\NormalFont\ShortTitle{Обадия}

{\MT Обадия


\par }\OneChap {\SH Едомниң бәрбат болуши
\par }
{\MM \VerseOne{1}Обадия көргән аламәт көрүнүш: —

\par }{\MM Рәб Пәрвәрдигар Едом тоғрилиқ мундақ дәйду: —

\par }{\MM (Биз Пәрвәрдигардин бу хәвәрни аңлашқа муйәссәр болдуқ)

\par }{\MM — «Бир әлчи әлләр арисиға әвәтилди;

\par }{\MM У: «Орнуңлардин туруңлар, биз униңға қарши җәң қилиш үчүн турайли!» — дәп хәвәр бериду.
\FTNT{◼}{{\FR 1:1 }{\FT{{\BD{«Бир әлчи әлләр арисиға әвәтилди»}} — «әлләр» (яки «ят әлләр») — Исраилға ят болған әлләрни көрситиду.
{\BD{«Орнуңлардин туруңлар, биз униңға қарши җәң қилиш үчүн турайли!»}} — «униңға» болса, Едомға. Бәлким бу әлчи Едомға дүшмән әлләрниң биридин чиққан болуп, у башқа әлләрни Едомни йоқитишқа чақириду.}}}


\par }{\MM \VS{2}Мана, Мән сени әлләр арисида кичик қилдим;

\par }{\MM Сән
{\ADD{әлләр арисида}} қаттиқ кәмситилгән хәлиқ болисән!
\FTNT{◼}{{\FR 1:2 }{\FT{{\BD{«Мән сени әлләр арисида кичик қилдим; сән әлләр арисида қаттиқ кәмситилгән хәлиқ болисән!»}} — Худа Едомни «сени» дәп, мошу йәрдә униңға беваситә сөз қилиду.}}}


\par }{\MM \VS{3}Һәй тик қияниң йериқлири ичидә турғучи,

\par }{\MM Туралғуси жуқури болғучи,

\par }{\MM Көңлүңдә: «Ким мени йәргә чүшүрәлисун?!» дегүчи,

\par }{\MM Көңлүңдики тәкәббурлуқ өзүңни алдап қойди!
\FTNT{◼}{{\FR 1:3 }{\FT{{\BD{«тик қияниң йериқлири ичидә турғучи, туралғуси жуқури болғучи»}} — демисәкму, Едом пинһанрақ, үстигә чиқиш тәс болған тағлиқ районда турған.}}}


\par }{\MM \VS{4}Сән бүркүттәк өзүңни жуқури көтәрсәңму,

\par }{\MM Чаңгаңни юлтузлар арисиға тизсаңму,

\par }{\MM Мән шу йәрдин сени чүшүрүветимән,

\par }{\MM — дәйду Пәрвәрдигар.
\XREF{◘}{{\XO 1:4 }{\XT{Йәр. 49:16}}}


\par }{\MM \VS{5}Булаңчилар қешиңға кәлсиму,

\par }{\MM Оғрилар кечиләп йениңға кирсиму,

\par }{\MM (Һәй, шунчә үзүп ташлинисән!)

\par }{\MM Улар өзлиригә чушлуқла оғрилайтти әмәсму?

\par }{\MM Үзүм үзгүчиләр йениңға кәлсиму, азрақ васаңларни қалдуриду әмәсму?
\FTNT{◼}{{\FR 1:5 }{\FT{{\BD{«Һәй, шунчә үзүп ташлинисән!»}} — тирнақ ичидики сөзләр, бәлким пәйғәмбәрниң һаяҗандин Пәрвәрдигарниң сөзини үзүп қоюп дегән гепидур.
{\BD{«Үзүм үзгүчиләр йениңға кәлсиму, азрақ васаңларни қалдуриду әмәсму?»}} — Муса пәйғәмбәргә чүшүрүлгән қанун бойичә үзүм һосулини алғанда үзгүчиләр кәмбәғәлләрниң теривелиши үчүн бир аз васаңларни қалдуруш керәк еди. Бәзи шәрқий дөләтләрдә бу бир адәткә айлинип қалған.}}}  \XREF{◘}{{\XO 1:5 }{\XT{Йәр. 49:9}}}


\par }{\MM \VS{6}Бирақ Әсавниң тәәллуқати қандақ ахтурулди!

\par }{\MM Униң йошурун байлиқлири қандақ тепип чиқилди!
\FTNT{◼}{{\FR 1:6 }{\FT{{\BD{«... Әсавниң тәәллуқати қандақ ахтурулди!»}} — «Әсав» Едомниң башқа бир исми.
{\BD{«... Униң йошурун байлиқлири қандақ тепип чиқилди!...»}} — 5-6-айәтләр «мәрсийә» (матәм тутуш мунаҗити) шәклидә.}}}


\par }{\MM \VS{7}Барлиқ иттипақдашлириң сени чегарайиңғичә һайдиветиду;

\par }{\MM Сән билән енақ өткәнләр сени алдап, үстүңдин ғәлибә қилиду;

\par }{\MM Нениңни йегәнләр саңа қилтақ қуриду;

\par }{\MM {\ADD{Сән}} дәрвәқә йорутулмиғандурсән!
\FTNT{◼}{{\FR 1:7 }{\FT{{\BD{«... сени... һайдиветиду; ... үстүңдин ғәлибә қилиду; ... саңа қилтақ қуриду...»}} — 5-7-айәтләрдә ейтилған бешарәтләрдики пеиллар «өткән заман» билән ипадилиниду. Лекин улар кәлгүси ишларни көрситиду (8-айәттә ениқ көрситилиду). Ибраний тилида, бешарәтләрдә пеилларниң «өткән заман»да ишлитиши «бу иш җәзмән йүз бериду» дегәнни тәкитләйду.
{\BD{«... Сән билән енақ өткәнләр сени алдап, үстүңдин ғәлибә қилиду; нениңни йегәнләр саңа қилтақ қуриду»}} — бу айәт бәлким әрәбләрниң Едомийларни алдам халтисиға чүшүрүп, уларни өз зиминидин һайдиветиши тоғрилиқ бешарәт бериду (вәқә бәлким миладийәдин илгәрки 6-әсирниң ахирида болған). Ибраний тилини чүшиниш тәс.
\par  Бешарәт кәлгүсидики ишларни көрсәткини билән, пеиллар «өткән заман»да ипадилиниду. Адәттә ибраний тилида бешарәт «өткән заман»да ипадиләнгән болса, униң җәзмәнлигини тәкитләйду.}}}


\par }{\MM \VS{8}Мән шу күни, — дәйду Пәрвәрдигар,

\par }{\MM — Едомдин данишмәнләрни,

\par }{\MM Әсавдин әқил-парасәтни йоқатмамдимән?
\FTNT{◼}{{\FR 1:8 }{\FT{{\BD{«Мән шу күни... Едомдин данишмәнләрни, Әсавдин әқил-парасәтни йоқатмамдимән?»}} — «шу күни» бәлким Бабил империйәси уларға таҗавуз қилидиған күнини (миладийәдин илгәрки 587-жили) яки әрәбләр уларни алдап һайдиветидиған күнини, йәнә ахирқи заманда «Пәрвәрдигарниң күни»ни көрситишиму мүмкин. Едом өз данишмәнлири билән даңқи чиққан. Аюп пәйғәмбәрниң үч достидин бири болған «Теманлиқ Елифаз»му Едомлуқ еди.}}}  \XREF{◘}{{\XO 1:8 }{\XT{Йәш. 29:14; Йәр. 49:7}}}


\par }{\MM \VS{9}Шуниң билән палванлириң паракәндә болиду, и Теман,

\par }{\MM Шуниң билән Әсавниң теғидики һәр бир адәм қирғинчилиқта қәтл қилиниду.
\FTNT{◼}{{\FR 1:9 }{\FT{{\BD{«Шуниң билән палванлириң паракәндә болиду, и Теман,...»}} — «Теман» Едомниң чоң бир шәһири.}}}  \XREF{◘}{{\XO 1:9 }{\XT{Ам. 2:14, 16}}}


\par }{\BB \par }
{\MM \par }
{\SH Едомниң бәрбат болушиниң сәвәви
\par }
{\MM \VS{10}Укаң Яқупқа қилған зулум-зораванлиғиң түпәйлидин,

\par }{\MM Иза-аһанәт сени қаплайду;

\par }{\MM Сән мәңгүгә үзүп ташлинисән.
\XREF{◘}{{\XO 1:10 }{\XT{Яр. 27:41; Әз. 35:5; Ам. 1:11}}}


\par }{\MM \VS{11}Сән бир чәттә
{\ADD{пәрвасиз}} қарап турған күни,

\par }{\MM Йәни яқа жуттикиләр
{\ADD{бурадириңниң}} мүлкини булап кәткән күни,

\par }{\MM Таипиләр униң дәрвазилиридин кирип Йерусалим үстигә чәк ташлиған күни,

\par }{\MM Сән уларниң бир әзасиға охшаш болғансән.
\XREF{◘}{{\XO 1:11 }{\XT{Зәб. 136:7}}}


\par }{\MM \VS{12}Бирақ қериндишиңниң апәтлик күнигә пәрвасиз қарап турмаслиғиң керәк еди,

\par }{\MM Йәһуданиң балилириниң һалакәт күнидә хушал болуп кәтмәслигиң керәк еди;

\par }{\MM Күлпәтлик күнидә ағзиңни йоған қилмаслиғиң керәк еди;


\par }{\MM \VS{13}Өз хәлқимни апәт басқан күнидә, уларниң дәрвазисиға кирмәслигиң керәк еди;

\par }{\MM Уларни апәт басқан күнидә уларниң дәрд-әләмигә ерәнсиз қарап турмаслиғиң керәк еди,

\par }{\MM Апәт басқан күнидә қолуңни мал-мүлкигә созмаслиғиң керәк еди;


\par }{\MM \VS{14}Сән шәһәрдин қечип қутулғанларни үзүп ташлаш үчүн һәдә йолда турмаслиғиң керәк еди;

\par }{\MM Күлпәт басқан күнидә униңдин қутулуп қалғанларни дүшмәнгә тапшурмаслиғиң керәк еди.


\par }{\BB \par }
{\MM \par }
{\SH Пәрвәрдигарниң күни
\par }
{\MM \VS{15}Чүнки Пәрвәрдигарниң күни барлиқ әлләр үстигә чүшүшкә йеқин қалғандур;

\par }{\MM Сениң башқиларға қилғиниңдәк, саңиму шундақ қилиниду;

\par }{\MM Саңа тегишлик җаза өз бешиңға чүшиду;
\XREF{◘}{{\XO 1:15 }{\XT{Әз. 35:15}}}


\par }{\MM \VS{16}Чүнки сән Өз муқәддәс теғимда
{\ADD{ғәзивимни}} ичкиниңдәк,

\par }{\MM Барлиқ әлләрму шундақ тохтавсиз ичиду;

\par }{\MM Бәрһәқ, улар ичиду, жутиду,

\par }{\MM Андин улар һеч мәвҗут әмәстәк йоқап кетиду.
\FTNT{◼}{{\FR 1:16 }{\FT{{\BD{«Чүнки сән Өз муқәддәс теғимда ғәзивимни ичкиниңдәк»}} — ибраний тилида «чүнки сән Өз муқәддәс теғимда ичкиниңдәк...» — Чүшәнчимиз бойичә Едомийлар Худаниң қолида униң ғәзивини ичкән еди.
\par  Башқа бир хил чүшәнчиси, Едомийлар Йәһуда үстидин қилған ғәлибисини тәбрикләп, «Худаниң муқәддәс теғи»да шарап ичкән; вә улар (айәтниң иккинчи қисми бойичә) шу гунайи үчүн барлиқ әлләр билән тәң Худаниң ғәзивини ичиду. {\BD{«Барлиқ әлләрму шундақ тохтавсиз ичиду; бәрһәқ, улар ичиду, жутиду, андин улар һеч мәвҗут әмәстәк йоқап кетиду»}} — әлләрниң немини ичиду? Худаниң ғәзивини ичиду (мәсилән «Зәб.» 74:8-9, «Йәш.» 49:26, «Йәр.» 25:15-16, «Зәб.» 15:4ниму көрүң).}}}  \XREF{◘}{{\XO 1:16 }{\XT{Зәб. 75:8; Йәш. 49:26; Йәр. 25:15-16; Зәб. 16:4; Мат. 26:39, 42; Юһ. 18:11}}}


\par }{\BB \par }
{\MM \par }
{\SH Исраилниң әслигә кәлтүрүлүши
\par }
{\MM \VS{17}Бирақ Зион теғи үстидә панаһ-қутқузулуш болиду,

\par }{\MM Тағ пак-муқәддәс болиду;

\par }{\MM Яқуп җәмәтиниң тәәллуқатлири өзигә тәвә болиду;
\FTNT{◼}{{\FR 1:17 }{\FT{{\BD{«Бирақ Зион теғи үстидә панаһ-қутқузулуш болиду»}} — башқа бир хил тәрҗимиси: «Бирақ Зион теғида қутулуп қалғанлар болиду».}}}


\par }{\MM \VS{18}Вә Яқуп җәмәти от, Йүсүп җәмәти ялқун,

\par }{\MM Әсав җәмәти уларға пахал болиду;

\par }{\MM {\ADD{От вә ялқун}} Әсав җәмәти ичидә йеқилип, уларни жутуп кетиду;

\par }{\MM Әсав җәмәтидин һеч бирси қалмайду;

\par }{\MM Чүнки Пәрвәрдигар шундақ сөз қилған.


\par }{\MM \VS{19}{\ADD{Йәһуданиң}} җәнубидикиләр Әсавниң теғиға егә болиду;

\par }{\MM Шәфәлаһ түзләңлигидикиләр Филистийләрниң зиминиға егә болиду,

\par }{\MM Бәрһәқ, улар Әфраимниң даласи һәм Самарийәниң даласиға егә болиду;

\par }{\MM Бинямин Гилеадқа егә болиду;
\FTNT{◼}{{\FR 1:19 }{\FT{{\BD{«Йәһуданиң җәнубидикиләр»}} — ибраний тилида «Нәгәвдикиләр». «Нәгәв» — Йәһуданиң җәнубий тәрипидики чоң чөл-баяван.
\par  {\BD{«Йәһуданиң җәнубидикиләр Әсавниң теғиға егә болиду; Шәфәлаһ түзләңлигидикиләр Филистийләрниң зиминиға егә болиду, ... Бинямин Гилеадқа егә болиду»}} — 19-айәттики бешарәтләрниң көп қисми миладийәдин илгәрки 2-әсирдә әмәлгә ашурулиду («Макаббийлар» һәм «Йосефус» дегән кона тарихий китапларда хатириләнгән). Бирақ пикиримизчә, бу бешарәтниң толуқ әмәлгә ашурулуши ахирқи заманда болиду.}}}


\par }{\MM \VS{20}Сүргүн болғанлардин қелип қалған Исраиллардин тәркиб тапқан бу қошун Қанаандикиләргә тәвә болған зиминға Зарәфатқичә егә болиду;

\par }{\MM Сәфарадта сүргүндә турған Йерусалимдикиләр болса җәнуптики шәһәрләргә егә болиду.
\FTNT{◼}{{\FR 1:20 }{\FT{{\BD{«Сүргүн болғанлардин қелип қалған Исраиллардин тәркиб тапқан бу қошун...»}} — башқа бир хил тәрҗимиси: «Қанаанға қайтип кәлгән, сүргүн болған Исраиллар җамаити... ».}}}


\par }{\MM \VS{21}Андин Зион теғи үстигә қутқузғучилар чиқиду,

\par }{\MM Улар Әсав теғи үстидин һөкүм сүриду;

\par }{\BB \par }
{\MM Шуниң билән падишалиқ Пәрвәрдигарға тәвә болиду!
\FTNT{◼}{{\FR 1:21 }{\FT{{\BD{«Улар Әсав теғи үстидин һөкүм сүриду»}} — яки «улар Әсав теғи үстидин һөкүм чиқириду».
{\BD{«Шуниң билән падишалиқ Пәрвәрдигарға тәвә болиду!»}} — һазир «Әсав теғидикиләр»ниң һеч қайсиси Едомлуқлар әмәс (18-айәтни көрүң). Бу «қутқузғучилар»ниң ким екәнлиги дейилмиди; пикримизчә, «қутқузғучилар» кона заманларда Исраилни қутқузған пәйғәмбәрләр вә «батур һакимлар» сүпитидә болиду. Улар һазир өлүмдин тирилгән. Исраил Худаниң толуқ идарә-һөкүми астида болуп, униң әһвали пүтүнләй мукәммәл болиду.}}}


\par }