\NormalFont\ShortTitle{Obadiya}

{\MT Obadiya


\par }\OneChap {\SH Édomning berbat bolushi
\par }
{\MM \VerseOne{1}Obadiya körgen alamet körünüsh: —

\par }{\MM Reb Perwerdigar Édom toghruluq mundaq deydu: —

\par }{\MM (Biz Perwerdigardin bu xewerni anglashqa muyesser bolduq)

\par }{\MM — «Bir elchi eller arisigha ewetildi;

\par }{\MM U: «Ornunglardin turunglar, biz uninggha qarshi jeng qilish üchün turayli!» — dep xewer béridu.
\FTNT{◼}{{\FR 1:1 }{\FT{{\BD{«Bir elchi eller arisigha ewetildi»}} — «eller» (yaki «yat eller») — Israilgha yat bolghan ellerni körsitidu.
{\BD{«Ornunglardin turunglar, biz uninggha qarshi jeng qilish üchün turayli!»}} — «uninggha» bolsa, Édomgha. Belkim bu elchi Édomgha düshmen ellerning biridin chiqqan bolup, u bashqa ellerni Édomni yoqitishqa chaqiridu.}}}


\par }{\MM \VS{2}Mana, Men séni eller arisida kichik qildim;

\par }{\MM Sen
{\ADD{eller arisida}} qattiq kemsitilgen xelq bolisen!
\FTNT{◼}{{\FR 1:2 }{\FT{{\BD{«Men séni eller arisida kichik qildim; sen eller arisida qattiq kemsitilgen xelq bolisen!»}} — Xuda Édomni «séni» dep, mushu yerde uninggha biwasite söz qilidu.}}}


\par }{\MM \VS{3}Hey tik qiyaning yériqliri ichide turghuchi,

\par }{\MM Turalghusi yuqiri bolghuchi,

\par }{\MM Könglüngde: «Kim méni yerge chüshürelisun?!» dégüchi,

\par }{\MM Könglüngdiki tekebburluq özüngni aldap qoydi!
\FTNT{◼}{{\FR 1:3 }{\FT{{\BD{«tik qiyaning yériqliri ichide turghuchi, turalghusi yuqiri bolghuchi»}} — démisekmu, Édom pinhanraq, üstige chiqish tes bolghan taghliq rayonda turghan.}}}


\par }{\MM \VS{4}Sen bürküttek özüngni yuqiri kötürsengmu,

\par }{\MM Changgangni yultuzlar arisigha tizsangmu,

\par }{\MM Men shu yerdin séni chüshürüwétimen,

\par }{\MM — deydu Perwerdigar.
\XREF{◘}{{\XO 1:4 }{\XT{Yer. 49:16}}}


\par }{\MM \VS{5}Bulangchilar qéshinggha kelsimu,

\par }{\MM Oghrilar kéchilep yéninggha kirsimu,

\par }{\MM (Hey, shunche üzüp tashlinisen!)

\par }{\MM Ular özlirige chushluqla oghrilaytti emesmu?

\par }{\MM Üzüm üzgüchiler yéninggha kelsimu, azraq wasanglarni qalduridu emesmu?
\FTNT{◼}{{\FR 1:5 }{\FT{{\BD{«Hey, shunche üzüp tashlinisen!»}} — tirnaq ichidiki sözler, belkim peyghemberning hayajandin Perwerdigarning sözini üzüp qoyup dégen gépidur.
{\BD{«Üzüm üzgüchiler yéninggha kelsimu, azraq wasanglarni qalduridu emesmu?»}} — Musa peyghemberge chüshürülgen qanun boyiche üzüm hosulini alghanda üzgüchiler kembeghellerning tériwélishi üchün bir’az wasanglarni qaldurush kérek idi. Bezi sherqiy döletlerde bu bir adetke aylinip qalghan.}}}  \XREF{◘}{{\XO 1:5 }{\XT{Yer. 49:9}}}


\par }{\MM \VS{6}Biraq Esawning teelluqati qandaq axturuldi!

\par }{\MM Uning yoshurun bayliqliri qandaq tépip chiqildi!
\FTNT{◼}{{\FR 1:6 }{\FT{{\BD{«... Esawning teelluqati qandaq axturuldi!»}} — «Esaw» Édomning bashqa bir ismi.
{\BD{«... Uning yoshurun bayliqliri qandaq tépip chiqildi!...»}} — 5-6-ayetler «mersiye» (matem tutush munajiti) sheklide.}}}


\par }{\MM \VS{7}Barliq ittipaqdashliring séni chégrayingghiche heydiwétidu;

\par }{\MM Sen bilen inaq ötkenler séni aldap, üstüngdin ghelibe qilidu;

\par }{\MM Néningni yégenler sanga qiltaq quridu;

\par }{\MM {\ADD{Sen}} derweqe yorutulmighandursen!
\FTNT{◼}{{\FR 1:7 }{\FT{{\BD{«... séni... heydiwétidu; ... üstüngdin ghelibe qilidu; ... sanga qiltaq quridu...»}} — 5-7-ayetlerde éytilghan bésharetlerdiki péillar «ötken zaman» bilen ipadilinidu. Lékin ular kelgüsi ishlarni körsitidu (8-ayette éniq körsitilidu). Ibraniy tilida, bésharetlerde péillarning «ötken zaman»da ishlitishi «bu ish jezmen yüz béridu» dégenni tekitleydu.
{\BD{«... Sen bilen inaq ötkenler séni aldap, üstüngdin ghelibe qilidu; néningni yégenler sanga qiltaq quridu»}} — bu ayet belkim ereblerning Édomiylarni aldam xaltisigha chüshürüp, ularni öz zéminidin heydiwétishi toghruluq bésharet béridu (weqe belkim miladiyedin ilgiriki 6-esirning axirida bolghan). Ibraniy tilini chüshinish tes.
\par  Bésharet kelgüsidiki ishlarni körsetkini bilen, péillar «ötken zaman»da ipadilinidu. Adette ibraniy tilida bésharet «ötken zaman»da ipadilen’gen bolsa, uning jezmenlikini tekitleydu.}}}


\par }{\MM \VS{8}Men shu küni, — deydu Perwerdigar,

\par }{\MM — Édomdin danishmenlerni,

\par }{\MM Esawdin eqil-parasetni yoqatmamdimen?
\FTNT{◼}{{\FR 1:8 }{\FT{{\BD{«Men shu küni... Édomdin danishmenlerni, Esawdin eqil-parasetni yoqatmamdimen?»}} — «shu küni» belkim Babil impériyesi ulargha tajawuz qilidighan künini (miladiyedin ilgiriki 587-yili) yaki erebler ularni aldap heydiwétidighan künini, yene axirqi zamanda «Perwerdigarning küni»ni körsitishimu mumkin. Édom öz danishmenliri bilen dangqi chiqqan. Ayup peyghemberning üch dostidin biri bolghan «Témanliq Élifaz»mu Édomluq idi.}}}  \XREF{◘}{{\XO 1:8 }{\XT{Yesh. 29:14; Yer. 49:7}}}


\par }{\MM \VS{9}Shuning bilen palwanliring parakende bolidu, i Téman,

\par }{\MM Shuning bilen Esawning téghidiki herbir adem qirghinchiliqta qetl qilinidu.
\FTNT{◼}{{\FR 1:9 }{\FT{{\BD{«Shuning bilen palwanliring parakende bolidu, i Téman,...»}} — «Téman» Édomning chong bir shehiri.}}}  \XREF{◘}{{\XO 1:9 }{\XT{Am. 2:14, 16}}}


\par }{\BB \par }
{\MM \par }
{\SH Édomning berbat bolushining sewebi
\par }
{\MM \VS{10}Ukang Yaqupqa qilghan zulum-zorawanliqing tüpeylidin,

\par }{\MM Iza-ahanet séni qaplaydu;

\par }{\MM Sen menggüge üzüp tashlinisen.
\XREF{◘}{{\XO 1:10 }{\XT{Yar. 27:41; Ez. 35:5; Am. 1:11}}}


\par }{\MM \VS{11}Sen bir chette
{\ADD{perwasiz}} qarap turghan küni,

\par }{\MM Yeni yaqa yurttikiler
{\ADD{buradiringning}} mülkini bulap ketken küni,

\par }{\MM Taipiler uning derwaziliridin kirip Yérusalém üstige chek tashlighan küni,

\par }{\MM Sen ularning bir ezasigha oxshash bolghansen.
\XREF{◘}{{\XO 1:11 }{\XT{Zeb. 137:7}}}


\par }{\MM \VS{12}Biraq qérindishingning apetlik künige perwasiz qarap turmasliqing kérek idi,

\par }{\MM Yehudaning balilirining halaket künide xushal bolup ketmesliking kérek idi;

\par }{\MM Külpetlik künide aghzingni yoghan qilmasliqing kérek idi;


\par }{\MM \VS{13}Öz xelqimni apet basqan künide, ularning derwazisigha kirmesliking kérek idi;

\par }{\MM Ularni apet basqan künide ularning derd-elemige érensiz qarap turmasliqing kérek idi,

\par }{\MM Apet basqan künide qolungni mal-mülkige sozmasliqing kérek idi;


\par }{\MM \VS{14}Sen sheherdin qéchip qutulghanlarni üzüp tashlash üchün acha yolda turmasliqing kérek idi;

\par }{\MM Külpet basqan künide uningdin qutulup qalghanlarni düshmen’ge tapshurmasliqing kérek idi.


\par }{\BB \par }
{\MM \par }
{\SH Perwerdigarning küni
\par }
{\MM \VS{15}Chünki Perwerdigarning küni barliq eller üstige chüshüshke yéqin qalghandur;

\par }{\MM Séning bashqilargha qilghiningdek, sangimu shundaq qilinidu;

\par }{\MM Sanga tégishlik jaza öz béshinggha chüshidu;
\XREF{◘}{{\XO 1:15 }{\XT{Ez. 35:15}}}


\par }{\MM \VS{16}Chünki sen Öz muqeddes téghimda
{\ADD{ghezipimni}} ichkiningdek,

\par }{\MM Barliq ellermu shundaq toxtawsiz ichidu;

\par }{\MM Berheq, ular ichidu, yutidu,

\par }{\MM Andin ular héch mewjut emestek yoqap kétidu.
\FTNT{◼}{{\FR 1:16 }{\FT{{\BD{«Chünki sen Öz muqeddes téghimda ghezipimni ichkiningdek»}} — ibraniy tilida «chünki sen Öz muqeddes téghimda ichkiningdek...» — Chüshenchimiz boyiche Édomiylar Xudaning qolida uning ghezipini ichkenidi.
\par  Bashqa birxil chüshenchisi, Édomiylar Yehuda üstidin qilghan ghelibisini tebriklep, «Xudaning muqeddes téghi»da sharab ichken; we ular (ayetning ikkinchi qismi boyiche) shu gunahi üchün barliq eller bilen teng Xudaning ghezipini ichidu. {\BD{«Barliq ellermu shundaq toxtawsiz ichidu; berheq, ular ichidu, yutidu, andin ular héch mewjut emestek yoqap kétidu»}} — ellerning némini ichidu? Xudaning ghezipini ichidu (mesilen «Zeb.» 75:8, «Yesh.» 49:26, «Yer.» 25:15-16, «Zeb.» 16:4nimu körüng).}}}  \XREF{◘}{{\XO 1:16 }{\XT{Zеb. 75:8; Yеsh. 49:26; Yеr. 25:15-16; Zеb. 16:4; Mat. 26:39, 42; Yuh. 18:11}}}


\par }{\BB \par }
{\MM \par }
{\SH Israilning eslige keltürülüshi
\par }
{\MM \VS{17}Biraq Zion téghi üstide panah-qutquzulush bolidu,

\par }{\MM Tagh pak-muqeddes bolidu;

\par }{\MM Yaqup jemetining teelluqatliri özige tewe bolidu;
\FTNT{◼}{{\FR 1:17 }{\FT{{\BD{«Biraq Zion téghi üstide panah-qutquzulush bolidu»}} — bashqa birxil terjimisi: «Biraq Zion téghida qutulup qalghanlar bolidu».}}}


\par }{\MM \VS{18}We Yaqup jemeti ot, Yüsüp jemeti yalqun,

\par }{\MM Esaw jemeti ulargha paxal bolidu;

\par }{\MM {\ADD{Ot we yalqun}} Esaw jemeti ichide yéqilip, ularni yutup kétidu;

\par }{\MM Esaw jemetidin héchbirsi qalmaydu;

\par }{\MM Chünki Perwerdigar shundaq söz qilghan.


\par }{\MM \VS{19}{\ADD{Yehudaning}} jenubidikiler Esawning téghigha ige bolidu;

\par }{\MM Shefelah tüzlenglikidikiler Filistiylerning zéminigha ige bolidu,

\par }{\MM Berheq, ular Efraimning dalasi hem Samariyening dalasigha ige bolidu;

\par }{\MM Binyamin Giléadqa ige bolidu;
\FTNT{◼}{{\FR 1:19 }{\FT{{\BD{«Yehudaning jenubidikiler»}} — ibraniy tilida «Negewdikiler». «Negew» — Yehudaning jenubiy teripidiki chong chöl-bayawan.
\par  {\BD{«Yehudaning jenubidikiler Esawning téghigha ige bolidu; Shefelah tüzlenglikidikiler Filistiylerning zéminige ige bolidu, ... Binyamin Giléadqa ige bolidu»}} — 19-ayettiki bésharetlerning köp qismi miladiyedin ilgiriki 2-esirde emelge ashurulidu («Makabbiylar» hem «Yoséfus» dégen kona tarixiy kitablarda xatirilen’gen). Biraq pikirimizche, bu bésharetning toluq emelge ashurulushi axirqi zamanda bolidu.}}}


\par }{\MM \VS{20}Sürgün bolghanlardin qélip qalghan Israillardin terkib tapqan bu qoshun Qanaandikilerge tewe bolghan zémin’gha Zarefatqiche ige bolidu;

\par }{\MM Sefaradta sürgünde turghan Yérusalémdikiler bolsa jenubtiki sheherlerge ige bolidu.
\FTNT{◼}{{\FR 1:20 }{\FT{{\BD{«Sürgün bolghanlardin qélip qalghan Israillardin terkib tapqan bu qoshun...»}} — bashqa birxil terjimisi: «Qanaan’gha qaytip kelgen, sürgün bolghan Israillar jamaiti... ».}}}


\par }{\MM \VS{21}Andin Zion téghi üstige qutquzghuchilar chiqidu,

\par }{\MM Ular Esaw téghi üstidin höküm süridu;

\par }{\BB \par }
{\MM Shuning bilen padishahliq Perwerdigargha tewe bolidu!
\FTNT{◼}{{\FR 1:21 }{\FT{{\BD{«Ular Esaw téghi üstidin höküm süridu»}} — yaki «ular Esaw téghi üstidin höküm chiqiridu».
{\BD{«Shuning bilen padishahliq Perwerdigargha tewe bolidu!»}} — hazir «Esaw téghidikiler»ning héchqaysisi Édomluqlar emes (18-ayetni körüng). Bu «qutquzghuchilar»ning kim ikenliki déyilmidi; pikrimizche, «qutquzghuchilar» kona zamanlarda Israilni qutquzghan peyghemberler we «batur hakimlar» süpitide bolidu. Ular hazir ölümdin tirilgen. Israil Xudaning toluq idare-hökümi astida bolup, uning ehwali pütünley mukemmel bolidu.}}}


\par }