5
Etiⱪad «bu dunya»ning üstidin ƣǝlibǝ ⱪilidu
1 Əysaning Mǝsiⱨ ikǝnlikigǝ ixǝngǝn ⱨǝrbir kixi Hudadin tuƣulƣan bolidu; wǝ tuƣdurƣuqi Atini sɵyidiƣan ⱨǝrbir kixi Uningdin tuƣulƣuqinimu sɵyidu. ◼ ◘ 2 Biz ɵzimizning Hudaning balilirini sɵyidiƣanliⱪimizni xuningdin bilimizki, Hudani sɵyüp, Uning ǝmrlirigǝ ǝmǝl ⱪiliximizdindur. 3 Hudani sɵyüx Uning ǝmrlirigǝ ǝmǝl ⱪilix demǝktur; wǝ Uning ǝmrliridǝ turmaⱪ eƣir ix ǝmǝstur. ◘ 4 Qünki Hudadin tuƣulƣanlarning ⱨǝmmisi bu dunya üstidin ƣǝlibǝ ⱪilidu; wǝ dunyaning üstidin ƣǝlibǝ ⱪilƣuqi küq — dǝl bizning etiⱪadimizdur. ◼ ◘ 5 Bu dunyaning üstidin ƣǝlibǝ ⱪilƣuqi zadi kimlǝr? Pǝⱪǝt Əysani Hudaning Oƣli dǝp etiⱪad ⱪilƣuqilar ǝmǝsmu? ◘
6 U bolsa su wǝ ⱪan arⱪiliⱪ kǝlgǝn zat, yǝni Əysa Mǝsiⱨdur; Uning kelixi pǝⱪǝt su bilǝnla ǝmǝs, bǝlki ⱪan bilǝnmu idi. Wǝ bu ixlarƣa guwaⱨliⱪ bǝrgüqi bolsa Roⱨtur, qünki Roⱨ Ɵzi ⱨǝⱪiⱪǝttur. ◼
7 Qünki Uning toƣruluⱪ üq guwaⱨliⱪ bǝrgüqi bar: — ◼ 8 bular Roⱨ, su wǝ ⱪandin ibarǝttur. Bu üqining guwaⱨliⱪi birdur. ◼ 9 Əgǝr biz insanlarning guwaⱨliⱪini ⱪobul ⱪilsaⱪ, Hudaning guwaⱨliⱪi bularningkidin üstündur. Huda Ɵz Oƣli toƣrisida xundaⱪ guwaⱨliⱪ bǝrgǝn — 10 (Hudaning Oƣliƣa etiⱪad ⱪilƣan kixining iqidǝ xu guwaⱨliⱪ bardur; biraⱪ Hudaƣa ixǝnmigǝn kixi Uni yalƣanqi ⱪilƣan bolidu, qünki U Hudaning Ɵz Oƣlini tǝstiⱪliƣan guwaⱨliⱪiƣa ixǝnmigǝn) ◘ 11 guwaⱨliⱪ dǝl xudurki, Huda bizgǝ mǝnggülük ⱨayatni ata ⱪildi wǝ bu ⱨayatliⱪ Uning Oƣlididur. ◘ 12 Xunga Oƣulƣa igǝ bolƣan kixi ⱨayatliⱪⱪa igǝ bolƣan bolidu; Hudaning Oƣliƣa igǝ bolmiƣan kixi ⱨayatliⱪⱪa igǝ bolmiƣan bolidu.
Mǝnggülük ⱨayat
13 Mǝn bularni Hudaning Oƣlining namiƣa etiⱪad ⱪilƣan silǝrgǝ silǝrning mǝnggülük ⱨayatⱪa igǝ bolƣanliⱪinglarni bilixinglar üqün yazdim. ◼ ◘ 14 Wǝ bizning Uningƣa bolƣan toluⱪ ixǝnq-hatirjǝmlikimiz xundaⱪki, Uning iradisigǝ muwapiⱪ ⱨǝrⱪandaⱪ bir ixni tilisǝk, U bizni anglaydu. ◘ 15 Uni ⱨǝrnemǝ tiliginimizni anglaydu dǝp bilgǝnikǝnmiz, duayimizda Uningdin tiliginimizgǝ erixtuⱪ, dǝp bilimiz.
16 Birsi ⱪerindixining ɵlümgǝ mǝⱨkum ⱪilmaydiƣan bir gunaⱨ sadir ⱪilƣanliⱪini kɵrsǝ, uning üqün dua ⱪilsun; wǝ Huda ɵlümgǝ mǝⱨkum ⱪilmaydiƣan gunaⱨ sadir ⱪilƣanlar üqün uningƣa ⱨayatliⱪ ata ⱪilidu. Ɵlümgǝ mǝⱨkum gunaⱨmu bardur. Uning toƣrisidin tilisun, demǝymǝn. ◼
◘ 17 Ⱨǝmmǝ ⱨǝⱪⱪaniyǝtsizlik gunaⱨtur; wǝ ɵlümgǝ mǝⱨkum ⱪilmaydiƣan gunaⱨmu bar. ◘ 18 Hudadin tuƣulƣuqining gunaⱨ sadir ⱪilmaydiƣanliⱪini bilimiz; qünki ǝslidǝ Hudadin tuƣulƣan Zat bundaⱪ kixini ⱪoƣdap ⱪalidu wǝ axu rǝzil uningƣa tegǝlmǝydu. ◼
◘ 19 Əmdi ɵzimizning Hudadin bolƣanliⱪimiz ɵzimizgǝ mǝlum; ǝmma pütkül dunya bolsa u rǝzilning ilkididur. 20 Yǝnǝ bizgǝ mǝlumki, Hudaning Oƣli dunyaƣa kǝldi wǝ Ⱨǝⱪiⱪiy Bolƣuqini tonuximiz üqün kɵnglimizni yorutti; wǝ biz Ⱨǝⱪiⱪiy Bolƣuqining Ɵzidǝ, yǝni Uning Oƣli Əysa Mǝsiⱨdǝ yaxawatimiz. U bolsa ⱨǝⱪiⱪiy Huda wǝ mǝnggülük ⱨayatliⱪtur! ◼ ◘
21 Əziz balilirim, ɵzünglarni ⱨǝrⱪandaⱪ butlardin saⱪlanglar. ◼
◼ 5:1 «...wǝ tuƣdurƣuqi (Ata)ni sɵyidiƣan ⱨǝrbir kixi uningdin tuƣulƣuqinimu sɵyidu» — bu sɵz bǝlkim xu dǝwrdiki bir tǝmsil boluxi mumkin idi. «Uningdin tuƣulƣuqi»lar etiⱪadqi ⱪerindaxlarni kɵrsitidu. ◘ 5:1 Yuⱨ. 1:12. ◘ 5:3 Mat. 11:29,30; Yuⱨ. 14:15; 15:10. ◼ 5:4 «Qünki Hudadin tuƣulƣanlarning ⱨǝmmisi bu dunya üstidin ƣǝlibǝ ⱪilidu; wǝ dunyaning üstidin ƣǝlibǝ ⱪilƣuqi küq — dǝl bizning etiⱪadimizdur» — «bu dunya» muxu yǝrdǝ Hudaƣa ⱪarxi qiⱪidiƣan pütkül dunyadiki etiⱪadsizlarni kɵrsitidu, ǝlwǝttǝ. Qünki ǝmǝliyǝttǝ «bu dunyadikilǝr» Xǝytanning ilkidǝ mǝrkǝzlǝxkǝn, Hudaƣa ⱪarxi bir tüzümdur. ◘ 5:4 Yuⱨ. 16:33. ◘ 5:5 1Kor. 15:57; 1Yuⱨ. 4:15. ◼ 5:6 «U bolsa su wǝ ⱪan arⱪiliⱪ kǝlgǝn zat, yǝni Əysa Mǝsiⱨdur; Uning kelixi pǝⱪǝt su bilǝnla ǝmǝs, bǝlki ⱪan bilǝnmu idi. Wǝ bu ixlarƣa guwaⱨliⱪ bǝrgüqi bolsa Roⱨtur, qünki Roⱨ Ɵzi ⱨǝⱪiⱪǝttur» — «Roⱨ» — Hudaning Muⱪǝddǝs Roⱨini kɵrsitidu. Bu ayǝtning mǝzmuni birnǝqqǝ sahta tǝlimgǝ ⱪarita rǝddiyǝ berixtur. Muǝllip ⱪǝt’iylik bilǝn xuni ispatlimaⱪqiki: (1) Əysa Mǝsiⱨ ⱨǝⱪiⱪiy insan bolup tuƣuldi; (2) ⱨǝⱪiⱪiy insan bolup, Yǝⱨya pǝyƣǝmbǝr tǝripidin suda qɵmüldürüldi; (3) ⱨǝⱪiⱪiy insan bolup kresttǝ ɵldi. Bu rǝddiyining tǝpsilatliri üstidǝ «ⱪoxumqǝ sɵz»imizdǝ sǝl tohtilimiz. ◼ 5:7 «Qünki Uning toƣruluⱪ üq guwaⱨliⱪ bǝrgüqi bar...» — «Uning toƣruluⱪ» — Mǝsiⱨ toƣruluⱪ. ◼ 5:8 «bular Roⱨ, su wǝ ⱪandin ibarǝttur. Bu üqining guwaⱨliⱪi birdur» — bu ayǝt toƣruluⱪ wǝ 6-7-ayǝtlǝr üstidǝ «ⱪoxumqǝ sɵz»imizdǝ tohtilimiz. Bir’az kona kɵqürülmilǝrdǝ: — «Qünki U toƣruluⱪ ǝrxtǝ üq guwaⱨliⱪ bǝrgüqi bar: Bular Ata, Kalam wǝ Muⱪǝddǝs Roⱨtur; bu üqi birdur. (8) Yǝr yüzidǝ üq guwaⱨliⱪ bǝrgüqi bar: Bular Roⱨ, su wǝ ⱪandin ibarǝttur. Bu üqining guwaⱨliⱪi ohxaxtur» deyilidu. ◘ 5:10 Yuⱨ. 3:36; Rim. 8:16; Gal. 4:6. ◘ 5:11 Yuⱨ. 1:4. ◼ 5:13 «... silǝrning mǝnggülük ⱨayatⱪa igǝ bolƣanliⱪinglarni bilixinglar üqün yazdim» — bǝzi kona kɵqürülmilǝrdǝ: «... silǝrning mǝnggülük ⱨayatⱪa igǝ bolƣanliⱪinglarni bilixinglar üqün, xundaⱪla silǝrning Hudaning Oƣlining namiƣa etiⱪad ⱪiliwerixinglar üqün yazdim» deyilidu. ◘ 5:13 Yuⱨ. 20:31. ◘ 5:14 Yǝr. 29:12; Mat. 7:8; 21:22; Mar. 11:24; Luⱪa 11:9; Yuⱨ. 14:13; 15:7; 16:24; Yaⱪ. 1:5; 1Yuⱨ. 3:2. ◼ 5:16 «Birsi ⱪerindixining ɵlümgǝ mǝⱨkum ⱪilmaydiƣan bir gunaⱨ sadir ⱪilƣanliⱪini kɵrsǝ, uning üqün dua ⱪilsun; wǝ Huda ɵlümgǝ mǝⱨkum ⱪilmaydiƣan gunaⱨ sadir ⱪilƣanlar üqün uningƣa ⱨayatliⱪ ata ⱪilidu. Ɵlümgǝ mǝⱨkum gunaⱨmu bardur. Uning toƣrisidin tilisun, demǝymǝn» — «wǝ Huda ɵlümgǝ mǝⱨkum ⱪilmaydiƣan gunaⱨ sadir ⱪilƣanlar üqün uningƣa ⱨayatliⱪ ata ⱪilidu» yaki «wǝ Huda ularƣa (yǝni gunaⱨ sadir ⱪilƣanlarƣa) ⱨayatliⱪ ata ⱪilidu». «Ɵlümgǝ mǝⱨkum gunaⱨ» toƣruluⱪ «Ⱪoxumqǝ sɵz»imizni kɵrüng. ◘ 5:16 Qɵl. 15:30; 1Sam. 2:25; Mat. 12:31; Mar. 3:29; Luⱪa 12:10; Ibr. 6:4; 10:26; 2Pet. 2:2. ◘ 5:17 1Yuⱨ. 3:4. ◼ 5:18 «Hudadin tuƣulƣuqining gunaⱨ sadir ⱪilmaydiƣanliⱪini bilimiz; qünki ǝslidǝ Hudadin tuƣulƣan Zat bundaⱪ kixini ⱪoƣdap ⱪalidu wǝ axu rǝzil uningƣa tegǝlmǝydu» — bizningqǝ «ǝslidǝ Hudadin tuƣulƣan Zat» Əysa Mǝsiⱨni kɵrsitidu. Muxu yǝrdǝ «tuƣulƣan» bǝlkim Mǝsiⱨning insan boluxⱪa tuƣuluxini kɵrsitixi kerǝk. Baxⱪa ikki hil tǝrjimisi bar: (1) «Hudadin tuƣulƣuqi bolsa (yǝni, etiⱪadqi), U (Huda) uni ⱪoƣdap ⱪalidu; (2) Hudadin tuƣulƣuqi ɵzini ⱪoƣdap ⱪalidu». «axu rǝzil» — Iblisni kɵrsitidu. ◘ 5:18 1Yuⱨ. 3:9. ◼ 5:20 «wǝ biz Ⱨǝⱪiⱪiy Bolƣuqining ɵzidǝ, yǝni Uning Oƣli Əysa Mǝsiⱨdǝ yaxawatimiz» — «ⱨǝⱪiⱪiy bolƣuqi» Hudani kɵrsitidu. «U bolsa ⱨǝⱪiⱪiy Huda wǝ mǝnggülük ⱨayatliⱪtur!» — Əysa Mǝsiⱨni kɵrsitidu (muⱪǝddǝs yazmilardiki ⱨeqⱪandaⱪ yǝrlǝrdǝ «Huda ⱨayatliⱪ» deyilmǝydu, lekin kɵp yǝrlǝrdǝ «Əysa Mǝsiⱨ ⱨayatliⱪtur», deyilidu. Mǝsilǝn «Yuⱨ.» 11:25, 14:6). ◘ 5:20 Yǝx. 9:5; 44:6; 54:5; Luⱪa 24:45; Yuⱨ. 20:28; Rim. 9:5; 1Tim. 3:16. ◼ 5:21 «Əziz balilirim, ɵzünglarni ⱨǝrⱪandaⱪ butlardin saⱪlanglar» — «butlar» xübⱨisizki, muxu yǝrdǝ pǝⱪǝt oyma butlarni yaki ⱪuyma butlarnila ǝmǝs, bǝlki etiⱪadqilarning ⱪǝlbidǝ Hudaning ornini talixidiƣan ⱨǝrⱪandaⱪ nǝrsǝ yaki ixtur. Mǝsilǝn, «Kol.» 3:5ni kɵrüng.