12
Jesuré nʉnʉdutíre
1 Teero tiirá, cʉ̃́ãrẽ wãcũãda. Cʉ̃́ã paʉ duuró manirṍ “Cõãmacʉ̃ ‘ticogʉda’ jĩĩriguere ticogʉdaqui” jĩĩ padeorucúyira. Cʉ̃́ã padeoríguere wãcũrã, marĩcã teerora padeorucújããda. Cʉtʉrí basocʉ máata jeadʉgagʉ tiiróbiro niiãda. Cʉ̃ʉ̃ niipetire nʉcʉ̃rére cṹũjã, cʉtʉwáqui. Cʉ̃ʉ̃ nʉcʉ̃rére cṹũre tiiróbiro marĩ niipetire ñañaré tiirére duujã́rõ booa. Teeré duurá, Cõãmacʉ̃ boorépere tiirucújãrõ booa. 2 Jesuré wãcũnʉnʉsero booa. Cʉ̃ʉ̃rã́ marĩrẽ sicato padeorí tiiwí. Cʉ̃ʉ̃rã́ marĩrẽ padeoyapácʉtiri tiigʉ́daqui. Cõãmacʉ̃rẽ padeojĩ́gʉ̃, cʉ̃ʉ̃ too síro ʉsenire bʉaádarere wãcũgʉ̃, curusapʉ páabiaturere nʉcãjã́yigʉ. Boboró manirṍ diayigʉ. Teero tiigʉ́, mecʉ̃tígãrẽ Cõãmacʉ̃ya wãmo diamacʉ̃́niñape jeanuãqui.
3 Mʉ́ã Jesús ñañarõ netõríguere wãcũña. Ñañarã́ cʉ̃ʉ̃rẽ bayiró ñañarõ tiiyíra. Teero tiirá, mʉ́ãcã ñañarõ netõrã́, páasʉtiro manirṍ cʉ̃ʉ̃rẽ padeorucújãña. 4 Ñañarã́ cʉ̃́ã ñañaré tiirí, mʉ́ã wederé wapa mʉ́ãrẽ sĩãrĩ́ tʉgueñañaria ména. 5 Sĩcʉ̃ basocʉ́ cʉ̃ʉ̃ põnarẽ́ wederébiro Cõãmacʉ̃ mʉ́ãrẽ wedei. Cʉ̃ʉ̃ye queti jóaripũpʉ wederiguere ¿wãcũrigari? Biiro jĩĩã:
Yʉʉ macʉ̃, Cõãmacʉ̃ mʉʉrẽ bayiró wederémena quẽnojeádutiri, teero ĩñacõãrijãña.
Cʉ̃ʉ̃ mʉʉrẽ tutiri, páasʉtirijãña.
6 Cõãmacʉ̃ cʉ̃ʉ̃ maĩrã́rẽ bayiró quẽnojeári tiiquí.
Niipetira cʉ̃ʉ̃ põnarẽ́ cʉ̃́ã ñañaré tiirí, ñañarõ tiiquí,*
jĩĩ jóanoã. 7 Mʉ́ã ñañarõ netõrã́, “Cõãmacʉ̃ marĩrẽ quẽnojeádutigʉ tiiquí” jĩĩrã, nʉcãjã́ña. Cõãmacʉ̃ mʉ́ãrẽ cʉ̃ʉ̃ põnabiro tiiquí. Niipetira pacʉsʉ̃mʉã cʉ̃́ã põnarẽ quẽnojeári tiicúa. 8 Cõãmacʉ̃ niipetira cʉ̃ʉ̃ põnarẽ́ quẽnojeári tiiquí. Cʉ̃ʉ̃ mʉ́ãrẽ quẽnohẽ́rĩ, cʉ̃ʉ̃ põna díamacʉ̃ mee niicu. Pacʉ manirã́, teero bʉaríra tiiróbiro niicu. 9 Apeyeréja, marĩ wĩmarã niirĩ, marĩ pacʉsʉ̃mʉã marĩrẽ quẽnojeári tiiwá. Cʉ̃́ã teero tiiríguere marĩ padeowʉ́. Teero tiirá, marĩ Pacʉ ʉ̃mʉã́sepʉ niigʉ̃́pereja toorá nemorṍ yʉʉro booa. Teero yʉʉrucujãrã, catirucujããdacu. 10 Marĩ pacʉsʉ̃mʉã atibʉ́recopʉ macãrã, marĩ cʉ̃́ãmena niirĩ, marĩrẽ quẽnojeári tiiwá. Cʉ̃́ã ãñurõ niidutira, cʉ̃́ã põõtẽ́õrõ quẽnowã́. Cõãmacʉ̃pe marĩrẽ cʉ̃ʉ̃ tiiróbiro ñañaré manirã́ niidutigʉ, quẽnojeári tiiquí. 11 Diamacʉ̃́rã niiã: Marĩrẽ quẽnojeári tiirítabere tʉsaya maniã. Pũni niiã. Teero niipacari, quẽnorémena ãñurõ wáari tiia. Too síropʉre ãñurõ cʉ̃ʉ̃ booróbiro diamacʉ̃́ tiiádacu; ãñurõ niirecʉtirere bʉaádacu.
Cõãmacʉ̃yere tʉodʉgáheri, quio niiã
12 Teero tiirá, basocá wãmorĩ, dʉpori tutuhera tiiróbiro niirijãña; wãcũbayinemoña. 13 Mʉ́ã diamacʉ̃́ tiirá, maarẽ sʉguewara tiiróbiro niiãdacu. Mʉ́ã teero tiirí, opayuriro tiiróbiro wáagʉcã mʉ́ãrẽ ãñurõ nʉnʉgʉ̃́daqui; padeotutúanemogʉ̃daqui. Opayuriro tiiróbiro wáanemoriqui.
14 Niipetiramena cúaro manirṍ ãñurõ niirecʉtiya. Ñañaré tiiró manirṍ niiña. Ñañaré tiirá marĩ Õpʉ̃rẽ ĩñariadacua. 15 Mʉ́ã tʉomasĩ́ña: Sĩcʉ̃no Cõãmacʉ̃ marĩrẽ ãñuré ticorére duuríjããrõ. Sĩcʉ̃no cʉ̃ʉ̃ wedeseremena, cʉ̃ʉ̃ tiirémena ãpẽrã́ padeorére ñañoríjããrõ. Teeré tiigʉ́ táa ñañaré tiiróbiro niiqui. Táa ñañaré wiiró, oterére ñañocú. 16 Teero biiri sĩcʉ̃no cʉ̃ʉ̃ nʉmo niihẽgõmena ñañaré tiiríjããrõ. Teero biiri sĩcʉ̃no Cõãmacʉ̃ marĩrẽ ticoadarere “bʉ́ri niiré niiã” jĩĩ wãcũrijããrõ. Esaú teero tiiyígʉ. Jʉabóagʉ, cʉ̃ʉ̃ basocá sõwʉ̃ niirére yaarémena cʉ̃ʉ̃ baipére wasoyígʉ. 17 Mʉ́ã masĩcu: Too síro Esaú cʉ̃ʉ̃ pacʉ “mʉʉrẽ ãñurõ wáaadacu” jĩĩ wedecũrĩ boomíyigʉ. Cʉ̃ʉ̃ pacʉpe “mʉʉ bairé teeré cṹũpetitoaawʉ̃” jĩĩyigʉ. Cʉ̃ʉ̃ teero jĩĩrĩ tʉogʉ́, bayiró utiyigʉ. Teero utipacari, cʉ̃ʉ̃ pacʉ cʉ̃ʉ̃ bairé cṹũriguere wasomasĩ́ña maniyíro.
18 Mʉ́ã tíato macãrã Israelya põna macãrã tiiróbiro ʉ̃tãgʉ̃́ padeñámasĩrigʉpʉre jearia. Tiigʉpʉ́re bayiró jʉ̃ʉ̃yiro. Toopʉ́re bayiró naĩtĩãyiro. Bʉpo páa, wĩno bayiró wáayiro. 19 Teero biiri mʉ́ã tíato macãrã tiiróbiro corneta bʉsʉrére tʉoría. Cõãmacʉ̃ wedeserecãrẽ tʉoñária. Cʉ̃́ãpeja cʉ̃ʉ̃ wedeseri tʉorá, cuiremena “nocõrõrã wedesearo sáa” jĩĩyira. 20 Cõãmacʉ̃ dutiariguere cuinetõnerã, teero jĩĩyira. Cʉ̃ʉ̃ dutiarigue biiro jĩĩyiro: “Atigʉ́ ʉ̃tãgʉ̃pʉ́re cʉtacṹgʉ̃norẽ ʉ̃tãperimena déesĩãña; o saderígʉmena sĩãñá. Wáicʉracãrẽ teerora tiiyá”, jĩĩyigʉ Cõãmacʉ̃. 21 Teero wáarigue quionetṍjõãyiro. Teero tiigʉ́, Moisés basiro biiro jĩĩyigʉ: “Yʉʉ cuinetõgʉ̃, ñapõpiga”, jĩĩyigʉ.
22 Mʉ́ãpeja tiigʉpʉ́ jearono tiirá, Cõãmacʉ̃ pʉtopʉ jeacu. Toopʉ́ Cõãmacʉ̃ catirucugʉya macã, ʉ̃mʉã́sepʉ niirí macã niiã. Tiimacã Jerusalén wãmecʉtiri macã niiã. Ʉ̃tãgʉ̃́ Sion wãmecʉtirigʉcã niiã. Tiimacãpʉ ángelea paʉ peti niicua. 23 Cʉ̃́ã neã, cʉ̃ʉ̃rẽ ʉsenipeocua. Cõãmacʉ̃ põna cʉ̃ʉ̃ “ticogʉda” jĩĩriguere ñeeãdaracã toopʉ́ra niicua. Cʉ̃́ã wãmerẽ ʉ̃mʉã́sepʉ jóatunore niicu. Toopʉ́ra Cõãmacʉ̃ niipetirare besegʉ́ niiqui. Teero biiri too sʉguero macãrãpʉ diarira marĩmena sĩcãrõména ãñurã́ quẽnojeárira toopʉ́ niicua. 24 Jesús toopʉ́ niiqui. Cʉ̃ʉ̃ mama netõnére quetire néeatirigʉ niiĩ. Jesuyé díi marĩ ñañaré tiirére coseré toopʉ́ niicu. Cʉ̃ʉ̃ye díi Abelye díi nemorṍ wapacʉtía.†
25 Teero tiirá, Cõãmacʉ̃ mʉ́ãrẽ wedegʉ́re sũnaríjãña. Too sʉguero macãrãrẽ Cõãmacʉ̃ atibʉ́recopʉre baurocá wedeseyigʉ. Cʉ̃́ã cʉ̃ʉ̃rẽ sũnayíra. Teero tiirá, Cõãmacʉ̃ cʉ̃́ãrẽ ñañarõ tiiádarere dutiwámasĩriyira. Marĩpereja Cõãmacʉ̃ ʉ̃mʉã́sepʉ wedesequi. Teero tiirá, marĩ cʉ̃ʉ̃rẽ sũnarĩ́, nemorṍ ñañarõ tiigʉ́daqui. Dutiwámasĩña maniã́dacu. 26 Tíatopʉre Cõãmacʉ̃ wedeseri, dita cãmeñayiro. Atitópere cʉ̃ʉ̃ “tiigʉ́da” jĩĩriguere cʉ̃ʉ̃ye queti jóaripũpʉre buenoã: “Sĩcãrĩ dita cãmeñarĩ tiinemógʉ̃da. Dita dícʉre cãmeñarĩ tiirícu; ʉ̃mʉã́sepʉ niirécãrẽ cãmeñarĩ tiigʉ́da”,‡ jĩĩyigʉ. 27 Cʉ̃ʉ̃ “sĩcãrĩ dita cãmeñarĩ tiinemógʉ̃da” jĩĩgʉ̃, ateré jĩĩgʉ̃ tiii: Niipetire cʉ̃ʉ̃ bauanériguere néecomasĩrenorẽ cõãgʉ̃daqui. Néecomasĩña maniré dícʉ pʉtʉáadacu. 28-29 Cõãmacʉ̃ Õpʉ̃ niirṍ marĩ cʉ̃ʉ̃mena niiãdaro néecomasĩña maniã. Teero tiirá, Cõãmacʉ̃rẽ ʉsenire ticoada. Cʉ̃ʉ̃ tʉsarópʉra cʉ̃ʉ̃rẽ marĩ padeorére wiyaáda. Marĩ Õpʉ̃ Cõãmacʉ̃ niipetire ñañarére ãñurõ jʉ̃ʉ̃petiri tiirímebiro niiĩ. Teero tiirá, cʉ̃ʉ̃rẽ padeorá, quioníremena padeoáda.
* 12:6 Proverbios 3.11-12. † 12:24 Génesis 4.10. ‡ 12:26 Hageo 2.6.