11
Yesus kim ol gu sonenna tawa tabirkike:
(Mat. 6:9-13; 7:7-11)
1 Aha yaklakam Yesus Biansa gu soneblaka. Kim hya gwesïkï, ki zep hwëna zëre hon de ang ta gwen wenya in ahanik gubluka, “Bian, asa Emki hen ol gu sonensa tawa tabin– men kirekam baptis ta gwibin zini Yohanis Swe zëre hon de ang ta gwen wenya tawa ta gwibirkike.”
2 Yesus ki zep ding gulzimki, “A kirekam em ëgu sone gwen:
Bian, dikire eno bosena teip nulsuk gwek.
Diki okamana awe Em hen ïrïk gïlzïn.
3 Abe mae hap tembanena mwin-mwankam gol gwizim.
4 Ano mae mo karek-karekna ap tap gulsuzim,
sap karek-karekna mensa aha zi abe mae hap nol gwizimnin, ëe ama desa eititi ei gwibirin.
Hen asa de akasibiridannak bahem nwe enkam asa kara ta gwibin.”
5 Ki zep etan Yesus ayang gulzimki, “Hwëna emki ëenlala gwen: Eme ki ahanik wal bose uk mo gol san ngïrïn tatem song gweꞌanam– zao de abe tan hap, ‘Wal bose, abe hap tol tembanena golbla. 6 Ano aha ë nakore wal bosena nër hom ano golak tïlïn zala, hwëna ano tembanena hom– zëbe hap de desa golblan hapye.’ 7 Hwëna wal bose om in maka ep ding gulbluꞌara, ‘Bahem asa blostablan. Lïlïkïnnï mesë solhlasïndal, hen ëe ama walas naban nisi golëtruweꞌan. Ëe molyë luwek– ebe hap de tembanesa golblan hapye.’
8 “Ëe ama emsa gubiridaꞌan: Zini in sap hom anakan dwam gweꞌara, ‘Zen ano dokot. Ëe anik mas gweblak,’ hwëna eme saher ing gul sonen srëmkam aberbe ta tineꞌanam, zen hëndep dekam maka luweꞌara. Em men desae zëbon dwam gwibiꞌinam, hëndep dekam maka ebe hap golblaꞌara. 9 Zen in zebë emsa gubiridaꞌan: Em Alapsa aberbe ta tine gwen, dekam sa ep golzimdi. Em teibir tine gwen, dekam esa hëndep hla kul. Lïlïkïnsï em gaꞌga so tine gwen, dekam sa ebe hap lïlïkinnï talusuk gwizimdi. 10 Sap zini men zen abe gwe-gwenna, zen gul irinkim. Men zen tei gwibinni, zen hlaunkum. Hen men zen lïlïkïnnï gaꞌga so gwenna, zëbe hap talusublunkam. 11 Ere mo tane de emsa hogwe hap abe taꞌanam, san ha emaka wanyana golblaꞌara? 12 Ayang sik hip de emsa abe taꞌanam, san ha emaka dare ëksa golblaꞌara? 13 Em sap jal-jala, hwëna eno anakare kwasang enlalana hen ki, ‘Ëe anik dawem naka ëre mo walas hap golblak.’ Hen kirekam– nëre mae mo Bianna ngatan zi mo langnak de Zini: Desa de abe tankam Zen dawem naka gol gwizimnira, hëndep zëre mo Enhosa hen hlë ta sone gwizimnira.”
Farisikam de gubirida gwen zini kim Yesussu zi tra mo inik anakan donsubluꞌakke, “In dowal mo sosonkam syal gwe-gweꞌara.”
(Mat. 12:22-30; Mrk. 3:22-27)
14 Aha yaklakam, Yesus ol ton gwen srëm zi nikon dowalsa zeralsa soneka. Dowala in kim wet soka, zini in dekam zep ola tonka. Zi trana in zen zao lowe heꞌak man tangan denggwanblaꞌak. 15 Hwëna Farisikam de zini ki zep zi trana in mo inik ëtonꞌanzak, “Zëbe hap mes dowal mo kïgïna Beelzebul Bak sosonna golblaka, in zep zëno sosonkam aha dowal-dowala zeralsa sone gwibiꞌira.” 16 Hen ahakon, men zen Yesussu saher tan hap dwam nëblaꞌak, zao hen lowe heꞌak. Zen zep abe dak, “Emki nglï nakore owassa ap syal gwibir-zimdin– ëe akakim emsa dam lasïk, ‘An eiwa Alap zer soneka.’ ”
17 Hwëna Yesus mes zëno mae mo enlalana tame tazimki, ki zep ola gulk sun blaonzimki, “Aha-ere ïrïk gïn nik de hlïk-hlïk gweꞌanam, zën de ëeijaꞌanam, zen molya ëtatete gweꞌanam. Nabakam maka zënaka timbwas nuꞌin. Hen zënaka de gïl-gïl gwibiridan nakon de aha-ere golak dinik hlïweꞌanam, zen maka hëndep sekwak gweꞌan. 18 Zep hen kirekam, dowal mo kïgï mo ïrïk gïn nik de hlïweꞌanam, etan zënaka de golëeijan hap, zen molya ëholo gweꞌanam. Zep Ëe dowal mo sosonkam homë dowal-dowala zeralsa sone gwibiꞌin– in kirekame asa lonsublu sanye. 19 Ki ahakore Farisikam de zini zen hwëna nara mo sosonkam nakasïk gwibirin?– dekam de dowal-dowalsa golëalsa sonebin hipye. Zep ere mae mo ahakorena in maka emsa anakan nenbiridaꞌan, ‘Em ema ëkarek gwer– kirekam de Yesussu tonsublunkamye.’ 20 Hwëna Ëe dowala Alap mo sosonkamë zeralsa sone gwibiꞌin. Zen dekon zep anakan dam gwesïꞌïn, ‘Alap Zën de ïrïk gïlzïn hap angkam man sap kon gwisibir hanaꞌara, hwëna em ema desan de ang tan hap baes taꞌan!’
21 “Sap Ëe dowal mo kïgï mo bi gwibin kire-kire dawemsaë jal zi mo kim alal ta gweblaꞌan. Zi jal-jal de zëre mo golsa kara taꞌanam– gwetap tangal inen naban, zëbe hap de jal zini na-en molya tïꞌïn zanam. 22 Zini in dekam maka zënaka anakan enlala gweblaꞌara, ‘Jana ngï ben-ben hap sa asa aïrïblala.’ Hwëna zëno jal zi mo soson de taman kïnïꞌanam, zen maka golak tïlblïꞌan zala, hen maka zëno jana tanena insa alal tablaꞌara. Dekam sa jal zini in zëno kire-kirena alal tablala, hen dekam sa zëre korena kip kae gwebla-zimdi. Ëe hen kirekamë jal zi mo kim awe gwëꞌan, zebë dowal mo kïgï mo ïrïk gïn nïkon zisi alal gul gweꞌan. 23 Hwëna em de Asa zerzaun srëmkam, em ema aban ërdarak gweꞌan. Hen em de Asa mas gweblan srëmkam, em ema ano syala tru-tru uꞌin.”
Dowal de etan lwa halzan hap de ol:
(Mat. 12:43-45)
24 Yesus ki zep tawa tabirki, “Dowal de totoresa zi nikon wet sonna, dekam gwana-gwana san sa hakalada gwera– zao de aha zi maenak tïn hïp. Hwëna aha maenak de tïn srëmkam, dekam sa dowala in enlala gwera, ‘Ëe asa etan ëre mo gol hli tan san dep lwahal.’ 25 Kim de lwa haꞌan zaka, gola insa anakan sa hla ta zala, ‘O ano ëpba gol gwë gwenna mes tangan gol bina oto tasïkï hen ngan tasïkï.’ 26 Dekam sa dowala in song gwera– aha dowalsa de zëre onakon de jal-jal taman kïnïn tangan naka tuju enkam kwang guluda halzan hap. Deban kim de zini iwe golëbïtï gweꞌan zaka, zini in mo gwënna dekam tangan sa karek gweblal– nonol gwën nakonye.”
Mae hap de ol: An zen hëꞌho gwibinnik lowehe gwenan.
27 Yesus kim kirekam gubiridaka, wenya ki zep mamkam gu anek, “Wenya men zen emsa jaha gwek hen momkam taïzï gwek, zen eiwa hëꞌho gwibin nika hlauk.” 28 Ki zep ding gulbirki, “Sap eiwa, hwëna diki zini men zen Alap mo ola ësane gwe-gwenan hen syal nei gwibirin, zen zen hëꞌho gwibinnik lowehe gwenan!”
Mae hap de ol jalse gwen: Sap Yesussu mes owassa de syal gwibir-zimdin hip abe dak.
(Mat. 12:38-42; 16:4; Mrk. 8:12)
29 Zi trana kim etan ëmas-mas gwe-gweꞌanzak, ki zep etan ayang gulzimki, “Angkam de zini em eiwa jal-jal tanganna. Em hwëna owassa de ebe mae hap syal gwibir-zimdin hibe Asa aberbe la gwenan. Hwëna angkam bëjënë syal gwibir-zimdin. Diki ngein sin de yaklanak asa aha-en syal gwibir-zim: Men kirekam Yunus hon lwakke. 30 In kirekam owasna ë yala Niniwek de zi hip Yunus Bak hon lwakke, orapna dan-ahan de hogwe ungala mwanak gwënkam, ngatan zi mo lang nakore Zi Tanganna Abon hen kirekam sa owasna lwal– angkam de zini em de hen hlaun hupye. 31 Alap de aumwa hap angkam de zini emsa klis gunnuk, selatan kore teipsïnkïm de wenya in, zen sa hen olsa de mas gun hup zaul– men zen orep teipsïn zini Salomo Baksa duwebla zakke. Zen dekam sa anakan emsa swrë tabir, ‘Ëe ama langa en nakon Salomo mo enlala blala kore olsa de sane gwen hap hatak. Hwëna ebon mae onak kim ngatan zi mo lang nakore Zi Tanganna hataka, em hwëna ema asalsïk gweblak.’ 32 Hen kirekam, Alap de aumwa hap angkam de zini emsa klis gunnuk, dekam Niniwek de zi mo angna sa olsa de mas gun hup ëzaul. Zen dekam sa emsa anakan swë dabir, ‘Yunus Bak kim ëhalen hap de ola ban abon mae golhataka, ëe dekam ama ëhalek. Hwëna ebon mae onak kim ngatan zi mo lang nakore Zi Tanganna ëhalen hap de ola ban golhata zaka, em hwëna ema ëhalen hap baes tak.’ ”
Enho nik de kawesïk gwen srëm hap kim ola gulk sun blaonzimkike:
33 Yesus Zen kirekam ola gulk sun blaon gwizimki, “Zini hom pelita ngatannak yuna utuk nul sone gwenan– dekam de ngatanna insa aning gun hupye. Zen diki meja maenak nonne gwenan– dekam de ngatannak zïnï zi niban golëteinikirin hipye. 34 Nwena zen tim hip de lïlïkïn– enho dikim ngatan gwen hap. Nwe nik de lalak nënna, dekam enhona hen ngatanna. Hwëna nwe nik de haï nënna, enhona hen kawesïn tanganna. 35 In zep nwekam dawem enkam em ëkara gwe-gwen. Eno mae mo ngatanna in mana kawesïn hïp jowenank. 36 Enlala kawesïn srëmkam de enho ngatan gwenna, eno gwëhan san dekam ngatan en sa lwa gwer– lampu de zïl inen makan.”
Farisikam de zi hip de ol jalse gwen:
(Mat. 23:1-36)
37 Yesus kim aïsïl tonbiridanna golzausuku, Farisi walya ki zep zëno golak de golëtembane tan hap abe taka. Yesus ki zep golëbïtï gweka– zao de tembane tan hap. 38 Farisi walya in man zë Yesussu tenggwanblaꞌanka, sap Zen hom tembane gwen hap de nonol tahasa su tazimdin sin ang gweꞌanka– men kirekam Yahudi mo auyan-aza mo ëpba olak lwakye.*
39 Hwëna Bian Yesus zep ding gulbluka, “Eiwa, em an Farisikam de zini eno mae mo lowe henna mae makan: San de zi de piring-moksa ë-en nakon ngan tasïk gwibinni, hwëna olk san bëjen. Ere mae mo timni hen kirekam. Em sap ema tahan sopna ngan lasïk gwibirin, hwëna olk kon eno mae mo enhona mes beya gweka– kire-kire beya gwen hap de hole-hle enlalakam hen jal-jal enlalakam. Em ema desa de hen ngan tasïn hïp baes taꞌan! 40 Em an eiwa enlala joblo-top tanganna! Alap mes ki syal gwibirki– tahan nakon dep dena insaye. Hen olk kon dep dena mes syal gwibirki. Desa hen man kara gulzimꞌira. 41 In zen eno mae mo enhonak kire-kire beya gwen hap dena lwaꞌan, desa eititi eibik. Dekam ere mae mo kire-kirena tahalha wenyaka kim kae eibiridak. Zen dekam sa eno mae mo timni hëndep enho naban Alap mo nwenak ëngan gweher.
42 “Farisi zi, kwasang tol! Em ëngalap gwen, sap em karekna mam wenyaka esa oltower. Em sap ema nganak de kire-kire betekna Alap hap de hlïkna ol gweblanan, hwëna Alapsa de ensa lwablanna hen zi bose omka de dawemkam golëlowe henna, desa ema eititi ei gwibirin. Zen diki zen– bol-zaun tangan wenyaye. Zen diki nonol desa emaka syal ei gwibirin. Zao etan nganak de kire-kirena insa lun em hen mas gul gweblan.* 43 Farisi zi, kwasang tol! Em ëngalap gwen, sap em karekna mam naka esa hla kul. Em but srëm gol-golak ngeinnik de komal tum dawemnak de teinikirin hibe ëdwam gwe-gwenan. Hen em ema ëdwam gwe-gwenan– zi de tagal gwen maenak anakan emsa gubirida gwen hap, ‘Dawem, bian guru.’ 44 Em karekna mam naka esa hla kul. Em in men kiye– gol taublun srëmkam de zi tok drë nwanunna. Desan de zi song gwenna, dekam bëjen tame gun, ‘Ëe zi tok tahan sanë zauk ane kïnïl.’ Zep em hen kirekam. Zini man emsa tim di gwibirin, ‘Zini an dawemna,’ hwëna enhona ase naban.”
Musa mo olsa de tawa ta gwibin zi hip de ol jalse gwen:
(Mat. 23:1-36; Mrk. 12:38-40; Luk. 20:45-47)
45 Dekam zep hwëna Musa mo tïtï tabin olsa de tawa ta gwibin zini gubluka, “Bian, insa kirekam Farisikam de wenya jalse gwibiridala, in asae hen lamang tabirida!”
46 Yesus ki zep hwëna ding gulbluka, “Kwasang tol, em hen Musa mo tïtï tabin ol tawa ta gwibin zini! Em ëngalap gwen, sap em hen karekna mam naka esa oltower. Eno mae mo tawa tabinni man nwe-mase gwe-gwenan– san de zi de aha zi hip nihin dohon-honsa mam enkam wëwek ta sone gwizimdinni kiye. Sap em ema Musa mo tïtï tabin olak etan ere mae mo aha tïtï tabinsi mas-mas ul zahe gwenan, zep tangane hëndep dohon-hon la gwibirin. Ena hwëna home desan ang ta gwenan.
47 Em ëngalap gwen, sap em karekna mam naka esa hla kul. Sap em in zi tamera gwen zi mo wei-wik gun walas! Eno auyan-azana Alap mo olsa de ayang gul gwizimdin hip de zini man damera gwek. Em hwëna angkam desa de lo tasïk gwibin golsae sam-sam la gwibir-zimꞌin. 48 Hwëna em insa kirekam syal ta gweꞌan, zen man nwe-mase gwe-gweꞌan– san de auyan-aza oban de anakan enlalasa siri tanna kiye, ‘Em sap esa lamera gwer. Ëe asa hwëna lo lasïk gwibir.’ 49 Zen in zep Alap zëre mo enlala blalkam guku, ‘Ëe asa ëre mo olsa de ayang gul gwen hap de zisi lup gul sone gwizim. Ahakon sa karek da gwibir, hen ahakorena sa damera gwer.’ 50-51 Zen in zep sa Alap angkam de zini ebe mae hap karekna sërkam golzimdi– kïtak de zëno ol ayang gul gwen zisi de tamera gwen hap de karekna, nonol lonesen nakon hëndep angkam dena. Nonol lonesen nakon kim Kaen Bak Habelsa taka, dekon hëndep eno auyan-azana Alap mo ol ayang gul gwen hap de zini man damera gwek, hëndep aumwa hap Zakaria Baksa Alap mo gol mwanak dak. Zen Alapsa de aïrïblan srëmkam Alap hap de tweran nin ang gulsuk gweblan kals alpnak dak. Ëe ama emsa gubiridaꞌan: Kïtak de zi tamera gwen karekna insa Alap mes lam gulku– dekam de otan ere mae hap ngëro gulzimdin hip! *
52 “Musa mo olsa de tawa ta gwibin zini, em ëngalap gwen, sap em karekna mam naka esa hla kul! Em sap Alap mo nwenak dikim ësam gwesïn hïp de orana tawana, hwëna em home desan ang ta gwenan. Hen zini men zen sap desan de ang tan hap ëdwam gwe-gwenan, hwëna eme zëbe mae hap orana layalsïk gwizimnin.” †
53 Hëndep dekon, in kim lwasek, dekam zep Musa mo tïtï tabin olsa de tawa ta gwibin hip de zi niban Farisikam de gubirida gwen zi niban zi tra mo inik Yesussu sërkam donsuk gweblaꞌak. Hen dekam zep u siweblan hap dakensïblï tine gwek– 54 anakare enlala naban, “Zëno ol-gun mae de karek gweꞌak, dekam esa klak lal.”
* 11:38 Mrk. 7:2-4 * 11:42 Im. 27:30 * 11:50-51 Zakariasa men desa Yesus awe gubluka, zen baptis ta gwibin zini Yohanis mo biasa hom enlala gweblaka. Zen hwëna apde bose zem– Alap mo olsa de ayang gul gwizimdin hip de zi. Zen diki desa orep Alap mo golak de kals alpnak dak. Yahudi zi mo Ibrani olkam de Alkitabnak, nonol tangan Habelsa aya zik taka (Kej. 4:8), hwëna zëno mae mo aumwa hap de bukunak Zakariasa dak. (2Taw. 24:20-22) † 11:52 Musa mo olsa de tawa ta gwibin zini maekam Bian osan dep de orana dayalsïk gwizimk: Zen auyan-aza zik mo tïtï tabin ola mamkam aha zi hip wei nul sone gwizimk, hen zëre mae mo enlala nakore naka mas nul gwizimk– men kirekam ayat 46nak Yesus jalse gwibiridakake.