3
1 Wǝ U manga: — I insan oƣli, erixkiningni yegin; bu yazmini yǝp, berip Israil jǝmǝtigǝ sɵz ⱪilƣin, dedi. ◘
2 Xuning bilǝn mǝn aƣzimni aqtim, U manga yazmini yegüzdi. 3 U manga: — I insan oƣli, ⱪorsiⱪingni toⱪ ⱪilip, iqi-baƣringni Mǝn sanga bǝrgǝn bu oram yazma bilǝn toldurƣin, — dedi. Xuning bilǝn mǝn yedim, aƣzimda u ⱨǝsǝldǝk tatliⱪ idi. ◘ 4 Wǝ U manga mundaⱪ dedi: «I insan oƣli, barƣin, Israil jǝmǝtigǝ barƣin, Mening sɵzlirimni ularƣa yǝtküzgin. ◘ 5 Qünki sǝn ƣǝyriy yeziⱪtiki yaki tili tǝs bir ǝlgǝ ǝmǝs, bǝlki Israil jǝmǝtigǝ ǝwǝtilding; 6 — ƣǝyriy yeziⱪtiki ⱨǝm tili tǝs, sɵzlirini qüxǝngili bolmaydiƣan kɵp ǝllǝrgǝ ǝwǝtilmiding; Mǝn seni xularƣa ǝwǝtkǝn bolsam, ular sanga ⱪulaⱪ salatti!
7 Biraⱪ Israil jǝmǝti sanga ⱪulaⱪ salmaydu, qünki ularning ⱨeqbiri Manga ⱪulaⱪ selixni halimaydu; qünki pütün Israil jǝmǝtining ⱪapiⱪi tong wǝ kɵngli ⱪattiⱪtur. 8 Mana, Mǝn yüzüngni ularning yüzlirigǝ ⱪarxi taxtǝk, wǝ sening pexanǝngni ularning pexaniliriƣa ⱪarxi taxtǝk ⱪildim. ◘ 9 Bǝrⱨǝⱪ, sening pexanǝngni qaⱪmaⱪ texidin ⱪattiⱪ, ⱨǝtta almastǝk ⱪildim. Ulardin ⱪorⱪma, wǝ ular tüpǝylidin dǝkkǝ-dükkigǝ qüxmǝ; qünki ular asiy bir jǝmǝttur». ◘
10 Wǝ U manga: — I insan oƣli, Mening sanga eytmaⱪqi bolƣan ⱨǝmmǝ sɵzlirimni kɵnglünggǝ püküp ⱪoyƣin, ularni kɵngül ⱪoyup angliƣin. 11 Wǝ ⱨazir barƣin, sürgün bolƣanlarƣa, yǝni ɵz elingdikilǝrgǝ sɵz ⱪil, ular anglisun, anglimisun ularƣa: «Rǝb Pǝrwǝrdigar xundaⱪ dǝydu!» — degin! — dedi. ◘
12 Xuning bilǝn Roⱨ meni kɵtürdi, mǝn arⱪamdin zor xarⱪiriƣan bir awazni anglidim — «Pǝrwǝrdigarning xan-xǝripigǝ tǝxǝkkür-mǝdⱨiyǝ ɵz jaylirida oⱪulsun!» — ◼ ◘
13 — Ⱨayat mǝhluⱪlarning ⱪanatlirining bir-birigǝ tegixkǝn awazi, wǝ ularning yenidiki qaⱪlarning awazliri bǝⱨǝywǝt xarⱪiraⱪ bir sada idi. 14 Wǝ Roⱨ meni kɵtürüp, yiraⱪⱪa apardi; wǝ mǝn ⱪattiⱪ azab, roⱨimdiki ƣǝzǝp bilǝn bardim, wǝ Pǝrwǝrdigarning ⱪoli mening wujudumda küqlük idi. ◼ 15 Xuning bilǝn mǝn Tǝl-Abib xǝⱨiridǝ sürgün bolƣanlar, yǝni Kewar dǝryasi boyida turƣanlarning yeniƣa yetip kǝldim; mǝn ular turƣan jayda olturdum; ularning arisida yǝttǝ kün ⱨang-tang ⱪetip olturdum. ◘
16 Mana yǝttǝ kün toxup, Pǝrwǝrdigarning sɵzi manga kelip mundaⱪ degǝndǝ: —
17 «I insan oƣli, Mǝn seni Israil jǝmǝti üqün kɵzǝtqi ⱪilip tiklidim; sǝn Mening aƣzimdin sɵzni anglap, ularƣa Mǝndin bolƣan agaⱨni yǝtküzgin. ◘
18 Mǝn rǝzillǝrgǝ: «Sǝn jǝzmǝn ɵlisǝn» — desǝm, biraⱪ sǝn uni agaⱨlandurmisang — yǝni bu rǝzil adǝmni ⱨayatⱪa erixsun dǝp rǝzil yolidin yandurup, uni ⱨayatⱪa erixsun dǝp agaⱨlandurmisang, xu rǝzil adǝm ɵz ⱪǝbiⱨlikidǝ ɵlidu; biraⱪ Mǝn uning ⱪeni üqün sǝndin ⱨesab alimǝn. ◼ ◘
19 Biraⱪ sǝn axu rǝzil adǝmni agaⱨlandursangmu, u rǝzillikidin, yǝni ɵz rǝzil yolidin yanmisa, u ɵz ⱪǝbiⱨlikidǝ ɵlidu; lekin sǝn ɵz jeningni ⱪutⱪuzup ⱪalisǝn.
20 Yaki bolmisa bir ⱨǝⱪⱪaniy adǝm ɵz ⱨǝⱪⱪaniyliⱪidin yenip, ⱪǝbiⱨlik ⱪilidiƣan bolsa, uning aldiƣa qomaⱪ salsam, u ɵlidu; qünki sǝn uni agaⱨlandurmiding, u ɵz gunaⱨida ɵlidu, wǝ u ⱪilƣan ⱨǝⱪⱪaniy ixlar ǝslǝnmǝydu; biraⱪ uning ⱪeni üqün sǝndin ⱨesab alimǝn. ◘ 21 Wǝ ǝgǝr sǝn ⱨǝⱪⱪaniy adǝmni gunaⱨ sadir ⱪilma dǝp agaⱨlandurup tursang, wǝ u gunaⱨ sadir ⱪilmisa, u qaƣda u jǝzmǝn ⱨayat ⱪalidu, qünki u agaⱨⱪa kɵngül ⱪoydi; xuning bilǝn sǝn ɵz jeningni ⱪutⱪuzup ⱪalisǝn». ◼
22 Wǝ Pǝrwǝrdigarning ⱪoli mening wujudumda turatti; U manga: — Ornungdin tur, tüzlǝnglikkǝ barƣin, Mǝn xu yǝrdǝ sǝn bilǝn sɵzliximǝn, — dedi. ◼
23 Xuning bilǝn mǝn ornumdin turup, tüzlǝnglikkǝ qiⱪtim; wǝ mana, mǝn Kewar dǝryasi boyida turup kɵrgǝn xan-xǝrǝptǝk, Pǝrwǝrdigarning xan-xǝripi xu yǝrdǝ turatti; kɵrüpla mǝn düm yiⱪildim. ◘ 24 Wǝ Roⱨ iqimgǝ kirip meni tik turƣuzdi; U manga sɵz ⱪilip mundaⱪ dedi: — «Barƣin, ɵygǝ kirip ɵzüngni bǝnd ⱪilƣin. ◘ 25 Wǝ sǝn, i insan oƣli, mana, ular arƣamqilarni üstünggǝ selip, ular bilǝn seni baƣlaydu; buning bilǝn sǝn talaƣa qiⱪalmay, ǝl-yurt iqigǝ ⱨeq kirǝlmǝysǝn. ◼ 26 Xundaⱪla ularƣa tǝnbiⱨ bǝrgüqi bolmasliⱪing üqün, Mǝn seni gaqa ⱪilip, tilingni tangliyingƣa qaplaxturimǝn; qünki ular asiy bir jǝmǝttur. ◼ ◘ 27 Wǝ Mǝn sǝn bilǝn sɵzlǝxkinimdǝ, aƣzingni eqip, sǝn ularƣa: «Rǝb Pǝrwǝrdigar mundaⱪ dǝydu!» dǝysǝn; kim anglaymǝn desǝ anglisun, kim anglimaymǝn desǝ anglimisun; qünki ular asiy bir jǝmǝttur. ◼ ◘
◘ 3:1 Yǝr. 15:16; 2:8; Wǝⱨ. 10:9 ◘ 3:3 Zǝb. 19:10-11; 119:103; Wǝⱨ. 10:10 ◘ 3:4 Yǝr. 1:17 ◘ 3:8 Yǝr. 1:18; Mik. 3:8 ◘ 3:9 Yǝr. 1:8,17; 5:3; Əz. 2:6; 1Pet. 3:14 ◘ 3:11 Əz. 2:5, 7 ◼ 3:12 «xuning bilǝn Roⱨ meni kɵtürdi,...» — «Roⱨ», xübⱨisizki, Hudaning Roⱨi. ◘ 3:12 Əz. 8:3 ◼ 3:14 «mǝn ⱪattiⱪ azab, roⱨimdiki ƣǝzǝp bilǝn bardim,...» — Əzakiyalning dǝrd-ǝlimi wǝ roⱨining aqqiⱪliⱪi nemǝ üqün? Xübⱨisizki, u Hudaning sɵzini anglap ɵz hǝlⱪining ⱪattiⱪ kɵngüllüklikini qüxinip yetip, intayin azablanƣan wǝ ularning Hudaƣa bolƣan wapasizliⱪiƣa ⱪattiⱪ ƣǝzǝplǝngǝn. ◘ 3:15 Ayup 2:13 ◘ 3:17 Yǝx. 62:6; Əz. 33:7; 1Tim. 3:1 ◼ 3:18 «Xu rǝzil adǝm ɵz ⱪǝbiⱨlikidǝ ɵlidu» — ibraniy tilida bu ikki bisliⱪ sɵz. Birinqi mǝnisi: «U ɵz ⱪǝbiⱨliki tüpǝylidin ɵlidu». Ikkinqi mǝnisi: «U ɵz ⱪǝbiⱨliki kǝqürüm ⱪilinmiƣan ⱨalda ɵlidu» — demǝk, u Hudaning dostluⱪidin ayrilƣan ⱨalda ɵlidu. Bizningqǝ ikkinqi imkaniyǝt bǝlkim toƣridur. Bǝribir ⱨǝmmimiz ɵlimiz; biraⱪ Hudadin ayrilƣan ⱨalda ɵlüx, ⱨǝⱪiⱪiy ⱨǝm ⱪorⱪunqluⱪ ɵlümdur. ◘ 3:18 Əz. 33:8 ◘ 3:20 Əz. 18:24; 33:12,13 ◼ 3:21 «U qaƣda u jǝzmǝn ⱨayat ⱪalidu, qünki u agaⱨⱪa kɵngül ⱪoydi» — bǝzi alimlar, Hudaning bu sɵzini pǝⱪǝt jismaniy jǝⱨǝttiki «ɵlüm» wǝ «ⱨayat» dǝp ⱪaraydu. Hudaning Musa pǝyƣǝmbǝr arⱪiliⱪ Israil bilǝn bekitkǝn ǝⱨdisi boyiqǝ, Israillar uning pǝrmanlirida yürgǝn bolsa, omumǝn eytⱪanda, kɵp bǝhtlik, uzun ɵmürlük bolidu. Biraⱪ biz bu sɵzlǝr bǝlkim jismaniy tǝrǝptin boluxi mumkin bolsimu, uningdinmu muⱨimi, roⱨiy tǝrǝptinmu eytilƣan, dǝp ⱪaraymiz. Demǝk, sɵzlǝr mǝnggülük ⱨayat wǝ mǝnggülük ɵlümgǝ ⱪaritilƣan. Undaⱪ bolmisa ⱨǝⱪⱪaniy adǝm toƣruluⱪ «uning ⱪilƣan ⱨǝⱪⱪaniy ixliri ǝslǝnmǝydu» degǝn agaⱨ sɵzning nemǝ ⱪorⱪunqluⱪi bolsun? ◼ 3:22 «U manga: — Ornungdin tur, tüzlǝnglikkǝ barƣin, mǝn xu yǝrdǝ sǝn bilǝn sɵzliximǝn, — dedi» — Huda Əzakiyal bilǝn sɵzlixix üqün uning bir hilwǝt jay («tüzlǝnglik» yaki «jilƣa»)ƣa qiⱪixini tǝlǝp ⱪilidu. ◘ 3:23 Əz. 1:3 ◘ 3:24 Əz. 2:2 ◼ 3:25 «ular arƣamqilarni üstünggǝ selip, ular bilǝn seni baƣlaydu» — «ular» zadi kim? Baxⱪa ayǝtlǝrgǝ ⱪariƣanda Əzakiyalni «baƣliƣanlar» ǝl-yurttikilǝr ǝmǝs; xunga biz xundaⱪ ⱪaraymizki, bu «ular» pǝrixtilǝrdin ibarǝt. Huda pǝrixtilǝr arⱪiliⱪ «ƣayib arƣamqilar» yaki «roⱨiy arƣamqilar» bilǝn Əzakiyal pǝyƣǝmbǝrni ornidin turalmaydiƣan ⱪilidu: 4-bab, 8-ayǝtnimu kɵrüng. ◼ 3:26 «Mǝn seni gaqa ⱪilip, tilingni tangliyingƣa qaplaxturimǝn» — bu «gaqiliⱪ» adǝttiki gǝp-sɵzni kɵrsitidu; uning ariliⱪta bǝribir Huda bǝrgǝn bexarǝtlǝrni eytix mǝs’uliyiti bar idi. Xunga Hudaning muxu buyruⱪi bilǝn Əzakiyal hǝⱪlǝr bilǝn ⱨeq salamlaxmaytti, adǝttikidǝk gǝplǝrnimu ⱪilalmaytti. Bu gaqiliⱪ bǝx yildin keyin, 24:27-ayǝttǝ tügǝydu. ◘ 3:26 Əz. 2:5 ◼ 3:27 «Mǝn sǝn bilǝn sɵzlǝxkinimdǝ, aƣzingni eqip, sǝn ularƣa: «Rǝb Pǝrwǝrdigar mundaⱪ dǝydu!» dǝysǝn...» — bu ikki ayǝt (26-27)kǝ ⱪariƣanda, Huda Ɵzi pǝyƣǝmbǝrning «gaqiliⱪi»ni gaⱨi-gaⱨi üzidu wǝ xuning bilǝn Əzakiyal hǝlⱪkǝ sɵz ⱪilidu. Baxⱪa waⱪitlarda u ⱨeq gǝp ⱪilalmaytti. ◘ 3:27 Əz. 2:5, 7