\NormalFont\ShortTitle{Châm Ngôn}

{\MT Châm Ngôn



\par }\ChapOne{1}{\SH Mục Đích của Châm Ngôn
\par }
{\PP \VerseOne{1}Đây là những châm ngôn của Sa-lô-môn, con trai Đa-vít, vua Ít-ra-ên.


\par }{\Q \VS{2}Để người ta tìm đến khôn ngoan và tiếp thu lời khuyên dạy,

\par }{\QB cùng phân biện được tri thức.


\par }{\Q \VS{3}Để đạt đến một đời sống kỷ luật và cẩn trọng,

\par }{\QB hành động phải lẽ, công bằng, và ngay thẳng.


\par }{\Q \VS{4}Để giúp người đơn sơ được sáng suốt,

\par }{\QB và người trẻ tuổi hiểu biết và thận trọng.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Người khôn học hỏi châm ngôn để thêm khôn.

\par }{\QB Người hiểu biết thấy được đường đi nước bước


\par }{\Q \VS{6}nếu biết ứng dụng châm ngôn, ngụ ngôn

\par }{\QB dùng những lời khôn ngoan và những câu đố thâm trầm của hiền nhân.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Kính sợ Chúa Hằng Hữu là khởi đầu của mọi tri thức,

\par }{\QB chỉ có người dại mới coi thường khôn ngoan và huấn thị.


\par }{\SH Lời Khuyên của Người Cha: Tìm Kiếm Sự Khôn Ngoan
\par }
{\Q \VS{8}Con ơi, phải nghe lời cha khuyên dạy.

\par }{\QB Đừng bỏ khuôn phép của mẹ con.


\par }{\Q \VS{9}Đó là trang sức duyên dáng trên đầu con

\par }{\QB và dây chuyền xinh đẹp nơi cổ con.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Con ơi, khi người tội lỗi quyến rũ,

\par }{\QB con đừng nghe theo!


\par }{\Q \VS{11}Khi họ bảo: “Hãy đến với chúng ta.

\par }{\QB Rình rập và giết người!

\par }{\QB Lén hại người lương thiện vô tội!


\par }{\Q \VS{12}Ta sẽ nuốt sống nó như âm phủ;

\par }{\QB nuốt trọn như người xuống huyệt sâu.


\par }{\Q \VS{13}Ta sẽ lấy đủ mọi của báu.

\par }{\QB Chất của cướp đầy nhà.


\par }{\Q \VS{14}Bạn sẽ cùng chúng ta rút thăm chia của;

\par }{\QB rồi tất cả đều chung một túi tiền.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Thì con ơi, đừng nghe theo họ!

\par }{\QB Chân con phải tránh xa đường họ đi.


\par }{\Q \VS{16}Vì họ nhanh chân theo điều ác.

\par }{\QB Vội vàng ra tay đổ máu.


\par }{\Q \VS{17}Khi người giăng lưới bắt chim,

\par }{\QB chim khôn bay thoát.


\par }{\Q \VS{18}Nhưng bọn người này tự giăng bẫy;

\par }{\QB rồi sa vào bẫy do chính mình giăng ra.


\par }{\Q \VS{19}Đó là số phận người ham lợi bất nghĩa;

\par }{\QB lợi ấy sẽ tiêu diệt mạng sống họ.


\par }{\SH Sự Khôn Ngoan Kêu Lên Ngoài Đường
\par }
{\Q \VS{20}Khôn ngoan lên tiếng ngoài đường.

\par }{\QB Loan truyền khắp phố phường.


\par }{\Q \VS{21}Kêu gọi nơi công cộng,

\par }{\QB tại cổng thành, trong đô thị:


\par }{\Q \VS{22}“Hỡi người khờ dại, đến bao giờ

\par }{\QB ngươi mới thôi chìm đắm u mê?

\par }{\Q Đến khi nào người chế nhạo mới bỏ thói khinh khi?

\par }{\QB Và người dại thù ghét tri thức đến chừng nào?


\par }{\Q \VS{23}Hãy đến và nghe ta sửa dạy.

\par }{\QB Ta sẽ ban thần trí khôn ngoan

\par }{\QB để con thông suốt lời ta.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}Nhưng, dù ta kêu gọi, các ngươi vẫn từ nan.

\par }{\QB Ta đưa tay chờ đợi, cũng không ai quan tâm.


\par }{\Q \VS{25}Không ai để ý lời ta khuyên răn

\par }{\QB hay chịu nghe lời ta quở trách.


\par }{\Q \VS{26}Nên khi các người lâm nạn, ta sẽ cười!

\par }{\QB Và chế giễu khi các người kinh hãi—


\par }{\Q \VS{27}khi kinh hoàng vụt đến tựa phong ba,

\par }{\QB khi tai ương xâm nhập như bão tố,

\par }{\QB và nguy nan cùng khổ ngập tràn.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}Họ sẽ kêu cầu ta, nhưng ta chẳng đáp lời.

\par }{\QB Họ sẽ tìm kiếm ta, nhưng không sao gặp được.


\par }{\Q \VS{29}Chính vì họ thù ghét tri thức

\par }{\QB và không chịu kính sợ Chúa Hằng Hữu.


\par }{\Q \VS{30}Họ không muốn nghe ta khuyên dạy

\par }{\QB và khinh bỉ mọi lời quở trách.


\par }{\Q \VS{31}Vì thế, họ sẽ hứng chịu kết quả công việc mình,

\par }{\QB lãnh trọn quả báo mưu mô mình.


\par }{\Q \VS{32}Người ngây thơ chết vì lầm đường lạc lối.

\par }{\QB Người dại dột bị diệt vì tự thị tự mãn.


\par }{\Q \VS{33}Nhưng ai nghe ta sẽ sống bình an,

\par }{\QB không lo tai họa.”




\par }\Chap{2}{\SH Ích Lợi của Khôn Ngoan
\par }
{\Q \VerseOne{1}Con ơi, nếu con nghe lời ta dạy,

\par }{\QB và gìn giữ các mệnh lệnh ta.


\par }{\Q \VS{2}Lắng tai nghe điều khôn ngoan,

\par }{\QB và hướng lòng về điều thông sáng.


\par }{\Q \VS{3}Nếu con cầu xin sáng suốt,

\par }{\QB và khát khao hiểu biết.


\par }{\Q \VS{4}Nếu con kiếm nó như bạc,

\par }{\QB tìm tòi nó như kho tàng giấu kín.


\par }{\Q \VS{5}Lúc ấy, con sẽ am hiểu sự kính sợ Chúa Hằng Hữu,

\par }{\QB và sẽ tìm được tri thức về Đức Chúa Trời.


\par }{\Q \VS{6}Vì Chúa Hằng Hữu ban khôn ngoan!

\par }{\QB Từ miệng Ngài ra điều tri thức và thông sáng.


\par }{\Q \VS{7}Chúa dành khôn ngoan thật cho người công chính.

\par }{\QB Ngài là thuẫn cho người làm điều ngay thật.


\par }{\Q \VS{8}Ngài bảo vệ con đường của công lý

\par }{\QB và che chở đường lối của các thánh Ngài.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Lúc ấy con sẽ hiểu công chính, công bình, và ngay thẳng,

\par }{\QB con sẽ biết mọi đường lối tốt đẹp.


\par }{\Q \VS{10}Khi khôn ngoan vào lòng con,

\par }{\QB tri thức sẽ thỏa mãn tâm hồn.


\par }{\Q \VS{11}Tính thận trọng bảo vệ con.

\par }{\QB Thông sáng gìn giữ con luôn.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Khôn ngoan sẽ cứu con khỏi đường tà,

\par }{\QB và khỏi người nói lời gian trá.


\par }{\Q \VS{13}Những người bỏ lối ngay thẳng

\par }{\QB mà đi theo đường tối tăm.


\par }{\Q \VS{14}Họ vui thích làm điều xấu,

\par }{\QB và ham mê sự đồi trụy của người ác.


\par }{\Q \VS{15}Lối họ quanh co,

\par }{\QB và họ lầm lạc trong đường mình.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Khôn ngoan cứu con khỏi dâm phụ,

\par }{\QB khỏi đàn bà ngoại tình với lời quyến rũ.


\par }{\Q \VS{17}Ả đã lìa bỏ bạn đời của ả lúc thiếu thời

\par }{\QB và quên lời giao ước thiêng liêng trước Đức Chúa Trời.


\par }{\Q \VS{18}Nhà của ả đưa vào cõi chết;

\par }{\QB đường của ả dẫn đến âm ty,


\par }{\Q \VS{19}Ai đến với ả đều không trở về.

\par }{\QB Không ai tìm được nẻo của sự sống.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Khôn ngoan giúp người lương thiện,

\par }{\QB gìn giữ lối người công chính.


\par }{\Q \VS{21}Vì người ngay thẳng sẽ sống trong xứ,

\par }{\QB và người trong sạch\FTNT{*}{{\FR 2:21 }{\FT{Nt hoàn hảo}}} sẽ ở đó luôn.


\par }{\Q \VS{22}Nhưng người ác bị dứt khỏi mặt đất,

\par }{\QB người bất trung cũng sẽ bị nhổ đi.




\par }\Chap{3}{\SH Tin Cậy Chúa Hằng Hữu
\par }
{\Q \VerseOne{1}Con ơi, đừng quên lời ta dạy.

\par }{\QB Nhưng giữ những mệnh lệnh ta trong lòng con.


\par }{\Q \VS{2}Nếu con làm vậy, con sẽ được gia tăng tuổi thọ,

\par }{\QB và cho đời sống con thịnh vượng.


\par }{\Q \VS{3}Đừng để nhân từ, chân thật xa lìa con!

\par }{\QB Hãy đeo vào cổ để nhắc nhớ.

\par }{\QB Hãy ghi sâu vào lòng mình.


\par }{\Q \VS{4}Như thế, trước mặt Đức Chúa Trời và loài người,

\par }{\QB con được ân huệ và sự hiểu biết chính đáng.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Hãy hết lòng tin cậy Chúa Hằng Hữu;

\par }{\QB đừng nương vào sự hiểu biết của riêng con.


\par }{\Q \VS{6}Trong các việc làm của con, hãy cầu xin Ngài,

\par }{\QB và Ngài sẽ hướng dẫn con trong các nẻo con đi.


\par }{\Q \VS{7}Đừng khôn ngoan theo mắt mình.

\par }{\QB Hãy kính sợ Chúa Hằng Hữu, xa lánh điều ác.


\par }{\Q \VS{8}Như thế, thân xác con sẽ mạnh khỏe

\par }{\QB và xương con được cứng cáp.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Hãy dùng tài sản và hoa lợi đầu mùa

\par }{\QB mà tôn vinh Chúa Hằng Hữu.


\par }{\Q \VS{10}Như thế, kho thóc con đầy dẫy,

\par }{\QB thùng chứa rượu mới tràn đầy.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Con ơi, đừng coi thường sự sửa phạt của Chúa Hằng Hữu,

\par }{\QB đừng bực mình khi Ngài trừng trị.


\par }{\Q \VS{12}Vì Chúa Hằng Hữu sửa dạy người Ngài yêu,

\par }{\QB như cha đối với con yêu dấu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Phước cho người tìm được khôn ngoan,

\par }{\QB vì nhận được sự thông sáng.


\par }{\Q \VS{14}Vì được nó có ích hơn được bạc,

\par }{\QB và sinh lợi hơn vàng.


\par }{\Q \VS{15}Khôn ngoan quý hơn hồng ngọc;

\par }{\QB không có gì con ao ước sánh kịp.


\par }{\Q \VS{16}Tay phải của khôn ngoan có trường thọ,

\par }{\QB còn tay trái có giàu sang và vinh dự.


\par }{\Q \VS{17}Các đường của khôn ngoan đều thích thú;

\par }{\QB mọi nẻo của nó đều an vui.


\par }{\Q \VS{18}Nó là cây vĩnh sinh cho người nắm lấy;

\par }{\QB và hạnh phúc cho ai giữ chặt.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Chúa Hằng Hữu do khôn ngoan sáng tạo đất;

\par }{\QB và do thông sáng thiết lập trời.


\par }{\Q \VS{20}Do tri thức Ngài, biển sâu mở toang,

\par }{\QB và mây đọng thành sương.


\par }{\Q \VS{21}Con ơi, hãy giữ khôn ngoan thật và thận trọng.

\par }{\QB Đừng để nó xa tầm mắt con.


\par }{\Q \VS{22}Nó là sức sống trong tâm hồn,

\par }{\QB là trang sức duyên dáng nơi cổ con.


\par }{\Q \VS{23}Nhờ đó, con tiến bước an toàn,

\par }{\QB chân con không vấp ngã.


\par }{\Q \VS{24}Khi nằm, con không phải lo lắng,

\par }{\QB vừa ngã lưng, con đã ngon giấc.


\par }{\Q \VS{25}Khi thấy người ác gặp tai họa hay hủy diệt bất ngờ,

\par }{\QB con không hoang mang lo sợ,


\par }{\Q \VS{26}vì Chúa Hằng Hữu là Đấng con tin cậy.

\par }{\QB Ngài sẽ giữ chân con khỏi cạm bẫy.


\par }{\Q \VS{27}Đừng từ chối làm lành cho người xứng đáng

\par }{\QB khi con có năng lực làm việc ấy.


\par }{\Q \VS{28}Nếu hiện tại con có thể giúp người láng giềng, thì đừng nói:

\par }{\QB “Ngày mai hãy trở lại, tôi sẽ giúp anh.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}Đừng mưu đồ ám hại láng giềng,

\par }{\QB vì họ vẫn có lòng tin cậy nơi con.


\par }{\Q \VS{30}Đừng vô cớ cáo tội ai,

\par }{\QB khi người ấy không gây cho con thiệt hại.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{31}Đừng thèm muốn địa vị người dữ dằn,

\par }{\QB cũng đừng bước theo con đường họ đi.


\par }{\Q \VS{32}Vì Chúa Hằng Hữu ghét người hư hoại,

\par }{\QB nhưng thổ lộ tâm tình với ai ngay lành.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{33}Chúa Hằng Hữu nguyền rủa nhà của người ác,

\par }{\QB nhưng đổ phước lành trên nhà người công chính.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{34}Chúa Hằng Hữu cười chê người kiêu căng báng bổ,

\par }{\QB nhưng ban ơn phước trên người khiêm nhu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{35}Vinh dự là gia tài Chúa dành cho người khôn,

\par }{\QB còn xấu hổ nhuốc nhơ là phần của người dại dột.




\par }\Chap{4}{\SH Lời Khuyên Khôn Ngoan của Người Cha
\par }
{\Q \VerseOne{1}Con ơi, hãy nghe cha khuyên dạy.

\par }{\QB Lắng tai để có sự hiểu biết,


\par }{\Q \VS{2}vì ta cho con bài học tốt.

\par }{\QB Đừng bỏ phép tắc của ta.


\par }{\Q \VS{3}Vì ta cũng vậy, vốn là con của cha ta,

\par }{\QB là đứa con một yêu quý của mẹ ta.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Cha ta cũng dạy ta rằng:

\par }{\QB “Lòng con ghi tạc lời ta.

\par }{\QB Giữ gìn mệnh lệnh ta và sống.


\par }{\Q \VS{5}Tìm cầu khôn ngoan và thông sáng.

\par }{\QB Đừng từ khước, đừng xây bỏ lời ta,


\par }{\Q \VS{6}Đừng lìa bỏ sự khôn ngoan, vì nó sẽ bảo vệ con.

\par }{\QB Hãy yêu mến sự khôn ngoan, vì nó sẽ gìn giữ con.


\par }{\Q \VS{7}Khôn ngoan là cần yếu, hãy tìm cầu sự khôn ngoan!

\par }{\QB Tận dụng khả năng cho được thông sáng.


\par }{\Q \VS{8}Nếu tôn trọng sự khôn ngoan, nó sẽ đưa con lên cao.

\par }{\QB Nắm giữ sự khôn ngoan, nó sẽ đem cho con vinh dự.


\par }{\Q \VS{9}Nó sẽ ban vòng hoa xinh đẹp trên đầu con;

\par }{\QB và đội cho con vương miện vinh quang.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Con ơi, hãy nghe và tiếp nhận lời ta,

\par }{\QB thì con sẽ sống thêm được nhiều năm.


\par }{\Q \VS{11}Ta đã dạy con biết đường khôn ngoan

\par }{\QB và dẫn con theo lối ngay thẳng.


\par }{\Q \VS{12}Khi con đi, con sẽ không bị vướng chân;

\par }{\QB lúc con chạy, con sẽ không vấp ngã.


\par }{\Q \VS{13}Hãy nắm chặt lời khuyên dạy; đừng bỏ qua điều ta dạy.

\par }{\QB Phải nắm giữ, vì là chìa khóa của đời sống con.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Đừng bước vào đường người ác,

\par }{\QB và đừng theo lối bọn gian manh.


\par }{\Q \VS{15}Phải tránh xa; đừng bước ngang qua.

\par }{\QB Phải quay lưng, thẳng bước mà đi.


\par }{\Q \VS{16}Khi chưa làm ác, họ không thể chợp mắt.

\par }{\QB Họ cố thức để gây vấp ngã cho người.


\par }{\Q \VS{17}Họ ăn bánh gian ác

\par }{\QB và uống rượu bạo tàn!


\par }{\Q \VS{18}Nhưng đường người công chính càng thêm sáng sủa,

\par }{\QB rực rỡ như mặt trời lúc giữa trưa.


\par }{\Q \VS{19}Đường người ác ngập tràn bóng tối.

\par }{\QB Họ vấp ngã cũng chẳng biết vì đâu.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Con ơi, lưu ý lời ta dạy.

\par }{\QB Lắng tai nghe lời ta giải bày.


\par }{\Q \VS{21}Đừng để lời ta xa tầm mắt con.

\par }{\QB Nhưng phải giữ chặt trong tâm hồn.


\par }{\Q \VS{22}Vì lời ta đem sinh lực cho ai tìm được nó,

\par }{\QB và chữa lành cho toàn thân họ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}Phải lo giữ tấm lòng con trước hết,

\par }{\QB vì là nguồn nước sống tuôn tràn.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}Con hãy tránh xa miệng lưỡi dối trá;

\par }{\QB và bỏ cách xa con môi gian tà.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{25}Mắt con phải nhìn thẳng,

\par }{\QB và hướng tầm nhìn về phía trước mặt con.


\par }{\Q \VS{26}Nếu con thận trọng mọi đường lối;

\par }{\QB thì bước chân con sẽ vững vàng.


\par }{\Q \VS{27}Đừng quay sang phải hay trái;

\par }{\QB phải giữ chân con khỏi chỗ gian tà.




\par }\Chap{5}{\SH Khuyên Tránh Những Dâm Phụ
\par }
{\Q \VerseOne{1}Con ơi, để ý nghe lời khôn ngoan ta;

\par }{\QB lắng nghe cẩn thận những tư tưởng sáng suốt của ta.


\par }{\Q \VS{2}Để con e dè thận trọng,

\par }{\QB và môi con đọng lời tri thức.


\par }{\Q \VS{3}Vì môi dâm phụ ngọt như mật ong,

\par }{\QB miệng lưỡi nó trơn tru hơn dầu.


\par }{\Q \VS{4}Nhưng về sau nó đắng như ngải cứu,

\par }{\QB nguy hiểm như gươm hai lưỡi.


\par }{\Q \VS{5}Chân nó đưa xuống âm ty;

\par }{\QB bước nó dẫn vào mộ địa.


\par }{\Q \VS{6}Nó không nghĩ đến con đường sống.

\par }{\QB Lối nó cong queo, nhưng nó không hay biết.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Vậy, hỡi các con, hãy nghe ta.

\par }{\QB Đừng bỏ qua lời ta khuyên dạy:


\par }{\Q \VS{8}Hãy tránh dâm phụ thật xa!

\par }{\QB Đừng đến gần cửa nhà nó.


\par }{\Q \VS{9}Kẻo con sẽ trao cả thanh danh cho người khác,

\par }{\QB và năm tuổi con vào tay bọn bạo tàn.


\par }{\Q \VS{10}Kẻo người lạ no nê tài sản con,

\par }{\QB và công lao con làm giàu cho người khác.


\par }{\Q \VS{11}Kẻo đến cuối cùng của đời con, con than van rên rỉ

\par }{\QB khi thịt xương con bị tiêu mòn.


\par }{\Q \VS{12}Con sẽ nói: “Sao ta coi khinh sự khuyên răn!

\par }{\QB Và xem thường sự sửa phạt!


\par }{\Q \VS{13}Sao ta không chịu vâng lời thầy?

\par }{\QB Không lắng tai nghe người dạy dỗ ta?


\par }{\Q \VS{14}Hầu như ta bị mọi tai ương,

\par }{\QB giữa cộng đồng và hội chúng.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Hãy uống nước nơi bể con chứa—

\par }{\QB nước chảy trong giếng của con,


\par }{\Q \VS{16}Lẽ nào dòng suối con để chảy tràn trên đường phố?

\par }{\QB Những dòng nước con tuôn ra nơi công cộng đông người?


\par }{\Q \VS{17}Nước ấy là của riêng con.

\par }{\QB Đừng chia sớt cho người lạ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Nguyện suối nước của con được hưởng phước.

\par }{\QB Con hãy vui với vợ cưới lúc thanh xuân.


\par }{\Q \VS{19}Nàng như nai tơ dễ thương, hươu con duyên dáng.

\par }{\QB Ngực nàng làm con mãn nguyện luôn luôn,

\par }{\QB Tình yêu nàng, con đắm say mãi mãi.


\par }{\Q \VS{20}Con ơi, sao dại dột mê dâm phụ,

\par }{\QB sao con ôm ấp người nữ xa lạ?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Vì đường lối con người, Chúa Hằng Hữu đều thấy rõ,

\par }{\QB Ngài xem xét mọi hướng người đi.


\par }{\Q \VS{22}Người ác sẽ bị chính việc ác mình sập bẫy;

\par }{\QB họ sẽ bị tội lỗi mình trói buộc.


\par }{\Q \VS{23}Hắn sẽ chết vì không nghe răn dạy;

\par }{\QB hắn sẽ bị lầm lạc vì quá điên rồ.




\par }\Chap{6}{\SH Những Bài Học cho Cuộc Sống Hằng Ngày
\par }
{\Q \VerseOne{1}Con ơi, nếu con bảo lãnh bạn sơ giao,

\par }{\QB hay đưa tay cam kết với người lạ mặt.


\par }{\Q \VS{2}Nếu con vướng mắc lời thề,

\par }{\QB bị miệng lưỡi con ràng buộc—


\par }{\Q \VS{3}hãy nghe lời ta khuyên và tự cứu mình,

\par }{\QB vì con đã rơi vào tay của bạn con.

\par }{\Q Hãy hạ mình xuống;

\par }{\QB đi xin họ hủy lời cam kết.


\par }{\Q \VS{4}Đừng trì hoãn; con phải đi ngay!

\par }{\QB Không được nghỉ ngơi cho đến khi xong việc.


\par }{\Q \VS{5}Phải lo giải thoát lấy thân, như nai thoát tay thợ săn,

\par }{\QB như chim thoát bẫy.


\par }{\Q \VS{6}Này người lười biếng, hãy quan sát sinh hoạt loài kiến.

\par }{\QB Hãy rút tỉa bài học để khôn ngoan!


\par }{\PP \VS{7}Tuy không có thủ lãnh,

\par }{\QB quan chức, hay người cai trị,


\par }{\Q \VS{8}nhưng mùa hè, chúng biết dự trữ lương thực,

\par }{\QB mùa gặt chúng biết gom góp thóc lúa.


\par }{\Q \VS{9}Nhưng người lười biếng kia, còn ngủ mãi sao?

\par }{\QB Đến bao giờ mới thức giấc?


\par }{\Q \VS{10}Ngủ một chút, mơ màng thêm một chút,

\par }{\QB khoanh tay nghỉ một chút nữa thôi—


\par }{\Q \VS{11}cảnh nghèo đến như kẻ trộm;

\par }{\QB bạo tàn, đột ngột như phường cướp tấn công.


\par }{\Q \VS{12}Bọn vô lại độc ác thích điều gì?

\par }{\QB Họ không ngớt nói lời dối trá,


\par }{\Q \VS{13}nháy mắt, khều chân

\par }{\QB hay tay ngầm ra dấu.


\par }{\Q \VS{14}Lòng đầy gian tà, mưu toan điều ác,

\par }{\QB xui cạnh tranh, bất hòa.


\par }{\Q \VS{15}Nhưng họ sẽ bị tai họa bất ngờ,

\par }{\QB bị diệt không phương cứu thoát.


\par }{\Q \VS{16}Sáu điều Chúa Hằng Hữu ghét—

\par }{\QB hay bảy điều làm Ngài gớm ghê:


\par }{\Q \VS{17}Mắt kiêu căng,

\par }{\QB lưỡi gian dối,

\par }{\QB bàn tay đẫm máu vô tội,


\par }{\Q \VS{18}lòng mưu toan những việc hung tàn,

\par }{\QB chân phóng nhanh đến nơi tội ác,


\par }{\Q \VS{19}làm chứng gian khai mang hại người,

\par }{\QB xúi giục anh chị em tranh chấp.


\par }{\Q \VS{20}Con ơi, phải nghe lời cha khuyên dạy,

\par }{\QB và đừng bỏ khuôn phép mẹ con.


\par }{\Q \VS{21}Phải luôn luôn ghi lòng tạc dạ.

\par }{\QB Đeo những lời ấy vào cổ con.


\par }{\Q \VS{22}Nó sẽ dẫn dắt con khi đi.

\par }{\QB Gìn giữ con lúc ngủ.

\par }{\QB Trò chuyện khi con thức dậy.


\par }{\Q \VS{23}Vì sự khuyên dạy là ngọn đèn,

\par }{\QB khuôn phép là ánh sáng;

\par }{\Q Quở trách khuyên dạy

\par }{\QB là vạch đường sống cho con.


\par }{\Q \VS{24}Gìn giữ con khỏi đàn bà tội lỗi,

\par }{\QB khỏi lưỡi dụ dỗ của dâm phụ.


\par }{\Q \VS{25}Lòng con đừng thèm muốn nhan sắc nó.

\par }{\QB Chớ để khóe mắt nó chinh phục con.


\par }{\Q \VS{26}Mê kỹ nữ thì sẽ lâm cảnh vong gia bại sản,\FTNT{*}{{\FR 6:26 }{\FT{Nt chỉ còn một mẩu bánh}}}

\par }{\QB lấy vợ người thì mất cả hồn linh.


\par }{\Q \VS{27}Có ai mang lửa trong lòng,

\par }{\QB mà áo quần không bốc cháy?


\par }{\Q \VS{28}Có ai bước trên than hồng,

\par }{\QB mà khỏi bị phỏng chân chăng?


\par }{\Q \VS{29}Ai ngoại tình với vợ người cũng vậy.

\par }{\QB Người đụng đến nàng hẳn không tránh khỏi hình phạt.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{30}Người ta có thể khoan hồng cho kẻ trộm,

\par }{\QB vì hắn phạm tội ăn cắp do đói.


\par }{\Q \VS{31}Nhưng nếu bị bắt nó phải bồi thường gấp bảy lần,

\par }{\QB phải lấy hết tài vật trong nhà để trang trải.


\par }{\Q \VS{32}Nhưng người phạm tội ngoại tình thật ngu dại,

\par }{\QB vì tự hủy diệt chính mình.


\par }{\Q \VS{33}Danh liệt, thân bại.

\par }{\QB Hổ thẹn nhục nhã suốt đời.


\par }{\Q \VS{34}Người chồng sẽ ghen tuông giận dữ,

\par }{\QB báo thù chẳng chút nương tay.


\par }{\Q \VS{35}Anh ta không nhận tiền chuộc lỗi,

\par }{\QB dù con nộp bao nhiêu cũng không bằng lòng.




\par }\Chap{7}{\SH Lời Khuyên Tránh Cám Dỗ về Ngoại Tình
\par }
{\Q \VerseOne{1}Con ơi, hãy giữ lời ta;

\par }{\QB phải chôn sâu vào lòng.


\par }{\Q \VS{2}Vâng giữ mệnh lệnh ta và sống!

\par }{\QB Coi khuôn phép ta như con ngươi của mắt con.


\par }{\Q \VS{3}Buộc chặt nó nơi ngón tay để nhắc nhớ.

\par }{\QB Khắc ghi nó vào bia lòng con.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Phải thương yêu đức khôn ngoan như chị em mình;

\par }{\QB Gọi thông sáng là người bà con.


\par }{\Q \VS{5}Để con tránh được sự cám dỗ của dâm phụ,

\par }{\QB khỏi sự quyến rũ của vợ người khác.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Vì một hôm ở trong nhà,

\par }{\QB ta nhìn qua song cửa,


\par }{\Q \VS{7}thấy trong bọn ngây thơ,

\par }{\QB trong nhóm trai trẻ, có một người thiếu suy xét.


\par }{\Q \VS{8}Hắn đi ngang đường gần khu dâm phụ ở,

\par }{\QB rồi tiến về hướng nhà dâm phụ,


\par }{\Q \VS{9}Nhằm lúc hoàng hôn tối trời,

\par }{\QB giữa đêm hôm khuya khoắt.


\par }{\Q \VS{10}Kìa, dâm phụ ra đón chào,

\par }{\QB trang điểm lố lăng, mưu mô quỷ quyệt.


\par }{\Q \VS{11}Tính tình ngang bướng, nói năng sỗ sàng;

\par }{\QB đôi chân không chịu ở yên trong nhà.


\par }{\Q \VS{12}Cứ thả lang thang ngoài hè phố,

\par }{\QB rình rập đợi chờ ở các góc đường.


\par }{\Q \VS{13}Người đàn bà ôm hắn mà hôn,

\par }{\QB mặt người trơ trẽn dụ dỗ:


\par }{\Q \VS{14}“Em vừa dâng lễ cầu an

\par }{\QB và đã trả xong các lời thề nguyện.


\par }{\Q \VS{15}Anh là người mà em tìm kiếm!

\par }{\QB Em ra đây tìm và gặp được anh!


\par }{\Q \VS{16}Em đã trải mền Ai Cập

\par }{\QB màu sặc sỡ lên giường.


\par }{\Q \VS{17}Và rắc một dược, lô hội, và nhục quế

\par }{\QB để xông thơm cho giường mình.


\par }{\Q \VS{18}Hãy đến, chúng ta cùng tận hưởng khoái lạc yêu đương.

\par }{\QB Cùng vui thú ái ân đến sáng,


\par }{\Q \VS{19}vì chồng em vắng nhà.

\par }{\QB Anh ấy đã lên đường đi xa.


\par }{\Q \VS{20}Người mang theo rất nhiều tiền bạc,

\par }{\QB đến cuối tháng mới trở về.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Dùng lời đường mật, nàng quyến rũ,

\par }{\QB với miệng môi dua nịnh, nàng khiến hắn xiêu lòng.


\par }{\Q \VS{22}Lập tức hắn đi theo nàng,

\par }{\QB như trâu bò đến lò sát sinh.

\par }{\QB Như con nai chui đầu vào thòng lọng,


\par }{\Q \VS{23}cho đến chừng mũi tên xuyên vào tim.

\par }{\QB Hắn như chim bay mau vào lưới,

\par }{\QB không ngờ đó là cạm bẫy sập bắt linh hồn mình.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}Thế thì, con ơi, phải lắng tai,

\par }{\QB chăm chú nghe lời ta dạy bảo.


\par }{\Q \VS{25}Đừng để lòng con bị mê hoặc bởi người đàn bà ấy.

\par }{\QB Hãy tránh xa, đừng lại gần đường nó đi.


\par }{\Q \VS{26}Vì nó đã đánh gục nhiều người;

\par }{\QB vô số người trở thành nạn nhân của nó.


\par }{\Q \VS{27}Nhà nó là đường đi địa ngục.

\par }{\QB Phòng nó dẫn xuống chốn tử vong.




\par }\Chap{8}{\SH Tiếng của Sự Người Khôn Ngoan
\par }
{\Q \VerseOne{1}Hãy lắng nghe tiếng Khôn Ngoan kêu gọi!

\par }{\QB Lắng nghe sự thông sáng lên tiếng!


\par }{\Q \VS{2}Sự khôn ngoan ở trên các đỉnh cao,

\par }{\QB nơi các góc đường, và tại các giao lộ.


\par }{\Q \VS{3}Nơi cổng thành, đường vào đô thị,

\par }{\QB bên thềm cửa, khôn ngoan kêu lớn tiếng:


\par }{\Q \VS{4}“Ta gọi ngươi, tất cả các ngươi!

\par }{\QB Ta gọi toàn thể loài người.


\par }{\Q \VS{5}Người đơn sơ nên hiểu lẽ khôn ngoan.

\par }{\QB Người dại phải có tâm sáng suốt.


\par }{\Q \VS{6}Hãy lắng nghe! Ta có điều quan trọng nói với ngươi.

\par }{\QB Mọi điều ta nói là lẽ phải,


\par }{\Q \VS{7}miệng ta truyền chân lý,

\par }{\QB môi ta ghét gian tà.


\par }{\Q \VS{8}Mọi lời ta đều ngay thật.

\par }{\QB Không có chút gian dối;


\par }{\Q \VS{9}Người thông sáng hiểu ra ngay,

\par }{\QB người tri thức chấp nhận liền.


\par }{\Q \VS{10}Đón nhận kiến thức, khuyên dạy ta,

\par }{\QB quý cho con hơn bắt được bạc vàng.


\par }{\Q \VS{11}Vì khôn ngoan quý hơn hồng ngọc.

\par }{\QB Không bảo vật nào có thể sánh với nó.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Ta, Khôn Ngoan, đi chung với trí phán đoán.

\par }{\QB Ta biết sự tri thức và thận trọng.


\par }{\Q \VS{13}Kính sợ Chúa Hằng Hữu thì ghét điều ác.

\par }{\QB Vì thế, ta ghét kiêu căng và ngạo ngược,

\par }{\QB lối ác và miệng gian tà.


\par }{\Q \VS{14}Mưu lược và khôn khéo thuộc về ta.

\par }{\QB Ta thông sáng và đầy năng lực.


\par }{\Q \VS{15}Nhờ ta mà các vua cầm quyền,

\par }{\QB và những người cai trị ban sắc lệnh công bằng.


\par }{\Q \VS{16}Nhờ ta, nhà cầm quyền chăn dân,

\par }{\QB và các quý tộc xét xử công chính.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Ta yêu những người yêu ta.

\par }{\QB Ai sớm tìm kiếm ta hẳn sẽ gặp.


\par }{\Q \VS{18}Ta có giàu sang và tôn trọng,

\par }{\QB công chính, và thịnh vượng lâu dài.


\par }{\Q \VS{19}Bông trái ta quý hơn vàng mười,

\par }{\QB hoa lợi ta hơn bạc vàng nguyên chất.


\par }{\Q \VS{20}Ta bước đi trong công chính,

\par }{\QB trên đường nẻo công bình.


\par }{\Q \VS{21}Ta cho người yêu ta hưởng giàu sang.

\par }{\QB Ta sẽ cho kho báu người luôn đầy dẫy.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}Chúa Hằng Hữu đã có ta từ buổi ban đầu,

\par }{\QB trước cả khi khai thiên lập địa.


\par }{\Q \VS{23}Ta hiện hữu, đời đời trong quá khứ,

\par }{\QB từ ban đầu, khi chưa có địa cầu.


\par }{\Q \VS{24}Ta hiện hữu khi chưa có đại dương vực thẳm,

\par }{\QB nước chưa tuôn từ nguồn suối mạch sông.


\par }{\Q \VS{25}Trước khi núi non được hình thành,

\par }{\QB đồi cao góp mặt, thì đã có ta—


\par }{\Q \VS{26}trước khi Chúa dựng trời xanh và đồng ruộng

\par }{\QB cùng cao nguyên trùng điệp.


\par }{\Q \VS{27}Ta đã hiện diện, khi Chúa dựng trời xanh,

\par }{\QB khi Ngài đặt vòng tròn trên mặt biển.


\par }{\Q \VS{28}Ta hiện diện khi Ngài giăng mây trời,

\par }{\QB đặt nguồn nước lớn dưới vực đại dương,


\par }{\Q \VS{29}Ta hiện diện khi Ngài định giới ranh biển cả,

\par }{\QB ban lệnh cho nước không được tràn khỏi bờ.

\par }{\QB Và khi Ngài dựng nền của đất,


\par }{\Q \VS{30}ta đã hiện diện bên Ngài, làm thợ cả.

\par }{\QB Với Chúa, ta là niềm vui hằng ngày,

\par }{\QB ta luôn hân hoan trước mặt Chúa.


\par }{\Q \VS{31}Vui mừng trong thế giới địa đàng,

\par }{\QB với loài người, ta thích thú vô cùng.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{32}Cho nên các con hãy nghe ta,

\par }{\QB phước cho ai theo đường lối ta.


\par }{\Q \VS{33}Chịu dạy dỗ, sống khôn ngoan.

\par }{\QB Đừng từ chối lời giáo huấn.


\par }{\Q \VS{34}Phước cho người nghe lời ta,

\par }{\QB ngày ngày trông ngoài cổng,

\par }{\QB chờ đợi trước cửa nhà!


\par }{\Q \VS{35}Vì ai tìm ta thì được sự sống,

\par }{\QB và hưởng ân huệ Chúa Hằng Hữu.


\par }{\PP \VS{36}Ai xúc phạm ta là tự hủy mình.

\par }{\PP Người ghét ta là yêu sự chết.”




\par }\PoetryChap{9}{\Q \VerseOne{1}Khôn ngoan xây cất nhà mình;

\par }{\QB chạm bảy cột trụ.


\par }{\Q \VS{2}Giết chiên bò, pha rượu nho,

\par }{\QB chuẩn bị dọn tiệc lớn.


\par }{\Q \VS{3}Khôn ngoan sai tớ gái mời mọi người đến dự.

\par }{\QB Từ các nơi cao của thành, sự khôn ngoan kêu gọi.


\par }{\Q \VS{4}“Hãy đến cùng ta,” khôn ngoan mời người đơn sơ.

\par }{\QB Và nhắn với người ngu muội rằng:


\par }{\Q \VS{5}“Cứ đến ăn bánh,

\par }{\QB và uống rượu ta pha.


\par }{\Q \VS{6}Bỏ đường lối dại khờ, thì con sẽ được sống;

\par }{\QB và bước đi trên đường thông sáng.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Ai quở người chế nhạo sẽ bị nhục nhã.

\par }{\QB Ai trách người độc ác sẽ mang nhuốc nhơ.


\par }{\Q \VS{8}Đừng quở người chế nhạo;

\par }{\QB vì họ sẽ ghét con.

\par }{\Q Nhưng khiển trách người khôn ngoan,

\par }{\QB thì con sẽ được yêu kính.


\par }{\Q \VS{9}Hướng dẫn người khôn,

\par }{\QB họ sẽ thêm khôn.

\par }{\Q Dạy bảo người ngay,

\par }{\QB họ sẽ thêm hiểu biết.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Kính sợ Chúa Hằng Hữu là khởi đầu sự khôn ngoan.

\par }{\QB Hiểu biết Đấng Thánh, ấy cội nguồn tri thức.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Nhờ sự khôn ngoan, ngày con thêm nhiều

\par }{\QB và tuổi đời con gia tăng.


\par }{\Q \VS{12}Nếu khôn ngoan, chính con được nhờ.

\par }{\QB Còn chế nhạo, riêng con gánh chịu.


\par }{\SH Tiếng Gọi của Sự Điên Dại
\par }
{\Q \VS{13}Đàn bà điên dại ăn nói sỗ sàng.

\par }{\QB Thiếu suy nghĩ và không hiểu biết.


\par }{\Q \VS{14}Nó ngồi trước cửa nhà,

\par }{\QB tại nơi góc đường đô thị.


\par }{\Q \VS{15}Kêu gọi khách bộ hành,

\par }{\QB đang bận rộn qua lại.


\par }{\Q \VS{16}“Hãy đến với tôi,” nó mời người đơn sơ.

\par }{\QB Và bảo người thiếu suy xét:


\par }{\Q \VS{17}“Nước uống trộm thật ngọt ngào,

\par }{\QB bánh ăn vụng thật ngon thay!”


\par }{\Q \VS{18}Người ấy chẳng biết nhà nó là mồ chôn người chết.

\par }{\QB Và khách nó mời đều ở nơi vực thẳm âm ty.




\par }\Chap{10}{\SH Các Châm Ngôn của Sa-lô-môn
\par }
{\PP \VerseOne{1}Đây là các châm ngôn của Sa-lô-môn:

\par }{\Q Con khôn ngoan làm cha vui thỏa;

\par }{\QB con khờ dại khiến mẹ buồn đau.


\par }{\Q \VS{2}Của phi nghĩa chẳng ích lợi gì,

\par }{\QB nhưng đức công chính cứu người thoát chết.


\par }{\Q \VS{3}Chúa Hằng Hữu không để người công chính đói khổ,

\par }{\QB nhưng Ngài khước từ ước vọng người ác.


\par }{\Q \VS{4}Tay lười biếng suốt đời nghèo khó;

\par }{\QB tay siêng năng giàu có không xa.


\par }{\Q \VS{5}Con khôn thu lúa tháng hè,

\par }{\QB con lười nằm ngủ ngày mùa nhục thay.


\par }{\Q \VS{6}Phước lành trên đầu người công chính;

\par }{\QB còn miệng ác nhân đầy dẫy bạo tàn.


\par }{\Q \VS{7}Kỷ niệm tin kính, nguồn hạnh phước,

\par }{\QB tên tuổi kẻ ác chóng tàn phai.


\par }{\Q \VS{8}Người khôn ngoan vui nghe mệnh lệnh,

\par }{\QB người dại miệng hay bị ngã đau.


\par }{\Q \VS{9}Ai liêm chính vững vàng tiến bước,

\par }{\QB đứa gian tham bại lộ có ngày.


\par }{\Q \VS{10}Người châm biếm\FTNT{*}{{\FR 10:10 }{\FT{Nt nheo mắt}}} ưa gây phiền muộn,

\par }{\QB người dại miệng hay bị ngã đau.


\par }{\Q \VS{11}Miệng người công chính như nguồn sống;

\par }{\QB còn miệng ác nhân giấu diếm bạo tàn.


\par }{\Q \VS{12}Tính ganh ghét phát sinh tranh chấp,

\par }{\QB lòng yêu thương che đậy tội lỗi.


\par }{\Q \VS{13}Khôn ngoan ra từ môi người thông sáng,

\par }{\QB roi vọt giáng trên lưng người u mê.


\par }{\Q \VS{14}Người khôn ngoan trau dồi trí thức,

\par }{\QB nhưng miệng ngu dại đem hủy diệt đến gần.


\par }{\Q \VS{15}Tiền của là sức mạnh người giàu có,

\par }{\QB nghèo nàn là thảm cảnh người lầm than


\par }{\Q \VS{16}Người thiện sử dụng tiền lương nuôi dưỡng sự sống,

\par }{\QB người ác xài phí lợi tức gây ra tội lỗi.


\par }{\Q \VS{17}Vâng lời khuyên dạy đi đường sống,

\par }{\QB chối bỏ khuyên răn bước lạc lầm.


\par }{\Q \VS{18}Ai nuôi dưỡng lòng ganh ghét có môi giả dối;

\par }{\QB buông lời phỉ báng là người điên rồ.


\par }{\Q \VS{19}Nói năng nhiều, vi phạm càng lắm.

\par }{\QB Cầm giữ miệng lưỡi, ấy người khôn ngoan.


\par }{\Q \VS{20}Lưỡi người công chính như bạc quý;

\par }{\QB Tâm kẻ tiểu nhân rẻ hơn bèo.


\par }{\Q \VS{21}Môi người công chính nuôi dưỡng nhiều người,

\par }{\QB nhưng người dại ngã chết vì thiếu suy xét.


\par }{\Q \VS{22}Hạnh phước Chúa Hằng Hữu cho ta giàu có,

\par }{\QB và đuổi xa những nỗi ưu phiền.


\par }{\Q \VS{23}Người rồ dại tìm vui trong việc ác,

\par }{\QB người thông sáng khoái lạc với khôn ngoan.


\par }{\Q \VS{24}Người ác ghét của nào bị trao của ấy;

\par }{\QB người tin kính nhận lấy điều mình ước ao.


\par }{\Q \VS{25}Bão thổi qua, ác nhân tan tác,

\par }{\QB người lành tin kính vững mạnh đời đời.


\par }{\Q \VS{26}Người biếng nhác nhọc lòng khổ chủ,

\par }{\QB như ăn phải giấm, như dầm khói cay.


\par }{\Q \VS{27}Kính sợ Chúa: Ngài gia tăng tuổi thọ,

\par }{\QB đời ác nhân bị rút ngắn đi.


\par }{\Q \VS{28}Ước vọng tin kính, niềm vui lớn,

\par }{\QB hoài bão ác nhân sớm tàn phai.


\par }{\Q \VS{29}Đường lối Chúa Hằng Hữu là pháo đài cho người trong sạch,

\par }{\QB nhưng là chỗ diệt vong cho người làm ác.


\par }{\Q \VS{30}Người công chính trường tồn bất diệt,

\par }{\QB nhưng người ác không còn đất dung thân.


\par }{\Q \VS{31}Miệng người công chính nở hoa khôn,

\par }{\QB còn lưỡi người dối gian bị cắt mất.


\par }{\Q \VS{32}Môi công chính nói lời chính đáng,

\par }{\QB miệng ác nhân cứ mãi gian tà.




\par }\PoetryChap{11}{\Q \VerseOne{1}Chúa Hằng Hữu ghê tởm chiếc cân gian,

\par }{\QB nhưng hài lòng với quả cân đúng.


\par }{\Q \VS{2}Kiêu ngạo đến trước, nhục nhã theo sau,

\par }{\QB nhưng ai khiêm tốn mới là khôn ngoan.


\par }{\Q \VS{3}Lòng trung chính dẫn đưa người ngay thẳng;

\par }{\QB tính gian tà tiêu diệt người phản lừa.


\par }{\Q \VS{4}Của cải ích gì trong ngày phán xét,

\par }{\QB công chính cứu người thoát tử vong.


\par }{\Q \VS{5}Đức công chính đưa đường người toàn thiện;

\par }{\QB kẻ dữ suy vong vì tội ác mình.


\par }{\Q \VS{6}Đức công chính cứu người ngay thẳng;

\par }{\QB Lòng tham lam của kẻ gian đánh bẫy họ.


\par }{\Q \VS{7}Người ác chết, mộng ước nó suy tàn,

\par }{\QB hy vọng người gian cũng tiêu tan.


\par }{\Q \VS{8}Người công chính được thoát khỏi tai nạn,

\par }{\QB tai nạn giáng trên người gian tà.


\par }{\Q \VS{9}Miệng gian hiểm phá hoại đồng loại,

\par }{\QB nhờ tri thức, người ngay thoát hiểm.


\par }{\Q \VS{10}Người hiền thành công, cả thành vui vẻ;

\par }{\QB người ác bại vong, dân chúng hoan hô.


\par }{\Q \VS{11}Thành hưng thịnh nhờ phước người hiền,

\par }{\QB thành sụp đổ do miệng kẻ ác.


\par }{\Q \VS{12}Người thiếu suy xét khinh chê bạn hữu;

\par }{\QB người thông sáng kín miệng không nói năng.


\par }{\Q \VS{13}Đứa mách lẻo rêu rao điều kín giấu,

\par }{\QB người tín trung giữ kín chuyện riêng tư.


\par }{\Q \VS{14}Lãnh đạo kém, dân tình khốn khổ;

\par }{\QB mưu sĩ tài, làng nước an ninh.


\par }{\Q \VS{15}Bảo lãnh người lạ thường mang họa;

\par }{\QB còn ai từ chối được yên thân.


\par }{\Q \VS{16}Đàn bà mềm mỏng được tôn trọng,

\par }{\QB đàn ông hung bạo chỉ được tài sản.


\par }{\Q \VS{17}Người nhân ái được ban phước,

\par }{\QB quân ác ôn tự hại lấy thân.


\par }{\Q \VS{18}Đứa gian ác lãnh đồng lương hư ảo,

\par }{\QB người thẳng ngay hưởng bổng lộc lâu bền.


\par }{\Q \VS{19}Tìm nhân đức là vào nẻo sống;

\par }{\QB đeo đuổi tội khiên sẽ mạng vong.


\par }{\Q \VS{20}Chúa Hằng Hữu ghét người có tâm địa gian tà,

\par }{\QB nhưng ưa thích người đi đường ngay thẳng.


\par }{\Q \VS{21}Người ác chắc chắn lãnh lấy hình phạt,

\par }{\QB con cháu người lành thế nào cũng nạn khỏi tai qua.


\par }{\Q \VS{22}Người phụ nữ đẹp nhưng không thận trọng

\par }{\QB giống vòng vàng đeo nơi mũi heo.


\par }{\Q \VS{23}Ước mong của người công chính đưa đến điều thiện,

\par }{\QB còn hy vọng của kẻ ác đem lại cơn thịnh nộ.


\par }{\Q \VS{24}Người rộng rãi lại thu hoạch nhiều,

\par }{\QB người keo kiệt lại gặp túng quẫn.


\par }{\Q \VS{25}Người hào phóng sẽ thịnh vượng;

\par }{\QB ai rộng rãi với người, chính mình sẽ hưởng phước.


\par }{\Q \VS{26}Ai đầu cơ trục lợi sẽ bị dân chúng nguyền rủa,

\par }{\QB nhưng ai buôn bán lương thiện sẽ được tiếng khen.


\par }{\Q \VS{27}Người tìm thiện sẽ gặp phước lành;

\par }{\QB người kiếm ác gặp ác chẳng sai!


\par }{\Q \VS{28}Tin cậy tiền của sẽ suy bại!

\par }{\QB Tin cậy Đức Chúa Trời sẽ như cây tốt tươi.


\par }{\Q \VS{29}Ai làm gia đình xáo trộn chỉ còn hai bàn tay trắng.\FTNT{*}{{\FR 11:29 }{\FT{Nt thừa hưởng gió}}}

\par }{\QB Người điên dại sẽ làm tôi mọi người khôn ngoan.


\par }{\Q \VS{30}Ai kính sợ Chúa trồng cây sự sống;

\par }{\QB ai khôn ngoan chinh phục nhiều linh hồn.


\par }{\Q \VS{31}Chúa ban thưởng người công chính ngay trên trần thế,

\par }{\QB còn người gian ác bị hình phạt nhãn tiền.




\par }\PoetryChap{12}{\Q \VerseOne{1}Ai yêu kỷ luật yêu tri thức;

\par }{\QB ai ghét sửa dạy là người ngây ngô.


\par }{\Q \VS{2}Chúa Hằng Hữu ban phước cho người ngay thẳng,

\par }{\QB nhưng đoán phạt người mưu đồ việc ác.


\par }{\Q \VS{3}Gian ác không đem lại hạnh phước bền lâu,

\par }{\QB nhưng người công chính sẽ đâm rễ vững vàng.


\par }{\Q \VS{4}Vợ hiền đức là mão miện cho chồng,

\par }{\QB vợ gây xấu hổ làm chồng tàn cốt mục xương.


\par }{\Q \VS{5}Người công chính giữ tâm tư hướng thiện;

\par }{\QB người ác gian nghĩ mưu kế gạt lừa.


\par }{\Q \VS{6}Lời người ác như cạm bẫy hại người,

\par }{\QB miệng người lành mở con đường giải thoát.


\par }{\Q \VS{7}Người ác bị lật đổ và tiêu tan,

\par }{\QB nhà người công chính luôn đứng vững vàng.


\par }{\Q \VS{8}Càng khôn càng được tiếng khen,

\par }{\QB người gian phải nhận lấy lời gièm chê.


\par }{\Q \VS{9}Thà vô danh mà có người hầu người hạ,

\par }{\QB còn hơn vênh váo tự tôn mà thiếu thức ăn.


\par }{\Q \VS{10}Người lành chăm lo cho gia súc mình,

\par }{\QB còn người ác dù tỏ ra yêu thương vẫn là ác.


\par }{\Q \VS{11}Ai cày sâu cuốc bẩm thu hoạch nhiều hoa lợi,

\par }{\QB ai đuổi theo ảo mộng là người thiếu suy xét.


\par }{\Q \VS{12}Người gian muốn đoạt cả vật đã chia cho đồng bọn,

\par }{\QB còn người công chính chỉ muốn giúp đỡ lẫn nhau.


\par }{\Q \VS{13}Người ác bị lời dối trá mình sập bẫy,

\par }{\QB người thiện nhờ ngay thật mà được thoát nguy.


\par }{\Q \VS{14}Miệng nói thật tạo ra nhiều phước hạnh,

\par }{\QB tay siêng năng đem lại lắm thỏa lòng.


\par }{\Q \VS{15}Người dại tự cho đường lối mình công chính,\FTNT{*}{{\FR 12:15 }{\FT{Tự cho đường mình là đúng}}}

\par }{\QB nhưng người khôn biết lắng nghe lời khuyên dạy.


\par }{\Q \VS{16}Người dại để lộ lòng giận dữ,

\par }{\QB người khôn giữ được bình tĩnh dù bị sỉ nhục.


\par }{\Q \VS{17}Nhân chứng thật nói ra lời ngay thẳng;

\par }{\QB nhân chứng gian chỉ lừa gạt mưu đồ.


\par }{\Q \VS{18}Lời khinh suất đâm chém như gươm bén,

\par }{\QB lưỡi khôn ngoan chữa trị giống thuốc hay.


\par }{\Q \VS{19}Môi chân thật sẽ lưu truyền mãi mãi,

\par }{\QB lưỡi điêu ngoa phút chốc đã qua rồi.


\par }{\Q \VS{20}Lòng dạ người mưu ác chứa đầy lừa dối;

\par }{\QB tâm can người giải hòa tràn ngập vui tươi.


\par }{\Q \VS{21}Hoạn nạn lánh xa người công chính,

\par }{\QB tai vạ tìm đến người gian tà.


\par }{\Q \VS{22}Chúa Hằng Hữu ghê tởm môi gian trá,

\par }{\QB người thành thật luôn được Chúa mến yêu.


\par }{\Q \VS{23}Người khôn chẳng khoe khoang tri thức,

\par }{\QB người khờ thường bộc lộ dại dột.


\par }{\Q \VS{24}Tay siêng năng sẽ nắm quyền cai trị,

\par }{\QB tay biếng lười sẽ chịu cảnh tôi đòi.\FTNT{†}{{\FR 12:24 }{\FT{Phải phục dịch}}}


\par }{\Q \VS{25}Lòng lo lắng làm người nản chí;

\par }{\QB lời nói lành phấn chấn tâm can.


\par }{\Q \VS{26}Người công chính cậy bạn làm cố vấn;

\par }{\QB người gian tà tự chọn nẻo hư vong.


\par }{\Q \VS{27}Người làm biếng không nấu nướng thịt mình săn được,

\par }{\QB nhưng tính siêng năng là gia tài quý báu của một người.


\par }{\Q \VS{28}Đường công chính dẫn đến chốn vĩnh sinh,

\par }{\QB trên đường ấy tử thần không ló dạng.




\par }\PoetryChap{13}{\Q \VerseOne{1}Con khôn ngoan để ý nghe cha khuyên dạy,

\par }{\QB đứa nhạo cười bỏ lời khiển trách ngoài tai.


\par }{\Q \VS{2}Người lành thắng kiện nhờ nói năng dè dặt,

\par }{\QB người ác chỉ ước ao toàn chuyện bạo tàn.


\par }{\Q \VS{3}Người tự chủ biết hãm cầm miệng lưỡi;

\par }{\QB người hở môi gặt lấy thất bại hoài.


\par }{\Q \VS{4}Người làm biếng mong muốn mà chẳng được,

\par }{\QB người siêng năng ước gì có nấy.


\par }{\Q \VS{5}Người công chính ghét những gì không ngay thật,

\par }{\QB người ác ôn dối trá rồi gặt nhuốc nhơ.


\par }{\Q \VS{6}Đức công chính bảo vệ người ngay thẳng,

\par }{\QB tội lỗi luôn tiêu diệt bọn tà tâm.


\par }{\Q \VS{7}Có người tỏ vẻ giàu mà chẳng có chi;

\par }{\QB có người làm bộ nghèo mà giàu nứt vách.


\par }{\Q \VS{8}Người giàu mới có tiền chuộc mạng,

\par }{\QB còn người nghèo đâu sợ ai bắt cóc.


\par }{\Q \VS{9}Đèn người lành sáng choang,

\par }{\QB đèn người ác tắt ngấm.


\par }{\Q \VS{10}Tính kiêu căng chỉ sinh ra tranh chấp;

\par }{\QB nhưng ai khiêm tốn phục thiện mới là khôn ngoan.


\par }{\Q \VS{11}Của phi nghĩa sớm tan biến;

\par }{\QB tiền mồ hôi nước mắt mới còn bền lâu.


\par }{\Q \VS{12}Hy vọng trì hoãn khiến lòng đau ê ẩm,

\par }{\QB mộng được thành làm phấn chấn tâm can.\FTNT{*}{{\FR 13:12 }{\FT{Như cây sự sống}}}


\par }{\Q \VS{13}Người coi thường khuyên dạy, lãnh hậu họa chẳng sai;

\par }{\QB người tôn trọng mệnh lệnh nhận phần thưởng chắc chắn.


\par }{\Q \VS{14}Lời dạy của người khôn như nguồn sự sống;

\par }{\QB hướng dẫn người nghe thoát cạm bẫy tử thần.


\par }{\Q \VS{15}Lương tri đem lại lòng mến phục;

\par }{\QB nhưng đường xảo trá dẫy đầy gian nan.


\par }{\Q \VS{16}Người khôn\FTNT{†}{{\FR 13:16 }{\FT{Người thận trọng}}} suy tính kỹ càng;

\par }{\QB người dại hấp tấp tỏ mình ngây ngô.


\par }{\Q \VS{17}Sứ giả gian ác ngã vào tội ác,

\par }{\QB khâm sai trung tín đem lại chữa lành.


\par }{\Q \VS{18}Khước từ kỷ luật gây ra bần cùng nhục nhã;

\par }{\QB ai đón nhận khiển trách sẽ thấy ngày quang vinh.


\par }{\Q \VS{19}Ước muốn thành công làm linh hồn khoan khoái,

\par }{\QB vì vậy, người ác bám chặt lấy ước muốn lầm sai.


\par }{\Q \VS{20}Gần đèn thì sáng, gần người khôn trở nên khôn;

\par }{\QB gần mực thì đen, gần người dại phải mang họa.


\par }{\Q \VS{21}Tai họa đuổi theo người gian ác,

\par }{\QB phước hạnh bám sát người thiện lành.


\par }{\Q \VS{22}Của cải người lành để lại cho con cháu hưởng,

\par }{\QB gia tài người ác dành cho người công chính dùng.


\par }{\Q \VS{23}Ruộng người nghèo có thể sản xuất nhiều hoa lợi,

\par }{\QB nhưng ăn ở bất lương sẽ thành công dã tràng.


\par }{\Q \VS{24}Ai kiêng roi vọt ghét con trai mình,

\par }{\QB người biết thương con không quên sửa trị nó.


\par }{\Q \VS{25}Người công chính ăn thì được ấm lòng,

\par }{\QB người gian tà ăn mà vẫn đói meo.




\par }\PoetryChap{14}{\Q \VerseOne{1}Người nữ khôn ngoan xây dựng cửa nhà,

\par }{\QB đàn bà khờ dại vung tay hủy phá.


\par }{\Q \VS{2}Ai đi đường ngay thẳng kính sợ Chúa Hằng Hữu,

\par }{\QB ai theo nẻo cong quẹo ghét bỏ Ngài.


\par }{\Q \VS{3}Miệng người ngu là con roi quất vào lưng nó,

\par }{\QB nhưng người khôn dùng môi bảo vệ mình.


\par }{\Q \VS{4}Chuồng không bò, máng cỏ vắng tanh,

\par }{\QB có bò cày ruộng mới sinh hoa lợi.


\par }{\Q \VS{5}Nhân chứng đáng tin không hề dối trá;

\par }{\QB nhân chứng gian tà nói chuyện điêu ngoa.


\par }{\Q \VS{6}Người nhạo báng kiếm khôn ngoan mà chẳng gặp,

\par }{\QB người sáng suốt tiếp nhận tri thức cách dễ dàng.


\par }{\Q \VS{7}Nếu muốn được nghe dạy bảo,

\par }{\QB hãy lánh xa người dại khờ.


\par }{\Q \VS{8}Cái khôn của người thận trọng là tính toan đường lối,

\par }{\QB cái dại của người ngây ngô là tự dối lòng mình.


\par }{\Q \VS{9}Người điên dại nhạo cười tội lỗi,

\par }{\QB nhưng người ngay được Chúa ban ơn.


\par }{\Q \VS{10}Chỉ lòng mới thấu rõ nỗi cay đắng con tim,

\par }{\QB niềm vui tận thâm tâm, ai người chia sẻ được.


\par }{\Q \VS{11}Nhà người ác sẽ bị tiêu diệt,

\par }{\QB lều người ngay sẽ được dựng cao.


\par }{\Q \VS{12}Con đường bạn chọn có vẻ phải,

\par }{\QB nhưng cuối nẻo đường là hố diệt vong.


\par }{\Q \VS{13}Miệng cười lòng vẫn tái tê,

\par }{\QB nụ cười tắt ngấm, lòng sầu mênh mang.


\par }{\Q \VS{14}Lòng vô tín lãnh hậu quả đau thương;

\par }{\QB tâm trong sạch nhận phần thưởng xứng đáng.


\par }{\Q \VS{15}Người ngây ngô tin hết mọi điều!

\par }{\QB Người thận trọng dè dặt từng đường đi nước bước.


\par }{\Q \VS{16}Người khôn kính Chúa, lánh tội;

\par }{\QB người dại mù quáng làm liều.


\par }{\Q \VS{17}Người nóng tính hành động điên rồ,

\par }{\QB người mưu đồ việc ác chẳng được ai ưa.


\par }{\Q \VS{18}Người ngây ngô khoác áo dại khờ,

\par }{\QB người thận trọng đội vòng hoa tri thức.


\par }{\Q \VS{19}Người ác phải quỵ lụy trước người lành;

\par }{\QB người dữ phải chầu chực trước nhà người công chính.


\par }{\Q \VS{20}Vì nghèo mà hàng xóm cũng lánh xa,

\par }{\QB nhờ giàu nên nhiều bạn bè tìm đến.


\par }{\Q \VS{21}Ai khinh bỉ người láng giềng là mắc tội;

\par }{\QB ai thương xót người khốn khổ được nhiều phước.


\par }{\Q \VS{22}Người mưu gian đi con đường lầm lạc;

\par }{\QB người hướng thiện hưởng tình thương và trung tín.


\par }{\Q \VS{23}Siêng năng làm việc đem lại nhiều lợi lộc,

\par }{\QB chỉ nói suông dẫn đến cảnh nghèo hèn!


\par }{\Q \VS{24}Người khôn được ca tụng vì khôn ngoan;

\par }{\QB người dại bị khinh bỉ bởi điên cuồng.


\par }{\Q \VS{25}Nhân chứng chân thật cứu người thoát chết,

\par }{\QB nhân chứng giả dối âm mưu lừa gạt.


\par }{\Q \VS{26}Người kính sợ Chúa Hằng Hữu tìm được thành lũy;

\par }{\QB Ngài là nơi ẩn trú an toàn cho con cái Ngài.


\par }{\Q \VS{27}Kính sợ Chúa Hằng Hữu là nguồn sự sống;

\par }{\QB giải cứu con người thoát bẫy tử vong.


\par }{\Q \VS{28}Dân số càng đông là vinh quang của vua;

\par }{\QB dân số giảm dần, quan chức cũng suy vong.


\par }{\Q \VS{29}Người kiên nhẫn tỏ mình thông sáng;

\par }{\QB người mau giận lộ bản chất dại dột.


\par }{\Q \VS{30}Tâm thanh thản đem sinh lực vào thể xác;

\par }{\QB lòng ghen tuôn làm xương mục cốt tàn.


\par }{\Q \VS{31}Ai ức hiếp người nghèo là nguyền rủa Đấng Tạo Hóa,

\par }{\QB ai nâng đỡ người cùng túng là tôn vinh Ngài.


\par }{\Q \VS{32}Tai họa đến, người ác bị sụp đổ vì hành vi gian trá,

\par }{\QB dù khi hấp hối, người công chính vẫn còn chỗ cậy trông.


\par }{\Q \VS{33}Khôn ngoan nằm sẵn trong lòng người sáng suốt;

\par }{\QB điều người điên dại giấu rồi cũng lộ ra.


\par }{\Q \VS{34}Đức công chính làm cho quốc gia được tán tụng,

\par }{\QB nhưng tội lỗi đem lại sỉ nhục cho toàn dân.


\par }{\Q \VS{35}Nhà vua dành ân huệ cho quần thần thông sáng,

\par }{\QB nhưng trút thịnh nộ trên bầy tôi ương ngạnh.




\par }\PoetryChap{15}{\Q \VerseOne{1}Đối đáp êm dịu làm nguôi cơn giận,

\par }{\QB trả lời xẳng xớm như lửa thêm dầu.


\par }{\Q \VS{2}Lưỡi người khôn truyền thông tri thức,

\par }{\QB miệng người dại tuôn chảy điên rồ.


\par }{\Q \VS{3}Mắt Chúa Hằng Hữu ở khắp mọi nơi,

\par }{\QB xét xem người ác lẫn người thiện lành.


\par }{\Q \VS{4}Lưỡi hiền lành là cây sự sống;

\par }{\QB lưỡi gian ngoa phá hại tâm linh.


\par }{\Q \VS{5}Con cãi lời cha là con ngu dại;

\par }{\QB con nghe sửa dạy mới là con ngoan.


\par }{\Q \VS{6}Nhà người công chính là kho tàng quý giá,

\par }{\QB lợi tức người gian tà đem lại đủ thứ rối ren.


\par }{\Q \VS{7}Môi người khôn truyền rao tri thức;

\par }{\QB lòng người dại thì chẳng được gì.


\par }{\Q \VS{8}Tế lễ người ác là vật Chúa Hằng Hữu chán ghét,

\par }{\QB nhưng lời người ngay cầu nguyện được Chúa hài lòng.


\par }{\Q \VS{9}Đường người ác bị Chúa Hằng Hữu chán ghét,

\par }{\QB nhưng người theo đường công chính được Chúa yêu thương.


\par }{\Q \VS{10}Bỏ đường chính bị cực hình chắc chắn,

\par }{\QB ghét khuyên răn bị tiêu diệt chẳng sai.


\par }{\Q \VS{11}Âm Phủ và Hỏa Ngục, Chúa Hằng Hữu còn thấy suốt.

\par }{\QB Huống hồ chi lòng dạ loài người!


\par }{\Q \VS{12}Người nhạo báng không đến gần người khôn,

\par }{\QB vì sợ phải nghe lời quở trách.


\par }{\Q \VS{13}Lòng khoái lạc làm mặt mày vui vẻ;

\par }{\QB dạ ưu phiền làm héo hắt tâm linh.


\par }{\Q \VS{14}Lòng thông sáng đi tìm tri thức,

\par }{\QB miệng người ngu ăn nói điên rồ.


\par }{\Q \VS{15}Lòng ưu sầu thấy ngày nào cũng ngày hoạn nạn;

\par }{\QB lòng vui mừng lúc nào cũng yến tiệc liên miên.


\par }{\Q \VS{16}Thà ít của mà kính sợ Chúa Hằng Hữu,

\par }{\QB hơn là có nhiều tài sản mà bối rối cặp theo.


\par }{\Q \VS{17}Thà một bát rau mà yêu thương nhau,

\par }{\QB hơn là ăn thịt bò với lòng ganh ghét.


\par }{\Q \VS{18}Người nóng tính thường gây xung đột;

\par }{\QB người ôn hòa dàn xếp đôi bên.


\par }{\Q \VS{19}Đường người biếng nhác như có rào gai ngăn chặn,

\par }{\QB đường người ngay lành luôn quang đãng hanh thông.


\par }{\Q \VS{20}Con khôn vui lòng cha;

\par }{\QB con ngu khinh dể mẹ.


\par }{\Q \VS{21}Người dại dột cho u mê là hay;

\par }{\QB nhưng người khôn lúc nào cũng chọn đường ngay.


\par }{\Q \VS{22}Kế hoạch thất bại, vì không có người tính kế;

\par }{\QB kế hoạch thành công, nhờ có mưu sĩ tài cao.


\par }{\Q \VS{23}Lời khéo đáp khiến lòng vui vẻ;

\par }{\QB lời đúng lúc quý giá biết bao!


\par }{\Q \VS{24}Đường sống của người khôn dẫn lên cao;

\par }{\QB lánh xa âm phủ ở dưới thấp.


\par }{\Q \VS{25}Chúa Hằng Hữu phá nhà người kiêu ngạo,

\par }{\QB nhưng Ngài giữ vững ranh giới người góa bụa.


\par }{\Q \VS{26}Chúa Hằng Hữu ghê tởm mưu gian ác,

\par }{\QB nhưng lời trong sạch được Chúa hài lòng.


\par }{\Q \VS{27}Người tham lợi đem rối rắm vào nhà,

\par }{\QB người khước từ hối lộ được sống an vui.


\par }{\Q \VS{28}Người công chính lựa câu đối đáp cách thận trọng;

\par }{\QB người gian tà thốt lời độc địa không đắn đo.


\par }{\Q \VS{29}Chúa Hằng Hữu lánh xa người mưu ác,

\par }{\QB nhưng nghe người công chính cầu xin.


\par }{\Q \VS{30}Mắt thấy cảnh đẹp khiến lòng vui vẻ;

\par }{\QB tai nghe tin lành xương cốt nở nang.


\par }{\Q \VS{31}Ai chịu nghe phê bình xây dựng,

\par }{\QB sẽ ở giữa đám người khôn ngoan.


\par }{\Q \VS{32}Ai khước từ khuyên răn, ghét chính linh hồn mình;

\par }{\QB người nghe lời sửa dạy sẽ trở nên thông sáng.


\par }{\Q \VS{33}Kính sợ Chúa Hằng Hữu thật là khôn ngoan,

\par }{\QB đức tính khiêm nhu mang lại vinh dự.




\par }\PoetryChap{16}{\Q \VerseOne{1}Lòng người nghĩ lắm mưu hay,

\par }{\QB nhưng thành hay bại đều do tay Chúa Hằng Hữu.


\par }{\Q \VS{2}Người tự thấy công việc mình toàn hảo,

\par }{\QB nhưng Chúa Hằng Hữu biết rõ động cơ.


\par }{\Q \VS{3}Hãy phó thác công việc con cho Chúa Hằng Hữu,

\par }{\QB chương trình con sẽ được thành công.


\par }{\Q \VS{4}Chúa Hằng Hữu tạo mỗi loài đều có mục đích,

\par }{\QB người ác, Ngài dành cho ngày đoán phạt.


\par }{\Q \VS{5}Người kiêu căng bị Chúa Hằng Hữu kinh tởm;

\par }{\QB dù chạy đi đâu cũng chẳng thoát lưới trời.


\par }{\Q \VS{6}Nhân ái chân thật phủ che tội lỗi.

\par }{\QB Nhờ kính sợ Chúa Hằng Hữu mà bỏ lối ác gian.


\par }{\Q \VS{7}Khi ai sống đẹp lòng Chúa Hằng Hữu,

\par }{\QB dù kẻ thù cũng sẽ hòa thuận với người.


\par }{\Q \VS{8}Thà nghèo mà công bằng liêm chính,

\par }{\QB còn hơn bất công, thất đức để làm giàu.


\par }{\Q \VS{9}Con người dùng trí vạch đường đi,

\par }{\QB nhưng Chúa dìu dắt từng li từng tí.


\par }{\Q \VS{10}Vua đưa ra những lời phán quyết;

\par }{\QB vua không bao giờ xử đoán bất công.


\par }{\Q \VS{11}Chúa Hằng Hữu sắp đặt các loại cân công bình chính xác;

\par }{\QB mọi quả cân trong bao là công việc của tay Ngài.


\par }{\Q \VS{12}Vua làm ác bị người phỉ nhổ,

\par }{\QB đức công minh củng cố ngai vàng.


\par }{\Q \VS{13}Lời người công chính là niềm vui của các vua;

\par }{\QB vua biệt đãi những người nói năng ngay thẳng.


\par }{\Q \VS{14}Vua giận dữ là có người mất mạng;

\par }{\QB nhưng người khôn làm cơn giận tiêu tan.


\par }{\Q \VS{15}Vua tươi tắn, mặt chiếu ra sự sống;

\par }{\QB người ban ơn như mưa móc mùa xuân.


\par }{\Q \VS{16}Tìm được khôn ngoan còn quý hơn vàng,

\par }{\QB thu thập tri thức còn hơn gom góp bạc!


\par }{\Q \VS{17}Con đường công chính đi xa hố gian tà;

\par }{\QB ai giữ đường ngay thẳng là bảo toàn sinh mạng.


\par }{\Q \VS{18}Kiêu ngạo dẫn đường cho diệt vong,

\par }{\QB tự tôn đi trước sự vấp ngã.


\par }{\Q \VS{19}Thà khiêm nhượng ở với người nghèo,

\par }{\QB còn hơn chia của với người kiêu căng.


\par }{\Q \VS{20}Ai giữ chính đạo sẽ thành công;

\par }{\QB ơn phước thuộc người trông cậy Chúa.


\par }{\Q \VS{21}Người khôn ngoan thận trọng hiểu sâu biết rộng,

\par }{\QB ăn nói ngọt ngào càng thuyết phục nhiều người.


\par }{\Q \VS{22}Túi khôn là nguồn sống của người thông sáng,

\par }{\QB còn điên rồ là hình phạt của người dại khờ.


\par }{\Q \VS{23}Người khôn thận trọng trong lời nói;

\par }{\QB điều gì đưa ra cũng chứa đựng sự hiểu biết.


\par }{\Q \VS{24}Lời nói ân hậu giống như mật ong—

\par }{\QB ngọt ngào cổ họng, bổ dưỡng tâm thân.


\par }{\Q \VS{25}Con đường bạn chọn có vẻ phải,

\par }{\QB nhưng cuối nẻo đường là hố diệt vong.


\par }{\Q \VS{26}Bụng cồn cào thúc đẩy nhân công làm việc;

\par }{\QB miệng đói meo thúc đẩy họ kiếm miếng ăn.


\par }{\Q \VS{27}Người vô đạo cưu mang tội ác;

\par }{\QB nói những lời như châm lửa đốt nhà.


\par }{\Q \VS{28}Người tà vạy gieo mầm xung đột;

\par }{\QB người rỉ tai chia rẽ bạn thân.


\par }{\Q \VS{29}Người hung dữ quyến dụ láng giềng,

\par }{\QB lôi kéo họ vào đường bất chính.


\par }{\Q \VS{30}Người chớp mắt lòng mưu toan việc ác;

\par }{\QB người mím môi bụng chất chứa gian tà.


\par }{\Q \VS{31}Tóc bạc là vương miện vinh quang,

\par }{\QB của con người theo đường công chính.


\par }{\Q \VS{32}Người chậm giận thắng hơn dũng sĩ;

\par }{\QB ai biết tự chủ thắng hơn người chiếm thành.


\par }{\Q \VS{33}Loài người rút thăm cầu may,

\par }{\QB nhưng quyết định đến từ Chúa Hằng Hữu.




\par }\PoetryChap{17}{\Q \VerseOne{1}Thà một miếng bánh khô mà thuận thảo,

\par }{\QB còn hơn nhà đầy thịt tế lễ mà xung đột.


\par }{\Q \VS{2}Chủ để nô lệ khôn ngoan quản trị đứa con ngỗ nghịch\FTNT{*}{{\FR 17:2 }{\FT{Nt con gây điều sỉ nhục}}}

\par }{\QB cho nó đồng hưởng gia tài giữa các anh em.


\par }{\Q \VS{3}Lửa dùng thử bạc, thử vàng,

\par }{\QB Chúa Hằng Hữu thử lòng người.


\par }{\Q \VS{4}Người làm ác thích nghe lời phỉnh dối;

\par }{\QB người giả trá mê theo lời xảo quyệt.


\par }{\Q \VS{5}Ai chế giễu người nghèo, xúc phạm Đấng Tạo Hóa;

\par }{\QB ai vui mừng thấy người bị nạn sẽ bị hình phạt.


\par }{\Q \VS{6}Cháu chắt là vương miện của người già;

\par }{\QB tổ phụ là vinh dự cho con cháu.


\par }{\Q \VS{7}Lời trang nhã không xứng người ngu;

\par }{\QB bậc lãnh tụ không nói câu xảo trá.


\par }{\Q \VS{8}Của hối lộ như cái bùa trong tay người cầu cạnh;

\par }{\QB đi đến đâu hắn cũng được thành công!


\par }{\Q \VS{9}Bỏ qua lỗi cho nhau đem lại tình yêu mến,

\par }{\QB nhắc lại mãi lỗi lầm làm phân rẽ bạn bè.


\par }{\Q \VS{10}Một lời quở trách thức tỉnh người khôn,

\par }{\QB hơn cả trăm roi đánh người ngu muội.


\par }{\Q \VS{11}Người hung ác chỉ thích nổi loạn,

\par }{\QB sứ giả bạo tàn sẽ đi dẹp nó.


\par }{\Q \VS{12}Thà đương đầu với gấu cái mất con,

\par }{\QB còn hơn gặp người dại nổi khùng.


\par }{\Q \VS{13}Người nỡ lấy ác báo thiện,

\par }{\QB chẳng hề thoát hậu quả khốc hại.


\par }{\Q \VS{14}Tranh chấp khởi đầu như khơi nguồn nước chảy,

\par }{\QB thà nên dứt lời trước khi cãi lộn.


\par }{\Q \VS{15}Tha cho người có tội và lên án người vô tội—

\par }{\QB cả hai đều ghê tởm trước mặt Chúa Hằng Hữu.


\par }{\Q \VS{16}Người khờ ôm bạc đi học khôn,

\par }{\QB lòng không chuyên, bạc cũng vô hiệu.


\par }{\Q \VS{17}Tình thân hữu bền chặt mãi mãi,

\par }{\QB nghĩa anh em quý lúc khổ nguy.


\par }{\Q \VS{18}Người dại dột bảo lãnh vội vàng,

\par }{\QB đem ách giữa đàng mang vào cổ.\FTNT{†}{{\FR 17:18 }{\FT{Ctd trở thành người bảo lãnh khi có mặt bạn hữu}}}


\par }{\Q \VS{19}Ai ưa tranh cạnh chuốc điều tội ác;

\par }{\QB phô trương cửa đẹp rước họa vô nhà.


\par }{\Q \VS{20}Lòng xảo trá không hề thành đạt;

\par }{\QB lưỡi gian ngoa rước lấy họa tai.


\par }{\Q \VS{21}Con khờ khạo làm cha phiền lụy;

\par }{\QB người ưu sầu, vì con cái khùng điên.


\par }{\Q \VS{22}Niềm vui thỏa như thang thuốc bổ,

\par }{\QB nỗi thảm sầu phá hoại tủy xương.


\par }{\Q \VS{23}Người tham nhũng nhận hối lộ vụng trộm,

\par }{\QB làm cán cân công lý lệch nghiêng.


\par }{\Q \VS{24}Người khôn sáng đeo đuổi khôn ngoan,

\par }{\QB mắt người dại nhìn chân trời góc bể.


\par }{\Q \VS{25}Con khờ dại làm buồn lòng cha

\par }{\QB và gây đắng cay cho mẹ đã sinh nó.


\par }{\Q \VS{26}Phạt vạ người vô tội và trừng phạt viên chức thanh liêm,

\par }{\QB cả hai đều không đúng.


\par }{\Q \VS{27}Người khôn ngoan thường ít lời;

\par }{\QB người thông sáng biết tự chủ.


\par }{\Q \VS{28}Biết im lặng, dại cũng thành khôn;

\par }{\QB biết kiềm chế miệng lưỡi được xem là sáng suốt.




\par }\PoetryChap{18}{\Q \VerseOne{1}Người sống tách biệt theo đường vị kỷ

\par }{\QB Chẳng buồn nghe lý luận khôn ngoan.


\par }{\Q \VS{2}Người điên dại không nghe lời tri thức;

\par }{\QB nhưng rêu rao ý kiến điên rồ.


\par }{\Q \VS{3}Tội ác cùng đi với khinh rẻ,

\par }{\QB sỉ nhục đồng hành với nhuốc nhơ.


\par }{\Q \VS{4}Lời từ miệng người, như nước vực sâu;

\par }{\QB nhưng nguồn khôn ngoan là suối tuôn tràn.


\par }{\Q \VS{5}Vị nể người ác là điều chẳng phải,

\par }{\QB khước từ công lý với người vô tội là đại bất công.


\par }{\Q \VS{6}Lời người dại tạo nên tranh chấp;

\par }{\QB khiến người ta lấy cớ đánh mình.


\par }{\Q \VS{7}Miệng ngu muội làm mình thất bại,

\par }{\QB đôi môi thành cạm bẫy linh hồn.


\par }{\Q \VS{8}Lời rỉ tai như của ngon vật lạ,

\par }{\QB nuốt vào, thỏa lòng mát dạ.


\par }{\Q \VS{9}Làm việc mà cứ biếng nhác,

\par }{\QB là anh em của người phá hoại.


\par }{\Q \VS{10}Danh Chúa Hằng Hữu là pháo đài kiên cố;

\par }{\QB người công chính đến được nơi trú ẩn an toàn.


\par }{\Q \VS{11}Người giàu coi tài sản là thành kiên cố;

\par }{\QB như tường thành không thể vượt qua.


\par }{\Q \VS{12}Tự cao dẫn đến suy bại;

\par }{\QB khiêm nhường đem lại tôn trọng.


\par }{\Q \VS{13}Đáp lời mà chẳng chịu nghe,

\par }{\QB là mang sỉ nhục, để cho chúng cười.


\par }{\Q \VS{14}Bệnh thuyên giảm nhờ tinh thần phấn khởi,

\par }{\QB xuống tinh thần, thân thể hết cậy trông.


\par }{\Q \VS{15}Lòng người thận trọng đón nhận tri thức.

\par }{\QB Tai người khôn ngoan tìm kiếm hiểu biết.


\par }{\Q \VS{16}Tặng phẩm có tác dụng dọn đường mở lối;

\par }{\QB dẫn đưa người đến trước mặt yếu nhân.


\par }{\Q \VS{17}Nghe một bên chỉ thấy vài khía cạnh—

\par }{\QB nghe cả hai mới biết trọn vấn đề.


\par }{\Q \VS{18}Bắt thăm hòa giải đôi đường;

\par }{\QB hai bên quyền thế không còn chống nhau.


\par }{\Q \VS{19}Đánh chiếm pháo đài còn dễ hơn lấy lòng anh em bị xúc phạm.

\par }{\QB Vì mối giận như cửa khóa then gài.


\par }{\Q \VS{20}Bông trái của miệng làm dạ dày no đủ;

\par }{\QB hoa lợi của môi làm thỏa thích tâm can.


\par }{\Q \VS{21}Quyền sống chết nằm nơi cái lưỡi;

\par }{\QB ai nuông chiều, lãnh hậu quả tày đình.


\par }{\Q \VS{22}Ai tìm được vợ là tìm ra phước hạnh,

\par }{\QB và hưởng ân lành của Chúa ban.


\par }{\Q \VS{23}Người nghèo xin rủ lòng thương;

\par }{\QB người giàu hách dịch nói năng phũ phàng.


\par }{\Q \VS{24}Nhiều bè bạn có thể là điều tai hại,

\par }{\QB nhưng có một bạn chí thân hơn cả anh em ruột.




\par }\PoetryChap{19}{\Q \VerseOne{1}Thà nghèo mà sống đời thanh bạch,

\par }{\QB còn hơn giàu lại sống cách bất lương.


\par }{\Q \VS{2}Hăng say mà vô ý thức;

\par }{\QB cũng hỏng việc như người quá vội vàng.


\par }{\Q \VS{3}Đường lối người hư hỏng bởi sự ngu dại mình,

\par }{\QB nhưng nó lại u mê oán hận Chúa Hằng Hữu.


\par }{\Q \VS{4}Khi giàu có thu hút nhiều bè bạn;

\par }{\QB lúc khốn cùng, bạn thân cũng lánh xa.


\par }{\Q \VS{5}Nhân chứng gian chắc chắn mang hình phạt,

\par }{\QB người dối gạt không sao thoát lưới trời.


\par }{\Q \VS{6}Bậc cao quý được lắm người cầu cạnh;

\par }{\QB ai cũng ưa làm bạn với người hay ban tặng.


\par }{\Q \VS{7}Khi nghèo ngặt, ruột thịt còn xa lánh;

\par }{\QB Huống hồ chi là bè bạn thân sơ!

\par }{\Q Muốn xin họ rủ chút lòng thương,

\par }{\QB họ tránh đâu mất, tìm hoài không ra.


\par }{\Q \VS{8}Người khôn ngoan yêu mến linh hồn mình;

\par }{\QB người thông sáng tìm được nhiều phước hạnh.


\par }{\Q \VS{9}Nhân chứng gian lãnh hình phạt chắc chắn,

\par }{\QB người dối trá bị tiêu diệt chẳng sai.


\par }{\Q \VS{10}Người ngu dại sống giàu sang không thích hợp

\par }{\QB khác nào nô lệ cại trị các hoàng tử!


\par }{\Q \VS{11}Người khôn ngoan kiềm hãm cơn giận dữ;

\par }{\QB người khoan dung\FTNT{*}{{\FR 19:11 }{\FT{Không bắt lỗi}}} thường được tiếng ngợi khen.


\par }{\Q \VS{12}Khi giận dữ, vua nạt nộ như sư tử rống,

\par }{\QB còn ân huệ vua đổ như sương móc trên đồng xanh.


\par }{\Q \VS{13}Con ngỗ nghịch là tai họa cho cha;

\par }{\QB vợ mè nheo như nhà dột cho chồng.


\par }{\Q \VS{14}Tài sản do cha ông để lại,

\par }{\QB nhưng vợ hiền, Chúa Hằng Hữu ban cho.


\par }{\Q \VS{15}Vì làm biếng mà người ta mê ngủ,

\par }{\QB người lười nhác sẽ bị đói khát.


\par }{\Q \VS{16}Ai giữ điều răn, giữ lấy linh hồn mình;

\par }{\QB ai bỏ đường Chúa chọn lấy cảnh diệt vong.


\par }{\Q \VS{17}Ai giúp người nghèo, tức cho Chúa Hằng Hữu vay mượn—

\par }{\QB và được Ngài ban thưởng chẳng sai!


\par }{\Q \VS{18}Sửa dạy con khi còn hy vọng.

\par }{\QB Đừng để con sa chốn diệt vong.


\par }{\Q \VS{19}Người nóng tính sẽ mang hậu họa.

\par }{\QB Ai giúp người, còn phải giúp kiên trì.


\par }{\Q \VS{20}Biết nghe lời khuyên răn chỉ giáo,

\par }{\QB sẽ khôn ngoan suốt cả cuộc đời.


\par }{\Q \VS{21}Lòng con người lo bày mưu tính kế,

\par }{\QB nhưng Chúa Hằng Hữu định thành bại của người.


\par }{\Q \VS{22}Nhân hậu khiến mọi người mến phục.

\par }{\QB Thà chịu nghèo còn hơn sống gian ngoa.


\par }{\Q \VS{23}Kính sợ Chúa Hằng Hữu là nguồn sự sống,

\par }{\QB làm thỏa lòng và ngăn cản họa tai.


\par }{\Q \VS{24}Người biếng nhác đặt tay mình vào đĩa,

\par }{\QB nhưng rồi thôi, không đưa lên miệng mình.


\par }{\Q \VS{25}Trừng phạt người nhạo báng, người chân chất sẽ học khôn;

\par }{\QB trách cứ người thông sáng, sự thông sáng người gia tăng.


\par }{\Q \VS{26}Hành hung cha và xô đuổi mẹ,

\par }{\QB gây xấu hổ và sỉ nhục gia đình.


\par }{\Q \VS{27}Con ơi, chớ nên nghe tà thuyết,

\par }{\QB để con không lạc lối lầm đường.


\par }{\Q \VS{28}Nhân chứng gian nhạo cười công lý;

\par }{\QB miệng ác nhân ăn nuốt tội ô.


\par }{\Q \VS{29}Hình phạt để dành cho người nhạo báng,

\par }{\QB roi vọt sắm sẵn cho người khùng điên.




\par }\PoetryChap{20}{\Q \VerseOne{1}Rượu xúi người nhạo báng, thức uống say gây tiếng ồn.

\par }{\QB Ai để rượu hành là người mất khôn.


\par }{\Q \VS{2}Vua thịnh nộ như sư tử rống;

\par }{\QB làm vua giận là hại chính mình!


\par }{\Q \VS{3}Tránh được tranh cạnh là điều vinh dự;

\par }{\QB chỉ dại dột mới sinh sự cãi nhau.


\par }{\Q \VS{4}Người lười biếng không cày lúc mùa đông,

\par }{\QB đến mùa gặt đi xin, chẳng được gì.


\par }{\Q \VS{5}Mưu kế lòng người như giếng nước sâu,

\par }{\QB người thông sáng chỉ việc múc lấy.


\par }{\Q \VS{6}Bao nhiêu người khoe nhân khoe nghĩa,

\par }{\QB nhưng kiếm đâu ra một người trung thành.


\par }{\Q \VS{7}Một người ngay có lòng chân thật;

\par }{\QB để lại phước lành cho cháu cho con.


\par }{\Q \VS{8}Vua ngồi xử đoán, mắt tinh vi,

\par }{\QB phân biệt sàng sảy điều gian ác.


\par }{\Q \VS{9}Ai dám bảo: “Tôi có lòng trong sạch,

\par }{\QB lương tâm tôi đã tẩy sạch tội rồi”?


\par }{\Q \VS{10}Người dùng cân lường gian trá—

\par }{\QB bị Chúa Hằng Hữu miệt khinh.


\par }{\Q \VS{11}Dù còn niên thiếu, tính tình đã bộc lộ,

\par }{\QB qua hành vi, biết nó thật hay không.


\par }{\Q \VS{12}Tai để nghe và mắt nhìn thấy—

\par }{\QB ấy là quà Chúa Hằng Hữu ban cho.


\par }{\Q \VS{13}Mê ngủ quá, con sẽ nên nghèo khó.

\par }{\QB Siêng năng lên, con sẽ được no nê.


\par }{\Q \VS{14}Người mua luôn miệng chê: “Xấu, Xấu!”

\par }{\QB Trên đường về lại tự khen mình.


\par }{\Q \VS{15}Vàng bạc ngọc ngà không khó kiếm,

\par }{\QB nhưng lời khôn ngoan quý giá biết bao.


\par }{\Q \VS{16}Phải nắm áo hắn vì hắn bảo lãnh cho người không quen,

\par }{\QB Hãy giữ vật làm tin vì hắn bảo lãnh cho đàn bà xa lạ.


\par }{\Q \VS{17}Bánh gian lận mới ăn thì ngon ngọt,

\par }{\QB nhưng vào miệng rồi, thành sỏi đá chai khô.


\par }{\Q \VS{18}Chỉ nhờ hội bàn mới thành kế hoạch;

\par }{\QB khi có cao kiến mới động binh đao.


\par }{\Q \VS{19}Người mách lẻo tiết lộ điều bí mật,

\par }{\QB con đừng nên giao dịch với người hở môi.


\par }{\Q \VS{20}Ngọn đèn của người chửi cha mắng mẹ,

\par }{\QB phụt tắt đi giữa đêm tối âm u.


\par }{\Q \VS{21}Gia tài hưởng hấp tấp,

\par }{\QB phước hạnh chẳng bền lâu.


\par }{\Q \VS{22}Đừng vội nói: “Thù tôi, tôi trả.”

\par }{\QB Nhưng hãy chờ Chúa Hằng Hữu giải cứu cho.


\par }{\Q \VS{23}Trái cân non, chiếc cân giả,

\par }{\QB cả hai đều bị Chúa Hằng Hữu ghét bỏ.


\par }{\Q \VS{24}Chúa Hằng Hữu dẫn đưa từng bước một,

\par }{\QB là người trần, ai hiểu được đường mình?


\par }{\Q \VS{25}Khấn nguyện với Đức Chúa Trời mà không suy xét

\par }{\QB là cạm bẫy cho chính mình.


\par }{\Q \VS{26}Vua khôn ngoan áp dụng trọng hình,

\par }{\QB tẩy thanh phường gian tà.


\par }{\Q \VS{27}Tâm linh con người là ngọn đèn của Chúa Hằng Hữu,

\par }{\QB soi thấu đến những nơi sâu kín trong lòng.


\par }{\Q \VS{28}Chỉ có lòng bác ái, chân thành, độ lượng,

\par }{\QB mới bảo đảm được ngôi nước quân vương.


\par }{\Q \VS{29}Trai tráng nhờ sức mạnh được vẻ vang;

\par }{\QB bậc lão thành vinh quang vì tóc bạc.


\par }{\Q \VS{30}Những thương tích làm sạch điều ác,

\par }{\QB còn roi vọt làm tinh khiết tấm lòng.




\par }\PoetryChap{21}{\Q \VerseOne{1}Lòng vua như nước trong tay Chúa Hằng Hữu;

\par }{\QB Ngài nghiêng tay bên nào, nước chảy về bên ấy.


\par }{\Q \VS{2}Xét việc làm, tự cho ta phải,

\par }{\QB nhưng Chúa Hằng Hữu xét lòng dạ ta.


\par }{\Q \VS{3}Chúa Hằng Hữu muốn ta chính trực, công bằng,

\par }{\QB hơn là đem tế lễ hằng dâng.


\par }{\Q \VS{4}Lòng tự đại, mắt kiêu cường,

\par }{\QB cũng là tội lỗi như phường bất lương.


\par }{\Q \VS{5}Trù liệu và chăm chỉ thì no nê thịnh vượng;

\par }{\QB bất cẩn vội vàng, thì nghèo đói đương nhiên.


\par }{\Q \VS{6}Gia tài xây dựng bằng lưỡi dối trá,

\par }{\QB như hơi nước mau tan, như cạm bẫy tử thần.


\par }{\Q \VS{7}Bọn bất lương chối việc công bằng,

\par }{\QB lòng gian tà cuốn đùa chúng đi.


\par }{\Q \VS{8}Đường lối người phạm tội là quanh co;

\par }{\QB việc làm người chân thật là ngay thẳng.


\par }{\Q \VS{9}Thà ở nơi góc mái nhà,

\par }{\QB còn hơn ở chung nhà với đàn bà hay sinh sự.


\par }{\Q \VS{10}Người dữ chuyên làm ác,

\par }{\QB dù láng giềng, nó chẳng thương xót.


\par }{\Q \VS{11}Khi người nhạo báng bị hình phạt, người dại trở thành khôn ngoan;

\par }{\QB lúc người khôn được giáo huấn, tri thức người càng tăng.


\par }{\Q \VS{12}Đấng Công Chính quan sát nhà người ác,

\par }{\QB Ngài ném người ác vào tai họa.


\par }{\Q \VS{13}Bịt tai khi người nghèo khổ kêu ca,

\par }{\QB lúc ta gào khóc gào, nào ai đoái hoài.


\par }{\Q \VS{14}Quà biếu âm thầm làm nguôi cơn giận;

\par }{\QB hối lộ kín giấu khiến thịnh nộ tan.


\par }{\Q \VS{15}Công lý đem vui mừng cho người lành,

\par }{\QB nhưng gây khiếp sợ cho người ác.


\par }{\Q \VS{16}Người từ bỏ lương tri,

\par }{\QB sẽ rơi vào cõi chết.


\par }{\Q \VS{17}Vui chơi khiến con nghèo nàn;

\par }{\QB rượu chè xa xỉ không đưa đến giàu có.


\par }{\Q \VS{18}Người ác lãnh tai nạn thay cho người lành,

\par }{\QB người bất nghĩa lãnh tai nạn thay cho người ngay thẳng.


\par }{\Q \VS{19}Thà ở nơi hoang mạc,

\par }{\QB còn hơn ở chung nhà đàn bà rầy rà, nóng nảy.


\par }{\Q \VS{20}Trong tay người khôn, tài sản còn lại,

\par }{\QB người dại hễ có là ăn tiêu hết ngay.


\par }{\Q \VS{21}Hãy công bằng và nhân từ,

\par }{\QB con sẽ được trường sinh, công lý, và danh dự.


\par }{\Q \VS{22}Người khôn tấn công thành trì người mạnh,

\par }{\QB triệt hạ pháo đài phòng thủ đối phương.


\par }{\Q \VS{23}Ai kiểm soát miệng, cầm giữ lưỡi,

\par }{\QB là người giữ mình thoát khỏi rối reng.


\par }{\Q \VS{24}Người nhạo báng luôn kiêu căng, xấc xược;

\par }{\QB thái độ lúc nào cũng hợm hĩnh khinh khi.


\par }{\PP \VS{25}Dục vọng của người lười biếng sẽ giết chết nó,

\par }{\QB vì đôi tay của nó không chịu làm việc.


\par }{\Q \VS{26}Người gian tham suốt ngày thèm thuồng

\par }{\QB nhưng người công chính chia sẻ rời rộng.


\par }{\Q \VS{27}Của lễ người ác đã là điều đáng ghét;

\par }{\QB tà tâm nó còn ghê tởm đến đâu!


\par }{\Q \VS{28}Lời chứng dối tự nó triệt tiêu,

\par }{\QB ai nghe theo sẽ bị hủy diệt đời đời!


\par }{\Q \VS{29}Người ác làm cho mặt mày chai đá,

\par }{\QB người công chính làm cho đường lối mình vững chãi luôn.


\par }{\Q \VS{30}Chẳng ai chống lại được Chúa Hằng Hữu,

\par }{\QB dù khôn ngoan hay thông sáng, dù thương nghị mưu kế.


\par }{\Q \VS{31}Người ta chuẩn bị ngựa cho ngày chinh chiến,

\par }{\QB nhưng chiến thắng thuộc về Chúa Hằng Hữu.




\par }\PoetryChap{22}{\Q \VerseOne{1}Danh thơm tiếng tốt hơn giàu có;

\par }{\QB còn ân huệ quý hơn bạc vàng.


\par }{\Q \VS{2}Chúa Hằng Hữu tạo nên người nghèo lẫn người giàu,

\par }{\QB dưới mắt Ngài, họ chẳng khác gì nhau.


\par }{\Q \VS{3}Người khôn tránh né nguy nan.

\par }{\QB Người dại đâm đầu hướng tới họa tai.


\par }{\Q \VS{4}Ai kính sợ Chúa Hằng Hữu và khiêm nhường

\par }{\QB được hưởng danh dự, công lý, và trường thọ.


\par }{\Q \VS{5}Trên đường người gian tà đầy gai góc và cạm bẫy;

\par }{\QB người muốn giữ hồn mình phải tránh cho xa.


\par }{\Q \VS{6}Dạy trẻ thơ nẻo chính đường ngay,

\par }{\QB cho dù đến già, nó chẳng đổi thay.


\par }{\Q \VS{7}Giàu cai trị nghèo,

\par }{\QB người vay làm nô lệ cho người cho vay.


\par }{\Q \VS{8}Người gieo bất công sẽ gặt tai họa,

\par }{\QB cây gậy thịnh nộ của nó chắc sẽ tiêu tan.


\par }{\Q \VS{9}Ai rộng lòng nuôi dưỡng người cơ cực

\par }{\QB sẽ luôn hưởng được nhiều phước dồi dào.


\par }{\Q \VS{10}Đuổi người kiêu cường đi, xung đột sẽ dứt.

\par }{\QB Cũng không còn những tiếng cãi cọ xấu xa.


\par }{\Q \VS{11}Lòng trong sạch, môi thanh nhã,

\par }{\QB đức tính ấy, làm bạn của vua.


\par }{\Q \VS{12}Chúa Hằng Hữu bảo vệ người thông sáng,

\par }{\QB người dối gian bị Chúa tảo trừ.


\par }{\Q \VS{13}Người lười nói: “Sư tử ngoài kia!

\par }{\QB Nếu ra ngoài, ta sẽ bị giết!”


\par }{\Q \VS{14}Miệng dâm phụ là cái hố sâu;

\par }{\QB chôn vùi người Chúa Hằng Hữu nguyền rủa.


\par }{\Q \VS{15}Nghiêm trị, răn dạy trẻ thơ,

\par }{\QB giải thoát lòng chúng khỏi điều khờ dại.


\par }{\Q \VS{16}Làm giàu bằng cách bóc lột người nghèo hay bằng hối lộ,

\par }{\QB đều đưa đến túng thiếu cơ hàn.


\par }{\SH Lời Nói của Người Khôn Ngoan
\par }
{\Q \VS{17}Con lắng tai nghe lời khôn sáng;

\par }{\QB mở lòng con đón nhận tri thức ta.


\par }{\Q \VS{18}Con sẽ vui thích khi giữ nó trong lòng,

\par }{\QB và tập trung nó trên đôi môi con.


\par }{\Q \VS{19}Ngày nay ta đã dạy cho con biết điều đó,

\par }{\QB để con đặt hết niềm tin vào Chúa Hằng Hữu.


\par }{\Q \VS{20}Ta há chẳng viết cho con ba mươi lần,

\par }{\QB trình bày lời khuyên dạy và tri thức.


\par }{\Q \VS{21}Để con tiếp nhận lời chân thật,

\par }{\QB và đem lời đó về cho người sai phái con.


\par }{\Q \VS{22}Đừng bóc lột người nghèo vì họ túng quẫn,

\par }{\QB cũng đừng áp bức người khốn khổ nơi tòa.


\par }{\Q \VS{23}Vì Chúa Hằng Hữu sẽ đứng ra bênh vực.

\par }{\QB Ngài sẽ diệt trừ những ai ức hiếp họ.


\par }{\Q \VS{24}Thấy ai giận, con đừng phụ họa,

\par }{\QB khi người nổi nóng, con đừng tiếp tay,


\par }{\Q \VS{25}để con khỏi học tính nóng nảy

\par }{\QB và làm hại cho linh hồn con.


\par }{\Q \VS{26}Chớ như người ra tay bảo đảm

\par }{\QB hoặc bảo lãnh nợ cho ai.


\par }{\Q \VS{27}Vì nếu con không có gì để trả

\par }{\QB thì chủ nợ sẽ xiết cả đến cái giường của con.


\par }{\Q \VS{28}Chớ dời ranh giới cũ

\par }{\QB do tổ phụ thiết lập.


\par }{\Q \VS{29}Con có thấy người nào cần mẫn trong việc mình không?

\par }{\QB Người ấy sẽ phục vụ trước các vua,

\par }{\QB chứ không phải trước người tầm thường đâu.




\par }\PoetryChap{23}{\Q \VerseOne{1}Khi con ngồi ăn uống với người quyền thế,

\par }{\QB hãy để ý cẩn thận người ngồi trước mặt con.


\par }{\Q \VS{2}Nếu con ham ăn,

\par }{\QB hãy để con dao nơi họng con.


\par }{\Q \VS{3}Chớ thèm các món cao lương mỹ vị,

\par }{\QB vì của ngon rượu ngọt là cạm bẫy giăng.


\par }{\Q \VS{4}Đừng nhọc công khổ trí làm giàu.

\par }{\QB Hãy sáng suốt khôn ngoan biết lúc phải dừng lại.


\par }{\Q \VS{5}Con có liếc mắt nhìn sự giàu sang,

\par }{\QB thì giàu có phù du hết rất mau,

\par }{\QB như đại bàng vỗ cánh bay mất.


\par }{\Q \VS{6}Chớ ăn của người có lòng keo kiệt;

\par }{\QB cũng đừng thèm cao lương mỹ vị họ mời.


\par }{\Q \VS{7}Miệng mời nhưng lòng họ chẳng muốn con ăn,

\par }{\QB điều họ nghĩ mới chính thật con người của họ.


\par }{\Q \VS{8}Con sẽ phải nôn hết món ăn ra,

\par }{\QB và phí cả lời khen tặng con đã nói.


\par }{\Q \VS{9}Đừng tốn công nói với người dại,

\par }{\QB vì hắn sẽ khinh thường lời khôn ngoan của con.


\par }{\Q \VS{10}Chớ dời ranh giới cũ;

\par }{\QB và đừng chiếm đoạt đất người mồ côi.


\par }{\Q \VS{11}Vì Đấng Cứu Chuộc họ là Đấng năng quyền;

\par }{\QB sẽ bênh vực họ và khép tội con.


\par }{\Q \VS{12}Chuyên lòng tiếp nhận dạy dỗ;

\par }{\QB lắng tai đón nghe tri thức.


\par }{\Q \VS{13}Đừng bỏ qua việc sửa dạy con cái.

\par }{\QB Roi vọt không làm nó chết đâu.


\par }{\Q \VS{14}Người dùng roi sửa dạy con,

\par }{\QB là cứu linh hồn nó khỏi hư vong.


\par }{\Q \VS{15}Con ơi, nếu lòng con khôn ngoan,

\par }{\QB thì chính lòng ta cũng vui mừng;


\par }{\Q \VS{16}Phải, lòng dạ ta sẽ mừng rỡ,

\par }{\QB khi miệng con nói điều ngay thẳng.


\par }{\Q \VS{17}Chớ hiềm tị vì người gian được may mắn,

\par }{\QB nhưng đem lòng kính sợ Chúa Hằng Hữu ngày đêm.


\par }{\Q \VS{18}Tương lai con sẽ trong sáng;

\par }{\QB hy vọng thành đạt là điều chắc chắn.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Con ơi, hãy lắng nghe và trở nên khôn ngoan:

\par }{\QB Hãy hướng lòng con vào đường chính đáng.


\par }{\Q \VS{20}Chớ kết bạn với người nghiện rượu,

\par }{\QB hoặc với người ham ăn,


\par }{\Q \VS{21}vì tương lai họ khó khăn, cơ hàn,

\par }{\QB và người mê ngủ sẽ rách rưới tơi bời.


\par }{\Q \VS{22}Lắng tai nghe lời khuyên dạy của cha,

\par }{\QB khi mẹ yếu già, con chớ khinh khi.


\par }{\Q \VS{23}Phải mua chân lý và đừng bao giờ bán nó;

\par }{\QB cũng đừng bán khôn ngoan, học thức, và lương tri.


\par }{\Q \VS{24}Có con ngay lành, lòng cha mừng rỡ.

\par }{\QB Có con khôn ngoan, vui lòng hớn hở.


\par }{\Q \VS{25}Nguyện cha và mẹ con vui mừng!

\par }{\QB Nguyện người sinh ra con được rạng rỡ vui mừng.


\par }{\Q \VS{26}Con hãy dâng lòng con cho cha.

\par }{\QB Để mắt con chăm chú đường lối cha.


\par }{\Q \VS{27}Vì gái điếm là hố sâu,

\par }{\QB dâm phụ là giếng thẳm.


\par }{\Q \VS{28}Nó rình rập mồi ngon,

\par }{\QB gây cho số người bất nghĩa gia tăng.


\par }{\Q \VS{29}Ai phiền muộn? Ai đau khổ?

\par }{\QB Ai tranh cạnh? Ai thở than?

\par }{\QB Mắt đỏ ngầu, mình thương tích?


\par }{\Q \VS{30}Đó là người chè chén, la cà,

\par }{\QB nhấm nháp các thứ rượu pha.


\par }{\Q \VS{31}Chớ mê mẩn nhìn ly rượu hồng, nó đỏ đẹp thật,

\par }{\QB nó óng ánh làm sao; tuôn chảy dễ dàng.


\par }{\Q \VS{32}Nhưng rồi ra con sẽ bị rượu cắn như rắn;

\par }{\QB nọc độc nó như rắn lục.


\par }{\Q \VS{33}Mắt con sẽ thấy những điều kỳ lạ,

\par }{\QB và lòng con đầy dẫy điều xấu xa.


\par }{\Q \VS{34}Con sẽ như người đi giữa biển cả,

\par }{\QB dập dồi như thể leo lên cột buồm.


\par }{\PP \VS{35}Con nói: “Họ đánh tôi, nhưng sao tôi chẳng đau.

\par }{\Q Tôi không cảm biết khi bị họ đánh.

\par }{\QB Bao giờ tôi tỉnh lại đây

\par }{\QB để tôi còn tìm uống nữa?”




\par }\PoetryChap{24}{\Q \VerseOne{1}Chớ ganh tị người ác,

\par }{\QB cũng đừng mong kết bạn với họ.


\par }{\Q \VS{2}Vì lòng chúng đầy âm mưu bạo tàn,

\par }{\QB môi nói ra toàn lời nguy hại.


\par }{\Q \VS{3}Nhà cửa xây trên nền khôn ngoan

\par }{\QB và được vững vàng do hiểu biết.


\par }{\Q \VS{4}Do tri thức các phòng

\par }{\QB được đầy vật quý hiếm.


\par }{\Q \VS{5}Người khôn ngoan là người có sức lớn,

\par }{\QB người tri thức lại càng thêm năng lực.


\par }{\Q \VS{6}Đánh giặc phải nhờ mưu khôn ngoan;

\par }{\QB muốn chiến thắng, cần nhiều mưu sĩ.


\par }{\Q \VS{7}Với người dại, khôn ngoan là điều cao xa quá.

\par }{\QB Nơi cổng thành, nó chẳng dám hé miệng ra.


\par }{\Q \VS{8}Ai mưu tính điều ác,

\par }{\QB sẽ nổi danh là người gian xảo.


\par }{\Q \VS{9}Âm mưu của người dại là tội lỗi;

\par }{\QB người nhạo báng bị người ta ghê tởm.


\par }{\Q \VS{10}Chỉ người yếu hèn

\par }{\QB mới sờn lòng trong ngày hoạn nạn.


\par }{\Q \VS{11}Hãy cứu người bị đưa đến cõi chết;

\par }{\QB hãy ngăn bước người lảo đảo đi đến chỗ tử vong.


\par }{\Q \VS{12}Đừng tự nói: “Chúng tôi chẳng biết chuyện gì cả.”

\par }{\QB Vì Đức Chúa Trời hiểu rõ lòng người, và Ngài nhìn thấy.

\par }{\QB Đấng canh giữ mạng sống con biết rõ con đã biết.

\par }{\QB Ngài sẽ báo trả mỗi người tùy việc họ đã làm.


\par }{\Q \VS{13}Con ơi, hãy ăn mật ong vì nó tốt,

\par }{\QB mật của tàn ong ngon ngọt cho miệng con.


\par }{\Q \VS{14}Cũng hãy biết rằng khôn ngoan ngọt ngào cho linh hồn con.

\par }{\QB Nếu con tìm được khôn ngoan, con sẽ tràn đầy hy vọng,

\par }{\QB và hy vọng của con sẽ không bị cắt đứt.


\par }{\PP \VS{15}Đừng rình rập nhà người công chính,

\par }{\QB cũng đừng cướp phá nơi ở của người,


\par }{\Q \VS{16}Vì người công chính vẫn đứng dậy, dù bị ngã bảy lần.

\par }{\QB Nhưng chỉ một tai vạ, người ác đã bại liệt ngay.


\par }{\Q \VS{17}Khi kẻ địch sa cơ, con chớ mừng;

\par }{\QB khi nó ngã, lòng con đừng hớn hở.


\par }{\Q \VS{18}Kẻo e Chúa Hằng Hữu không bằng lòng

\par }{\QB và ngưng ra tay trừng phạt nó chăng.


\par }{\Q \VS{19}Chớ nóng lòng vì công việc người ác,

\par }{\QB đừng ganh tị khi người dữ thành đạt.


\par }{\Q \VS{20}Đời người ác không có tương lai;

\par }{\QB đèn người dữ nay mai sẽ tắt.


\par }{\Q \VS{21}Con ơi, phải kính sợ Chúa và tôn trọng vua.

\par }{\QB Đừng liên kết với bọn người phản loạn,


\par }{\Q \VS{22}vì họa tai sẽ đến bất ngờ.

\par }{\QB Ai lường được hình phạt của Chúa Hằng Hữu và vua?


\par }{\SH Một Vài Châm Ngôn Khác
\par }
{\PP \VS{23}Đây là lời của người khôn ngoan:

\par }{\Q Khi xét xử, đừng thiên vị ai cả.


\par }{\Q \VS{24}Ai tuyên bố với người ác rằng “Anh vô tội,”

\par }{\QB sẽ bị mọi người nguyền rủa không thôi.


\par }{\Q \VS{25}Ai trách phạt người ác, sẽ được mọi người ưa thích;

\par }{\QB và tràn đầy phước hạnh.


\par }{\Q \VS{26}Lời nói thẳng

\par }{\QB xuất phát từ tình thương.


\par }{\Q \VS{27}Lo làm ăn trong ngoài chu tất,

\par }{\QB rồi hãy tính đến việc cất nhà.


\par }{\Q \VS{28}Đừng vô cớ làm chứng hại láng giềng;

\par }{\QB môi miệng con đừng thốt ra lời dối trá.


\par }{\Q \VS{29}Chớ nói: “Tôi báo trả lại điều nó làm cho tôi!

\par }{\QB Tôi chỉ tốt với người tốt với tôi thôi!”


\par }{\Q \VS{30}Ta có qua ruộng một người kém siêng năng,

\par }{\QB và vườn nho của người ngu dại.


\par }{\Q \VS{31}Cỏ mọc um tùm, gai phủ giăng.

\par }{\QB Rào dậu điêu tàn nghiêng ngửa đổ.


\par }{\Q \VS{32}Quan sát cảnh ấy, ta để ý,

\par }{\QB suy xét, và học được rằng:


\par }{\Q \VS{33}Ngủ một chút, mơ màng thêm một chút,

\par }{\QB khoanh tay nghỉ một chút nữa thôi—


\par }{\Q \VS{34}cảnh nghèo đến như kẻ trộm;

\par }{\QB bạo tàn, đột ngột như phường cướp tấn công.




\par }\Chap{25}{\SH Những Châm Ngôn Khác của Sa-lô-môn
\par }
{\PP \VerseOne{1}Sau đây là những châm ngôn của Sa-lô-môn, do triều thần của Vua Ê-xê-chia, nước Giu-đa sưu tầm và sao chép:


\par }{\Q \VS{2}Vinh quang của Đức Chúa Trời là giữ kín một điều gì,

\par }{\QB tìm tòi, khám phá là vinh quang của các vua.


\par }{\Q \VS{3}Không ai biết trời cao, đất thấp bao nhiêu,

\par }{\QB lòng vua chúa cũng khó dò như vậy!


\par }{\Q \VS{4}Khi khử sạch cáu cặn khỏi bạc,

\par }{\QB con có vật liệu để chế tạo vật quý.


\par }{\Q \VS{5}Khi trừ diệt người xấu trước mặt vua,

\par }{\QB ngôi nước ngươi sẽ vững mạnh nhờ công lý.


\par }{\Q \VS{6}Trước mặt vua, con chớ phô trương,

\par }{\QB cũng đừng tranh địa vị với hàng cao trọng,


\par }{\Q \VS{7}Thà ngồi thấp, rồi được nhấc lên cao,

\par }{\QB còn hơn bị hạ trước bao nhiêu người.


\par }{\Q \VS{8}Đừng hấp tấp kiện thưa ai cả,

\par }{\QB vì biết đâu con phải bị thua.

\par }{\QB Khi danh dự tổn thương, con sẽ làm gì?


\par }{\Q \VS{9}Tốt hơn cả là hai bên ngồi đối chất,

\par }{\QB nhưng đừng tiết lộ điều gì cho người khác,


\par }{\Q \VS{10}Kẻo đối phương nghe được, lên án con nói xấu,

\par }{\QB và con không thể rút lại được lời mình.


\par }{\Q \VS{11}Lời bàn đúng lúc,

\par }{\QB chẳng khác gì trái táo vàng trên đĩa bạc.


\par }{\Q \VS{12}Nghe lời chỉ trích của người khôn ngoan,

\par }{\QB là giá trị hơn đeo nữ trang bằng vàng.


\par }{\Q \VS{13}Một sứ giả trung tín làm thỏa dạ chủ mình.

\par }{\QB Như tuyết mát lạnh giữa mùa gặt với nắng hè gay gắt.


\par }{\Q \VS{14}Hứa cho, nhưng chẳng giữ lời,

\par }{\QB giống như có mây, có gió, rồi lại chẳng mưa.


\par }{\Q \VS{15}Lòng kiên nhẫn thắng hơn cường lực,

\par }{\QB lưỡi dịu dàng bẻ gãy cả xương.


\par }{\Q \VS{16}Con có thích mật ong?

\par }{\QB Cũng đừng ăn nhiều quá, kẻo con phải mửa ra!


\par }{\Q \VS{17}Chớ đến nhà láng giềng thường quá,

\par }{\QB e nhàm mặt, người sẽ chán ghét con.


\par }{\Q \VS{18}Lời chứng gian vô cùng hiểm nguy,

\par }{\QB hại người chẳng khác nào gươm, tên, và dùi cui.


\par }{\Q \VS{19}Đặt lòng tin vào một người không đáng tin cậy,

\par }{\QB chẳng khác gì nhai với răng bị gãy, hay đi với chân khập khiễng.


\par }{\Q \VS{20}Hát xướng trước người đang âu sầu buồn bã,

\par }{\QB cũng như lột áo người ngày đông tháng giá,

\par }{\QB như đổ giấm vào vết thương.


\par }{\Q \VS{21}Đói cho ăn, khát cho uống,

\par }{\QB săn sóc kẻ thù, cho nước họ uống.


\par }{\Q \VS{22}Làm như vậy con sẽ chất than lửa đỏ trên đầu họ,

\par }{\QB và Chúa Hằng Hữu sẽ thưởng cho con.


\par }{\Q \VS{23}Gió bấc đem mưa,

\par }{\QB nói hành sinh giận.


\par }{\Q \VS{24}Thà ở nơi góc mái nhà,

\par }{\QB còn hơn ở chung nhà với đàn bà hay sinh sự.


\par }{\Q \VS{25}Được tin lành từ xứ xa đưa vào,

\par }{\QB như được nước mát lúc khát khao.


\par }{\Q \VS{26}Người công chính ngã quỵ trước người gian ác,

\par }{\QB sẽ như suối nước bị dấy đục một nguồn nước bị hư.


\par }{\Q \VS{27}Ăn nhiều mật có hại,

\par }{\QB tìm vinh quang cá nhân quá cũng không tốt.


\par }{\Q \VS{28}Ai không chế ngự lòng mình, chẳng lo tự chủ,

\par }{\QB như thành bỏ ngỏ không có tường.




\par }\PoetryChap{26}{\Q \VerseOne{1}Vinh dự đến với người khờ dại,

\par }{\QB cũng hiếm như mưa ngày mùa, như tuyết tháng hạ.


\par }{\Q \VS{2}Lời nguyền rủa vô cớ chẳng tới đâu,

\par }{\QB như chim sẻ bay đi, chim én liệng lại.


\par }{\Q \VS{3}Roi dành cho ngựa, cương cho lừa,

\par }{\QB đòn vọt cho lưng đứa ngu si.


\par }{\Q \VS{4}Đừng đối đáp người khờ dại như sự khờ dại của nó,

\par }{\QB kẻo con cũng giống như nó.


\par }{\Q \VS{5}Phải dùng lý luận ngớ ngẩn đáp người khờ dại,

\par }{\QB để nó đừng thấy như là nó khôn.


\par }{\Q \VS{6}Dùng một đần truyền tin tức,

\par }{\QB chẳng khác gì tự đầu độc, tự chặt chân.


\par }{\Q \VS{7}Châm ngôn trong miệng người khờ dại,

\par }{\QB khác nào chân bại trong thân thể người què.


\par }{\Q \VS{8}Ca tụng người khờ dại

\par }{\QB như cột đá vào ná.


\par }{\Q \VS{9}Châm ngôn trong miệng người ngu dại,

\par }{\QB như cành gai trong tay người say.


\par }{\Q \VS{10}Mướn người dại, người lang thang làm lụng,

\par }{\QB họ sẽ như người cầm cung bắn phá tứ tung.


\par }{\Q \VS{11}Người ngu lặp lại điều khờ dại nó đã trót làm,

\par }{\QB như chó mửa ra rồi liếm lại.


\par }{\Q \VS{12}Một người tự phụ cho mình là khôn,

\par }{\QB còn tệ hại hơn một người đần độn.


\par }{\Q \VS{13}Người lười biếng nói rằng: “Có con sư tử ngoài đường!

\par }{\QB Một con sư tử gầm thét ngoài phố!”


\par }{\Q \VS{14}Cửa xoay trên bản lề thể nào,

\par }{\QB người lười biếng cũng xoay trở trên giường thể ấy.


\par }{\Q \VS{15}Người biếng nhác đặt tay mình vào đĩa,

\par }{\QB nhưng rồi thôi, không đưa lên miệng mình.


\par }{\Q \VS{16}Tuy nhiên, hắn tự cho rằng mình khôn ngoan

\par }{\QB hơn bảy người thông sáng khác.


\par }{\Q \VS{17}Người đi ngoài đường thấy đám cãi nhau,

\par }{\QB vô cớ mà can thiệp, khác nào kéo tai con chó vậy.


\par }{\Q \VS{18}Người nào lừa gạt bạn mình

\par }{\QB rồi nói rằng: “Tôi chỉ đùa thôi.”


\par }{\Q \VS{19}Cũng như người điên ném than lửa,

\par }{\QB bắn tên gây chết chóc.


\par }{\Q \VS{20}Không có lửa nếu không củi, không dầu,

\par }{\QB không bất bình nếu không nói hành, nói xấu.


\par }{\Q \VS{21}Người nhanh giận nhạy chuyện rầy rà,

\par }{\QB như than, như củi, mau cháy bùng ra.


\par }{\Q \VS{22}Lời rỉ tai như của ngon vật lạ,

\par }{\QB nuốt vào, thỏa lòng mát dạ.


\par }{\Q \VS{23}Lời hoa mỹ che đậy lòng độc ác,

\par }{\QB như lớp men bóng bẩy bao ngoài bình đất rẻ tiền.


\par }{\PP \VS{24}Người quỷ quyệt dùng lời xảo trá,

\par }{\QB nhưng trong lòng chất chứa gian manh.


\par }{\Q \VS{25}Khi nó nói lời dịu ngọt đừng tin,

\par }{\QB vì lòng nó chứa bảy điều gớm ghiếc.


\par }{\Q \VS{26}Chúng nói nhân nói nghĩa đủ điều,

\par }{\QB nhưng bộ mặt thật sẽ phô bày nơi công chúng.


\par }{\Q \VS{27}Ai gài bẫy sẽ rơi vào bẫy,

\par }{\QB lăn đá hại người, lại bị đá đè nát thân.


\par }{\Q \VS{28}Nói dối, nói nịnh người nó chẳng thương,

\par }{\QB gây nên tai hại khôn lường?




\par }\PoetryChap{27}{\Q \VerseOne{1}Chớ khoe khoang về ngày mai,

\par }{\QB vì con đâu biết được việc gì sẽ xảy ra trong tương lai.


\par }{\Q \VS{2}Hãy để người khác khen con, miệng con chẳng nên làm;

\par }{\QB hãy để người ngoài khen, môi con đừng làm thế.


\par }{\Q \VS{3}Đá thì nặng và cát cũng nặng,

\par }{\QB nhưng cơn nóng giận của người dại nặng hơn cả đá và cát.


\par }{\Q \VS{4}Sự phẫn nộ thật độc ác, cơn giận thật bạo tàn,

\par }{\QB nhưng sự ghen tương còn nguy hiểm bội phần.


\par }{\Q \VS{5}Ra mặt quở trách tỏ tường

\par }{\QB hơn là yêu thương lặng lẽ.


\par }{\Q \VS{6}Thương tổn do bạn gây ra, ấy là bởi lòng thành;

\par }{\QB còn đáng tin hơn vô số cái hôn của kẻ thù.


\par }{\Q \VS{7}Khi no, chê cả mật,

\par }{\QB lúc đói, đắng hóa ngọt.


\par }{\Q \VS{8}Người lưu lạc xa quê hương,

\par }{\QB giống như chim lạc bầy bay xa tổ.


\par }{\Q \VS{9}Dầu và thuốc thơm làm khoan khoái tâm hồn,

\par }{\QB lời khuyên ngọt ngào của bằng hữu cũng êm dịu dường ấy.


\par }{\Q \VS{10}Chớ từ bỏ bạn—dù bạn mình hoặc bạn của cha.

\par }{\QB Lúc hoạn nạn, đừng lo đi kiếm anh em họ hàng.

\par }{\QB Vì láng giềng gần hơn họ hàng ở xa.


\par }{\Q \VS{11}Con ơi, hãy khôn ngoan, và làm cho lòng cha sung sướng.

\par }{\QB Vì khi đó cha có thể đáp lại những lời chỉ trích xem thường.


\par }{\Q \VS{12}Người khôn tránh né nguy nan.

\par }{\QB Người dại đâm đầu hướng tới tai họa.


\par }{\Q \VS{13}Phải nắm lấy áo ai bảo lãnh cho người không quen.

\par }{\QB Giữ vật làm tin của hắn vì hắn bảo lãnh cho người đàn bà xa lạ.


\par }{\Q \VS{14}Lớn tiếng chúc phước người hàng xóm lúc sáng sớm,

\par }{\QB họ sẽ xem câu chúc đó như lời nguyền rủa.


\par }{\Q \VS{15}Nhà dột trong ngày mưa tháng gió

\par }{\QB cũng làm khổ như người đàn bà cãi cọ.


\par }{\Q \VS{16}Bịt miệng nàng, khác chi đưa tay cản gió

\par }{\QB hay ngửa tay đựng dầu.


\par }{\Q \VS{17}Sắt mài sắt,

\par }{\QB bạn rèn bạn.


\par }{\Q \VS{18}Săn sóc cây vả sẽ được ăn quả;

\par }{\QB phục vụ hết lòng, chủ sẽ thưởng công.


\par }{\Q \VS{19}Nước phản chiếu khuôn mặt,

\par }{\QB tấm lòng biểu lộ chân tướng con người.


\par }{\Q \VS{20}Mắt đầy tham vọng, chẳng bao giờ chán;

\par }{\QB âm ty nuốt người không hề thỏa mãn.


\par }{\Q \VS{21}Lửa dùng thử bạc, thử vàng,

\par }{\QB lời khen thử con người.


\par }{\Q \VS{22}Dùng chày giã người dại như giã thóc,

\par }{\QB cũng không làm tróc ngu si của nó.


\par }{\Q \VS{23}Hãy biết rõ tình trạng bầy chiên của con,

\par }{\QB và phải chịu khó chăm nom đàn súc vật,


\par }{\Q \VS{24}vì giàu có chóng qua,

\par }{\QB và mão miện chẳng trường tồn.


\par }{\Q \VS{25}Khi cỏ khô đã cắt và cỏ non lại mọc,

\par }{\QB và cỏ xanh trên đồi núi được gom về,


\par }{\Q \VS{26}thì chiên cung cấp cho con quần áo che thân,

\par }{\QB và dê sẽ giúp con tiền mua đất ruộng.


\par }{\Q \VS{27}Sữa dê sẽ dồi dào để nuôi con, nuôi cả gia đình

\par }{\QB và luôn cả các tớ gái con nữa.




\par }\PoetryChap{28}{\Q \VerseOne{1}Dù không người đuổi, người ác cắm đầu chạy,

\par }{\QB còn người ngay như sư tử can trường.


\par }{\Q \VS{2}Khi đất nước loạn lạc, sẽ có nhiều quan chức.

\par }{\QB Nhưng nhờ một người hiểu biết và sáng suốt, nước bền vững dài lâu.


\par }{\Q \VS{3}Quan chức bóc lột người nghèo nàn,

\par }{\QB khác nào mưa lụt quét sạch mùa màng.


\par }{\Q \VS{4}Người bỏ pháp luật đề cao tội ác;

\par }{\QB người giữ pháp luật chống lại người gian.


\par }{\Q \VS{5}Người ác chẳng lưu tâm đến công lý,

\par }{\QB người tôn thờ Chúa Hằng Hữu biết rõ công lý là gì.


\par }{\Q \VS{6}Thà nghèo mà ngay thật,

\par }{\QB còn hơn giàu mà bất chính.


\par }{\Q \VS{7}Con khôn ngoan tôn trọng luật pháp;

\par }{\QB đứa kết bạn côn đồ, gây nhục cho cha.


\par }{\Q \VS{8}Tài sản của người cho vay nặng lãi

\par }{\QB lại rơi vào tay người biết thương hại người nghèo.


\par }{\Q \VS{9}Người coi thường, xây tai không nghe luật lệ,

\par }{\QB lời cầu nguyện người sẽ chẳng được nghe.


\par }{\Q \VS{10}Ai quyến rũ người lành làm ác,

\par }{\QB sẽ rơi vào bẫy chính mình đã giăng,

\par }{\QB còn người ngay lành vẫn hưởng phước lạc.


\par }{\Q \VS{11}Người giàu thường tự thấy mình khôn ngoan,

\par }{\QB nhưng người nghèo sáng dạ nhìn suốt thực hư.


\par }{\Q \VS{12}Khi người liêm chính nắm quyền, mọi người đều hân hoan.

\par }{\QB Khi người ác nổi dậy, ai nấy lo ẩn trốn.


\par }{\Q \VS{13}Người che giấu lỗi mình sẽ không được may mắn

\par }{\QB nhưng nếu thú nhận và từ bỏ tội, sẽ tìm được xót thương.


\par }{\Q \VS{14}Người kính sợ Chúa luôn hưởng hạnh phước,

\par }{\QB người rắn lòng bất chính thường bị họa tai.


\par }{\Q \VS{15}Người ác cai trị làm dân nghèo khốn khổ,

\par }{\QB như bị gấu đuổi, như sư tử vồ.


\par }{\Q \VS{16}Một cai quản ngu dốt lo bóc lột dân mình,

\par }{\QB một lãnh tụ muốn tồn tại phải liêm chính.


\par }{\Q \VS{17}Kẻ sát nhân luôn bị lương tâm dày vò, chạy trốn nơi vực thẳm.

\par }{\QB Đừng ai ngăn nó!


\par }{\Q \VS{18}Người ngay được cứu khỏi tai vạ,

\par }{\QB còn người gian tà phải bị sa ngã.


\par }{\Q \VS{19}Ai cày sâu cuốc bẩm thu hoạch nhiều hoa lợi,

\par }{\QB ai đuổi theo ảo mộng, đói nghèo xác xơ.


\par }{\Q \VS{20}Người trung tín hưởng nhiều phước hạnh,

\par }{\QB vội lo làm giàu, hình phạt chẳng thoát đâu.


\par }{\Q \VS{21}Thiên vị là xấu, bất kể lý do gì,

\par }{\QB có người chỉ vì một miếng bánh mà thiên vị.


\par }{\Q \VS{22}Người tham lam chạy theo của cải làm giàu,

\par }{\QB chẳng ngờ nghèo khó bất chợt theo sau.


\par }{\Q \VS{23}Đến cuối cùng, người ta sẽ phân định

\par }{\QB và biết ơn người nói thẳng hơn là dua nịnh.


\par }{\Q \VS{24}Ăn cắp cha mẹ mà nói: “Đâu tội vạ gì,”

\par }{\QB chẳng khác đồng lõa với người phá hại.


\par }{\Q \VS{25}Kiêu căng gây tranh cạnh,

\par }{\QB tin cậy Chúa Hằng Hữu sẽ được hưng thịnh.


\par }{\Q \VS{26}Người ngu xuẩn tự thị tự mãn,

\par }{\QB ai khôn sáng mới được an toàn.


\par }{\Q \VS{27}Người phân phát tài sản cho người nghèo chẳng hề thiếu thốn,

\par }{\QB nhưng miệng đời nguyền rủa người nhắm mắt làm ngơ.


\par }{\Q \VS{28}Khi người ác cầm quyền, người lành ẩn tránh.

\par }{\QB Khi người ác suy đồi, người lành gia tăng.




\par }\PoetryChap{29}{\Q \VerseOne{1}Người cứng lòng cứng cổ trước lời răn dạy

\par }{\QB sẽ suy sụp thình lình không phương chữa chạy.


\par }{\Q \VS{2}Người liêm chính cai trị, dân chúng hân hoan.

\par }{\QB Nhưng người ác nắm quyền, dân chúng lầm than.


\par }{\Q \VS{3}Con khôn ngoan khiến cha vui lòng,

\par }{\QB người nuôi gái điếm phá hoại gia phong.


\par }{\Q \VS{4}Vua công minh, nước cường thịnh,

\par }{\QB vua tham nhũng, nước mạt vận.


\par }{\Q \VS{5}Ai nịnh bợ hàng xóm láng giềng,

\par }{\QB là giăng lưới dưới chân.


\par }{\Q \VS{6}Người ác bị tội mình sập bẫy,

\par }{\QB nhưng người ngay ca hát vui mừng.


\par }{\Q \VS{7}Người ngay tôn trọng quyền lợi của người nghèo khó;

\par }{\QB còn người ác chẳng biết đến quyền lợi đó.


\par }{\Q \VS{8}Người kiêu cường khua mép làm cả thành náo động xôn xao,

\par }{\QB người khôn ngoan làm lắng dịu cơn thịnh nộ cuồng bạo.


\par }{\Q \VS{9}Người khôn chẳng cần tranh luận với kẻ dại dột,

\par }{\QB vì nó sẽ nổi giận, hoặc cười ngạo nghễ không thôi.


\par }{\Q \VS{10}Người trọn vẹn bị bọn khát máu ghen ghét,

\par }{\QB nhưng được người công chính quý chuộng.


\par }{\Q \VS{11}Người dại để cơn giận mình bùng nổ,

\par }{\QB nhưng người khôn chế ngự nó.


\par }{\Q \VS{12}Nếu vua nghe lời giả dối, dối gạt,

\par }{\QB bầy tôi người chỉ là phường gian ác.


\par }{\Q \VS{13}Người nghèo và người giàu đều giống nhau ở điểm này:

\par }{\QB Chúa Hằng Hữu cho ánh sáng để thấy.


\par }{\Q \VS{14}Vua nào xử công minh cho người nghèo nàn,

\par }{\QB sẽ được tồn tại với năm tháng.


\par }{\Q \VS{15}Giáo huấn, đòn vọt rèn luyện trẻ thơ,

\par }{\QB đứa trẻ phóng túng làm nhục mẹ nó.


\par }{\Q \VS{16}Số người ác càng nhiều, tội phạm càng gia tăng,

\par }{\QB nhưng người công chính sẽ chứng kiến cảnh chúng suy tàn.


\par }{\Q \VS{17}Muốn hưởng hạnh phước và tâm hồn được an tịnh,

\par }{\QB hãy sửa phạt con mình.


\par }{\Q \VS{18}Nước nào không được Chúa hướng dẫn sẽ bị xáo trộn.

\par }{\QB Quốc gia nào theo luật lệ Chúa, hạnh phước trường tồn.


\par }{\Q \VS{19}Lời nói suông không đủ điều khiển người giúp việc,

\par }{\QB vì dù hiểu biết, chưa chắc họ đã lưu tâm.


\par }{\PP \VS{20}Con có thấy người nói quá hấp tấp?

\par }{\Q Người ngu đần còn khá hơn người nói hấp tấp.


\par }{\Q \VS{21}Nếu nuông chiều người giúp việc từ thuở bé,

\par }{\QB lớn lên nó sẽ đòi được kể như người thừa kế.


\par }{\Q \VS{22}Người dễ giận suốt ngày gây gổ;

\par }{\QB người nóng tính lầm lỗi liên miên.


\par }{\Q \VS{23}Tính kiêu căng đưa người xuống dốc,

\par }{\QB lòng khiêm tốn đem lại vinh dự.


\par }{\Q \VS{24}Người đồng lõa với kẻ trộm, là gây hại cho bản thân.

\par }{\QB Dù đã thề trước tòa, mà ngậm miệng không tố giác,


\par }{\Q \VS{25}Lo sợ người phàm là một cạm bẫy,

\par }{\QB tin cậy Chúa sẽ được an toàn.


\par }{\Q \VS{26}Muốn công lý, cầu xin Chúa Hằng Hữu,

\par }{\QB đừng mong tìm ân huệ của hoàng gia.


\par }{\Q \VS{27}Người ngay ghét việc gian tà;

\par }{\QB người gian ghen ghét việc làm của người ngay.




\par }\Chap{30}{\SH Lời của A-gu-ra
\par }
{\PP \VerseOne{1}Lời của A-gu-ra, con trai Gia-kê, nói với Y-thi-ên và U-can:


\par }{\Q \VS{2}Tôi là người ngu dốt nhất,

\par }{\QB và cũng không hiểu biết như người thường.


\par }{\Q \VS{3}Tôi chưa được học sự khôn ngoan,

\par }{\QB cũng không có sự hiểu biết về Đấng Thánh.


\par }{\Q \VS{4}Ai đã lên trời, rồi xuống đất?

\par }{\QB Ai đã góp gió trong tay, bọc biển trong áo, tạo nên vũ trụ?

\par }{\QB Đấng ấy là Ai? Và Con Trai Ngài tên gì?

\par }{\QB Xin nói giúp tôi, nếu ngươi biết!


\par }{\Q \VS{5}Mọi lời của Đức Chúa Trời đều tinh luyện;

\par }{\QB Ngài là tấm khiên bảo vệ người nương cậy Ngài.


\par }{\Q \VS{6}Đừng thêm gì vào lời của Ngài, kẻo Ngài bắt tội,

\par }{\QB vì người thêm thắt là người nói dối.


\par }{\Q \VS{7}Đức Chúa Trời ôi, trước khi con chết,

\par }{\QB xin cho con hai điều:


\par }{\Q \VS{8}Giúp con khỏi dối trá, giả hình.

\par }{\QB Đừng để con nghèo khổ, cũng đừng cho con giàu có.

\par }{\QB Xin cho con lương thực vừa đủ cần dùng.


\par }{\Q \VS{9}Nếu giàu có dư dật, con sẽ khước từ Chúa và hỏi: “Chúa Hằng Hữu là ai?”

\par }{\QB Nếu nghèo khổ, con sẽ trộm cắp, làm ô nhơ Danh Đức Chúa Trời.


\par }{\Q \VS{10}Chớ vu khống người đầy tớ với chủ,

\par }{\QB người sẽ nguyền rủa con vì lỗi con tạo lấy.


\par }{\Q \VS{11}Có người rủa cha,

\par }{\QB và không chúc phước cho mẹ.


\par }{\Q \VS{12}Có người tự thấy mình trong trắng,

\par }{\QB nhưng chưa được rửa sạch ô uế.


\par }{\Q \VS{13}Có người đôi mắt kiêu căng,

\par }{\QB với cái nhìn khinh người.


\par }{\PP \VS{14}Có người răng sắc như gươm,

\par }{\QB hàm răng như dao cạo.

\par }{\Q Họ nhai ngấu nghiến người nghèo,

\par }{\QB ăn nuốt người thiếu thốn.


\par }{\Q \VS{15}Con đỉa có hai miệng hút,

\par }{\QB chúng kêu gào “Hãy cho, Hãy cho!”

\par }{\Q Có ba vật chẳng hề thỏa mãn,

\par }{\QB và bốn loài không biết nói “Đủ rồi!”


\par }{\PP \VS{16}Âm phủ,

\par }{\QB lòng dạ son sẻ,

\par }{\QB đất không bao giờ đủ nước,

\par }{\QB và ngọn lửa hừng.


\par }{\Q \VS{17}Mắt của người chế nhạo cha, khinh bỉ mẹ,

\par }{\QB sẽ bị quạ móc đi và phụng hoàng nuốt sống.


\par }{\Q \VS{18}Có ba điều quá lạ lùng—

\par }{\QB không, bốn việc dị kỳ tôi không hiểu thấu:


\par }{\Q \VS{19}Đường đại bàng bay trên không,

\par }{\QB lối rắn bò trên đá,

\par }{\Q đường tàu chạy trên biển,

\par }{\QB và đường tình ái giữa nam nữ.


\par }{\Q \VS{20}Còn thêm một điều nữa: Người đàn bà ngoại tình,

\par }{\QB phạm tội xong, chùi miệng nói: “Tôi có làm gì đâu.”


\par }{\Q \VS{21}Có ba điều làm đất rung chuyển—

\par }{\QB không, bốn việc khiến đất không chịu nổi:


\par }{\Q \VS{22}Người nô lệ làm vua,

\par }{\QB người ngu xuẩn no đầy, thịnh vượng,


\par }{\Q \VS{23}người đàn bà ghen ghét lấy được chồng,

\par }{\QB đứa tớ gái lên làm bà chủ.


\par }{\Q \VS{24}Có bốn loài vật tuy nhỏ bé

\par }{\QB nhưng lại khôn ngoan lạ đời:


\par }{\Q \VS{25}Con kiến là loài yếu ớt,

\par }{\QB dự trữ thực phẩm suốt mùa hạ.


\par }{\PP \VS{26}Con chồn ít năng lực,

\par }{\QB nhưng lại biết ẩn mình trong hốc đá.


\par }{\Q \VS{27}Con châu chấu tuy không có vua,

\par }{\QB nhưng chúng bay thành đội ngũ.


\par }{\Q \VS{28}Con thằn lằn mà người ta lấy tay bắt được,

\par }{\QB lại ở trong cung vua.


\par }{\Q \VS{29}Có ba dã thú dáng đi hùng dũng đẹp đẽ—

\par }{\QB không, bốn loài có nước bước oai phong lẫm liệt:


\par }{\Q \VS{30}Con sư tử, chúa sơn lâm, chẳng lùi bước trước loài nào cả,


\par }{\QB \VS{31}con công,

\par }{\QB con dê đực,

\par }{\QB và vị vua khi đi duyệt binh.


\par }{\Q \VS{32}Nếu con vì ngu dại mà tự kiêu hoặc mưu đồ việc ác,

\par }{\QB phải biết xấu hổ, lấy tay che miệng lại.


\par }{\Q \VS{33}Đánh sữa ra bơ

\par }{\QB và đấm mũi gây chảy máu,

\par }{\QB cũng vậy, chọc giận sinh cãi nhau.




\par }\Chap{31}{\SH Lời của Vua Lê-mu-ên
\par }
{\Q \VerseOne{1}Châm ngôn của Vua Lê-mu-ên, do

\par }{\QB mẹ vua truyền lại.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}Con ơi! Đứa con mà lòng dạ mẹ đã cưu mang,

\par }{\QB đứa con mà mẹ đã khấn hứa,


\par }{\Q \VS{3}đừng vì đàn bà mà tiêu hao năng lực,

\par }{\QB đừng theo vết xe đổ của các vua chúa.


\par }{\Q \VS{4}Lê-mu-ên, con ơi, vua chúa không nên ham rượu.

\par }{\QB Các quan chức đừng đam mê thức uống có men.


\par }{\Q \VS{5}Uống vào, con sẽ quên hết luật lệ,

\par }{\QB xâm phạm quyền lợi, công lý của người cùng khổ.


\par }{\Q \VS{6}Hãy đem chất men cho người hấp hối

\par }{\QB và đem rượu cho người có tâm hồn sầu thảm.


\par }{\Q \VS{7}Họ uống cho quên đi nỗi khổ,

\par }{\QB và cũng chẳng bận tâm đến mọi mối sầu.


\par }{\Q \VS{8}Hãy lên tiếng bênh vực người cô thế;

\par }{\QB và biện hộ cho quyền lợi của người bất hạnh.


\par }{\Q \VS{9}Con hãy phán xét công minh,

\par }{\QB bảo đảm công lý cho người nghèo yếu.


\par }{\SH Người Vợ Tài Đức
\par }
{\Q \VS{10}Một người vợ hiền đức, ai có thể tìm được?

\par }{\QB Giá trị nàng còn quý hơn châu ngọc.


\par }{\Q \VS{11}Nàng được chồng tín nhiệm,

\par }{\QB và thu hoa lợi không thiếu thốn.


\par }{\Q \VS{12}Nàng chẳng làm thương tổn,

\par }{\QB nhưng suốt đời đem hạnh phước cho chồng.


\par }{\Q \VS{13}Nàng bận bịu quay sợi,

\par }{\QB dệt dạ và vải gai.


\par }{\Q \VS{14}Nàng giống như con tàu

\par }{\QB chở thực phẩm về từ xa.


\par }{\Q \VS{15}Thức giấc khi trời chưa sáng,

\par }{\QB nàng sửa soạn thức ăn cho gia đình,

\par }{\QB sắp đặt công việc cho các tớ gái.


\par }{\Q \VS{16}Nàng lưu ý một thửa ruộng và mua nó,

\par }{\QB với lợi tức làm ra, nàng lập một vườn nho.


\par }{\Q \VS{17}Nàng đảm đang, chịu khó,

\par }{\QB và hết sức làm công việc gia đình.


\par }{\Q \VS{18}Thức làm việc đến khuya;

\par }{\QB theo dõi giá hàng hóa, để mua bán kịp thời.


\par }{\Q \VS{19}Nàng tra tay vào guồng kéo sợi,

\par }{\QB nàng cần cù kéo chỉ dệt tơ.


\par }{\Q \VS{20}Nàng đưa tay giúp người khốn khó,

\par }{\QB rộng rãi chăm lo, giúp đỡ người nghèo.


\par }{\Q \VS{21}Không sợ gia đình gặp tuyết giá,

\par }{\QB vì sắm sẵn áo ấm bằng dạ.


\par }{\Q \VS{22}Nàng dệt lấy chăn mền,

\par }{\QB áo xống nàng bằng vải gai mịn.


\par }{\Q \VS{23}Chồng nàng được nổi danh,

\par }{\QB thuộc hàng nhân vật cao cấp trong xứ.


\par }{\Q \VS{24}Nàng sản xuất áo quần,

\par }{\QB đem bán cho con buôn.


\par }{\Q \VS{25}Là người có nghị lực và duyên dáng,

\par }{\QB nàng hớn hở nhìn vào tương lai tươi sáng.


\par }{\Q \VS{26}Nàng ăn nói khôn ngoan,

\par }{\QB lấy nhân từ làm kim chỉ nam.


\par }{\Q \VS{27}Nàng chăm sóc mọi việc trong nhà,

\par }{\QB không bao giờ biếng nhác.


\par }{\Q \VS{28}Con cái chúc nàng hạnh phước.

\par }{\QB Chồng nàng tấm tắc ngợi khen:


\par }{\Q \VS{29}“Có nhiều phụ nữ tài đức,

\par }{\QB nhưng nàng trỗi hơn tất cả.”


\par }{\Q \VS{30}Duyên dáng thường giả trá, sắc đẹp cũng tàn phai;

\par }{\QB nhưng ai kính sợ Chúa Hằng Hữu sẽ được ngợi ca mãi.


\par }{\Q \VS{31}Cùng được hưởng thành quả của công việc do tay mình làm ra.

\par }{\QB Nàng đáng được ca ngợi giữa nơi công cộng.

\par }