4
Yesu mɔ́nyahnɔlɛ
1 Yesu-á yuku Liyel Mírkí tǎhkɩ̀lɛ, à ǹ syɩ yal Yurdɛ̃ yɔ tnɔ̂. Tɛ́ Liyel Mírkí à tɛ̃ yuku gbɛ̃́nnɩ sɔkɔ. 2 À sèpĩ̀n tikiníní pɩ nɛ́npɔ́ níkì tɛ̃́nɔ́ sɔkɔ. Nɛ́npɔ́ sɔkɔ ye sétã̀n yõ̀tɛ̃̀ à mɔ yah. Tɛ́ sèpĩ̀n nɔ́pi-á pɔ tũ, kwɛkɩ mɛ à tɛ̃. 3 Kǎh pɩ sɛ̃́, sétã̀n yõ̀tɛ̃̀ mɛ yo ǹ tyɩ́ nɛ, ǹmɔ-à kɩ nɛ Liyel Pilɛ, à yo dáhkɩ̀ mɛ̀ tyɩ́, kè vi n mɔ n pɩ yõkelɛ. 4 Yesu mó yo ǹ tyɩ́ nɛ: «Kè mɛ wã́rkɩ́nsàhnɔ́lɛ Liyel wɛy sɔkɔ nɛ ńkɛ̃́: ‹Névi náh ǹ min pɩ n pi yõke ólɛ.›»*
5 Képah náh, sétã̀n yõ̀tɛ̃̀ à tɛ̃ dɔkɔ léyy, à kyɩ à wɛ̃kɩ kèkõyṍ tɔ̃́rɩ́ póllɛ sɛ́yy ǹsɔ̃, 6 tɛ́ yo ǹ tyɩ́ nɛ, páh kɩ fɛ̃ à kɔ̃ n pi sépi pól yõ̀tɔ̃rɩ́, ànɛ̂ sé tahrɩlɛ. Sépi pól-á péwɔ gbõ̀ dahbɩ. Képah-á, nɛ̂-à pé dyɔ, páh kɩ sélɛ ǹmɔ kɔ̃. 7 Ńkɛ̃́, wàh kɩ fɛ̃ syi ǹ gbètukunɔ di pé yah à pé gbilki, páh kɩ sé póllɛ à kɔ̃. 8 Képah sɔkɔ, à mó yo sétã̀n yõ̀tɛ̃̀ tyɩ́ nɛ: «Kè mɛ wã́rkɩ́nsàhnɔ́lɛ Liyel wɛy sɔkɔ nɛ ńkɛ̃́: ‹Á kɩ á Tɛ̃̀ ǹgbɛ̃ Liyel ó núkúnínɛ n gbilki, tɛ́ kɩ n sah ǹmɔ ó tyɩ́ yõ.›»†
9 Képah náh, sétã̀n yõ̀tɛ̃̀ tɔ̃ yuku ǹnɛ Yerusalɛmɩ, à kyɩ à sah Liyel wɔ̀kɔ̀ ǹgbɛ̃ yõ̀tah, tɛ́ mɛ yo ǹ tyɩ́ nɛ, ǹmɔ-à kɩ nɛ Liyel pilɛ, à yɔkɔ tiki sétáh. 10 Kǎh mɛ wã́rkɩ́nsàhnɔ́lɛ Liyel wɛy sɔkɔ nɛ ńkɛ̃́, Liyel-á kɩ ǹ yĩ̂nyõ tɛ̃ntõnè kɔ̃, sè kɩ ǹnɛ n kyɔmɩ, 11 ànɛ̂ tɔ̃, sǎh kɩ à swah syi sé gbã̀n sɔkɔ. Dáhkɩ̀ náh ǹ gbáhkɩ̀ pɩ yɔ n pi.‡ 12 Képah tɛ̃̀ sɔkɔ, à mɛ yo sétã̀n yõ̀tɛ̃̀ tyɩ́ nɛ: «Kè mɛ yónɔ́lɛ Liyel wɛy sɔkɔ nɛ ńkɛ̃́: ‹Káh á Tɛ̃̀ ǹgbɛ̃ Liyellɛ n mɔ n yah!›»§
13 Kénɛ mɔ́nyahnɔ nɔ́pi pól sɔ́kɔ́ntɛnɔ náh, sétã̀n yõ̀tɛ̃̀ yal à gbɛ mɔ ǹnɛ, tɛ́ mɛ à syɩkɩ tɛ̃ náh tĩ̀nnɛ.
14 Képah náh, Yesu ǹ syɩ yuku Kalile sétáh yõ Liyel Mírkí tǎhkɩ̀lɛ ǹ sɔkɔ. Tɛ́ ǹ yĩn sõ̀ mɛ wil nɛ́npɔ́ kwlo pól sɔkɔ. 15 À sõ̀ mɛ kwɔ́nɔ́lɛ n pɩ pé Liyel ní-ńtã̂n vɩ̀ sɔkɔ, tɛ́ no pól mɛ ǹnɛ n gbilki.
Nasarɛtɩ tãn Yesu yáhlenɔlɛ
16 Sṍ yɔ́lɛ, Yesu pɔ Nasarɛtɩ sɔkɔ. Kénɛ kwil sɔkɔ ye sõ̀ à kyãh. Mɩ mɩ yòh sṍlɛ, à mɛ de Liyel ní-ńsah wɔ̀kɔ̀ sɔkɔ, wǎh dar tɛ́ kélɛ n pɩ sɔ̃́, tɛ́ mɛ yuku nɛ, pé Liyel wɛy kar. 17 Képah sɔkɔ, pè Liyel tɛ̃ntõ̀ syínyo-ò Yesayi sɛ́bɛ́y tɔkɔ à kɔ̃, à syi yɩkɩ mɔ fɩ̃́ yɔ́ sɔkɔ, ńyãh-á kè mɛ wã́rkɩ́nmɔnɔlɛ nɛ ńkɛ̃́:
18 «Tɛ̃̀ ǹgbɛ̃ Liyel ń yah wilki,
à ǹ Mírkí mɔ ń sɔkɔ nɛ,
mé nɩ̀vɩ̀nɩ̀ wɛy sã́n yo yãm tãn tyɩ́.
À ń tɛkɩ mɔ yɔ̃bɩ yɔ̃rɩ sɔkɔ wìlnɔ́ tyɩ́ yo yĩnnɛ pé tyɩ́,
ànɛ̂ yɩ̃́tũbi yɩ̃́ yɩ́kɩ́nmɔnɔ tyɩ́ yo yĩnnɛ,
ànɛ̂ yèvyãhrɩ tɛ̃ yõ yĩnnɛ névye yõ, nónó-á mɛ fṍhnɔ́ sɔkɔ,
19 ànɛ̂ ǹmɔ pèpɔrɩ pɔ yi tyɩ́ yo yĩnnɛ.»*
20 Képah náh, Yesu sɛ́bɛ́y yah vike, tɛ́ kélɛ Liyel wɔ̀kɔ̀ kyɔ̀mɩ̀-ò kɔ̃, tɛ́ kɔ̃ tɛ̃. Tɛ́ nónó-á sõ̀ mɛ Liyel ní-ńsah wɔ̀kɔ̀, pé pól sõ̀ mɛ ǹnɛ n yah díkí díkí. 21 Képah tɛ̃̀ sɔkɔ, à tyah n yo pé tyɩ́ nɛ: «Liyel wɛy fɩ̃́ nɛ̂ tyi-á yé noh, sè pɩ tũ kwɛynɛ yé tyɩ́.»
22 Kǎh pɩ sɛ̃́, no pól sõ̀ mɛ Yesu yĩ́ngbɩ́lɛ n yo. Tɛ́ ǹ wɛlɔ pèplɔ wɛ́kɩ́nɔ́ sõ̀ mɛ pé gbã̀n du, pè mɛ yo tũ nɛ, ǹmɔ kó Yosɛfu pídĩ́nɛ nɩ? 23 Képah sɔkɔ, à mɛ yo pé tyɩ́ nɛ, páh pɩ̃ nɛ, pǎh kɩ sèmìrkì mɩ n pi, nɛ̂-á n yo nɛ ńkɛ̃́, sènpɩ̀tɛ̃̀, à ǹ gblɔ̌y dɛ mɔ kɛ̀! Pǎh kɩ tɔ̃ n yo n pi pé tyɩ́ nɛ, páh tyi nónó pól pɩ Kapɛrnayumi sɔkɔ, páh sè noh. Tɛ́ pé tɔ̃ sé dùkù pɩ pé sú kwil sɔkɔ kɛ̀.
24 À tɔ̃ yo pé tyɩ́ nɛ: «Mé kélɛ n yo n dal n mɔ yé tyɩ́ nɛ: pè náh Liyel tɛ̃ntõ̀ syínyo-ò yɔ́ ńtɛ̃nɛ n tɛ̃ plɛ ǹ sú kwil sɔkɔ. 25 Kègbɩ tɛ̃̀ yõ, mé kélɛ n yo yé tyɩ́ nɛ: Liyel tɛ̃ntõ̀ syínyo-ò Yeli mɛ gbĩ́nɛ, pũ̀-á lésõ to pópó, à pɔ syɩ ye tɔ̃́nɔ́ ànɛ̂ ńwɔ̃́lɔ́ kénúkò tyɩ́, tɛ́ kwɛ́npékè yɔ́ mɛ de kwil pól sɔkɔ gbĩ́ nɛ̂nɛ, pɛ́kúsyɔ náhnáh sõ̀ mɛ Yisrayel sɔkɔ. 26 Ǹtɛ, Liyel náh Yeli tɛkɩ mɔ pépi sɔkɔ nɛy yɔ́ ńtɛ̃ tyɩ́, tɛ́ pɛ́kúsè yɔ́ tyɩ́ ye à tɛkɩ mɔ ǹnɛ, Sarɛpɩta kwil, Sidõ sétáh yõ.† 27 Ànɛ̂ Liyel tɛ̃ntõ̀ syínyo-ò Yelise mɛ gbĩ́nɛ, tótãm náhnáh tɔ sõ̀ mɛ Yisrayel sɔkɔ, tɛ́ pé sɔkɔ nɛy yɔ́ ńtɛ̃ náh dɛ́nmɔnɔ wɛ, à wil Siri sétáh tótɛ̃ dĩ́ Nama tyɩ́ sɔkɔ.»‡
28 Képah sɔkɔ, nónó pól-á sõ̀ mɛ Liyel ní-ńsah wɔ̀kɔ̀ sɔkɔ, pé fɔkɔ vyãh wɛlɔ nɔ́pi nóhnɔ́ tɛ̃̀ tyɩ́. 29 Pè mɛ yuku Yesu tɛ̃ yɔrɩ wil kwil sɔkɔ, à dɔkɔ yuku ǹnɛ yɔ̃lɩ yõ̀tah, pé kwil-á sõ̀ mɛ mɔ́nɔ́lɛ nɛ̂ yõ, tɛ́ nɛ, pé à tu wilki mɔ. 30 Tɛ́ à núkú wil pé wrɔ́, à sɔkɔ.
Yesu tɛ̃́nwɛnɔlɛ sétã̀n yõ
31 Képah náh, Yesu kyɩ Kapɛrnayumi kwil sɔkɔ, Kalile sétáh yõ, tɛ́ mɛ névyelɛ n kwɔ Nsyifunɔ mɩ mɩ yòh sṍlɛ. 32 Ǹ wɛy sõ̀ mɛ yõ̀tɔ̃rɩ́ wɛynɛ. Képah ye ǹ névye kwɔ dùkù kɔ̃, kè no pól gbã̀n du. 33 Tɛ́ lésõlɛ, kè pɔ yɩ̃nɛ, dĩ́ yɔ́ sõ̀ mɛ Liyel ní-ńsah wɔ̀kɔ̀ sɔkɔ, sétõlɛ ǹ sɔkɔ. Dǒ, à de syi fírr yĩ́npɔ̃́ ǹgbɛ̃nɛ nɛ, 34 wéèè, Nasarɛtɩ Yesu, kwâh nɛ̂ se à n yah n kɔ̃ pé tyɩ́ nɩ? À se pɔ pépi tyɩ́ yɩ́kɩ́-ńsah nɩ? Páh ǹnɛ n pnɛ, nɛ́dúkú nɛ̂-á ǹnɛ: Ǹmɔ-á Liyel tɛkɩ mɔ yályál. 35 Képah tɛ̃̀ sɔkɔ, Yesu dírí kõ sétõ mɛ̀ yõ nɛ: «Á vyãh vike, ǹ tɛ́ n wil dĩ́ mɛ̀ sɔkɔ.» Nɛ́npɔ́ swɔ, sétõ núkú dĩ́ mɛ̀ tɔkɔ min névye nɩyṍ, tɛ́ wil ǹ sɔkɔ, à náh dlo yɔ́ ńtɛ̃nɛ à nɔ. 36 Kǎh pɩ sɛ̃́, kè pɩ gbɛ̃̀ndùnì ǹgbɛ̃nɛ no pól tyɩ́, pè mɛ tyah n yo wɛ̃ tyɩ́ nɛ, wɛy dùkù nɛ̂ se à n wɛ̃kɩ sɛ̃́ nɩ? À tɛ̃ wɛ sétã̀nnɛ n kyɩ̃ n mɔ tɛ̃́nwɛnɔ ànɛ̂ yõ̀tɔ̃rɩ́ sɔkɔ, sè n wil névye sɔkɔ. 37 Sépinɔ́-á pɩ sɛ̃́, Yesu yĩ́ngbɩ́ tyah n yo nɛ́npɔ́ sétáh pól yõ.
Névye náhnáh dɛ́nmɔnɔlɛ
38 Wǎh yal Liyel ní-ńsah wɔ̀kɔ̀, à sɔkɔ Simɔ gbô. Tɛ́ Simɔ dɛ́y sê sõ̀ mɛ n kwlɔ wílvyã́hnɩ̀nɛ képékèyɔ̂. Pè mɛ kè yah kɔ̃ Yesu tyɩ́ nɛ, à à dɛ mɔ. 39 Képah sɔkɔ, Yesu mɛ kɔ yĩn ǹ yõ, tɛ́ dírí kõ wílvyã́hnɩ̀ yõ, ké núkú pi fĩn mɔ. Nɛ́npɔ́ swɔ, à núkú yuku tyah yõke tɛ̃̀-ǹsahlɛ n yah pé tyɩ́.
40 Gbĩ́yĩ́ dénɔ́ sɔkɔ, nónó pól-á sõ̀ mɛ n yɔ yam duke dukelɛ, pé nɛ́tãm pɔ pélɛ Yesu tyɩ́. À mó ǹ gbã̀nnɛ n sah n yuku pé nɛ́núkù núkú yõ, à pélɛ n dɛ n mɔ. 41 Tɛ́ sétã̀n tɔ sõ̀ mɛ n wil névye náhnáh sɔkɔ. Sè sõ̀ mɛ n gbo n mɔ sé wil gbĩ́nɛ nɛ ńkɛ̃́, Liyel pi-á ǹnɛ. Ǹtɛ, sǎh pɩ̃ nɛ, Liyel nɛy tɛ́kɩ́nmɔnɔ-á ǹnɛ, à mɛ dírí kõ sé yõ, tɛ́ sé vyɛ̃y tũ wɛ́kɩ́nɔ́lɛ.
42 Tyah-á núkú dal, Yesu yuku sɔkɔ gbɛ̃́nnɩ tyah yɔ́ sɔkɔ. Kǎh pɩ sɛ̃́, tɔ́wû yuku tyah ǹnɛ n soh n kɔ̃. Pǎh kyɩ à wɛ gbĩ́ nɛ̂nɛ, pè sõ̀ mɛ ké tyɩ́ nɛ, pé à syi n sah, à káh tɔ̃ yal pé tnɔ̂. 43 Ǹtɛ, à mɛ yo pé tyɩ́ nɛ: «Mé yɩ̃nɛ mè nɩ̀vɩ̀nɩ̀ wɛy sã́n yo n kɔ̃ kwlo tɛ́lɔ́ tɔ tyɩ́ Liyel tɔ̃́rɩ́ tyɩ́ sɔkɔ. Ń tɛ́kɩ́nmɔnɔ yõ ye képahlɛ.» 44 Képah náh, à kyɩ tyah Liyel wɛynɛ n yo n kɔ̃ Liyel ní-ńtã̂n vɩ̀ sɔkɔ Yude kwlo sɔkɔ.
* 4:4 4.4 - Yah n tɛ Yálnɔ́ sɛ́bɛ́y 8.3 sɔkɔ. † 4:8 4.8 - Yah n tɛ Tɔ̃́nyonɔ sɛ́bɛ́y 6.13. ‡ 4:11 4.10-11 - Yah n tɛ Gbálnɔ́ sɛ́bɛ́y 91.11-12 sɔkɔ. § 4:12 4.12 - Yah n tɛ Tɔ̃́nyonɔ sɛ́bɛ́y 6.16 sɔkɔ. * 4:19 4.18-19 - Yah n tɛ Yesayi sɛ́bɛ́y 61.1-2 sɔkɔ. † 4:26 4.26 - Pɛ́kúsè mɛ̀nɛ, Yisrayel nɛy náh sõ̀ ǹnɛ. À sõ̀ n wil Sarɛpɩta kwil, Sidõ sétáh yõ. Yah n tɛ Yõ̀tãm sɛ́bɛ́y gben 17.9 sɔkɔ. ‡ 4:27 4.27 - Tótɛ̃ dĩ́ Namalɛ, Yisrayel nɛy náh sõ̀ ǹnɛ. À sõ̀ n wil Siri sétáh yõ. Yah n tɛ Yõ̀tãm sɛ́bɛ́y ní-ò 5.14 sɔkɔ.