Riosi Kaaweruma Tuuyewari
Ruuka
Iyoteria
1
Ruuka teepote
1 Kúíraa, weruma teerewaeme Tiiojiroo. I'wa aamo nayewemane i'ka iyoterichio, muuwaeme ti'tijoee Riosi iintoria iyoteka mochitoriaopua, muuwaeme itapiti Riosi iintoriaopua i'ka weeechio, taamoo nane'reka mochitoapa pu'kao, yooma ti'tijoeri tetewachi ikitiame. 2 Ihji ti'tijoe pukeri o'inia iyotekamea, Eesusi Riosie Weratiamechi simiyame, taamowichio toowerepua yooma Eesusi iintoria iyotetiame, pukeri o'iniachisi Riosie Weratiamee ahpo tetewiteretia, yooma pukeri o'iniachisi ahpo nayeweretiaopua tiame pukae. 3 Wa'a tiiachipao neeeai, tehpe simitekapa i'yaeka i'ka ikitiameo, aamoo Tiiojiroo, weruma tiiamekopa aamoo, aamo iyotepamio orapakania waikao, nape ma'chiame chiiamepua i'kao, 4 aamoo, nane'remichiopua i'ka Riosie Weratiamechio, yooma itapiti ikitiameopua, te'ta pichiwa wa'a tiiame ikitiamekoopua, aamo masiteriachitia.
Riosi ku'iwariaa Waani Paatori naawamio tuunapua
5 Uurea weeechi te'ta yawichikoipua Eeroreo, wa'a yasariaipu piiripi tijoe neeseriosi, isaeri tiopachi neesetoame. Ihji tijoea Sakaria tewaniame eneriaipua, Aawiasi tewaniamechi pirenaturichi neeseriosi eneriaipua. Ihji Sakaria uupiraa, Eerisawe tewaniame eneriaipua, Aaronichi o'inia ti'tijoeturichi eename. 6 Ihji Sakariaa uupimao, na'pahka kaawe teteiwame enerepua Riosieo, kaaweruma teetoka mochitoamekapa, te'ta Riosi chiiachitia, Riosi yoorewao, ki se'wika mochitoapa. 7 Puuua, ki tatanaeme eneriaipua, pu'ka oowitiameopua ki tanayamekopa; oowitiamea, ya'watiame enerepua wa'asi, tijoeai oochetiame wa'asi.
8 Piire taaweo, Sakaria ahpo pirenaturi ne'neseriosichio, aaata pakimioiopua ti'tijoeriwichio iintomiaopua, iyoriwachio, 9 Sakariachi wichirepua pakimiao, te'ta iyoriwachi cho'i moorimiaopua Riosiwichioo. 10 Sakariao, yooremina ihsioio pu'ka cho'i moorekao, wa'api ma'chi itipikamea, Riosichi nayewarepua paparaka. 11 Wa'a yooremina ihsioiopua Sakariao, senawato wa'a weeriame tetewarepua Riosi ku'iwari, moorera chokichi weeriame ahjamina. 12 Sakariaa, wa'a weeriame tewakapa moorera ahjaminao, tajinachurepua, tísia majakapa pu'ka tijoeo. 13 Nape Riosi ku'iwaria chaanerepua pu'kao:
—Ka'te mahja muuua. Neeea, Apoe Te'pa Kahtiamee uhjuratiamenia aamo tuuyemichioopua, aamo Riosichi itariaopua inamutiamekopapua wa'asi. Aamo uupia, taanaremerikatapua piiripi temarí, pu'ka temari aamo uupi taanaremerio, Waani tewamiatamua, wa'a aamo no'o chaanenurekapu Riosia. 14 Pu'ka kuita naawasoo tisiwa peenia erakomeri eemea, ahkasi wahjachiai wa'achitia erakomeripua. 15 Ihji kuita naawameria, ki oowera tijoe enemeripua Riosiwichioo. Kiisi iijiame enemeripua ihta utewaeme teekuchameoi. Ihji Waani tewapuamea, Riosi Riosiwari yahchame enemeripua, ke'chu naawaio, pukaepa itapiti yoorame enemeripua Riosiwichioo. 16 Puuua, muuwaeme isaeri ti'tijoerio, ahpo Paamira Riosichi e'enapumeripua, pukachi paparaka mochitomichiopua pu'kao. 17 Ihji Waania yooma ti'tijoerio, ehkoriami Eeriachitia Riosi utewarie nayewemeripua, Riosi Riosiwarie, ke'chu eenoiopua pu'ka Paamirao, ti'tijoeri masitemiaopua. Ihji Waania, ti'tijoeri weeweruma tiiarieme erakoniameo, nu'nunti tiiarieme erapaniamewichio nayewemeripua pu'kao, wa'a erapakaopua, yooreka tetewimichiopua pu'ka Paamira enameriopua masitemia.
18 Sakariaa chaanerepua Riosi ku'iwario:
—¿Taanaetare teemea, no'o uupio ya'watuamekoi, neeeai oochetiamepua wa'asi?
19 Waikao, Riosi ku'iwaria chaanerepua:
—Apoe Kaurieri neeea, Riosi kahtiachi o'inia eename. Amochi uhjuratiame neeea, i'ka peeniatiame tuuyepua, chaanemichio aamoo. 20 Nape ehpeo, ki ikanati pichikekapamua Riosi chiiao, ni'o itipimamua, ahkasi yooma ikiyachisi i'ka Riosi aamo chaaneriao.
21 I'ka wa'a tiame ikiyoipua Sakariao Riosieo, ma'chi itipikame ti'tijoeria, yaapi erakoka puuyerepua: “¿Aatia ki machenaniare Sakariaa?”, chaachapaka. 22 Sakariao ahkasi machenasoopa iyoriwachio, nane'rerepua itapiti ikiriopua wa'a iyoriwachio, ki ijiyenopapua naewakao, sekaeche nayeopa pu'kao, itapiti tepoena eename tetewiriameko maaerepua.
23 Wa'a teekaopua, ahpo neeseriosi tehkiwa yorasao, no'rarepua ahpo ta'pechi. 24 Neipa i'kao, Sakaria uupira Eerisawe tewaniamea, petetereparepua waikao. Peteterepasaapa, ki ahka oirepua mariki meecha. Ahpo iikachio e'rarepua: 25 “I'ka no'o yoorare Te'pa Kahtiamea No'noa, ki suuwe eramichiopua no'oo, ki tatanatapao, apoe cheeria ihjia, noochi ikimia.”
Riosi ku'iwaria Eesusi naawamio tuunapua
26 Puhsani mechachiopua Riosia, eenechi uhjurarepua Kaurierio, nape ehpeo, Arirea weeechi, Nasare tewaniame mochiwachi. 27 Wa'a naewanurerepua oowitiame ahjama, Maaria tewaniame enerepua. Puuua ki neewiame eneriaipua pehjio, Oose ahjama neewimeri, ehkoriami Raawitaru tetejimarichi, naawakame. 28 Wa'a asisaapa Riosi ku'iwari Kaurieria, pu'ka oowitiameo, chaaneka teepoterepua:
—¡Kúíra Maaria, Riosie kaawe yoratiameráa! ¡Aamo ahjama tiiame Riosía!
29 Riosi ku'iwarichio wa'a tiiame inamukapa Maariaa, tahpitika eraparepua, ki pahtekapa wa'a tiiame teepotario. 30 Nape Riosi ku'iwaria chaanerepua:
—Ka'te a'chi e'ra Maariaa, kaaweruma iintomeri Riosia aamowichioo. 31 Ki maaeme tiiaiopua, peteterepameri muuua. Pu'ka temari naawasoopua, Eesúsi tewamerimua. 32 Puuua ki nu'uti enemeripua, ahkasioi puuua Te'ta Werumara Riosio, Taanara tewapuamepua, apoe Paamira Riosia, ki nu'uti ye'kari kiameripua pu'kao, ehkoriami Raawitaru teereriachitia ye'kari. 33 Yawichi enemeripua tiameo, yooma ahkasi Aakowo tetejimarisiwachisi ye'karisiwachi, ahkasi ki seenampachisi ki wahjiame; ihji kuita yawichituniamea, ki seenampasi enemeripua, ki wahjiamesi.
34 Maariaa iinatukerepua waikao:
—¿Nape ihtana ikika wa'a teereta neeea, ki kuunaemekai, ki neewikameai neeea?
35 Nape Riosi ku'iwaria nehjiarepua:
—Riosi Riosiwaria, amochi enameripua, Te'pa Kahtiameraai tewekachi, amochi yasipameripua. Pukaepa naawasaapa temaria, Riosika tiiame iinuemeripua, kihtaoi a'chi tiiame, Riosi Taanara tewapuamepua tiameo. 36 Aamo tejima Eerisaweai, kiisi maaepori tiiaio, taanaemeripua tiameo, piiripi temari. Puuua, ki tatanatameko tuuniameai, puhsani meecha i'tonapapua peteterekao. 37 Wa'a ikikame puuua, ki'tiopa Riosiwichioo, ki kajume tiameo.
38 Waikao Maariaa, chaanerepua:
—Kaawepua. Riosi nuurewarachi kahtiame neeea. Wa'a erasaa Riosia, wa'a ikitemapua noochio, pu'ka aamo chiiao.
Ikaechepa Riosi ku'iwaria, no'arepua waikao.
Maaria Eerisawe ne'nemia eenaria
39 Pu'ka taawechiamio Maaria, yaapi Uurea weeechiami akiparepua, piiripi mochiwachi roomosachiami. 40 Wa'ami simikaopua, Sakaria ta'perachi eenarepua, wa'a asiyaio ta'pechio, teepotarepua Eerisaweo. 41 Eerisawea, wahka teepotame inamukapaopua Maariao, Eerisawe simaroraapua topachio, noonorepua. Pu'ka wa'apichi Riosi Riosiwariai, Eerisawechi eenarepua. 42 Wa'a iikapa puuua, ki nu'unti kaawe erapakao, chaacharepua:
—Yomachi ooweruchio, muuukamerapua uutiameapua Riosieo, amochi naawakameo, ki nu'uti uupuamepua Riosieo. 43 Tísia kaawe iintoremua eenakao, tísia kaawe e'rame neeea aamo tetewapao. Cheriwema aamo eenariawichioopua, nape neeekamera enameriaipua aamo kahtiachio, aamokamera kaawe eratemiao. 44 Aamokamera kiameri tiiai neeea kaawe e'rewao, noochi kahtiame simaroo aamo teepotachanioopua, káitisia peenia erapaka noochi noonorioopua. 45 Tísia kaawe yoratiame muuua Riosieo, pichikekapa muuua aamo chaanenuretiao.
46 Wa'a chaanetiapa Maariaa, cheerepua:
Noochio neeea,
ki nu'utiko e'riamenia Paamirao,
47 pukachi kaawe erapasiame neeea no'o iikachio,
no'o Te'pa Kahtiamechi Paamira,
no'oo newipatiamechi;
48 Riosio no'oo, oowera ki weruma tiiamekoipua yorakiame,
noochi ne'nepakamepua,
ahpo iintomeriopua noochi,
ki aaatakoipua no'oo.
Ehpe waanamio yooma ti'tijoetusiamea,
Riosie noochi kaawe iintotia,
chaachapaka mochitomapua,
49 i'ka Riosi yomachi aampa utewariemeopua,
ki nu'uti iintoriopa noochio.
Tísia kaawerumakotinia pu'kao.
50 Apoe Riosia tesiwe e'riame aaatao,
ahpo kaawe e'reka yooriameopua, ahjachi paparakao;
pu'ka ahpo iyoriameo,
cheriwiamepua pu'kao, ahkasi ihtori tijoetusiwachi.
51 Apoe Riosia ahpo ki nu'unti utewarieopua,
yooma ahpo weruma erakoame noonowinariao,
pihtuchamepua.
52 Ihji Riosia ya'yawichioio, puipamepua ahpo yasirachiopua,
wa'a ikisaopua pu'ka yawichiwa yasirachio,
ki ahpo weruma erakoamerakamera mochiwamepua,
wa'a weruma ahpo erakoame yawichi yasirachiopua,
weruma te'tereparichi apechunakaopua.
53 Cho'chorowa e'raka ahpo iikachi Riosichi enapameopua,
kaawerukamera kiatiamepua Riosieo,
cheriwiamepua pu'kao.
Wahjachiopua,
ki tesiwa erakoka enapameopua apochio,
wa'atia no'rapuamepua pu'kao,
kihta cheriwesa.
54 Apoe Riosia, ku'irepua i'isaeri ti'tijoerio,
ahpo seekaerachitia te'teriameopua tiameo,
ki natakepaka ahpo tesiwemiaopua.
55 Riosia, pu'ka iintomeri tuuriaipua taamo ehkoriamio,
aaata newipatemeri uhjuramio tuukao,
yooma Auranisi o'inia tetejimarisiwichioopua,
ahkasi ki wahjiamesi.
56 Maariaa, paika meechahka yasisaa Eerisawe ta'perachio, eenechi no'arepua ahpo petechio.
Waani Paatori naawaria
57 Neipao Eerisawea, pu'ka kuita naawameri asisoopua, saurepua pu'ka kuitao, temari enerepua. 58 Waikaopua, Eerisawe tetejimara waapi mochikameraa, e'enarepua waikao, kaawe e'remiaopua sauriao, tísia kaawe yooratiamekopua pu'kao, apoe Paamiraeopua Riosio. 59 Osanao taawe i'toiopua kohjao, siichitepumia i'toretupua, teewara yahchepuawichioopua, tiopachi neeseriosieopua. Wa'a teewatanioiopua neeseriosia, Sakaria tewamo o'rariaipua, wa'a teewaekopa noonorao, 60 nape yeeyeraa chaanerepua neeseriosio:
—Ka'ipua, ihjia Waani tewapuamepua.
61 Wa'a chiiopa Eerisaweo, tetejimaraa chaachaparepua:
—¿Nape aatia? Ki'te aaataai wa'a tewaniamea, taamo tetejimachio.
62 Waikao, sekae iinatukerepua noonorao, aachin tewapuamekoopua pu'kao. 63 Waikao noonoraa iyositasaopua iyotepuachio, wa'a iyoterepua teewarao, Waani tewapuameko tuuka. Wa'a ikisoopua pu'kao, ahpo ne'nepakaopua, “naakona”, chaachaparepua. 64 Pu'ka wa'apichi Sakariaai, iiyenarepua waikao naewasika. Wa'a ikisaapua, ki nu'uti cheriwema ki'yarepua Riosio, yooma Riosi iintoriawichioopua. 65 Waikao pu'ka wa'a ikitiameopua wa'ao kuitachi simiyameo, waapiami mochikamea, ki nu'uti erakorepua Riosichio, i'ka iintoriaopua. Ahkaoi mehka ohjoemeoi Uurea weeechi tuuyeretupua i'ka ikitiameo, ahka roomosachiami ohjoemeoi. 66 Yooma i'ka nane'rekamea aatia tiiao, ahpo chaachaparepua:
—¿Ihtatia enemerijuare ihji kohja temaria?
Wa'a erakore puuua, Apoe Paamira Riosio, weruma teereme tiiopa kuitachiopua.
Sakaria wiikara
67 Sakariaa, ki nu'unti erapaka Riosi Riosiwarieopua ahpo iikachio, chaacharepua:
68 I'isaeri Paamirawa Riosio,
ki nu'uti paparawa chanipuapua pu'kao,
yooma ahpo mochiwachiamiopua ti'tijoeri,
newipatemia eenariopa.
69 Apoe Riosia, taamowichio weerakamepua aaata,
taamoo, taamo newipatemeri tuuyemichio;
puuu newipatemeriaa,
ehkoriami Raawitaru tetejimarichi eenamepua.
70 I'ka newipatemeri nayewaka cheerepua ehkoriamio,
uhjuramio tuukao,
ahpo nayewaturachiopua, ti'tijoe.
71 Riosia taamo newipatemo tuuriaipua,
taamo seepurawachio,
taamo nekumiamechiopua tiameo.
72 I'ka iintowachiopua ahpo cheeriao,
taamo ehkoriami cheeriaopua,
pichiwa iintokamepua;
kiisi natakepakamepua ahpo katewerio,
73 taamo ehkoriami Aurani ahjama kateweriao,
74 taamo seepurawachio,
na'sonamio tuuriaopua;
wa'a iintosoopua pu'kao tamochio,
kihta seeweka mochitopuawichiopua,
Riosichewichio yorakesikaopua.
75 Wa'a teerekao Riosio,
kakupachi nokisimeri teemea,
taamo iikachio kihta a'chi tiiame ki kaaweruma inatatokao,
ahkasi ki seena aampasi.
76 Muuua, no'o taanaai,
Te'ta Riosi Werumarawichioo, nayewatura enemerimua;
pahcha teetomerira pu'kao,
katewesika pooeopua, ti'tijoeri iikachi,
apoe enasoopua te'ta Paamira tewekachi o'inia enameriopua,
kaawe e'raka uupuaichiopua.
77 I'ka Paamirao naewameripua,
tatakori cheriwemio tuuka,
ti'tijoerio newipatemio tuuka,
78 ahpo nakiyae tesiwe e'riaopua.
Pu'ka Apoe Paamira enasoopua,
weemera ma'chirepakameka teeremapua,
weemera taajenakamechitia apochio,
79 pu'ka te'ta tukapachi mochitoameopua,
taajenamichiopua iikachio,
apochi paparaka enapameopua,
cheriweka,
Riosichio ta'iria mochiwa teerepaka.
80 Puuu Waania simiterepua weripakao, epeche teetoka Riosichio, epeche teetokaopua paparaka. Ihjia, ke'chu o'iniaiopua, isaeri ti'tijoerichio nayewatukao, poanachi ohjoere puuuapu ki tijoeekachiopua pehjio.