31
Padixaⱨⱪa nǝsiⱨǝt
1 Tɵwǝndikilǝr, padixaⱨ Lǝmuǝlgǝ uning anisi arⱪiliⱪ wǝⱨiy bilǝn kǝlgǝn sɵzlǝrdur; anisi bu sɵzlǝrni uningƣa ɵgǝtkǝn: ◼
2 I oƣlum, i mening amriⱪim, ⱪǝsǝmlǝr bilǝn tiligǝn arzuluⱪum, mǝn sanga nemǝ dǝy? ◼
3 Küq-ⱪuwwitingni ayal-hotunlar tǝripigǝ sǝrp ⱪilmiƣin;
Yaki padixaⱨlarnimu wǝyran ⱪilidiƣan ixlarƣa berilgüqi bolma! ◼ ◘
4 I Lǝmuǝl, xarab iqix padixaⱨlarƣa layiⱪ ǝmǝs,
Əmirlǝrgimu ⱨaraⱪⱪa humar bolux yaraxmas.
5 Bolmisa ular xarab iqip, muⱪǝddǝs bǝlgilimilǝrni untup,
Bozǝk bǝndilǝrning ⱨǝⱪⱪini astin-üstün ⱪiliwetixi mumkin.
6 Küqlük ⱨaraⱪ ɵlgüsi kǝlgǝnlǝrgǝ, ⱨǝsrǝtkǝ qɵmgǝnlǝrgǝ berilsun!
7 Ular xarabni iqip, miskinlikini untup,
Ⱪaytidin dǝrd-ǝlimini esigǝ kǝltürmisun! ◼
8 Ɵzliri üqün gǝp ⱪilalmaydiƣanlarƣa aƣzingni aqⱪin,
Ⱨalak bolay degǝnlǝrning dǝwasidǝ gǝp ⱪil.
9 Süküt ⱪilma, ular üqün lilla ⱨɵküm ⱪil,
Ezilgǝnlǝrning wǝ miskinlǝrning dǝrdigǝ dǝrman bol. ◘
Pǝzilǝtlik ayal
10 |א| Pǝzilǝtlik ayalni kim tapalaydu?
Uning ⱪimmiti lǝǝl-yaⱪutlardinmu zor exip qüxidu. ◼ ◘
11 |ב| Erining kɵngli uningƣa tayinip hatirjǝm turidu,
U bolƣaqⱪa erining alƣan oljisi kǝm ǝmǝstur!
12 |ג| U ɵmür boyi erigǝ wapadar bolup yahxiliⱪ ⱪilidu,
Uni ziyanƣa uqratmaydu.
13 |ד| U ⱪoy yungi wǝ kǝndir tepip,
Ɵz ⱪoli bilǝn jan dǝp ǝjir ⱪilidu.
14 |ה| U soda kemilirigǝ ohxax,
ailini beⱪixtiki ozuⱪ-tülüklǝrni yiraⱪ jaylardin toxuydu.
15 |ו| Tang yorumasta u ornidin turidu,
ailisidikilǝrgǝ yemǝklik tǝyyarlaydu,
Hizmǝtkar-dedǝklǝrgǝ nesiwisini tǝⱪsim ⱪilidu. ◼
16 |ז| U bir parqǝ etizni ɵzi kɵrüp alidu;
Ⱪoli bilǝn yiƣⱪan daramǝttin u bir üzümzar bina ⱪilidu.
17 |ח| Ixⱪa ⱪarap u belini küq bilǝn baƣlar,
Bilǝklirini küqlǝndürǝr;
18 |ט| Ɵz ixining paydiliⱪliⱪiƣa kɵzi yetǝr,
Keqiqǝ qiriƣini ɵqürmǝy ix ⱪilar.
19 |י| U ⱪolliri bilǝn qaⱪni qɵrǝr,
Barmaⱪliri yip urquⱪini tutar.
20 |כ| Ajizlarƣa yardǝm ⱪolini uzitar;
Ⱨajǝtmǝnlǝrgǝ ⱪollirini sozar.
21 |ל| Ⱪar yaƣⱪanda u ailisi toƣruluⱪ ǝndixǝ ⱪilmaydu,
Ɵyidikilǝrning ⱨǝmmisigǝ ⱪizil kiyimlǝr kiydürülgǝn.
22 |מ| Kariwat yapⱪuqlirini ɵzi toⱪuydu;
Ɵzining kiyim-keqǝkliri kanap wǝ sɵsün rǝhttindur.
23 |נ| Erining xǝⱨǝr dǝrwazilirida abruyi bar;
Xu yǝrdǝ u yurttiki aⱪsaⱪallar ⱪataridin orun alidu. ◼
24 |ס| U nǝpis kanaptin kiyim-keqǝk tikip uni satidu;
Bǝlwaƣlarni tikip sodigǝrlǝrni tǝminlǝydu.
25 |ע| Kiyimi küq-ⱪudrǝt wǝ izzǝt-ⱨɵrmǝttur;
U kelǝqǝkkǝ ümid bilǝn külüp ⱪaraydu.
26 |פ| Aƣzini aqsila, dana sɵz ⱪilidu,
Tilida meⱨribanǝ nǝsiⱨǝtlǝr bar.
27 |צ| ailisidiki ixlardin daim hǝwǝr alidu,
Bikarƣa nan yemǝydu.
28 |ק| Pǝrzǝntliri ornidin turup uningƣa bǝht-bǝrikǝt tilǝydu;
Erimu mubarǝklǝp uni mahtap: —
29 |ר| «Pǝzilǝt bilǝn yaxiƣan ayallar kɵptur,
Biraⱪ sǝn ularning ⱨǝmmisidinmu exip qüxisǝn» — dǝydu.
30 |ש| Güzǝllik seⱨri aldamqidur,
Ⱨɵsn-jamalmu pǝⱪǝt bir kɵpük, halas,
Pǝⱪǝt Pǝrwǝrdigardin ⱪorⱪidiƣan ayalla mahtilidu!
31 |ת| U ɵz meⱨnitining mewiliridin bǝⱨrimǝn bolsun!
Əjirliri uni dǝrwazilarda ⱨɵrmǝt-xɵⱨrǝtkǝ erixtürsun! ◼
◼ 31:1 «Padixaⱨ Lǝmuǝl» — bǝzi alimlar «Lǝmuǝl»ni Sulaymanning anisi Bat-Xeba uningƣa ⱪoyƣan lǝⱪǝm, dǝp ⱪaraydu. Israil üstidin ⱨɵküm sürgüqilǝr arisida «Lǝmuǝl» isimlik bir padixaⱨ bizgǝ namǝlum. «Lǝmuǝl» degǝnning mǝnisi: «Huda üqün». «wǝⱨiy bilǝn kǝlgǝn sɵzlǝr» — ǝgǝr bu bab Agurning (30:1) sɵzining dawami bolsa, undaⱪta «wǝⱨiy bilǝn kǝlgǝn sɵzlǝr» Pǝrwǝrdigarning Agurning «dil-roⱨiƣa yükligǝn sɵzliri»ni ng dawamini kɵrsitidu. ◼ 31:2 «I mening amriⱪim» — ibraniy tilida «I baliyatⱪumning balisi!». «ⱪǝsǝmlǝr bilǝn tiligǝn arzuluⱪum!» — ibraniy tilida «I ⱪǝsǝmlirimning balisi!». ◼ 31:3 «ayal-hotunlar tǝripigǝ» — demǝk, jinsiy ⱨǝwǝslǝrgǝ. ◘ 31:3 Ⱪan. 17:17 ◼ 31:7 «Ular xarabni iqip, ... ⱪaytidin dǝrd-ǝlimini esigǝ kǝltürmisun!» — bu sɵzlǝr kinayilik, ⱨǝjwiy bolƣini bilǝn, mskinlǝrning xarab iqix sǝwǝbigimu ⱨesdaxliⱪ bildüridu. Lekin ayǝt ularning xundaⱪ ⱪilidiƣanliⱪini ⱨǝrgiz tǝstiⱪliƣan ǝmǝs. Kɵzdǝ tutulƣini ⱨɵkümdarlarning eƣir mǝs’uliyitidin ibarǝttur. ◘ 31:9 Law. 19:15; Ⱪan. 1:16 ◼ 31:10 «pǝzilǝtlik ayalni kim tapalaydu?...» — keyinki 22 ayǝt xeir bolup, ibraniy tilida alaⱨidǝ xǝkilgǝ igǝ. Ibraniy yeziⱪida 22 ⱨǝrp bar. Bu 22 ayǝtning ⱨǝrbiri ibraniy elipbǝ tǝrtipigǝ asasǝn baxlinidu (mǝsilǝn, uyƣur tili bolsa, a-, ǝ-, b- ⱪatarliⱪ ⱨǝrplǝr bilǝn baxlanƣanƣa ohxax). ◘ 31:10 Pǝnd. 12:4 ◼ 31:15 «... nesiwisini tǝⱪsim ⱪilidu» — yaki «... ixni tǝⱪsim ⱪilidu». ◼ 31:23 «Erining xǝⱨǝr dǝrwazilirida abruyi bar» — kona ɵrp-adǝtlǝr boyiqǝ, yurttiki aⱪsaⱪallar xǝⱨǝr dǝrwazida yiƣin eqip sot ⱪilatti. ◼ 31:31 «Əjirliri uni dǝrwazilarda ⱨɵrmǝt-xɵⱨrǝtkǝ erixtürsun!» — yuⱪiriⱪi izaⱨatta deyilgǝndǝk, xǝⱨǝr dǝrwaziliri aⱪsaⱪallar olturidiƣan orun bolup, jǝmiyǝtning ǝng yuⱪiri dǝrijisini bildüridu.