8
1 Jesú peꞌe ʉ̃rʉ̃gʉ̃ Olivo wãmeticjʉpʉ waꞌawĩ. 2 Beꞌro ape nʉmʉ boꞌreacã Õꞌacʉ̃ wiꞌipʉ waꞌawĩ tja. Masã nipeꞌtirã cʉ̃ tiropʉ nerẽwãꞌcãtiwã. Cʉ̃ ejanujã, narẽ buꞌewĩ. 3 Cʉ̃ buꞌeri cura Moisé dutiꞌquere buꞌeri masã, tojo nicã fariseo masã Jesú tiropʉ etawã. Na niꞌcõ numio apĩ co marãpʉ nitigʉ meꞌrã ñaꞌarõ weemigõ tõꞌoꞌcore masã ĩꞌorõpʉ miiejawã.
4 Na Jesure niwã:
—Wiogʉ, aꞌtigo co marãpʉ nitigʉ meꞌrã ñaꞌarõ weegore bocaejapʉ. 5 Moisé tojo weegonojõrẽ ʉ̃tãperi meꞌrã doquewẽjẽduticʉ niwĩ. ¿Mʉꞌʉ waro deꞌro niti?
6 ¿Deꞌro yʉꞌtigʉsari? nírã, cʉ̃rẽ tojo sẽrĩtiñaꞌwã. Na aꞌtiro wãcũwã: “Cʉ̃ mejẽcã yʉꞌticã, wiorãrẽ weresãrãsaꞌa”, ni wãcũwã. Na sẽrĩtiñaꞌcã tʉꞌogʉ, muꞌrĩqueꞌa, cʉ̃ omopica meꞌrã nucũcãpʉ ojawĩ. 7 Na cʉ̃rẽ sẽrĩtiñaꞌduꞌuticã ĩꞌagʉ̃, cʉ̃ wãꞌcãnʉꞌcã, narẽ niwĩ:
—Mʉsã waꞌteropʉ noꞌo nigʉ̃́ ne niꞌcãti ñaꞌarõ weetigʉ, ʉ̃tãgã mii, core doquenʉꞌcãña.
8 Beꞌro muꞌrĩqueꞌa, ojanemowĩ tja. 9 Cʉ̃ tojo nicã tʉꞌorã, na buꞌiritirã tʉꞌoñaꞌwã. Tojo weerã siape meꞌrã nipeꞌtirã uiwijapeꞌtia waꞌawã. Bʉcʉrã waro wijamʉꞌtãwã. Beꞌro ãpẽrã quẽꞌrã sirutuwijawã. Jesú niꞌcʉ̃ta co numio meꞌrã cõꞌonujãwĩ. 10 Cʉ̃ wãꞌcãnʉꞌcã, co niꞌcõrẽta ĩꞌagʉ̃, niwĩ:
—Mʉꞌʉrẽ weresãrã waro ¿noꞌo waꞌati? Mʉꞌʉrẽ “Ʉ̃tã meꞌrã doquewẽjẽrõʉaꞌa”, ¿nitiati?
11 Co cʉ̃rẽ niwõ:
—Nitiama.
Jesú core niwĩ:
—Yʉꞌʉ quẽꞌrã mʉꞌʉrẽ “Buꞌiri daꞌreroʉaꞌa”, niweꞌe. Waꞌagosaꞌa. Apaturi ñaꞌarõ weenemoticãꞌña, niwĩ.
Jesú sĩꞌose weronojõ cʉ̃ nise niꞌi
12 Niꞌcãti Jesú masãrẽ buꞌégʉ, aꞌtiro niwĩ:
—Yʉꞌʉ aꞌti nucũcãcjãrãrẽ sĩꞌose weronojõ niꞌi. Yʉꞌʉre siruturã naꞌitĩꞌarõpʉ nirã́ weronojõ nitima. Yʉꞌʉ na meꞌrã ninuꞌcũꞌu. Na deꞌro weeatjere ĩꞌoꞌo. Tojo weerã añurõ nisetimasĩma.
13 Cʉ̃ tojo nicã tʉꞌorã, fariseo masã Jesure niwã:
—Mʉꞌʉ basu mʉꞌʉ weesere ucũcã, mʉꞌʉ ucũse wapamarĩꞌi.
14 Jesú narẽ niwĩ:
—Yʉꞌʉ basu yʉꞌʉ weesere ucũmicã, yʉꞌʉ ucũse wapatiꞌi. Yʉꞌʉ níꞌcaropʉ yʉꞌʉ dajatojaatjere masĩꞌi. Mʉsã pũrĩcã yʉꞌʉ níꞌcaro yʉꞌʉ dajatojaatjopʉre masĩweꞌe. 15 Mʉsã aꞌti ʉmʉcocjãrã wãcũse meꞌrã beseꞌe. Yʉꞌʉ pũrĩcã yʉꞌʉ seꞌsaro ne niꞌcʉ̃rẽ beseweꞌe. 16 Yʉꞌʉ besegʉ, queoro besebosaꞌa. Yʉꞌʉ ʉaro beseweꞌe. Yʉꞌʉ pacʉ, yʉꞌʉre oꞌóꞌcʉ meꞌrã beseꞌe. 17 Mʉsãrẽ dutise na ojaꞌque aꞌtiro niꞌi: “Pʉarã masã niꞌcãrõnojõ na ĩꞌaꞌquere weresãcã, ẽjõpeoroʉaꞌa.” 18 Yʉꞌʉ werese quẽꞌrã tojota niꞌi. Yʉꞌʉ, yʉꞌʉ pacʉ yʉꞌʉre oꞌoꞌcʉ meꞌrã yé cjasere añurõ ucũꞌu. Tojo weero yʉꞌʉ ucũse queoro niꞌi.
19 Na Jesure sẽrĩtiñaꞌwã:
—To pũrĩcãrẽ ¿mʉꞌʉ pacʉ noꞌopʉ nisari?
Jesú narẽ yʉꞌtiwĩ:
—Mʉsã yʉꞌʉre masĩweꞌe. Yʉꞌʉ pacʉ quẽꞌrãrẽ masĩtisaꞌa. Yʉꞌʉre masĩrã, cʉ̃ quẽꞌrãrẽ masĩboapã, niwĩ.
20 Jesú tojo ucũgʉ̃, Õꞌacʉ̃ wiꞌipʉ niwĩ. Masã niyeru oꞌorã na sãase acari tiropʉ niwĩ. Cʉ̃ topʉ nicã, cʉ̃ pacʉ cʉ̃rẽ cũuꞌque ejatiyucã, ne niꞌcʉ̃ cʉ̃rẽ buꞌiri daꞌreri wiꞌipʉ miatiwã.
Jesú “Yʉꞌʉ waꞌatjopʉre mʉsã waꞌasome” níꞌque niꞌi
21 Jesú judío masã wiorãrẽ niwĩ:
—Yʉꞌʉ waꞌagʉ weeꞌe. Yʉꞌʉ waꞌáca beꞌro mʉsã yʉꞌʉre aꞌmarãsaꞌa. Mʉsã acobojonoꞌña marĩrã wẽrĩrãsaꞌa. Yʉꞌʉ waꞌatjopʉre mʉsã waꞌamasĩsome.
22 Na aꞌmerĩ sẽrĩtiñaꞌwã:
—¿Cʉ̃ basu wẽjẽ, wẽrĩgʉ̃sari? ¿Tojo weerã cʉ̃ waꞌatjopʉre marĩ waꞌamasĩtisari?
23 Jesú narẽ niwĩ:
—Mʉsã aꞌti nucũcãcjãrã niꞌi. Yʉꞌʉ ʉꞌmʉsecjʉ̃ niꞌi. 24 Tojo weegʉ mʉsãrẽ todʉporo “Acobojonoꞌña marĩrã wẽrĩrãsaꞌa”, niapʉ. Mʉsã yʉꞌʉre “Cʉ̃́ta nimi”, ni ẽjõpeoweꞌe. Tojo weerã mʉsã acobojonoꞌña marĩrã wẽrĩrãsaꞌa.
25 Na Jesure sẽrĩtiñaꞌwã:
—¿Noanojõ niti mʉꞌʉ?
Jesú narẽ niwĩ:
—Ne waropʉ mʉsãrẽ weretojamiwʉ̃. 26 Yʉꞌʉ peje waro mʉsãrẽ werese cʉoꞌo. Tojo nicã mʉsãrẽ buꞌiri daꞌreatje quẽꞌrãrẽ cʉoꞌo. Yʉꞌʉre oꞌóꞌcʉ diacjʉ̃ ucũmi. Cʉ̃ ucũꞌquere, yʉꞌʉ tʉꞌoꞌquere mʉsãrẽ aꞌti nucũcãcjãrãrẽ wereturiaꞌa, niwĩ Jesú.
27 Jesú tojo ucũgʉ̃, cʉ̃ pacʉ Õꞌacʉ̃rẽta ucũgʉ̃ weemiwĩ. Masã peꞌe cʉ̃ tojo ucũsere tʉꞌomasĩtiwã. 28 Tojo weegʉ Jesú narẽ niwĩ:
—Mʉsã yʉꞌʉre ʉꞌmʉarõpʉ tuumorõnʉꞌcõrãpʉ, yʉꞌʉ Õꞌacʉ̃ beseꞌcʉ nisere masĩrãsaꞌa. “Cʉ̃ ʉaro weetipĩ”, nirãsaꞌa. Yʉꞌʉ pacʉ yʉꞌʉre wereꞌque seꞌsarore mʉsãrẽ wereꞌe. 29 Yʉꞌʉre oꞌóꞌcʉ yʉꞌʉ meꞌrã nimi. Yʉꞌʉ cʉ̃ tʉꞌsase diaꞌcʉ̃rẽ weeꞌe. Tojo weegʉ yʉꞌʉre ne cõꞌawãꞌcãtimi.
30 Jesú tojo nicã tʉꞌorã, pãjãrã cʉ̃rẽ ẽjõpeowã.
Õꞌacʉ̃ põꞌrã ye queti, apeye ñaꞌarõ weenuꞌcũrã ye queti niꞌi
31 Jesú judío masã cʉ̃rẽ ẽjõpeorãrẽ aꞌtiro niwĩ:
—Mʉsã yʉꞌʉ buꞌesere yʉꞌtirã, yarã waro nirãsaꞌa. 32 Diacjʉ̃cjʉ̃rẽ masĩrãsaꞌa. Cʉ̃rẽ masĩrã, mʉsã ñaꞌarõ weesere dutigʉ doca nisome.
33 Na cʉ̃rẽ niwã:
—¿Deꞌro weegʉ mʉꞌʉ “Ñaꞌarõ weesere dutigʉ doca nisome”, niti? Ʉ̃sã Abrahã pãrãmerã nituriarã niꞌi. Ʉ̃sã apĩ dutise doca nititojawʉ.
34 Jesú narẽ niwĩ:
—Diacjʉ̃ta nigʉ̃ti. Nipeꞌtirã ñaꞌarõ weerã́ na ñaꞌarõ weesere duꞌumasĩtirã, te doca niwãꞌñasama. 35 Niꞌcʉ̃ ãpẽrãrẽ daꞌracoꞌtegʉ cʉ̃ wiogʉ ya wiꞌicjʉ̃ waro nitimi. Ti wiꞌi wiogʉ macʉ̃ peꞌe ti wiꞌicjʉ̃ waro nimi. 36 Yʉꞌʉ Õꞌacʉ̃ macʉ̃ mʉsã ñaꞌarõ weese doca nimiꞌcãrãrẽ yʉꞌrʉweticã weegʉ aꞌtiwʉ. Tojo wééca beꞌro diacjʉ̃ta mʉsã yʉꞌrʉonoꞌcãrã nirãsaꞌa. 37 Yʉꞌʉ mʉsã Abrahã pãrãmerã nituriarã nisere masĩtojaꞌa. Tojo nimirã, mʉsã yʉꞌʉ ucũsere ẽjõpeosĩꞌrĩtisaꞌa. Tojo weerã yʉꞌʉre wẽjẽsĩꞌrĩsaꞌa. 38 Yʉꞌʉ pacʉ yʉꞌʉre ĩꞌoꞌquere mʉsãrẽ wereꞌe. Mʉsã pũrĩcã mʉsã pacʉ dutiꞌquere weesaꞌa.
39 Na cʉ̃rẽ niwã:
—Ʉ̃sã ñecʉ̃ Abrahã nimi.
Jesú narẽ niwĩ:
—Mʉsã Abrahã pãrãmerã waro niꞌi nírã, cʉ̃ weeꞌcaro weronojõ weebosaꞌa. 40 Diacjʉ̃ cjase yʉꞌʉ pacʉ buꞌeꞌquere weremicã, yʉꞌʉre wẽjẽsĩꞌrĩꞌi. Abrahã ne tojo weeticʉ niwĩ. 41 Mʉsã peꞌe mʉsã pacʉ weesenojõrẽ weesaꞌa, niwĩ Jesú.
Cʉ̃ tojo nicã tʉꞌorã, na niwã:
—Ʉ̃sã, pacʉ marĩrã, tojo bocaꞌcãrã weronojõ niweꞌe. Õꞌacʉ̃ niꞌcʉ̃ta ʉ̃sã pacʉ nimi.
42 Jesú narẽ niwĩ:
—Mʉsã diacjʉ̃ta Õꞌacʉ̃ ʉ̃sã pacʉ nimi nírã, yʉꞌʉre ʉabosaꞌa. Yʉꞌʉ cʉ̃ meꞌrã níꞌcʉta aꞌtiwʉ. Yʉꞌʉ ʉaro aꞌtitiwʉ. Õꞌacʉ̃ta yʉꞌʉre oꞌówĩ. 43 ¿Deꞌro weerã mʉsã yʉꞌʉ ucũsere tʉꞌomasĩweti? Aꞌtiro niꞌi. Mʉsã yʉꞌʉ ucũsere tʉꞌo ẽjõpeosĩꞌrĩweꞌe. Tojo weerã tojo weeꞌe. 44 Mʉsã pacʉ wãtĩ nimi. Mʉsã cʉ̃ yarã niꞌi. Tojo weerã cʉ̃ ʉaro weesĩꞌrĩꞌi. Cʉ̃ ne waropʉta masãrẽ wẽjẽcõꞌagʉ̃ nitojacʉ niwĩ. Cʉ̃ ne cãꞌrõacã diacjʉ̃ cjasere weetimi. Ne niꞌcãti diacjʉ̃ ucũtisami. Cʉ̃ nisoogʉ nimi. Tojo weegʉ nisoose meꞌrãta ucũsami. Cʉ̃ nisoosepijatjĩagʉ̃, nisoose wiogʉ nimi. 45 Mʉsã peꞌe yʉꞌʉ diacjʉ̃ ucũse ye buꞌiri yʉꞌʉre ẽjõpeoweꞌe. 46 ¿Noanojõ yʉꞌʉre “Mʉꞌʉ ñaꞌa niꞌi”, nibosari? Yʉꞌʉ diacjʉ̃ ucũmicã, ¿deꞌro weerã yʉꞌʉre ẽjõpeoweti? 47 Õꞌacʉ̃ põꞌrã cʉ̃ ucũsere tʉꞌo yʉꞌtima. Mʉsã cʉ̃ yarã mejẽta niꞌi. Tojo weerã yʉꞌʉ ucũsere tʉꞌo ẽjõpeosĩꞌrĩweꞌe, niwĩ Jesú.
Abrahã dʉporo Cristo nitojaꞌque niꞌi
48 Jesú tojo nicã tʉꞌorã, judío masã cʉ̃rẽ niwã:
—Ʉ̃sã mʉꞌʉrẽ Samariacjʉ̃, wãtĩ sãjãnoꞌcʉ niꞌi nírã, diacjʉ̃ta niꞌi.
49 Jesú narẽ niwĩ:
—Yʉꞌʉ wãtĩ sãjãnoꞌcʉ niweꞌe. Yʉꞌʉ weese meꞌrã yʉꞌʉ pacʉre masã añurõ ucũcã weeꞌe. Mʉsã peꞌe yʉꞌʉ weesere ĩꞌarã, “Ñaꞌarõ weegʉ weemi”, niꞌi. 50 Yʉꞌʉ, yé cjasere masã añurõ ucũato nisere aꞌmagʉ̃ mejẽta weeꞌe. Niꞌcʉ̃ nimi yʉꞌʉre añurõ ucũgʉ̃. Cʉ̃́ta besegʉsami. 51 Diacjʉ̃ta nigʉ̃ti. Yʉꞌʉ ucũsere tʉꞌo ẽjõpeogʉ wẽrĩsome.
52 Na Jesure niwã:
—Mʉꞌʉ “Yʉꞌʉ ucũsere tʉꞌo ẽjõpeogʉ wẽrĩsome” nise buꞌiri ʉ̃sã añurõ masĩꞌi. Mʉꞌʉ wãtĩ sãjãnoꞌcʉ niꞌi. Todʉporocjãrã nipeꞌtirã Õꞌacʉ̃ ye queti weremʉꞌtãrĩ masã, tojo nicã Abrahã wẽrĩpeꞌtidija waꞌacãrã niwã. 53 ¿Mʉꞌʉ ʉ̃sã ñecʉ̃ Abrahã yʉꞌrʉoro niti? Cʉ̃, Õꞌacʉ̃ ye queti weremʉꞌtãrã quẽꞌrã wẽrĩa waꞌacãrã niwã. Mʉꞌʉ waro ¿ñamʉnojõ niti tojo ni ucũgʉ̃?
54 Jesú narẽ niwĩ:
—Yʉꞌʉ, yʉꞌʉ basu, niꞌcʉ̃ta añurõ ucũmeꞌrĩse wapamarĩꞌi. “Ʉ̃sã pacʉ Õꞌacʉ̃ nimi” mʉsã nigʉ̃́ta yʉꞌʉre añurõ ucũmi. 55 Mʉsã cʉ̃rẽ masĩtisaꞌa. Yʉꞌʉ pũrĩcã masĩꞌi. Yʉꞌʉ cʉ̃rẽ masĩweꞌe nígʉ̃, mʉsã weronojõ nisoosepijagʉ nibosaꞌa. Diacjʉ̃ta niꞌi. Yʉꞌʉ cʉ̃rẽ masĩꞌi. Cʉ̃ dutisere weeꞌe. 56 Mʉsã ñecʉ̃ Abrahã yʉꞌʉ aꞌti nucũcãpʉ aꞌtiatjere ẽjõpeogʉ, eꞌcatiyucʉ niwĩ.
57 Na cʉ̃rẽ niwã:
—Mʉꞌʉ cincuenta cʉ̃ꞌmarĩ cʉotimigʉ̃, ¿Abrahãrẽ ĩꞌarĩ? 58 Jesú narẽ niwĩ:
—Diacjʉ̃ta nigʉ̃ti. Abrahã bajuase dʉporopʉ yʉꞌʉ nitojawʉ.
59 Cʉ̃ tojo nicã tʉꞌorã, na ʉ̃tãperi meꞌrã doquewẽjẽsĩꞌrĩmiwã. Cʉ̃ peꞌe narẽ duꞌticãꞌwĩ. Beꞌro ti wiꞌi Õꞌacʉ̃ wiꞌipʉ níꞌcʉ na waꞌteropʉ wijaa waꞌawĩ.