8
1 Xu qaƣda, — dǝydu Pǝrwǝrdigar, — ular Yǝⱨudaning padixaⱨlirining ustihanlirini, ularning ǝmirlirining ustihanlirini, kaⱨinlarning ustihanlirini, pǝyƣǝmbǝrlǝrning ustihanlirini wǝ Yerusalemda turƣanlarning ustihanlirini gɵrliridin elip qiⱪiridu; 2 xundaⱪ ⱪilip ular bularni ⱪuyax, ay wǝ asmanlardiki barliⱪ jisimlar astida yayidu; qünki ular bularni sɵygǝn, bularning ⱪulluⱪida bolƣan, bularƣa ǝgǝxkǝn, bularni izdigǝn, bularƣa qoⱪunƣan; ularning jǝsǝtliri bir yǝrgǝ ⱨeq yiƣilmaydu, ⱨeq kɵmülmǝydu; ular zemin yüzidǝ oƣut bolup yatidu. ◘ 3 Mǝn bulardin ⱪalƣanlirini ⱨǝydigǝn jaylarda, bu rǝzil jǝmǝttin barliⱪ tirik ⱪalƣanlar ⱨayatning orniƣa mamatni tallaydu, — dǝydu samawi ⱪoxunlarning Sǝrdari bolƣan Pǝrwǝrdigar.
Hudadin waz keqix ⱨalakǝtni izdigǝnlik bilǝn barawǝr
4 Əmdi sǝn ularƣa mundaⱪ degin: Pǝrwǝrdigar mundaⱪ dǝydu:
— Adǝmlǝr yiⱪilsa ⱪaytidin turmamdu? Birsi yoldin qiⱪip kǝtsǝ ⱪaytip kǝlmǝmdu? 5 Nemixⱪa Yerusalemdiki bu hǝlⱪ ⱨǝmixǝ yoldin qiⱪix bilǝnla yenimdin yiraⱪlap ketidu? Ular aldamqiliⱪni qing tutidu, yenimƣa ⱪaytip kelixni rǝt ⱪilidu. 6 Mǝn kɵngül ⱪoyup anglidim; lekin ular durusluⱪni sɵzlimǝydu; ularning rǝzillikliridin: «Mǝn zadi nemilǝrni ⱪilip ⱪoydum?!» dǝp towa ⱪilidiƣan ⱨeqkim yoⱪ; at jǝnggǝ burulup etilƣandǝk ⱨǝrbirsi ɵz yoliƣa burulup etilidu. 7 Ⱨǝtta asmandiki lǝylǝkmu ɵzigǝ bekitilgǝn waⱪtilirini bilidu; pahtǝk, ⱪarliƣaq wǝ turnilarmu kɵqüp kelidiƣan waⱪtilirini esidǝ tutidu; lekim Mening hǝlⱪim Mǝn Pǝrwǝrdigarning ularƣa bekitkǝnlirimni ⱨeq bilmǝydu. ◘ 8 Silǝr ⱪandaⱪmu: «Biz danadurmiz, Pǝrwǝrdigarning Tǝwrat-ⱪanuni bizdǝ bardur!» dǝysilǝr? Mana, bǝrⱨǝⱪ, ɵlima-kɵqürgüqilǝrning yalƣanqi ⱪǝlimi uni burmiliƣan. ◼
9 Danixmǝnlǝr hijil bolidu, ular yǝrgǝ ⱪarap ⱪaldi; mana, ular Pǝrwǝrdigarning sɵzini qǝtkǝ ⱪaⱪⱪandin keyin, ularda zadi nemǝ danaliⱪ ⱪalidu? 10 Xunga Mǝn ularning ayallirini baxⱪilarƣa, ularning etizlirini yengi igilirigǝ tapxurup berimǝn; qünki ǝng kiqikidin qongiƣiqǝ ularning ⱨǝmmisi aqkɵzlükkǝ berilgǝn; pǝyƣǝmbǝrdin kaⱨinƣiqǝ ⱨǝmmisi sahta ix kɵridu. ◘ 11 Ular: «Aman-esǝnlik! Aman-esǝnlik!» dǝp hǝlⱪimning ⱪizining yarisini susluⱪ bilǝn ⱪol uqida qala tengip ⱪoydi. Lekin aman-esǝnlik yoⱪtur! 12 Ular yirginqlik ixlarni sadir ⱪilƣinidin hijil boldimu? — Yaⱪ, ular ⱨeq hijil bolmidi, ⱨǝtta ⱪizirixnimu ular ⱨeq bilmǝydu. Xunga ular yiⱪilip ɵlgǝnlǝr iqidǝ yiⱪilip ɵlidu; ularni jazalaxⱪa kǝlginimdǝ ular putlixip ketidu, — dǝydu Pǝrwǝrdigar. 13 Mǝn ularning ⱨosulini elip taxlaymǝn, — dǝydu Pǝrwǝrdigar; üzüm telida üzümlǝr, ǝnjür dǝrihidǝ ǝnjürlǝr ⱨeq ⱪalmidi; yopurmaⱪliri solixip kǝtti; Mǝn ularƣa nemǝ beƣixliƣan bolsam, ǝmdi xular ulardin ɵtküzüwelinidu. ◼ ◘
Kelidiƣan ⱨalakǝt — Yǝrǝmiya sɵz ⱪilidu
14 «Biz nemixⱪa muxu yǝrdǝ bikar olturuwerimiz? Yiƣilayli, mustǝⱨkǝm xǝⱨǝrlǝrgǝ kirip xu yǝrlǝrdǝ kürǝx ⱪilip tügixǝyli! Qünki Pǝrwǝrdigar Hudayimiz bizni tügǝxtürüp, bizgǝ ɵt süyini bǝrdi; qünki biz Pǝrwǝrdigar aldida gunaⱨ sadir ⱪilduⱪ. ◼ ◘ 15 Aman-tinqliⱪni ümid ⱪilip kütüp kǝlduⱪ, lekin ⱨeq yahxiliⱪ bolmidi; xipa waⱪtini küttuⱪ, lekin mana, wǝⱨimǝ basti! ◘ 16 Düxmǝn atlirining hartildaxliri Dan zeminidin tartip anglanmaⱪta; ayƣirlirining kixnǝxliri pütkül zeminni ⱪorⱪutup tǝwrǝtmǝktǝ. Ular zemin wǝ uningda turuwatⱪan ⱨǝmmini, xǝⱨǝrni wǝ uningda turuwatⱪanlarning ⱨǝmmisini yoⱪitixⱪa kelidu!». ◼ ◘
17 — Mana, Mǝn aranglarƣa yilanlarni, yǝni ⱨeqkim seⱨirliyǝlmǝydiƣan zǝⱨǝrlik yilanlarni ǝwǝtimǝn, ular silǝrni qaⱪidu» — dǝydu Pǝrwǝrdigar. ◼ ◘
Pǝyƣǝmbǝrning nalǝ-pǝryadi
18 Mǝn: «Mening dǝrd-ǝlimim dawaliƣusiz! Yürikim zǝyiplixip kǝtti!» — dedim. ◼
Pǝrwǝrdigarning mǝrsiyǝ sɵzliri
19 «Mana, hǝlⱪimning ⱪizining intayin yiraⱪ yurttin kɵtürülgǝn pǝryadining sadasi! Ular — «Pǝrwǝrdigar Zionda ǝmǝsmu? Zionning padixaⱨi u yǝrdǝ turmamdu?!» — dǝydu».
«Nemixⱪa ǝmdi ular Meni oyma mǝbudliri bilǝn, ǝrzimǝs yat nǝrsilǝr bilǝn ƣǝzǝplǝndüridu?!» ◼
Hǝlⱪning bolidiƣan nalǝ-pǝryadi
20 — «Orma waⱪti ɵtüp kǝtti, yaz tügidi, lekin biz bolsaⱪ yǝnila ⱪutⱪuzulmiduⱪ!»
Pǝyƣǝmbǝrning mǝrsiyǝsi
21 «Hǝlⱪimning ⱪizining sunuⱪ yarisi tüpǝylidin ɵzüm sunuⱪmǝn; matǝm tutimǝn;
Dǝkkǝ-dükkǝ meni besiwaldi, — ◼
22 Gileadta tutiya tepilmamdikǝn?
U yǝrdǝ tewip yoⱪmikǝn?
Nemixⱪa ǝmdi mening hǝlⱪimning ⱪiziƣa dawa tepilmaydu?!». ◼
◘
◘ 8:2 Yǝr. 7:18; 19:13 ◘ 8:7 Yǝr. 5:4, 5 ◼ 8:8 «ɵlima-kɵqürgüqilǝrning yalƣanqi ⱪǝlimi uni burmiliƣan» — «ɵlima-kɵqürgüqilǝr»ning roli bǝlkim Tǝwrat-ⱪanunni kɵqürüx wǝ uningƣa xǝrⱨ berix boluxi mumkin. «Basmihanilar» bolmiƣaqⱪa Tǝwratni kɵqürüx intayin muⱨim hizmǝt, ǝlwǝttǝ. Oⱪurmǝnlǝr baxⱪa hil tǝrjimilirini uqritixi mumkin. ◘ 8:10 Yǝx. 56:11; Yǝr. 6:12,13,14,15 ◼ 8:13 «...Mǝn ularƣa nemǝ beƣixliƣan bolsam, ǝmdi xular ulardin ɵtküzüwelinidu» — oⱪurmǝnlǝr baxⱪa hil tǝrjimilirini uqritixi mumkin. ◘ 8:13 Yǝx. 5:1-7; Mat. 21:19; Luⱪa 13:6-9 ◼ 8:14 «Yiƣilayli, mustǝⱨkǝm xǝⱨǝrlǝrgǝ kirip xu yǝrlǝrdǝ kürǝx ⱪilip tügixǝyli» — yaki «Yiƣilayli, mustǝⱨkǝm xǝⱨǝrlǝrgǝ kirip xu yǝrlǝrdǝ süküt ⱪilayli!» ibraniy tilida «süküt ⱪilix» wǝ «tügǝxmǝk» ohxax bir sɵz bilǝnla ipadilinidu. «Pǝrwǝrdigar Hudayimiz bizni tügǝxtürüp,...» — yaki «Pǝrwǝrdigar Hudayimiz bizni süküt ⱪildurup...». Ibraniy tilida «süküt ⱪilix» wǝ «ɵlüx, tügǝx» birla sɵz (damam) bilǝn ipadilinidu. ◘ 8:14 Yǝr. 4:5; 9:15; 23:15 ◘ 8:15 Yǝr. 14:19 ◼ 8:16 «Dan zemini» — Israil zeminining ximaliy qetidǝ idi; demǝk, düxmǝnlǝr alliⱪaqan xu zeminƣa yetip boldi. ◘ 8:16 Yǝr. 4:15 ◼ 8:17 «Mǝn aranglarƣa yilanlarni, yǝni ⱨeqkim seⱨirliyǝlmǝydiƣan zǝⱨǝrlik yilanlarni ǝwǝtimǝn, ular silǝrni qaⱪidu» — bu yilanlar xübⱨisizki, kɵqmǝ mǝnidǝ bolup düxmǝnlǝrni kɵrsitidu. ◘ 8:17 Zǝb. 58:4, 5 ◼ 8:18 «Mening dǝrd-ǝlimim dawaliƣusiz! Yürikim zǝyiplixip kǝtti!» — bu sɵzlǝr pǝyƣǝmbǝrning mǝrsiyǝsi boluxi kerǝk. «Mening dǝrd-ǝlimim dawaliƣusiz!» — baxⱪa birhil tǝrjimisi: «I dǝrd-ǝlimimgǝ tǝsǝlli Bǝrgüqi!». ◼ 8:19 ««Mana, hǝlⱪimning ⱪizining intayin yiraⱪ yurttin kɵtürülgǝn pǝryadining sadasi! Ular — «Pǝrwǝrdigar Zionda ǝmǝsmu? Zionning padixaⱨi u yǝrdǝ turmamdu?!» — dǝydu» — bu sɵzlǝr yaki Pǝrwǝrdigarningki boluxi kerǝk, bolmisa pǝyƣǝmbǝrningki bolidu. Keyin biz hǝlⱪning pǝryadini anglaymiz: — (ular... dǝydu). «intayin yiraⱪ yurttin kɵtürülgǝn pǝryadining sadasi!» — yaki «zemindiki ⱨǝrbir bulung-puqⱪaⱪliridin qikkan pǝryadining sadasi!». «Nemixⱪa ǝmdi ular Meni oyma mǝbudliri bilǝn, ǝrzimǝs yat nǝrsilǝr bilǝn ƣǝzǝplǝndüridu?!» — bu sɵzlǝr Pǝrwǝrdigarning pǝyƣǝmbǝrgǝ, xundaⱪla ihlassiz hǝlⱪⱪǝ bǝrgǝn jawabidur. ◼ 8:21 «Hǝlⱪimning ⱪizining sunuⱪ yarisi tüpǝylidin ɵzüm sunuⱪmǝn; matǝm tutimǝn; dǝkkǝ-dükkǝ meni besiwaldi» — oⱪurmǝnlǝrgǝ ⱪaytidin tǝkrarlap uⱪturimizki, mawzularni (mǝsilǝn muxu yǝrdǝ «Pǝyƣǝmbǝrning mǝrsiyǝsi») ɵzimiz ⱨɵrmǝtlik oⱪurmǝnlǝrgǝ yardimi bolsun dǝp ⱪoxup kirgüzduⱪ. Ular muⱪǝddǝs tekistning bir ⱪismi ǝmǝs. 8-babtiki 21-ayǝttin 9-babtiki 2-ayǝtkiqǝ ⱨǝmmisi yalƣuz Yǝrǝmiya pǝrƣǝmbǝrning mǝrsiyǝsimu, yaki buning iqidǝ Pǝrwǝrdigarning sɵzliri barmu? Ⱪandaⱪla bolmisun, sɵzlǝr yalƣuz pǝyƣǝmbǝrning sɵzliri bolsun, bolmisun, xubⱨisizki pǝyƣǝmbǝrning ⱪayƣu-ⱨǝsrǝtlik sɵzliri ohxaxla Pǝrwǝrdigarningmu ⱪayƣu-ⱨǝsrǝtlik sɵzidur. ◼ 8:22 «Gileadta tutiya tepilmamdikǝn?» — Gilead rayonida ⱨǝrhil xipaliⱪ dorilar ⱨǝm usta tewiplarning dangⱪi bar idi. Xunga bu sɵz pǝyƣǝmbǝrning: «Jismaniy jǝⱨǝttǝ Pǝrwǝrdigar silǝr mening hǝlⱪimgǝ xundaⱪ rǝⱨimdilliⱪ ⱪilip, ǝtrapliⱪ oylap, xipaliⱪ dorilarni wǝ dangliⱪ tewiplarni tǝminligǝn yǝrdǝ, Uning roⱨiy jǝⱨǝttimu silǝrning ⱨǝrhil gunaⱨiy kesǝlliringlarni saⱪaytixⱪa dora-amalliri mol ǝmǝsmu? — Əmdi nemixⱪa silǝr Uning yenƣa kǝlmǝysilǝr?!» degǝndǝk bir soali ohxaydu. Bu 22-ayǝt Pǝrwǝrdigarning Ɵzining sɵzliri boluximu mumkin. ◘ 8:22 Yar. 37:25; Yǝr. 46:11; 51:8