7
St'efani Kala Şurin běš çurpi əyitpsun
1 Samci běyinšxoy kalat'in St'efanaxun xavare haq'i: «Me amdarxoy piyorox düze?» 2 St'efanen metəre coğab tadi:
«Ay viçimux q'a bavoox, ibakanan k'əz nex! Beşi bitot'ay bava bakala Avraham Mesop'ot'amiina bakat'an, hələ Xarrana köçp'i tağamin tamt'arağlu Buxačux şot'o ak'eśeney. 3 Ak'eśiyal metəre pi şot'o: "Vi bakala ganu, vi bavay k'oja efa Zu va uk'ala gala taki." *
4 Avrahamal xaldeyluğoy oç̌alaxun c'eri Xarranane taśi. İzi bava p'urit'uxun oşa Buxačuğon şot'o t'et'iinal c'evek'i, eçeriyal həysə efi yəşəyinşala me oç̌alane arśevk'i. † 5 Miya şot'o mülk pi sa p'at'ar gaal tene tadi, ama əyite tadi ki, me oç̌al dirist' şot'o q'a şot'oxun bakalt'oğo mandale. T'e vədine Avrahami hələ sa əyelal buteney. ‡ 6 Buxačuğon şot'o metəre pi: "Vaxun bakiyorox q'erəz sa ölkinə q'ərib k'inək' yəşəyinşale, t'e ölkin amdarxon şot'oğo k'ul k'inək' əşp'est'i bip'baç̌ usen əzyət tadalt'un". 7 Buxačuğon saal pine: "Ama şot'oğo k'ul k'inək' əşp'est'alt'oğoy cazina tadoz, t'e vədə t'et'iin c'eri hari Za miya bul k'os'balt'un". § 8 Oşa Avrahamaxun irəziluğ ğaç̌eśi, İzi tadi əyiti loxol çurpsuna ak'est'eynak'al şot'o sünnətbaksuni tapşuruğe tadi. * Avrahamenal izi ğar İsaak' nanaxun bakat'an muğ ğinaxun oşa şot'o sünnətebi. İsaak'enal izi ğar İak'ova, İak'ovenal beşi bavoox-kalboox bakala izi p'as's'e ğarane nanaxun bakat'an sünnətbi. †
9 Me beşi bavoğon içoğoy viçi İosifa paxılluğbi şot'o misirluğo k'ul k'inək' toyt'undi. Ama Buxačux İosifi tərəf baki 10 şot'o bito bəloğoxun çark'esedi. Şot'o t'etər sa müdrikluğe tadi ki, faraoni ük'ele bask'i şo. Faraonen şot'o dirist' Misiri q'a iz saraya bakalt'oğoy loxol kalaluğbsunane tapşurbi. ‡ 11 Samal oşa dirist' Misirə q'a Kənan oç̌ala busaluğe baki, beşi bavoğonal t'etər sa əzyət aksat'un burqi ki, ukseynak' šum tet'un bə̌ğə̌bsay. § 12 İak'oven ibakat'an ki, Misirə taxıle bu, beşi bavoğo t'iya taxıl eşt'eynak'e yaq'abi. Mo şot'oğoy samci kərəm t'iya taysuney. 13 P'ə̌mci kərəm tağat'an isə İosifen viçimoğo izi şu baksunane pi, faraonenal İosifi Kənan oç̌ala bakala q'oomxoy barada avanebaki. * 14 Mot'oxun oşa İosifen xavar yaq'abi izi baval, şot'oxun sagala izi bito q'oomxoval izi t'ǒğǒle eçest'i. Q'oomxoy sayal bito sagala yetmiş qo tane bsay. † 15 Hametər İak'ov Misirəne köçp'i, oşa Misirəl p'ure. Beşi bavooxal t'e oç̌alat'un p'uri. ‡ 16 İak'ovi q'a İosifi ǔq'enxo eçeri Şek'ema, Avrahamen Xamori ğarmoğoxun gümüş tənginəl haq'i galat'un oç̌alaxp'ey. §
17 Buxačuğon Avrahama əyit tadiyorox hari bex p'ap'ala vədə ı̌šalayinşaksunen Misirə bakala beş azuk'i sayal taysun avuzebaksay. 18 Ama oşa t'etər sa vədəne hari ki, Misirə İosifa nu çalxala sa padçağe taxt'a arśi. * 19 Me padçağen beşi bavoğo pul tadi işiğ tene tast'ay, təzə nanaxun baki əyloğo bosesest'ay ki, p'ureq'at'un. İzi əş hetər uk'ayin bic'luğ əşp'est'i beşi azuk'a əfçibsuney. † 20 Hame vədinene Moisey nanaxun baki. Hat'etər əyel teney şo, Buxačuğon İz pit'oğo bex p'ap'espseynak' c'ək'p'i gözəl sa əyeley. Xib xaş şot'o iz nanan içine ukest'i, 21 ama axıral śirik' efes nu baki, bitot'ullarik' taşeri izi əylə bosala bakat'an, faraoni xuyəren şot'o bə̌ğə̌nebi, ext'iyal izi əyel k'inək' běği kalanebi. ‡ 22 Moisey misirluğoy başarbalt'oğoy bitova zombakeney, muzaxunal şaat'ey, kiin əşəxunal.
23 Hari q'ırx yəşə p'ap'at'an Moiseyi ük'exun taśi izi p'iye q'oomxo bakala israilluğo lafst'une c'ovaki. 24 Sa ği şot'in hari israillun misirluni kiyel t'ap'esunane ak'i. Moisey israillun tərəfe çurpi, misirluna besp'i şot'oxun t'ap'eśi israillun həyifə haneq'i. 25 Şot'in fikirebsay ki, azuk'en izi şu baksuna q'amişebakon, Buxačuğon şot'oğo şi kiin çark'est'una anek'on. Ama şot'oğon tet'un q'amişaki.
26 Əyc'indəri Moiseyen hari běneği ki, p'ə̌ israillunene sunaxun davabsa. Şot'oğo barişt'irişbsun çureśi pine: "Ay viçimux, axıri və̌n sa p'iyaxunnan. Het'aynak'nan sunay loxol kul alabsa?" 27 Ama iz azuk'axun bakalt'u t'apk'ala t'e amdaren Moiseya lik't'i pine: "Hun şunu? Va miya yaynak' kalo nəəl divanbal tet'un laxe! 28 Bərkə nəyni misirluna besp'i k'inək' zaal besp'ala fikirvax bu?" 29 Me əyitmoğo ibakit'uxun oşa Moisey ölkinəxun c'eri t'inet'eri, taśiyal q'ərib k'inək' Midyan oç̌alane yəşəyinşala baki. T'iya şot'ay p'ə̌ ğare baki. §
30 Q'ırx usene c'ovaki. Sa ğiyal, ams'i oç̌ala bakala Sinay buruğoy t'ǒğǒl Moiseya bok'ala ləmbin yalovi boş sa angele ak'eśi. 31 Şot'in izi piin ak'alt'u věbakes tene baksay, taśi ı̌šanaxun běğsun çureğat'an Q'ončuğoy səsəne ibaki: 32 "Zu vi bavoğoy Buxačuxzu: Avrahami Buxačuxzu, İsaak'i Buxačuxzu saal İak'ovi Buxačuxzu". Mot'o ibakat'an Moiseya q'ı̌yexun t'ut'ultinene haq'i, sal iz bula alabi běğes tene baksay. 33 Q'ončuğon şot'o pine: "Vi turexun torok'ala c'evk'a, şot'aynak' ki, vi çurpi ga ǐvele. 34 Zu Misirə bakala Bezi azuk'i əzyətə ak'i, şivanal izbaki. Mone, śiriz ki, şot'oğo misirluğoy kiyexun çark'est'az. İsə taki, va Misirəz yaq'absa!" *
35 Mo hat'e Moiseyey, azuk'en içu "hun şunu? Va miya yaynak' kalo nəəl divanbal tet'un laxe!" pi nu q'abulbi Moisey! İsə mone, Buxačuğon şot'o ləmbin boş ak'eśi angeli kiin İz azuk'i loxol kalaluğbseynak' q'a şot'oğo çark'est'eynak'e yaq'absay! 36 Şot'ine azuk'a iz běš badi c'evk'i. Misirə, Č'oč'a dənizə, oşaal q'ırx usen ams'i oç̌ala nu ak'eśi, içu alaxun tadeśi əşure biq'i şot'in. † 37 Şoney israilluğo "ef boşt'an sa xavareçal c'eğale. Efi Buxačux bakala Q'ončuğon za efi loxol laxi k'inək' şot'o efi loxol kalo laxale" ‡ piyo. 38 Moiseyey israilluyox ams'i oç̌ala bakat'an şot'oğoxun bakiyo, şoney Sinay buruğo içuxun əyitk'ala Angeli § əyitmoğo gireśi israilluğo p'ap'esp'alo, şot'one nexey Angelen beşi bavoğo q'a yax p'ap'espsun çureğala t'e yəşəyinşest'ala əyitmoğo. *
39 Ama beşi bavoğon Moiseyi pit'oğon taysun tet'un çureśi, içoğoy ç̌oyat'un taradi şot'oxun, qaybaki Misirə taysune c'ovaki şot'oğoy ük'exun. 40 Hələ Moiseyi viçi Aarona metərəl pit'un: "Yaynak' buxačuxxo düzba, yanal şot'oğoy pit'oğon arśi-hayzen, şot'o görə ki, yax Misirəxun c'evk'i me Moiseyi bel k'ə hare avateyan". 41 Haketərəl bit'un, t'e ğimxo eçeri q'ızıla xebi sa arak't'un düzbi, oşal içoğoy kiin düześi t'e binik'eynak' q'urban eçeri hələ sa şot'ay s'iyal kəyi-ǔğsunal tat'undi. † 42 Buxačuğonal beşi bavoğoxun İzi ç̌oya taradi sal şot'oğo düz yaq'a laxsunal tene çureśi. Mant'undi şorox haketər göynul bakala běğa, xaşa saal muč'uliğo bul k'os'bsun, Xavareçalxon śampi k'inək':
"Ay israilluyox, q'ırx usen ams'i oç̌alanan baki,
Hevaxt'nan Zaynak' q'urbanxo q'a payur eçeri?
43 Taśi Maloxeynak' düześi çadıra,
Refana bul k'os'bsuna ak'est'eynak' bakala muč'ulinanan və̌xun taradi. ‡
Kiin düześi binik'xonan və̌ynak' buxačux bi!
İsə Zuval və̌x Vavilona sürgünboz!" §
44 Çadıre buy beşi bavoğoy ams'i oç̌ala, Buxačuğoy içoğoxun irəziluğ ğaç̌eğat'an tadi əyiti loxol çurpsuna ak'est'ala çadırey şo. Moiseyen şot'o Buxačuğon içu pi, ak'est'i k'inək'e düzbest'ey. * 45 Oşin eğala nəsilen Yeşuan içoğo eçeri t'e ölkinə, Buxačuğon q'erəz millətxo şəp'eśi içoğo tadi t'e oç̌ala eğat'an me ı̌vel çadıral içoğoxun ext'et'uniy. Hari David padçağ bakaminal me çadır beşi bavoğoynak' Buxačuğoy bakala ı̌vel ganey. † 46 Davidal Buxačuğoy ük'el bask'i sa padçağey. İak'ovi Buxačuğoynak' sa məsk'əne biq'sun çureśi şot'in. ‡ 47 Ama Buxačuğoynak' t'e məsk'ənə biq'iyo Davidi ğar Solomone baki. §
48 Ala Arśiyo isə insani kiin biq'eśi k'ojurxo tene yəşəyinşbsa. Xavareçalxon śampit'oğo eyex baden: 49 "Q'ončuğon nexe ki,
Göyurxo Bez arśala taxt',
Oç̌alal Bez turmoğo laxala gane.
Hetər sa k'oj biq'alnan ki Zaynak',
Hetər gane ki şo, Bezi irəətluğ bə̌ğə̌bes bakala sa ga bakane?
50 Bez kiin tez yaratmişe ki mot'oğo bitova Zu?" *
51 Ay ef ǰomoy tüşen tağalorox, hik'k'alal sünnət'bakitenan və̌n! ǐvel Urufeynak' ga butene ef ük'e, efi bavoğollarik' efiyal ǔmǔğxo biq'e, uk'alt'oğo itenanbaksa və̌n. † 52 Xavareçalxoy mat'ut'un ği tadi ki efi bavoğon? Düzgün Bakalt'ay eysuna saturběš ak'i pit'oğot'un besp'i şot'oğon. İsə mone, və̌nal Şot'o toydi İzi p'iya śipiyoroxnan baki. 53 Angelxon ef kiyel biq'est'i k'anuna nu əməlbiyoroxnan və̌n!»
St'efana bespsun
54 St'efani me əyitmoğo ibakat'an Kala Şurina arśit'oğoy əcuğon t'etəre biq'i ki, lap içoğoy uluxxo ğırıc'enst'at'un burqi. 55 Ǐvel Urufen buy bakala St'efanen isə iz bula alabi göynule běği. Şot'in Buxačuğoy tamtarağa q'a İz yön tərəf çurpi İsusa ak'i 56 pine: «Mone, göye t'e ç̌oye bakalt'oğoz aksa zu, Buxačuğoy yön tərəf çurpi Amdari Ğaraz aksa!»
57 Me əyitmoğo ibakat'an t'iya bakalt'oğoy bitot'in içoğoy ǔmǔğxo biq'i harayk'a St'efani loxolt'un taśi. ‡ 58 Şot'o şəhərexun t'ǒǒx c'evk'i ǰělayinşpsat'un burqi, şot'ay pit'oğo içoğoy ǔmǔğǒn ibakit'oğonal içoğoy loxolxun lapi boxoy paltara c'eq'i, § Şaul uk'ala sa cəyili turnoq'at'un laxi. 59 J̌ěyur hari içu laft'ala St'efanen isə metəre afırıpi xoyinšp'say: «Ay Q'ončux İsus, bez urufa Vaz tapşurbsa». 60 Oşa k'ə̌k'ə̌p'i loxol biti ost'aar səsen pine: «Ay Q'ončux, mot'oğoy me günaxa içoğoy ozane ma efa!» Metər piyal elmuxe tadi.
* 7:3 Burq. 12:1 † 7:4 Burq. 11:31; 12:4 ‡ 7:5 Burq. 12:7; 13:15; 15:18-21; 17:8 § 7:7 Burq. 15:13-14; C'eys. 3:12 * 7:8 Burq. 17:9-14 † 7:8 Burq. 21:2-4; 25:26; 29:31-35:18 ‡ 7:10 Burq. 37:11,28; 39:2,21; 41:39-41 § 7:11 Burq. 42:1-2 * 7:13 Burq. 45:1-3; 47:2-10 † 7:14 Burq. 45:9-11,17-18; 46:27 ‡ 7:15 Burq. 46:1-7; 49:33 § 7:16 Burq. 23:3-16; 33:19; 50:7-13; Yeş. 24:32 * 7:18 C'eys. 1:7-8 † 7:19 C'eys. 1:10-11,22 ‡ 7:21 C'eys. 2:2-10 § 7:29 C'eys. 2:11-15; 18:2-4 * 7:34 C'eys. 3:1-10 † 7:36 C'eys. 7:3; 14:21; Ams'i oç̌. 14:33 ‡ 7:37 K'an. 18:15,18 § 7:38 - Yəni Buxačuğoy * 7:38 C'eys. 19:1-20:17; K'an. 5:1-33 † 7:41 C'eys. 32:1-6 ‡ 7:43 - Malox q'a Refan binik'-buxačuxxoy s'iyurxoney § 7:43 Amos 5:25-27 * 7:44 C'eys. 25:9,40; Əbr. 8:5 † 7:45 Yeş. 3:14-17; 18:1 ‡ 7:46 2 Şam. 7:1-16; 1 Hadis. 17:1-14 § 7:47 1 Padç. 6:1-38; 2 Hadis. 3:1-17 * 7:50 İsa. 66:1-2; Mat'. 5:35 † 7:51 İsa. 63:10 ‡ 7:57 - St'efani me piyorox Buxačuğo bı̌hi tağala əyitmux k'inək'ey şot'oğoynak'. § 7:58 - J̌ělayinşat'an içoğoy turmoğo maq'an ləc'üreśi pit'un c'eq'say.