11
Ɵzini «rosul» dǝp atiwalƣanlardin ⱨezi bolunglar!
1 Mahtanƣan bu azƣinǝ ǝhmǝⱪliⱪimƣa sǝwrqan bolƣaysilǝr! Əmdi silǝr manga sǝwriqanliⱪ ⱪilip keliwatisilǝr. 2 Qünki mǝn Hudadin kǝlgǝn otluⱪ muⱨǝbbǝt bilǝn silǝrni azduruxlardin ⱨǝsǝt ⱪilimǝn; qünki ⱪizni bir ǝrgila yatliⱪ ⱪilƣandǝk, mǝn silǝrni Mǝsiⱨkila pak ⱪiz süpitidǝ ⱨazir boluxⱪa wǝdilǝxtürgǝnmǝn. ◘ 3 Əmma yilan Ⱨawa’animizni ⱨiyligǝrliki bilǝn azdurƣandǝk, oy-kɵnglünglar Mǝsiⱨkǝ baƣlanƣan sǝmimiy, sap wapaliⱪtin ezip bulƣinixi mumkin dǝp ǝnsirǝymǝn. ◘ 4 Qünki birsi kelip biz silǝrgǝ ⱨeq jakarlap baⱪmiƣan baxⱪa bir Əysani jakarlisa, yaki ⱪǝlbinglardin orun bǝrgǝn Roⱨning orniƣa baxⱪa bir roⱨⱪa orun bǝrsǝnglar wǝ silǝr ⱪobul ⱪilƣan hux hǝwǝrdin baxⱪa bir «hux hǝwǝr»ni ⱪobul ⱪilsanglar, silǝr bu ixlarƣa ajayib sǝwr-taⱪǝt bilǝn ɵtüwerixinglar mumkin! ◼
◘
5 Ⱨalbuki, mǝn ɵzümni ⱨǝrⱪandaⱪ ixta axu «ⱪaltis uluƣ rosullar»din kǝm sanimaymǝn! ◼ 6 Gǝrqǝ mening gǝp-sɵzlirim addiy bolsimu, bilim jǝⱨǝttǝ mǝn undaⱪ ǝmǝs; biz ⱪiliwatⱪan ⱨǝrbir ǝmǝllirimizdǝ buni silǝrgǝ ⱨǝr jǝⱨǝttin ispatlap roxǝn ⱪilduⱪ. ◼ 7 Əmdi mǝn silǝrni kɵtürülsun dǝp ɵzümni tɵwǝn tutup, Hudaning hux hǝwirini ⱨǝⱪ tǝlǝp ⱪilmay jakarlap gunaⱨ ⱪildimmu? ◼ ◘ 8 Mǝn silǝrning hizmitinglarda boluxⱪa baxⱪa jamaǝtlǝrdin bulap-talap, ularning yardimini ⱪobul ⱪildim. ◼ ◘ 9 Silǝr bilǝn billǝ bolƣan waⱪitlirimda, ⱨajǝtmǝn bolƣan bolsammu, mǝn ⱨeqkimgǝ eƣirimni salƣan ǝmǝs (qünki Makedoniyǝdin kǝlgǝn ⱪerindaxlar mening kǝm-kütǝmni toluⱪlap bǝrdi); ⱨǝrⱪandaⱪ ixta ɵzümni silǝrgǝ yük bolup ⱪelixtin saⱪlap kǝldim wǝ buningdin keyinmu xundaⱪ ⱪilimǝn. ◘ 10 Mǝsiⱨning ⱨǝⱪiⱪiti mǝndǝ rast bolƣandǝk, Ahaya yurtlirida ⱨeqkimmu meni muxu mahtinixtin tosmaydu! ◼ 11 Nemǝ üqün? Silǝrni yahxi kɵrmigǝnlikim üqünmu?! Huda bilidu! 12 Lekin bizgǝ ohxax ⱨesablinix pursitini izdigüqilǝrning pursitini mǝⱨrum ⱪilix üqün, xuningdǝk ular mahtinidiƣan ixlarda ⱨǝⱪiⱪǝtǝn bizgǝ ohxax bolsun dǝp, mǝn nemǝ ⱪiliwatⱪan bolsam xuni ⱪiliwerimǝn. ◼
13 Qünki bundaⱪ kixilǝr sahta rosullar, aldamqi hizmǝtkarlar, Mǝsiⱨning rosullirining ⱪiyapitigǝ kiriwalƣanlardur. 14 Bu ix ǝjǝblinǝrlik ǝmǝs, qünki Xǝytan ɵzimu nurluⱪ bir pǝrixtining ⱪiyapitigǝ kiriwalidu. 15 Xunga uning hizmǝtqiliriningmu ɵzlirini ⱨǝⱪⱪaniyliⱪning hizmǝtqiliri ⱪiyapitigǝ kirgüzüwelixi ǝjǝblinǝrlik ix ǝmǝs; lekin ularning aⱪiwiti ɵzlirining ixligǝnlirigǝ layiⱪ bolidu.
Ⱨǝⱪiⱪiy rosullarning tartⱪan japaliri — «sahta rosullar» undaⱪ ǝmǝs!
16 Yǝnǝ xuni eytimǝnki, ⱨeqkim meni ǝhmǝⱪ dǝp ⱨesablimisun; ⱨǝtta ǝgǝr meni xundaⱪ dǝp ⱪarisanglarmu, ǝmdi mǝndǝk ǝhmǝⱪni sǝwr ⱪilip ⱪobul ⱪilƣaysilǝr, xuning bilǝn ɵzümmu azƣinǝ mahtiniwalay. ◼ 17 Mening ⱨazir bularni sɵzlixim Rǝb tǝripidin ǝmǝs, bǝlki ɵzümning ǝhmǝⱪlǝrqǝ yürǝklik po etip mahtinixim, halas. 18 Nurƣun adǝmlǝr insanlarqǝ po etip mahtanƣandikin, mǝnmu mahtinip baⱪay. ◘ 19 Qünki ɵzünglar xunqǝ dana bolƣandin keyin, silǝr ǝhmǝⱪlǝrgǝ sǝwr-taⱪǝt ⱪilixⱪa razi bolisilǝr! ◼ 20 Mǝsilǝn birsi silǝrni ⱪul ⱪiliwalsa, birsi silǝrni yutuwalsa, birsi silǝrdin nǝp alsa, birsi aldinglarda qongqiliⱪ ⱪilsa yaki yüzünglarƣa kaqat salsa, silǝr uningƣa yol ⱪoyisilǝr. ◼ 21 Əpsus, nomus ⱪilip eytimǝnki, biz undaⱪ ixlarƣa ajizliⱪ ⱪilduⱪ! Əmma ular birǝr ixta mahtinixⱪa petinƣan yǝrdǝ (ǝhmǝⱪlǝrqǝ sɵzlǝwatimǝn!) mǝnmu xu ixta mahtinixⱪa petinimǝn. ◼ ◘
22 Ular ibraniylarmu? Mǝnmu xundaⱪ. Ular Israillarmu? Mǝnmu xundaⱪ. Ular Ibraⱨimning nǝslimu? Mǝnmu xundaⱪ. ◘ 23 Ular Mǝsiⱨning hizmǝtkarlirimu? (mǝn ǝⱪildin azƣanlardǝk sɵzlǝwatimǝn!); mǝn tehimu xundaⱪ; ziyadǝ kɵp zoruⱪup ixlidim, intayin kɵp dǝrrilǝndim, intayin kɵp ⱪetim ⱪamaldim, kɵp ⱪetim ɵlüm hǝwplirigǝ duq kǝldim; ◼ ◘ 24 Yǝⱨudiylarning «bir kǝm ⱪiriⱪ ⱪamqa» jazasiƣa bǝx ⱪetim tartildim, ◼ ◘ 25 üq ⱪetim tikǝnlik ⱪamqa jazasini yedim, bir ⱪetim qalma-kesǝk ⱪilindim, üq ⱪetim kemǝ ⱨadisisigǝ uqridim, bir keqǝ-kündüzni dengizda ɵtküzdüm. ◼ ◘ 26 Daim sǝpǝrlǝrdǝ bolimǝn; dǝryalarning hǝwplirini, ⱪaraⱪqilarning hǝwplirini, yurtdaxlirimning hǝwplirini, yat ǝlliklǝrning hǝwplirini, xǝⱨǝrning hǝwpini, bayawanning hǝwplirini, dengizning hǝwplirini, sahta ⱪerindaxlar arisidiki hǝwplirini baxtin kǝqürdüm; 27 ǝmgǝklǝr wǝ japa ixlarda zoruⱪup, pat-pat tünǝklǝrdǝ, aqliⱪta wǝ ussuzluⱪta, daim roza tutuxlarda, soƣuⱪlarda wǝ yeling-yalingaqliⱪta yürüp kǝldim. ◼ 28 Bu sirttiki ixlardin baxⱪa, iq-baƣrimda barliⱪ jamaǝtlǝr üqün ⱨǝr küni üstümni besip keliwatⱪan ƣǝmlǝrni yǝwatimǝn. ◼ ◘ 29 Ⱨǝrkim ajizlisa, mǝn ajizlimidimmu? Ⱨǝrkim ezip putlaxⱪan bolsa, mǝn ɵrtǝnmidimmu?! ◼ ◘ 30 Əmdi ǝgǝr mahtinixim zɵrür bolsa, ɵz ajizliⱪimni kɵrsitidiƣan ixlar bilǝn mahtinimǝn.
31 Rǝb Əysaning Huda-Atisi, mǝnggü tǝxǝkkür-mǝdⱨiyilǝrgǝ layiⱪ Bolƣuqiƣa ayanki, mǝn yalƣan eytmidim. ◘
32 Dǝmǝxⱪ xǝⱨiridǝ padixaⱨ Aretasning ⱪol astidiki waliy meni tutux üqün, pütün Dǝmǝxⱪ xǝⱨirini ⱪattiⱪ tǝⱪib astiƣa alƣanidi. ◘ 33 Lekin mǝn sepildiki bir kamardin sewǝt bilǝn pǝskǝ qüxürülüp, uning ⱪolidin ⱪutulup ⱪaqtim. ◼
◘ 11:2 Law. 21:13. ◘ 11:3 Yar. 3:4; Yuⱨ. 8:44. ◼ 11:4 «Qünki birsi kelip biz silǝrgǝ ⱨeq jakarlap baⱪmiƣan baxⱪa bir Əysani jakarlisa, yaki ⱪǝlbinglardin orun bǝrgǝn Roⱨning orniƣa baxⱪa bir roⱨⱪa orun bǝrsǝnglar wǝ silǝr ⱪobul ⱪilƣan hux hǝwǝrdin baxⱪa bir «hux hǝwǝr»ni ⱪobul ⱪilsanglar, silǝr bu ixlarƣa ajayib sǝwr-taⱪǝt bilǝn ɵtüwerixinglar mumkin!» — bu intayin tǝnilik, kinayilik kinay gǝp, ǝlwǝttǝ. Pawlus ularning ǝⱨwalidin heli ǝnsiriwatidu. «Silǝr bu ixlarƣa ajayib sǝwr-taⱪǝt bilǝn ɵtüwerixinglar mumkin!» degǝnning baxⱪa birhil tǝrjimisi «Silǝr xuningƣa sǝwr-taⱪǝt bilǝn ɵtüwerǝmsilǝrkin dǝymǝn!». ◘ 11:4 Gal. 1:8. ◼ 11:5 «Ⱨalbuki, mǝn ɵzümni ⱨǝrⱪandaⱪ ixta axu «ⱪaltis uluƣ rosullar»din kǝm sanimaymǝn!» — «ⱪaltis uluƣ rosullar» xübⱨisizki, intayin kinayilik, ⱨǝjwiy gǝp. Bǝzi alimlar, bu sɵzlǝr ⱨǝⱪiⱪiy uluƣ rosullar (Petrus, Yuⱨanna, Yaⱪup ⱪatarliⱪlar)ni kɵrsitidu, dǝp ⱪaraydu. Pikrimizqǝ Pawlus Korinttiki jamaǝtkǝ ɵzlirini «rosul» dǝp tonuxturƣan bǝzibir aldamqilarni kɵrsitidu. Muxu kixilǝr ɵzining (yǝni Pawlusning) rosulluⱪ ⱨoⱪuⱪini yoⱪⱪa qiⱪarmaⱪqi. 12-33-ayǝtlǝr wǝ 12:11-ayǝt bu nuⱪtini ispatlaydu. ◼ 11:6 «Gǝrqǝ mening gǝp-sɵzlirim addiy bolsimu,..» — muxu ibarǝ adǝttǝ «nutuⱪ sɵzlǝxkǝ tǝrbiyilǝnmigǝn» kixini kɵrsitidu. ◼ 11:7 «Əmdi mǝn silǝrni kɵtürülsun dǝp ɵzümni tɵwǝn tutup, Hudaning hux hǝwirini ⱨǝⱪ tǝlǝp ⱪilmay jakarlap gunaⱨ ⱪildimmu?» — Pawlus etiⱪadqilarƣa ɵz eƣirini salmasliⱪ üqün, ɵz ⱨünirigǝ tayinip, turmuxini ⱪamdiƣan (9-ayǝtni kɵrüng). Biraⱪ bǝzilǝr (bolupmu «sahta rosullar») «Pawlus ⱨǝⱪiⱪiy rosul bolƣan bolsa, etiⱪadqilarning iⱪtisadiy yardimigǝ tayanƣan bolatti» dǝp, uni rosul ǝmǝs dǝp inkar ⱪilƣanidi. ◘ 11:7 1Kor. 9:12. ◼ 11:8 «Mǝn silǝrning hizmitinglarda boluxⱪa baxⱪa jamaǝtlǝrdin bulap-talap, ularning yardimini ⱪobul ⱪildim» — «...baxⱪa jamaǝtlǝrdin bulap-talap» — bu yǝnǝ tǝnilik, kinayilik gǝp, ǝlwǝttǝ. Pawlus Korint xǝⱨiridǝ hux hǝwǝrni yǝtküzgǝndǝ baxⱪa jamaǝtlǝrning kɵpligǝn iⱪtisadiy yardimigǝ muyǝssǝr bolup (9-ayǝtni kɵrüng), Korintliⱪlarni guman sɵzliridin hijalǝtkǝ ⱪaldurux üqün xundaⱪ dǝydu. ◘ 11:8 Ros. 20:33; 2Kor. 12:13; 1Tes. 2:9; 2Tes. 3:8. ◘ 11:9 Fil. 4:15. ◼ 11:10 «ⱨeqkimmu meni muxu mahtinixtin tosmaydu!» — «muxu mahtinix(im)» bolsa, Pawlus Korintliⱪlardin ⱨeq ⱨǝⱪ tǝlǝp ⱪilmay ularƣa hux hǝwǝr yǝtküzgǝnidi. ◼ 11:12 «mǝn nemǝ ⱪiliwatⱪan bolsam xuni ⱪiliwerimǝn» — demǝk, Pawlusning ⱨǝⱪ almay hux hǝwǝrni halis yǝtküzüwatⱪanliⱪi. U xundaⱪ ⱪiliwǝrsǝ, «sahta rosullar» ɵzlirini Pawlus wǝ ⱨǝmkarliri bilǝn selixturalmay ⱪalidu. Əmǝliyǝttǝ Pawlusning: «ular mahtinidiƣan ixlarda ⱨǝⱪiⱪǝtǝn bizgǝ ohxax bolsun» deginidǝ ɵzining ularning towa ⱪilip, ⱨǝⱪiⱪǝtǝn Hudaning hizmitidǝ boluxiƣa ⱨǝⱪiⱪiy tilǝkdax bolƣanliⱪini ipadilǝydu. ◼ 11:16 «xuning bilǝn ɵzümmu azƣinǝ mahtiniwalay» — sahta rosullarning mahtinixliri heli kɵp idi. 18-ayǝtni kɵrüng. ◘ 11:18 2Kor. 10:13; 12:5, 6. ◼ 11:19 «qünki ɵzünglar xunqǝ dana bolƣandin keyin, silǝr ǝhmǝⱪlǝrgǝ sǝwr-taⱪǝt ⱪilixⱪa razi bolisilǝr!» — bu jümlǝ bǝlkim Pawlusning bu hetidǝ ǝng kinayilik gepi, ǝng küqlük tapa-tǝnisi boluxi mumkin. Ular baxⱪilarning «ǝhmǝⱪliⱪ»iƣa xunqǝ sǝwr-taⱪǝtlik bolƣan yǝrdǝ, (20-ayǝt) Pawlusning «pǝhirlinixiliri»gǝ sǝwr-taⱪǝtlik boluxi kerǝkⱪu! ◼ 11:20 «mǝsilǝn birsi silǝrni ⱪul ⱪiliwalsa, birsi silǝrni yutuwalsa, birsi silǝrdin nǝp alsa, birsi aldinglarda qongqiliⱪ ⱪilsa yaki yüzünglarƣa kaqat salsa, silǝr uningƣa yol ⱪoyisilǝr» — Pawlus muxu sahta rosullarni, ularning iqidiki zǝⱨǝrni sɵkmǝkqi. ◼ 11:21 «Əpsus, nomus ⱪilip eytimǝnki, biz undaⱪ ixlarƣa ajizliⱪ ⱪilduⱪ!» — bu yǝnǝ tapa-tǝnǝ, kinayilik gǝp, ǝlwǝttǝ. Pawlus ⱨǝrgiz adǝmlǝrdin nǝp elip bozǝk ⱪilmaⱪqi bolƣan ǝmǝs. «Ajizliⱪ» degǝnlik yǝnǝ bǝlkim ularƣa Pawlusning ular bilǝn billǝ bolƣan waⱪtidiki teni ajizliⱪini ǝslitix üqün eytilidu. (12:7-10ni kɵrüng). ◘ 11:21 Fil. 3:4. ◘ 11:22 Ros. 22:3. ◼ 11:23 «ular Mǝsiⱨning hizmǝtkarlirimu? (mǝn ǝⱪildin azƣanlardǝk sɵzlǝwatimǝn!)» — ular (sahta rosullar) Mǝsiⱨning hizmǝtkarliri ǝmǝs, ǝlwǝttǝ. Əmma ular daim ɵzlirini xundaⱪ kɵrsǝtmǝkqi bolidu. ◘ 11:23 Ros. 9:16; 21:11; 1Kor. 15:10; 2Kor. 6:4. ◼ 11:24 «Yǝⱨudiylarning «bir kǝm ⱪiriⱪ ⱪamqa» jazasiƣa bǝx ⱪetim tartildim,...» — demǝk, ottuz toⱪⱪuz ⱪamqa jazalinixi. Tǝwrat, «Ⱪan.» 25:3ni kɵrüng. ◘ 11:24 Ⱪan. 25:3. ◼ 11:25 «üq ⱪetim tikǝnlik ⱪamqa jazasini yedim» — «tikǝnlik ⱪamqa jazasi» Rim ⱨɵkümiti tǝripidin bolsa kerǝk idi. «Ros.» 16:22dǝ bir ⱪetim hatirilǝngǝn. «Mat.» 27:26diki izaⱨatni kɵrüng. ◘ 11:25 Ros. 14:19; 16:22; 27:9,41. ◼ 11:27 «pat-pat tünǝklǝrdǝ» — demǝk «pat-pat tünǝp dua ⱪilixlarda». Baxⱪa birhil tǝrjimisi «uyⱪusizliⱪlarda». ◼ 11:28 «bu sirttiki ixlardin baxⱪa...» — baxⱪa birhil tǝrjimisi: «bu ixlardin taxⱪiri,...». ◘ 11:28 Ros. 20:18. ◼ 11:29 «ⱨǝrkim ajizlisa, mǝn ajizlimidimmu?» — «kim ajizlisa» — etiⱪad tǝripidǝ ajizlax, demǝk. «Mǝnmu ajizlidim» — Pawlus ajizliƣan kixi üqün dua ⱪilƣanda kǝmtǝrlik bilǝn ɵzini uning bilǝn birdǝk ⱪilip, ɵzini uning orniƣa ⱪoyƣandǝk bolidu. Buningƣa misalni Musa pǝyƣǝmbǝrning Israil üqün bolƣan dua-tilawǝtliridin kɵrüng («Mis.» 32:30-32). ◘ 11:29 1Kor. 8:13. ◘ 11:31 Rim. 1:9; 9:1; 2Kor. 1:23; Gal. 1:20; Fil. 1:8; 1Tes. 2:5. ◘ 11:32 Ros. 9:24. ◼ 11:33 «Lekin mǝn sepildiki bir kamardin sewǝt bilǝn pǝskǝ qüxürülüp, uning ⱪolidin ⱪutulup ⱪaqtim» — ⱨǝⱪiⱪiy rosullar ɵmridǝ anqǝ raⱨǝt kɵrmǝydu; Pawlus buningdin yǝnǝ bir misal kɵrsitidu.