10
Israillarning Misirdin qiⱪip, qɵl-bayawandin ɵtkǝndiki wǝⱪǝlǝrdin sawaⱪ eliximiz kerǝk
1 Qünki, i ⱪerindaxlar, mǝn silǝrning ata-bowilirimizning ⱨǝmmisining bulut astida yürgǝnlikidin wǝ ⱨǝmmisining dengizdin ɵtüp mangƣanliⱪidin hǝwǝrsiz yürüxünglarni halimaymǝn; ◘ 2 ularning ⱨǝmmisi bulutta ⱨǝm dengizda Musaning yetǝkqilikigǝ qɵmüldürülgǝn; ◼ ◘ 3 ularning ⱨǝmmisi ohxax roⱨiy taamni yegǝn, ◘ 4 ⱨǝmmisi ohxax roⱨiy iqimlikni iqkǝn; qünki ular ɵzlirigǝ ⱨǝmraⱨ bolup ǝgixip yürgǝn roⱨiy uyultaxtin iqǝtti (ǝmǝliyǝttǝ, muxu uyultax Mǝsiⱨning Ɵzi idi); ◘ 5 xundaⱪtimu, Huda ularning kɵpinqisidin razi bolmiƣanidi; qünki «Ularning jǝsǝtliri qɵl-bayawanda qeqilip ⱪalƣan». ◼ ◘
6 Əmma bu ixlar ularning bexiƣa bizlǝrgǝ sawaⱪ-bexarǝt bolsun üqün qüxkǝnidi; buningdin mǝⱪsǝt, bizning ularning yaman ixlarƣa ⱨǝwǝs ⱪilƣinidǝk ⱨǝwǝs ⱪilmasliⱪimiz üqündur. ◘ 7 Silǝr yǝnǝ ularning bǝzilirigǝ ohxax butⱪa qoⱪunidiƣanlardin bolmanglar; bular toƣruluⱪ: «Hǝlⱪ yǝp-iqixkǝ olturdi, andin kǝyp-sapaƣa turdi» dǝp pütülgǝn. ◼ ◘ 8 Biz yǝnǝ ularning bǝzilirining buzuⱪqiliⱪ ⱪilƣinidǝk buzuⱪqiliⱪ ⱪilmayli; qünki xu wǝjidin ulardin yigirmǝ üq ming kixi bir kündila ɵldi. ◼ ◘ 9 Yǝnǝ ularning bǝzilirining Mǝsiⱨni siniƣinidǝk Mǝsiⱨni sinimayli; qünki xu sǝwǝbtin ular yilanlar qeⱪixi bilǝn ⱨalak boldi. ◼ ◘ 10 Yǝnǝ ularning bǝziliri aƣrinƣandǝk aƣrinip ⱪaⱪximanglar — nǝtijidǝ, ular jan alƣuqi pǝrixtǝ tǝripidin ɵltürüldi. ◼ ◘ 11 Əmdi bu wǝⱪǝlǝrning ⱨǝmmisi ularning bexiƣa bexarǝtlik misallar süpitidǝ qüxkǝn wǝ ahirⱪi zamanlar beximizƣa keliwatⱪan bizlǝrning ulardin sawaⱪ-ibrǝt eliximiz üqün hatirilǝngǝnidi. ◼ ◘ 12 Xuning bilǝn «Mǝn etiⱪadta qing tirǝp turmaⱪtimǝn» degǝn kixi ɵzining yiⱪilip ketixidin ⱨezi bolsun! 13 Silǝr duq kǝlgǝn sinaⱪlarning ⱨǝmmisigǝ baxⱪa adǝmlǝrmu ohxax duq kǝlgǝn. Wǝ Huda bolsa wǝdisidǝ turƣuqidur, U silǝrni kɵtürǝlmigüdǝk sinaⱪlarƣa uqratmaydu, bǝlki sinaⱪ bexinglarƣa qüxkǝndǝ, xuning bilǝn tǝng uningdin ɵtüp ⱪutulux yolini yaritip beridu; silǝr xuning bilǝn uningƣa bǝrdaxliⱪ beridiƣan bolisilǝr. ◼ ◘ 14 Xu sǝwǝbtin, sɵyümlüklirim, butpǝrǝsliktin ⱪeqinglar!
15 Silǝrni ǝⱪil-ⱨoxi jayida kixilǝr dǝp ⱪarap xuni eytiwatimǝn; sɵzligǝnlirimni baⱨalap beⱪinglar: — 16 Biz bǝrikǝtlik bolsun dǝp tiligǝn, bǝrikǝtlik jamdiki xarabni iqkinimiz, Mǝsiⱨning ⱪenidin ortaⱪ bǝⱨirlǝnginimiz ǝmǝsmu? Bizning oxutⱪan nanni yeginimiz, Mǝsiⱨning tenidin ortaⱪ bǝⱨirlǝnginimiz ǝmǝsmu? ◼ 17 Biz nurƣun bolsaⱪmu bir nan, bir tǝndurmiz; qünki ⱨǝmmimiz xu bir nandin nesiwǝ alimiz. ◼ ◘ 18 Jismaniy Israilƣa ⱪaranglar; ⱪurbanliⱪlarni yegǝnlǝr ⱪurbangaⱨⱪa nesipdaxlar ǝmǝsmu? 19 Əmdi nemǝ demǝkqimǝn? Butⱪa atap sunulƣan ⱪurbanliⱪning birǝr ǝⱨmiyiti barmidu? Butning birǝr ǝⱨmiyiti barmidu? ◘ 20 Yaⱪ, biraⱪ kapirlar butlarƣa sunƣan ⱪurbanliⱪlarni Hudaƣa ǝmǝs, bǝlki jinlarƣa ataydu. Mǝn silǝrning jinlar bilǝn ortaⱪ nesipdax boluxunglarni halimaymǝn. ◼ ◘ 21 Rǝbning jamidin wǝ jinlarning jamidin tǝng iqküqi bolsanglar bolmaydu; Rǝbning dastihiniƣa wǝ jinlarning dastihiniƣa tǝng dahil bolsanglar bolmaydu. 22 Rǝbning ⱨǝsǝt-ƣǝzipini ⱪozƣimaⱪqimizmu? Biz Uningdin küqlükmu-ya?
23 «Ⱨǝmmǝ nǝrsǝ ⱨalaldur», ǝmma ⱨǝmmǝ nǝrsǝ paydiliⱪ boluwǝrmǝydu; «ⱨǝmmǝ nǝrsǝ ⱨalaldur», ǝmma ⱨǝmmǝ nǝrsǝ adǝmning etiⱪadini ⱪuralmaydu. ◼ ◘ 24 Əmdi ⱨeqkim ɵz mǝnpǝǝtini izdimisun, bǝlki ɵzgilǝrningkini izdisun. ◘ 25 Gɵx bazirida setilƣan ⱨǝrbirnǝrsini wijdaninglarni dǝp olturmay, ⱨeqnemini sürüxtǝ ⱪilmay yǝweringlar. 26 Qünki «Jaⱨan wǝ uningƣa tolƣan ⱨǝmmǝ mǝwjudatlar Pǝrwǝrdigarƣa mǝnsüptur» dǝp pütülgǝn. ◼ ◘ 27 Əmma etiⱪad ⱪilmiƣanlarning birǝrsi seni ziyapǝtkǝ tǝklip ⱪilsa wǝ kɵnglüng tartsa, aldingƣa ⱪoyulƣan ⱨǝmmini wijdaningni dǝp olturmay yǝwǝr; ◘ 28 ǝmma birsi sanga: «Bu butlarƣa atalƣan ⱪurbanliⱪ taami» desǝ, undaⱪta uni yemǝ; nemixⱪa desǝng, bu ixni sanga eytⱪan adǝmning sǝwǝbi üqün, xundaⱪla wijdanning sǝwǝbi üqündur; ◼ 29 mǝn degǝn wijdan seningki ǝmǝs, bǝlki ⱨeliⱪi kixining wijdani; mening ǝrkinlikimgǝ baxⱪilarning wijdani tǝripidin yaman dǝp baⱨa berilixining ⱨajiti barmu? 30 Mǝn tǝxǝkkür eytip yesǝm, tǝxǝkkür eytⱪan nǝrsini durus yeginim tüpǝylidin yaman dǝp ⱪariliximning nemǝ ⱨajiti? ◼ ◘ 31 Xunga silǝr nemini yesǝnglar, nemini iqsǝnglar yaki ⱨǝrⱪandaⱪ baxⱪa ixlarni ⱪilsanglar, ⱨǝmmǝ ixlarni Hudaƣa xan-xǝrǝp kǝltürülsun dǝp ⱪilinglar. ◘ 32-33 Mǝn ɵzüm ⱨǝmmǝylǝnni ⱨǝmmǝ ixta mǝmnun ⱪilixⱪa intilginimdǝk, ɵz mǝnpǝǝtim üqün ǝmǝs, bǝlki kɵpqilikning mǝnpǝǝti, ularning ⱪutⱪuzuluxi üqün intilginimdǝk, ⱨeqkimning aldiƣa — Yǝⱨudiylar bolsun, greklar bolsun, Hudaning jamaitidikilǝr bolsun aldiƣa putlikaxang bolmanglar.
Mǝn Mǝsiⱨni ülgǝ ⱪilƣinimdǝk, silǝrmu meni ülgǝ ⱪilinglar. ◘
◘ 10:1 Mis. 13:21; 14:22; Qɵl. 9:18; Ⱪan. 1:33; Yǝ. 4:23; Nǝⱨ. 9:12,19; Zǝb. 78:13,14; 105:39. ◼ 10:2 «ularning (silǝrning ata-bowiliringlar, 1-ayǝtni kɵrüng) ⱨǝmmisi bulutta ⱨǝm dengizda Musaning yetǝkqilikigǝ qɵmüldürülgǝn» — muxu (1-2-ayǝttǝ hatirilǝngǝn) wǝⱪǝlǝrni tehimu yahxi qüxinix üqün «Misirdin qiⱪix» 14-babni kɵrüng. «Musa» Musa pǝyƣǝmbǝr, ǝlwǝttǝ. Muxu muⱨim ayǝt üstidǝ wǝ bu babtiki baxⱪa misallar toƣruluⱪ «ⱪoxumqǝ sɵz»imizni kɵrüng. ◘ 10:2 Mis. 13:20-22; 14:19, 20. ◘ 10:3 Mis. 16:15. ◘ 10:4 Mis. 17:6; Qɵl. 20:11; Zǝb. 78:15-16 ◼ 10:5 «Ularning jǝsǝtliri qɵl-bayawanda qeqilip ⱪalƣan» — «Qɵl.» 14:16, 32. ◘ 10:5 Qɵl. 26:65. ◘ 10:6 Qɵl. 11:4,33; Zǝb. 106:14. ◼ 10:7 «Hǝlⱪ yǝp-iqixkǝ olturdi, andin kǝyp-sapaƣa turdi» — muxu yǝrdiki «kǝyp-sapa» bǝlkim butpǝrǝslik ⱨǝm uningƣa baƣlanƣan xǝⱨwaniyǝtni kɵrsitidu. «Pütülgǝn» — «Muⱪǝddǝs Kitabta pütülgǝn», ǝlwǝttǝ («Mis.» 32:6). ◘ 10:7 Mis. 32:6. ◼ 10:8 «Biz yǝnǝ ularning bǝzilirining buzuⱪqiliⱪ ⱪilƣinidǝk buzuⱪqiliⱪ ⱪilmayli; qünki xu wǝjidin ulardin yigirmǝ üq ming kixi bir kündila ɵldi» — bu wǝⱪǝ «Qɵl.» 25:1-9dǝ haritilǝngǝn. ◘ 10:8 Qɵl. 25:1, 9; Zǝb. 106:28-29. ◼ 10:9 «Yǝnǝ ularning bǝzilirining Mǝsiⱨni siniƣinidǝk Mǝsiⱨni sinimayli; qünki xu sǝwǝbtin ular yilanlar qeⱪixi bilǝn ⱨalak boldi» — «Qɵl.» 21:1-9ni kɵrüng. ◘ 10:9 Qɵl. 21:5; Zǝb. 106:14 ◼ 10:10 «Yǝnǝ ularning bǝziliri aƣrinƣandǝk aƣrinip ⱪaⱪximanglar — nǝtijidǝ, ular jan alƣuqi pǝrixtǝ tǝripidin ɵltürüldi» — «Qɵl.» 16:41-50ni kɵrüng. ◘ 10:10 Mis. 16:2; 17:2; Qɵl. 14:36; Zǝb. 106:25-26 ◼ 10:11 «bu wǝⱪǝlǝrning ⱨǝmmisi ularning bexiƣa bexarǝtlik misallar süpitidǝ qüxkǝn» — «bexarǝtlik misallar»: «ⱪoxumqǝ sɵz»imizdǝ biz bu bab toƣruluⱪ sɵzliginimizdǝ bu tema toƣruluⱪmu tohtilimiz. ◘ 10:11 Rim. 15:4; 1Kor. 9:10; Fil. 4:5; Ibr. 10:25. ◼ 10:13 «Silǝr duq kǝlgǝn sinaⱪlarning ⱨǝmmisigǝ baxⱪa adǝmlǝrmu ohxax duq kǝlgǝn» — ǝyni tekisttǝ: «Silǝr duq kǝlgǝn sinaⱪlardin ⱨeqⱪaysisi pütkül insaniyǝtkǝ ortaⱪ ǝmǝs» degǝn xǝklidǝ ipadilinidu. ◘ 10:13 1Kor. 1:8; 1Tes. 5:24; 2Pet. 2:9. ◼ 10:16 ««bǝrikǝtlik jam» ... «oxutⱪan nan»» — «bǝrikǝtlik jam» wǝ «oxutⱪan nan» degǝnlǝr «Rǝbning ziyapiti» yaki «Rǝbning ƣizasi»din ibarǝttur. «Rǝbning ziyapiti» yaki «Rǝbning dastihini» toƣruluⱪmu 11:23-34ni kɵrüng. ◼ 10:17 «Biz nurƣun bolsaⱪmu bir nan, bir tǝndurmiz; qünki ⱨǝmmimiz xu bir nandin nesiwǝ alimiz» — baxⱪa birhil tǝrjimisi: «Nan bir bolƣaqⱪa, bizmu bir tǝn bolimiz; qünki ⱨǝmmimiz bir nandin nisiwǝ alimiz». ◘ 10:17 Rim. 12:5; 1Kor. 12:27. ◘ 10:19 1Kor. 8:4. ◼ 10:20 «kapirlar butlarƣa sunƣan ⱪurbanliⱪlarni Hudaƣa ǝmǝs, bǝlki jinlarƣa ataydu» — «kapirlar» grek tilida «taipilǝr» yaki «ǝllǝr». ◘ 10:20 Law. 17:7; Ⱪan. 32:17. ◼ 10:23 «ⱨǝmmǝ nǝrsǝ manga ⱨalaldur» — bu sɵz-ibarǝ bǝlkim Korintliⱪlar ixlitiwatⱪan Injildiki yemǝk-iqmǝklǝr toƣruluⱪ tǝlimlǝrning ⱪisⱪartilmisi boluxi mumkin. Bu ⱨǝⱪiⱪǝtkǝ yeⱪin bolƣini bilǝn, Pawlus ⱨazir ularƣa yemǝk-iqmǝklǝr toƣruluⱪ baxⱪa tǝrǝplǝrdinmu oylax kerǝk, dǝp tǝlim bǝrmǝkqi. ◘ 10:23 1Kor. 6:12. ◘ 10:24 1Kor. 13:5; Fil. 2:4. ◼ 10:26 «Jaⱨan wǝ uningƣa tolƣan ⱨǝmmǝ mǝwjudatlar Pǝrwǝrdigarƣa mǝnsüptur» — «Zǝb.» 24:1 wǝ 50:12, 89:11. ◘ 10:26 Mis. 19:5; Zǝb. 24:1; 50:12, 89:11 ◘ 10:27 Luⱪa 10:7; 1Kor. 8:7. ◼ 10:28 «Birsi sanga: «bu butlarƣa atalƣan ⱪurbanliⱪ taami» desǝ,...» — degüqining kɵrsǝtmǝkqi bolƣini bǝlkim: (1) «Sǝn ixǝngüqi ǝmǝsmu, bundaⱪ butlarƣa qetixliⱪ nǝrsini yemǝsliking kerǝk» yaki (2) «Bu alaⱨidǝ butlarƣa nǝzir ⱪilinƣan, xunga uni yesǝng, sanga alaⱨidǝ bǝrikǝt bolidu!». «Ⱪoxumqǝ sɵz»imiznimu kɵrüng. ◼ 10:30 «Mǝn tǝxǝkkür eytip yesǝm, tǝxǝkkür eytⱪan nǝrsini durus yeginim tüpǝylidin yaman dǝp ⱪariliximning nemǝ ⱨajiti?» — muxu muⱨim prinsip toƣruluⱪ «ⱪoxumqǝ sɵz»imizni kɵrüng. ◘ 10:30 Rim. 14:6; 1Tim. 4:3. ◘ 10:31 Kol. 3:17. ◘ 10:32-33 Rim. 14:13; 1Kor. 9:22.