11
Iesu təmatəgətun rəhan netəmim e suatɨp rəha nəghatən kəm Uhgɨn e nəfakən
(Mat 6:9-15; 7:7-11)
1 Nian kit, Iesu təmatəghat kəm Uhgɨn e nəfakən əpəh ikɨn kit. Kən nian təmol namnun rəhan nəfakən kəm Uhgɨn, kən rəhan kit etəmim təmətapəh ron məmə, “Iərəmərə, əgətun-tu itɨmat e suatɨp rəha nəghatən kəm Uhgɨn e nəfakən, tahmen-pən e Jon Baptais in təməgətun mihin rəhan mɨn.”
2 Kən Iesu təmən-ipən kəm ilat məmə, “Nian nakotəghat kəm Uhgɨn e nəfakən, onəkotən məmə,
‘Tata Uhgɨn, nərgəm in ilɨs agɨn, pəs netəmim okotɨsiai-in.
Pəs rəham nərəmərəən tuwa matɨg. 3
Nian rafin, os-ipa nagwənən kəm itɨmat tahmen-in rəha nian roiu.
4 Kən afəl rəkɨs rəhatɨmat nolən rat mɨn məto-inu itɨmat esotaskəlɨm-iəkɨsən e nɨkitɨmat nolən rat mɨn rəha netəmim itəm koatol kəm itɨmat.
Kən segəhan-inən itɨmat ekotuwɨn ima nos-ipən-os-ipənən, ikɨn itəm məta oekotakiə motol təfagə rat.’ ”
5-6 Kən təmən-ipən kəm ilat məmə, “?Okəmə suah kit tuwa imam ikɨn lapɨn, kən rəham nagwənən tɨkə, kən onəkol naka? Onəkuwɨn e nimə rəha ik kit, kən mən-ipən məmə, ‘Io kit, os-ipa nagwənən məsɨn, kən ekos muwɨn magwən suah kit lan itəm təmɨsɨ-pən isəu muwa imak ikɨn roiu lapɨn, kən rəhak nagwənən tɨkə məmə ekagwən in lan.’ 7 Kən in otuhalpɨn-pɨnə kəm ik məmə, ‘!Aaah! Atuwɨn, səhgaiirən etɨmat, enotapɨl rəkɨs itɨmat rəhak nɨsualkələh. Okol esətul mɨnən mos-ipɨnə nagwənən kəm ik.’ 8 Ekən kəm itəmat məmə, nat əpnapɨn ik in kit, məto suah un təsolkeikeən məmə in otos-ipɨnə nagwənən kəm ik. Məto iatən nɨpahrienən, nian nakatəkəike matətapəh ron, kən in otətul mos-ipɨnə natɨmnat rafin kəm ik itəm nakolkeike.
9 “Kən tol nəhlan ekən kəm itəmat məmə, otətapəh-in kəm Uhgɨn o natɨmnat, kən in otos-ipɨnə kəm itəmat. Kən otegəs-in, kən nakotehm. Kən otəht-əht toa, kən toa oterəh otəmat. 10 Ekən nəhlan məto-inu netəmim rafin itəm koatətapəh-in, kən okoatos. Kən netəm mɨn u itəm koategəs-in, kən okoatehm. Kən netəmim itəm koatəht-əht toa, kən toa oterəh olat.
11 “Itəmat tata mɨn. ?Itəmat kit, nian nətɨn tatətapəh-in nəm, məto in tatos-ipən sɨnek? !Kəp! 12 ?O nian in tatətapəh-in noanahlɨ-mənɨg, məto in tatos-ipən skopion?* !Kəp! 13 Nat əpnapɨn itəmat netəm nakotərat, məto nakoatos-ipən natɨmnat wɨr mɨn kəm nenətɨtəmat mɨn. Məto Tata Uhgɨn əpəh e nego e neai, nolən rəhan in təwɨr pɨk maprəkɨs-in nolən rəhatəmat, kən nɨpahrienən, in otos-ipən Narmɨn Rəhan kəm netəm mɨn u itəm koatətapəh-in ron.”
Netəmim neen kəmoatən məmə Iesu tatol wək e nəsanənən rəha Setan
(Mat 12:22-30, 43-45; Mak 3:20-27)
14 Kən e nian kit, suah kit əh-ikɨn itəm narmɨn rat tətatɨg lan, kən tol məmə in təruru nəghatən. Kən Iesu təməhg-iarəp narmɨn rat əh, kən suah əh təmətuoun matəghat, kən netəmim narmɨlat təmiwɨg pɨk ron. 15 Məto netəmim mɨn əh neen koatən məmə, “Pielsepul u in etəm-iasol rəha narmɨn rat mɨn, in əm əh təmos-ipən nəsanənən kəm suah u məmə in otəhg-iarəp narmɨn rat mɨn e netəmim.”+ 16 Kən netəm pɨsɨn neen mɨn kəmotətapəh o Iesu məmə in otol-tu nat pɨspɨs kit e nəsanənən itəm tatɨsɨ-pən e nego e neai məto-inu, ilat kotolkeike məmə okotɨtun-tu məmə Iesu in etəmim pah.+
17 Məto Iesu tɨnɨtun rəkɨs nətəlɨgən mɨn rəhalat, kən təmən məmə, “Okəmə netəmim e kantri kit koatoor ilat mɨn, kən okotərəkɨn rəhalat kantri, kən nərəmərəən otɨsas mɨkə. Kən tahmen-pən əm, e latuənu kit, okəmə netəmim lan koatoor ilat mɨn, kən okotərəkɨn agɨn-əh latuənu u. 18 ?Kən okəmə netəmim rəha Setan koatoor ilat mɨn, kən otahro nulan rəhan nərəmərəən otətatɨg? Iatən min-nulan məto-inu nakoatən məmə iatəhg-iarəp narmɨn rat mɨn e nəsanənən rəha Pielsepul. 19 ?Kən okəmə io, iatəhg-iarəp narmɨn rat mɨn e nəsanənən rəha Pielsepul, kən tahro e rəhatəmat mɨn netəmim, ilat koatəhg-iarəp narmɨn rat mɨn e nəsanənən rəha pah? Tol nəhlan, ilat okotakil rəhatəmat mɨn nəghatən məmə in neiueiuəən. 20 Məto okəmə io iatəhg-iarəp narmɨn rat mɨn e netəmim e nəsanənən rəha Uhgɨn, kən tatəgətun məmə nərəmərəən rəha Uhgɨn tɨnuwa rəkɨs otəmat.
21 “Nian etəm rəhan nəsanənən tepət tatəmɨk natɨmnat rəha nəluagɨnən, tatətul matɨp matehm wɨr rəhan nimə, inəh rəhan natɨmnat okotatɨg wɨr əm. 22 Məto nian etəm pɨsɨn kit mɨn itəm rəhan nesanənən taprəkɨs-in in, otuwa muəmou mətian mətian tol win lan, in tatos-irəkɨs rafin rəhan natɨmnat rəha nəluagɨnən itəm təmələhəu-pən rəhan nətəlɨgən lan, kən in otoor natɨmnat rafin rəha suah əh kəm rəhan mɨn netəmim.+
23 “Etəm u itəm təsuarisɨg-inən io, in rəhak tɨkɨmɨr. Kən etəmim u itəm təsargətainən sipsip mɨn, in tatol ilat kotagɨm atit.”+
24 Kən Iesu təmən məmə, “Nian narmɨn rat tatiet e suah kit, kən in tətan əpəh ikɨn kɨkə-kɨkə ikɨn nəhau tɨkə lan mategəs-in ikɨn otameg ikɨn, məto təsəplanən. Kən in tatən məmə, ‘Pəs ekɨtəlɨg-pən e rəhak nimə itəm emɨsɨ-pən ikɨn aupən.’ 25 Kən nian in tatɨtəlɨg-pa, mehm rəhan nimə kəmafəl təpiə wɨr, kən natɨmnat rafin koatɨs wɨr. 26 Kən in otuwɨn mit mɨn narmɨn rat sepɨn mɨn motuwa itəm kotərat kotaprəkɨs-in in. Kən okotuwɨn mɨn imə motatɨg e nəmegəhən rəha suah u. Kən suah u, aupən rəhan nəməgəhən tərat, məto roiu tɨnərat pɨk agɨn-əh.”
27 Nian Iesu tatən nəghatən əh, pətagwəhl kit tagət əfəməh məmə, “Pəs Uhgɨn otawte-in rəhan nəwɨrən kəm pətan itəm təmemək-in ik, kən mətapinahin ik.”+
28 Kən Iesu təmə, “Nɨpahrienən, məto Uhgɨn otawte-in rəhan nəwɨrən taprəkɨs kəm netəmim itəm koatəto nəghatən rəhan, kən moatol.”
Nəmtətin rəha Jona
(Mat 12:38-42; Mak 8:12)
29 Kən nian netəmim kəmotuwa məmə okotəto nəghatən rəha Iesu, kəmotuwa tepət məsɨn mɨn, kən Iesu təmə, “Itəmat netəm roiu ne, itəmat nol təfagə rat agɨn. Itəmat nakotolkeike məmə nakotehm nat pɨspɨs u nəmtətin kit. Məto okol Uhgɨn təsos-ipɨnəən nəmtətin kit kəm itəmat. Məto Uhgɨn otos-ipɨnə nəmtətin kitiəh əm kəm itəmat, inəh nəmtətin rəha Jona.+ 30 Tahmen əm e Jona itəm təmuwa nəmtətin kit tatuwɨn o netəmim rəha taon u Nineva aupən, e nolən kitiəh mɨn əm, io Nətɨ Etəmim ekuwa nəmtətin rəha netəmim u-roiu ne. 31 Kən e nian əh itəm Uhgɨn otakil netəmim rafin, kən kwin rəha nəptən pis ikɨn, in otətul mən-iarəp məmə itəmat netəm nakotərat. Otɨtun nənən nəhlan məto-inu, in təmiet e nɨkalɨn nəptən əpəh isəu agɨn, kən maliwək muwa məmə otəto nəghatən rəha Kig Solomon itəm tenatɨg wɨr. Kən otəplan-tu, suah kit itəm ilɨs taprəkɨs-in Kig Solomon tɨnuwa.+ 32 Kən netəmim rəha Nineva okotətul e nian Uhgɨn otakil netəmim rafin lan, kən ilat okotən məmə itəmat nəmotol nolən tərat. Kən ilat kotɨtun nənən nəhlan məto-inu, nian ilat kəmotəto nəghatən rəha Jona, ilat kəmotəuhlin ilat e nolən rat mɨn rəhalat. Kən roiu, suah kit ikɨn-u itəm in ilɨs taprəkɨs-in Jona.”+
Nəhag-əhagən rəha lait
(Mat 5:15; 6:22-23)
33 Kən Iesu təmən məmə, “Suah kit tɨkə itəm tətasiepən e lait, kən uarisɨg in tatəhluaig-in, o tətaii-pən e nɨpəg kɨtəh. Kəp. Məto nian etəmim tətasiepən e lait, otəkəike mətu-pər e nɨg rəha lait məmə netəmim itəm okotuwa e nɨpəg noa nimə, kən moatehm nəhag-əhagən rəha lait o nəplanən natɨmnat.+ 34 Nɨganəmtɨm in tahmen e lait itəm tatos-ipən nəhag-əhagən kəm nɨpətɨm. E nian nɨganəmtɨm mil kuəwɨr, tahmen əm məmə nɨpətɨm tərioah e nəhag-əhagən. Məto nian nɨganəmtɨm mil kuərat, tahmen əm məmə nɨpətɨm tərioah e napinəpən.† 35 Kən tol nulan, ik onakəkəike matehm wɨr məmə nəhag-əhagən e rəham nəmegəhən, in sənəmə napinəpən. 36 Kən okəmə rəham nəmegəhən in tərioah wɨr e nəhag-əhagən, napinəpən in otɨkə agɨn lam, kən nəhag-əhagən in tətasiəgəpɨn wɨr rafin rəham nəmegəhən, tahmen-pən əm e nəhag-əhagən rəha lait tətasiəgəpɨn ik.”
Iesu təməghat əskasɨk kəm Farisi mɨn ne iəgətun mɨn rəha Lou
(Mat 23:1-36; Mak 12:38-40;
Luk 20:45-47)
37 Kən nian Iesu təməghat rəkɨs, kən Farisi kit təmuwa mən-ipən kəm in məmə okian muagwən e rəhan nimə. Kən Iesu təmaliwək muwɨn əpəh imə matəpələh e nɨkalɨ tepɨl o nagwənən. 38 Kən Farisi apon təmaut ron narmɨn təmiwɨg nian təməplan məmə Iesu təsaikuasən pitən e nelmɨn uarisɨg təpanagwən.
39 Kən Iərəmərə təmən kəm in məmə, “Itəmat Farisi mɨn, nəkotahmen əm e kap ne plet itəm nakotaikuas elat əpəh ihluə əm, məto əpəh e nɨpəgnoalat, kotapɨn. Itəmat nakotərioah e naumɨsən ne nəratən. 40 !Itəmat nakotalməl pɨk! ?Nɨkitəmat tatəht o kəp məmə, Uhgɨn itəm təmol nɨpətɨtəm, in təmol mɨn nɨkitəm? !Əwəh! 41 Məto otos-ipən kəm ian-rat mɨn e nɨkitəmat agien, kən natɨmnat rafin ihluə ne imə kotətuatɨp motəwɨr.
42 “!Məto itəmat Farisi mɨn, nahməən asol otuwa otəmat! Itəmat nakotətəu-pən wɨr nɨmɨsmɨsɨ Lou mɨn, tahmen e tait rəha nɨmalɨ nɨg mɨn itəm nəmiəwɨlat tatəpien o nolən nagwənən. Məto nakotəuhlin məntaatəmat o nat asol mɨn rəha Lou, inəh nəsotolən nat itəm tətuatɨp mɨn kəm netəmim, kən məsotolkeikeən Uhgɨn. Nəkotəkəike motol nolən wɨr mɨn asol əh, kən məsotaluinən nətəu-pən wɨr mɨnən nɨmɨsmɨsɨ Lou mɨn rafin.
43 “Itəmat Farisi mɨn, nahməən asol otuwa otəmat, məto-inu nakotolkeike məmə onəkotuwɨn motəpələh aupən e nimə rəha nuəfɨmɨnən. Kən e maket, nakotolkeike məmə netəmim okotɨləs-ipər nelmɨlat kəm itəmat o nɨsiaiiən itəmat.
44 “Itəmat Farisi mɨn, nahməən asol otuwa otəmat, məto-inu itəmat nəkotahmen e suwɨt itəm kotamkɨmɨk, məto kəsɨtun ətuatɨpən məmə in hiə, kən netəmim kotaliwək pɨkən lan motəruru, motol rəhalat nəmegəhən tətamkɨmɨk.”‡
45 Kən iəgətun kit rəha Lou təmən-ipən kəm Iesu məmə, “Iəgətun. Nian nakatən nəghatən mɨn u, kən tatərəkɨn mɨn itɨmat.”
46 Kən Iesu təmə, “!Iəgətun mɨn rəha Lou! Nahməən asol otuwa otəmat məto-inu, itəmat nakoatəlɨn-pər nat fɨgəm mɨn itəm tiəkɨs məmə netəmim okoatəmɨk.§ Məto nəsotasituən məsɨn e noanelmɨtəmat məmə onəkotasitu elat o nəmɨkən natɨmnat mɨn əh.
47 “Nahməən asol otuwa otəmat məto-inu əpəh e suwɨt mɨn rəha ien mɨn rəha Uhgɨn aupən, nakoatiləkɨn nimə wɨr mɨn, kən nakoatən məmə nakoatɨsiai-in ilat. Məto nakoteiuə. Tɨpɨtəmat mɨn əm kəmotohamnu ilat.* 48 Inəh itəmat nakoatən-iarəp məmə nakotegəhan-in natɨmnat mɨn əh itəm tɨpɨtəmat mɨn kəmoatol aupən, inəh kəmotohamnu ien mɨn, kən itəmat nəkoatol namnun e rəhalat wək nian nakoatiləkɨn suwɨt mɨn rəhalat.
49 “Kən o nat əh, Uhgɨn itəm tenatɨg təmən məmə, ‘Io ekahl-ipən rəhak ien mɨn ne aposol mɨn kotuwɨn motəghat kəm ilat, kən ilat okotɨtəp motol nəratən kəm neen, kən motohamnu neen.’ 50 Tol nəhlan, Uhgɨn otakil itəmat tahmen məmə itəmat əm nəmotohamnu ien mɨn rafin rəhan, kən in otol nalpɨnən kəm itəmat o nɨmɨsən rəhalat, ilat itəm kəmotatɨg e nətuounən rəha nətueintən mətoarus-pa u-roiu, 51 ien mɨn rafin itəm kəmotohamnu tətuoun e Epel mətoarus-pən Sekaraea, itəm təmɨmɨs e Nimə Rəha Uhgɨn ilugɨn e olta ne nimə.† Nɨpahrienən, itəmat roiu ne, Uhgɨn otol nalpɨnən kəm itəmat.
52 “Itəmat iəgətun rəha Lou, nahməən asol otuwa otəmat məto-inu suatɨp kit əh-ikɨn itəm tatəgətun nat naka itəm Uhgɨn tolkeike. Itəmat nəkotɨtun suatɨp əh, məto nakotəhluaig-in məmə netəmim kotəruru. Itəmat nəkəsotətəu-pənən, kən nakahtosɨg-in netəmim məmə ilat mɨn kotəruru nətəu-pənən.”
53 Nian Iesu təmiet e nimə əh mɨnataliwək matuwɨn, kən iəgətun mɨn rəha Lou ne Farisi mɨn, neməha təmol ilat. Tətuoun e nian əh, kəmotuwa rəhan tɨkɨmɨr mɨn. Koatərakin-pən nəghatən əskasɨk tepət kəm in 54 məmə okoteam-in nɨpəgnəmtɨn neen e nəghatən rəhan itəm təsahmenən.
* 11:12 Skopion - afin-tu futnot əpəh Luk 10:19 + 11:15 Mat 9:34; 10:25 + 11:16 Mat 12:38 + 11:22 Kol 2:15 + 11:23 Luk 9:50 + 11:27 Luk 1:28,42,48 + 11:29 Mat 16:4 + 11:31 1 King 10:1-10 + 11:32 Jona 3:5-10 + 11:33 Mak 4:21; Luk 8:16 † 11:34 Nɨpətɨn kit rəha “nɨganəmtɨm mil kuəwɨr” təmə, ik etəm kit itəm nɨkim tagien o nasituən netəmim e rəham məni. Kən nɨpətɨn kit rəha “nɨganəmtɨm mil kuərat” təmə, ik iaumɨs kit. Nɨpətɨn kit mɨn rəha “nɨganəmtɨm mil kuəwɨr” təmə, rəham nətəlɨgən kitiəh əm o Uhgɨn. ‡ 11:44 Lou rəha netəm Isrel tatən məmə, okəmə suah kit otek etəm təmɨmɨs, kən in tamkɨmɨk e Lou. Tol nəhlan, ilat kotəkəike motol mak wɨr e ikɨn rəha suwɨt mɨn məmə netəmim kəsotaliwək pɨkən lan. § 11:46 “Nat fɨgəm” itəm Iesu tatəghat-in, in lou əlkələh mɨn tepət təpət rəha noanol rəha Isrel. * 11:47 Iesu tatəhai Farisi mɨn məto-inu koatən məmə koatɨsiai-in ien mɨn aupən. Məto ilat kəsotolən natɨmnat itəm ien mɨn kəmoatən. † 11:51 E Naoa Rəha Uhgɨn əpəh e Oltesteman, Epel in ien aupən agɨn, kən Sekaraea in namnun. Afin-tu Jen 14 ne 2 Kron 24:22.