3
Rǝbning ⱪaytip kelixining keqiktürülüx sǝwǝbi
1 I sɵyümlüklirim, ⱨazir silǝrgǝ bu yeziwatⱪinim ikkinqi hetimdur. Ⱨǝr ikki hetimdǝ silǝrning sap kɵnglünglarni oyƣitip, xu ixlarni ǝslitixkǝ intildimki, ◘ 2 muⱪǝddǝs pǝyƣǝmbǝrlǝr burun eytⱪan sɵzlǝrgǝ wǝ Rǝbbimiz ⱨǝm Ⱪutⱪuzƣuqimizning rosulliringlar arⱪiliⱪ yǝtküzgǝn ǝmrigǝ kɵngül bɵlüxünglarni ɵtünimǝn.
3 Əng muⱨimi xuni bilixinglar kerǝkki, künlǝrning ahirida ɵzining ⱨawayi-ⱨǝwǝslirining kǝynigǝ kiridiƣan, mǝshirǝ ⱪilidiƣan mazaⱪqilar qiⱪip: ◘ 4 «Ⱪeni, Uning ⱪaytip kelimǝn degǝn wǝdisi?! Ata-bowilirimiz ɵlümdǝ uhlap ⱪalƣandin taki ⱨazirƣiqǝ ⱨǝmmǝ ixlar dunya apiridǝ bolƣan waⱪittiki bilǝn ohxax ⱨalǝttǝ ketiwatidu» dǝp mǝshirǝ ⱪilixidu. ◘ 5 Ⱨalbuki, ular ǝng ⱪǝdimki zamanda Hudaning sɵzi bilǝn asmanlarning yaritilƣanliⱪini wǝ xuningdǝk yǝrning sudin qiⱪⱪan ⱨǝm suning wasitisi bilǝn barliⱪⱪa kǝlgǝnlikini ǝtǝy untuydu; ◼ ◘ 6 xu amillarning wasitiliri bilǝn xu zamandiki dunya kǝlkündin ƣǝrⱪ bolup yoⱪaldi. ◼ ◘ 7 Əmma ⱨazirⱪi asmanlar bilǝn zemin ohxaxla xu sɵz bilǝn ihlassiz adǝmlǝr soraⱪⱪa tartilip ⱨalak ⱪilinidiƣan axu kündǝ otta kɵydürülüxkǝ saⱪlinip, ta xu künigiqǝ ⱨalidin hǝwǝr elinip turidu. ◼
◘
8 Əmdi i sɵyümlüklirim, xu ix nǝziringlardin ⱪaqmisunki, Rǝbgǝ nisbǝtǝn bir kün ming yildǝk wǝ ming yil bir kündǝktur. ◼ ◘ 9 Rǝb Ɵz wǝdisini orundaxni (bǝzilǝrning «keqiktürdi» dǝp oyliƣinidǝk) keqiktürgini yoⱪ, bǝlki ⱨeqkimning ⱨalak boluxini halimay, ⱨǝmmǝ insanning towa ⱪilixiƣa kirixini arzulap, silǝrgǝ kǝngqilik ⱪilip waⱪitni sozmaⱪta. ◼ ◘
10 Lekin Rǝbning küni huddi oƣrining kelixidǝk kütülmigǝn waⱪitta bolidu. U küni asmanlar xiddǝtlik güldürligǝn awaz bilǝn ƣayib bolup, kainatning barliⱪ ⱪurulmiliri xiddǝtlik otta erip tügǝydu; zemin wǝ uningdiki pütkül nǝrsilǝrmu kɵyüp ketidu. ◼
◘ 11 Ⱨǝmmǝ nǝrsǝ mana xundaⱪ erip yoⱪilidiƣan yǝrdǝ, silǝr ⱪandaⱪ adǝmlǝrdin boluxunglar kerǝk? — ⱨayatinglarni pak-muⱪǝddǝsliktǝ wǝ ihlasmǝnliktǝ ɵtküzüp, 12 Hudaning künini tǝlmürüp kütüp, u künning tezrǝk kelixi üqün intilixinglar kerǝk ǝmǝsmu? U künning kelixi bilǝn pütün asmanlar otta yoⱪap tügǝydu wǝ kainatning barliⱪ ⱪurulmiliri xiddǝtlik otta erip tügǝydu. ◼
◘ 13 Lekin biz bolsaⱪ Uning wǝdisi boyiqǝ, yengi asman-zeminni intizarliⱪ bilǝn kütmǝktimiz. U yǝr ⱨǝⱪⱪaniyliⱪning makanidur. ◼ ◘
14 Xuning üqün, ǝy sɵyümlüklirim, bu ixlarni kütüwatⱪanikǝnsilǝr, xu tapta Hudaning aldida nuⱪsansiz wǝ daƣsiz, inaⱪliⱪ-hatirjǝmlik iqidǝ ⱨazir bolup qiⱪixinglar üqün intilinglar. 15 wǝ Rǝbbimizning sǝwr-taⱪitini nijat dǝp bilinglar, dǝl sɵyümlük ⱪerindiximiz Pawlusmu ɵzigǝ ata ⱪilinƣan danaliⱪ bilǝn bu ixlar toƣruluⱪ silǝrgǝ yazƣan; ◼ ◘ 16 barliⱪ hǝtliridimu u bu ixlar ⱨǝⱪⱪidǝ tohtilidu. Uning hǝtliridǝ qüxinix tǝs bolƣan bǝzi ixlar bar; bu ixlarni tǝlim almiƣan wǝ tutami yoⱪ kixilǝr muⱪǝddǝs yazmilarning baxⱪa ⱪisimlirini burmiliƣandǝk, burmilap qüxǝndüridu wǝ xuning bilǝn ɵz bexiƣa ⱨalakǝt elip kelidu. ◘
17 Xuning bilǝn, i sɵyümlüklirim, mǝn eytⱪan bu ixlarni aldin’ala bilgǝnikǝnsilǝr, bu ǝhlaⱪsizlarning sǝpsǝtliri bilǝn azdurulup, mustǝⱨkǝm turuxunglarni yoⱪitip ⱪoyuxtin ⱨoxyar bolunglar. ◼ 18 Əksiqǝ, Hudaning meⱨir-xǝpⱪitidǝ ⱨǝm Rǝbbimiz wǝ Ⱪutⱪuzƣuqimiz Əysa Mǝsiⱨkǝ bolƣan bilixtǝ dawamliⱪ ɵsünglar.
Uningƣa ⱨǝm ⱨazir ⱨǝm axu ǝbǝd künigiqǝ barliⱪ xan-xǝrǝp mǝnsup bolƣay! Amin! ◼
◘ 3:1 2Pet. 1:13. ◘ 3:3 1Tim. 4:1; 2Tim. 3:1; Yǝⱨ. 18. ◘ 3:4 Əz. 12:22. ◼ 3:5 «Ⱨalbuki, ular ǝng ⱪǝdimki zamanda Hudaning sɵzi bilǝn asmanlarning yaritilƣanliⱪini wǝ xuningdǝk yǝrning sudin qiⱪⱪan ⱨǝm suning wasitisi bilǝn barliⱪⱪa kǝlgǝnlikini ǝtǝy untuydu» — «ǝtǝy untuydu» degǝnning baxⱪa birhil tǝrjimisi: «ɵz bǝngbaxliⱪidin untuydu». ◘ 3:5 Yar. 1:9; Zǝb. 24:2. ◼ 3:6 «xu amillarning wasitiliri bilǝn xu zamandiki dunya kǝlkündin ƣǝrⱪ bolup yoⱪaldi» — «...xu amillarning wasitiliri bilǝn» degǝn ibarǝ pǝⱪǝt suning ɵzini yaki sular wǝ Hudaning sɵzini tǝng kɵrsitidu. Bizningqǝ sular wǝ Hudaning sɵzini tǝng kɵrsitidu; qünki (grek tilida) aldinⱪi jümlidǝ bu ikki ix ǝng ahirida tilƣa elinƣan, xundaⱪla 7-ayǝttǝ Hudaning sɵzining ikkinqi ⱪetim wasitǝ bolidiƣanliⱪi kɵrsitilidu. ◘ 3:6 Yar. 7:10,21. ◼ 3:7 «Əmma ⱨazirⱪi asmanlar bilǝn zemin ohxaxla xu sɵz bilǝn ihlassiz adǝmlǝr soraⱪⱪa tartilip ⱨalak ⱪilinidiƣan axu kündǝ otta kɵydürülüxkǝ saⱪlinip, ta xu künigiqǝ ⱨalidin hǝwǝr elinip turidu» — «ohxaxla xu sɵz» degǝn ibarining baxⱪa hil tǝrjimisi: «Uning (yǝni, Hudaning) sɵzi». «Ⱨalidin hǝwǝr elinip turidu» — pǝⱪǝt saⱪlanƣanla ǝmǝs, bǝlki Hudaning ƣǝmhorluⱪining obyekti bolidu. ◘ 3:7 Zǝb. 102:25-26; Yǝx. 51:6; 2Tes. 1:8; Ibr. 1:11; 2Pet. 3:10. ◼ 3:8 «Rǝbgǝ nisbǝtǝn bir kün ming yildǝk wǝ ming yil bir kündǝktur» — Rǝb waⱪitning qǝklimisigǝ uqrimaydu, ǝlwǝttǝ. ◘ 3:8 Zǝb. 90:4. ◼ 3:9 «Rǝb Ɵz wǝdisini orundaxni (bǝzilǝrning «keqiktürdi» dǝp oyliƣinidǝk) keqiktürgini yoⱪ, bǝlki ⱨeqkimning ⱨalak boluxini halimay, ⱨǝmmǝ insanning towa ⱪilixiƣa kirixini arzulap, silǝrgǝ kǝngqilik ⱪilip waⱪitni sozmaⱪta» — Rǝb ⱪaytip kǝlgǝndǝ yǝr yüzidikilǝrgǝ towa ⱪilix pursiti ⱪalmaydu, ǝlwǝttǝ. ◘ 3:9 Əz. 18:32; 33:11; Yǝx. 30:18; Ⱨab. 2:3; Rim. 2:4; 1Tim. 2:4; 1Pet. 3:20; 2Pet. 3:15. ◼ 3:10 «lekin Rǝbning küni huddi oƣrining kelixidǝk kütülmigǝn waⱪitta bolidu» — «rǝbning küni» (Mǝsiⱨning kelidiƣan küni) Tǝwrattiki kɵp yǝrlǝrdǝ «Pǝrwǝrdigarning küni» dǝp kɵrsitilidu. «Ⱪoxumqǝ sɵz»diki «Hudaning küni» toƣruluⱪ izaⱨatlirimizni kɵrüng. «Oƣrining kelixidǝk» — demǝk, kütülmigǝn waⱪitta. «U küni asmanlar xiddǝtlik güldürligǝn awaz bilǝn ƣayib bolup, kainatning barliⱪ ⱪurulmiliri xiddǝtlik otta erip tügǝydu; zemin wǝ uningdiki pütkül nǝrsilǝrmu kɵyüp ketidu» — «kainatning barliⱪ ⱪurulmiliri» yaki «barliⱪ asman jisimliri». «Uningdiki pütkül nǝrsilǝrmu» degǝnning baxⱪa hil tǝrjimisi: «uningdiki pütkül ixlarmu» yaki «uningdiki barliⱪ ⱪilƣan ixlarmu». «zemin wǝ uningdiki pütkül nǝrsilǝrmu kɵyüp ketidu» — bǝzi kona kɵqürmilǝrdǝ «zemin wǝ üstidiki barliⱪ ixlar yalingaq axkarilinidu» deyilidu. ◘ 3:10 Mat. 24:43,44; 1Tes. 5:2; Wǝⱨ. 3:3; 16:15. ◼ 3:12 «Hudaning künini tǝlmürüp kütüp, u künning tezrǝk kelixi üqün intilixinglar kerǝk ǝmǝsmu? U künning kelixi bilǝn pütün asmanlar otta yoⱪap tügǝydu wǝ kainatning barliⱪ ⱪurulmiliri xiddǝtlik otta erip tügǝydu» — «Hudaning küni» degǝn ibarǝ toƣruluⱪ «ⱪoxumqǝ sɵz»imizdǝ azraⱪ tohtilimiz. «Kainatning barliⱪ ⱪurulmiliri» degǝnning baxⱪa hil tǝrjimisi: «barliⱪ asman jisimliri». ◘ 3:12 Zǝb. 50:3; 2Tes. 1:8. ◼ 3:13 «Lekin biz bolsaⱪ Uning wǝdisi boyiqǝ, yengi asman-zeminni intizarliⱪ bilǝn kütmǝktimiz. U yǝr ⱨǝⱪⱪaniyliⱪning makanidur» — «u yǝr» ⱨǝm yengi asman wǝ yengi zeminnimu kɵrsitidu. ◘ 3:13 Yǝx. 65:17; 66:22; Wǝⱨ. 21:1. ◼ 3:15 «Rǝbbimizning sǝwr-taⱪiti» — yaki «Rǝbbimizning kǝngqilik ⱪilixi». «wǝ Rǝbbimizning sǝwr-taⱪitini nijat dǝp bilinglar» — bu intayin ihqam jümlǝ bolup, bǝlkim: «Hudaning sǝwr-taⱪiti tehimu kɵp adǝmlǝrgǝ gunaⱨidin ⱪutⱪuzulux pursiti yaritip bǝrmǝktǝ, dǝp bilinglar» degǝndǝk mǝnidǝ boluxi mumkin. Yǝnǝ mumkinqiliki barki, «nijat» muxu yǝrdǝ «bu dunyaning saⱪlinip ⱪelixi» degǝn mǝnidǝ ixlitilgǝn boluxi mumkin; nemila bolmisun ayǝtning asasiy mǝnisi ohxax; biz pǝⱪǝt bu dunyada bolsaⱪla, bügün towa ⱪilip gunaⱨlirimizdin ⱪutulux yoli oquⱪ turidu, dǝp biliximiz lazim. «dǝl sɵyümlük ⱪerindiximiz Pawlusmu ɵzigǝ ata ⱪilinƣan danaliⱪ bilǝn bu ixlar toƣruluⱪ silǝrgǝ yazƣan» — «ⱪerindiximiz Pawlusmu... silǝrgǝ yazƣan» — Pawlusning kɵp hizmiti «yat ǝllǝr», yǝni Yǝⱨudiy ǝmǝslǝr arisida bolƣaqⱪa, Petrusning bu hetimu bǝlkim Yǝⱨudiy bolmiƣan etiⱪadqilarƣa yezilƣan bolsa kerǝk. ◘ 3:15 Rim. 2:4. ◘ 3:16 Rim. 8:19; 1Kor. 15:24; 1Tes. 4:15. ◼ 3:17 «Xuning bilǝn, i sɵyümlüklirim, mǝn eytⱪan bu ixlarni aldin’ala bilgǝnikǝnsilǝr...» — «mǝn eytⱪan bu ixlar» bǝlkim rosul Petrusning yuⱪirida sahta tǝlim bǝrgüqilǝr toƣruluⱪ agaⱨlanduruxlirini kɵrsitidu. «bu ǝhlaⱪsizlarning sǝpsǝtliri bilǝn azdurulup, mustǝⱨkǝm turuxunglarni yoⱪitip ⱪoyuxtin ⱨoxyar bolunglar» — «bu ǝhlaⱪsizlar» grek tili nushisida 2:7dimu ohxax sɵz ixlitilidu; demǝk, «bu ǝhlaⱪsizlar» dǝl sahta tǝlim bǝrgüqilǝrni kɵrsitidu. ◼ 3:18 «Əksiqǝ, Hudaning meⱨir-xǝpⱪitidǝ ⱨǝm Rǝbbimiz wǝ Ⱪutⱪuzƣuqimiz Əysa Mǝsiⱨkǝ bolƣan bilixtǝ dawamliⱪ ɵsünglar» — «ɵsünglar» bolsa roⱨiy ⱨayatta, iman-etiⱪad jǝⱨǝttǝ bolidu. Muxu roⱨiy ɵskǝn adǝm Hudaning meⱨir-xǝpⱪiti wǝ Rǝb Əysa Mǝsiⱨni qongⱪur tonuxⱪa kɵprǝk nesip bolidu. Demǝk, «Hudaning meⱨir-xǝpⱪiti wǝ Rǝb Əysa Mǝsiⱨni qongⱪur tonux» ⱨǝm roⱨiy ɵsüxning wasitisi ⱨǝm nǝtijisidur. Baxⱪa birhil tǝrjimisi «Rǝbbimiz wǝ Ⱪutⱪuzƣuqimiz Əysa Mǝsiⱨning meⱨir-xǝpⱪitidǝ ⱨǝm Uningƣa bolƣan tonuxta dawamliⱪ ɵsünglar».