14
Ⱪurƣaⱪqiliⱪlar üstidǝ bolƣan mǝrsiyǝ
1 Yǝrǝmiyaƣa qüxkǝn, Pǝrwǝrdigarning ⱪurƣaⱪqiliⱪlar toƣruluⱪ sɵzi: —
Yǝrǝmiyaning mǝrsiyǝsi wǝ duasi
2 Yǝⱨuda matǝm tutidu, uning dǝrwaziliri zawalƣa yüz tutmaⱪta, hǝlⱪ yǝrgǝ qaplixip ⱪariliⱪ tutidu; Yerusalemdin nalǝ-pǝryad kɵtürülmǝktǝ. ◼
3 Mɵtiwǝrliri qaparmǝnlirini su ǝkilixkǝ ǝwǝtidu; ular su azgalliriƣa baridu, lekin ⱨeq su tapalmaydu; ularning küpliri ⱪuruⱪ ⱪaytip kelidu; ular yǝrgǝ ⱪarap ⱪalidu, sarasimigǝ qüxidu; ular bexini yepip tɵwǝn sanggilitidu. ◼ 4 Ⱨeq yamƣur bolmiƣaqⱪa yǝr yüzi yerilip kǝtti; yǝr ⱨǝydigüqilǝr yǝrgǝ ⱪarap bexini yepip tɵwǝn sanggilitidu. 5 Maral bolsa dalada bala ⱪozilaydu, andin ⱪozisidin waz keqidu; qünki ot-qɵp yoⱪ. 6 Yawa exǝklǝr egizliklǝrdǝ turup qilbɵrilǝrdǝk ⱨasirap ketidu; ozuⱪ izdǝp kɵzliri ⱪarangƣulixip ketidu, qünki ozuⱪ yoⱪ. ◘
Yǝrǝmiyaning duasi
7 — I Pǝrwǝrdigar, ⱪǝbiⱨliklirimiz bizni ǝyiblǝp guwaⱨliⱪ bǝrgini bilǝn, Ɵzüngning naming üqün bir ixni ⱪilƣaysǝn! Qünki bizning yolungdin qiⱪip ketiximiz intayin kɵptur; biz Sening aldingda gunaⱨ sadir ⱪilduⱪ. 8 I Israilning Arzusi, külpǝt qüxkǝndǝ ularning ⱪutⱪuzƣuqisi Bolƣuqi, Sǝn nemixⱪa bizgǝ zeminimizdiki musapirdǝk, bir keqila ⱪonmaⱪqi bolƣan bir yoluqidǝk bolisǝn? 9 Nemixⱪa ⱨeq amalsiz kixidǝk, ⱨeqkimni ⱪutⱪuzalmaydiƣan bir palwanƣa ohxax bolisǝn? Lekin Sǝn, i Pǝrwǝrdigar, arimizda turisǝn, biz Sening naming bilǝn atalƣandurmiz; bizdin waz keqip kǝtmǝ! ◼
Pǝrwǝrdigarning sɵzi rǝsmiy baxlinidu
10 Pǝrwǝrdigar muxu hǝlⱪⱪǝ mundaⱪ dǝydu: — Ular dǝrⱨǝⱪiⱪǝt mǝndin tezip, kezixkǝ amraⱪtur; ular ⱪǝdǝmlirini yaman yoldin ⱨeq tizginlimǝydu; Pǝrwǝrdigarning ulardin ⱨeqⱪandaⱪ hursǝnliki yoⱪ; ǝmdi ⱨazir ularning ⱪǝbiⱨlikini esigǝ kǝltürüp ularning gunaⱨlirini jazalaydu.
Yalƣan pǝyƣǝmbǝrlǝrgǝ ixinixkǝ bolƣan jaza
11 Andin Pǝrwǝrdigar manga: — Bu hǝlⱪning bǝht-bǝrikiti üqün dua ⱪilma — dedi. ◘ 12 — Ular roza tutⱪanda, pǝryadini anglimaymǝn; ular kɵydürmǝ ⱪurbanliⱪlarni axliⱪ ⱨǝdiyǝliri bilǝn sunƣanda, Mǝn ularni ⱪobul ⱪilmaymǝn; Mǝn ularni ⱪiliq, ⱪǝⱨǝtqilik wǝ wabalar arⱪiliⱪ yoⱪitimǝn. ◘
13 Mǝn bolsam: — Aⱨ, Rǝb Pǝrwǝrdigar! Mana, pǝyƣǝmbǝrlǝr ularƣa: «Silǝr ⱪiliqni ⱨeq kɵrmǝysilǝr, ⱪǝⱨǝtqilikkimu duq kǝlmǝysilǝr; qünki Mǝn bu yǝrdǝ silǝrning aman-esǝnlikinglarƣa kapalǝtlik ⱪilimǝn» dǝydu, — dedim.
14 Əmdi Pǝrwǝrdigar manga mundaⱪ dedi: — Pǝyƣǝmbǝrlǝr Mening namimda yalƣan bexarǝtlǝr beridu; Mǝn ularni ǝwǝtmigǝnmǝn, ularni buyruƣan ǝmǝsmǝn, wǝ ularƣa gǝp ⱪilƣinim yoⱪ. Ular silǝrgǝ sahta kɵrünüx, palqiliⱪ, ǝrzimǝs nǝrsilǝr toƣruluⱪ ɵz kɵnglidiki ham hiyallarni eytip bexarǝt bǝrmǝktǝ. ◼ ◘ 15 Xunga Pǝrwǝrdigar: — Mening namimda bexarǝt beriwatⱪan, Mǝn ǝwǝtmigǝn, yǝni: «Ⱪiliq wǝ ⱪǝⱨǝtqilik bu zeminƣa ⱨeq kǝlmǝydu» dǝydiƣan pǝyƣǝmbǝrlǝr toƣruluⱪ: — bu pǝyƣǝmbǝrlǝr ⱪiliq wǝ ⱪǝⱨǝtqilik bilǝn yoⱪitilidu; 16 ular bexarǝt bǝrgǝn hǝlⱪning bolsa, ⱪiliq wǝ ⱪǝⱨǝtqilik tüpǝylidin jǝsǝtliri Yerusalem koqiliriƣa taxliwetilidu; ularning ɵzlirini, ayallirini, ⱪiz-oƣullirini kɵmgüdǝk ⱨeqkim ⱪalmaydu; Mǝn ularning rǝzillikini ɵz bexiƣa tɵkimǝn. 17 Sǝn ularƣa xu sɵzni eytisǝn: — «Kɵzlirimdin keqǝ-kündüz yax tohtimisun; qünki mening pak ⱪizim bolƣan hǝlⱪim yarisi bɵsülgǝndǝk ⱪattiⱪ bir zǝrb yǝp, intayin eƣir yarilandi», — dǝydu. ◼ ◘
Yǝrǝmiya duasini dawam ⱪilidu
18 Mǝn dalaƣa qiⱪsam, mana ⱪiliqtin ɵltürülgǝnlǝr; xǝⱨǝrgǝ kirsǝm, mana ⱪǝⱨǝtqiliktin solixip kǝtkǝnlǝr! Qünki pǝyƣǝmbǝr ⱨǝm kaⱨin ⱨǝr ikkisila bilimsiz-nadan bolup, ular zeminda ɵz sodisi bilǝnla bolup kǝtti. ◼
19 Sǝn Yǝⱨudadin nemixⱪa waz kǝqting? Jening Ziondin Zeriktimu? Sǝn nemixⱪa bizni xunqǝ dawaliƣusiz dǝrijidǝ urƣaniding? Biz aram-tinqliⱪni küttuⱪ, lekin ⱨeq ⱪutluⱪ künlǝr yoⱪtur; xipaliⱪ bir waⱪitni küttuⱪ, lekin mana dǝkkǝ-dükkǝ iqididurmiz! ◘ 20 I Pǝrwǝrdigar, rǝzillikimizni, ata-bowilirimizning ⱪǝbiⱨlikini tonup iⱪrar ⱪilimiz; qünki Sening aldingda gunaⱨ sadir ⱪilduⱪ. ◘ 21 Ɵzüng naming üqün Yerusalemni kɵzünggǝ ilmay ⱪoymiƣaysǝn; xan-xǝrǝplik tǝhting bolƣan jayni rǝswa ⱪilmiƣaysǝn; ǝⱨdǝngni esinggǝ kǝltürgǝysǝn, uni buzmiƣaysǝn! ◼ 22 Əllǝr qoⱪunidiƣan «ǝrzimǝslǝr» arisida yamƣur yaƣdurƣuqi barmidu? Yeƣinni asmanlar ɵzlirila berǝmdu? Bularni ǝmǝldǝ kɵrsǝtküqi Sǝn ǝmǝsmu, i Pǝrwǝrdigar Hudayimiz! Xunga Seni tǝlpünüp kütimiz; qünki Sǝnla bularni ⱪilƣuqidursǝn. ◘
◼ 14:2 «Yǝⱨuda matǝm tutidu, ... hǝlⱪ yǝrgǝ qaplixip ⱪariliⱪ tutidu; Yerusalemdin nalǝ-pǝryad kɵtürülmǝktǝ» — bizningqǝ bu 2-9-ayǝtlǝr «Yǝrǝmiyaning mǝrsiyǝsi wǝ duasi». Bizningqǝ 1-ayǝttǝ tilƣa elinƣan «Pǝrwǝrdigarning ⱪurƣaⱪqiliⱪlar toƣruluⱪ sɵzi» rǝsmiy ⱨalda 10-ayǝttǝ baxlinidu. Bǝzi alimlar 2-6-ayǝtlǝrni Pǝrwǝrdigarning (bexarǝt beridiƣan) sɵzi, 7-9-ayǝtlǝrni Yǝrǝmiyaning duasi dǝp ⱪaraydu. Xübⱨisizki, 10-15-ayǝtlǝr andin bǝlkim 16-18-ayǝtlǝr Pǝrwǝrdigarning jawabi idi. ◼ 14:3 «ular ... sarasimigǝ qüxidu; ular bexini yepip tɵwǝn sanggilitidu» — kona zamanlarda bexini yepix ⱪattiⱪ puxayman ⱪilix, ⱪattiⱪ azablinixni bildürǝtti. ◘ 14:6 Yǝr. 12:4 ◼ 14:9 «biz Sening naming bilǝn atalƣandurmiz» — mǝlum bir kixi baxⱪa birsining nami bilǝn atalƣan bolsa uningƣa mǝnsup wǝ uning mǝs’ulluⱪi wǝ ⱨimayisi astida turidu. «Israil» (Huda bilǝn bolƣan xaⱨzadǝ) wǝ «Yǝⱨuda» (mǝdⱨiyǝ) degǝn isimlar Hudaning ikki namini kɵrsǝtkǝn; Huda Ɵzi Israilni «Mening hǝlⱪim» dǝp atiƣanidi. ◘ 14:11 Mis. 32:10; Yǝr. 7:16; 11:14 ◘ 14:12 Pǝnd. 1:28; Yǝx. 1:15; Yǝr. 6:20; 7:21,22; 11:11; Əz. 8:18; Mik. 4:3 ◼ 14:14 «Ular silǝrgǝ sahta kɵrünüx, palqiliⱪ, ǝrzimǝs nǝrsilǝr toƣruluⱪ ɵz kɵnglidiki ham hiyallarni eytip bexarǝt bǝrmǝktǝ» — «ǝrzimǝs nǝrsilǝr» bǝlkim butlarni kɵrsitidu. ◘ 14:14 Yǝr. 23:21; 27:15; 29:8, 9 ◼ 14:17 «mening pak ⱪizim bolƣan hǝlⱪim» — «pak ⱪizim bolƣan hǝlⱪim», wǝ «Zion ⱪizi» «hǝlⱪimning ⱪizi» ⱪatarliⱪ ibarilǝr Hudaning Ɵz hǝlⱪigǝ yaki baxⱪa hǝlⱪ (mǝsilǝn, «Misirning ⱪizi», 46:11)ⱪǝ bolƣan meⱨir-xǝpⱪitini, ularƣa baƣliƣan muⱨǝbbitini kɵrsitidiƣan mǝnini ɵz iqigǝ alidu. ◘ 14:17 Yǝr. 13:17; Yiƣ. 1:16; 2:18 ◼ 14:18 «Qünki pǝyƣǝmbǝr ⱨǝm kaⱨin ⱨǝr ikkisila ... zeminda ɵz sodisi bilǝnla bolup kǝtti» — pǝyƣǝmbǝrlǝr wǝ kaⱨinlar soda bilǝn xuƣullanmasliⱪ kerǝk idi, ǝlwǝttǝ. Muxu ayǝttiki «sodisi» ularning «Hudaning sɵzini burmilap satidiƣanliⱪi»ni kɵrsitidu. Baxⱪa birhil tǝrjimisi: «... pǝyƣǝmbǝr ⱨǝm kaⱨin ⱨǝr ikkisi ⱨeq bilmǝydiƣan bir zeminƣa qiⱪip kǝtti». ◘ 14:19 Yǝr. 8:15 ◘ 14:20 Zǝb. 106:6; Dan. 9:8 ◼ 14:21 «xan-xǝrǝplik tǝhting bolƣan jayni rǝswa ⱪilmiƣaysǝn» — «xan-xǝrǝplik tǝhting» bǝlkim Yerusalemda turƣan muⱪǝddǝs ibadǝthanini kɵrsitidu. ◘ 14:22 Zǝb. 135:7; 147:8; Yǝx. 30:23; Yǝr. 5:24; 10:13