨn nimwə irə, nənə iərmama sə trɨni nɨpərhienien irə, in trɨpkaurɨs mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_7","090_2_7","1PE","2","7","7","Ro iamɨnhi irə, kəruəterei nəha in nəri keikei tukumiaha nərmama səməme hiaməni nɨpərhienien irə, mətə nərmama səməme həpkɨni mhə nɨpərhienien irə, kəruəterei nəha rəmwhen ia nəɡkiariien i ia Nəkukuə Ikinan rani mə, “Kəruəterei nəha nəmə kamhəuvrhəkɨn nimwə hənuə rərəha, mhəpwəh, təkwtəkwuni nəha ruvəuvehe mɨno kəruəterei sə rəpi raka pam kəruəterei me, məkwtəmhiri əknekɨn pam nimwə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_8","090_2_8","1PE","2","8","8","Nənə Nəkukuə Ikinan rani mwi mə, “In i kəruəterei riti sə nərmama tuhapəti irə, mɨne kəpwier sə tro irəha həmwei” Irəha kamhapəti irə tɨ nəri nə mə kamhərui nəɡkiariien səvəi Kumwesən mamhesi pen a nəfe Kumwesən ruvəukurən raka fwe kupwən məmri mə tuho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_9","090_2_9","1PE","2","9","9","Mətə kɨmiaha nərmama ia kwənəkwus i Kumwesən rɨmərfi kɨmiaha, kɨmiaha pris me səvəi kiɡ, kɨmiaha nərmama ikinan me ia kusen kuatia, kɨmiaha nərmama me səvəi Kumwesən əpa. Kɨno kɨmiaha iamɨnha irə mə kɨmiaha hiəukurən nɨni irapwien narimnari amasan me Kumwesən rɨno. In rɨnəkwein ia kɨmiaha mə tiharaka ia nəpitəvien mhəuvehe ia nukuraanien amasan səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_10","090_2_10","1PE","2","10","10","Fwe kupwən, kɨmiaha nərmama auər a me, mətə təkwtəkwuni kɨmiaha nərmama me səvəi Kumwesən. Fwe kupwən, kɨmiaha nərmama napiien səvəi Kumwesən riwən tukumiaha, mətə təkwtəkwuni kɨmiaha nərmama napiien səvənhi ramarə tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_11","090_2_11","1PE","2","11","11","Nərmama keikei me, kɨmiaha hiəmwhen iəpwɨspwɨs me mɨne nərmama imwənraha riwən ia tɨprənə i. Ro pen iakani pehe tukumiaha i mə tihəpwəh nəseniien noien ərəha me nəha nɨpwramiaha rokeikei pɨk səməme kamharuaɡən ia nəpɨn me mə tuhouraha nɨmɨruien səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_12","090_2_12","1PE","2","12","12","Təkwtəkwuni nərmama səməme həreirei Iərɨmənu kamhəni ərəha kɨmiaha mə kɨmiaha nəkur ərəha me. Ro iamɨnhi irə narəien səkɨmiaha hiamarə irə ia nənimenraha traməkeikei matukwatukw, pwəh irəha hətoni noien amasan me səkɨmiaha, nənə mhəuvehi utə nəɡhi Kumwesən ia nəpɨn nəha in truvehe irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_13","090_2_13","1PE","2","13","13","Tɨ nəri nə mə kɨmiaha nərmama me səvəi Iərɨmənu səkɨtaha, tihaməkeikei mhəsiai nərmama me pam səməme haməuvehi nasoriien mamhərɨmənu. Tihəsiai ia kiɡ sə in rasori anan, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_14","090_2_14","1PE","2","14","14","mhəsiai mwi ia nəmə asori me səməme in ramərhi irapw irəha kamhərɨmənu ia nəɡhɨn. Nəmə asori me nəha, kiɡ ramərhi irapw irəha mə tuho nəmisəien m nərmama səməme kamho noien ərəha, nənə mhəɡnəɡɨni səməme kamho noien amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_15","090_2_15","1PE","2","15","15","Kɨmiaha tihaməkeikei mhəsiai nəmə asori me pam tɨ nəri nə mə Kumwesən rokeikei mə noien amasan me səkɨmiaha trəsisəɡ tərhui nərmama me i həreirei nari. Pwəh irəha həpwəh mwi nɨniien nəɡkiariien arməri me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_16","090_2_16","1PE","2","16","16","Ramasan mə hiamarə mhəmwhen ia nərmama kɨneivinari ia nirəha, mətə tihəpwəh nɨniien mə, “Eh, kɨneivinari ia nirak. Iakukurən noien nəfe noien ərəha iakokeikei.” Kɨmiaha tihaməkeikei mamharə mhəmwhen ia iotukwininari me səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_17","090_2_17","1PE","2","17","17","Tihəsiai nərmama me pam. Tihokeikei piəvtaha me, nənə tihəhekɨr mhəsiai Kumwesən, nənə tihəsiai kiɡ sə ramərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_18","090_2_18","1PE","2","18","18","Kɨmiaha slef me, tihaməkeikei mho nəkwai nəmə asori me səkɨmiaha, nənə mhəuvei pen nɨsiaien mɨnraha. Tiho iamɨnhi irə mɨnraha pam, nəmə asori me səməme kamho rɨməru mamasan m kɨmiaha mɨne nəmə asori me səməme kamho noien skai me m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_19","090_2_19","1PE","2","19","19","Rəfo hiamo a narimnari me səməme hatukwatukw mətə nəmə asori me səkɨmiaha kamho rərəha ia kɨmiaha? Trɨni mɨnuə hiəukurau ia nəpɨn skai me nəha, mamhəti pen a m Kumwesən, Kumwesən trəkwein amasan ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_20","090_2_20","1PE","2","20","20","Trɨni mɨnuə hiamo noien ərəha, kamo nəmisəien m kɨmiaha tukwe, hiamo nətərɨɡien səkɨmiaha rəpwəmwɨs tɨ nuvehiien nəmisəien nəha, noien nəha ko kəpwəh nəɡnəɡɨniien kɨmiaha tukwe. Mətə mə kɨmiaha hiamo a noien amasan, nənə kamo nəmisəien m kɨmiaha tukwe, Kumwesən trəkwein amasan ia kɨmiaha trɨni mɨnuə hio nətərɨɡien səkɨmiaha rəpwəmwɨs tɨ nuvehiien nəmisəien nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_21","090_2_21","1PE","2","21","21","Kumwesən rɨnəkwein ia kɨmiaha mə tihəuvehi nəmisəien, tɨ nəri nə mə Kristo in mwi rɨməuvehi nəmisəien tukumiaha. In rɨməkupwən mahatən noien atukwatukw nəha mə kɨmiaha tihesi pen a təmwheki nɨsun. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_22","090_2_22","1PE","2","22","22","Nəkukuə Ikinan rani mə, “In rɨpko mhə noien ərəha riti, kɨpkreɡi mhə neikuəien riti ia tərhun.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_23","090_2_23","1PE","2","23","23","Nəpɨn nərmama həni nəɡkiariien ərəha irə, mətə in rɨpkəski mhə irəha. Nəpɨn in rɨreɡi nəmisəien ia nɨpwran, mətə in rɨpkɨni mhə mə trərpwɨn tai nərəhaien. Mətə rɨnəmri pen narimnari me pam ia rəɡi Kumwesən sə raməkiri atukwatukw nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_24","090_2_24","1PE","2","24","24","In rɨməuvehi noien ərəha me səkɨtaha ia nɨpwran ia nei kamarkuaui mə ia nɨkaren səvəi noien ərəha kɨtaha tsemhə nənə ia nɨmɨruien səkɨtaha tsamo noien atukwatukw. Nəmisəien me səvənhi rɨməreɡi ia nɨpwran rɨno kɨmiaha hiəuvehe mhəsanɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P12_25","090_2_25","1PE","2","25","25","Fwe kupwən kɨmiaha hiəmwhen ia sipsip me səməme hənəruei, mətə təkwtəkwuni kərari ia kɨmiaha hiəvərərɨɡ mhəuvəuvehe tɨ Iərmama ramətui tɨ sipsip me, in i Iərmama ramətui tɨ nɨmɨruien səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_1","090_3_1","1PE","3","1","1","Ia noien a mwi nəha, kɨmiaha nɨpran me tihaməkeikei mhəsiai nərman me səkɨmiaha. Nənə trɨni mɨnuə irəha nepwɨn həpkɨni mhə nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvəi Kumwesən, mətə noien a səkɨmiaha truvi irəha həuvehe mhahatətə. Noien səkɨmiaha rəmwhen məpi raka mə hiəɡkiari mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_2","090_3_2","1PE","3","2","2","Nəpɨn irəha hətoni mə noien səkɨmaha rəmher, hiaməsiai irəha, nənə noien nəha truvi irəha həuvehe mahatətə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_3","090_3_3","1PE","3","3","3","Rərəha mə hiamasan pen ia nɨpwramiaha iruə ia noien nəha sə hiamərəri nɨmwai nukwənemiaha, mamhəuvei pen marəmarə me kɨno ia kol mɨne tɨnari amasan me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_4","090_3_4","1PE","3","4","4","Mətə tihamasan pen imwə ia rerɨmiaha sə kɨpkətoni mhə. Ramasan mə tihəuvehe mho nɨpran səməme nətərɨɡien səkɨmiaha rəpou mafafa. Noien iamɨnha irə ramasan anan ia nəmri Kumwesən mɨpkiwən mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_5","090_3_5","1PE","3","5","5","In i noien səvəi nɨpran ikinan me fwe kupwən səməme hənəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səvənraha ia Kumwesən. Irəha hənaməsiai nərman me səvənraha, nənə ia noien nəha hənamamasan pen ia rerɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_6","090_3_6","1PE","3","6","6","Rəmwhen ia Sera, in rɨno nəkwai Epraham, nənə maməkwein in mə iəmə asori səvənhi. Nənə kɨmiaha nɨpwnəti Sera me trɨni mɨnuə hiamo noien amasan, mhəpkehekɨr mhə nari riti sə ramo nehekɨrien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_7","090_3_7","1PE","3","7","7","Ia noien a mwi nəha, kɨmiaha nərman me tihaməkeikei mharə kɨmiaha nɨkare rəɡɨmiaha me, mhəukurən mə irəha pran nɨskaiien səvənraha rɨpkɨskai pɨk mhə rəmwhen ia iərman. Kɨmiaha tihaməkeikei mhəuvei pen nɨsiaiien mɨnraha, tɨ nəri nə mə kɨmiaha mɨnraha tihəuvehi pəri nəri amasan i nɨmɨruien rerɨn. Tiho iamɨnha irə pwəh nari riti trəpwəh nəsisəɡien nəfwakiien me səkɨmiaha ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_8","090_3_8","1PE","3","8","8","Nəɡkiariien sampam. Kɨmiaha pam tihaməkeikei mho nətərɨɡien səkɨmiaha ruvehe mo kuatia, tihapi kɨmiaha me, mhokeikei kɨmiaha me, mho rerɨmiaha rɨməru tukumiaha me, mhəuvehi irapw nətərɨɡien səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_9","090_3_9","1PE","3","9","9","Trɨni mɨnuə nərmama kamho rərəha ia kɨmiaha, mətə tihəpwəh nərpwɨnien tai nərəhaien. Trɨni mɨnuə nərmama hai m kɨmiaha, mətə tihəpwəh nərpwɨnien. Mətə tihəkwein amasan a ia nirəha. Tiho iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨnəkwein kɨmiaha mə tiho noien nəha, mə hiəuvehi namasanien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_10","090_3_10","1PE","3","10","10","Nəkukuə Ikinan rani mə, “Iərmama sə rokeikei nɨmɨruien amasan, nənə mokeikei mə trɨreɡi ramasan ia nəpɨn me pam, in traməkeikei məpwəh nɨniien mwi nəɡkiariien ərəha me ia nəramɨn, məpwəh mwi neikuəien ia tərhun. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_11","090_3_11","1PE","3","11","11","In traməkeikei mɨrərɨɡ ia noien ərəha me səvənhi, nənə mo a narimnari amasan me. In traməkeikei mətui suatuk səvəi nəmərinuien, nənə mukurirə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_12","090_3_12","1PE","3","12","12","In traməkeikei mo iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Iərɨmənu ramətoni amasan nərmama səməme hatukwatukw, nənə mamətərɨɡ amasan ia nəfwakiien səvənraha, mətə in raməmwəki səməme kamho noien ərəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_13","090_3_13","1PE","3","13","13","Trɨni mɨnuə hiəskai pɨk tɨ noien amasan me, sin trouraha kɨmiaha? Iərmama riti riwən! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_14","090_3_14","1PE","3","14","14","Mətə trɨni mɨnuə nəpɨn me nepwɨn nərmama kamho kɨmiaha hiamreɡi rərəha ia nɨpwramiaha tɨ noien atukwatukw səkɨmiaha, mətə ia nətərɨɡien səkɨmiaha, kɨmiaha tihəreɡi ramasan. Tihəpwəh nehekɨrien ia nirəha, mhəpwəh nətərɨɡ pɨkien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_15","090_3_15","1PE","3","15","15","Mətə ia rerɨmiaha tihəsiai Kristo mə in Iərɨmənu səkɨmiaha. Tihərer mwatuk ia nəpɨn me pam tɨ nɨrɨpwenien nəɡkiariien səvəi nɨsəməme nəha nərmama səməme tuhəres ia kɨmiaha mə rəfo hiaməmri pen əknekɨn nətərɨɡien səkɨmiaha ia Iesu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_16","090_3_16","1PE","3","16","16","Mətə tihəɡkiari məru mɨnraha ia nɨsiaiien, mhəpwəh noien nari riti sə tro hiəreɡi fwe ia rerɨmiaha mə hiəno nərəhaien. Tiho əpa noien amasan me tɨ nəri nə mə kɨmiaha nərmama me səvəi Kristo. Trɨni mɨnuə hiamo iamɨnhi irə nərmama me i kamhəni nɨkaremiaha mə noien səkɨmiaha rərəha tuhaurɨs tɨ nəɡkiariien ərəha me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_17","090_3_17","1PE","3","17","17","Trɨni mɨnuə ia nətərɨɡien səvəi Kumwesən mə hiaməuvehi nəmisəien tɨ noien amasan me səkɨmiaha, ramasan pɨk anan mwi məpi raka mə hiaməuvehi nəmisəien tɨ noien ərəha me səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_18","090_3_18","1PE","3","18","18","Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Kristo rɨmamhə tɨ noien ərəha me. Rɨmamhə nəpɨn kuatia a rɨnəmwhen. Ko rɨpkemhə mhə mwi ia nəpɨn riti. In iərmama atukwatukw anan, mətə rɨmamhə tɨ nərmama həpkatukwatukw mhə mə truvehi kɨmiaha hiəuvən tɨ Kumwesən. Hənousi əpune in nənə nɨpwran remhə, mətə Nənɨmwɨn ro in rətui mwi ia nemhəien səvənhi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_19","090_3_19","1PE","3","19","19","nənə ia nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn nəha in revən mɨni irapw nəɡkiariien riti tɨ nənɨmwɨn me i ia kalapus, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_20","090_3_20","1PE","3","20","20","səməme hənamərui nəkwai Kumwesən fwe kupwən anan nəpɨn Kumwesən ramo nətərɨɡien səvənhi raməpwəmwɨs mameitenhi ia nəpɨn Noa rɨnauvrhəkɨn nɨtətə. Nərmama eit a, irəha kamhəmak ia nəkwai nɨtətə, Kumwesən rɨməuvehimɨru irəha ia nui. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_21","090_3_21","1PE","3","21","21","Nui nəha, in nə nənɨmwi paptaes sə rauvehimɨru kɨmiaha nəha təkwtəkwuni. Paptaes i rɨpko mhə nɨpwran i mə rɨnaikuas raka nəmtɨɡei ia nɨpwrai iərmama, mətə nɨpwran mə hiəres Kumwesən mə rerɨmiaha truvehe mamasan məmher. Paptaes nəha rukurən nuvehimɨruien kɨmiaha iamɨnha irə tɨ nəri nə mə Iesu Kristo rɨnətui mwi ia nemhəien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P13_22","090_3_22","1PE","3","22","22","Iesu nəha, in ruvavən raka fwe ia neiai, maməkure ia nɨkare Kumwesən mwatuk, naɡelo me, mɨne nənɨmwɨn me səməme kamhəuvehi nasoriien mɨne nɨskaiien kamhəsiai in, mamho nəkwan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_1","090_4_1","1PE","4","1","1","Nəpɨn Kristo ramarə ia tɨprənə i, in rɨreɡi nəmisəien ia nɨpwran. Ro pen kɨmiaha mwi tihaməkeikei mhəuvehi nətərɨɡien rəmwhen ia səvənhi mə tro kɨmiaha hiəskai, tɨ nəri nə mə nərmama səməme kamhəreɡi nəmisəien ia nɨpwranraha rəmwhen ia Kristo, irəha həpwəh mwi noien noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_2","090_4_2","1PE","4","2","2","Ro pen nəpɨn hiamarə ia tɨprənə i, tihəpwəh nesi penien noien ərəha me səməme rerɨmiaha rokeikei, mətə tihesi pen suatuk səvəi noien nəkwai Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_3","090_4_3","1PE","4","3","3","Nəpɨn sə ruvəuvehe muvəukurau raka hiənarə irə rɨnəpwəmwɨs mɨnəmwhen. Ia nəpɨn nəha kɨmiaha hiənamo noien ərəha me səməme nərmama həreirei Kumwesən hokeikei pɨk. Hiaməiri əpnapen kɨmiaha me, mamho noien ərəha me nɨpwramiaha rokeikei, mamhənɨmwi nənɨmwiien skai mamhakonə irə, mamhətui pɨk nərəhaien, mamho lafet ərəha me, nənə mamhəfwaki m nənɨmwi nari me noien i in noien ərəha anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_4","090_4_4","1PE","4","4","4","Ipwet mɨne nərmama me nəha həreirei Kumwesən nənimenraha ramier tɨ nəri nə mə kɨmiaha tihəpkaiu mhə mhəuvən kɨmiaha mɨnraha, mhəpko mhə noien ərəha me sə rasori pɨk anan. Nənə irəha kamhəni ərəha kɨmiaha tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_5","090_4_5","1PE","4","5","5","Mətə irəha tuhaməkeikei mhəni irapw tɨ Kumwesən mə hənəfarə irə. In ramərer mwatuk mə trəkiri nərmama həuvamhə mɨne səməme kamhəmɨru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_6","090_4_6","1PE","4","6","6","Ro pen kɨnəvisau raka mwi nəɡkiariien amasan səvəi Kristo m nərmama səməme həuvamhə, mə nəri auər a haməuvehi nərpwɨnien ia nɨpwranraha mhemhə rəmwhen ia nərmama pam, mətə ia nənɨmwɨnraha kamharə mamhesi pen nəkwai Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_7","090_4_7","1PE","4","7","7","Nəpɨn sə narimnari me pam tuhəiwən irə ruvəuvehe ipaka. Ro pen tihəpwəh nakonəien ia nənɨmwiien skai. Nətərɨɡien səkɨmiaha traməkeikei məmak amasan mə hiəukurən nəfwakiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_8","090_4_8","1PE","4","8","8","Nəri sə tihəkupwən mho in i tihaməkeikei mhokeikei kɨmiaha me ia rerɨmiaha pam tɨ nəri nə mə nokeikeiien ramousəman noien ərəha me həpɨk hiəpkətoni mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_9","090_4_9","1PE","4","9","9","Ramasan mə tihəsevər ia rukwənu me səkɨmiaha tukumiaha me, mhəpwəh nəɡkiari əɡkiari pɨkien tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_10","090_4_10","1PE","4","10","10","Kɨmiaha kuatia kuatia hiaməuvehi nari riti sə Kumwesən rɨməuvei pehe m kɨmiaha ramo hiamskai tɨ noien wok səvənhi. Ro iamɨnhi irə tihaməkeikei mho rəmwhen ia iotukwininari sə ramətui amasan tɨ nautə səvəi iəmə asori səvənhi, nənə, mhəuvehi namasanien me i səpəmsəpə Kumwesən rɨnəriari pehe, mhasitu ia kɨmiaha me irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_11","090_4_11","1PE","4","11","11","Trɨni mɨnuə kɨmiaha riti in iərmama səvəi nəvisauien, ramasan mə in trəvisau mɨni irapw nəɡkiariien səvəi Kumwesən. Trɨni mɨnuə kɨmiaha riti in iərmama səvəi nasituien, ramasan mə in trasitu, mo ia nəsanɨnien sə Kumwesən rauvei pen min. Mə kɨmiaha hio iamɨnha irə, nərmama tuhətə narimnari me hiamo nənə mhəɡnəɡɨni Kumwesən tɨ Iesu Kristo. Pwəh nasoriien mɨne nərɨmənuien krauevən tukwe in ia nuk nuk me. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_12","090_4_12","1PE","4","12","12","Nərmama keikei me. Rərəha mə hiamərkərinari ia nəmisəien i rəmwhen ia napw sə rauvehe tukumiaha nəha təkwtəkwuni mə tro mətə sas ia nahatətəien səkɨmiaha. Hiəukurən mə rɨpko mhə kɨmiaha əpa hiamreɡi nəmisəien me iamɨnha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_13","090_4_13","1PE","4","13","13","Mətə ramasan mə rerɨmiaha traɡien tɨ nəri nə mə nəmisəien me i hiamreɡi həmwhen a ia səməme Kristo rɨməreɡi. Trɨni mɨnuə hiamo iamɨnhi irə, nənə rerɨmiaha traɡien pɨk anan nəpɨn tukətoni in rier pehe ia nɨskaiien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_14","090_4_14","1PE","4","14","14","Trɨni mɨnuə nərmama kamhəni ərəha kɨmiaha tɨ nəɡhi Kristo, nənə, rerɨmiaha traɡien, tɨ nəri nə mə Nənɨmwɨn asori səvəi Kumwesən ramarə ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_15","090_4_15","1PE","4","15","15","Mətə rərəha mə kɨmiaha riti rousi əpune iərmama, uə rakres, uə rərui loa, uə rani neikuəien mamouraha nəɡhi iərmama irə. Trɨni mɨnuə kɨmiaha riti ro iamɨnhi irə, ratukwatukw a mə tuko nəmisəien min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_16","090_4_16","1PE","4","16","16","Mətə trɨni mɨnuə kamo nəmisəien m kɨmiaha riti tɨ nəri nə mə in iərmama riti səvəi Kristo, ramasan mə iərmama nəha trəpwəh naurɨsien, mətə pwəh in rɨni nəɡhi Kristo muvehi utə Kumwesən irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_17","090_4_17","1PE","4","17","17","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəpɨn sə Kumwesən trəkiri noien me səvəi nərmama irə ruvəuvehe nəha təkwtəkwuni, nənə in trukupwən məkiri noien me səkɨtaha nərmama səməme samarə ia nəkwai nimwə səvənhi. Trɨni mɨnuə rukupwən ia kɨtaha, nənə trəfo ia nərmama səməme kamhərui nəɡkiariien amasan səvənhi? In trəkiri noien me səvənraha kurirə ikɨn, mo rɨskai mwi mɨnraha məpi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_18","090_4_18","1PE","4","18","18","Nəkukuə Ikinan rani mə, “Trɨni mɨnuə rəknekɨn tɨ nərmama atukwatukw me mə tuhəuvehi nɨmɨruien, nənə rəfo ia nərmama səməme həpkɨsiai mhə Kumwesən mamho noien ərəha, irəha tuhəfa mhəuvehi nɨmɨruien?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P14_19","090_4_19","1PE","4","19","19","Ro iamɨnhi irə nərmama səməme kamhəreɡi nəmisəien, mətə tɨ nəri nə mə nətərɨɡien səvəi Kumwesən, ramasan mə irəha tuhaməmwur pen ia noien amasan, nənə, mhəmri pen nɨmɨruien səvənraha ia rəɡi Kumwesən mə trətui amasan tukwe. Irəha həukurən nətɨɡiteien irə. In Kumwesən rɨno neiai mɨne tɨprənə mɨne narimnari me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P15_1","090_5_1","1PE","5","1","1","Nənə iakokeikei mə takəɡkiari kwopti m kɨmiaha elta me səvəi nəfwakiien. Iou elta riti səvəi nəfwakiien iakəmwhen a ia kɨmiaha. Iakɨnətoni Kristo ia nənimek nəpɨn rɨreɡi nəmisəien me ia nɨpwran. Narimnari asori me i rɨpko mhə tui həier pehe iou mwi takətoni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P15_2","090_5_2","1PE","5","2","2","Kɨmiaha tihaməkeikei mhətui amasan tɨ nərmama me səvəi Kumwesən səməme in rɨnəmri irəha ia rəɡɨmiaha. Irəha həmwhen ia sipsip me səvənhi. Rərəha mə tihətui amasan tɨ nirəha rerɨmiaha rəpwəh naɡienien, mətə tihətui amasan tɨ nirəha rerɨmiaha raɡien rəmwhen Kumwesən rokeikei. Nənə rerɨmiaha trəpwəh nɨrhiien mə tihəuvehi mane irə. Mətə tihətui amasan a tɨ nirəha tɨ nəri nə mə rerɨmiaha ramaɡien mə tihasitu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P15_3","090_5_3","1PE","5","3","3","Nənə rərəha mə tihəfiəutə kɨmiaha me, mamhərɨmənu ia sipsip me i səməme Kumwesən rɨnəmri irəha ia rəɡɨmiaha, mətə tiho noien sə ratukwatukw mamasan mə irəha həukurən nətoniien mhesi pen noien səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P15_4","090_5_4","1PE","5","4","4","Iəmə sə rasori anan ia nərmama səməme kamhətui tɨ sipsip me trier pehe, nənə nəpɨn nəha in trəɡnəɡɨni kɨmiaha muvei pehe nasoriien m kɨmiaha sə trɨpkiwən mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P15_5","090_5_5","1PE","5","5","5","Ia noien a mwi nəha kɨmiaha ntəmaruə me tihaməkeikei mhəsiai elta me səvəi nəfwakiien. Kɨmiaha pam anan tihəuvehi irapw nətərɨɡien səkɨmiaha reiwaiu mhasitu ia kɨmiaha me, tɨ nəri nə mə Nəkukuə Ikinan rani mə, “Kumwesən rerɨn rɨpkaɡien mhə tɨ nərmama səməme kamhəfiəutə ia nirəha, mətə raməriari pen namasanien səvənhi m nərmama səməme kamhəuvehi irapw irəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P15_6","090_5_6","1PE","5","6","6","Ro pen kɨmiaha tihəuvehi irapw atukw kɨmiaha, mharə teɡɨn rəɡi Kumwesən əsanɨn, mə in truvehi utə kɨmiaha ia nəpɨn atukwatukw səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P15_7","090_5_7","1PE","5","7","7","Nənə tihəuvehi pam katipə pəmpəm me səkɨmiaha mhəuvehe mhəmri pen m Kumwesən tɨ nəri nə mə nəpɨn me rerɨn ramrhi kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P15_8","090_5_8","1PE","5","8","8","Hətui mhətui amasan tɨ nəri nə mə iəremhə asori Setan raməmwəki kɨmiaha. In rəmwhen ia laeon riti sə raməkri asori mamavən mamətui iərmama mə trəni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P15_9","090_5_9","1PE","5","9","9","Tihərer əknekɨn ia nahatətəien səkɨmiaha mhəpwəh nəseniien in, tɨ nəri nə mə hiəukurən mə ia kwopun me pam ia tɨprənə i kamo nəmisəien m piəvtaha me tɨ nəɡhi Iesu rəmwhen a ia nəmisəien me i kamo m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P15_10","090_5_10","1PE","5","10","10","Kumwesən in nukune namasanien me pam. In rɨnəkwein ia kɨmiaha hiəuvehe mho kuatia kɨmiaha Kristo mə tiharə kɨmiaha min ia nasoriien səvənhi sə trɨpkiwən mhə. Kurirə ia nəmisəien kwakwa nəha hiamreɡi, in tromasan kɨmiaha, məmri əknekɨn kɨmiaha hiəuvehe mhəskai mhəpwəh nɨkiukiuien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P15_11","090_5_11","1PE","5","11","11","Pwəh in rərɨmənu ia nuk nuk me. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P15_12","090_5_12","1PE","5","12","12","Saelas i kɨmrau min, iakamətoni mə in piəvtaha riti iakukurən nətɨɡiteien irə, in rɨnasitu ia nirak mɨrai pen nəɡkiariien səiou ia nəkukuə i. Iakamərhi pehe nəkukuə i tukumiaha, mamərpwi əknekɨn kɨmiaha, mani irapw mə in i namasanien pərhien səvəi Kumwesən tihərer əknekɨn irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P15_13","090_5_13","1PE","5","13","13","Pran sə ramarə ia Papilon Kumwesən rɨmərfi kɨmiaha min, in rani ramasan tukumiaha, nənə nərɨk Mak, in mwi rani ramasan tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P15_14","090_5_14","1PE","5","14","14","Tihəni ramasan tukumiaha me, mhakei m kɨmiaha me ia nakeiien sə rahatən nokeikeiien. Pwəh nəmərinuien tramarə tukumiaha pam nərmama me səvəi Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_1","091_1_1","2PE","1","1","1","Iou Saemon Pita, iou iərmama riti sə iakamo tukwini nari m Iesu Kristo, nənə, iou aposol riti səvənhi. Iakamrai nəkukuə i m kɨmiaha nərmama me səməme hiaməuvehi nahatətəien riti sə krouamasan pɨk rouəmnəmwhen a ia nahatətəien səkɨmaha. Hiaməuvehi nahatətəien ia noien atukwatukw səvəi Kumwesən mɨne iərmama sə rauvehimɨru kɨtaha Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_2","091_1_2","2PE","1","2","2","Pwəh namasanien mɨne nəmərinuien krouvehe rouasori mwi tukumiaha tɨ nəri nə mə hiəukurən Kumwesən mɨne Iesu Iərɨmənu səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_3","091_1_3","2PE","1","3","3","Ia nɨskaiien səvəi Kumwesən, in ruvei pehe m kɨtaha narimnari me pam səməme tsaməkeikei mhəuvehi səvəi nɨmɨruien mɨne noien me səməme hatukwatukw nənə rerɨn raɡien tukwe. Narimnari me nəha həməier pehe tukutaha tɨ nəri nə mə kɨtaha səukurən Kumwesən sə in rɨnəkwein kɨtaha mə tsəuvehi pəri nasoriien səvənhi mɨne namasanien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_4","091_1_4","2PE","1","4","4","Ia narimnari me nəha, in rɨməuvei pehe m kɨtaha promes keikei me səvənhi hasori pɨk. In rɨməuvei pehe promes me i mə tihəuvehi pwəh hasitu ia kɨmiaha hiaraka ia noien ərəha me səvəi tɨprənə i səməme kamhouraha nərmama tɨ nəri nə mə irəha hokeikei pɨk mə tuho, nənə hiəukurən nuveheien mho kuatia ia nɨmɨruien səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_5","091_1_5","2PE","1","5","5","Ro iamɨnha irə kɨmiaha tihaməkeikei mhousari mhakutan pen noien me i ia nahatətəien səkɨmiaha. Tihəkupwən mhakutan pen noien amasan, nənə, nəpɨn hiənakutan pen raka i, hiakutan pen mwi nukurənien, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_6","091_1_6","2PE","1","6","6","nənə, nəpɨn hiənakutan pen raka i, hiakutan pen mwi noien i sə hiaməkoui atukw kɨmiaha, nənə, nəpɨn hiənakutan pen raka i, hiakutan pen mwi nərerien sə hiamərer əknekɨn irə ia nəpɨn me, nənə, nəpɨn hiənakutan pen raka i, hiakutan pen mwi noien i sə hiamo narimnari me səməme Kumwesən rokeikei, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_7","091_1_7","2PE","1","7","7","nənə, nəpɨn hiənakutan pen raka i, hiakutan pen mwi nokeikeiien i sə hiamokeikei piəvtaha me irə, nənə, nəpɨn hiənakutan pen raka i, hiakutan pen mwi nokeikeiien i sə hiamokeikei nərmama me pam irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_8","091_1_8","2PE","1","8","8","Ramasan mə tiho noien me nəha. Nəpɨn noien me nəha rasori pɨk ia nɨmɨruien səkɨmiaha, ro kɨmiaha hiəpkarə auər a mhə, mətə kɨmaha tihəukurən amasan Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha, nənə nɨmɨruien səkɨmiaha trukuə mo kwənkwan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_9","091_1_9","2PE","1","9","9","Mətə iərmama sə rɨpko mhə noien me nəha in rəmwhen iərmama sə nənimen rɨfwə ko rɨpkəti pen mhə isipwɨn, nənə in rɨnenouenou mə Iesu rɨnaikuas raka noien ərəha me səvənhi səməme in rɨno fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_10","091_1_10","2PE","1","10","10","Ro iamɨnhi irə piak me tihaməkeikei mhousari əknekɨn mə tiho noien me nəha, nənə ramahatən pen mə Kumwesən rɨmərfi pərhien kɨmiaha, məkwein kɨmiaha mə kɨmiaha nərmama me səvənhi. Ro pen trɨni mɨnuə hiamo noien me nəha ko hiəpkɨmwei mhə nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_11","091_1_11","2PE","1","11","11","Nənə nəpɨn Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha truvehe irə, in truvehimɨru kɨmiaha, nənə, məseni kɨmiaha hiəuvnimwə ia nɨtətə səvənhi sə in trərɨmənu irə ia nuk nuk me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_12","091_1_12","2PE","1","12","12","Ro pen nəpɨn me pam takaməkeikei mo a pwəh rerɨmiaha ramrhi narimnari me i, nəri auər a mə hiəukurən nənə mamhərer əknekɨn ia nɨpərhienien sə hiəuvəuvehi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_13","091_1_13","2PE","1","13","13","Nəpɨn iakamɨru ihi ia nɨpwrak i, rerɨk ramrhi mə ratukwatukw mə takɨni nəɡkiariien i məsuəpwiri kɨmiaha irə pwəh rerɨmiaha ramrhi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_14","091_1_14","2PE","1","14","14","tɨ nəri nə mə iakukurən mə trɨpko mhə tui iakemhə, məpwəh nɨpwrak i rəmwhen ia Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha ruvəni pehe raka tukw iou i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_15","091_1_15","2PE","1","15","15","Nənə takaməkeikei məmwur nəha təkwtəkwuni mə tihəpwəh nenouenouien ia narimnari me i nəpɨn iakuvamhə raka mier ia tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_16","091_1_16","2PE","1","16","16","Nəpɨn iahaməni irapw tukumiaha mə Iesu Kristo truvehe mwi ia nɨskaiien, iahəpkɨni mhə kwənaɡei me irə səməme iərmama rani a ia nətərɨɡien səvənhi, mətə kɨmrahar iaharənətoni atukwatukw ia nənimemrahar nɨskaiien mɨne nukuraanien asori səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_17","091_1_17","2PE","1","17","18","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə fwe kupwən, kɨmrahar iahamaravən ia təkuər ikinan kɨmaha Iesu. Ia nəpɨn nəha Tata Kumwesən ruvei pen nɨsiaien m Iesu, nənə mo nukuraanien rəhiapw mier ia nɨpwran, nənə reri Kumwesən rɨni mə, “In i nərɨk keikei, rerɨk raɡien pɨk tukwe.” Kɨmrahar iaharreɡi nəɡkiariien nəha ruku pen fwe ia neiai muvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_19","091_1_19","2PE","1","19","19","Kɨtaha səukurən mwi mə nəɡkiariien səvəi profet kupwən me ro nɨpərhienien. Ramasan mə kɨmiaha tihətərɨɡ amasan irə tɨ nəri nə mə nəɡkiariien səvəi profet kupwən me rəmwhen ia laet sə raməhiapw ia nəpitəvien. Laet nəha traməhiapw iamɨnha irə meste ruvəran pen ia nəpɨn asori nəha nənə koufətəteiə rutə ia rerɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_20","091_1_20","2PE","1","20","20","Nəri sə tihəkupwən mhəukurən ro iamɨnhi irə. Nəɡkiariien me pam səvəi profet me ia Nəkukuə Ikinan riti riwən in nəɡkiariien atukw səvəi profet riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P21_21","091_1_21","2PE","1","21","21","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə profet me hənapkɨni irapw mhə nətərɨɡien atukw səvənraha, mətə irəha nərmama səməme Nənɨmwɨn Ikinan riri irəha mo irəha həni irapw nəɡkiariien sə ruku pen tɨ Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_1","091_2_1","2PE","2","1","1","Mətə fwe kupwən profet eikuə me nəha ikɨn ia reri nəkur Isrel. Ia noien a mwi nəha kɨmiaha tihətoni nahatən eikuə me ia rerɨmiaha. Irəha tuhəuvehe afafa, mhahatən kɨmiaha ia neikuəien me səməme tuhouraha nari. Irəha tuhəni mə rekəm rɨpko mhə Iesu in iəmə asori sə rɨnərəku raka irəha meivinari ia nirəha. Tɨ noien nəha kamho Kumwesən trouraha akwauakw irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_2","091_2_2","2PE","2","2","2","Nərmama həpɨk tuhəkurirə pen nahatən eikuə me nəha ia noien ərəha sə irəha kamho ramo naurɨsien. Ro iamɨnhi irə nərmama nepwɨn mwi tuhəni ərəha suatuk səvəi nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_3","091_2_3","2PE","2","3","3","Tɨ nəri nə mə nahatən eikuə me nəha hokeikei pɨk mane, irəha tuhəni neikuəien me m kɨmiaha mə tihəuvei pen mane mɨnraha. Kumwesən ruvəni raka tui ia Nəkukuə Ikinan mə trərpwɨn noien ərəha me səvənraha, nənə, mɨnərer mwatuk mə trouraha irəha məpwəh napriien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_4","091_2_4","2PE","2","4","4","Kɨmiaha hiəukurən. Fwe kupwən, nəpɨn naɡelo me nepwɨn həno noien ərəha, Kumwesən rɨpkəkwtəmhiri mhə nərpwɨnien səvənraha, mətə rɨnərihi irəha ia jen, mərarki pen irəha ia kwopun riti fwe inhərɨpw mə tuhamarə ikɨn ia nəpitəvien meste nəpɨn in trərpwɨn noien ərəha me irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_5","091_2_5","2PE","2","5","5","Nənə Kumwesən rɨpkəkwtəmhiri mhə nərpwɨnien səvəi nərmama kupwən me səməme kamhərui nəkwan ia nəpɨn səvəi Noa, mətə rɨnouraha irəha ia nui asori. Mətə Noa rɨməni irapw nəɡkiariien səvəi noien atukwatukw, nənə Kumwesən ruvehimɨru in mɨne nərmama me səvənhi irəha pam sefen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_6","091_2_6","2PE","2","6","6","Nənə Kumwesən rɨno nərpwɨnien tɨ nərəhaien səvəi nəkur Sotom mɨne Komora, rɨməuvani taon mi nəha ia napw krouo nɨmwrakw ia nirau. In ro iamɨnha irə mə trahatən nəfe tro m nərmama səməme kamhərui nəkwan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_7","091_2_7","2PE","2","7","7","Mətə in rɨməuvehimɨru Lot. Iəmə nəha in iəmə atukwatukw, nənə rerɨn raməmisə tɨ noien ərəha sə ramo naurɨsien səvəi nəkur ərəha me nəha ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_8","091_2_8","2PE","2","8","8","In ramarə irəha mɨnraha, mamətoni noien ərəha me nəha kamho, mamreɡi nəɡkiariien ərəha me nəha kamhəni, ia nəpɨn me pam rerɨn sə ratukwatukw raməmisə pɨk tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_9","091_2_9","2PE","2","9","9","Narimnari me nəha ramahatən mə Iərɨmənu rukurən nuvehimɨruien nərmama me səməme kamhəsiai in, mamho noien me sə in rokeikei, nənə rukurən nɨpeki rakaien irəha ia nərəhaien sə kamharə irə. Mətə nərmama səməme həpkatukwatukw mhə Kumwesən rukurən nərpwɨnien noien ərəha me səvənraha təkwtəkwuni, marə mo tukuahaɡ mwi irəha rəmwhen ia nərmama ia kalapus, mamevən meste in truvei pen nərpwɨnien sampam mɨnraha ia nəpɨn kurirə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_10","091_2_10","2PE","2","10","10","Kumwesən truvei pen nərpwɨnien m nərmama ərəha me pam, mətə truvei pen nərpwɨnien asori mɨnraha nəha səməme kamhesi pen noien əmkemɨk me nɨpwranraha rokeikei pɨk, mamhətə ərəha nasoriien sə kauvehi kamərɨmənu irə. Nahatən eikuə me nəha səməme iakaməɡkiari ia nirəha, irəha kamhərpwi irəha, mamho kənkapwənraha, mamhəni nəɡkiariien ərəha me ia naɡelo me ia neiai mhəpwəh nehekɨrien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_11","091_2_11","2PE","2","11","11","Nəri auər a mə naɡelo me nəha irəha həskai nənə nəɡsenraha rasori məpi raka nərmama me nəha, mətə irəha həpkɨni ərəha mhə irəha riti ia nəmri Iərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_12","091_2_12","2PE","2","12","12","Mətə nahatən eikuə me nəha kamhəni ərəha narimnari me səməme irəha həpkukurən mhə. Irəha həmwhen ia nəri əprmɨn me nətərɨɡien səvənraha riwən, mətə kamho a nari sə hokeikei. Nəri əprmɨn me nəha kɨməkwəhi irəha mə kwənkru trousi tərini irəha, kousi əpune irəha. Kumwesən trouraha mwi nahatən eikuə me nəha rəmwhen ia nəri əprmɨn me nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_13","091_2_13","2PE","2","13","13","In trərəku irəha ia nərəhaien tɨ nəri nə mə irəha həno nərəhaien m nərmama. Ia nətəien səvənraha noien i ramasan pɨk mə ia rukwəsikər tuhani pɨk nari mhənɨmwi pɨk. Irəha həmwhen ia tɨnari əmkemɨk, uə təmwki nɨmwapw sə ramo aurɨs kɨmiaha. Irəha həuvehe mhani nari kɨmiaha mɨnraha, mətə kamheikuə ia kɨmiaha rerɨnraha raɡien a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_14","091_2_14","2PE","2","14","14","Ia nəmrɨnraha kamhətə pɨk nɨpran me, mamhakres irəha, mhəpkapwɨs mhə ia noien ərəha. Irəha kamhəvi nərmama səməme nətərɨɡien səvənraha rɨpkɨskai mhə mə tuhəuvən mho noien ərəha. Rerɨnraha rokeikei pɨk mane. Kɨnahatən amasan irəha irə. Irəha nɨpwnəti nərəhaien Kumwesən raməkwein ərəha ia nirəha! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_15","091_2_15","2PE","2","15","15","Irəha hənəpwəh suatuk sə ratukwatukw, nənə mhəikou mamhesi pen suatuk səvəi Palam tɨni Peor, iərmama sə rokeikei pɨk nuvehiien mane ia noien ərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_16","091_2_16","2PE","2","16","16","Mətə toɡki riti rɨnəski tɨ noien ərəha me səvənhi. Kɨtaha səukurən mə toɡki rɨpkəɡkiari mhə, mətə Kumwesən rɨno toɡki rəɡkiari ia reri iərmama mə trɨnise noien ikou səvəi profet nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_17","091_2_17","2PE","2","17","17","Nahatən eikuə me nəha həmwhen ia nəmri nui me səməme hənamə, uə nəpuə sə nɨmətaɡi rɨməpeki raka nənə nesən riwən irə. Kumwesən rɨnəpnəpenə raka ia nəpitəvien asori mə səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_18","091_2_18","2PE","2","18","18","Irəha kamhəfiəutə ia nirəha me, mamhəni nəɡkiariien arməri me, mamhəvi nəmə me səməme həpkaraka a i ia nəkur kamharə ia nəpitəvien mə tuhəuvehe mho noien ərəha me sə ramo naurɨsien nɨpwranraha rokeikei pɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_19","091_2_19","2PE","2","19","19","Irəha kamhəni pen tɨ nəmə me nəha mə tukeivinari ia nirəha, mətə nahatən eikuə me nəha irəha slef me səvəi noien sə ramouraha nərmama. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə iərmama riti in slef səvəi nəfe noien sə ramərɨmənu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_20","091_2_20","2PE","2","20","20","Iesu Kristo in Iərɨmənu səkɨtaha, nənə, in mwi Iərmama sə rauvehimɨru kɨtaha. Nərmama səməme həukurən in həukurən narakaien ia noien əmkemɨk me səvəi tɨprənə i. Mətə mə hərərɨɡ pen mwi kurirə ikɨn, noien me nəha hərkwi mwi irəha, mamhəuvehi irapw nɨskaiien səvənraha, tuharə ia narəien sə rərəha məpi raka narəien sə kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_21","091_2_21","2PE","2","21","21","Trɨni mɨnuə irəha hamreirei anan suatuk səvəi natukwatukwien, ramasan pɨk məpi raka mə irəha həuvəukurən suatuk nəha nənə kurirə irə həuvsini pen təkutanraha ia nəɡkiariien ikinan sə Kumwesən rɨməuvei pen mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P22_22","091_2_22","2PE","2","22","22","Noien səvəi nərmama me nəha ramahatən mə nəɡkiariien i kamɨni rerɨn ro nɨpərhienien: “Kuri reuə mɨrərɨɡ pen maməni newəien səvənhi. Kɨnəvərui raka pɨkə revən mamaru mwi ia nəmtɨɡei.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_1","091_3_1","2PE","3","1","1","Nərmama keikei me, in i nəkukuə səiou sə ro kəru irə rauvehe tukumiaha. Iakɨmərai irau pəri mə takəsuəpwiri nətərɨɡien atukwatukw səkɨmiaha ia nirau, pwəh rerɨmiaha ramrhi ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_2","091_3_2","2PE","3","2","2","nəfe profet ikinan me fwe kupwən haməkupwən mhəni irapw mə tuhəier pehe mɨne nəɡkiariien i Iərɨmənu sə rauvehimɨru kɨtaha rɨməni pehe tukumiaha ia tərhui aposol me səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_3","091_3_3","2PE","3","3","3","Nəri sə tihəkupwən mhəukurən ro iamɨnhi irə. Tramevən ipaka tɨ nəpɨn sampam nərmama nepwɨn tuhəuvehe irəha tuhamesi pen nəfe noien ərəha me nətərɨɡien səvənraha rokeikei. Irəha tuharɨs ia Kumwesən, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_4","091_3_4","2PE","3","4","4","mhəni mə, “Rəfo? Rɨməni mə truvehe mwi, mətə in pəku? Nəpɨn kaha me səkɨtaha həmamhə meste pehe nəha təkwtəkwuni narimnari me pam həpkopəiti mhə kamho a iamɨnhi irə. Fwe kupwən anan, nəpɨn kɨno tɨprənə meste pehe təkwtəkwuni, narimnari me pam kamho a nari kuatia.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_5","091_3_5","2PE","3","5","5","Kamhəni iamɨnha irə mətə irəha həpkokeikei mhə mə tuhətərɨɡ fwe tui anan ia nəɡkiariien səvənhi Kumwesən ro neiai mɨne tɨprənə, nənə mo tɨprənə rutə ia kurkwai nui, muvehi nui mo kwopun me pam ia təkure tɨprənə irə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_6","091_3_6","2PE","3","6","6","nənə marə makiətənɨmw mwi tɨprənə kupwən, mouraha ia nui nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_7","091_3_7","2PE","3","7","7","Nəɡkiariien nəha səvəi Kumwesən raməkwtəmhiri neiai mɨne tɨprənə krauarə təkwtəkwuni. Irau trouarə roueste nəpɨn in truvani irau ia napw ia nəpɨn sə in trərpwɨn noien ərəha me irə səvəi nərmama səməme kamhərui nəkwan, mouraha irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_8","091_3_8","2PE","3","8","8","Mətə nərmama keikei me, tihəpwəh nenouenouien nari kuatia i mə ia nətərɨɡien səvəi Iərɨmənu nəpɨn kuatia rəmwhen ia nuk wan-taosen, nənə nuk wan-taosen rəmwhen ia nəpɨn kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_9","091_3_9","2PE","3","9","9","Nərmama nepwɨn rerɨnraha rɨrhi mə Iərɨmənu ramo tɨpwə tɨ noien nəɡkiariien səvənhi ruvehe mukuə, mətə rɨpko mhə iamɨnhi irə. In ramo nətərɨɡien səvənhi raməpwəmwɨs mə trameitenhi kɨmiaha. In rəpwəh nokeikeiien mə iərmama riti tremhə kouraha in, mətə rokeikei mə nərmama pam tuhərərɨɡ ia noien ərəha me səvənraha mhəuvehe tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_10","091_3_10","2PE","3","10","10","Mətə nəpɨn i kani mə nəpɨn səvəi Iərɨmənu truvehe rəmwhen ia rakres. Ia nəpɨn nəha, tsəreɡi nurɨɡrɨɡien asori. Kəpuapen triwən. Napw trahi meri mɨne məkwə mɨne kəməhau me. Irəha tuharɨs mhəiwən. Nənə nəpnəpanien tro tɨprənə mɨne narimnari me pam kamharə irə tuhəiwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_11","091_3_11","2PE","3","11","11","Tɨ nəri nə mə Kumwesən trouraha pam narimnari me nəha ia noien nəha, hiəukurən mə tihəfarə irə. Kɨmiaha tihaməkeikei mharə ia narəien sə ro ikinan i, mamho narimnari me səməme Kumwesən rokeikei, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_12","091_3_12","2PE","3","12","12","mamheitenhi nəpɨn i kani mə nəpɨn səvəi Kumwesən, nənə, mamhəmwur ia noien wok sə tro nəpɨn nəha truvehe akwauakw. Ia nəpɨn nəha nəpnəpanien tro kəpuapen mouraha narimnari me pam irə. Nənə napw trahi meri mɨne məkwə mɨne kəməhau me. Irəha tuharɨs mhəiwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_13","091_3_13","2PE","3","13","13","Mətə kɨtaha sameitenhi nəɡkiariien səvəi Kumwesən mə truvehe mukuə. In rɨməni mə tro neiai vi mɨne tɨprənə vi, kwopun riti sə narimnari me hatukwatukw a tuhamarə ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_14","091_3_14","2PE","3","14","14","Ro pen nərmama keikei me, tɨ nəri nə mə hiameitenhi narimnari me i tihousari əknekɨn mə Kumwesən trəpwəh nətoniien nəmkemɨkien riti ia nɨmɨruien səkɨmiaha, uə noien ərəha riti triwən ia nɨmɨruien səkɨmiaha, nənə tiharə ia nəmərinuien kɨmiaha min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_15","091_3_15","2PE","3","15","15","Tihaməkeikei mhəukurən mə nətərɨɡien səvəi Iərɨmənu səkɨtaha rəpwəmwɨs tɨ neitenhiien kɨtaha. In ramo mə truvehimɨru nərmama nepwɨn mwi. Rəmwhen ia nəɡkiariien sə piəvtaha keikei Pol rɨmərai m kɨmiaha mesi pen nukurənien sə Kumwesən rɨməuvei pen min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_16","091_3_16","2PE","3","16","16","Ia nəkukuə me pam səvənhi raməɡkiari ia narimnari me nəha. Ia nəkukuə me nəha, narimnari me nepwɨn nəha ikɨn həknekɨn tɨ nukurənien. Nərmama səməme həreirei nari nətərɨɡien səvənraha ramaiuaiu, irəha kamhəuvsini nəɡkiariien me səvəi Pol, ia noien a mwi nəha irəha kamhəuvsini mwi nəɡkiariien me nepwɨn ia Nəkukuə Ikinan. Nənə Kumwesən trouraha irəha tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_17","091_3_17","2PE","3","17","17","Ro iamɨnhi irə, nərmama keikei me, tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəuvəukurən raka nəri i kurirə rier pehe, tihaməkeikei mhəsiari kamo nəɡkiariien ərəha me səvəi nərmama səməme kamhərui nəkwai Kumwesən həvi raka kɨmiaha ia kwopun səkɨmiaha hiamərer əknekɨn ikɨn, nənə, hiəmwei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("P23_18","091_3_18","2PE","3","18","18","Mətə tihəuverə ia namasanien mɨne nukurənien səvəi Iərɨmənu səkɨtaha Iesu Kristo. In nəha iərmama sə rauvehimɨru kɨtaha. Pwəh nasoriien revən tukwe in ipwet mɨne ia nuk nuk me. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J11_1","092_1_1","1JN","1","1","1","Nəɡkiariien i səkɨmaha raməvisau Nəɡkiariien sə rɨnarə raka fwe tui nəpɨn tɨprənə ramiwən ihi. Kɨmaha iahəuvəreɡi raka Nəɡkiariien nəha, mhətoni ia nənimemaha, mhəspau irə, mhərapi ia rəɡɨmaha. Nəɡkiariien nəha in Nɨmɨruien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J11_2","092_1_2","1JN","1","2","2","Nɨmɨruien i rɨməier pehe tukumaha. Kɨmaha iahənətoni mhəukurən mə in nɨpərhienien. Nənə təkwtəkwuni iahaməni irapw Nɨmɨruien Rerɨn i tukumiaha. Fwe kupwən in rɨnamarə irau Tata Kumwesən, nənə marə mier pehe tukumaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J11_3","092_1_3","1JN","1","3","3","Iahaməni irapw tukumiaha narimnari me i iahənətoni mhəreɡi mə kɨmiaha tihəuvehe mho pəri nari kɨtaha m kɨmiaha. Pərhien kɨmaha iahamo pəri nari kɨmaha Tata Kumwesən mɨne Tɨni, Iesu Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J11_4","092_1_4","1JN","1","4","4","Nəɡkiariien me i iahamrai rauvehe tukumiaha mə tro rerɨmaha raɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J11_5","092_1_5","1JN","1","5","5","Nəɡkiariien i kɨmaha iahəreɡi in rɨməni pehe tukumaha, nənə iahaməni pehe tukumiaha, mə Kumwesən in nukuraanien nəpitəvien riwən anan irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J11_6","092_1_6","1JN","1","6","6","Trɨni mɨnuə kɨtaha səni mə samo pəri nari kɨtaha min, mətə ia navənien səkɨtaha samavən ia nəpitəvien, nənə sameikuə. Noien səkɨtaha rɨpkesi pen mhə nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J11_7","092_1_7","1JN","1","7","7","Mətə trɨni mɨnuə ia navənien səkɨtaha samavən ia nukuraanien rəmwhen in ramarə ia nukuraanien, nənə kɨtaha samo pəri nari, nɨte Tɨni, Iesu, ramaikuas raka noien ərəha me pam səkɨtaha, mo kɨtaha səmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J11_8","092_1_8","1JN","1","8","8","Trɨni mɨnuə kɨtaha səni mə səpko mhə noien ərəha, sameikuə atukw a ia kɨtaha me, nənə nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien riwən ia kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J11_9","092_1_9","1JN","1","9","9","Mətə kɨtaha səukurən nətɨɡiteien ia Kumwesən, noien səvənhi ratukwatukw. Ro iamɨnhi irə, trɨni mɨnuə səni irapw noien ərəha me səkɨtaha min, nənə in trenouenou noien ərəha me səkɨtaha, maikuas raka noien me pam i səno həpkatukwatukw mhə, mo kɨtaha səmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J11_10","092_1_10","1JN","1","10","10","Trɨni mɨnuə kɨtaha səni mə səpko mhə noien ərəha, samo Kumwesən mə in ieikuə riti, nənə nəɡkiariien səvənhi riwən ia kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_1","092_2_1","1JN","2","1","1","Nɨpwnətɨk me. Iakamrai nəɡkiariien me i tukumiaha mamɨnise kɨmiaha mə tihəpwəh noien ərəha. Mətə trɨni mɨnuə iərmama riti ro noien ərəha, iərmama riti nəha ikɨn trasitu ia kɨtaha, məɡkiari tukwini səkɨtaha m Tata Kumwesən. Iərmama nəha in nəha Iesu Kristo, in iəmə atukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_2","092_2_2","1JN","2","2","2","In remhə nɨten raikuas raka noien ərəha me səkɨtaha. In rɨpkemhə mhə mə nɨten traikuas raka əpa noien ərəha me səkɨtaha, mətə in remhə mwi mə nɨten traikuas raka noien ərəha me səvəi nərmama me ia tənəmtənə me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_3","092_2_3","1JN","2","3","3","Kɨtaha səfukurən mə səuvəuvehe mhəuvəukurən pərhien Kumwesən? Trɨni mɨnuə samo nəɡkiariien me səvənhi, noien nəha ramahatən pen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_4","092_2_4","1JN","2","4","4","Iərmama sə rani mə in rukurən Kumwesən mətə rɨpko mhə nəɡkiariien me səvənhi, in ieikuə, nənə nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien riwən irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_5","092_2_5","1JN","2","5","5","Mətə trɨni mɨnuə iərmama riti ramo nəɡkiariien səvəi Kumwesən, in pərhien iərmama i ramokeikei Kumwesən ia noien sə ratukwatukw pam. Kɨtaha səfukurən mə səpwit əknekɨn ia Kumwesən? Noien i sə takɨni ramahatən pen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_6","092_2_6","1JN","2","6","6","Iərmama sə rani mə in rəpwit əknekɨn ia Kumwesən traməkeikei mavən ia navənien kuatia nəha Iesu rɨnavən irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_7","092_2_7","1JN","2","7","7","Nɨpwnətɨk keikei me. Nəɡkiariien i iakamrai m kɨmiaha rɨpko mhə nəɡkiariien vi riti, mətə in nəɡkiariien akuas sə hiəuvəreɡi raka kɨnani fwe nukunen. Nəɡkiariien akuas i in nəɡkiariien i sə hiəuvəreɡi raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_8","092_2_8","1JN","2","8","8","Mətə ia nətoniien riti mwi, nəɡkiariien i iakamrai rauvehe tukumiaha, in nəɡkiariien vi. Kɨnətoni ia suatuk vi riti ia nɨmɨruien səvəi Iesu mɨne səkɨmiaha tɨ nəri nə mə nəpitəvien rɨnakurau mamevən, nukuraanien pərhien ruvəuvehe maməhiapw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_9","092_2_9","1JN","2","9","9","Iərmama sə rani mə in ramarə ia nukuraanien mətə raməmwəki piəvni, in ramarə ihi ia nəpitəvien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_10","092_2_10","1JN","2","10","10","Iərmama sə ramokeikei piəvni in ramarə ia nukuraanien, nənə nari riti riwən ia narəien səvənhi tro in rapəti mɨmwei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_11","092_2_11","1JN","2","11","11","Mətə iərmama sə raməmwəki piəvni in ramarə ia nəpitəvien, mamavən ia nəpitəvien, mɨreirei kwopun ramevən ikɨn, tɨ nəri nə mə nəpitəvien rəuiui nənimen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_12","092_2_12","1JN","2","12","12","Nəkwərhakwərha me. Iakamrai nəɡkiariien i rauvehe tukumiaha, tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨnenouenou raka noien ərəha me səkɨmiaha tɨ nəri Iesu rɨno. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_13","092_2_13","1JN","2","13","13","Tata me. Iakamrai nəɡkiariien i rauvehe tukumiaha, tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəuvəukurən raka Iərmama sə rɨnarə raka fwe tui nəpɨn tɨprənə ramiwən ihi. Ntəmaruə me. Iakamrai nəɡkiariien i rauvehe tukumiaha, tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəuvəuvehi irapw raka nɨskaiien səvəi iəremhə ərəha Setan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_14","092_2_14","1JN","2","14","14","Nəkwərhakwərha me. Iakamrai nəɡkiariien i rauvehe tukumiaha, tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəuvəukurən raka Tata Kumwesən. Tata me. Iakamrai nəɡkiariien i rauvehe tukumiaha, tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəuvəukurən raka Iərmama sə rɨnarə raka fwe tui nəpɨn tɨprənə ramiwən ihi. Ntəmaruə me. Iakamrai nəɡkiariien i rauvehe tukumiaha, tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəskai, nəɡkiariien səvəi Kumwesən ramarə ia rerɨmiaha, nənə hiəuvəuvehi irapw raka nɨskaiien səvəi iəremhə ərəha Setan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_15","092_2_15","1JN","2","15","15","Tihəpwəh nokeikeiien noien me səvəi tɨprənə i uə narimnari me səvəi tɨprənə i. Trɨni mɨnuə iərmama riti rokeikei noien me səvəi tɨprənə i, in rɨpkokeikei pərhien mhə Tata Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_16","092_2_16","1JN","2","16","16","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəpɨn me pam nərmama me səvəi tɨprənə i kamho nəfe noien ərəha nɨpwranraha rokeikei. Nəpɨn me pam rerɨnraha ramevən ia nəfe nənimenraha rətoni hokeikei mə tuhəuvehi. Irəha kamhərpwi irəha tɨ nautə me səvənraha. Noien me pam nəha həpkuku pen mhə tɨ Tata Kumwesən, mətə kamhəuku pen tɨ tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_17","092_2_17","1JN","2","17","17","Noien me səvəi tɨprənə i mɨne narimnari me nərmama səvəi tɨprənə i hokeikei hənaməuvehe tuhəiwən, mətə iərmama sə ramo nəkwai Tata Kumwesən ramarə rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_18","092_2_18","1JN","2","18","18","Nɨpwnətɨk me. Nəpɨn sampam i samarə irə. Kɨmiaha hiəuvəreɡi raka mə iərmama riti truvehe məmwəki pɨk Kristo. Təkwtəkwuni mɨne nəha nərmama həpɨk səməme kamhəmwəki pɨk Kristo həuvəuvehe raka. Noien i ro nukurənien i tukutaha səukurən mə pərhien nəpɨn sampam i samarə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_19","092_2_19","1JN","2","19","19","Nərmama me nəha hənəpwəh kɨtaha mhəier, tɨ nəri nə mə rɨpko mhə irəha nərmama me pərhien səkɨtaha. Trɨni mɨnuə irəha nərmama pərhien me səkɨtaha ko kamhərɨpɨn, mamharə kɨtaha mɨnraha. Mətə irəha hənəpwəh kɨtaha mhəier, mho nukurənien i mə rɨpko mhə irəha nərmama me pərhien səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_20","092_2_20","1JN","2","20","20","Mətə kɨmiaha hiəuvəuvehi raka Nənɨmwɨn i Kristo Ikinan rɨnətəɡi pen ia kɨmiaha, ro pen kɨmiaha pam hiəuvəukurən nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_21","092_2_21","1JN","2","21","21","Rɨpko mhə iakamrai nəɡkiariien i rauvehe tukumiaha tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiəreirei nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien, rekəm. Mətə iakamrai nəɡkiariien i rauvehe tukumiaha tɨ nəri nə mə hiəuvəukurən raka nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien, nənə hiəukurən mwi mə neikuəien riti ko rɨpkuku pen mhə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_22","092_2_22","1JN","2","22","22","Sin in ieikuə? Iərmama sə rani mə rɨpko mhə Iesu in Kristo in ieikuə. Iərmama iamɨnha irə in raməmwəki pɨk Kristo, mani neikuəien ia Tata Kumwesən mɨne Tɨni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_23","092_2_23","1JN","2","23","23","Iərmama sə rani neikuəien ia Tɨni Kumwesən, Tata Kumwesən rɨpkarə mhə tukwe. Mətə iərmama sə rani irapw Tɨni Kumwesən, Tata Kumwesən in mwi ramarə tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_24","092_2_24","1JN","2","24","24","Nəɡkiariien nəha kɨmiaha hiəməreɡi kɨnani fwe nukunen tihətui amasan tukwe pwəh rəpwit əknekɨn ia rerɨmiaha ia nəpɨn me. Trɨni mɨnuə nəɡkiariien nəha hiəməreɡi kɨnani fwe nukunen rəpwit əknekɨn ia rerɨmiaha nəpɨn me, kɨmiaha mwi tihəpwit əknekɨn ia Tɨni Kumwesən mɨne Tata səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_25","092_2_25","1JN","2","25","25","Nənə in i nəri Kumwesən rɨməni mə traməkeikei muvei pehe m kɨtaha: nɨmɨruien rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_26","092_2_26","1JN","2","26","26","Iakamrai nəɡkiariien i rauvehe tukumiaha, maməɡkiari ia nərmama me nəha səməme kamhəmwur mə tuheikuə ia kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_27","092_2_27","1JN","2","27","27","Kɨmiaha hiəuvəuvehi raka Nənɨmwɨn sə Kristo rɨnətəɡi pen ia kɨmiaha. Nənɨmwɨn nəha rɨnarə raka ia kɨmiaha ro pen hiəpkətui mhə mwi iərmama riti mə trahatən kɨmiaha. Mətə nənɨmwɨn sə Kristo rɨnətəɡi pen ia kɨmiaha ramahatən kɨmiaha ia narimnari me pam. Nənə narimnari me nəha ramahatən kɨmiaha irə ro nɨpərhienien rɨpko mhə neikuəien. Ro iamɨnhi irə tihəpwit əknekɨn ia Kristo rəmwhen ia Nənɨmwɨn nəha rɨnahatən kɨmiaha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_28","092_2_28","1JN","2","28","28","Ouəh nɨpwnətɨk me. Tihəpwit əknekɨn ia Kristo mə nəpɨn in trier pehe irə kɨtaha tsəpwəh nehekɨrien, ia nuveheien səvənhi kɨtaha tsəpwəh naurɨsien ia nənimen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J12_29","092_2_29","1JN","2","29","29","Kɨmiaha hiəuvəukurən raka mə noien səvəi Kumwesən ratukwatukw. Ro iamɨnhi irə hiəuvəukurən mwi mə nərmama səməme kamho noien atukwatukw irəha nɨpwnətɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_1","092_3_1","1JN","3","1","1","Hətoni ro Kumwesən rokeikei pɨk kɨtaha! Nokeikeiien səvənhi rasori pɨk tukutaha ro pen in raməkwein kɨtaha mə nɨpwnətɨn me. Pərhien kɨtaha nɨpwnətɨn me. Nərmama səvəi tɨprənə i həreirei kɨtaha tɨ nəri nə mə həreirei Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_2","092_3_2","1JN","3","2","2","Nɨpwnətɨk keikei me. Təkwtəkwuni nəha kɨtaha səuvəuvehe raka mhəno nɨpwnəti Kumwesən me ia kɨtaha, mətə rəpwəh ihi noien nukurənien i mə tsəuvehe mhəfo irə. Mətə nari kuatia kɨtaha səukurən. Nəpɨn Kristo trier pehe irə, kɨtaha tsəuvehe mhəmwhen irə, tɨ nəri nə mə nəpɨn nəha kɨtaha tsətoni in ia nənimetaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_3","092_3_3","1JN","3","3","3","Nərmama me pam səməme kamhəmri pen əknekɨn nətərɨɡien səvənraha ia Kristo mə tuhəuvehe mhəmwhen irə kamho noien səvənraha rəmher rəmwhen ia noien səvənhi rəmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_4","092_3_4","1JN","3","4","4","Iərmama sə ramo noien ərəha in ramərui Loa səvəi Kumwesən. Iakani iamɨnhi tɨ nəri nə mə nəɡkiariien i “noien ərəha” nɨpwran i nəruien Loa səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_5","092_3_5","1JN","3","5","5","Nənə kɨmiaha hiəukurən mə Kristo rɨməier pehe mə truvehi raka noien ərəha me. Hiəukurən mə noien ərəha riwən irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_6","092_3_6","1JN","3","6","6","Ro iamɨnhi irə iərmama sə rəpwit əknekɨn ia Kristo ko rɨpkəmwur pen mhə ia noien ərəha. Iərmama sə raməmwur pen ia noien ərəha rɨpkətə raka mhə Kristo mɨpkukurən raka mhə mwi in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_7","092_3_7","1JN","3","7","7","Nɨpwnətɨk me. Tihəpwəh nəseniien iərmama riti reikuə ia kɨmiaha. Iərmama sə ramo noien atukwatukw, in iəmə atukwatukw rəmwhen ia Kristo in iəmə atukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_8","092_3_8","1JN","3","8","8","Iərmama sə raməmwur pen ia noien ərəha, in tɨni Setan, tɨ nəri nə mə fwe ia nukune narəien mauvehe Setan ramo noien ərəha. Nəri i in i Tɨni Kumwesən rɨməier pehe tukwe mə trouraha noien me Setan ramo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_9","092_3_9","1JN","3","9","9","Iərmama sə in tɨni Kumwesən ko rɨpkəmwur pen mhə ia noien ərəha tɨ nəri nə mə nɨmɨruien səvəi Kumwesən ruvəuvehe mɨno raka kuatia irau nɨmɨruien səvənhi. In trɨpkəmwur pen mhə ia noien ərəha tɨ nəri nə Kumwesən in Tata səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_10","092_3_10","1JN","3","10","10","Kɨtaha səfukurən mə nɨsɨmə nəha nɨpwnəti Setan, nɨsɨmə nəha nɨpwnəti Kumwesən? Noien i ramahatən pen. Iərmama sə rɨpko mhə noien atukwatukw, məpwəh nokeikeiien piəvni rɨpko mhə in tɨni Kumwesən. In tɨni Setan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_11","092_3_11","1JN","3","11","11","Nəɡkiariien i in i kɨmiaha hiəuvəreɡi raka kɨnani fwe nukunen mə kɨtaha tsaməkeikei mhokeikei kɨtaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_12","092_3_12","1JN","3","12","12","Kɨtaha tsəpwəh nəmwhenien ia Ken. In iərmama səvəi Setan. In rousi əpune piəvni anan. Ken rousi əpune piəvni tɨ nəfe? In rousi əpune tɨ nəri nə mə noien sə piəvni ramo ramasan, mətə noien sə in ramo rərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_13","092_3_13","1JN","3","13","13","Piak me, nənimemiaha trəpwəh nierien nəpɨn tihətoni nərmama səvəi tɨprənə i kamhəmwəki kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_14","092_3_14","1JN","3","14","14","Kɨtaha səukurən mə səuvəier raka ia nemhəien mhəuvehe ia nɨmɨruien. Səukurən nəri i tɨ nəri nə mə samokeikei piəvtaha me. Iərmama sə nokeikeiien riwən irə in ramarə ihi ia nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_15","092_3_15","1JN","3","15","15","Iərmama sə raməmwəki piəvni in rəmwhen ia iərmama sə ramousi əpune iərmama. Nənə kɨmiaha hiəukurən mə iərmama sə ramousi əpune iərmama nɨmɨruien rerɨn riwən irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_16","092_3_16","1JN","3","16","16","Kɨtaha səfukurən nəri nokeikeiien? Iesu Kristo rɨnahatən kɨtaha irə nəpɨn rɨnəseni pehe nɨmɨruien səvənhi tukutaha. Nənə ratukwatukw mwi mə kɨtaha tsəseni pen nɨmɨruien səkɨtaha tɨ piəvtaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_17","092_3_17","1JN","3","17","17","Trɨni mɨnuə iərmama riti səvənhi narimnari me səvəi tɨprənə i rasori rətə piəvni riti nari riwən tukwe, mətə in ramo nəri auər a irə, nokeikeiien səvəi Kumwesən trəfo marə irə? ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_18","092_3_18","1JN","3","18","18","Nɨpwnətɨk me. Rərəha mə samokeikei nərmama ia tərhutaha a. Kɨtaha tsaməkeikei mhokeikei pərhien irəha, mho narimnari me trasitu ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_19","092_3_19","1JN","3","19","19","Trɨni mɨnuə samo iamɨnha irə, kɨtaha səukurən mə kɨtaha nərmama səvəi nɨpərhienien. Nənə səukurən nuveheien ia nəmri Kumwesən rerɨtaha fwe imwə rəpwəh nehekɨrien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_20","092_3_20","1JN","3","20","20","Nəri auər a mə səreɡi ia rerɨtaha mə səno noien riti rərəha, mətə tsəpwəh nehekɨrien tɨ nəri nə mə Kumwesən in rasori məpi raka rerɨtaha, nənə mukurən pam narimnari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_21","092_3_21","1JN","3","21","21","Nɨpwnətɨk keikei me. Trɨni mɨnuə kɨtaha səreɡi ia rerɨtaha mə səpko mhə noien riti rərəha, tsəpwəh nehekɨrien ia nəmri Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_22","092_3_22","1JN","3","22","22","Nənə nəfe nəɡhɨn kɨtaha tsəres, in truvehi pehe m kɨtaha, tɨ nəri nə mə samo nəɡkiariien me səvənhi mɨne nəfe rerɨn ramaɡien tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_23","092_3_23","1JN","3","23","23","Nənə in i nəɡkiariien səvənhi sə in rɨməni mə tso. Kɨtaha tsaməkeikei mhəni nɨpərhienien ia nəɡhi Tɨni, Iesu Kristo, nənə mamhokeikei kɨtaha me rəmwhen in ruvəni raka tukutaha i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J13_24","092_3_24","1JN","3","24","24","Iərmama sə ramo nəɡkiariien me səvənhi rəpwit əknekɨn ia Kumwesən, nənə Kumwesən rəpwit əknekɨn irə. Kɨtaha səfukurən mə Kumwesən rəpwit əknekɨn ia kɨtaha? Nənɨmwɨn sə in rɨməuvei pehe m kɨtaha ramo kɨtaha səukurən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_1","092_4_1","1JN","4","1","1","Nɨpwnətɨk keikei me. Tihəpwəh nɨniien nɨpərhienien ia profet me pam, mətə tihəkupwən mhətə sas raka ia nirəha mə nənɨmwɨn sə ramarə ia nirəha ruku pen pərhien tɨ Kumwesən uə rekəm. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə profet eikuə me həpɨk həuvavən pam ia tənəmtənə me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_2","092_4_2","1JN","4","2","2","Noien nəha sə tro kɨmiaha hiəreɡi sas mə nənɨmwɨn səvəi Kumwesən ramarə ia iərmama ro iamɨnhi irə. Trɨni mɨnuə iərmama rani mə nəpɨn Iesu Kristo rɨməuvehe ia tɨprənə i nipwran rəmwhen ia nɨpwrai iərmama, iərmama nəha Nənɨmwɨn sə raku pen tɨ Kumwesən ramarə irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_3","092_4_3","1JN","4","3","3","Mətə nərmama me pam səməme həpwəh nɨni irapwien Iesu Nənɨmwɨn səvəi Kumwesən rɨpkarə mhə ia nirəha. Nənɨmwɨn sə ramarə ia nirəha nənɨmwɨn səvəi iərmama sə raməmwəki pɨk Kristo. Kɨmiaha hiəuvəreɡi raka mə iərmama nəha truvehe, mətə təkwtəkwuni nəha nənɨmwɨn səvənhi ruvəuvehe raka ia tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_4","092_4_4","1JN","4","4","4","Nɨpwnətɨk me. Kɨmiaha nə nərmama me səvəi Kumwesən. Hiəuvəuvehi irapw raka nɨskaiien səvəi profet eikuə me nəha tɨ nəri nə mə Nənɨmwɨn sə ramarə ia kɨmiaha nɨskaiien səvənhi rasori məpi raka nənɨmwɨn sə ramarə ia tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_5","092_4_5","1JN","4","5","5","Irəha nərmama səvəi tɨprənə, ro pen nəɡkiariien səvənraha səvəi tɨprənə, nənə nərmama səvəi tɨprənə kamhətərɨɡ ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_6","092_4_6","1JN","4","6","6","Mətə kɨtaha nərmama me səvəi Kumwesən. Ro iamɨnhi irə iərmama sə rukurən Kumwesən ramətərɨɡ ia kɨtaha, mətə iərmama rɨpko mhə in iərmama səvəi Kumwesən in rəpwəh nətərɨɡien ia kɨtaha. Noien i ro kɨtaha sətə sas Nənɨmwɨn sə rani nɨpərhienien mɨne nənɨmwɨn sə rameikuə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_7","092_4_7","1JN","4","7","7","Nɨpwnətɨk keikei me. Pwəh kɨtaha sokeikei kɨtaha me tɨ nəri nə mə nokeikeiien raku pen tɨ Kumwesən. Iərmama sə ramo nokeikeiien in tɨni Kumwesən in rukurən Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_8","092_4_8","1JN","4","8","8","Iərmama sə nokeikeiien səvənhi riwən in rɨreirei Kumwesən tɨ nəri nə mə Kumwesən in nukune nokeikeiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_9","092_4_9","1JN","4","9","9","Kumwesən rɨnəfo mo kɨtaha sətoni nokeikeiien səvənhi? In rɨnərhi pehe Tɨni anan kuatia ruvehe ia tɨprənə i mo suatuk m kɨtaha səuvehi nɨmɨruien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_10","092_4_10","1JN","4","10","10","Nəri i in nokeikeiien pərhien. Rɨpko mhə kɨtaha sənokeikei Kumwesən, mətə Kumwesən rɨnokeikei kɨtaha, mərhi pehe Tɨni remhə nɨten raikuas raka noien ərəha me səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_11","092_4_11","1JN","4","11","11","Nɨpwnətɨk keikei me. Kumwesən rokeikei pɨk kɨtaha ro iamɨnhi irə kɨtaha mwi tsaməkeikei mhokeikei kɨtaha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_12","092_4_12","1JN","4","12","12","Iərmama riti rɨpkətoni raka mhə Kumwesən. Mətə mə kɨtaha samokeikei kɨtaha me, Kumwesən rəpwit əknekɨn ia kɨtaha, nənə nokeikeiien səvənhi ruvehe matukwatukw pam ia kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_13","092_4_13","1JN","4","13","13","Kɨtaha səfukurən mə səpwit əknekɨn ia Kumwesən in rəpwit əknekɨn ia kɨtaha? Kɨtaha səukurən tɨ nəri nə mə in rɨməuvei pehe Nənɨmwɨn səvənhi m kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_14","092_4_14","1JN","4","14","14","Nənə kɨmaha iahənətoni raka mamhəni irapw mə nɨpərhienien Tata Kumwesən rɨnərhi pehe Tɨni ruvehe mə truvehimɨru nərmama ia tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_15","092_4_15","1JN","4","15","15","Iərmama sə rani irapw mə Iesu in Tɨni Kumwesən, Kumwesən rəpwit əknekɨn irə, nənə in mwi rəpwit əknekɨn ia Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_16","092_4_16","1JN","4","16","16","Kɨtaha səuvəukurən raka nokeikeiien i Kumwesən ramo m kɨtaha, səuvəuvehe raka mhəni nɨpərhienien irə. Kumwesən in nukune nokeikeiien. Ro iamɨnhi irə iərmama sə ramarə ia nokeikeiien in rəpwit əknekɨn ia Kumwesən, Kumwesən rəpwit əknekɨn irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_17","092_4_17","1JN","4","17","17","Nəpɨn nokeikeiien ruvehe matukwatukw pam ia kɨtaha, noien i tro kɨtaha səpwəh nehekɨrien ia nəpɨn Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me irə səvəi nərmama. Kɨtaha tsəpwəh nehekɨrien nəpɨn nəha, tɨ nəri nə mə ia tɨprənə i noien səkɨtaha rəmwhen ia noien səvəi Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_18","092_4_18","1JN","4","18","18","Iərmama sə ramokeikei Kumwesən ko rɨpkhekɨr mhə in. Nəpɨn kɨtaha səukurən amasan mə Kumwesən ramokeikei kɨtaha, kɨtaha tsəpwəh nehekɨrien. Iərmama ramhekɨr tɨ nəri nə mə rerɨn ramrhi nərpwɨnien nəha Kumwesən tro, mətə iərmama sə ramhekɨr iamɨnhi irə rɨpkukurən amasan mhə ihi mə Kumwesən ramokeikei in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_19","092_4_19","1JN","4","19","19","Kɨtaha samokeikei kɨtaha me tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨməkupwən mokeikei kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_20","092_4_20","1JN","4","20","20","Trɨni mɨnuə iərmama riti rɨni mə ramokeikei Kumwesən, mətə raməmwəki ihi piəvni, in ieikuə riti. Iərmama sə rəpwəh nokeikeiien piəvni sə ramətoni ia nənimen in ko rɨpkokeikei mhə Kumwesən sə rɨpkətoni mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J14_21","092_4_21","1JN","4","21","21","Nənə nəɡkiariien i in i Iesu rɨməuvei pehe m kɨtaha. Iərmama sə ramokeikei Kumwesən traməkeikei mokeikei mwi piəvni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_1","092_5_1","1JN","5","1","1","Nərmama me pam səməme kamhəni nɨpərhienien ia Iesu mə in Kristo sə Kumwesən rɨməni mə trərhi pehe i, irəha nɨpwnəti Kumwesən me. Nənə kɨmiaha hiəukurən mə iərmama sə ramokeikei tata riti in ramokeikei mwi nɨpwnətɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_2","092_5_2","1JN","5","2","2","Kɨtaha tsəfukurən mə samokeikei pərhien nɨpwnəti Kumwesən me? Trɨni mɨnuə samokeikei Kumwesən, nənə mamho nəɡkiariien me səvənhi, noien nəha ramahatən pen mə kɨtaha samokeikei pərhien irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_3","092_5_3","1JN","5","3","3","Trɨni mɨnuə samokeikei Kumwesən nɨpwran i tsamo nəɡkiariien me səvənhi. Nənə nəɡkiariien me səvənhi həpkɨpam mhə tukutaha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_4","092_5_4","1JN","5","4","4","tɨ nəri nə mə kɨtaha pam nɨpwnəti Kumwesən me saməuvehi irapw nɨskaiien səvəi noien ərəha me kamo ia tɨprənə i. Nəri sə saməskai irə rauvehi irapw nɨskaiien səvəi noien ərəha me kamo ia tɨprənə i in i nahatətəien səkɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_5","092_5_5","1JN","5","5","5","Sin ko ruvehi irapw nɨskaiien səvəi noien ərəha me kamo ia tɨprənə i? Iərmama sə rani nɨpərhienien mə Iesu in Tɨni Kumwesən, iərmama nəha in əpa ko ruvehi irapw nɨskaiien səvəi noien ərəha me kamo ia tɨprənə i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_6","092_5_6","1JN","5","6","6","Iesu Kristo in iərmama sə rɨməuvehe ko paptaes irə ia nui marə memhə mwi nɨten raiu. Rɨpko mhə in iərmama sə rɨməuvehe ko paptaes əpa irə ia nui, rekəm. Mətə in iərmama sə rɨməuvehe ko paptaes irə ia nui marə memhə mwi nɨten raiu. Nənɨmwɨn Ikinan rani irapw mə nəri nəha ro nɨpərhienien, tɨ nəri nə mə Nənɨmwɨn Ikinan in nukune nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_7","092_5_7","1JN","5","7","7","Nəri kahar hamarni irapw nəri nəha mə ro nɨpərhienien, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_8","092_5_8","1JN","5","8","8","Nənɨmwɨn Ikinan mɨne nui mɨne netə. Nənə nəɡkiariien səvənrahar kwatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_9","092_5_9","1JN","5","9","9","Nəpɨn me kɨtaha saməni nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvəi iərmama, mətə nəɡkiariien səvəi Kumwesən ro nəɡsen məpi raka, tɨ nəri nə mə nəɡkiariien nə nəɡkiariien səvəi Kumwesən. Nənə in ruvəuvei pehe raka nəɡkiariien səvənhi raməɡkiari ia Tɨni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_10","092_5_10","1JN","5","10","10","Iərmama sə rani nɨpərhienien ia Tɨni Kumwesən rauvehi nəɡkiariien nəha ia rerɨn. Mətə iərmama sə rɨpkɨni mhə nɨpərhienien ia Kumwesən, in rani Kumwesən mə ieikuə riti, tɨ nəri nə mə in rɨpkɨni mhə nɨpərhienien ia nəɡkiariien sə Kumwesən ruvəuvei pehe raka raməɡkiari ia Tɨni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_11","092_5_11","1JN","5","11","11","Nəfe nəha nəɡkiariien? Nəɡkiariien i in i. Kumwesən rɨməuvei pehe nɨmɨruien rerɨn m kɨtaha, nənə nɨmɨruien nəha saməuvehi ruku pen tɨ Tɨni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_12","092_5_12","1JN","5","12","12","Iərmama sə rauvehi Tɨni Kumwesən rauvehi mwi nɨmɨruien, mətə iərmama sə rɨpkuvehi mhə Tɨni Kumwesən rɨpkuvehi mhə nɨmɨruien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_13","092_5_13","1JN","5","13","13","Iakamrai nəɡkiariien me i rauvehe tukumiaha. Kɨmiaha nərmama səməme hiaməni nɨpərhienien ia nəɡhi Tɨni Kumwesən. Iakokeikei mə kɨmiaha tihəukurən mə hiəuvəuvehi raka nɨmɨruien rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_14","092_5_14","1JN","5","14","14","Nənə təkwtəkwuni, trɨni mɨnuə kɨtaha səfwaki m Kumwesən, nari riti nəha ikɨn ramasitu ia kɨtaha mə tsəpwəh nehekɨrien. Nəri nəha in i Kumwesən ruvəni raka mə trɨreɡi nəfwakiien səkɨtaha, mətə nəfwakiien səkɨtaha traməkeikei mhesi pen atukwatukw nətərɨɡien səvənhi mɨne nəfe in rokeikei mə tro. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_15","092_5_15","1JN","5","15","15","Trɨni mɨnuə səukurən mə in trɨreɡi nəfwakiien səkɨtaha, nəfe nəɡhɨn tsəres in i, nənə səuvəukurən raka mə tsəuvehi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_16","092_5_16","1JN","5","16","16","Trɨni mɨnuə kɨmiaha riti rətoni piəvni riti ramo noien ərəha mətə rɨpko mhə noien ərəha sə ramiri pen in mə tremhə, kɨmiaha tihəfwaki tukwe pwəh Kumwesən ruvei pen nɨmɨruien min. Mətə noien ərəha riti nəha ikɨn sə ramiri pen iərmama mə tremhə. Nənə iou iapkɨni mhə mə tihəfwaki tɨ nərmama səməme kamho noien ərəha nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_17","092_5_17","1JN","5","17","17","Nərmama me pam səməme kamho noien sə rɨpkatukwatukw mhə kamho noien ərəha, mətə noien ərəha me nepwɨn nəha ikɨn səməme həpkiri pen mhə irəha mə tuhemhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_18","092_5_18","1JN","5","18","18","Kɨtaha səukurən mə iərmama sə in tɨni Kumwesən, Tɨni Kumwesən atukwatukw rauvehi amasan in. Ro iamɨnhi irə iərmama nəha ko rɨpkəmwur pen mhə ia noien ərəha, iəremhə ərəha Setan rɨreirei nɨrapiien in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_19","092_5_19","1JN","5","19","19","Kɨtaha səukurən mə kɨtaha nɨpwnəti Kumwesən me, mətə nərmama səvəi tɨprənə irəha pam kamharə ia rəɡi iəremhə ərəha Setan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_20","092_5_20","1JN","5","20","20","Kɨtaha səukurən mwi mə Tɨni Kumwesən rɨməuvehe, muvei pehe nukurənien m kɨtaha mə tsəukurən Kumwesən i Kumwesən pərhien. Nənə kɨtaha səuvəuvehe raka mhəpwit əknekɨn ia Kumwesən nəha. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə səpwit əknekɨn ia Tɨni, Iesu Kristo. In nə Kumwesən pərhien. In nə nɨmɨruien rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J15_21","092_5_21","1JN","5","21","21","Nɨpwnətɨk me. Tihətui amasan tukumiaha me mhəpwəh nəfwakiien m nənɨmwi nari me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J21_1","093_1_1","2JN","1","1","1","Iou elta səvəi nəfwakiien. Iakamrai nəkukuə i rauvehe tukw ik pran asori sə Kumwesən ruvərfi raka ik. Rauvehe mwi tɨ nɨpwnətɨm me. Iakokeikei pərhien kɨmiaha. Nənə rɨpko mhə iou əpa, mətə nərmama me pam səməme həukurən nəɡkiariien pərhien, irəha mwi hokeikei kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J21_2","093_1_2","2JN","1","2","2","Kɨmaha iahokeikei kɨmiaha iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəɡkiariien pərhien ramarə ia rerɨtaha, nənə trarə rerɨn tukutaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J21_3","093_1_3","2JN","1","3","3","Pwəh Kumwesən Tata səkɨtaha, mɨne Tɨni, Iesu Kristo, trouəriari pehe namasanien, mɨne napiien, mɨne nəmərinuien m kɨtaha. Pwəh irəhar hararə tukutaha ia nɨpərhienien mɨne nokeikeiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J21_4","093_1_4","2JN","1","4","4","Iou iakamaɡien asori, tɨ nəri nə mə iakətoni nɨpwnətɨm me nepwɨn kamhesi pen nəɡkiariien pərhien rəmwhen ia Tata səkɨtaha rɨməni pehe tukutaha i mə tsaməkeikei mho. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J21_5","093_1_5","2JN","1","5","5","Nənə təkwtəkwuni kɨtirimak iakani pehe tukw ik mə kɨtaha tsaməkeikei mhokeikei kɨtaha me. Nəɡkiariien i iakamrai mik rɨpko mhə nəɡkiariien ro sə vi tukutaha, rekəm. Səuvəreɡi raka nəɡkiariien i fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J21_6","093_1_6","2JN","1","6","6","Kɨtaha tsəfo mho nərmama hətoni mhəukurən mə kɨtaha samarə pərhien ia nokeikeiien i sə iakaməɡkiari irə? Kɨtaha tsaməkeikei mho nəɡkiariien me səvəi Kumwesən. Nənə in i nəɡkiariien səvənhi rəmwhen kɨmiaha hiəuvəreɡi raka fwe kupwən. Kɨtaha tsaməkeikei mharə ia nokeikeiien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J21_7","093_1_7","2JN","1","7","7","Nahatən eikuə me həpɨk həuvəier raka mamhəuvən ia kwopun me ia tɨprənə i. Nahatən me i həpkɨni mhə nɨpərhienien mə nəpɨn Iesu Kristo rɨməuvehe nɨpwran rəmwhen ia nɨpwrai iərmama pərhien. Iərmama iamɨnhi in iərmama sə rameikuə raməmwəki pɨk Kristo. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J21_8","093_1_8","2JN","1","8","8","Kɨmiaha tihətə amasan kɨmiaha me mhəpwəh nəseniien irəha heikuə ia kɨmiaha, kamo kɨmiaha hiarfai ia nəfe kɨtaha sənəmwur tukwe. Ramasan mə kɨmiaha tihəuvehi nərəkuien pam səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J21_9","093_1_9","2JN","1","9","9","Iərmama sə rəpi raka nəɡkiariien me sə Kristo rɨnahatən nərmama me səvənhi irə, mamrɨpɨn nəɡkiariien me nepwɨn mwi sə raku pen ia nətərɨɡien atukw səvənhi, Kumwesən riwən tukwe. Mətə iərmama sə ramesi pen amasan nahatənien me səvəi Kristo, Tata Kumwesən mɨne Tɨni, irau pəri krauarə tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J21_10","093_1_10","2JN","1","10","10","Trɨni mɨnuə iərmama riti ruvehe tukumiaha, mətə nəɡkiariien sə ramahatən nərmama irə ropə ia nəɡkiariien i, tihəpwəh nuvehiien in ruvnimwə ia nimwə me səkɨmiaha. Kɨmiaha tihəpwəh nɨniien ramasan tukwe, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J21_11","093_1_11","2JN","1","11","11","tɨ nəri nə mə iərmama sə ramɨni ramasan tɨ iərmama iamɨnhi, rəmwhen a in mwi ramasitu ia noien ərəha me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J21_12","093_1_12","2JN","1","12","12","Nəɡkiariien me i rɨpɨk iakuə takrai mɨni pehe tukumiaha, mətə iakəpwəh nokeikeiien mə takrai pen ia nɨmwai nəkukuə. Rerɨk ramrhi mə takaməkeikei muvehe tukumiaha, nənə kɨtaha sətə nəmrɨtaha me mhəɡkiari. Tako iamɨnhi mə rerɨtaha pam traɡien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J21_13","093_1_13","2JN","1","13","13","Piam i sə Kumwesən ruvərfi raka in, nɨpwnətɨn me həni ramasan tukw ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J31_1","094_1_1","3JN","1","1","1","Iou elta səvəi nəfwakiien. Iakamrai nəkukuə i rauvehe tukw ik Kaius keikei. Iakokeikei pərhien ik. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J31_2","094_1_2","3JN","1","2","2","Piak keikei. Iakəfwaki maməres mə tikamarə amasan ia narimnari me pam. Iakaməres mwi mə tikəsanɨn a nemhəien riti trɨpkuvehi mhə ik rəmwhen ikamarə amasan ia nɨmɨruien səim. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J31_3","094_1_3","3JN","1","3","3","Rerɨk raɡien nəpɨn iakreɡi piəvtaha me nepwɨn həuvehe mhəni irapw nɨpərhienien səim. Irəha həni mə ia nəpɨn me ikamesi pen nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J31_4","094_1_4","3JN","1","4","4","Nəpɨn iakreɡi mə nɨpwnətɨk me kamhesi pen nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien rerɨk raɡien pɨk məpi raka nəpɨn rerɨk raɡien tɨ narimnari me nepwɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J31_5","094_1_5","3JN","1","5","5","Piak keikei. Ia nəpɨn me pam ikamo noien amasan, mamasitu ia piəvtaha me səməme həuvehe tukw ik nəri auər a mə ikreirei irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J31_6","094_1_6","3JN","1","6","6","Irəha həuvəni irapw raka nokeikeiien səim ia nəmri nakalasia me ia kwopun i. Trɨni mɨnuə nepwɨn mwi həuvehi suatuk səvənraha mhəuvehe tukw ik, ramasan mə tikamasitu mwi ia nirəha ia noien sə Kumwesən rokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J31_7","094_1_7","3JN","1","7","7","Tiko iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə irəha həuvəier imwənraha mə tuhəuvən mhəvisau irapw nəɡhi Iesu Kristo. Nənə ia suatuk səvənraha irəha həpkuvehi mhə nasituien riti ruku pen tɨ nərmama səməme həreirei Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J31_8","094_1_8","3JN","1","8","8","Kɨtaha tsaməkeikei mhasitu ia nərmama me ho iamɨnhi mə kɨtaha tsəuvehi rəɡɨtaha me mho kuatia tɨ nɨni irapwien nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J31_9","094_1_9","3JN","1","9","9","Iakuvərai raka nəkukuə riti ruvehe tɨ nakalasia me nə imwam. Mətə Tiotrefes, iəmə sə rokeikei mə trakupwən ia nirəha, rɨpkətərɨɡ mhə nəɡkiariien səiou. In rɨpkətərɨɡ mhə irə tɨ nəri nə mə in ramo nəri auər a ia nasoriien səkɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J31_10","094_1_10","3JN","1","10","10","Trɨni mɨnuə iakuvehe, takɨni irapw narimnari me sə in ramo. Takɨni irapw nəɡkiariien ərəha me sə in ramɨni mauəsi kɨmaha irə. Rɨpko mhə in a nə in ramo. Mətə nəpɨn piəvtaha me həuvehe, in rɨpkəsevər mhə ia nimwə səvənhi tɨ nirəha, nənə mamɨnise mwi nərmama səməme hokeikei mə tuho, mamərhi irapw irəha ia nəmri nakalasia me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J31_11","094_1_11","3JN","1","11","11","Piak keikei. Tikəpwəh nesi penien noien ərəha, mətə tikesi pen noien amasan. Iərmama sə ramo noien amasan in səvəi Kumwesən. Iərmama sə ramo noien ərəha in rɨreirei Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J31_12","094_1_12","3JN","1","12","12","Mətə nərmama pam kamhəni amasan Temetrius. Noien səvənhi ramahatən pen mə in ramesi pen nəɡkiariien sə ro nɨpərhienien. Kɨmaha mwi iahaməni mə in iəmə amasan riti. Nənə kɨmiaha hiəukurən mə nəfe kɨmaha iahaməni ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J31_13","094_1_13","3JN","1","13","13","Nəɡkiariien me i rɨpɨk iakuə takrai mɨni pehe tukw ik, mətə iakəpwəh nokeikeiien mə takrai pen ia nɨmwai nəkukuə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J31_14","094_1_14","3JN","1","14","14","Rerɨk ramrhi mə trɨpko mhə tui iakuvehe tukw ik, nənə krau krouətə nəmrɨrau me rouəɡkiari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("J31_15","094_1_15","3JN","1","15","15","Iakəfwaki mə nəmərinuien tramarə tukw ik. Nənə ik me nepwɨn ia kwopun i həni pehe ramasan tukw ik. Tikɨni tukwini ramasan səkɨmaha revən tɨ piəvtaha me nepwɨn nə kɨmiaha mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_1","095_1_1","JUD","1","1","1","Iou Jut. Iou iərmama riti sə iakamo tukwini nari m Iesu Kristo. Piak nə Jemes. Iakamrai nəkukuə i rauvehe tukumiaha nərmama me i Tata Kumwesən rɨnokeikei kɨmiaha, məkwein ia kɨmiaha. Iesu Kristo in ramətui amasan tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_2","095_1_2","JUD","1","2","2","Pwəh Kumwesən trəriari pehe napiien, nəmərinuien, mɨne nokeikeiien m kɨmiaha. Pwəh irəhar harasori mwi tukumiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_3","095_1_3","JUD","1","3","3","Piak keikei me. Fwe kupwən iakokeikei pɨk mə takrai nəkukuə i m kɨmiaha, məɡkiari ia suatuk səkɨtaha pəri Kumwesən rauvehimɨru kɨtaha irə. Mətə təkwtəkwuni iakreɡi mə takaməkeikei mɨrai nəɡkiariien i, mɨni pehe tukumiaha mə tihaməkeikei mhousari mhəkwtəmhiri əknekɨn nəɡkiariien i kɨtaha samahatətə irə. In i nəɡkiariien pərhien sə Kumwesən rɨməuvei pen m nərmama me səvənhi, nənə trɨpkuvei pen mhə mwi ia nəpɨn riti mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_4","095_1_4","JUD","1","4","4","Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nərmama nepwɨn həuvəuvehe afafa raka ia nousəsɨmwɨnien səkɨmiaha. Irəha nəkur ərəha me. Kamhəkoui namasanien i Kumwesən rauvehimɨru kɨtaha irə ruvehe mo nari riti sə raməseni irəha həukurən noien nəfe nəɡhɨn nətərɨɡien ərəha səvənraha rokeikei. Irəha kamhəuvsini təkutanraha m Iesu Kristo, mətə in əpa nəha Iəmə asori mɨne Iərɨmənu səkɨtaha. Kuvərai pen raka tui ia Nəkukuə Ikinan nəfe nərpwɨnien Kumwesən truvei pen mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_5","095_1_5","JUD","1","5","5","Iakuə tako rerɨmiaha rɨrhi nari m nari me nepwɨn səməme hiəuvəukurən raka. Fwe tui Iərɨmənu rɨməuvehimɨru nəkur Isrel, miri raka irəha ia tənə Ijip, mətə kurirə rousi əpune irəha nəha səməme həpkɨni mhə nɨpərhienien ia nəɡkiariien səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_6","095_1_6","JUD","1","6","6","Nənə rerɨmiaha trɨrhi ro naɡelo me nəha fwe kupwən səməme həpkəkwtəmhiri mhə nasoriien sə kauvei pen mɨnraha, mətə haraka irə, mhəpwəh kwopun atukwatukw səvənraha. Kumwesən rɨnərihi irəha ia jen me səməme tuhəpkiwən mhə, məmri pen irəha fwe inhərɨpw ia kwopun rɨpitəv ikɨn. Tuhamarə ikɨn meste nəpɨn asori sə Kumwesən trərpwɨn noien ərəha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_7","095_1_7","JUD","1","7","7","Nənə tihəpwəh nenouenouien taon mi nəha Sotom mɨne Komora mɨne rukwənu me ipaka fwe kupwən. Napw rahi pam nərmama me ikɨn tɨ nəri nə mə nərman mɨne nɨpran kamhəiri əpnapen irəha me, nərman me kamhəiri atukw a irəha me. Nərmama me nəha həmwhen ia nahatən penien riti sə ramahatən pen nərmama səməme Kumwesən trərpwɨn noien ərəha me səvənraha ia napw sə rauək rerɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_8","095_1_8","JUD","1","8","8","Ia noien me nəha rəmwhen a mwi nərmama me i iakaməɡkiari ia nirəha kamhəkurirə nəməkrəhaien me səvənraha, mamho noien əmkemɨk ia nɨpwranraha, mamhəni mə Iərɨmənu in rɨpkasori mhə ia nirəha, nənə mamhəni ərəha mwi naɡelo me fwe ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_9","095_1_9","JUD","1","9","9","Mətə Mikael i, aɡelo sə rasori ia naɡelo me pam, in rɨpko mhə iamɨnhi. Fwe kupwən, nəpɨn krouəvisə irau Setan mə sin truvehi nɨpwrai Moses mɨnɨmwi, in rɨpkuvehi utə mhə in mɨni nəɡkiariien ərəha riti muəsi Setan i. Mətə in rɨni a mə, “Pwəh Iərɨmənu trɨnise ik.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_10","095_1_10","JUD","1","10","10","Mətə nərmama me i, trɨni mɨnuə həreirei nɨpwrai nari riti, tuhaməkeikei mhəni ərəha. Irəha həmwhen ia nəri əprmɨn me səvənraha nətərɨɡien riwən. Hamo a nəfe narimnari me rerɨnraha rokeikei, nənə noien nəha ramouraha a irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_11","095_1_11","JUD","1","11","11","Aueh, trərəha anan tɨ nirəha! Irəha kamhesi pen suatuk nə Ken rɨnesi pen. Irəha hokeikei pɨk mane mamhəmwei ia nərəhaien nəha Palam rɨno. Irəha atukw a kamhouraha irəha tɨ nəri nə mə kamhərer mamhəni ərəha Kumwesən rəmwhen ia Kora rɨno. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_12","095_1_12","JUD","1","12","12","Irəha həmwhen ia nɨpitəvpitəvien me ia kurkwamiaha. Nəpɨn hiamousəsɨmwɨn kɨmiaha me ia nokeikeiien, mamhani pəri nari, irəha həpkehekɨr mhə, mamhətərɨɡ atukw a tɨ nirəha. Irəha həmwhen ia nəpuə me nɨmətaɡi rameikwi pehe irəha, mətə nesən riwən. Irəha həmwhen ia nei me həpkukuə mhə ia nəpɨn sə nei raukuə irə. Ro iamɨnhi irə tukeivi utə irəha irəha ruenhɨnraha me nənə tuhemhə anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_13","095_1_13","JUD","1","13","13","Irəha həmwhen ia peiau peiau asori me ia təsi. Noien səvəi naurɨsien səvənraha rameiai rəmwhen ia nɨsəkwai təsi. Irəha həmwhen ia kəməhau səməme kamhəivə. Kumwesən rɨnəpnəpenə raka kwopun pitəv anan riti səvənraha tuharə rerɨn ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_14","095_1_14","JUD","1","14","14","Inok, iərmama sə ro sefen ruku pen ia kwənəkwus səvəi Atam, rɨni irapw nəɡkiariien sə Kumwesən ruvei pen min, mukupwən məɡkiari ia nərmama me i, mɨni mə, “Hətə ro! Iərɨmənu rauvehe irəha naɡelo ikinan me səvənhi irəha taosen m taosen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_15","095_1_15","JUD","1","15","15","In rauvehe mə trərpwɨn noien ərəha səvəi nərmama me pam. Nəfe noien ərəha me irəha həno ia suatuk sə rəpwəh nəmwhenien ia nənimen, uə nəfe nəɡkiariien skai me nəkur ərəha me səməme kamho noien ərəha həməni irə, in tro pui pam, muvei pen nərpwɨnien mɨnraha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_16","095_1_16","JUD","1","16","16","Nərmama me i kamho nəɡkiariien me tɨ nɨni ərəhaien nari. Ko irəha həpkafafa mhə. Kamhesi pen nəfe noien ərəha nətərɨɡien səvənraha rokeikei. Kamhəfiəutə atukw a ia nirəha me. Kamhəɡnəɡɨni nərmama, mətə ho a mə nərmama tuhasitu ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_17","095_1_17","JUD","1","17","17","Mətə piak keikei me, rerɨmiaha traməkeikei mɨrhi nəfe aposol me səvəi Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha həuvəni raka fwe kupwən mə trier irapw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_18","095_1_18","JUD","1","18","18","Həməni pehe tukumiaha i mə, “Tramevən ipaka tɨ nəpɨn sampam nərmama nepwɨn tuhəuvehe. Irəha tuharɨs ia kɨmiaha, mamhesi pen nəfe noien ərəha nətərɨɡien səvənraha rokeikei, mamho narimnari me həpwəh nəmwhenien ia nəmri Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_19","095_1_19","JUD","1","19","19","Nərmama me i tuhəvisə mheitehi kusen səkɨmiaha. Irəha nərmama me səvəi tɨprənə i. Nənɨmwɨn Ikinan riwən ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_20","095_1_20","JUD","1","20","20","Mətə piak keikei me, kɨmiaha tihaməkeikei mhərpwi əknekɨn kɨmiaha me, mho nahatətəien səkɨmiaha rɨskai. Nahatətəien nəha ruku pen tɨ Kumwesən, nənə ro ikinan i. Nəpɨn me tihaməkeikei mhəfwaki ia nɨskaiien səvəi Nənɨmwɨn Ikinan, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_21","095_1_21","JUD","1","21","21","mhəpwəh narakaien ia nokeikeiien səvəi Kumwesən. Tiho iamɨnhi mamheitenhi Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha. In truvehe mapi kɨmiaha, nənə muvei pehe nɨmɨruien rerɨn m kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_22","095_1_22","JUD","1","22","22","Nərmama səməme nahatətəien səvənraha rɨpkɨskai mhə, kɨmiaha tihaməkeikei mhapi irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_23","095_1_23","JUD","1","23","23","Nərmama səməme kamho noien ərəha me, tihaməkeikei mhəuvehi raka irəha ia noien ərəha me səvənraha. Tihəuvehimɨru irəha pwəh həpwəh nevənien fwe ia napw. Nərmama nepwɨn mwi tihaməkeikei mhapi irəha, mhehekɨr mwi irəha. Nəri auər a mə tɨnari səvənraha, mətə tihəhekɨr i, mhəpwəh nɨrapiien, tɨ nəri nə mə rəmkemɨk ia nərəhaien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_24","095_1_24","JUD","1","24","24","Kumwesən in əpa trəkwtəmhiri kɨmiaha mə tihəpwəh nɨmweiien. In əpa tro hiəuvən mhərer ia nənimen ia kwopun səvənhi sə raməhiapw, kɨmiaha tihatukwatukw pam, mamhaɡien asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("JD1_25","095_1_25","JUD","1","25","25","Kumwesən i sə rauvehimɨru kɨtaha ia nəɡhi Iesu Kristo Iərɨmənu səkɨtaha in əpa Kumwesən. Pwəh nəɡnəɡɨniien, mɨne nərɨmənuien, mɨne nɨskaiien, mɨne nasoriien həuvən əpa tukwe fwe tui nəpɨn tɨprənə ramiwən ihi, ipwet mɨne, mamevən meste nuk nuk me. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_1","096_1_1","REV","1","1","1","Nəkukuə i raməɡkiari ia nari m nari me səməme Iesu Kristo rɨno pui. Kumwesən rɨməuvei pen narimnari me i min mə in trahatən səvənhi iotukwininari me irə pwəh irəha hətoni mhəukurən narimnari me nəha rɨpko mhə tui tuhaməkeikei mhəier pehe. Iesu rərhi pen aɡelo səvənhi revən məvisau pen narimnari me i m səvənhi iotukwininari riti nəɡhɨn nə Jon. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_2","096_1_2","REV","1","2","2","Jon nə rɨrai pen ia nəkukuə i narimnari me pam sə in rɨnətoni. In i nəɡkiariien səvəi Kumwesən mɨne nəɡkiariien sə Iesu Kristo rɨni mə ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_3","096_1_3","REV","1","3","3","Pwəh Kumwesən rəkwein amasan ia iərmama sə trəvsini irapw nəɡkiariien me ia nəkukuə i. Pwəh in rəkwein amasan mwi ia səməme tuhəreɡi mhesi pen nəfe kɨmərai pen ia nəkukuə i. Iakani iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə nəpɨn sə narimnari me i tuhəier pehe irə ruvəuvehe ipaka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_4","096_1_4","REV","1","4","4","Iou Jon iakamrai nəkukuə i rauvehe tukumiaha nakalasia me ia taon me nəha sefen ia profens Esia. Iakəfwaki mə Kumwesən sə rɨnarə fwe kupwən, marə ipwet mɨne, mamevən meste trɨpkiwən mhə, in truvei pehe namasanien mɨne nəmərinuien m kɨmiaha. Iakəfwaki mə nənɨmwɨn me nəha sefen kupwən ia jea sə in raməkure irə mamərɨmənu, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_5","096_1_5","REV","1","5","5","mɨne Iesu Kristo irəha mwi tuho iamɨnhi irə. Iesu Kristo in iərmama i rɨməni irapw nəfe in rɨnətoni mɨreɡi nərmama həukurən nətɨɡiteien ia nəɡkiariien səvənhi. In iərmama i rɨməkupwən mətui ia nərmama me səməme həuvamhə. In iərmama i ramərɨmənu ia kiɡ me səvəi tɨprənə i. In ramokeikei kɨtaha, muvi nɨten meivinari ia kɨtaha irə mə noien ərəha me səkɨtaha ko həpkəkwtəmhiri mhə mwi kɨtaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_6","096_1_6","REV","1","6","6","In ro kɨtaha səmwhen ia kiɡ me mɨne pris me ia nəmri Tata Kumwesən səvənhi. Pwəh nasoriien mɨne nərɨmənuien krauevən tukwe in ia nuk nuk me. Ouəh pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_7","096_1_7","REV","1","7","7","Hətə ro. In rauvehe ia reri nəpuə me. Nərmama me pam tuhətoni in ia nənimenraha. Irəha səməme hənəpi in ia nitei, mɨne nərmama ia kwənəkwus me pam ia təkure tɨprənə i tuhətoni, rerɨnraha rəpou hasək tukwe. Ouəh pwəh ro iamɨnhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_8","096_1_8","REV","1","8","8","Kumwesən səkɨtaha rani iamɨnhi irə mə, “Iou i Alfa mɨne Omeka. Iakɨnarə fwe kupwən, marə ipwet mɨne, mamevən meste tapkiwən mhə. Iakauvehi nɨskaiien me pam.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_9","096_1_9","REV","1","9","9","Iou Jon piəvmiaha riti. Kɨtaha miou samarə pəri ia nəkwai nɨtətə Iesu ramərɨmənu irə. Iakamərer əknekɨn kɨtaha m kɨmiaha ia nəmisəien me səməme kamo m kɨtaha tɨ nəɡhɨn. Nəpɨn riti fwe kupwən kəmri pen iou iakarə ia tənə əmwerɨs riti nəɡhɨn nə Patmos. Irəha həmri pen iou fwe ikɨn tɨ nəri nə mə iakaməvisau irapw nəɡkiariien səvəi Kumwesən mɨne nəɡkiariien sə Iesu rɨni mə ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_10","096_1_10","REV","1","10","10","Ia nəpɨn səvəi Iərɨmənu səkɨtaha iakətoni vison riti Nənɨmwɨn rəriari miou. Ia vison nəha iakreɡi iərmama riti raməɡkiari ia təkutak rerɨn rasori rəmwhen ia kisɨpw, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_11","096_1_11","REV","1","11","11","mɨni mə, “Rai pen ia nəkukuə nəfe ikamətoni, nənə mərhi pen nəkukuə nəha revən tɨ nakalasia me səməme kamharə ia taon me nəha sefen. Nəɡhi taon me nəha Efesas mɨne Smana mɨne Pekamam mɨne Tuatira mɨne Satis mɨne Filatelfia mɨne Laotisia.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_12","096_1_12","REV","1","12","12","Iakuvsini iou mə takətoni mə sin nəha raməɡkiari pehe miou. Nəpɨn ikuvsini iou mətoni nəri laet raməkure utə irə irəha pam sefen kɨno ia kol. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_13","096_1_13","REV","1","13","13","Ia kurkwanraha iərmama riti rəmwhen ia iəməti iərmama riti. Tɨnari səvənhi rəpwəmwɨs. Rəkwani nari kɨno ia kol rukurau ia kwənpwenhɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_14","096_1_14","REV","1","14","14","Nɨmwai nukwənen rəpsan rəmwhen ia nɨmwheri sipsip. Rəpsan pɨk rəmwhen ia nɨsəkwai təsi. Nənimen mi krouəmwhen ia nərami napw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_15","096_1_15","REV","1","15","15","Nɨsun mi krauser rouəmwhen ia aean nəha prons sə kuvani ia napw mə sə rərəha traiu raka. Rerɨn rəmwhen ia nui asori sə ramivə mamierɨɡ. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_16","096_1_16","REV","1","16","16","In rauvehi kəməhau me sefen ia rəɡɨn mwatuk. Nau səvəi naruaɡənien rəhiə ia nɨkaren mi ruku pen ia nɨpəɡi nəkwan mier. Nənimen rəmwhen ia meri sə raməhiapw ia rukwəsikər. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_17","096_1_17","REV","1","17","17","Nəpɨn iakətoni iəmə nəha iakmwei irapw ia nɨsun mi rəmwhen iakemhə. Mətə in rəmri pehe rəɡɨn mwatuk ia nirak, mɨni mə, “Tikəpwəh nehekɨrien. Iou iərmama i iakɨnarə raka kupwən, nənə takarə mwi kurirə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_18","096_1_18","REV","1","18","18","Iou iərmama i iakamɨru. Fwe kupwən iakɨmamhə, mətə ətə ro təkwtəkwuni iakuvəmɨru takɨmɨru ia nuk nuk me. Iou iakasori ia Noien Iərmama Remhə, masori mwi ia Imwei Nəkur Həuvamhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_19","096_1_19","REV","1","19","19","Ro pen tikaməkeikei mɨrai pen ia nəkukuə narimnari me i ikamətoni, səməme kamo ipwet mɨne, mɨne səməme tuhəuvehe kurirə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV1_20","096_1_20","REV","1","20","20","Takɨni pehe tukw ik i nɨpwrai kəməhau me i irəha pam sefen ikamətə ia rəɡɨk mwatuk mɨne nɨpwrai nəri laet raməkure utə irə irəha pam sefen kɨno ia kol. Kəməhau me nəha sefen irəha nəha naɡelo me səvəi nakalasia me səməme kamharə ia taon me nəha sefen. Nənə nəri laet raməkure utə irə irəha pam sefen kɨno ia kol irəha nəha nakalasia me səməme kamharə ia taon me nəha sefen.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_1","096_2_1","REV","2","1","1","“Rai nəkukuə riti revən tɨ aɡelo səvəi nakalasia me ia taon nəha Efesas, mɨni pen mɨnuə: Nəɡkiariien i səvəi iərmama sə rauvehi kəməhau sefen ia rəɡɨn mwatuk, nənə, mamavən ia kurkwai nəri laet raməkure utə irə irəha pam sefen kɨno ia kol. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_2","096_2_2","REV","2","2","2","Iou iakukurən noien me səkɨmiaha. Iakukurən mə hiaməmwur pɨk mamhərer əknekɨn ia nəpɨn me. Iakukurən mə hiamərəpinhə ia nəkur ərəha. Hiənəkiri noien səvəi nərmama me nəha kamhəni mə irəha aposol me mətə rɨpko mhə irəha pərhien, nənə, hiənətoni raka mə irəha kamheikuə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_3","096_2_3","REV","2","3","3","Iakukurən mə ia nəpɨn me kamo nəmisəien m kɨmiaha tɨ nəɡhɨk, mətə hiamərer əknekɨn ia nahatətəien səkɨmiaha mhəpwəh nəpouien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_4","096_2_4","REV","2","4","4","Mətə nari riti nəha ikɨn hiamo rɨpkatukwatukw mhə ia nənimek. Kɨmiaha hiənəpwəh nokeikeiien kupwən səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_5","096_2_5","REV","2","5","5","Ro iamɨnhi irə rerɨmiaha tramrhi nərerien sə hiənərer irə fwe kupwən kurirə hiəmwei. Tihərərɨɡ ia noien ərəha me səkɨmiaha, mho narimnari me nəha sə hiənamo fwe kupwən. Trɨni mɨnuə hiəpwəh nɨrərɨɡien ia noien ərəha me səkɨmiaha, nənə takuvehe tukumiaha muvehi raka səkɨmiaha nəri laet raməkure utə irə ia təmwhekɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_6","096_2_6","REV","2","6","6","Mətə nari kuatia nəha ikɨn hiamo ramasan. Kɨmiaha hiəmwəki noien me nəha nərmama səvəi Nikolas kamho rəmwhen iou mwi iakəmwəki. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_7","096_2_7","REV","2","7","7","Iərmama sə nəkwəreɡɨn rarə traməkeikei mətərɨɡ amasan ia nəɡkiariien me səməme Nənɨmwɨn Ikinan rani pen tɨ nakalasia me. Iərmama sə trɨskai meste naruaɡənien rukurau, iou takəseni in rəni nukwai nei kauvehi nɨmɨruien irə ramərer ia kwopun nəha Parataes səvəi Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_8","096_2_8","REV","2","8","8","“Rai nəkukuə riti revən tɨ aɡelo səvəi nakalasia me ia taon nəha Smana, mɨni pen mɨnuə: Nəɡkiariien i səvəi iərmama sə rɨnarə raka kupwən, nənə trarə mwi kurirə. In remhə mətui mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_9","096_2_9","REV","2","9","9","Iou iakukurən nəmisəien səkɨmiaha. Iakukurən mə səkɨmiaha nautə riwən. (Mətə ia nənimek nautə səkɨmiaha rasori anan.) Iakukurən nəɡkiariien ərəha me nəha nərmama nepwɨn kamhəni ia kɨmiaha. Irəha kamhəni mə irəha nəkur Isrel, mətə rekəm. Nousəsɨmwɨnien səvənraha səvəi Setan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_10","096_2_10","REV","2","10","10","Tihəpwəh nehekɨrien nəmisəien i trɨpko mhə tui reste kɨmiaha. Həreɡi ro. Setan trɨpkosə pen kɨmiaha nepwɨn ia kalapus mə tro mətə sas ia nahatətəien səkɨmiaha. Tihəreɡi nəmisəien ia nəpɨn me i irəha pam ten. Kɨmiaha tihaməkeikei mhərer əknekɨn nəri auər a trɨni mɨnuə kousi əpune kɨmiaha, nənə iou takuvei pehe nɨmɨruien m kɨmiaha rəmwhen kəfəfau pen kəfəfau amasan ia kənkapwə iərmama sə rəvtənhi nərmama ia naiuien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_11","096_2_11","REV","2","11","11","Iərmama sə nəkwəreɡɨn rarə traməkeikei mətərɨɡ amasan ia nəɡkiariien me səməme Nənɨmwɨn Ikinan rani pen tɨ nakalasia me. Iərmama sə trɨskai meste naruaɡənien rukurau in trəpwəh nemhəien ia nemhəien sə ro kəru irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_12","096_2_12","REV","2","12","12","“Rai nəkukuə riti revən tɨ aɡelo səvəi nakalasia me ia taon nəha Pekamam, mɨni pen mɨnuə: Nəɡkiariien i səvəi iərmama sə rauvehi nau səvəi naruaɡənien rəhiə ia nɨkaren pəri mi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_13","096_2_13","REV","2","13","13","Iou iakukurən kwopun hiamarə ikɨn. Jea sə Setan raməkure irə mamərɨmənu in nəha ia kwopun nəha, mətə kɨmiaha hiamuvehi əknekɨn nəɡhɨk ia nəpɨn me, mhəpwəh nərkwafəien i mə hiamahatətə ia nirak. Pərhien hiəpwəh mwi nərkwafəien i fwe kupwən nəpɨn Antipas ramarə ihi. In iərmama riti səiou iakukurən nətɨɡiteien irə. Rɨnərer irapw məɡkiari ia nirak kousi əpune in ia taon səkɨmiaha, kwopun Setan ramarə ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_14","096_2_14","REV","2","14","14","Mətə narimnari me nepwɨn nəha ikɨn hiamo həpkatukwatukw mhə ia nənimek. Kɨmiaha me nepwɨn kamhəkurirə nahatənien səvəi Palam. Palam nəha in rɨnahatən Kiɡ Palak mə in trərhiərhi nəkur Isrel pwəh irəha ho noien ərəha, mhani nəveɡɨnien sə kɨməuvei pen m nənɨmwi nari me sə kaməfwaki pen mɨnraha, nənə, mhəiri əpnapen irəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_15","096_2_15","REV","2","15","15","Ia noien nəha kɨmiaha nepwɨn mwi kamhəkurirə nahatənien səvəi nərmama me səvəi Nikolas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_16","096_2_16","REV","2","16","16","Ro iamɨnhi irə tihərərɨɡ ia noien ərəha me səkɨmiaha. Mə hiəpwəh, trɨpko mhə tui iakuvehe tukumiaha, mousi nərmama me nəha, mərai irəha ia nau səvəi naruaɡənien sə ruku pen ia nɨpəɡi nəkwak mier. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_17","096_2_17","REV","2","17","17","Iərmama sə nəkwəreɡɨn rarə traməkeikei mətərɨɡ amasan ia nəɡkiariien me səməme Nənɨmwɨn Ikinan rani pen tɨ nakalasia me. Iərmama sə trɨskai meste naruaɡənien rukurau takuvehi nəveɡɨnien i ramərkwafə, nəɡhɨn nə mana, muvehi muvei pen min. Nənə takuvei pen mwi kəpwier əpsan riti min sə kɨmərai pen nəhaɡ vi irə. Nəhaɡ vi nəha nərmama həreirei. Iərmama sə truvehi kəpwier nəha in əpa trukurən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_18","096_2_18","REV","2","18","18","“Rai nəkukuə riti revən tɨ aɡelo səvəi nakalasia me ia taon nəha Tuatira, mɨni pen mɨnuə: Nəɡkiariien i nəɡkiariien səvəi Tɨni Kumwesən sə nənimen mi krauəhiapw rəmwhen ia napw, nənə nɨsun mi krouəmwhen ia aean i pras sə kɨnahakwi kahakwi amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_19","096_2_19","REV","2","19","19","Iou iakukurən noien me səkɨmiaha. Iakukurən nokeikeiien səkɨmiaha, mɨne nahatətəien səkɨmiaha, mɨne nasituien sə hiamo m nərmama. Iakukurən mə hiamərer əknekɨn ia nəpɨn me. Iakukurən mə noien amasan me hiamo ipwet mɨne irəha həpɨk mhəpi raka noien amasan me hiənamo fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_20","096_2_20","REV","2","20","20","Mətə nari riti nəha ikɨn hiamo rɨpkatukwatukw mhə ia nənimek. Kɨmiaha hiaməseni noien səvəi pran nəha Jesepel. In rani mə in profet riti, mətə nahatənien səvənhi rameikuə ia iotukwininari me səiou, mamo irəha nərman mɨne nɨpran kamhəiri əpnapen irəha me, nənə mamhani nəveɡɨnien sə kɨməuvei pen m nənɨmwi nari me səməme kaməfwaki pen mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_21","096_2_21","REV","2","21","21","Iakeitenhi pran nəha mə in trɨrərɨɡ ia noien ərəha səvənhi, mətə in rəpwəh nokeikeiien mə tro iamɨnha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_22","096_2_22","REV","2","22","22","Ro pen, hətoni ro, takuvei pen nemhəien skai riti min, mərarki irapw in raməmisə a ia nɨməhan səvənhi. Nərmama me nəha kamho əpnapen nari irəha min takərarki pen irəha ia nəmisəien asori. Tako iamɨnha irə trɨni mɨnuə irəha həpwəh nɨrərɨɡien ia noien ərəha me səvəi prən nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_23","096_2_23","REV","2","23","23","Nənə nɨpwnəti prən nəha takousi əpune irəha. Ro iamɨnhi irə nakalasia me pam tuhəukurən mə iou i iərmama iakamətə pui nətərɨɡien səvəi nərmama mɨne rerɨnraha me, nənə takərpwɨn pehe nərəkuien m kɨmiaha kuatia kuatia resi pen a noien me səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_24","096_2_24","REV","2","24","24","Mətə iakukurən mə kɨmiaha me nepwɨn fwe Tuatira hiəpkukurirə mhə nəɡkiariien səvəi Jesepel. Hiəreirei nəɡkiariien me nəha kamɨni mə, ‘Nəɡkiariien anan me səvəi Setan in ramərkwafə ia təkutan.’ Iakani pehe tukumiaha i mə nari pam riti mwi riwən sə takəmri pehe ia kɨmiaha mə tiho, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_25","096_2_25","REV","2","25","25","mətə tihaməkeikei mhəkwtəmhiri əknekɨn nəri sə hiəuvəuvehi raka meste takuvehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_26","096_2_26","REV","2","26","26","Iərmama sə trɨskai meste naruaɡənien rukurau, mamo mwi nəfe iakɨməni mə tro mevən meste nəpɨn sampam, iərmama nəha takuvei pen nasoriien min, in trasori ia nərmama ia tənəmtənə me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_27","096_2_27","REV","2","27","27","‘In truvehi nəri skai riti sə rəmwhen ia nep ramahatən pen nasoriien səvəi kiɡ. In tramərɨmənu ia nirəha, maməteftefi irəha rəmwhen kamousi testesi tekinari me i kɨno ia nɨse tɨprənə.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_28","096_2_28","REV","2","28","28","Nɨpərhienien iou takuvei pen nasoriien min rəmwhen Tata səiou rɨməuvei pehe miou. Nənə takuvei pen mwi kəməhau i kofətəteia min. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV2_29","096_2_29","REV","2","29","29","Iərmama sə nəkwəreɡɨn rarə traməkeikei mətərɨɡ amasan ia nəɡkiariien me səməme Nənɨmwɨn Ikinan rani pen tɨ nakalasia me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_1","096_3_1","REV","3","1","1","“Rai nəkukuə riti revən tɨ aɡelo səvəi nakalasia me ia taon nəha Satis, mɨni pen mɨnuə: Nəɡkiariien i səvəi iərmama sə rauvehi nənɨmwɨn me səvəi Kumwesən irəha pam sefen, nənə mauvehi mwi kəməhau me irəha pam sefen. Iou iakukurən noien me səkɨmiaha. Iakukurən mə kani nəɡhɨmiaha mə kɨmiaha hiaməmɨru, mətə rekəm. Kɨmiaha hiəuvamhə raka. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_2","096_3_2","REV","3","2","2","Hətui rə! Trɨpko mhə tui noien amasan me səkɨmiaha hiənamo fwe kupwən tuhəiwən anan. Mətə tihaməkeikei mhousari mə tihəuvehi utə mwi noien me səkɨmiaha mho həuvehe mhəskai, tɨ nəri nə mə iakəpwəh ihi nətoniien noien amasan riti sə hiəno mhəuvən mho sampam irə nənə ratukwatukw ia nəmri Kumwesən səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_3","096_3_3","REV","3","3","3","Ro pen rerɨmiaha tramrhi nəɡkiariien sə hiəuvəuvehi raka mhəreɡi kɨnahatən kɨmiaha irə fwe kupwən. Tiho nəɡkiariien nəha, mhərərɨɡ ia noien ərəha me səkɨmiaha. Trɨni mɨnuə hiəpwəh nətuiien, takuvehe tukumiaha rəmwhen ia rakres, nənə tihəreirei nəfe nəpɨn takuvehe tukumiaha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_4","096_3_4","REV","3","4","4","Mətə kɨmiaha nepwɨn a nə ia Satis tɨnari səvənraha rɨpkəmkemɨk mhə ia noien ərəha. Irəha tuhavən irəha miou ia tɨnari əpsan tɨ nəri nə mə irəha hatukwatukw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_5","096_3_5","REV","3","5","5","Iərmama sə trɨskai meste naruaɡənien rukurau in trarkahu ia tɨnari əpsan, nənə ko iapkuvehi raka mhə nəɡhɨn ia nəkukuə səvəi nɨmɨruien. Ia nəmri Tata səiou mɨne nəmri naɡelo me takɨni irapw nəɡhɨn mə in iərmama riti səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_6","096_3_6","REV","3","6","6","Iərmama sə nəkwəreɡɨn rarə traməkeikei mətərɨɡ amasan ia nəɡkiariien me səməme Nənɨmwɨn Ikinan rani pen tɨ nakalasia me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_7","096_3_7","REV","3","7","7","“Rai nəkukuə riti revən tɨ aɡelo səvəi nakalasia me ia taon nəha Filatelfia, mɨni pen mɨnuə: Nəɡkiariien me i səvəi Iəmə Ikinan, Iəmə sə rani nɨpərhienien. In rauvehi ki səvəi Kiɡ Tevɨt. Trɨni mɨnuə rəsevər ia təpinhə riti, iərmama riti ko rɨpkərəpinhə mhə. Nənə trɨni mɨnuə in rərəpinhə ia təpinhə riti, iərmama riti ko rɨpkəsevər mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_8","096_3_8","REV","3","8","8","Iou iakukurən noien me səkɨmiaha. Hətoni ro. Iakɨnəsevər ia təpinhə riti tukumiaha, təpinhə i iərmama riti ko rɨpkərəpinhə mhə. Iakukurən mə nɨskaiien səkɨmiaha rouihi a, mətə hiaməkwtəmhiri nəɡkiariien səiou, mhəpwəh nərkwafəien mə kɨmiaha nərmama me səiou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_9","096_3_9","REV","3","9","9","Həreɡi ro. Nərmama me nəha ia nousəsɨmwɨnien səvəi Setan həni mə irəha nəkur Isrel (mətə rekəm irəha ieikuə me) iou tako irəha həuvehe mhənɨmwi nukurhunraha ia nɨsumiaha, mhəsiai kɨmiaha, nənə mhəukurən mə iou iakokeikei kɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_10","096_3_10","REV","3","10","10","Nənə tɨ nəri nə mə kɨmiaha hiaməkwtəmhiri nəɡkiariien səiou, mamhərer əknekɨn ia nəpɨn me, iou mwi takəkwtəmhiri kɨmiaha, mamarə tukumiaha ia nəpɨn sə rɨpko mhə tui ruvehe nərmama me pam ia təkure tɨprənə tuhəreɡi nəmisəien irə mə trətə sas ia nahatətəien səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_11","096_3_11","REV","3","11","11","Trɨpko mhə tui iakuvehe. Tihəkwtəmhiri əknekɨn narimnari me səməme hiəuvəuvehi raka mə iərmama riti trəpwəh nakresien nərəkuien səkɨmiaha sə hiamaiu tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_12","096_3_12","REV","3","12","12","Iərmama sə trɨskai meste naruaɡənien rukurau, iou tako in rəmwhen ia nei skai riti krɨpesu nimwə səvəi Kumwesən səiou irə. Nənə in trɨpkier mhə ia nimwə nəha ia nəpɨn riti. Nənə takrai pen nəɡhi Kumwesən səiou irə, mɨne nəɡhi taon səvəi Kumwesən səiou irə. Taon nəha in Jerusalem vi sə truku pen ia neiai meiwaiu pehe. Nənə takrai pen mwi nəɡhɨk vi ia iərmama nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_13","096_3_13","REV","3","13","13","Iərmama sə nəkwəreɡɨn rarə traməkeikei mətərɨɡ amasan ia nəɡkiariien me səməme Nənɨmwɨn Ikinan rani pen tɨ nakalasia me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_14","096_3_14","REV","3","14","14","“Rai nəkukuə riti revən tɨ aɡelo səvəi nakalasia me ia taon nəha Laotisia, mɨni pen mɨnuə: Nəɡkiariien i səvəi iərmama i kani nɨpərhienien irə. In iərmama sə rɨməni irapw nəfe in rɨnətoni mɨreɡi nərmama həukurən nətɨɡiteien ia nəɡkiariien səvənhi mə ro nɨpərhienien, nənə in nukune narimnari me pam səməme Kumwesən rɨno. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_15","096_3_15","REV","3","15","15","Iou iakukurən noien me səkɨmiaha. Iakukurən mə kɨmiaha hiəmwhen ia nui əreuən. Hiəpwəh nəkwieiien mhəpwəh nəpnəpanien. Iakuə ko hiəkwiei uə hiəpnəpan ramasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_16","096_3_16","REV","3","16","16","Mətə kɨmiaha hiəreuən a, mhəpwəh nəpnəpanien, mhəpwəh nəkwieiien. Ro pen takərɡavəs raka ia kɨmiaha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_17","096_3_17","REV","3","17","17","tɨ nəri nə mə hiaməni mə nautə səkɨmiaha rasori, narimnari me pam rarə tukumiaha, tihətui nari riti mwi tɨ nəfe. Mətə hiəreirei mə ia nənimek kɨmiaha nautə səvənraha riwən, nənimemiaha rɨfwə, tɨnari riwən ia nɨpwramiaha, nɨmapwmapw me ro kɨmiaha, nərmama hətoni kɨmiaha rerɨnraha raməpou. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_18","096_3_18","REV","3","18","18","Ro iamɨnhi irə iakaməvəhaɡ m kɨmiaha mə tihaməkeikei mhəuvehi nəmri aean i kol tukw iou, kol i kosə pen ia napw rahi raka sə rərəha məpwəh sə rəmher. Tiho iamɨnhi irə mə nautə səkɨmiaha trasori. Nənə tihaməkeikei mhəuvehi nəmri tɨnari əpsan me tukw iou, mharkahu irə, pwəh ruveɡi nɨpwramiaha sə ramo naurɨsien ia nəmri nərmama. Nənə tihaməkeikei mhəuvehi mwi nəmri nari i ramomasan nəkwai nəmri iərmama, mahakwi nəmrɨmiaha irə, pwəh nəmrɨmiaha rətui hiətoni amasan nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_19","096_3_19","REV","3","19","19","Nərmama səməme iakokeikei irəha, iakaməɡkiari skai mɨnraha, mamərpwi atukwatukw irəha. Ro iamɨnhi irə tiho rerɨmiaha pwəh ruvehe məpnəpan, mapwor, nənə mhərərɨɡ ia noien ərəha me səkɨmiaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_20","096_3_20","REV","3","20","20","Həreɡi ro! Iakamərer ia kwəruə, makunkun təpinhə tɨ nuvnimwəien. Trɨni mɨnuə iərmama riti rɨreɡi rerɨk, nənə məsevər ia təpinhə, iou takuvnimwə pehe kɨmrau min trouəni pəri nari. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_21","096_3_21","REV","3","21","21","Iərmama sə trɨskai meste naruaɡənien rukurau, takəseni in rəkure kɨmrau min ia jea səiou rouərɨmənu. Tako irə rəmwhen kɨno ia nirak. Iakuvəskai raka ia naruaɡənien meste rukurau, nənə təkwtəkwuni iakaməkure kɨmrau səiou Tata ia jea səvənhi rouərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV3_22","096_3_22","REV","3","22","22","Iərmama sə nəkwəreɡɨn rarə traməkeikei mətərɨɡ amasan ia nəɡkiariien me səməme Nənɨmwɨn Ikinan rani pen tɨ nakalasia me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV4_1","096_4_1","REV","4","1","1","Iakɨnətə pam narimnari me i, nənə məti pen mətoni təpinhə riti ia neiai raməkwaɡ. Nənə iərmama nəha iakuvəreɡi raka rerɨn fwe kupwən rəɡkiari pehe mwi miou, rerɨn rupwinari rəmwhen ia reri kisɨpw, mɨni mə, “Utə pehe ia kwopun i. Iakuə takahatən narimnari me səməme tuhəuvehe kurirə pwəh ikətoni.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV4_2","096_4_2","REV","4","2","2","Təkwtəkwuni mwi iakətoni vison riti Nənɨmwɨn rəriari miou. Jea riti kərpwi ramərer ia neiai, Iəmə iti raməkure irə mamərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV4_3","096_4_3","REV","4","3","3","Iəmə nəha raməkure irə ramser rəmwhen ia kəpwier amasan mi kəru jaspa mɨne kanilian. Nənə mərarən riti rukuraukurau ia jea səvənhi makuraan rəmwhen ia kəpwier amasan riti emeral. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV4_4","096_4_4","REV","4","4","4","Jea me nepwɨn mwi irəha pam twenti-fo hərer kuraukurau jea nəha. Nəmə asori me irəha pam twenti-fo kamhəkure ia jea me nəha. Tɨnari me səvənraha həpsan. Ia kənkapwənraha kəfəfau me səvəi nɨsiaiien kɨno ia kol. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV4_5","096_4_5","REV","4","5","5","Iəmə nəha raməkure ia kurkwan mamərɨmənu, nouapɨrien mɨne karuəruə mɨne nərkərɨkien kamharuku pen ia jea səvənhi. Kupwən ia jea səvənhi nərami napw irəha pam sefen kamhəuək. Nərami napw me nəha irəha nənɨmwɨn me səvəi Kumwesən irəha pam sefen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV4_6","096_4_6","REV","4","6","6","Nənə kupwən ia jea səvənhi nari riti mwi fwe ikɨn rəmwhen ia təsi, mətə rəmwhen ia klas sə rəriri məmher. Nərimɨru me nepwɨn irəha pam kefə kamhərer kuraukurau jea səvənhi nukwai nənimenraha həpɨk ia nɨpwranraha kupwən mɨne kurirə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV4_7","096_4_7","REV","4","7","7","Nərimɨru me nəha sə kupwən irə rəmwhen ia laeon, sə ro kəru irə rəmwhen ia kau, sə ro kahar irə kənkapwə rəmwhen ia kənkapwə iərmama, nənə sə ro kefə irə rəmwhen ia mɨrup sə ramivə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV4_8","096_4_8","REV","4","8","8","Nərimɨru me nəha kefə kuatia kuatia tərəɡɨnraha me sikis, nənə ia reri tərəɡɨnraha me mɨne təkurenraha nukwai nənimenraha həpɨk. Nəpɨn me pam, ia nəpɨn mɨne ia ran, irəha həpkapwɨs mhə tɨ noskafəien i mə, “Iəmə ikinan, Iəmə ikinan, Iəmə ikinan, Iərɨmənu Kumwesən sə rauvehi nɨskaiien me pam! In rɨnarə fwe kupwən, marə ipwet mɨne, mamevən meste trɨpkiwən mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV4_9","096_4_9","REV","4","9","9","Ia nɨpu nəha, nərimɨru me nəha kamhəɡnəɡɨni Iəmə sə raməkure ia jea səvənhi mamərɨmənu. Irəha kamhəsiai in, mamhəni vivi Iəmə sə ramarə ia nuk nuk me. Nəpɨn irəha kamho iamɨnhi irə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV4_10","096_4_10","REV","4","10","10","nənə nəmə asori me nəha twenti-fo heiwaiu mhənɨmwi nukurhunraha ia nəmri Iəmə sə raməkure ia jea səvənhi mamərɨmənu. Irəha kamhəsiai Iəmə sə ramarə ia nuk nuk me, mamhərki pen səvənraha kəfəfau me səvəi nɨsiaiien kupwən ia jea səvənhi, mamhoskafə iamɨnhi irə mə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV4_11","096_4_11","REV","4","11","11","“Iərɨmənu mɨne Kumwesən səkɨmaha ikamasan pɨk. Ikɨno narimnari me pam, mesi pen nətərɨɡien səim mo irəha kamharə. Pwəh nəɡnəɡɨniien mɨne nɨsiaiien mɨne nɨskaiien haruvehe tukw ik ia nəpɨn me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV5_1","096_5_1","REV","5","1","1","Nənə iakətoni Iəmə sə raməkure ia jea səvənhi mamərɨmənu in rauvehi nɨmwai nəkukuə riti ia rəɡɨn mwatuk. Nɨmwai nəkukuə nəha kɨmərai pen nari ia nɨkaren pəri mi, nənə kərfe kuvi tərini m sefen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV5_2","096_5_2","REV","5","2","2","Nənə iakətoni aɡelo riti nəɡsen rasori raməɡkiari asori mamɨni irapw mə, “Sin ratukwatukw mə treitehi raka nəri me nəha sefen kɨməvi tərini nɨmwai nəkukuə irə nənə məsevər ia nɨmwai nəkukuə?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV5_3","096_5_3","REV","5","3","3","Mətə iərmama riti riwən ia neiai, uə ia tɨprənə, uə ia reri tɨprənə, in ratukwatukw mə ko rəsevər ia nɨmwai nəkukuə i kɨnərfe məti pen irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV5_4","096_5_4","REV","5","4","4","Nənə rerɨk rərkwəpɨr iakasək tɨ nəri nə mə kɨpkətoni mhə iərmama riti ratukwatukw mə ko rəsevər ia nɨmwai nəkukuə kɨnərfe məti pen irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV5_5","096_5_5","REV","5","5","5","Mɨreɡi nəmə asori me nəha irəha riti rɨni pehe tukw iou mə, “Əpwəh nasəkien. Mətoni ro. Iərmama sə rɨməkupwən ia kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt, kani nəɡhɨn mə ‘Laeon səvəi Juta,’ in ruvəskai raka meste naruaɡənien rukurau. Ro pen in rukurən nuvehiien nɨmwai nəkukuə nəha kɨnərfe kuvi tərini m sefen məsevər irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV5_6","096_5_6","REV","5","6","6","Nənə iakəti pen mətoni kwəti sipsip riti ramərer ipaka tɨ jea səvəi Iəmə nəha raməkure mamərɨmənu ia kurkwai nərimɨru me nəha kefə mɨne nəmə asori me nəha twenti-fo. Kwəti sipsip nəha iakətə rəmwhen mə kɨnousi əpune raka. Kənkəpati sefen, nənə, nukwai nənimen sefen. Nukwai nənimen me nəha irəha nəha nənɨmwɨn me nəha sefen səvəi Kumwesən in rɨnərhi pen irəha həuvən ia kwopun me ia təkure tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV5_7","096_5_7","REV","5","7","7","Nənə kwəti sipsip nəha revən tɨ Iəmə sə raməkure ia jea səvənhi mamərɨmənu, muvehi raka nɨmwai nəkukuə nəha kɨnərfe ia rəɡɨn mwatuk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV5_8","096_5_8","REV","5","8","8","Nəpɨn ruvehi nɨmwai nəkukuə nəha kɨnərfe, nənə nərimɨru me nəha kefə mɨne nəmə asori me nəha twenti-fo hənɨmwi nukurhunraha mheiwaiu ia nəmri kwəti sipsip. Irəha pam kamhəuvehi nəri kauəsi kaməni nɨpu irə, mamhəuvehi mwi pesɨn me kɨno ia kol. Pesɨn me nəha kamhəuvehi həukuər ia nɨmwəkmwəki nari kauvani nɨpekɨn rapein amasan. Nɨse napw irə rəmwhen ia nəfwakiien me səvəi nərmama me səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV5_9","096_5_9","REV","5","9","9","Irəha kamhoskafə ia nɨpu vi riti, mamhəni mə, “Ratukwatukw mə ik tikuvehi nɨmwai nəkukuə i kɨnərfe, nənə məsevər irə. Ik ikəmwhen tɨ nəri nə mə kɨnousi əpune ik, nənə nɨtem sə rɨnaiu ikuvehi nəmri nərmama me irə, irəha səvəi Kumwesən. Irəha nərmama səməme haməuku pen ia kwənəkwus me pam, mɨne nəɡkiariien me pam, mɨne teki nərmama me pam, mɨne tənəmtənə me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV5_10","096_5_10","REV","5","10","10","Ik ikɨno irəha həuvehe mhəmwhen ia kiɡ me mɨne pris me ia nəmri Kumwesən səkɨmaha, nənə irəha tuhərɨmənu ia tɨprənə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV5_11","096_5_11","REV","5","11","11","Nənə iakəti pen mɨreɡi reri naɡelo me həpɨk həpɨk. Irəha kamhərer kuraukurau ia Iəmə sə raməkure ia jea səvənhi mamərɨmənu, mɨne nərimɨru me, mɨne nəmə asori me. Naɡelo me nəha irəha taosen m taosen uə ten-taosen m ten-taosen, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV5_12","096_5_12","REV","5","12","12","kamhoskafə əpwəmwɨs, mamhəni mə, “Kwəti sipsip sə kɨnousi əpune, in ramasan pɨk. Pwəh nɨskaiien, mɨne nautə, mɨne nukurənien, mɨne nərɨmənuien, mɨne nɨsiaiien, mɨne nasoriien, mɨne nəɡnəɡɨniien həuvən tukwe in ia nəpɨn me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV5_13","096_5_13","REV","5","13","13","Nənə iakreɡi narimnari me pam səməme Kumwesən rɨno ia neiai, ia təkure tɨprənə, ia reri tɨprənə, ia reri təsi, iakreɡi narimnari me pam səməme kamharə ia kwopun me nəha kamhoskafə, mamhani nɨpu mə, “Iəmə sə raməkure ia jea səvənhi mamərɨmənu mɨne kwəti sipsip, pwəh nəɡnəɡɨniien, mɨne nɨsiaiien, mɨne nasoriien, mɨne nɨskaiien, həuvən tɨ nirau ia nuk nuk me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV5_14","096_5_14","REV","5","14","14","Nənə nərimɨru me nəha kefə həni mə, “Pwəh ro iamɨnhi!” Nənə nəmə asori me hənɨmwi nukurhunraha mheiwaiu, mhəuvei pen nɨsiaiien səvənraha mɨnrau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV6_1","096_6_1","REV","6","1","1","Ia nəpɨn nəha iakəti pen mətoni kwəti sipsip reitehi raka nəri nəha riti sə kɨməvi tərini nɨmwai nəkukuə irə. Meitehi raka pam, nənə iakreɡi nərimɨru me nəha kefə riti rəɡkiari rerɨn rupwinari rəmwhen ia karuəruə mɨni mə, “Uvehe!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV6_2","096_6_2","REV","6","2","2","Nənə iakəti pen mətoni hos əpsan riti. Iəmə sə raməkure irə rauvehi nɨfaɡə. Kuvei pen kəfəfau səvəi nɨsiaiien min. In rier mamevən rəmwhen iərmama riti sə rɨnaruaɡən pam, nənə traruaɡən mwi muvehi irapw nɨskaiien səvəi nərməpə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV6_3","096_6_3","REV","6","3","3","Nənə kwəti sipsip reitehi raka nəri sə ro kəru irə kɨməvi tərini nɨmwai nəkukuə irə. Meitehi raka pam, nənə iakreɡi nərimɨru me nəha kefə sə ro kəru irə rɨni mə, “Uvehe!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV6_4","096_6_4","REV","6","4","4","Nənə hos riti mwi ruvehe hos əruerəv. Iərmama sə raməkure irə kuvei pen nau asori riti səvəi naruaɡənien min. Kɨnəseni in mə trevən mo nərmama ia təkure tɨprənə haruaɡən mhousi əpune irəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV6_5","096_6_5","REV","6","5","5","Nənə kwəti sipsip reitehi raka nəri sə ro kahar irə kɨməvi tərini nɨmwai nəkukuə irə. Meitehi raka pam, nənə iakreɡi nərimɨru me nəha kefə sə ro kahar irə rɨni mə, “Uvehe!” Nənə iakəti pen mətoni hos pitəv riti. Iərmama sə raməkure irə rauvehi nəri sə kaməkiri nari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV6_6","096_6_6","REV","6","6","6","Nənə iakreɡi reri iərmama riti ruku pen ia kurkwai nərimɨru me nəha kefə, mamɨni mə, “Evən. Kɨnəseni ik mə tiko nukumhə ravən ia tənəmtənə me. Nərmama tuhərarki mane asori tɨ nuvehiien nəveɡɨnien rouihi a. Mətə tikəpwəh nourahaien nukune nei me nəha olif kamo oel ia nukwan mɨne nukune nəkwus me nəha krep kamo waen irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV6_7","096_6_7","REV","6","7","7","Nənə kwəti sipsip reitehi raka nəri sə ro kefə irə kɨməvi tərini nɨmwai nəkukuə irə. Meitehi raka pam, nənə iakreɡi nərimɨru me nəha kefə sə ro kefə irə rɨni mə, “Uvehe!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV6_8","096_6_8","REV","6","8","8","Nənə iakəti pen mətoni hos əmrakw riti. Iərmama sə raməkure irə nəɡhɨn nə Noien Iərmama Remhə. In riti nəɡhɨn nə Imwei Nəkur Həuvamhə rakurirə irə rauevən. Kɨnəseni pen nərmama pam ia təkure tɨprənə ia rəɡɨnrau. Irau troueven rouəvsini irəha kefə kefə, rouo kuatia remhə rouəpwəh kahar kamharɨmɨru. Nepwɨn tuhemhə ia naruaɡənien. Nepwɨn nəveɡɨnien triwən tɨ nirəha hemhə. Nepwɨn nemhəien truvehi irəha hemhə. Nepwɨn nəri əprmɨn me tuhahi əpune irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV6_9","096_6_9","REV","6","9","9","Nənə kwəti sipsip reitehi raka nəri sə ro krirum irə kɨməvi tərini nɨmwai nəkukuə irə. Meitehi raka pam, nənə iakəti pen fwe nɨsui nɨfatə pirapw mətoni nərmama səməme kɨnousi əpune irəha tɨ nəri nə mə kamhəni irapw nəɡkiariien səvəi Kumwesən, mamhəni mə in ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV6_10","096_6_10","REV","6","10","10","Irəha kamhəkwein əpwəmwɨs mə, “Iərɨmənu asori. Ik Iəmə ikinan. Ik nɨpərhienien. Nərmama ia təkure tɨprənə hənousi əpune kɨmaha. Ikafwini mə tɨnesən ikərpwɨn pen noien ərəha səvənraha?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV6_11","096_6_11","REV","6","11","11","Irəha həni iamɨnha irə, nənə kuvei pen tɨnari əpsan mɨnraha kuatia kuatia, kɨni pen tɨ nirəha i mə tuhapwɨs ouihi a mwi meste tukukupwən kousi əpune pam piəvnraha me nepwɨn mwi səməme hənamo tukwini pəri nari irəha mɨnraha fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV6_12","096_6_12","REV","6","12","12","Nənə kwəti sipsip reitehi raka nəri sə ro sikis irə kɨməvi tərini nəkukuə irə. Meitehi raka pam, nənə iakəti pen mətoni nɨmwnɨmwien asori riti ravən. Meri ruvehe mɨpitəv mɨpitəv. Məkwə ruvehe məruerəv rəmwhen ia netə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV6_13","096_6_13","REV","6","13","13","Nənə kəməhau me fwe irənhə ia neiai həsas mheiwaiu ia tɨprənə rəmwhen ia nei riti nɨmətaɡi asori rɨkiukiu irə nukwan me həsas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV6_14","096_6_14","REV","6","14","14","Kəpuapen ruvehe miwən məmwhen ia nɨmwai nəkukuə iərmama ruvehi mərfe raka i. Nənə təkuər me mɨne tənə əmwerɨs me haraka ia təmwhekɨnraha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV6_15","096_6_15","REV","6","15","15","Nənə kiɡ me ia tɨprənə, mɨne ieni me, mɨne nəmə asori me səvəi naruaɡən me, mɨne nərmama nautə səvənraha rasori, mɨne nərmama nəɡsenraha rasori, irəha mɨne nərmama pam nəri auər a mə irəha slef uə həpko mhə irəha slef, həuvən ia təkuər me mhərkwafə ia nɨpəɡi kəpwier me mɨne reri kəpwier me, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV6_16","096_6_16","REV","6","16","16","mamhəkwein pen təkuər me mɨne kəpwier me mamhəni mə, “Tiho mhəsas mhəkure tərini kɨmaha, mhərkwafə kɨmaha, pwəh iəmə nəha raməkure ia jea səvənhi mamərɨmənu rəpwəh nətoniien kɨmaha, pwəh niemaha səvəi kwəti sipsip rəpwəh nesteien kɨmaha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV6_17","096_6_17","REV","6","17","17","Kwa nəpɨn asori səvəi niemaha səvənrau ruvəuvehe. Sin nəɡhɨn ko rərer irapw?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV7_1","096_7_1","REV","7","1","1","Kurirə ia narimnari me i iakətoni naɡelo me kefə kamhərer ia təkure tɨprənə i riti ia nɨkaren pesu, riti ia nɨkaren parei, riti ia nɨkaren prehi, riti ia nɨkaren peraha. Irəha kamhəkwtəmhiri nɨmətaɡi me pam nəha kefə mə nɨmətaɡi triwən ia təkure tɨprənə mɨne təsi mɨne nei me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV7_2","096_7_2","REV","7","2","2","Nənə iakəti pen mətoni aɡelo riti mwi ruku peraha mauvehi nari riti tromak ia nərmama irə trahatən pen mə Kumwesən sə ramɨru səvənhi me nərmama me nə irəha. Aɡelo i rəkwein əpwəmwɨs naɡelo me nəha kefə səməme kɨnəseni irəha mə tuhouraha tɨprənə mɨne təsi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV7_3","096_7_3","REV","7","3","3","In rɨni pen tɨ nirəha i mə, “Həpəpɨm narakaien nɨmətaɡi pwəh rəpwəh nourahaien tɨprənə mɨne təsi mɨne nei me. Pwəh iako pen raka mak səvəi Kumwesən səkɨtaha ia nɨpwənai iotukwininari me səvənhi me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV7_4","096_7_4","REV","7","4","4","Nənə iakreɡi kɨni nərmama me nəha səməme həuvehi mak səvəi Kumwesən irəha pam wan-hantret-foti-fo-taosen. Nərmama me nəha komak ia nirəha həuku pen pam ia kwənəkwus me səvəi nəkur Isrel. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV7_5","096_7_5","REV","7","5","5","Ia kwənəkwus səvəi Juta, nərmama irəha pam twelef-taosen. Ia kwənəkwus səvəi Rupen, nərmama irəha pam twelef-taosen. Ia kwənəkwus səvəi Kat, nərmama irəha pam twelef-taosen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV7_6","096_7_6","REV","7","6","6","Ia kwənəkwus səvəi Aser, nərmama irəha pam twelef-taosen. Ia kwənəkwus səvəi Naftali, nərmama irəha pam twelef-taosen. Ia kwənəkwus səvəi Manase, nərmama irəha pam twelef-taosen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV7_7","096_7_7","REV","7","7","7","Ia kwənəkwus səvəi Simeon, nərmama irəha pam twelef-taosen. Ia kwənəkwus səvəi Livae, nərmama irəha pam twelef-taosen. Ia kwənəkwus səvəi Isakar, nərmama irəha pam twelef-taosen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV7_8","096_7_8","REV","7","8","8","Ia kwənəkwus səvəi Sepulun, nərmama irəha pam twelef-taosen. Ia kwənəkwus səvəi Josef, nərmama irəha pam twelef-taosen. Nənə, ia kwənəkwus səvəi Penjamin, nərmama irəha pam twelef-taosen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV7_9","096_7_9","REV","7","9","9","Kurirə ia narimnari me i iakəti pen mətoni nərmama həpɨk ko kɨpkəvsini pam mhə irəha. Irəha haməuku pen ia tənəmtənə me pam, mɨne kwənəkwus me pam, mɨne teki nərmama me pam, mɨne nəɡkiariien me pam. Kamhərer ia nəmri Iəmə sə raməkure ia jea səvənhi mamərɨmənu mɨne ia nəmri kwəti sipsip. Irəha kamharkahu tɨnari əpsan me, mamhəuvehi nɨmwai nəmwɨr me ia rəɡɨnraha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV7_10","096_7_10","REV","7","10","10","mamhəkwein əpwəmwɨs mamhəni mə, “Kumwesən səkɨmaha sə raməkure ia jea səvənhi mamərɨmənu irau kwəti sipsip, irau nəha krɨno suatuk tɨ nuvehimɨruien kɨtaha!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV7_11","096_7_11","REV","7","11","11","Naɡelo me pam hərer kuraukurau ia jea Kumwesən raməkure irə mamərɨmənu, nənə, mhərer kuraukurau mwi ia nəmə asori me, mɨne nərimɨru me nəha kefə. Nənə irəha hənɨmwi nukurhunraha kupwən ia jea səvəi Kumwesən, mheiwaiu nənimenraha rɨrapi tɨprənə, nənə, mamhəsiai in, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV7_12","096_7_12","REV","7","12","12","mamhəni mə, “Pwəh ro iamɨnhi! Pwəh nɨni viviien, mɨne nəɡnəɡɨniien, mɨne nukurənien, mɨne tanak, mɨne nɨsiaiien, mɨne nərɨmənuien, mɨne nɨskaiien, həuvən tɨ Kumwesən səkɨtaha ia nuk nuk me. Pwəh ro iamɨnhi!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV7_13","096_7_13","REV","7","13","13","Nənə nəmə asori me nəha riti ia nirəha rəres iou mə, “Nɨsɨmə nəha kamharkahu ia tɨnari əpsan me? Irəha haməuku pəku?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV7_14","096_7_14","REV","7","14","14","Mɨreɡi iakɨni mə, “Iəmə asori. Ik a ikukurən.” Mɨreɡi rɨni mə, “Irəha nərmama me nəha səməme kamhəier ia nəpɨn nəha kɨməni mə truvehe nərmama tuhəreɡi nəmisəien irə rasori pɨk anan. Irəha hənaikuas ia tɨnari me səvənraha mho həpsan ia nɨte kwəti sipsip. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV7_15","096_7_15","REV","7","15","15","Ro pen irəha kamhərer ia nəmri Kumwesən sə raməkure ia jea səvənhi mamərɨmənu. Irəha həmwhen ia pris me səməme kamho tukwini pen nari min ia nəpɨn mɨne ia ran ia nəkwai nimwə səvənhi. Nənə Kumwesən sə raməkure ia jea səvənhi mamərɨmənu in trəuiui irəha nəpɨn me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV7_16","096_7_16","REV","7","16","16","‘Nukumhə trɨpkahi mhə mwi irəha. Irəha tuhəpkəkwakwa mhə mwi. Nukwəsikər trɨpkənhi mhə irəha, uə nəpnəpanien asori səvəi meri trɨpkənhi mhə irəha, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV7_17","096_7_17","REV","7","17","17","tɨ nəri nə mə kwəti sipsip nəha ia kurkwai jea sə Kumwesən raməkure irə mamərɨmənu in trətui amasan tɨ nirəha rəmwhen iərmama riti sə ramətui amasan tɨ sipsip me səvənhi. In triri irəha mhəuvən tɨ nəmri nuimɨru me. Nənə Kumwesən trɨrai raka pam nɨse nəmrɨnraha.’” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV8_1","096_8_1","REV","8","1","1","Nəpɨn kwəti sipsip reitehi raka nəri sə ro sefen irə kɨməvi tərini nɨmwai nəkukuə irə, nənə kwənamrɨɡ fwe ia neiai meste nɨpəri aoa riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV8_2","096_8_2","REV","8","2","2","Nənə iakətoni naɡelo me nəha sefen səməme kamhərer ia nəmri Kumwesən ia nəpɨn me kɨməpeki pen kisɨpw kuatia kuatia mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV8_3","096_8_3","REV","8","3","4","Aɡelo riti mwi nəha ikɨn rauvehi nari riti kɨno ia kol. Nəri nəha rukuər ia nɨmwəkmwəki nari kauvani nɨpekɨn rapein amasan. Kuvei pen nɨmwəkmwəki nari nəha min mə truvani ia təkure nɨfatə nəha kɨno ia kol ramərer kupwən ia jea sə Kumwesən raməkure irə mamərɨmənu pwəh nɨse napw irə rousəsɨmwɨn irəha nəfwakiien me səvəi nərmama me pam səvənhi. Ro iamɨnhi irə aɡelo nəha ruvehe mərer pen ia nɨfatə nəha, muvani nɨmwəkmwəki nari nəha rɨpɨk, nənə nɨse napw irə rousəsɨmwɨn irəha nəfwakiien me səvəi nərmama me səvəi Kumwesən, həutə ia nəmri Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV8_5","096_8_5","REV","8","5","5","Nənə aɡelo nəha ruvehi nukumheəv rauək ia təkure nɨfatə, mərki pen i ia nəri nəha in rauvehi rukuər, mərarki irapw ia təkure tɨprənə i, nənə nouapɨrien rəhiapw, karuəruə rərkwəpahar, kreɡi nərkərɨkien, nɨmwnɨmwien ravən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV8_6","096_8_6","REV","8","6","6","Nənə naɡelo me nəha sefen səməme kamhəuvehi kisɨpw kamhəpnəpenə tɨ nəseien kisɨpw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV8_7","096_8_7","REV","8","7","7","Naɡelo me nəha sə kupwən rəse kisɨpw səvənhi, nənə aes mɨne napw mɨne netə ho a kərapi irə kətəɡi irapw ia tɨprənə i. Ruək mahi nɨpəri tɨprənə, məpwəh nɨpərɨn kəru, nənə mahi nei me nɨpərɨnraha kuatia, məpwəh nɨpərɨnraha kəru, nənə mahi pam nurhi merə me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV8_8","096_8_8","REV","8","8","8","Aɡelo sə ro kəru irə rəse kisɨpw səvənhi, nənə nari riti rəmwhen ia təkuər asori rauək kərarki pen ia təmwei təsi. Nənə nɨpəri təsi kwatia ruvehe mo netə irə, nɨpərɨn kəru krouamasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV8_9","096_8_9","REV","8","9","9","Nərimɨru me ia təmwei təsi nɨpərɨnraha kuatia hemhə, nɨpərɨnraha kəru kamhəmɨru, nənə nɨtətə me səməme kamhaiu ia təsi ko koeite irəha pam kuai irəha ia kusen kahar harəmnəmwhen a kusen kuatia ruvehe mərəha kəru krouamasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV8_10","096_8_10","REV","8","10","10","Aɡelo sə ro kahar irə rəse kisɨpw səvənhi, nənə kəməhau asori riti rauək rəmwhen ia kwənhiə rier raka ia neiai, meiwaiu məsas pen ia nui arɨs me mɨne nəmri nui me, mouraha nɨpərɨn riti məpwəh kəru krouamasan a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV8_11","096_8_11","REV","8","11","11","Kəməhau nəha nəɡhɨn nə Nəfiəien. Nui me nəha reste irəha həuvehe mhəfiə. Nənə nərmama həpɨk hemhə tɨ nəri nə mə hənɨmwi nui əfiə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV8_12","096_8_12","REV","8","12","12","Aɡelo sə ro kefə irə rəse kisɨpw səvənhi, nənə nari riti ro meri mɨne məkwə mɨne kəməhau me ro pen həpwəh nuəkien ia nəpɨn pekɨn. Ia ran meri rauək ia nɨpərɨn kəru, məpwəh nuəkien ia nɨpərɨn kuatia. Ia nəpɨn məkwə mɨne kəməhau me kamhəuək ia nɨpərɨn kəru, məpwəh nuəkien ia nɨpərɨn kuatia. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV8_13","096_8_13","REV","8","13","13","Nənə iakəti pen mətoni mɨrup riti ramivə irənhə ia nɨmaɡouaɡou. Iakreɡi ramasək əpwəmwɨs, mamɨni mə, “Aueh! Aueh! Aueh! Naɡelo mirəhar nəha na tuharəse kisɨpw me səvənrahar. Trərəha anan tukumiaha nərmama səməme hiamarə ia təkure tɨprənə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_1","096_9_1","REV","9","1","1","Aɡelo sə ro krirum irə raməse kisɨpw səvənhi, nənə iakətoni kəməhau riti rukrutə ia neiai mɨmwei irapw ia təkure tɨprənə. Kɨməuvei pen ki riti min. Ki nəha səvəi nəsevərien ia nɨpəɡ sə rameiwaiu nukunen riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_2","096_9_2","REV","9","2","2","Kəməhau nəha rəsevər ia nɨpəɡ nəha nənə nɨse napw ruku pen fwe ikɨn mutə rəmwhen ia nɨse napw sə rasori pɨk anan. Meri mɨne nɨmaɡouaɡou kroupitəv ia nɨse napw sə ruku pen ia nɨpəɡ nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_3","096_9_3","REV","9","3","3","Nənə kəmnhəvt me həier raka ia nɨse napw nəha mheiwaiu ia tɨprənə. Kɨməuvei pen nɨskaiien mɨnraha mə tuhəpi nərmama ia nɨpikɨnraha, mho nəmisəien mɨnraha rəmwhen ia mimi nəha skopion sə ramərkou ia tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_4","096_9_4","REV","9","4","4","Kɨməni pen tɨ kəmnhəvt me i mɨnuə tuhəpwəh nourahaien nurhi mɨne nei me mɨne narimnari me səməme kamhəuverə ia təkure tɨprənə, mətə tuhouraha əpa nərmama me nəha səməme mak səvəi Kumwesən riwən ia nɨpwənanraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_5","096_9_5","REV","9","5","5","Kɨnəseni irəha mə tuhəpi nərmama mho nəmisəien mɨnraha meste məkwə krirum, mətə tuhəpwəh nəpi əpuneien irəha. Nəmisəien nəha tuhəreɡi rərəha irə rəmwhen ia nəmisəien səvəi mimi nəha skopion nəpɨn rəpi iərmama riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_6","096_9_6","REV","9","6","6","Ia nəpɨn me nəha nərmama tuhətui suatuk tɨ nemhəien, mətə ko həpkətoni mhə. Tuhokeikei mə tuhemhə, mətə ko həpkemhə mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_7","096_9_7","REV","9","7","7","Kəmnhəvt me nəha, iakətə irəha həmwhen ia hos me kamhərer mwatuk tɨ naruaɡənien. Ia nukwənenraha kəfəfau me həmwhen ia kəfəfau səvəi nɨsiaiien kɨno ia kol. Nənimenraha rəmwhen ia nəmri nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_8","096_9_8","REV","9","8","8","Nukwənenraha rəpwəmwɨs rəmwhen ia nukwəne pran. Revɨnraha rəhiə rəmwhen ia revi laeon. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_9","096_9_9","REV","9","9","9","Səvənraha karkahu kɨno ia aean kamhəveɡi kwənpwenhɨnraha irə səvəi naruaɡənien. Tərəɡɨnraha kamhəpuk pɨk rəmwhen hos me səməme kamhəvkəkini kat me mamhaiu mamhəuvən tɨ naruaɡənien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_10","096_9_10","REV","9","10","10","Nɨpikɨnraha ro revɨn irə rəmwhen ia nɨpiki mimi nəha skopion. Nɨskaiien səvənraha tuho nəmisəien m nərmama irə meste məkwə krirum raməmak ia nɨpikɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_11","096_9_11","REV","9","11","11","Səvənraha riti nəha ikɨn iəmə asori ramərɨmənu ia nirəha. In nə aɡelo səvəi nɨpəɡ sə rameiwaiu nukunen riwən. Ia nəɡkiariien Hipru nəɡhi aɡelo nəha Apoton. Ia nəɡkiariien Krik nəɡhɨn nə Apolion (nɨpwran mə Kərietaha). ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_12","096_9_12","REV","9","12","12","Aueh! Nərəhaien kupwən ruvehe muvavən. Mətə aueh, aueh, hətə ro! Nərəhaien kəru mi nəha ikɨn troupkuvehe mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_13","096_9_13","REV","9","13","13","Aɡelo sə ro sikis irə rəse kisɨpw səvənhi, nənə iakreɡi reri iərmama riti ruku pen ia nɨpəseɡi nɨfatə nəha kefə sə kɨno ia kol ramərer kupwən ia Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_14","096_9_14","REV","9","14","14","Reri iərmama nəha rəɡkiari m aɡelo i ro sikis irə sə rauvehi kisɨpw nəha, mɨni pen tukwe in mə, “Fi nari ia naɡelo me nəha kefə səməme kɨnərihi irəha fwe kupwən kamharə fwe nui arɨs asori nəha Iufretes.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_15","096_9_15","REV","9","15","15","Ro iamɨnhi irə kɨfi nari ia naɡelo me nəha kefə. Kɨnəpnəpenə raka ia naɡelo me nəha kamheitenhi aoa nəha, nəpɨn nəha, məkwə nəha, mɨne nuk nəha, mə tukɨfi nari ia nirəha həuvən mhəvsini pam nərmama ia təkure tɨprənə, mhəuai irəha ia kusen kahar harəmnəmwhen a, mhousi əpune riti mhəpwəh kəru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_16","096_9_16","REV","9","16","16","Nənə iakreɡi kɨni mə naruaɡən me səvənraha səməme kamhəkure ia hos irəha pam tu-hantret-milian. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_17","096_9_17","REV","9","17","17","Ia vison səiou iakətoni hos me nəha mɨne nərmama səməme kamhəkure ia hos me. Irəha harkahu ia tɨnari səvəi naruaɡənien kɨno ia aean, mhəveɡi kwənpwenhɨnraha irə. Tɨnari me nəha rəruerəv, mo plu, makwes. Kənkapwə hos me nəha həmwhen ia kənkapwə laeon me. Napw mɨne nɨse napw mɨne təpisi ərəha kamharuku pen ia nɨpəɡi nəkwanraha mamharier ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_18","096_9_18","REV","9","18","18","mharousi əpune pam nərmama ia tənəmtənə me ia kusen kuatia mharəpwəh kusen kəru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_19","096_9_19","REV","9","19","19","Nɨskaiien səvəi hos me nəha in nəha ia nɨpəɡi nəkwanraha mɨne nɨpikɨnraha, tɨ nəri nə mə nɨpikɨnraha rəmwhen ia snek sə ro kənkapwə ia nusvenhɨn. Ia nɨpikɨnraha me ho nəmisəien m nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_20","096_9_20","REV","9","20","20","Mətə nərmama me i səməme nərpwɨnien mirəhar nəha harəpwəh nousi əpuneien irəha, irəha həpkəpwəh mhə kumwesən eikuə me nəha həno ia rəɡɨnraha. Irəha kamhəmwur pen a mamhəfwaki pen m nəremhə me mɨne nənɨmwi nari me səməme kɨno ia kəruəterei mɨne nei, kɨno mwi ia aean me i kol, silva, mɨne pras. Irəha nənɨmwi nari me a. Həpkətoni mhə nari, mhəpkreɡi mhə nari, mhəpkavən mhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV9_21","096_9_21","REV","9","21","21","Nərmama me i həpkəpwəh mhə noien ərəha me nepwɨn mwi səvənraha. Mətə kamhəmwur pen a mamhousi əpune nərmama, mamho nahak mɨne noien səvəi klepa, mamhakres, irəha nərman mɨne nɨpran kamhəiri əpnapen irəha me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV10_1","096_10_1","REV","10","1","1","Nənə iakətoni aɡelo riti mwi nəɡsen rasori rukrutə ia neiai meiwaiu pehe. Nəpuə riti ruveɡi nɨpwran. Mərarən riti rukuraukurau ia kənkapwə. Nənimen raməhiapw rəmwhen ia meri. Nɨsun mi krouəmwhen ia pos asori mi krauuək. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV10_2","096_10_2","REV","10","2","2","Kwəti nɨmwai nəkukuə riti sə kɨnərfe raməmak ia rəɡɨn. In ruvi atukw i, mərpwi pəri nɨsun mi mwatuk ia təsi nənə nɨkaren mour ia tɨprənə, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV10_3","096_10_3","REV","10","3","3","marə məkwein əpwəmwɨs, rerɨn rəmwhen ia laeon sə ramasək asori. Nəpɨn rəkwein iamɨnhi, karuəruə rərkwəpahar m sefen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV10_4","096_10_4","REV","10","4","4","Karuəruə rərkwəpahar raka m sefen, iakəpnəpenə mə takrai pen ia nəkukuə nəɡkiariien sə rani, mətə iakreɡi reri iərmama riti rukrutə ia neiai mamɨni mə, “Ərkwafə ia nəɡkiariien i karuəruə rani, məpwəh nɨrai penien ia nəkukuə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV10_5","096_10_5","REV","10","5","5","Nənə aɡelo sə iakətoni ramərer pen ia təsi mɨne tɨprənə ruvehi utə rəɡɨn mwatuk mahatən pen fwe ia neiai, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV10_6","096_10_6","REV","10","6","6","mɨni mə, “Kumwesən ramarə ia nuk nuk me. In rɨno neiai, tɨprənə, təsi, mɨne narimnari me pam səməme kamharə ia nirəhar. Iakani kwəsuahi ia nəɡhɨn mə nəpɨn ruvəkwakwa. Kumwesən ko rɨpkəfwini mhə mwi, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV10_7","096_10_7","REV","10","7","7","mətə nəpɨn aɡelo sə ro sefen irə trəse kisɨpw səvənhi, nəɡkiariien nəha Kumwesən rɨnərkwafə nɨpwran truvehe mukuə rosi in rɨməni pen tɨ iotukwininari me səvənhi profet kupwən me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV10_8","096_10_8","REV","10","8","8","Nənə iakreɡi mwi reri iərmama nəha ruku pen ia neiai mani pehe tukw iou i mə, “Evən muvehi nɨmwai nəkukuə nəha sə kɨnərfe raməmak ia rəɡi aɡelo nəha ramərer pen ia təsi mɨne tɨprənə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV10_9","096_10_9","REV","10","9","9","Ro iamɨnhi irə iakevən məres pen aɡelo nəha mə truvei pehe miou nɨmwai nəkukuə ouihi nəha sə kɨnərfe. In rɨni pehe tukw iou i mə, “Tikuvehi məni. Trouraha tɨpwɨm, mətə ia nəkwam tikreɡi rəsien rəmwhen ia sukapak.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV10_10","096_10_10","REV","10","10","10","Nənə iakuvehi raka nɨmwai nəkukuə ouihi nəha sə kɨnərfe ia rəɡi aɡelo, məni. Iakaməni mɨreɡi ia nəkwak rəsien rəmwhen ia sukapak, mətə nəpɨn iakətɨɡai pam, nənə iakreɡi tɨpwɨk ruvehe mərəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV10_11","096_10_11","REV","10","11","11","Nənə kɨni pehe tukw iou i mə, “Tikaməkeikei məɡkiari mwi rəmwhen ia profet, mɨni irapw nəfe treste nərmama həpɨk, nərmama ia teki nərmama səpəmsəpə, mɨne kwənəkwus me səpəmsəpə, mɨne nəɡkiariien me səpəmsəpə, mɨne kiɡ me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_1","096_11_1","REV","11","1","1","Ia nəpɨn nəha kuvei pehe nari riti miou rəmwhen ia niɡ kauvehi mak səvəi nari irə, nənə kɨni pehe tukw iou i mə, “Evən muvehi mak səvəi nimwə səvəi Kumwesən mɨne nɨfatə səvənhi, məvsini nərmama səməme kamhəfwaki fwe ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_2","096_11_2","REV","11","2","2","Mətə tikəpwəh nuvehiien mak ia nɨkare nimwə nəha iruə. Tikəpwəh nuvehiien mak səvənhi, tɨ nəri nə mə kuvəuvei pen raka kwopun nəha m nərmama həreirei Kumwesən, nənə irəha tuheivə testesi taon ikinan səvənhi meste məkwə foti-tu.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_3","096_11_3","REV","11","3","3","Iou takərhi pen iərman mi kəru səiou səməmi krouərer irapw tukw iou. Iəmə mi nəha trouarkahu tɨnari sə rahatən pen mə krauasək tɨ nərəhaien, nənə rouarə rouəvisau irapw nəɡkiariien sə takuvei pen mɨnrau meste nəpɨn irəha pam wan-taosen tu-hantret-sikisti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_4","096_11_4","REV","11","4","4","Irau nəha nukune nei mi olif, mɨne nəri mi laet raməkure utə ia nirau səməmi krouərer ia nəmri Kumwesən Iərɨmənu səvəi tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_5","096_11_5","REV","11","5","5","Trɨni mɨnuə iərmama riti raməmwur mə trouraha irau, nənə nərami napw truku pen ia nɨpəɡi nəkwanrau mier mahi əpune nərmama səməme haməmwəki irau. Iərmama sə raməmwur mə trouraha irau traməkeikei memhə iamɨnha irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_6","096_11_6","REV","11","6","6","Iəmə mi nəha krauvehi nɨskaiien tɨ nəsisəɡien ia nəpuə mə nesən trəpwəh nauərien nəpɨn irau krauni irapw nəɡkiariien me səvəi Kumwesən. Irau krauvehi mwi nɨskaiien tɨ nuvsiniien nui me həuvehe mho netə ia nirəha, nənə rouukurən mwi nuvehi peheien nemhəien me səpəmsəpə həuvehe mhouraha nərmama ia təkure tɨprənə i. Irau krouukurən noien narimnari me nəha ia nəpɨn me a rəmwhen mə irau krauokeikei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_7","096_11_7","REV","11","7","7","Nəpɨn irau krouni irapw pam raka nəɡkiariien səvənrau, nənə nərimɨru fwe ia nɨpəɡ sə rameiwaiu nukunen riwən, in trukrirapw mutə maruaɡən mɨnrau, muvehi irapw nɨskaiien səvənrau, mousi əpune irau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_8","096_11_8","REV","11","8","8","Nɨpwranrau mi trouəmak ia suatuk səvəi taon asori nəha, kwopun nəha kɨnərui tərini pen Iərɨmənu səvənrau ia nei kamarkuaui ikɨn. Kɨməuvsini nəɡhi taon nəha kɨni mə “Sotom” uə “Ijip” ramahatən pen nərəhaien ia kwopun nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_9","096_11_9","REV","11","9","9","Nənə nərmama səməme haməuku pen ia teki nərmama me səpəmsəpə, mɨne nəɡkiariien me səpəmsəpə, mɨne kwənəkwus me səpəmsəpə, tuhəspau ia nɨpwranrau meste nəpɨn kahar mɨne nɨpərɨn, nənə, kɨpkəseni mhə nɨpwranrau mə tukɨnɨmwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_10","096_11_10","REV","11","10","10","Nərmama me ia təkure tɨprənə tuhaɡien pəri, mho lafet, mhəriari pen narimnari amasan me mɨnraha me, tɨ nəri nə mə profet kəru nəha səməmi krɨno nəmisəien asori m nərmama ia təkure tɨprənə krouvamhə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_11","096_11_11","REV","11","11","11","Mətə nəpɨn kahar mɨne nɨpərɨn ruvehe mukurau, nənə iakətoni Kumwesən ruvei pen nɨmɨruien mɨnrau kroueiahaɡ mwi rouərer ia nɨsunrau. Nənə nərmama me pam səməme hətoni irau həhekɨr asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_12","096_11_12","REV","11","12","12","Nənə irəha həreɡi reri iərmama riti rupwinari ruku pen ia neiai mɨni pen tɨ nirau i mə, “Rouutə pehe i.” Nənə nəpuə riti ruvehi irau mutə mevən ia neiai. Nərmama səməme kamhəmwəki irau kamhərer mamhətoni irau krauutə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_13","096_11_13","REV","11","13","13","Ia nəpɨn nəha təkwtəkwuni a mwi nɨmwnɨmwien asori riti ravən, makiə fifi nari ia kwopun kuatia ia taon nəha, məpwəh kwopun naen hamasan. Nɨmwnɨmwien ravən nərmama sefen taosen hemhə. Nərmama me pam səməme həpkemhə mhə həhekɨr mhətəmnɨmwɨn, mhəuvehi utə nəɡhi Kumwesən sə ramarə ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_14","096_11_14","REV","11","14","14","Aueh, nərəhaien sə ro kəru irə ruvehe muvavən! Mətə aueh, hətə ro, nərəhaien sə ro kahar irə trɨpko mhə tui ruvehe! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_15","096_11_15","REV","11","15","15","Aɡelo sə ro sefen irə rəse kisɨpw səvənhi, nənə iakreɡi nərmama nepwɨn fwe ia neiai kamhəɡkiari rerɨnraha rupwinari mamhəni mə, “Nərɨmənuien kamərɨmənu irə ia təkure tɨprənə i təkwtəkwuni ruvehe məmak ia rəɡi Kumwesən səkɨtaha mɨne Kristo səvənhi. Nənə in trərɨmənu ia nuk nuk me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_16","096_11_16","REV","11","16","16","Nənə nəmə asori me nəha twenti-fo səməme kamhəkure ia jea me səvənraha ia nəmri Kumwesən hənɨmwi nukurhunraha mheiwaiu, mhəuvei pen nɨsiaiien səvənraha revən tukwe, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_17","096_11_17","REV","11","17","17","mamhəni mə, “Iərɨmənu Kumwesən sə rauvehi nɨskaiien me pam. Ik ikɨnarə fwe kupwən muvehe meste mwi ipwet mɨne. Kɨmaha iahaməni tanak tukw ik, tɨ nəri nə mə ikɨməuvehi nɨskaiien asori səim, nənə mɨnamərɨmənu nəha təkwtəkwuni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_18","096_11_18","REV","11","18","18","Nərmama ia tənəmtənə me niemaha rəpi pɨk irəha, mətə niemaha asori səim ruvəuvehe. Rɨno nəpɨn səim tikəkiri nərmama səməme həuvamhə, mərəku pen səim iotukwininari me, profet me mɨne nəkur ikinan me, mɨne nərmama me pam səməme kamhəsiai nəɡhɨm, nəri auər a mə irəha kamhəuvehi nasoriien uə həpkuvehi mhə nasoriien. Nənə rɨno nəpɨn səim tikouraha nərmama me nəha səməme kamhouraha nari ia təkure tɨprənə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV11_19","096_11_19","REV","11","19","19","Ia nəpɨn nəha kəsevər ia nimwə səvəi Kumwesən fwe irənhə ia neiai. Ia nəkwai nimwə nəha kətoni pokis səvəi nəɡkiariien i Kumwesən rɨnərihi tərini əknekɨn. Nənə nouapɨrien rəhiapw, karuəruə rərkwəpahar, kreɡi nərkərɨkien, nɨmwnɨmwien ravən, aes rəsas rəmwhen ia nesən asori. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_1","096_12_1","REV","12","1","1","Nənə kətoni nɨmtətien asori riti rier irapw fwe ia nɨmaɡouaɡou. Pran riti rarkahu ia meri rəmwhen ia tɨnari səvənhi, mərpwi utə nɨsun mi ia məkwə, nənə məfəfau ia kəfəfau riti səvəi nɨsiaiien kɨno pen kəməhau twelef irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_2","096_12_2","REV","12","2","2","Prən nəha ramreɡi nəmisəien mamasək əpwəmwɨs tɨ nəri nə mə rɨno tɨpwɨn na trərəhi tɨni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_3","096_12_3","REV","12","3","3","Nənə nɨmtətien riti mwi rier irapw ia nɨmaɡouaɡou. Iakətə snek asori riti rəruerəv. Kənkapwə irəha pam sefen. Kənkəpati irəha pam ten. Nənə kəfəfau pen kəfəfau səvəi nɨsiaiien ia kənkapwə me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_4","096_12_4","REV","12","4","4","Nɨpikɨn reiesi raka kuse kəməhau riti məpwəh kusen kəru. Səməme nəha nɨpikɨn reiesi raka irəha həsas ia təkure tɨprənə. Nənə snek asori nəha revən mərer kupwən ia pran nəha na trərəhi iəkunouihi mə nəpɨn tɨni trətui snek asori nəha trəni. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_5","096_12_5","REV","12","5","5","Prən nəha rərəhi tɨni iərman. In iərman sə truvehi nəri skai rəmwhen ia nep ramahatən pen nasoriien səvəi kiɡ, rauvehi mamərɨmənu ia nərmama ia tənəmtənə me pam. Nəpɨn tɨni prən nəha rɨnətui raka, nənə Kumwesən ruvehi in, muvehi utə irənhə ia jea səvənhi mə trərɨmənu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_6","096_12_6","REV","12","6","6","Nənə prən nəha rap mevən fwe kwopun akwesakwes. Kwopun riti fwe ikɨn Kumwesən rɨnəpnəpenə raka tɨ prən nəha mə trarə ikɨn. Tukətui amasan tukwe ia kwopun nəha keste nəpɨn wan-taosen tu-hantret-sikisti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_7","096_12_7","REV","12","7","7","Nənə naruaɡənien riti rɨskəmter fwe ia neiai. Mikael mɨne naɡelo me səvənhi kənamhousi snek asori, nənə snek asori mɨne naɡelo me səvənhi kənamhousi mwi irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_8","096_12_8","REV","12","8","8","Mətə Mikael mɨne naɡelo me səvənhi həuvehi irapw nɨskaiien səvəi snek asori. Kwopun riti səvənraha riwən mwi fwe ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_9","096_12_9","REV","12","9","9","Kuvehi snek asori nəha kərarki irapw pehe ia təkure tɨprənə. In snek tui kani mə Iəremhə uə Setan sə rameikuə ia nərmama ia tənəmtənə me pam. Kərarki irapw in irəha naɡelo me səvənhi heiwaiu ia təkure tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_10","096_12_10","REV","12","10","10","Nənə iakreɡi iərmama riti fwe ia neiai rerɨn rupwinari, mɨni mə, “Təkwtəkwuni nəha Kumwesən səkɨtaha truvehimɨru kɨtaha! Təkwtəkwuni nəha in tro sətoni mə in rauvehi nɨskaiien, nənə, təkwtəkwuni nəha in ramərɨmənu! Nənə təkwtəkwuni nəha Kristo səvənhi tro sətoni mə in rasori ia narimnari me pam! Ro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Setan sə rani ərəha piəvtaha me ia nəpɨn mɨne ia ran ia nəmri Kumwesən, kɨnərarki irapw in ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_11","096_12_11","REV","12","11","11","Piəvtaha me hənaruaɡən raka irəha min, mhəuvehi irapw nɨskaiien səvənhi ia nɨte kwəti sipsip, mhəuvehi irapw mwi nɨskaiien səvənhi tɨ nəri nə mə həni irapw nəɡkiariien pərhien. Irəha həpkokeikei pɨk mhə nɨmɨruien səvənraha, mətə hənərer mwatuk a tɨ nemhəien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_12","096_12_12","REV","12","12","12","Ro iamɨnhi irə, ik neiai mɨne nərmama səməme kamharə ia niram tiho mhaɡien! Mətə aueh ik tɨprənə mɨne təsi! Tiroureɡi rərəha anan tɨ nəri nə mə Setan rɨneiwaiu pehe tukumirau! Niemaha raməpi pɨk in tɨ nəri nə mə rukurən mə nəpɨn səvənhi ruvəkwakwa.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_13","096_12_13","REV","12","13","13","Nəpɨn snek asori nəha rətoni mə kɨnərarki irapw in ia təkure tɨprənə, nənə rɨnarɨpwi prən nəha sə rɨnərəhi tɨni iərman. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_14","096_12_14","REV","12","14","14","Mətə kuvei pen tərəɡi mɨrup kəru m prən nəha mə trivə irə mevən fwe imwəni ia kwopun akwesakwes. Tukamətui amasan tukwe ia kwopun nəha keste nuk kahar mɨne nɨpərɨn mə snek asori trəpwəh nourahaien in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_15","096_12_15","REV","12","15","15","Snek asori nəha rɨruai nui asori riti ia tərhun rəmwhen ia iapiwən mə trukurirə pen prən nəha, muvehi map. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_16","096_12_16","REV","12","16","16","Mətə tɨprənə rasitu ia pran nəha, meitehi, mətɨɡai pam nui sə snek asori ruvəruai irə ia tərhun. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_17","096_12_17","REV","12","17","17","Ro pen snek asori niemaha rəpi anan tɨ pran nəha. In rəpwəh in mevən mə traruaɡən irəha kwənəkwus me nepwɨn səvənhi. Irəha nəha nərmama səməme kamho nəɡkiariien me səvəi Kumwesən mɨne nəɡkiariien Iesu rɨməni irapw mə ro nɨpərhienien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV12_18","096_12_18","REV","12","18","18","In revən mərer ia nɨkare təsi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_1","096_13_1","REV","13","1","1","Iakətoni nərimɨru riti rukrirapw ia reri təsi mutə. Kənkəpati me irəha pam ten. Kənkapwə me irəha pam sefen. Nənə kəfəfau pen kəfəfau səvəi nɨsiaiien ia kənkəpati me. Kɨmərai pen nəhaɡ me ia kənkapwə me kuatia kuatia, nəhaɡ me səməme kamhəni ərəha Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_2","096_13_2","REV","13","2","2","Nərimɨru nəha rəmwhen ia pusi asori nəha kani mə lepet. Nɨsun me həmwhen ia nərimɨru nəha kani mə pea. Nɨpəɡi nəkwan rəmwhen ia nɨpəɡi nəkwai laeon. Nənə snek asori nəha ruvei pen nɨskaiien səvənhi min. In ruvei pen mwi jea sə in raməkure irə mamərɨmənu mɨne nasoriien sə rasori m nərimɨru nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_3","096_13_3","REV","13","3","3","Kənkapwə nərimɨru nəha riti iakətoni mə kɨnəpi əpune raka, mətə rarə mɨmɨru mwi təmwki nau ruvehe mɨnamə. Nərmama me pam ia təkure tɨprənə nənimenraha rier tukwe, nənə həkurirə nərimɨru nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_4","096_13_4","REV","13","4","4","Irəha pam hənɨmwi nukurhunraha ia nəmri snek asori, mhəsiai in, tɨ nəri nə mə in ruvei pen nasoriien səvənhi m nərimɨru nəha. Irəha hənɨmwi mwi nukurhunraha ia nəmri nərimɨru nəha, mhəsiai in, mhəni mə, “Sin rəmwhen ia nərimɨru nəha? Sin rukurən naruaɡənien irau min?” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_5","096_13_5","REV","13","5","5","Kɨnəseni nərimɨru nəha mɨnuə trəɡkiari ərpwi mɨni ərəha Kumwesən. Kɨməuvei pen nasoriien min in rukurən noien nəfe nəɡhɨn in rokeikei mə tro meste məkwə foti-tu. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_6","096_13_6","REV","13","6","6","In rani ərəha pɨk Kumwesən, mɨne nəɡhɨn, mɨne imwəni fwe ia neiai, mɨne nərmama səməme kamharə ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_7","096_13_7","REV","13","7","7","Kɨnəseni in mə traruaɡən irəha nərmama me səvəi Kumwesən muvehi irapw nɨskaiien səvənraha. Nənə kɨməuvei pen mwi nasoriien min mə trərɨmənu ia nərmama me pam, nərmama səvəi kwənəkwus me pam, mɨne teki nərmama me pam, mɨne nəɡkiariien me pam, mɨne tənəmtənə me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_8","096_13_8","REV","13","8","8","Nərmama me pam ia təkure tɨprənə səməme nəɡhɨnraha riwən ia nəkukuə səvəi nɨmɨruien tuhənɨmwi nukurhunraha ia nəmri nərimɨru nəha mhəsiai in. Fwe tui nəpɨn tɨprənə ramiwən ihi kuvərai pen raka nəɡhi nərmama ia nəkukuə nəha səvəi kwəti sipsip sə kɨnousi əpune. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_9","096_13_9","REV","13","9","9","Iərmama sə nəkwəreɡɨn rarə traməkeikei mətərɨɡ amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_10","096_13_10","REV","13","10","10","Iərmama sə kɨmərfi mə trevən ia kalapus traməkeikei mevən. Iərmama sə kɨmərfi mə tukərai əpune ia nau səvəi naruaɡənien, tukaməkeikei kərai əpune. Tɨ nəri nə mə tro iamɨnhi irə mɨne ro pen nərmama me səvəi Kumwesən tuhaməkeikei mhərer əknekɨn ia nahatətəien səvənraha ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_11","096_13_11","REV","13","11","11","Nənə iakətoni mwi nərimɨru riti mwi rukrirapw ia reri tɨprənə mutə. Kənkəpati kəru krouəmwhen ia kwəti sipsip riti. Rəɡkiari rerɨn rəmwhen ia snek asori riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_12","096_13_12","REV","13","12","12","Nərimɨru sə rɨməkupwən muvehe ruvei pen nasoriien me pam səvənhi min. Ramərer ia nəmri nərimɨru sə rɨməkupwən muvehe, maməkeikei m nərmama me pam ia təkure tɨprənə mə tuhənɨmwi nukurhunraha ia nənimen mhəsiai nərimɨru sə rɨməkupwən muvehe kɨnəpi əpune kənkapwə riti mətə rarə mɨmɨru mwi təmwki nau ruvehe mɨnamə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_13","096_13_13","REV","13","13","13","Nərimɨru sə rɨməkurirə muvehe ramo nɨmtətien asori me, mɨni napw rukrutə ia neiai meiwaiu pehe ia tɨprənə ia nəmri nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_14","096_13_14","REV","13","14","14","In ramərer ia nəmri nərimɨru sə rɨməkupwən muvehe mamo nɨmtətien me kɨnəseni pen in mə tro. Ia noien nəha in reikuə ia nərmama me səməme kamharə ia təkure tɨprənə mamɨni pen tɨ nirəha i mɨnuə tuhaməkeikei mhəuvrhəkɨn nari riti mhəuvnhi nərimɨru sə kɨnəpi əpune in ia nau mətə rarə mɨmɨru mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_15","096_13_15","REV","13","15","15","Nənə nəri nəha kɨməuvnhi nərimɨru nəha irə kəseni nərimɨru sə rɨməkurirə muvehe mə treiahaɡ pen irə pwəh rəɡkiari. Nənə nənɨmwi nari nəha rəɡkiari skai mɨni mə tukaməkeikei kousi əpune nərmama me pam səməme həpkɨnɨmwi mhə nukurhunraha ia nənimen mhəsiai in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_16","096_13_16","REV","13","16","16","Nənə in raməkeikei m nərmama me pam, nərmama kamhəuvehi nasoriien mɨne nərmama həpkuvehi mhə nasoriien, nərmama nautə səvənraha rasori mɨne nərmama nautə səvənraha riwən, nərmama kamoslef ia nirəha mɨne nərmama kɨpko mhə slef ia nirəha. In raməkeikei mɨnraha mə tuhəuvehi mak riti ia rəɡɨnraha mwatuk uə ia nɨpwənanraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_17","096_13_17","REV","13","17","17","Mak nəha in nəha nəɡhi nərimɨru nəha uə nampa sə ramahatən nəɡhɨn. Trɨni mɨnuə iərmama riti mak nəha riwən irə, ko rɨpkuvehi mhə nəmri nari riti, məpwəh nəmri penien nəmri nari ia nari riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV13_18","096_13_18","REV","13","18","18","Ro iamɨnhi irə tikaməkeikei mo nukurənien səim rəpwəmwɨs mwi tɨ nukurənien nampa səvəi nərimɨru nəha. Nənə trɨni mɨnuə nukurənien səim rəmwhen tikukurən nɨniien nɨpwran. Nampa nəha sikis-hantret-sikisti-sikis, ramahatən iərmama riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_1","096_14_1","REV","14","1","1","Nənə iakəti pen fwe ia təkuər Saeon, mətoni kwəti sipsip ramərer ia təkuren, nərmama wan-hantret-foti-fo-taosen kamhərer irəha min. Kɨmərai pen nəɡhi kwəti sipsip mɨne Tata səvənhi ia nɨpwənanraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_2","096_14_2","REV","14","2","2","Nənə iakreɡi reri iərmama riti fwe ia neiai raməɡkiari, rerɨn rəmwhen ia nui sə ramivə mamierɨɡ, məmwhen mwi ia karuəruə ramərkwəpahar asori. Reri iərmama nəha iakreɡi rəmwhen ia nərmama me i kamhəuəsi nəri kauəsi kaməni nɨpu irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_3","096_14_3","REV","14","3","3","Irəha kamhərer kupwən ia jea sə Kumwesən raməkure irə mamərɨmənu ipaka tɨ nərimɨru me nəha kefə mɨne nəmə asori me nəha twenti-fo, mamhani nɨpu vi riti. Iərmama riti rɨpkukurən mhə nɨpu nəha, nərmama me a nəha irəha wan-hantret-foti-fo-taosen səməme Kumwesən rɨfi nari ia nirəha mɨpeki raka irəha ia təkure tɨprənə, irəha həukurən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_4","096_14_4","REV","14","4","4","Irəha i nərmama me i səməme hənatuakəm amasan, mhəmher, tɨ nəri nə mə həpkiri raka mhə pran. Irəha nərmama vi a. Irəha kamhəkurirə kwəti sipsip mamhəuvən ia kwopun me pam in ramevən ikɨn. Nərmama me pam, mətə kɨfi nari ia nirəha i, kɨpeki raka irəha həmwhen ia kwənkwai nei kukupwən kesi kuvehi pen m Kumwesən mɨne kwəti sipsip. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_5","096_14_5","REV","14","5","5","Nənə ia tərhunraha kɨpkətə mhə neikuəien riti tɨ nəri nə mə irəha hatukwatukw pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_6","096_14_6","REV","14","6","6","Nənə iakətoni mwi aɡelo riti mwi ramivə irənhə ia nɨmaɡouaɡou mauvehi nəɡkiariien amasan riti sə ramarə rerɨn trəvisau irapw i m nərmama səməme kamharə ia təkure tɨprənə, nərmama səvəi tənəmtənə me pam, mɨne kwənəkwus me pam, mɨne nəɡkiariien me pam, mɨne teki nərmama me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_7","096_14_7","REV","14","7","7","In rəɡkiari rerɨn rupwinari mɨni mə, “Həsiai Kumwesən, mhəɡnəɡɨni in, tɨ nəri nə mə nəpɨn atukwatukw səvənhi ruvəuvehe mə trərpwɨn noien me səvəi nərmama. In rɨno neiai mɨne tɨprənə mɨne təsi mɨne nəmri nui me. Kɨmiaha tihaməkeikei mhənɨmwi nukurhumiaha me ia nənimen mhəsiai in.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_8","096_14_8","REV","14","8","8","Aɡelo riti sə ro kəru irə rukurirə mwi aɡelo nəha, muvehe, mamɨni mə, “In ruvəmwei! Taon asori nəha Papilon ruvəmwei! Taon nəha rəmwhen ia pran riti səvəi suatuk rɨvi nərmama ia tənəmtənə me pam həuvehe mhənɨmwi waen irəha min. Waen nəha sənmwɨn in nə noien ərəha sə nərman me kamho irəha min.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_9","096_14_9","REV","14","9","9","Nənə aɡelo riti mwi sə ro kahar irə, rukurirə pen mwi irau, rɨni nəɡkiariien i rerɨn rupwinari mə, “Trɨni mɨnuə iərmama riti rɨnɨmwi nukurhun mi ia nəmri nərimɨru mɨne nəri kuvrhəkɨn kuvnhi nərimɨru irə, mɨsiai in, muvehi mak səvənhi ia nɨpwənan uə rəɡɨn, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_10","096_14_10","REV","14","10","10","niemaha səvəi Kumwesən treste in. Niemaha nəha rəmwhen ia waen riti sə rɨskai pɨk Kumwesən ruvi pen ia kap səvənhi muvehi pen m iərmama nəha rənɨmwi. Nənə in trɨreɡi nəmisəien ia napw mɨne təpisi ərəha, trouahi in ia nəmri naɡelo ikinan me mɨne kwəti sipsip. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_11","096_14_11","REV","14","11","11","Nɨse napw sə ramo nəmisəien mɨnraha rautə ia nuk nuk me. Nərmama me i səməme hənɨmwi nukurhunraha ia nəmri nərimɨru, mhənɨmwi mwi nukurhunraha ia nəmri nəri kuvrhəkɨn kuvnhi nərimɨru irə, mhəsiai in, uə sin nəɡhɨn ruvehi mak sə rahatən nəɡhi nərimɨru, irəha tuhəreɡi nəmisəien ia nəpɨn mɨne ia ran mhəpwəh napwɨsien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_12","096_14_12","REV","14","12","12","Tɨ nəri nə mə tro iamɨnhi irə mɨne ro pen nərmama me i səvəi Kumwesən kamho nəɡkiariien me səvənhi, nənə mamhahatətə ia Iesu, tuhaməkeikei mhərer əknekɨn ia nəpɨn me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_13","096_14_13","REV","14","13","13","Nənə iakreɡi reri iərmama riti ruku pen ia neiai mɨni mə, “Rai pen nəɡkiariien i ia nəkukuə: Ipwet mɨne mamevən trɨni mɨnuə nərmama me səvəi Iərɨmənu hemhə rerɨnraha traɡien.” Nənə Nənɨmwɨn Ikinan rɨni mə, “Ouəh pərhien. Irəha tuhapwɨs mhəpwəh mwi nəmwurien tɨ nəri nə mə noien amasan me səvənraha tuhəkurirə pen irəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_14","096_14_14","REV","14","14","14","Iakəti pen mətoni mwi nəpuə riti rəpsan nənə iərmama riti raməkure utə ia nəpuə nəha. Iərmama nəha rəmwhen ia iəməti iərmama riti. In raməfəfau ia kəfəfau səvəi nɨsiaiien kɨno ia kol, mauvehi nau ikou riti rəhiə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_15","096_14_15","REV","14","15","15","Nənə aɡelo riti mwi rier ia nimwə səvəi Kumwesən, maməkwein əpwəmwɨs iərmama nəha raməkure utə ia nəpuə mamɨni mə, “Uvehi nau ikou səim, mərai raka nərmama ia təkure tɨprənə. Nəpɨn tukərai raka irəha irə ruvəuvehe tɨ nəri nə mə irəha həmwhen ia nəveɡɨnien sə ruvəmruə ia nəmhien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_16","096_14_16","REV","14","16","16","Ro iamɨnhi irə iərmama sə raməkure utə ia nəpuə ruini pen nau ikou səvənhi ia təkure tɨprənə, mərai raka nərmama ia təkure tɨprənə rəmwhen kamo ia nəveɡɨnien sə ruvəmruə ia nəmhien. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_17","096_14_17","REV","14","17","17","Aɡelo riti mwi rier ia nimwə səvəi Kumwesən fwe ia neiai, mauvehi mwi nau ikou riti səvənhi rəhiə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_18","096_14_18","REV","14","18","18","Nənə aɡelo riti mwi rier, in aɡelo sə ramətui tɨ napw ia təkure nɨfatə. In rier məkwein əpwəmwɨs aɡelo sə rauvehi nau ikou mɨni mə, “Uvehi nau ikou səim, mərai raka nərmama ia təkure tɨprənə rəmwhen kamo ia tɨpwe krep sə rɨmarei.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_19","096_14_19","REV","14","19","19","Ro iamɨnhi irə aɡelo nəha ruini pen nau ikou səvənhi ia təkure tɨprənə, mərai raka nərmama ia təkure tɨprənə rəmwhen kamo ia tɨpwe krep sə rɨmarei, nənə mərarki pen irəha ia kwopun asori riti. Tukeivə testesi irəha ikɨn rəmwhen kamo ia tɨpwe krep sə rɨmarei mə nɨsen trarɨs. Kwopun nəha iruə ia taon, kwopun sə Kumwesən truvehi irapw niemaha səvənhi ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV14_20","096_14_20","REV","14","20","20","Nənə keivə testesi nərmama me nəha rəmwhen kamo ia tɨpwe krep sə rɨmarei mə nɨsen trarɨs. Nɨtenraha rier ia kwopun nəha maiu meste nari fwe tri-hantret kilometa. Ko hos ravən irə netə nəha rutə meste tərhun. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV15_1","096_15_1","REV","15","1","1","Iakəti pen fwe ia neiai mətoni mwi nɨmtətien riti mwi rasori iakərkərinari irə. Naɡelo irəha sefen kamhəuvehi nərpwɨnien me irəha sefen. Nərpwɨnien me nəha irəha sampam tɨ nəri nə mə nəpɨn tuhəier pam nənə niemaha səvəi Kumwesən riwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV15_2","096_15_2","REV","15","2","2","Nənə iakətoni nari riti rəmwhen ia təsi kɨno ia klas ko kərapi irə irau napw. Iakətoni mwi nərmama nepwɨn kamhərer ia nɨkarkare təsi nəha. Nərmama me nəha hənəpwəh nəseniien nərimɨru mɨne nəri kuvrhəkɨn kuvnhi nərimɨru irə mɨne nampa sə ramahatən nəɡhɨn mə trasori ia nirəha. Irəha kamhərer ia nɨkarkare təsi kɨno ia klas. Ia rəɡɨnraha kamhəuvehi nəri kauəsi kaməni nɨpu irə Kumwesən rɨməuvei pen mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV15_3","096_15_3","REV","15","3","3","Irəha kamhani nɨpu səvəi Moses iərmama sə ro tukwini nari m Kumwesən, mɨne nɨpu səvəi kwəti sipsip, mamhani mə, “Iərɨmənu Kumwesən sə ikauvehi nɨskaiien me pam, narimnari me səməme ikamo hasori kətoni kamərkərinari irə! Ik kiɡ sə ikamərɨmənu ia tənəmtənə me, suatuk me səim ikamesi pen suatuk me səvəi natukwatukwien mɨne nɨpərhienien! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV15_4","096_15_4","REV","15","4","4","Nərmama me pam tuhaməkeikei mhəsiai ik, mhəuvehi utə nəɡhɨm, tɨ nəri nə mə ik əpa Iəmə ikinan. Nərmama ia tənəmtənə me pam tuhəuvehe mhənɨmwi nukurhunraha ia nənimem mhəsiai ik tɨ nəri nə mə ikɨno raka noien atukwatukw me səim nərmama hənətoni.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV15_5","096_15_5","REV","15","5","5","Irəha hani raka nɨpu nəha, nənə iakəti pen mətoni kəsevər ia kwopun ikinan anan ia nəkwai nimwə tapolen fwe ia neiai. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV15_6","096_15_6","REV","15","6","6","Naɡelo me nəha irəha sefen həier ia nimwə tapolen nəha, mamhəpeki nərpwɨnien me nəha sefen. Tɨnari səvənraha kɨno ia linen sə rəpsan mamser. Həkwani nari kɨno ia kol rukurau ia kwənpwenhɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV15_7","096_15_7","REV","15","7","7","Nənə nərimɨru me nəha kefə riti rɨpeki pen pesɨn me səməme kɨno ia kol muvei pen kuatia kuatia m naɡelo me nəha sefen. Pesɨn me nəha həukuər ia niemaha səvəi Kumwesən, Kumwesən sə ramarə ia nuk nuk me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV15_8","096_15_8","REV","15","8","8","Ia nəpɨn nəha nimwə tapolen ruvehe mukuər ia nɨse napw, tɨ nəri nə mə Kumwesən ramarə ikɨn, mamser, mamo nəɡsen. Iərmama riti ko rɨpkuvnimwə mhə ia nimwə nəha meste nərpwɨnien me sefen səməme naɡelo sefen kamhəpeki tuho sampam irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_1","096_16_1","REV","16","1","1","Nənə iakreɡi reri iərmama riti raməɡkiari asori fwe ia nimwə səvəi Kumwesən, mamɨni pen tɨ naɡelo me nəha sefen mə, “Həuvən mətəɡi irapw ia təkure tɨprənə pesɨn me nəha sefen həukuər ia niemaha səvəi Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_2","096_16_2","REV","16","2","2","Aɡelo sə rakupwən revən mətəɡi irapw pesɨn səvənhi ia təkure tɨprənə. Nənə nərmama me nəha səməme mak səvəi nərimɨru ramarə ia nirəha, mɨne səməme kamhənɨmwi nukurhunraha ia nəmri nəri kɨməuvrhəkɨn kuvnhi nərimɨru irə, mamhəsiai in, nɨpwranraha ruvehe mukuər ia nɨmwapw me. Nɨmwapw me nəha hərəha mamho nəmisəien mɨnraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_3","096_16_3","REV","16","3","3","Aɡelo sə ro kəru irə rətəɡi irapw pesɨn səvənhi ia təsi, nənə təsi ruvehe mo netə irə rəmwhen ia nɨte iərmama ruvamhə, narimnari me kamhəmɨru ia reri təsi hemhə pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_4","096_16_4","REV","16","4","4","Aɡelo sə ro kahar irə rətəɡi irapw pesɨn səvənhi ia nui arɨs me mɨne nəmri nui me, nənə irəha həuvehe mho netə ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_5","096_16_5","REV","16","5","6","Nənə iakreɡi aɡelo sə ramərɨmənu ia nui me rɨni mə, “Kumwesən Ikinan. Ik ikɨnarə fwe kupwən muvehe meste mwi ipwet mɨne. Təkwtəkwuni ikamo noien atukwatukw, mamərpwɨn noien ərəha me i, mauvei pen netə mɨnraha hamənɨmwi. In i nərəkuien atukwatukw səvənraha, tɨ nəri nə mə irəha hənousi əpune nərmama me səim mɨne profet me səim nɨtenraha raiu.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_7","096_16_7","REV","16","7","7","Nənə iakreɡi reri iərmama riti ruku pen ia nɨfatə ramɨni mə, “Ouəh pərhien Iərɨmənu Kumwesən sə ikauvehi nɨskaiien me pam, nəkiriien me səim hatukwatukw mho nɨpərhienien!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_8","096_16_8","REV","16","8","8","Nənə aɡelo sə ro kefə irə rətəɡi irapw pesɨn səvənhi ia meri, nənə Kumwesən rəseni nukwəsikər mə trənhi nərmama rəmwhen ia napw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_9","096_16_9","REV","16","9","9","Nəpnəpanien səvəi nukwəsikər rahi irəha, nənə irəha həni ərəha nəɡhi Kumwesən sə ramərɨmənu ia nərpwɨnien me nəha. Irəha həpwəh nɨrərɨɡien ia noien ərəha me səvənraha, mhəpwəh nuvehi utəien nəɡhɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_10","096_16_10","REV","16","10","10","Aɡelo sə ro krirum irə rətəɡi irapw pesɨn səvənhi ia jea sə nərimɨru raməkure irə mamərɨmənu, nənə kwopun me pam ia nəkwai nɨtətə sə nərimɨru ramərɨmənu irə həuvehe mhəpitəv pam. Nərmama kamhəreɡi nəmisəien, mamhahi nəramɨnraha tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_11","096_16_11","REV","16","11","11","Irəha kamhəni ərəha Kumwesən fwe ia neiai tɨ nəmisəien me mɨne nɨmwapw me səvənraha, mhəpwəh nɨrərɨɡien ia noien ərəha me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_12","096_16_12","REV","16","12","12","Nənə aɡelo sə ro sikis irə rətəɡi irapw pesɨn səvənhi ia nui arɨs asori nəha nəɡhɨn nə Iufretes, nənə nui arɨs nəha ramə, mo suatuk səvəi kiɡ me havən irə mhəuku peraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_13","096_16_13","REV","16","13","13","Ia nəpɨn nəha iakətoni nənɨmwɨn əmkemɨk kahar harəmwhen ia frok. Riti rier ia nɨpəɡi nəkwai snek asori, riti rier ia nɨpəɡi nəkwai nərimɨru, nənə riti rier ia nɨpəɡi nəkwai profet eikuə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_14","096_16_14","REV","16","14","14","Nənɨmwɨn mirəhar nəha irəhar nəremhə me kamharo nɨmtətien me. Irəhar harier, mharevən tɨ kiɡ me ia tənəmtənə me pam, mharousəsɨmwɨn irəha mə tuharuaɡən ia nəpɨn asori səvəi Kumwesən, Kumwesən sə rauvehi nɨskaiien me pam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_15","096_16_15","REV","16","15","15","“Həreɡi ro! Iou iakauvehe rəmwhen ia rakres! Iərmama sə ramətui a məpwəh napriien rerɨn traɡien. Rərəha in rɨpeki raka tɨnari səvənhi tɨ napriien kətoni in ramavən auər a nənə in raurɨs tukwe.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_16","096_16_16","REV","16","16","16","Nəremhə mirəhar nəha harousəsɨmwɨn pen kiɡ me nəha ia kwopun riti nəɡkiariien Hipru rani mə, “Amaketon.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_17","096_16_17","REV","16","17","17","Aɡelo sə ro sefen irə rətəɡi pen pesɨn səvənhi ia nɨmaɡouaɡou, nənə iakreɡi Kumwesən raməɡkiari fwe ia nəkwai nimwə səvənhi. Rerɨn ruku pen ia jea sə in raməkure irə mamərɨmənu, mamɨni mə, “In i sampam!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_18","096_16_18","REV","16","18","18","Nənə nouapɨrien rəhiapw, karuəruə rərkwəpahar, kreɡi nərkərɨkien, nɨmwnɨmwien asori riti ravən. Nɨmwnɨmwien nəha rasori pɨk anan. Fwe Kumwesən rɨno iərmama ia təkure tɨprənə meste pehe nəpɨn nəha kɨpkətoni raka mhə nɨmwnɨmwien riti ro iamɨnhi irə ia nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_19","096_16_19","REV","16","19","19","Nɨmwnɨmwien nəha ravən meitehi taon asori nɨpərɨn kahar, nənə taon me ia tənəmtənə me həsas pam. Kumwesən rerɨn rɨrhi taon asori nəha Papilon, nənə in ruvehi pen kap riti rukuər ia waen maməkeikei min mə trənɨmwi pam. Waen nəha in niemaha səvəi Kumwesən rəpi pɨk in tɨ taon nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_20","096_16_20","REV","16","20","20","Tənə əmwerɨs me pam hap mhəiwən. Kɨpkətoni mhə mwi təkuər me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV16_21","096_16_21","REV","16","21","21","Aes me səməme həmwhen ia kəpwier asori həukrutə ia nɨmaɡouaɡou mhəsas pen ia nərmama. Ko kəkiri kəpwier me nəha kuatia kuatia nɨpamien səvənhi rəmwhen ia fifti kilo. Nəpɨn nərmama hətoni aes me nəha kamhəsas pen ia nirəha iamɨnhi irə, irəha həni ərəha Kumwesən, tɨ nəri nə mə nərpwɨnien nəha in ramo mɨnraha rɨskai pɨk anan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_1","096_17_1","REV","17","1","1","Nənə naɡelo me nəha sefen kamhəuvehi pesɨn me nəha sefen riti ia nirəha ruvehe mɨni pehe tukw iou i mə, “Uvehe ro. Prən asori fwe raməkure ia nui me həpɨk, iakuə takahatən nərpwɨnien səvənhi pwəh ikətoni. Prən nəha in pran səvəi suatuk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_2","096_17_2","REV","17","2","2","Kiɡ me ia təkure tɨprənə həno əpnapen raka nari irəha min. Noien ərəha sə prən nəha ramo irəha nərman me rəmwhen ia waen riti. Nərmama ia təkure tɨprənə hənənɨmwi raka waen nəha mamhakonə irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_3","096_17_3","REV","17","3","3","Nənə ia vison nəha Nənɨmwɨn rəriari miou, iakətə aɡelo nəha ruvehi iou iarouevən fwe ia kwopun akwesakwes ikɨn. Ia kwopun nəha iakətoni pran riti raməkure utə ia nərimɨru riti. Nərimɨru nəha rəruerəv pɨk kɨrai pen nəhaɡ me ia nɨpwran me pam. Nəhaɡ me nəha kamhəni ərəha Kumwesən. Nərimɨru nəha kənkapwə sefen, kənkəpati ten. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_4","096_17_4","REV","17","4","4","Pran nəha tɨnari səvənhi rəmwhen ia tihi natis, məruerəv pɨk. In ramo pen marəmarə me ia nɨpwran, marəmarə me nənimen rutə pɨk kɨno ia kol mɨne kəpwier amasan me mɨne perel me. In rauvehi kap riti ia rəɡɨn kɨno ia kol. Kap nəha rukuər ia noien me nərman me kamho irəha min hərəha pɨk mhəmkemɨk ia nəmri Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_5","096_17_5","REV","17","5","5","Ia nɨpwənan kɨrai pen nəɡhɨn riti sə nɨpwran rərkwafə. Rani mə, TAON ASORI PAPILON MAMA SƏVƏI NƗPRAN ME PAM SƏVƏI SUATUK NUKUNE NOIEN ME PAM SƏMƏME HƏRƏHA PƗK IA TƏKURE TƗPRƏNƏ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_6","096_17_6","REV","17","6","6","Nənə iakətoni mə prən nəha rɨnousi əpune nərmama me səvəi Kumwesən mɨne irəha səməme həməni irapw Iesu. Rəmwhen in rɨnənɨmwi nɨtenraha mamakonə irə. Nəpɨn iakətoni prən nəha iakərkəri asori nari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_7","096_17_7","REV","17","7","7","Mətə aɡelo rɨni pehe tukw iou i mə, “Ikamərkərinari iamɨnhi irə tɨ nəfe? Iou takəusiəre pui pehe nɨpwrai nəri nəha ikamətoni, mo nukurənien i mə sin nəha prən nəha mɨne nəfe nəha nərimɨru nəha in raməkure irə kənkapwə sefen kənkəpati ten. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_8","096_17_8","REV","17","8","8","Nərimɨru nəha ikətoni ramɨru fwe kupwən, mətə təkwtəkwuni ruvamhə, trɨpko mhə tui rukrirapw ia nɨpəɡ sə rameiwaiu nukunen riwən mutə mier mevən kousi əpune. Nərmama kamharə ia təkure tɨprənə səməme kɨpkrai pen raka mhə nəɡhɨnraha fwe tui nəpɨn tɨprənə ramiwən ihi ia nəkukuə səvəi nɨmɨruien, irəha tuhətoni nərimɨru nəha, nənə hərkərinari irə tɨ nəri nə mə ramɨru fwe kupwən, mətə təkwtəkwuni ruvamhə, nənə trɨpkuvehe mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_9","096_17_9","REV","17","9","9","Iərmama traməkeikei mukurən nari tɨ nukurənien nɨpwrai nəɡkiariien i. Kənkapwə nərimɨru nəha irəha sefen irəha nə təkuər me səməme pran nəha raməkure utə ia nirəha. Irəha mwi kiɡ me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_10","096_17_10","REV","17","10","10","Kiɡ me irəha krirum həuvəmwei raka, kuatia ramɨru nəha təkwtəkwuni mɨne, nənə riti mwi rəpwəh ihi nuveheien. Nəpɨn truvehe traməkeikei marə ouihi a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_11","096_17_11","REV","17","11","11","Nərimɨru i sə ramɨru fwe kupwən, mətə təkwtəkwuni ruvamhə, in mwi in kiɡ riti sə ramo eit irə, mətə in mwi in kiɡ riti səvəi kiɡ me nəha sefen. In trevən kousi əpune in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_12","096_17_12","REV","17","12","12","Kənkəpati me nəha ten ikətoni, irəha kiɡ me ten həpwəh ihi nərɨmənuien, mətə irəha tuhəpkuvehi nasoriien mhərɨmənu ia nəpɨn ouihi a irəha nərimɨru nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_13","096_17_13","REV","17","13","13","Nətərɨɡien səvənraha kuatia, nənə irəha tuhəuvei pen nɨskaiien səvənraha mɨne nasoriien səvənraha m nərimɨru nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_14","096_17_14","REV","17","14","14","Irəha tuharuaɡən irəha kwəti sipsip, mətə kwəti sipsip truvehi irapw nɨskaiien səvənraha tɨ nəri nə mə in Iərɨmənu sə rasori ia nərɨmənu me pam, nənə, in Kiɡ sə rasori ia kiɡ me pam. Nərmama me nəha kamhərer irəha min irəha nəha nərmama səməme in rɨnəkwein irəha, mərpwi rəɡɨn ia nirəha, nərmama səməme in rukurən nətɨɡiteien ia nirəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_15","096_17_15","REV","17","15","15","Nənə aɡelo rɨni pehe mwi tukw iou i mə, “Ikətoni nui me nəha pran səvəi suatuk raməkure ia nirəha. Nui me nəha irəha nərmama həpɨk tekɨnraha səpəmsəpə, nəɡkiariien me səvənraha səpəmsəpə, həuku pen ia kwənəkwus me səpəmsəpə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_16","096_17_16","REV","17","16","16","Nərimɨru nəha mɨne kənkəpati me nəha ten səməme ikətoni, irəha tuhəmwəki pran səvəi suatuk, mhəpeki raka pam narimnari me səvənhi, mhəpwəh in ramaiu auər a. Irəha tuhani nusan mhəuvani əmwesi in ia napw. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_17","096_17_17","REV","17","17","17","Irəha tuho iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨnəmri ia nətərɨɡien səvənraha mə tuho rəmwhen sə in rokeikei. Nətərɨɡien səvənraha truvehe mo kuatia i, nənə irəha tuhəuvei pen nɨskaiien səvənraha m nərimɨru mə trərɨmənu meste nəɡkiariien səvəi Kumwesən ruvehe mukuə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV17_18","096_17_18","REV","17","18","18","Prən nəha ikətoni in taon asori nəha sə ramərɨmənu ia kiɡ me pam ia təkure tɨprənə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_1","096_18_1","REV","18","1","1","Kurirə ia narimnari me i, iakətoni aɡelo riti mwi rukrutə ia neiai mameiwaiu pehe. In rauvehi nasoriien sə rasori. Nukuraanien sə ruku pen irə raməhiəpwɨn pam tɨprənə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_2","096_18_2","REV","18","2","2","Rəkwein əpwəmwɨs mɨni mə, “In ruvəmwei! Taon asori nə Papilon ruvəmwei! Təkwtəkwuni nəha nəremhə me kamharə ikɨn. In kwopun nənɨmwɨn ərəha me mɨne menu me səməme həmkemɨk kaməmwəki irəha kamhərkwafə ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_3","096_18_3","REV","18","3","3","Taon nəha rəmwhen ia pran riti səvəi suatuk. Nərmama me pam ia tənəmtənə me hənənɨmwi raka waen sənmwɨn. Waen nəha in noien ərəha sə nərman me kamho irəha min. Kiɡ me ia təkure tɨprənə həno əpnapen raka nari irəha prən nəha. Nərmama ia təkure tɨprənə səməme kamhəmri pen nəmri nari ia narimnari irəha nautə səvənraha ruvəuvehe mɨnasori ruku pen tɨ noien ərəha me səvəi prən nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_4","096_18_4","REV","18","4","4","Nənə iakreɡi mwi reri iərmama riti fwe ia neiai rɨni mə, “Həier irə nərmama me səiou mɨnuə noien ərəha səvənhi trəpwəh nuvehi pekɨnien kɨmiaha, nənə kɨmiaha tihəpwəh nuvehiien nərpwɨnien riti səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_5","096_18_5","REV","18","5","5","Noien ərəha me səvənhi rasori rutə ipaka rɨrapi neiai, ro pen Kumwesən rəpwəh nenouenouien nərəhaien me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_6","096_18_6","REV","18","6","6","Kɨmiaha tiho irə rəmwhen rɨno ia kɨmiaha. Narimnari me səməme in rɨno ia kɨmiaha, kɨmiaha tihaməkeikei mhərpwɨn pen m kəru min. In rɨməvi pen nənɨmwiien skai kuatia ia kap səkɨmiaha, kɨmiaha tihaməkeikei mhəvi pen nənɨmwien skai ia kap səvənhi m kəru. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_7","096_18_7","REV","18","7","7","Taon nəha rəmwhen ia pran riti sə rauvehi utə atukw a in, mamarə ia narəien sə rukuər ia narimnari amasan me. Ro iamɨnhi irə kɨmiaha tihaməkeikei mhəuvei pen nəmisəien mɨne nasəkien min rəmwhen irə. In rani ia rerɨn mə, ‘Iou prən asori iakaməkure ia kwopun i mamərɨmənu. Rɨpko mhə iou pran sə iərman səvənhi ruvamhə. Ko iapkasək mhə ia nəpɨn riti.’ ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_8","096_18_8","REV","18","8","8","Prən nəha ramərpwi atukw a in iamɨnhi irə ro pen nərpwɨnien me səvənhi tuhəuvehe ia nəpɨn kuatia a: nemhəien, nasəkien, mɨne nukumhə. Napw trahi prən nəha, tɨ nəri nə mə Iərɨmənu Kumwesən sə rauvei pen nərpwɨnien min nɨskaiien səvənhi rasori.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_9","096_18_9","REV","18","9","9","Nəpɨn kiɡ me səvəi tɨprənə səməme həno əpnapen raka nari irəha prən nəha nənə mharə irəha min ia narəien sə rukuər ia narimnari amasan me tuhətoni nɨse napw sə ramahi in, nənə rerɨnraha trəpou hasək tukwe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_10","096_18_10","REV","18","10","10","Nəmisəien səvənhi tro irəha həhekɨr, nənə mhərer pen a isipwɨn mə, “Aueh taon asori! Aueh Papilon taon sə nəɡsem rasori! Nərpwɨnien səim ruvəuvehe ia aoa kuatia a.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_11","096_18_11","REV","18","11","11","Nərmama me ia təkure tɨprənə kamhəmri pen nəmri nari ia narimnari tuhasək tɨ prən nəha tɨ nəri nə mə iərmama riti mwi riwən truvehi nəmri narimnari me səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_12","096_18_12","REV","18","12","12","Narimnari me səvənraha rəmwhen ia aean mi nəha kol mɨne silva, mɨne kəpwier amasan me, mɨne perel me, mɨne tɨnari amasan nəha linen, mɨne tɨnari sə ro tihi natis irə, mɨne tɨnari nəha silik, mɨne tɨnari sə rəruerəv pɨk, mɨne nei me səpəmsəpə nɨpekɨnraha rapein amasan, mɨne narimnari me səpəmsəpə kɨno ia kənkəpati elefen, mɨne narimnari me səpəmsəpə kɨno ia nei nənimen rutə pɨk, mɨne aean me nepwɨn rəmwhen ia prons, mɨne kəpwier amasan nəha mapil, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_13","096_18_13","REV","18","13","13","mɨne teki nei sinamon, mɨne nɨmwai nari kavi rərəɡi pen ia nəveɡɨnien, mɨne nɨmwəkmwəki nari kuvani nɨpekɨn rapein amasan, mɨne nɨse nei mi nəha fraɡkinsens mɨne mɨr, mɨne waen, mɨne oel, mɨne flaoa, mɨne kwənuni wit, mɨne kau me mɨne sipsip me, mɨne hos me mɨne kat me hos me kamhəvi, mɨne slef me, slef me nə irəha nərmama. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_14","096_18_14","REV","18","14","14","“Narimnari amasan me pam səməme nətərɨɡien səim ramevən ia nirəha, hənəpwəh ik mhəuvavən. Nautə me pam səim mɨne marəmarə me pam səim ikɨnətə wau raka ia nirəha, nənə ko ipkətoni mhə mwi irəha ia nəpɨn riti.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_15","096_18_15","REV","18","15","15","Nərmama me nəha səməme kamhəmri pen nəmri nari ia narimnari me nəha həpeki nautə rɨpɨk ruku pen tɨ prən nəha. Irəha tuhəhekɨr nəmisəien səvəi prən nəha, mhərer pen a isipwɨn tukwe in, mamhasək əpwəmwɨs ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_16","096_18_16","REV","18","16","16","mə, “Aueh! Aueh taon asori! In rəmwhen ia pran ramarkahu ia tɨnari amasan i kani mə linen sə ro tihi natis irə raməruerəv pɨk. In ramo pen marəmarə me ia nɨpwran, marəmarə me nənimen rutə pɨk kɨno ia kol, mɨne kəpwier amasan me, mɨne perel me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_17","096_18_17","REV","18","17","18","Mətə kouraha pam nautə me səvənhi ia aoa kuatia a.” Nənə nəmə səməme kamhəkəkini nɨtətə ia təsi, mɨne nərmama səməme kamhərəku nɨtətə mamhəputə, mɨne nəmə səməme kamhowok ia nəkwai nɨtətə, mɨne nərmama səməme nɨtətə rapeki narimnari səvənraha muvehe mɨpeki parei kamhəmri pen nəmri nari ia nirəha, mamhəuvehi mane irə, irəha pam hətoni nɨse napw sə ramahi prən nəha, mhərer pen a isipwɨn tukwe in, mamhasək əpwəmwɨs, mamhəni mə, “Taon asori riti riwən rəmwhen ia taon nəha!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_19","096_18_19","REV","18","19","19","Irəha hərki pen nɨməkwrur ia kənkapwənraha, rerɨnraha rəpou, kamhasək, mamhəni mə, “Aueh! Aueh taon asori! Nərmama me pam səməme nɨtətə səvənraha ramaiu ia təsi, irəha nautə səvənraha ruvehe masori ia narimnari me səim! Mətə kouraha pam narimnari me səim ia aoa kuatia a.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_20","096_18_20","REV","18","20","20","Mətə nɨpu riti mwi rani iamɨnhi irə mɨnuə, “Kɨmiaha ia nɨtətə ia neiai, kɨmiaha nərmama me səvəi Kumwesən, mɨne aposol me mɨne profet me, rerɨmiaha traməkeikei maɡien, tɨ nəri nə mə Kumwesən rɨnərpwɨn noien ərəha prən nəha rɨno ia kɨmiaha!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_21","096_18_21","REV","18","21","21","Nənə aɡelo riti nəɡsen rasori ruvehi kəruəterei asori riti mərarki pen i ia nəkwai təsi mɨni mə, “Tukəraki irapw akwauakw taon asori nəha Papilon iamɨnhi irə, nənə tukəpwəh nətoniien mwi in ia nəpɨn riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_22","096_18_22","REV","18","22","22","Ia niram taon Papilon tɨpkreɡi mhə mwi nərmama səməme kamhəuəsi nəri kauəsi kaməni nɨpu irə, uə nərmama səməme kamhəse tərhe nau mɨne kisɨpw. Ia niram tɨpkətoni mhə mwi iərmama sə ramarpəkau amasan narimnari me. Tɨpkreɡi mhə mwi kəpwier ramərari maməkwai ətestesi kwənuni wit kamo flaoa i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_23","096_18_23","REV","18","23","23","Nukuraanien səvəi laet trɨpkəhiapw mhə mwi ia niram, nənə tɨpkreɡi mhə mwi reri iərman mɨne pran səməmi krauni sɨmwɨn tɨ narəien vi səvənrau. Tro iamɨnhi irə tɨ nəri nə mə fwe kupwən nərmama me səim səməme kamhəmri pen nəmri nari ia narimnari irəha kamhəuvehi nasoriien ia təkure tɨprənə. Nərmama ia tənəmtənə me pam hətoni nɨmtətien me nəha ikɨno ia nɨskaiien səvəi iəremhə reikuə ia nirəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV18_24","096_18_24","REV","18","24","24","Ia taon nəha Papilon Kumwesən rətoni nɨte profet me mɨne nərmama me səvənhi. Nərmama me pam ia təkure tɨprənə səməme kɨnousi əpune irəha Kumwesən rətoni nɨtenraha ia taon nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_1","096_19_1","REV","19","1","1","Kurirə ia narimnari me i iakreɡi reri nari riti rəmwhen ia nərmama həpɨk fwe ia neiai, kamhəɡkiari rerɨnraha rupwinari mamhəni mə, “Pwəh səɡnəɡɨni Iərɨmənu Kumwesən səkɨtaha! In rauvehimɨru kɨtaha. Nasoriien mɨne nɨskaiien səvənhi əpa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_2","096_19_2","REV","19","2","2","Nəkiriien me səvənhi ho nɨpərhienien, mhatukwatukw. In rɨnərpwɨn raka noien ərəha səvəi taon asori nəha Papilon, tɨ nəri nə mə taon nəha rəmwhen ia pran səvəi suatuk rouraha nərmama ia təkure tɨprənə i ia noien ərəha səvənhi. Kumwesən ruvəuvei pen raka nərpwɨnien min, tɨ nəri nə mə kousi əpune səvənhi iotukwininari me ia taon nəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_3","096_19_3","REV","19","3","3","Nənə irəha həɡkiari asori mwi mə, “Pwəh səɡnəɡɨni Iərɨmənu! Nɨse napw sə ramahi taon nəha rautə ia nuk nuk me ko rɨpkiwən mhə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_4","096_19_4","REV","19","4","4","Ia nəpɨn nəha nəmə asori me nəha twenti-fo mɨne nərimɨru me nəha kefə hənɨmwi nukurhunraha ia nəmri Kumwesən sə raməkure ia jea səvənhi mamərɨmənu, mhəsiai in, mhəni mə, “Ouəh! Pwəh səɡnəɡɨni Iərɨmənu!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_5","096_19_5","REV","19","5","5","Nənə reri iərmama riti ruku pen ia jea Kumwesən raməkure irə mamərɨmənu, mɨni mə, “Kɨmiaha nərmama hiamo tukwini nari m Kumwesən, mamhəsiai in, nəri auər a mə hiaməuvehi nasoriien uə hiəpkuvehi mhə nasoriien, kɨmiaha pam tihaməkeikei mhəɡnəɡɨni Kumwesən səkɨtaha!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_6","096_19_6","REV","19","6","6","Nənə iakreɡi nari riti rəmwhen ia nərmama həpɨk kamhəɡkiari, rerɨnraha rəmwhen ia nui sə ramivə mamierɨɡ, mɨne karuəruə ramərkwəpahar. Irəha həni mə, “Pwəh səɡnəɡɨni Iərɨmənu Kumwesən səkɨtaha tɨ nəri nə mə in rauvehi nɨskaiien me pam, mamərɨmənu! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_7","096_19_7","REV","19","7","7","Pwəh saɡien, mhaɡien pɨk, mhəuvehi utə nəɡhɨn, tɨ nəri nə mə nəpɨn ruvəuvehe tukiri pen vi a pran m kwəti sipsip! Pran səvənhi rɨnəpnəpenə pam raka, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_8","096_19_8","REV","19","8","8","mamarkahu ia tɨnari amasan nəha linen kuvei pen min rəpsan məmher.” (Tɨnari amasan nəha linen ramahatən pen noien atukwatukw me səvəi nərmama me səvəi Kumwesən.) ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_9","096_19_9","REV","19","9","9","Nənə aɡelo nəha rɨni pehe tukw iou i mə, “Rai pen nəɡkiariien i ia nəkukuə. ‘Nərmama səməme kɨnəkwein ia nirəha mɨnuə tuhəuvən ia nəveɡɨnien asori səvəi kwəti sipsip irəha rerɨnraha traɡien.’” Nənə aɡelo nəha rarə mɨni mwi tukw iou i mə, “Nəɡkiariien me i nəɡkiariien pərhien səvəi Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_10","096_19_10","REV","19","10","10","In rɨni iamɨnhi irə, nənə iakɨnɨmwi nukurhuk mi ia nɨsun mə takɨsiai in, mətə in rɨni pehe tukw iou mə, “Tikəpwəh noien iamɨnhi irə! Krau iotukwininari mi a, kɨtaha piam me səməme kamhəuvehi nəɡkiariien i Iesu rɨni mə ro nɨpərhienien. Tikaməkeikei mɨnɨmwi nukurhum mi ia nəmri Kumwesən əpa, mɨsiai in, tɨ nəri nə mə nəɡkiariien i Iesu rɨni mə ro nɨpərhienien in nukune nəɡkiariien me səvəi profet me.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_11","096_19_11","REV","19","11","11","Nənə iakətoni kəsevər ia neiai. Iakəti pen mətoni hos əpsan riti. Iəmə sə raməkure irə nəɡhɨn nə “Iəmə sə Kamətɨɡite Irə. In rani nɨpərhienien.” Nəpɨn in rəkiri nərmama uə raruaɡən, mətə in ramo ia noien sə ratukwatukw a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_12","096_19_12","REV","19","12","12","Nənimen mi krouəmwhen ia nərami napw. Ia təkure kənkapwə kəfəfau səvəi nɨsiaiien me həpɨk. Kɨrai pen nəhaɡ riti irə, mətə iərmama riti rɨpkukurən mhə nahaɡ nəha, in əpa in rukurən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_13","096_19_13","REV","19","13","13","In ramarkahu ia tɨnari riti kɨneitesi ia netə. Nəɡhɨn sə kaməkwein in irə in nə “Nəɡkiariien səvəi Kumwesən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_14","096_19_14","REV","19","14","14","Naruaɡən me ia neiai kamhəkure ia hos əpsan me mamhəkurirə in, mamharkahu ia tɨnari amasan nəha linen rəpsan məmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_15","096_19_15","REV","19","15","15","Iərmama nəha nau riti səvəi naruaɡənien rəhiə ruku pen ia nɨpəɡi nəkwan mamier. Ia nau nəha in truvehi irapw nɨskaiien səvəi nərmama ia tənəmtənə me, nənə muvehi nəri skai riti sə rəmwhen ia nep ramahatən pen nasoriien səvəi kiɡ, rauvehi mamərɨmənu ia nirəha. In tro rɨskai anan ia nirəha rəmwhen kamo ia tɨpwei krep sə rɨmarei nərmama kamheivə testesi mə nɨsenraha trarɨs. Noien nəha in nəha Kumwesən i rauvehi nɨskaiien me pam truvehi irapw niemaha asori səvənhi irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_16","096_19_16","REV","19","16","16","Kɨmərai pen nəɡhɨn ia tɨnari səvənhi mɨne nuvan mə: KIG SƏ RASORI IA KIG ME. IƏRƗMƏNU SƏ RASORI IA NƏRƗMƏNU ME. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_17","096_19_17","REV","19","17","17","Nənə iakəti pen mətoni aɡelo riti ramərer pen ia meri. In raməkwein əpwəmwɨs mani pen tɨ menu me səməme kamhəivə ia nɨmaɡouaɡou mə, “Həuvehe mhousəsɨmwɨn kɨmiaha me tɨ nəveɡɨnien asori səvəi Kumwesən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_18","096_19_18","REV","19","18","18","Həuvehe mhani nɨpwrai kiɡ me, mɨne nəmə asori me səvəi naruaɡən me, mɨne nərmama nəɡsenraha rasori, mɨne hos me, mɨne nərmama səməme kamhəkure ia hos me. Həuvehe mhani nɨpwrai nərmama me pam: irəha səməme ko slef ia nirəha mɨne səməme kɨpko mhə slef ia nirəha, irəha səməme kamhəuvehi nasoriien mɨne səməme həpkuvehi mhə nasoriien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_19","096_19_19","REV","19","19","19","Nənə iakətoni nərimɨru nəha, mɨne kiɡ me səvəi tɨprənə, mɨne naruaɡən me səvənraha housəsɨmwɨn irəha me mə tuharuaɡən irəha Iəmə sə raməkure ia hos mɨne naruaɡən me səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_20","096_19_20","REV","19","20","20","Nənə naruaɡən me səvəi Iəmə nəha həuvən mhəkwtəmhiri nərimɨru nəha, mɨne profet eikuə nəha sə rɨnamo nɨmtətien me fwe kupwən nəpɨn rɨnamərer irau nərimɨru nəha. (In rɨnamo nɨmtətien me nəha, mameikuə ia nərmama səməme kamhəuvehi mak səvəi nərimɨru nəha, mɨne səməme kamhənɨmwi nukurhunraha ia nəmri nəri kuvrhəkɨn kuvnhi nərimɨru irə mhəsiai in.) Irəha həkwtəmhiri irau, mhərarki pen mɨru a irau ia kwopun əmwhenɨmw nəha napw mɨne təpisi ərəha krauuək ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV19_21","096_19_21","REV","19","21","21","Nənə kiɡ me mɨne naruaɡən me səvənraha, Iəmə sə raməkure ia hos rərai əpune irəha ia nau səvəi naruaɡənien sə ruku pen ia nɨpəɡi nəkwan mamier. Nənə menu me pam hani nɨpwranraha tɨpwɨnraha rəsisi amasan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV20_1","096_20_1","REV","20","1","1","Nənə iakətoni aɡelo riti rukrutə ia neiai mameiwaiu pehe, mauvehi ki riti ia rəɡɨn, ki səvəi nɨpəɡ sə rameiwaiu nukunen riwən. In rauvehi mwi jen asori riti. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV20_2","096_20_2","REV","20","2","2","In rəkwtəmhiri snek asori, snek sə rɨnarə raka tui nəɡhɨn nə Iəremhə uə Setan. Aɡelo nəha rəkwtəmhiri, mərihi səvəi nuk wan-taosen, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV20_3","096_20_3","REV","20","3","3","mərarki pen ia nɨpəɡ sə rameiwaiu nukunen riwən, nənə məsisəɡ əknekɨn irə mɨnuə snek asori nəha trəpwəh mwi neikuəien ia nərmama ia tənəmtənə me meste nuk wan-taosen ro sampam. Nəpɨn nuk wan-taosen ro sampam, tukaməkeikei kɨfi nari irə səvəi nəpɨn ouihi a. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV20_4","096_20_4","REV","20","4","4","Nənə iakətoni jea me nepwɨn səvəi nəmə asori me. Nəmə asori me səməme kamhəkure ia jea me nəha, kuvei pen nasoriien mɨnraha tuhaməkiri noien me mamhərpwɨn. Nənə iakətoni nənɨmwi nərmama səməme kɨnərai əmwesi kənkapwənraha tɨ nəri nə mə irəha kamhərer irapw tɨ nɨni irapwien nəɡkiariien amasan səvəi Iesu mɨne nəɡkiariien səvəi Kumwesən. Irəha həpwəh nɨnɨmwiien nukurhunraha ia nɨsiaiien ia nəmri nərimɨru uə ia nəmri nəri kuvrhəkɨn kuvnhi nərimɨru irə, mhəpwəh nuvehiien mak səvənhi ia nɨpwənanraha mɨne rəɡɨnraha. Iakətoni irəha həuvehe mhəmɨru mwi, nənə mamhərɨmənu irəha Kristo meste nuk wan-taosen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV20_5","096_20_5","REV","20","5","5","In i nəpɨn sə Kumwesən rɨməkupwən mo nərmama irə hətui mwi ia nemhəien. Mətə nərmama həuvamhə səməme in rɨpko mhə irəha hətui mwi ia nəpɨn nəha tuhəpkətui mhə mwi ia nemhəien meste nuk wan-taosen ro sampam. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV20_6","096_20_6","REV","20","6","6","Nərmama me i səməme Kumwesən rɨməkupwən mo irəha hətui mwi ia nemhəien, irəha rerɨnraha traɡien, tɨ nəri nə mə irəha nəkur ikinan me səvənhi. Irəha tuhəpkemhə mhə mwi ia nemhəien sə ro kəru i, mətə irəha tuho pris me ia nirəha, pris me səvəi Kumwesən mɨne Kristo, nənə mhərɨmənu irəha min ia nuk wan-taosen. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV20_7","096_20_7","REV","20","7","7","Nənə nəpɨn nuk wan-taosen ro sampam, tukɨfi nari ia Setan rier irapw ia kwopun kɨnəsisəɡ əknekɨn in ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV20_8","096_20_8","REV","20","8","8","In trier irapw, mevən meikuə ia kwənəkwus me nəha səməme kamharə ia nɨkare təkure tɨprənə i kefə, nəɡhɨnraha Kauk mɨne Makauk, nənə mousəsɨmwɨn irəha mə tuharuaɡən. Nərmama me nəha tuhəpɨk məmwhen ia nɨpəkɨr ia təsi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV20_9","096_20_9","REV","20","9","9","Iakətoni mə irəha həuvən ia kwopun me pam ia tɨprənə, mhərer kuraukurau kwopun nərmama me səvəi Kumwesən kamharə ikɨn mɨne taon sə Kumwesən rokeikei pɨk. Mətə napw riti rukrutə ia neiai meiwaiu pehe mahi irəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV20_10","096_20_10","REV","20","10","10","Nənə kuvehi Setan, iəremhə sə rɨneikuə ia nirəha, kuvehi, kərarki pen ia kwopun əmwhenɨmw nəha napw mɨne təpisi ərəha krauuək ikɨn. In nəha kwopun nəha kɨnərarki pen raka nərimɨru ikɨn mɨne profet eikuə. Nənə tuko nəmisəien mɨnrahar ia nəpɨn mɨne ia ran ia nuk nuk me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV20_11","096_20_11","REV","20","11","11","Ia nəpɨn nəha iakətoni jea asori riti rəpsan mɨne Iəmə sə raməkure irə mamərɨmənu. Tɨprənə mɨne neiai krouap tɨ nənimen kɨpkətoni mhə mwi irau. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV20_12","096_20_12","REV","20","12","12","Nənə iakətoni nərmama həuvamhə səməme fwe kupwən kamhəuvehi nasoriien mɨne səməme həpkuvehi mhə nasoriien, irəha pam kamhərer ia nəmri Iəmə sə raməkure ia jea səvənhi mamərɨmənu. Nənə krɨpweɡi nəkukuə me nepwɨn. Krɨpweɡi mwi nəkukuə riti mwi, nəkukuə səvəi nɨmɨruien. Nənə Iəmə nəha rəkiri nərmama həuvamhə mesi pen nəɡkiariien kɨmərai pen ia nəkukuə me nəha, mərpwɨn atukwatukw noien me irəha həno fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV20_13","096_20_13","REV","20","13","13","Təsi raraka ia nərmama həuvamhə səməme kamharə irə. Noien Iərmama Remhə mɨne Imwei Nəkur Həuvamhə irau mwi krouaraka ia nərmama səməme kamharə ia nirau. Irəha pam hətui mwi ia nemhəien səvənraha, nənə Iəmə nəha rəkiri irəha kuatia kuatia, mərpwɨn atukwatukw noien me irəha həno fwe kupwən. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV20_14","096_20_14","REV","20","14","14","Nənə kuvehi Noien Iərmama Remhə mɨne Imwei Nəkur Həuvamhə kərarki pen irau ia kwopun əmwhenɨmw nəha napw rauək ikɨn. Nəri nəha in nəha nemhəien sə ro kəru i. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV20_15","096_20_15","REV","20","15","15","Nərmama me pam səməme kɨpkətoni mhə nəɡhɨnraha ia nəkukuə səvəi nɨmɨruien kərarki pen irəha ia kwopun əmwhenɨmw nəha napw rauək ikɨn. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_1","096_21_1","REV","21","1","1","Nənə iakətoni neiai vi mɨne tɨprənə vi, tɨ nəri nə mə neiai akuas mɨne tɨprənə akuas krouvehe rouiwən. Nənə təsi riwən mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_2","096_21_2","REV","21","2","2","Nənə iakətoni taon ikinan səvəi Kumwesən, in nə Jerusalem vi, rukrutə tɨ Kumwesən ia neiai mameiwaiu pehe. Taon ikinan nəha ramser rəmwhen ia tɨnari sə pran rarkahu irə ia nəpɨn tukiri pen vi a in kuvei pen m iərman səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_3","096_21_3","REV","21","3","3","Nənə iakreɡi reri iərmama riti rupwinari ruku pen ia jea sə Kumwesən raməkure irə mamərɨmənu, rɨni mə, “Hətə ro! Təkwtəkwuni nəha Kumwesən rɨno rukwənu səvənhi irəha nərmama. In tramarə irəha mɨnraha, nənə irəha tuhəuvehe nərmama me səvənhi. Kumwesən in tramarə tɨ nirəha, nənə muvehe Kumwesən səvənraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_4","096_21_4","REV","21","4","4","In trɨrai raka pam nɨse nənimenraha. Noien iərmama remhə mɨne nasəkien mɨne nəmisəien triwən, tɨ nəri nə mə narimnari tui me həuvehe mhəuvəiwən.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_5","096_21_5","REV","21","5","5","Nənə Iəmə sə raməkure ia jea mamərɨmənu rɨni mə, “Hətə ro! Iakamo narimnari me pam həuvehe mhərməvi.” Nənə in rarə mɨni mwi mə, “Rai pen nəɡkiariien i ia nəkukuə, tɨ nəri nə mə nəɡkiariien me i ho nɨpərhienien nərmama həukurən nətɨɡiteien ia nirəha.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_6","096_21_6","REV","21","6","6","Nənə in rərari mɨni pehe tukw iou i mə, “Təkwtəkwuni nəha kɨno sampam ia narimnari me pam! Iou i Alfa mɨne Omeka, nukunen mɨne nəkrəkwerɨn. Nərmama səməme həkwakwa iou takuvei pen nui mɨnraha. Nui nəha kɨpkuvehi mhə nənimen. Nəmri nui nəha rauvei pehe nui kauvehi nɨmɨruien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_7","096_21_7","REV","21","7","7","Iərmama sə trɨskai meste naruaɡənien rukurau, iou takuvei pen narimnari me səməme iakuvəni pen raka tukwe in. Iou takuvehe Kumwesən səvənhi, nənə in truvehe nərɨk. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_8","096_21_8","REV","21","8","8","Mətə nərmama səməme kamhəhekɨr ia nərmama, mhəpwəh nahatətəien, mamho noien əmkemɨk, mamhousi əpune nərmama, mamhakres pran, mamho klepa, mamhəuvehi nahak, mamhəfwaki m nənɨmwi nari me, mɨne ieikuə me pam, imwənraha atukwatukw fwe ia kwopun əmwhenɨmw nəha napw mɨne təpisi ərəha krauuək ikɨn. Nəri nəha in nemhəien sə ro kəru irə.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_9","096_21_9","REV","21","9","9","Nənə naɡelo me nəha sefen kamhəpeki pesɨn me nəha sefen həukuər ia nərpwɨnien irəha sefen (nənə nərpwɨnien me nəha irəha nərpwɨnien sampam Kumwesən tro m nərmama), riti ia naɡelo me nəha rɨni pehe tukw iou i mə, “Uvehe ro. Iakuə takahatən prən nəha, in pran səvəi kwəti sipsip, pwəh ikətoni.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_10","096_21_10","REV","21","10","10","Nənə ia vison nəha Nənɨmwɨn rəriari miou iakətoni aɡelo nəha ruvehi iou iarouevən fwe ia təkuər riti rasori məpwəmwɨs. Nənə in rahatən taon ikinan nəha Jerusalem iakətoni ruku pen tɨ Kumwesən ia neiai mameiwaiu pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_11","096_21_11","REV","21","11","11","Taon ikinan nəha rukuraan ia nukuraanien səvəi Kumwesən. Ramserser rəmwhen ia kəpwier amasan riti kani mə tiaspa rəmher rəmwhen ia klas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_12","096_21_12","REV","21","12","12","Nəpai riti rasori məpwəmwɨs rukuraukurau irə. Ia nəpai nəha kwəruə me irəha twelef. Naɡelo me twelef kamhərer ia kwəruə me nəha. Ia kwəruə me nəha kɨmərai pen nəɡhi kwənəkwus me səvəi nəkur Isrel irəha twelef. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_13","096_21_13","REV","21","13","13","Kwəruə me nəha kahar ia nɨkare taon nəha peraha, kahar mwi ia nɨkaren prehi, kahar ia nɨkaren pesu, nənə kahar ia nɨkaren parei. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_14","096_21_14","REV","21","14","14","Kəpwier asori me irəha twelef kamhəkwtəmhiri əknekɨn nukune nəpai nəha səvəi taon nəha. Nənə kɨmərai pen nəɡhi aposol me twelef səvəi kwəti sipsip ia kəpwier me nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_15","096_21_15","REV","21","15","15","Aɡelo sə raməɡkiari miou rauvehi nari riti kɨno ia kol truvehi mak səvəi taon irə mɨne nəpai səvənhi mɨne kwəruə me ia nəpai nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_16","096_21_16","REV","21","16","16","Nɨkare taon nəha irəha kefə. Nasoriien səvəi nɨkarkaren me mɨne nəpwəmwɨsien səvənraha rutə həmnəmwhen a. Aɡelo nəha ruvehi nəri nəha rauvehi ia rəɡɨn, muvehi mak səvəi nɨkarkaren me, mətoni irəha kuatia kuatia nasoriien səvənhi mɨne nəpwəmwɨsien səvənhi rutə tu-taosen-fo-hantret kilometa. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_17","096_21_17","REV","21","17","17","In ruvehi mwi nɨkɨmkɨmien səvəi nəpai nəha mətoni rəmwhen ia sikisti-sikis mita. Mita nəha sə aɡelo nəha rauvehi mak səvəi nari irə rəmwhen a mwi ia mita nəha nərmama kamhəuvehi mak səvəi nari irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_18","096_21_18","REV","21","18","18","Nəpai nəha kɨno ia kəpwier amasan i tiaspa, nənə kuvrhəkɨn taon ia kol atukwatukw, kol sə rəmher məmwhen ia klas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_19","096_21_19","REV","21","19","19","Kəpwier asori me səməme kamhəkwtəmhiri əknekɨn nukune nəpai səvəi taon nəha kəfəri pen irəha ia kəpwier amasan me səpəmsəpə. Kɨməkupwən kəmri pen kəpwier amasan i tiaspa, sə ro kəru irə kəmri pen kəpwier amasan i safaia, sə ro kahar irə kəmri pen kəpwier amasan i akat, sə ro kefə irə kəmri pen kəpwier amasan i emeral, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_20","096_21_20","REV","21","20","20","sə ro krirum irə kəmri pen kəpwier amasan i onikis, sə ro sikis irə kəmri pen kəpwier amasan i kanilian, sə ro sefen irə kəmri pen kəpwier amasan i krisolaet, sə ro eit irə kəmri pen kəpwier amasan i malakait, sə ro naen irə kəmri pen kəpwier amasan i topas, sə ro ten irə kəmri pen kəpwier amasan i kalsetoni, sə ro eleven irə kəmri pen kəpwier amasan i takwoes, nənə sə ro twelef irə kəmri pen kəpwier amasan i ametis. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_21","096_21_21","REV","21","21","21","Kwəruə me nəha twelef təpinhə me səvənraha kɨno ia perel irəha twelef. Təpinhə kwatia kwatia ko ia perel kwatia kwatia. Nənə suatuk me fwe imwə ia taon nəha kɨno ia kol atukwatukw, kol sə rəmher məmwhen ia klas. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_22","096_21_22","REV","21","22","22","Nənə iapkətoni mhə nimwə riti kaməfwaki ikɨn ia nəkwai taon nəha, tɨ nəri nə mə nimwəfwaki səvənhi in nə Iərɨmənu Kumwesən sə rauvehi nɨskaiien me pam mɨne kwəti sipsip. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_23","096_21_23","REV","21","23","23","Ia taon nəha irəha tuhəpkətui mhə mwi meri mɨne məkwə mə trouəhiəpwɨn irəha tɨ nəri nə mə nukuraanien səvəi Kumwesən raməhiəpwɨn pam taon nəha, nənə kwəti sipsip in nə laet səvənhi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_24","096_21_24","REV","21","24","24","Nərmama ia tənəmtənə me tuhavən ia nukuraanien səvənhi, nənə kiɡ me ia təkure tɨprənə tuhəpeki nautə amasan me səvənraha mhəuvnimwə ia taon nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_25","096_21_25","REV","21","25","25","Kwəruə me səvəi taon nəha tukəpwəh nərəpinhəien irəha ia nəpɨn riti, tɨ nəri nə mə nəpɨn ia nəpɨn triwən ia kwopun nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_26","096_21_26","REV","21","26","26","Nərmama ia tənəmtənə me tuhəpeki nautə amasan me səvənraha mɨne narimnari me nərmama həməuvei pen mɨnraha ia nɨsiaiien, nənə mhəpeki mhəuvnimwə ia taon nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV21_27","096_21_27","REV","21","27","27","Narimnari me səməme həmkemɨk ia nəmri Kumwesən, mɨne nərmama səməme kamho narimnari səvəi naurɨsien, mɨne nərmama səməme kamheikuə, irəha tuhəpwəh nuvnimwəien ia taon nəha ia nəpɨn riti. Mətə nərmama me a i səməme kɨmərai pen nəɡhɨnraha ia nəkukuə səvəi nɨmɨruien sə kwəti sipsip rauvehi irəha əpa nəha tuhəuvnimwə ia taon nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_1","096_22_1","REV","22","1","1","Nənə aɡelo rarə mahatən mwi nui arɨs riti iakətoni. Nui ia nui arɨs nəha nui kauvehi nɨmɨruien irə. Nui nəha rəmher rəmwhen ia klas, raiu maku pen fwe ia jea sə Kumwesən mɨne kwəti sipsip krauəkure irə rouərɨmənu, ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_2","096_22_2","REV","22","2","2","mamesi pen suatuk ia kurkwai taon nəha. Nənə iakətoni nei kauvehi nɨmɨruien irə ramərer ia nɨkarkare nui nəha, maukuə m twelef ia nuk me pam ia məkwə me pam. Nənə nərmama ia tənəmtənə me pam kamhətɨmwi nɨmwan tɨ nomasanien nemhəien me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_3","096_22_3","REV","22","3","3","Ia nəkwai taon nəha tukəpwəh mwi nətoniien nari riti sə Kumwesən raməkwein ərəha irə. Jea sə Kumwesən mɨne kwəti sipsip krauəkure irə rouərɨmənu trərer ikɨn. Nənə iotukwininari me səvənhi tuhamo nəkwan. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_4","096_22_4","REV","22","4","4","Irəha tuhətoni nənimen, nənə tukrai pen nəɡhɨn ia nɨpwənanraha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_5","096_22_5","REV","22","5","5","Nəpɨn ia nəpɨn triwən. Irəha tuhəpkətui mhə meri uə nari riti mwi truvei pen nukuraanien mɨnraha, tɨ nəri nə mə Iərɨmənu Kumwesən səvənraha in trukuraan muvei pen nukuraanien mɨnraha, nənə irəha tuhərɨmənu ia nuk nuk me. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_6","096_22_6","REV","22","6","6","Nənə aɡelo nəha rɨni pehe tukw iou i mə, “Nəɡkiariien me i ho nɨpərhienien nərmama həukurən nətɨɡiteien ia nirəha. Iərɨmənu Kumwesən səvəi nənɨmwi profet kupwən me rɨnərhi pehe iou aɡelo səvənhi mə takuvehe mahatən narimnari me trɨpko mhə tui həier pehe pwəh səvənhi iotukwininari me hətoni.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_7","096_22_7","REV","22","7","7","“Həreɡi ro! Trɨpko mhə tui iakuvehe. Iərmama sə ramo nəɡkiariien me səməme Kumwesən ruvei pehe, kamhəmak ia nəkukuə i, in rerɨn traɡien.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_8","096_22_8","REV","22","8","8","Iou Jon, iou iakɨməreɡi mətoni narimnari me i. Nəpɨn iakreɡi mətoni raka narimnari me i, nənə iakɨnɨmwi nukurhuk mi ia nəmri aɡelo sə rahatən iou irə mə takɨsiai in. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_9","096_22_9","REV","22","9","9","Mətə in rɨni pehe tukw iou i mə, “Əpwəh noien iamɨnha irə! Krau iotukwininari mi a səvəi Kumwesən kɨtaha piam me i profet me mɨne nərmama me səməme kamho nəɡkiariien me ia nəkukuə i. Nɨmwi nukurhum mi ia nəmri Kumwesən, mɨsiai in!” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_10","096_22_10","REV","22","10","10","Nənə in rarə mɨni mwi tukw iou i mə, “Tikəpwəh nərkwafəien ia nəɡkiariien me i Kumwesən ruvei pehe mik kamhəmak ia nəkukuə i tɨ nəri nə mə narimnari me i trɨpko mhə tui həier pehe. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_11","096_22_11","REV","22","11","11","Nərmama səməme kamho noien ərəha pwəh kamhəmwur pen ia noien ərəha. Nərmama səməme kamho noien əmkemɨk pwəh kamhəmwur pen ia noien əmkemɨk. Nərmama səməme kamho noien atukwatukw pwəh kamhəmwur pen ia noien atukwatukw. Nərmama səməme kamho noien əmher pwəh kamhəmwur pen ia noien əmher. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_12","096_22_12","REV","22","12","12","Həreɡi ro! Trɨpko mhə tui iakuvehe! Takuvehi nərəkuien səiou, muvehe, muvei pen m nərmama me pam resi pen narimnari me irəha həno. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_13","096_22_13","REV","22","13","13","Iou i Alfa mɨne Omeka, nukunen mɨne nəkrəkwerɨn. Iakɨnarə raka kupwən, nənə takarə mwi kurirə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_14","096_22_14","REV","22","14","14","Nərmama səməme haikuas tɨnari səvənraha rəpsan, irəha rerɨnraha traɡien. Takəseni irəha hani nukwai nei kauvehi nɨmɨruien irə, nənə mhəukurau ia kwəruə me səvəi taon nəha mhəuvnimwə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_15","096_22_15","REV","22","15","15","Mətə nərmama nepwɨn nəha ikɨn ko həpkuvnimwə mhə. Irəha nəha nərmama səməme həmkemɨk rəmwhen ia kuri me, mamho klepa, mamho nahak. Nərman mɨne nɨpran səməme kamhəiri əpnapen irəha me irəha nəha ko həpkuvnimwə mhə. Nərmama me pam səməme kamhousi əpune nərmama, mamhəfwaki m nənɨmwi nari me, mamhokeikei pɨk noien səvəi neikuəien tuharə fwe iruə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_16","096_22_16","REV","22","16","16","Iou, Iesu, iakɨnərhi pehe aɡelo səiou mə truvehe mɨni irapw narimnari me i tukumiaha nakalasia me. Iou i kiɡ sə iakɨməuku pen ia kwənəkwus səvəi Kiɡ Tevɨt. Iou iakəmwhen ia kəməhau kofətəteia sə rukuraan.” ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_17","096_22_17","REV","22","17","17","Nənɨmwɨn Ikinan mɨne pran səvəi kwəti sipsip krauni mə, “Uvehe!” Nənə pwəh iərmama sə ramreɡi nəɡkiariien i, in mwi rɨni mə, “Uvehe!” Nənə pwəh iərmama sə rəkwakwa ruvehe. Iərmama sə rokeikei pwəh in rənɨmwi auər a nui sə kauvehi nɨmɨruien irə. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_18","096_22_18","REV","22","18","18","Iou, Jon, iakaməɡkiari skai m nərmama səməme kamhəreɡi nəɡkiariien me Kumwesən ruvei pehe miou kamhəmak ia nəkukuə i. Trɨni mɨnuə iərmama riti rakutan pen atukw nəɡkiariien riti səvənhi ia nəɡkiariien me i, Kumwesən truvei pen min nərpwɨnien me i nəkukuə i raməɡkiari irə makutan pen mwi. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_19","096_22_19","REV","22","19","19","Trɨni mɨnuə iərmama riti rɨpeki raka nəɡkiariien me nepwɨn ia nəkukuə i, Kumwesən trɨpeki raka namasanien me i nəkukuə i raməɡkiari irə iərmama nəha trɨpkuvehi mhə riti. Namasanien me nəha nukwai nei kauvehi nɨmɨruien irə mɨne kwopun riti ia taon ikinan nəha. ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_20","096_22_20","REV","22","20","20","Iərmama sə rani irapw narimnari me i rɨni mə, “Pərhien trɨpko mhə tui iakuvehe!” Ouəh, pwəh ro iamɨnhi! Uvehe rə Iərɨmənu Iesu! ");
INSERT INTO tnk_vpl VALUES ("RV22_21","096_22_21","REV","22","21","21","Pwəh namasanien səvəi Iərɨmənu səkɨtaha Iesu tramarə tɨ nərmama me pam. Ouəh, pwəh ro iamɨnhi! ");
ALTER TABLE tnk_vpl ADD FULLTEXT(verseText);
UNLOCK TABLES;
