27
Jesus naꞌaka-kao Pilate diꞌiti
(Mark 15:1; Luke 23:1-2; John 18:28-32)
1 Uruu chaapiꞌiki, chaapiꞌikiiman ipai faadaanao zowaunaanao naꞌiki ipai kazowautapainao Jewnao miitiniipan naa Jesus dauꞌu, naꞌapam nii pazowii-kidanuzu. 2 Uruu daunaꞌan ĩdodowaꞌakan naa Jesus naꞌiki ĩnaꞌakan naazu naobanai Pilate diꞌiti.
Judas zowiinan
(Acts 1:18-19)
3 Judas kaakapaamikitinaꞌoraz abatan naa Jesus zowiaꞌazoo-kao, udiꞌitinpan naꞌiki tuukii ukashaꞌoran pakaakapaan dauꞌan Jesus. Uruu idi sariapa umakon faadaanao zowaunaanao naꞌiki kazowautapainao Jewnao diꞌiti ukiwa-kidaꞌanan ĩpuraatan. 4 Ukian ĩꞌati, “Õꞌoian, õkaakapan idi kaimanaꞌo pidan, umashaꞌapatakan puꞌu oiaꞌo.”
“Aonaa ushaꞌapan waꞌati, pugaru kiiꞌan, pugaru wuruꞌu shaꞌapaapaꞌoraz naꞌapaꞌo,” ĩkian uꞌati.
5 Judas kabootaꞌakan naa puraata naꞌii Tominkaru Dapu nazo ii. Udaunaꞌan umakon udyuukuruutinaꞌanan naa.
6 Sariapa faadaanao zowaunaanao zawadan wuruꞌu puraataz, naꞌiki ĩkian, “Diꞌoraz puraataꞌa pidan zowii-kinao winipinaa wuruꞌu, ukauꞌan kakinaorii kawanaꞌati, aonaa ukaimanan umuuda-kao Tominkaru Dapuꞌu iaꞌo puraata wiizi ii.” 7 Uruu idi ĩkadakotinan udauꞌan atii ĩnaꞌapatan naꞌapa kida panyukunuu naꞌapam nii pakaiwaan wuruꞌu puraataz. Ĩkian, ĩkaiwaan niizu patorii-kinaa nii kaꞌuz tomiki amazadati, tawarainao baaranaa nii. 8 Unaꞌapan idi udakota-kao Izai Baara kii. Atii kai pakawan udakotapa-kao naꞌapa. 9 Uruu prophet Jeremiah paradan mishiinan naa. Kaikapaꞌoraz ukian: “Ĩzaamata 30 wiziꞌi kidaꞌo puraata, Israelitenao aitan kawanaꞌatiꞌo uwinipinaa niꞌo. 10 Naꞌiki ĩkaiwaanuz patorii-kinaa nii kaꞌuz tomiki amazadati, Tominkaru dyuudan kawanaꞌati õgaru.”
Jesus tiwaa-kidapa-kao Pilate kanaapu ati
(Mark 15:2-15; Luke 23:3-5, 13-25; John 18:33—19:16)
11 Uruu donoꞌo naa Jesus kadishita-kida-kao Pilate, Romannao naobanaa kanaapu iti, naꞌiki upishaan Jesus, ukian, “Pugaru wuruꞌu naobanaiz, King niꞌoraz Jewnao ati?”
“Oo, naꞌapaꞌo kaiwuruꞌu pukianuz,” Jesus kian uꞌati.
12 Mazan faadaanao zowaunaanao naꞌiki kazowautapainao Jewnao kaakapaan dono mazanuiman uruu, aonaa udakoꞌatin ĩdyaun. 13 Uruu idi Pilate kian uꞌati, “Puabata naꞌapam ĩkowaadanii ipai dikauda kidaꞌo pudauꞌan? Upuꞌu zii aonaa pudakoꞌatinuz?” 14 Mazan aonaa Jesus dakoꞌatin naꞌapaꞌoram ĩkian padauꞌan, ukauꞌan tuukii Pilate diꞌitinpan.
15 Ipai wunu Passover Kamoon dono, naobanai kodita-kidauzon baudaꞌapa pidan taraa-kizai iki, pidannao aiapanii ukodita-kida-kao, uruu naobanai kaduz wuruꞌu. 16 Uruu dono ĩtaraapanii pidan, Barabbas kiaꞌo uꞌuu, uruu kaimanaimanaꞌo uaitapa-kao ushaꞌapatan dikauda kidaꞌo aimaakan. 17 Aizii pidannao kasabaꞌukinan donoꞌo naa, Pilate pishaan ĩdyaun, ukian ĩꞌati, “Naꞌiaꞌoram pidan uaipan õkodita-kidan uꞌati, Barabbas oo Jesus dakota-kariwaiz Christ* kii?” 18 Unaꞌapanuz paaitapan idiꞌo kazowautapainao Jewnao naꞌakanuz Jesus paꞌidaꞌati, ĩkishauzin idiꞌo karikaonan Jesus ati.
19 Pilate sakanatapan puꞌu pakootoopauzo-kizi taba idaꞌa, udaiaro dyuudan paradan uꞌidaꞌati, okian, “Aonaa paꞌi pushaꞌapataꞌanaꞌa wuruꞌu pidanaz mashaꞌapata-kaꞌoraz oiaꞌo, kichanaꞌiki-kii shaa õzandaꞌawun uruu dauꞌan, aonaa utaapan õnyukunuu kaiman.”
20 Mazan faadaanao zowaunaanao naꞌiki kazowautapainao Jewnao kakinaowan ipai pidannao, marii kizi ĩpishaan Pilate kodita-kidan Barabbas, naꞌiki marii uzowii-kidan paꞌan Jesus. 21 Udaunaꞌan Pilate pishaan naa mishi pidannao. Ukian ĩꞌati, “Naꞌiaꞌoram pidan uaipan õkodita-kidan uꞌati?”
“Barabbas,” ĩkian uꞌati.
22 “Naꞌapam nii õshaꞌapatan naa Jesus dakota-kariwaiz Christ nii?” Pilate kian koshan ĩꞌati.
“Marii utauka-kao cross diꞌiti,” ĩkian.
23 “Kandii nii, kanom mooko ushaꞌapata dikaudaꞌo nii?” Pilate kian upishaan ĩdyaun.
Mazan powaꞌa zii ĩkadokon diiwaꞌo idaꞌan, ĩkian, “Marii utauka-kao cross diꞌiti.”
24 Aizii Pilate tukapan idi aonaa naꞌitiꞌi naa naꞌapam pakian powaꞌa udauꞌan, mazan mishiꞌoraiman tuukiaꞌa naa manawun pidannao toꞌoradinan, uruu idiꞌi naa uchikaan pakaꞌu wunu idi iribaꞌo pidannao awunuutapan puꞌu, naꞌiki ukian ĩꞌati, “Wuru idaꞌanaꞌa õaidan uꞌati, aonaa õaipan atiꞌo mani wuru diꞌoraz kaimanaꞌoraz pidan zowiaꞌazoo-kaoaz.”
25 Unaꞌapan idi, pidannao kadakon uꞌati, “Marii mooko uzowii-kao winipinaa waotan waꞌati naꞌiki waudainao ati,” ĩkian.
26 Uruꞌu naa Pilate kodita-kidan Barabbas pidannao ati, mazan Jesus ubaꞌizii-kidan naa paꞌan, udaunaꞌan utaaꞌakan naa Jesus tauka-karu nii cross diꞌiti.
Soldyaanao antamikitan Jesus pabanikian bii an
(Mark 15:16-20; John 19:2-3)
27 Udaunaꞌan Pilate soldyaannao zaamatan naa Jesus, ĩnaꞌakanuzu soldyaanao mashaapa-kizi iti. Uruꞌu naa ĩbaokopatan ipai soldyaanao naꞌii Jesus idaꞌati. 28 Naꞌii ĩnarakadan ukamichan, naꞌiki ĩkakamichantanuz wuzaꞌo kamicha, naobanai kamichan kaduz idi. 29 Udaunaꞌan ĩtoman kowamai kaiwada-karu idi, naꞌiki ĩkakowamtan naaz uꞌidi. Ĩtaan naa uꞌati kapam uwadookori nii atamun idi uzaamatapan nii padiwaꞌora antanapu, naꞌapa king zaamatapauzon kawan pawadookori. Uruꞌu naa ĩkodoruꞌukan ukanaapu ati naꞌiki ĩbanikiitan naazu. Ĩkian, “Pugaru King, umanawunuꞌo Jewnao naobanaa!” 30 Udaunaꞌan ĩsopiautapanuzu naꞌiki ĩzaamatan uꞌai atamun pataaniaz uwadookori nii. Uruu idiꞌi naa ĩzowiautapan uzowau. 31 Ĩipaian daunaꞌan paꞌantamikitan uruu, ĩnarakadan naa uꞌai pakaiwaada-kidaniaz kamicha uꞌati, naꞌiki ĩkaiwada-kidan naa ukamichan powaa iti. Udaunaꞌan ĩnaꞌakan naazu, ĩtaukaꞌanan naazu cross diꞌiti.
Jesus tauka-kao cross diꞌiti
(Mark 15:21-32; Luke 23:26-43; John 19:17-27)
32 Aizii ĩkoditan puꞌu donoi iki, pamakopa-kizi an ĩikodapan pidan Cyrene san,† Simon kiaꞌo uꞌuu. Sariapa soldyaanao dyuudan unaꞌakan Jesus crossannaa. 33 Ĩmakon atii ĩkaawan amazada iti dakota-kariwai Golgotha kii, naꞌapaꞌoraz amazada uu Pidan-Zowau-Niwaꞌuz-naawa, kiaꞌo wuruꞌu. 34 Naꞌiaꞌa naa ĩtaan Jesus tuzan nii wine idi, kawikiꞌita-kariwai aimaakan kibiaꞌo idi, mazan patiwaan daunaꞌan masakaudaꞌuzu, aonaa uaipanuzu.
35 Aizii soldyaanao taukan daunaꞌan Jesus cross diꞌiti, ĩbuutan naa ukamichan kida. Udaunaꞌan ĩmakinaotan makinaonii, ĩtukapaꞌazon naꞌiaꞌoram nii zaamata ukamichan buutinpan kida.‡ 36 Udaunaꞌan ĩsakanatapan naa ĩawunuutapan Jesus naꞌii. 37 Doko antanapu uzowau paawaꞌa saada-kariwai atamun munaꞌa ĩkainaabata-kinaa kanom dikiniꞌiaꞌo uzowii-kao. Kaikapaꞌo ĩsaadaniaz: “Diꞌi wuruꞌu Jesus, uruu King Jewnao ati.” 38 Naꞌapain uruu dono dyaꞌutam koidimikinao tauka-kao cross diꞌiti kapam. Ĩmuudan baudaꞌapaꞌo Jesus diwaꞌora antanapu, baꞌoran uwashabaron antanapu.
39 Pidannao dobatapainao naꞌan maonapa Jesus idaꞌan, ĩwaꞌuan pazowau kida, uruu ĩbanikiitan naazu. 40 Ĩkian, “Pugaru mainaabataꞌazoꞌoraz Tominkaru Dapu naꞌiki udaunaꞌan pukadishita-kidaꞌazoonuz idikinaudaꞌutan kamoo idaꞌa, ukauꞌan aizii pukazannaatinaꞌa naa. Umishiin dono pugaru Tominkaru dani, putokaꞌa naa pucrossannaa diꞌiki!”
41 Aizii faadaanao zowaunaanao, naꞌiki tiichaapauzonao Moses kakinaori dauꞌu, naꞌiki kazowautapainao Jewnao, naꞌapa kapam ĩbankiitanuz. 42 Ĩkian, “Ukazannaata baꞌorainao pidannao, mazan aonaa ukaꞌiitan pakazannaatinan paꞌidaꞌa. Uruu King niꞌo kaikiniꞌi Israel ati! Ukauꞌan marii utokan aizii cross diꞌiki, uruu wamishidan niizu! 43 Umishidanii Tominkaru, ukauꞌan marinaꞌa naa Tominkaru aidan pakazannaatan uruu kai, ushaꞌapanum kauꞌan ukiinii ‘Õgaru Tominkaru dani!’ ” 44 Naꞌapa kapam koidimikinao tauka-kariwainaouz cross diꞌiti Jesus dazabaꞌa, naꞌapa kapam ĩbankiitanuz.
Jesus mawakan dauaꞌo
(Mark 15:33-41; Luke 23:44-49; John 19:28-30)
45 Aizii sakitapa kamoo diꞌiki aka amazada marutaꞌakan atii daawadata kamoo 3 oꞌclock diꞌiti. 46 Aizii 3 oꞌclock mani, uruꞌu naa Jesus kadakon diiwa, “Eli, Eli, lama sabachthani?” ukian. “Õtominkarun, õtominkarun, kanom nii aonaa punyukunuupan õgaru?” kiaꞌo wuruꞌu ukianuz.
47 Pabiꞌi kida pidannao maonapaꞌo ĩkadishitapan naꞌii, ĩabata naꞌapam Jesus kian. Uruu idi ĩkian, “Udapadan prophet Elijah.” 48 Sariapa baudaꞌapa pidan dimaꞌakan sponge dauꞌati, naꞌiki udamotanuzu katamaꞌo wine diꞌiti, naꞌiki usawadan naaz atamun idaꞌan Jesus diꞌiti, Jesus tuzan nii. 49 Mazan baokoinao pidannao kian, “Marii unaꞌian paꞌidaꞌa, watukapa kizi Elijah waꞌatin ukaminkaꞌutaꞌananuzu.”
50 Upuꞌaꞌa naa Jesus kadakoꞌokan diiwa koshan, uruu umanizowantaꞌakan, umawakan naa.
51 Naꞌapain aka kamicha mada Tominkaru Dapu nazoo§ buutapa-kinao kida kuzuutaꞌakan ipai pazikon an, doko iki atii apowa ati. 52 Baaranai kida ipai ĩdaꞌatinaꞌakan naꞌiki iriba Tominkaru pidanannao kadishitan ĩkakudan powaa iti. 53 Ĩkoditan baaranai iki kida. Aizii Jesus kadishitan daunaꞌan pamawaka-kizi iki, uruꞌu naa wuruꞌu kadishitainaouz pabaaranaa iki makon Jerusalem iti, naꞌiki iriba pidannao tukapan ĩdyaun naꞌii.
54 Aizii soldyaanao zowaunaa, pasoldyaannao tuma awunuutapainaouz Jesus, ĩtukapa wuruꞌu amazada nakainanuz naꞌiki ipai amazada shaꞌapanuz. Tuukii ĩtarian! Uruu idi ĩkian Jesus dauꞌan, “Wuruꞌu pidanaz, mishiꞌo mishi Tominkaru Dani uruu.”
55 Iriba zunnao awunuutapan Jesus naꞌii, mazan munapo ĩkadishitapan. Wuruꞌu zunnaouz Galilee Baara ikiꞌo ĩwaꞌatin Jesus dawuꞌati kaminkaꞌuupainao uruu, shaꞌapataꞌo kanom uaiapanii kida. 56 Naꞌiainao zunnao bii ii Mary Magdala sanaaba, naꞌiki Mary (oroo James naꞌiki Joseph daro), naꞌiki Zebedee daiaro.
Jesus dida-kao dauaꞌo
(Mark 15:42-47; Luke 23:50-56; John 19:38-42)
57 Aizii kamoo tipitaꞌanan diꞌitiꞌi naa, Arimathea san kaawan, uruu kapuraatanuꞌo pidan, Joseph kiaꞌo uꞌuu naꞌiki tominpaꞌo kapam Jesus diꞌiki. 58 Sariapa umakon upishaaꞌanan Pilate Jesus nanaa dauꞌan, udidaꞌazoonuzu. Pilate dyuuda Jesus nanaa taa-kao uꞌati. 59 Uruu idi Joseph toka-kidan naa Jesus nanaa cross diꞌiki, upapidan naazu kaimanaꞌo, paꞌinaꞌo kamicha mada idi. 60 Udaunaꞌan umuudanuz diikiꞌiꞌo pakichadaꞌakanii kuba pabaaranaa niꞌo nazo iti. Udaunaꞌan ukidaꞌukan udaruꞌo kuba, udorodoraa-kidanuzu, utaratan naa baaranai paniinomizinaa uꞌidi, udaunaꞌan umakoꞌokan naa. 61 Mary Magdala sanaaba naꞌiki baꞌoranuaba Mary, ĩsakanatapan naꞌii maonapa ubaaranaa ii.
Soldyaanao awunuutapan
Jesus baaranaa
62 Baꞌoran kamoo uruu Sookapa-karu Kamoon dono faadaanao zowaunaanao naꞌiki Phariseenao makon Pilate diꞌiti. 63 Ĩkian uꞌati, “Naobanai, wanyukunuian naꞌapam tawuru kianuꞌo mariidinauzoz pakakupan dono zii. Ukian, ‘Idikinaudaꞌu kamoo õmawakan daunaꞌan, õkadishitan nii kakupa koshan.’ 64 Ukauꞌan pudyuuda ubaaranaa awunuutapa-kao kaimanaiman atii idikinaudaꞌu kamoo daunaꞌan. Panaadon utominapa-kidaniinao waꞌatin nii ĩkoidapaꞌananuz. Udaunaꞌan ĩkowaadaꞌanan nii pidannao ati, ĩkian nii kadishitaꞌa naazu pamawaka-kizi iki. Uruu dawuꞌitiiniꞌo mariidin-karu, powaꞌaꞌo nii zii udikaudan kiwiitapaꞌo mariidin-karu ai.”
65 Pilate kian ĩꞌati, “Unaꞌaka mooko soldyaanao, uawunuutapa-kidaꞌa naa wuruꞌu baaranaiz kaimanaiman.” 66 Uruu idi ĩmakon naa baaranai iti. Naꞌii ĩmuudan naa pakainaariba kuba kida ukita-kao ai, naꞌiki ĩwaꞌakan naa soldyaanao awunuutapaꞌo nii wuruꞌu baaranaiz.
* 27:17 Christ: wuruꞌu Tominkaru dyuudaniaz papidanannao zannaa nii. Putukapa kaarita tokon ii, Parada-karu Mashaꞌapannaada-kinao diꞌii. † 27:32 Cyrene: Africa iaꞌo wiizai. ‡ 27:35 Psalm 22:18 § 27:51 kamicha mada Tominkaru Dapu nazoo: Putukapa kaarita tokon ii ‘Tominkaru Dapu’ dauꞌan, Parada-karu Mashaꞌapannaada-kinao diꞌii.