3
Biz Hudaning pǝrzǝntliri
1 Ⱪaranglar, Ata bizgǝ xundaⱪ qongⱪur meⱨir-muⱨǝbbǝt kɵrsǝtkǝnki, biz «Hudaning ǝziz baliliri» dǝp atalduⱪ — wǝ biz ⱨǝⱪiⱪǝtǝnmu xundaⱪ. Bu dunya xu sǝwǝbtin bizni tonup yǝtmǝyduki, qünki bu dunya Uni tonumidi. ◼ ◘ 2 Sɵyümlüklirim, biz ⱨazir Hudaning ǝziz baliliridurmiz; kǝlgüsidǝ ⱪandaⱪ bolidiƣanliⱪimiz tehi oquⱪ ayan ⱪilinmiƣan. Biraⱪ U ⱪaytidin ayan ⱪilinƣanda, Uningƣa ohxax bolidiƣanliⱪimizni bilimiz; qünki xu qaƣda biz Uning ǝynǝn Ɵzini kɵrimiz. ◼ ◘ 3 Wǝ Mǝsiⱨkǝ ümid baƣliƣan ⱨǝrbir kixi U pak bolƣandǝk ɵzini paklimaⱪta. ◼
4 Gunaⱨ sadir ⱪilƣan kixi Hudaning ⱪanuniƣa hilapliⱪ ⱪilƣan bolidu. Qünki gunaⱨ sadir ⱪilƣanliⱪ Hudaning ⱪanuniƣa hilapliⱪ ⱪilƣanliⱪtur. ◼
◘ 5 Ⱨalbuki, silǝr Uni gunaⱨlarni elip taxlax üqün dunyaƣa kelip ayan ⱪilinƣan wǝ xundaⱪla Uningda ⱨeqⱪandaⱪ gunaⱨ yoⱪtur, dǝp bilisilǝr. ◼
◘ 6 Uningda yaxawatⱪan ⱨǝrbir kixi gunaⱨ sadir ⱪilmaydu; kimdǝkim gunaⱨ sadir ⱪilsa, Uni kɵrmigǝn wǝ Uni tonumiƣan bolidu. ◼
7 Əziz balilirim, ⱨeqkimning silǝrni aldixiƣa yol ⱪoymanglar. Ⱨǝⱪⱪaniyliⱪⱪa ǝmǝl ⱪilƣuqi kixi U ⱨǝⱪⱪaniy bolƣinidǝk ⱨǝⱪⱪaniydur. ◼ ◘ 8 Lekin gunaⱨ sadir ⱪilƣuqi Iblistindur. Qünki Iblis ǝlmisaⱪtin tartip gunaⱨ sadir ⱪilip kǝlmǝktǝ. Hudaning Oƣlining dunyada ayan ⱪilinixidiki mǝⱪsǝt Iblisning ǝmǝllirini yoⱪitixtur. 9 Hudadin tuƣulƣuqi gunaⱨ sadir ⱪilmaydu; Hudaning uruⱪi uningda orun alƣaqⱪa, u gunaⱨ sadir ⱪilixi mumkin ǝmǝs, qünki u Hudadin tuƣulƣandur. ◼
◘ 10 Hudaning baliliri bilǝn Iblisning baliliri xuning bilǝn pǝrⱪliniduki, kimdǝkim ⱨǝⱪⱪaniyliⱪⱪa ǝmǝl ⱪilmisa wǝ yaki ɵz ⱪerindixiƣa meⱨir-muⱨǝbbǝt kɵrsǝtmisǝ Hudadin ǝmǝstur.
11 Qünki silǝr dǝslǝptin anglap keliwatⱪan hǝwǝr mana dǝl xuki, bir-birimizgǝ meⱨir-muⱨǝbbǝt kɵrsitiximiz kerǝktur. ◘ 12 U u rǝzildin bolƣan, inisini ɵltürgǝn Ⱪabilƣa ohxax bolmasliⱪimiz kerǝk; u nemixⱪa inisini ⱪǝtl ⱪildi? Uning ɵzining ⱪilƣanliri rǝzil, inisining ⱪilƣanliri ⱨǝⱪⱪaniy bolƣanliⱪi üqün xundaⱪ ⱪilƣan. ◘ 13 Xunga, i ⱪerindaxlar, bu dunya silǝrni ɵq kɵrsǝ, buningƣa ⱨǝyran ⱪalmanglar. ◘ 14 Biz ⱪerindaxlarni sɵygǝnlikimizdin, ɵlümdin ⱨayatliⱪⱪa ɵtkǝnlikimizni bilimiz. Ɵz ⱪerindixini sɵymigüqi tehi ɵlümdǝ turuwatidu. ◘ 15 Ⱪerindixiƣa ɵqmǝnlik ⱪilƣan kixi ⱪatildur wǝ ⱨeqⱪandaⱪ ⱪatilda mǝnggülük ⱨayatning bolmaydiƣanliⱪini bilisilǝr. ◼ ◘ 16 Biz xuning bilǝn meⱨir-muⱨǝbbǝtning nemǝ ikǝnlikini bilimizki, u biz üqün Ɵz jenini pida ⱪildi; xuningdǝk bizmu ⱪerindaxlirimiz üqün ɵz jenimizni pida ⱪilixⱪa ⱪǝrzdardurmiz. ◼ ◘ 17 Əmma kimki bu dunyada mal-mülki turup, ⱪerindixining moⱨtajliⱪini kɵrüp turup, uningƣa kɵksi-ⱪarnini aqmisa, bundaⱪ kixidǝ nǝdimu Hudaning meⱨir-muⱨǝbbiti bolsun? ◼ ◘ 18 Əziz balilirim, sɵz bilǝn wǝ til bilǝn ǝmǝs, bǝlki ǝmǝldǝ wǝ ⱨǝⱪiⱪǝttǝ meⱨir-muⱨǝbbǝt kɵrsitǝyli. 19 Biz xundaⱪ ixlar bilǝn ɵzimizning ⱨǝⱪiⱪǝttin bolƣanliⱪimizni bilǝlǝymiz wǝ Hudaning aldida ⱪǝlbimizni hatirjǝm ⱪilalaymiz. ◼ 20 Xundaⱪtimu, mubada ⱪǝlbimiz bizni ǝyiblisǝ, Huda bolsa ⱪǝlbimizdin yǝnǝ üstündur, ⱨǝmmini bilgüqidur. ◼
21 Sɵyümlüklirim, ǝgǝr ⱪǝlbimiz bizni ǝyiblimisǝ, Hudaning aldida yürǝklik turimiz ◼ 22 wǝ xundaⱪla Uningdin nemini tilisǝk xuningƣa erixǝlǝymiz; qünki biz Uning ǝmrlirigǝ ǝmǝl ⱪilip, Uni hursǝn ⱪilidiƣan ixlarni ⱪilimiz. ◘ 23 Wǝ Uning ǝmri xuki, uning Oƣli Əysa Mǝsiⱨning namiƣa etiⱪad ⱪiliximiz ⱨǝmdǝ Uning bizgǝ tapiliƣinidǝk bir-birimizgǝ meⱨir-muⱨǝbbǝt kɵrsitiximizdin ibarǝttur. ◼ ◘ 24 Uning ǝmrlirigǝ ǝmǝl ⱪilidiƣan kixi Hudada yaxaydiƣan wǝ Hudamu uningda yaxaydiƣan bolidu. Əmdi Hudaning bizdǝ yaxaydiƣanliⱪini bilginimiz bolsa, U bizgǝ ata ⱪilƣan Roⱨtindur. ◼ ◘
◼ 3:1 «Bu dunya xu sǝwǝbtin bizni tonup yǝtmǝyduki, qünki bu dunya Uni tonumidi» — «Uni» Əysa Mǝsiⱨ yaki Hudaning Ɵzini kɵrsitidu. Bizningqǝ Mǝsiⱨni kɵrsitidu («Yuⱨ.» 1:10ni kɵrüng). ◘ 3:1 Yuⱨ. 1:12. ◼ 3:2 «Biraⱪ U ⱪaytidin ayan ⱪilinƣanda, Uningƣa ohxax bolidiƣanliⱪimizni bilimiz; qünki xu qaƣda biz Uning ǝynǝn Ɵzini kɵrimiz» — «U» — Əysa Mǝsiⱨni kɵrsitidu. Tɵwǝndiki izaⱨatni kɵrüng. «U ⱪaytidin ayan ⱪilinƣanda» — muxu ayǝttiki «U» bizningqǝ Əysa Mǝsiⱨni kɵrsitidu. Bǝzi alimlar ayǝtni baxⱪiqǝ qüxinip: — «U» (demǝk, bizning kǝlgüsidǝ ⱪandaⱪ bolidiƣanliⱪimiz») ayan ⱪilinƣanda...» dǝp ⱪaraydu. Lekin bizningqǝ rosul Yuⱨanna Mǝsiⱨni uluƣlaxtiki ⱨǝrbir pursǝttin toluⱪ paydilinidu, muxu yǝrdimu xundaⱪ ⱪilƣan bolup, u yǝnila Mǝsiⱨni kɵrsǝtkǝn. ◘ 3:2 Yǝx. 56:5; Mat. 5:12; Yuⱨ. 1:12; Rim. 8:15, 18; 2Kor. 4:17; Gal. 3:26; 4:6; Fil. 3:21; Kol. 3:4. ◼ 3:3 «wǝ Mǝsiⱨkǝ ümid baƣliƣan ⱨǝrbir kixi U pak bolƣandǝk ɵzini paklimaⱪta» — «Mǝsiⱨkǝ» grek tilida «Uningƣa». «...U pak bolƣandǝk ɵzini paklimaⱪta» — «U» muxu yǝrdǝ bǝlkim Mǝsiⱨni kɵrsitidu; yuⱪiriⱪi 2-ayǝt wǝ izaⱨatini kɵrüng. ◼ 3:4 «Gunaⱨ sadir ⱪilƣan kixi Hudaning ⱪanuniƣa hilapliⱪ ⱪilƣan bolidu. Qünki gunaⱨ sadir ⱪilƣanliⱪ Hudaning ⱪanuniƣa hilapliⱪ ⱪilƣanliⱪtur» — «Hudaning ⱪanuni» grek tilida pǝⱪǝt «ⱪanun» dǝp eytilidu. Lekin kɵzdǝ tutulƣini mǝlum bir insaniy ⱪanun ǝmǝs, bǝlki Hudaning ⱪanunidur. Yuⱨannaning muxu yǝrdǝ kɵzdǝ tutⱪini bǝlkim Musa pǝyƣǝmbǝrgǝ qüxürülgǝn ⱪanun bolupla ⱪalmay, yǝnǝ bǝlkim ⱨǝrbir kixining wijdanida (az bolsun, kɵp bolsun) namayan ⱪilinƣan Hudaning ⱪanunini kɵrsǝtsǝ kerǝk («Rim.» 2:13-15nimu kɵrüng). Bu ayǝt bolsa 2:29diki sɵzlǝrning dawamidur. ◘ 3:4 1Yuⱨ. 5:17. ◼ 3:5 «Ⱨalbuki, silǝr uni gunaⱨlarni elip taxlax üqün dunyaƣa kelip ayan ⱪilinƣan» — «Uni» Mǝsiⱨni kɵrsitidu. Uxbu ayǝt bilǝn munasiwǝtlik «Yuⱨ.» 1:29ni kɵrüng. ◘ 3:5 Yǝx. 53:9,12; 2Kor. 5:21; 1Pet. 2:22; 1Tim. 1:15. ◼ 3:6 «Uningda yaxawatⱪan ⱨǝrbir kixi gunaⱨ sadir ⱪilmaydu; kimdǝkim gunaⱨ sadir ⱪilsa, Uni kɵrmigǝn wǝ Uni tonumiƣan bolidu» — «gunaⱨ sadir ⱪilsa,...» degǝnlik xübⱨisizki, adǝmning adǝttiki yürüx-turuxini, gunaⱨ ilkidin qiⱪmay turƣanliⱪini kɵrsitidu. 3:9 wǝ «ⱪoxumqǝ sɵz»imizni kɵrüng. ◼ 3:7 «Ⱨǝⱪⱪaniyliⱪⱪa ǝmǝl ⱪilƣuqi kixi u ⱨǝⱪⱪaniy bolƣinidǝk ⱨǝⱪⱪaniydur» — «U» bizningqǝ muxu yǝrdǝ yǝnǝ Mǝsiⱨni kɵrsitidu. Yuⱪiriⱪi 5-6-ayǝtni kɵrüng. ◘ 3:7 1Yuⱨ. 2:29. ◼ 3:9 «Hudadin tuƣulƣuqi gunaⱨ sadir ⱪilmaydu; Hudaning uruⱪi uningda orun alƣaqⱪa, u gunaⱨ sadir ⱪilixi mumkin ǝmǝs, qünki u Hudadin tuƣulƣandur» — «Hudaning uruⱪi (yaki «nǝsli») uningdin orun alƣaqⱪa...» degǝnliktǝ «Hudaning uruⱪi» Mǝsiⱨning Ɵzi yaki Uning sɵz-kalamini kɵrsitidu. Baxⱪiqǝ eytⱪanda, Mǝsiⱨ Əysaning tǝbiiyitini kɵrsitidu, xundaⱪla Uning kixilǝrning roⱨidin orun alƣanliⱪini kɵrsitidu. «Mat.» 13:1-23, «Yuⱨ.» 12:24, «Rim.» 4:15-17ni, 9:7-8 wǝ «Gal.» 3:16ni kɵrüng. Bu ayǝt toƣruluⱪ «ⱪoxumqǝ sɵz»imiznimu kɵrüng. ◘ 3:9 1Pet. 1:23; 1Yuⱨ. 5:18. ◘ 3:11 Yuⱨ. 13:34; 15:12; 1Yuⱨ. 3:23. ◘ 3:12 Yar. 4:8; Ibr. 11:4. ◘ 3:13 Yuⱨ. 15:18. ◘ 3:14 1Yuⱨ. 2:10. ◼ 3:15 «Ⱪerindixiƣa ɵqmǝnlik ⱪilƣan kixi ⱪatildur» — «Mat.» 5:21-22ni kɵrüng. «ⱨeqⱪandaⱪ ⱪatilda mǝnggülük ⱨayatning bolmaydiƣanliⱪini bilisilǝr» — bu sɵzlǝr ⱨeqbir ⱪatil Hudaning kǝqürümigǝ erixǝlmǝydu, degǝnlik ǝmǝs. Mǝsilǝn «Mat.» 12:31, «1Kor.» 6:9-11ni kɵrüng. ◘ 3:15 Mat. 5:21; Gal. 5:21. ◼ 3:16 «Biz xuning bilǝn meⱨir-muⱨǝbbǝtning nemǝ ikǝnlikini bilimizki, U biz üqün Ɵz jenini pida ⱪildi...» — «U» — Mǝsiⱨ, ǝlwǝttǝ. ◘ 3:16 Yuⱨ. 15:13; Əf. 5:2. ◼ 3:17 «Əmma kimki bu dunyada mal-mülki turup, ⱪerindixining moⱨtajliⱪini kɵrüp turup...» — «mal-mülük» muxu yǝrdǝ, grek tilida «tirikqilik» bilǝn ipadilinidu. ◘ 3:17 Ⱪan. 15:7; Luⱪa 3:11; Yaⱪ. 2:15. ◼ 3:19 «biz xundaⱪ ixlar bilǝn ɵzimizning ⱨǝⱪiⱪǝttin bolƣanliⱪimizni bilǝlǝymiz wǝ (Hudaning) aldida ⱪǝlbimizni hatirjǝm ⱪilalaymiz» — «Hudaning aldida ⱪǝlbimizni hatirjǝm ⱪilalaymiz» grek tilida «Uning aldida ⱪǝlbimizni hatirjǝm ⱪilalaymiz». «...hatirjǝm ⱪilalaymiz» — yaki «ⱪayil ⱪilalaymiz». Demǝk, birsi «mǝn Hudadinmu, ǝmǝsmu?» dǝp gumanlanƣan bolsa, ɵzidin «mǝndǝ meⱨir-muⱨǝbbǝt barmu-yoⱪ?» dǝp sorisa wǝ ɵzining meⱨir-muⱨǝbbǝttǝ yaxawatⱪanliⱪini kɵrgǝn bolsa, «mǝn ⱨǝⱪiⱪǝtǝn Hudadin tuƣulƣanmǝn» dǝp ɵzini ⱪayil ⱪilalaydu. ◼ 3:20 «Xundaⱪtimu, mubada ⱪǝlbimiz bizni ǝyiblisǝ, Huda bolsa ⱪǝlbimizdin yǝnǝ üstündur, ⱨǝmmini bilgüqidur» — bu ayǝttǝ «ⱪǝlbimiz» bǝlkim «wijdanimiz»ni kɵrsitidu. Bu sɵzlǝr küqlük bir ǝskǝrtmǝ. Mubada wijdanimiz mǝlum ix toƣruluⱪ bizni biaram ⱪilsa, buningƣa dǝrⱨal diⱪⱪǝt ⱪiliximiz kerǝk. «Mǝn ǝmǝliyǝttǝ gunaⱨning ilkidimǝn» dǝp bilgǝn bolsaⱪ، undaⱪta dǝrⱨal Huda aldida towa bilǝn tüzütüximiz kerǝk. Əlwǝttǝ bǝzidǝ «ⱪǝlbimiz» ɵzimizgǝ yǝtⱪüzgǝn hǝwǝr hata bolalaydu; biraⱪ «Huda bolsa ⱪǝlbimizdin yǝnǝ üstündur, ⱨǝmmini bilgüqidur». Uni qing ⱪǝlbimiz bilǝn izdisǝ, U hatalixip ketiximizƣa ⱪǝt’iy yol ⱪoymaydu. ◼ 3:21 «Sɵyümlüklirim, ǝgǝr ⱪǝlbimiz bizni ǝyiblimisǝ, Hudaning aldida yürǝklik turimiz» — bu ayǝttǝ «ⱪǝlbimiz» bǝlkim yǝnǝ «wijdanimiz»ni kɵrsitidu. «yürǝklik turimiz» — yaki «ⱪorⱪmas turimiz». ◘ 3:22 Yǝr. 29:12; Mat. 7:8; 21:22; Mar. 11:24; Luⱪa 11:9; Yuⱨ. 14:13; 16:24; Yaⱪ. 1:5; 1Yuⱨ. 5:14. ◼ 3:23 «ⱨǝmdǝ Uning bizgǝ tapiliƣinidǝk bir-birimizgǝ meⱨir-muⱨǝbbǝt kɵrsitiximizdin ibarǝttur» — «Uning bizgǝ tapiliƣini» muxu yǝrdǝ bizningqǝ Hudaning Ɵzining (Mǝsiⱨ arⱪiliⱪ) bizgǝ tapiliƣinini kɵrsitidu. ◘ 3:23 Law. 19:18; Mat. 22:39; Yuⱨ. 6:29; 13:34; 15:12; 17:3; Əf. 5:2; 1Tes. 4:9; 1Pet. 4:8; 1Yuⱨ. 4:21. ◼ 3:24 «Uning ǝmrlirigǝ ǝmǝl ⱪilidiƣan kixi Hudada yaxaydiƣan...» — grek tilida «Uning ǝmrlirigǝ ǝmǝl ⱪilidiƣan kixi Uningda yaxaydiƣan...». «...wǝ Hudamu uningda yaxaydiƣan bolidu» — grek tilida «wǝ Umu uningda yaxaydiƣan bolidu». ◘ 3:24 Yuⱨ. 14:23; 15:10; 1Yuⱨ. 4:12.