22
King taapan aroapa-karu paudani mazidan ati
(Luke 14:15-24)
1 Udaunaꞌan Jesus paradan diꞌitinapa-kinai kuwai kida idaꞌan koshan pidannao ati. Ukian. 2 “Kaikapaꞌo wuruꞌu Tominkaru naobanai-tinapanuz: naꞌapa king minziiwata-kidan kawan umanawunuꞌo aroapa-karu paudani mazidan ati. 3 Aizii aroapa-karu kamoon donoꞌo naa, udyuudan naa papoitorunao dapada-kariwainao pidannao diꞌiti ĩwaꞌati kiziꞌi naa aroapa-karu idaꞌati, mazan aonaa ĩwaꞌatiꞌizon. 4 Uruu idi udyuudan baꞌoran papoitorunao dapada-kariwainao diꞌiti koshan. Ukian papoitorunao ati, ‘Ukowaadankaꞌa naa dapada-kariwainao ati, ipaiꞌi naa õminziiwa-kidan aroapa-karu daꞌaꞌa. Õzowii-kidaꞌa naa kakiwin kidaꞌo õꞌuza tapiꞌizanao, ukauꞌan marinaꞌa naa ĩwaꞌatin kadiman.’ 5 Ukowaada-kaoaꞌa naa dapada-kariwainao ati, mazan aonaa ĩtaan panyukunuu ati padapada-kao. Ushaꞌapanum idi kainaꞌa ĩshaꞌapataꞌazoonii kida paꞌati: baudaꞌapaꞌo makoꞌozon pazakapun iti; baꞌoran papuraataapauzon dauꞌati. 6 Aizii baꞌorainao zaamatan wuruꞌu poitoruinaouz, ĩantamikitan ĩdyaun naꞌiki ĩzowii wuruꞌu king poitorunaouz. 7 King toꞌoran tuukii, uruu idi udyuudan pasoldyaannao naꞌiti ĩzowii ipai zowiainaouz upoitorunao, naꞌiki ĩkawaoda zowii-mikinao mashaapa-kizi donoi.
8 “Uruu daunaꞌan king dapadan baꞌoran papoitorunao naꞌiki ukian ĩꞌati, ‘Aizii mazidaꞌo aroapa-kinaa niꞌo, ipaiꞌi naa uminziiwa-kida-kao, mazan õdapadaniinao, ĩtukapa-kida ĩmawaꞌatiꞌizookan idaꞌan, aonaa ĩturuan pawaꞌatin. 9 Ukauꞌan umako pidan iriba-kizi iti, udapada kizi ipai pidannao uikodan kawanaꞌati, ĩwaꞌati kizi mazida-karu aroapa-kida-kao idaꞌati.’ 10 Uruu idi poitoruinao makon diꞌiti kidaꞌa pidan iriba-kizi iti. Ĩdapada iriba pidannao paikodan kawanaꞌati. Shaꞌapaꞌoram karikaonan pidan, kaimanainao naꞌiki dikaudainao, mazan iriba ĩikodan pidannao, ĩpaidada kabaun nazoo wuruꞌu aroapa-kizaiz.
11 “Aizii King tukapaꞌanan padapada-kidaniinao. Utukapa baudaꞌapa daonaiora naꞌii, aonaꞌa ukaiwadapan mazida-karu diꞌitiꞌo daara. 12 Uruu idi King kian uꞌati, ‘Õpaonaru, naꞌapaꞌoram pumorotan daꞌatiꞌi pumakaiwadapakan puꞌu mazida-karu diꞌitiꞌo daara?’ Aonaa naꞌapam daonaiora kian uꞌati. Umaparadaniitaꞌakan. 13 Udaunaꞌan king kian papoitorunao ati, ‘Udodoo uruu naꞌiki ukaboota uruu paniba iti marutaꞌo-karu iti. Naꞌii zaadin-karu nii tuukii, naꞌiki pidannao kuzowan nii paudako padopian idi.’ ” 14 Jesus katokontan pakuwaa pakian idaꞌan kaikapaꞌa: “Iribaꞌo nii pidannao dapada-kao padamata, mazan masakaudaꞌuꞌo nii ĩzaamata-kao.”
Jesus pishaa-kao tax kawinipinaapa-kao dauꞌu
(Mark 12:13-17; Luke 20:20-26)
15 Uruu daunaꞌan Phariseenao makon naa ĩparadaakaꞌanan paꞌatiaaka. Ĩdiꞌitinpaꞌanan naꞌapam nii pazaamatan Jesus uparadan idaꞌan. 16 Panaꞌapainpan idi ĩdyuudan patominapa-kidaniinao, Herod pidanannao tuma Jesus diꞌiti. Aizii dyuuda-kariwainao kian Jesus ati, “Tiichaa, waaitapa pugaru kaimanaꞌo, mishiꞌo puparadan. Putominapa-kidan pidannao kaiman Tominkaru aipan kawanaꞌati. Naꞌiki naꞌapa kida putaapan pidannao, aonaa naꞌiaꞌoram umanawunuꞌo nii baꞌoran ai. 17 Aizii pukowaada waꞌati, kaimanaꞌo mani wataanuzu tax puraatan naobanai Caesar ati,* oo aonaa ukaimanan?”
18 Mazan Jesus aitapa ĩdiꞌitinpan oii, uruu idi ukian ĩꞌati, “Unao, utaapinpauzonao kaimanainao nii kaikiniꞌi! Kanom nii utiwaan uzaamatan õgaru õparadan dikin ii? 19 Uaida-kida mooko õꞌati puraata ukawinipinaata-kinaaz tax.” Ĩnaꞌaka uꞌidaꞌati wuruꞌu puraataz. 20 Sariapa upishaan ĩdyaun. Ukian, “Kanom dikin wuruꞌu, naꞌiki kanom uu wuruꞌu saada-kariwaiz puraata idaꞌa?”
21 “Naobanai Caesar” ĩkian ĩdakoꞌatinuzu.
Udaunaꞌan ukian ĩꞌati, “Utaa ukauꞌan Caesar ati kanom wuruꞌu Caesar idiwau kidaz. Aizii Tominkaru ati utaa Tominkaru idiwau kida.” 22 Ĩabatan idi Jesus kian kaikapaꞌa, tuukii ĩdiꞌitinpan naꞌiki ĩmakon naa uꞌai.
Jesus pishaa-kao mawakainao kadishitan dauꞌan
(Mark 12:18-27; Luke 20:27-40)
23 Naꞌapain uruu dono pabiꞌi kida Sadduceenao kaawan Jesus idaꞌati. Ĩnao aonaa ĩmishidan kakupa-karu nii mawaka-karu daunaꞌan. 24 Ĩpishaanuzu. Ĩkian uꞌati, “Tiichaa, Moses kian waꞌati, daonaiora mawakan dono, aonaꞌo zii udani nii, marii uꞌinawuzu zaamatan udaiaro-daun paudaiaro nii. Uruu idaꞌanaꞌo nii mawakaꞌo uꞌinawuzu kaudanin. 25 Aizii dii mani kainaꞌa pidan 7 udainao daonaioranao. Ĩtuuniz mazidan, mazan umawakan paudairo ai aonaa zii udani nii, uruu idi udawuꞌitiꞌo uꞌinawuzu daiaroitapan naa oroo. 26 Naꞌapa koshan umawakan oꞌai. Udaunaꞌan baꞌoran uꞌinawuzu mazidan otuma, mawaka koshan oꞌai. Atii naꞌapa ipai ĩmawakan. Ukauꞌan ipai 7 ĩdyaun daiaroitapan oroo. Mazan aonaa baudaꞌapaꞌo kaudanin otuma. 27 Dawuꞌitin uruꞌu naa zunaaba mawakan naa kapam.” 28 Aizii ĩpishaan Jesus, ĩkian uꞌati, “Aizii pidannao kadishita-kida-kao dono pamawaka-kizi iki, naꞌiaꞌoram nii daiaroitapa oroo? Ushaꞌapanum kauꞌan ipai 7 daonaioranao mazidaꞌo õtuma?”
29 Jesus dakoꞌatin ĩdyaun. Ukian, “Upozawatan kaiwuruꞌu umaaitapakan idi saada-kariwaiz Tominkaru Paradan naꞌiki aonaa uaitapan Tominkaru maꞌozakan. 30 Mawakainao kadishitan dono, aonaꞌo niꞌi naa kaudaiaro-karu naꞌapain, mazan naꞌapaꞌo nii angelnao aokazi iainao kawan ĩdyaun. 31 Aonaa mooko uaitapan naꞌapam Tominkaru Paradan kian kadishita-karu dauꞌan mawaka-karu diꞌiki? 32 Tominkaru kian, ‘Õgaru wuruꞌu Abraham, Isaac naꞌiki Jacob Tominkarunuz.’ Ukauꞌan aonaa mawakainao pidannao Tominkarun mani uruu, mazan kakupainao pidannao Tominkarun.”
33 Pidannao abatan idi Jesus tominapa-kidan kaikapaꞌa, tuukii ĩdiꞌitinpan utominapa-kidanii kida dauꞌan.
Umanawunuꞌoraz manawun Tominkaru kakinaori
(Mark 12:28-34; Luke 10:25-28)
34 Aizii Phariseenao abatan idi aonaa Sadduceenao aitapan naꞌapam naa pakian powaꞌa Jesus ati, utominapa-kidan idi kaimanaꞌa naa manawun, sariapa ĩbaokopatinan. 35 Naꞌiki baudaꞌapa ĩiriban tiichaapauzo Moses kakinaori dauꞌu pishaan Jesus, patiwaa-kidapa-kinaa niizu. 36 Ukian uꞌati, “Tiichaa, naꞌiaꞌoram dii manawun umanawunuꞌo kakinaorii?”
37 Jesus kian uꞌati, “ ‘Pumarainapa tuukii Naobanai puTominkarun ipai punyukunuu iki, ipai pudoronaa ii, naꞌiki ipai pudiꞌitinpan idaꞌan.’ 38 Uruu wuruꞌu umanawunuꞌoraz manawun kakinaorii. 39 Baꞌoran kakinaorii, udawuꞌatiꞌo umanawunun, kaikapaꞌoraꞌa: ‘Pumarainapa baꞌoran pidan naꞌapa pumarainpan kawan punanaa.’ 40 Ipai Tominkaru kakinaori kida Moses idaꞌanaꞌoraz utaa-kao, naꞌiki kakinaorii prophetnao tominapa-kidanii kida, zaamatinpan patumaaka wuruꞌu idaꞌatiꞌi dyaꞌutamaꞌoraz kakinaorii.”
Kanom dani wuruꞌu Christ
(Mark 12:35-37; Luke 20:41-44)
41 Phariseenao kasabaꞌukinpan puꞌu, Jesus pishaan ĩdyaun kaikapaꞌa: 42 “Naꞌapam ukian Christ† dauꞌan? Kanom takaan-daun uruu?”
“David takaan-daun,” ĩkian uꞌati.
43 Jesus kian ĩꞌati, “Mazan kanom nii mooko Tominkaru Doronaa aipan ati David dakotan uruu paNaobanaa nii. Ukianuz daꞌi uꞌati:
44 ‘Naobanai Tominkaru kian õnaobanaa ati,
pusakanata daꞌaꞌa õdiwaꞌora antanapu
atii õwaranuita-kidan putarubanao ipai pukidiba waranu ati.’
45 Aizii David dakotan puꞌu uruu paNaobanaa nii, naꞌapam naa mooko utakaan-daun wuruꞌu uruuz?”
46 Aonaa naꞌiaꞌoram aitapaꞌo nii naꞌapam naa pakian powaꞌa Jesus ati. Naꞌiki uruu daunaꞌan aonaa kanom kaꞌiitan naa papishaan powaꞌa uruu.
* 22:17 Caesar: tuubaruꞌo naobanai Rome iaꞌo. † 22:42 Christ: Tominkaru dyuudaniaz papidanannao zannaa nii. Putukapa kaarita tokon ii, Parada-karu Mashaꞌapannaada-kinao diꞌii.