6
6.1-5 A Iesus e pole na makina vatabutabua na galanga na Sabat
(Matyu 12.1-8; Mak 2.23-28)
1 +Na Sabat katiu a Iesus e vavana hutu na poloka vanua na vit kamahi, na kana disaipel kamahi dia ka duledule palekana vit, dia ta hirania na hulita vit na limadia kete kakava, dia na hania palekana. 2 Palaka na Parisi taza dia ta tania, “E kuziha miu ka katia nazia kua e vatabuanga na Sabat?” 3 A Iesus ki kolia ki tania, “Beta miu na hazenia na ziuziua kua ni Devit kamana nuhu kua dia ta kakamana, kilaka kua e vitolonidia? 4 ++A Devit e hoho na ruma ke Vuvu ki pelea na bret kua e tabutabua, kua kete vatunganga na matani Vuvu, kua na Pris kamahi za dia ta lala dia kata hahania. A Devit ia pelea, ia hania ki vala ve na nuhu kua dia ta kakamana.” 5 A Iesus ki tania ni dia, “Na Tuna Kaka ia na Paraha kara Sabat.”
6.6-11 Na Sabat katiu a Iesus e kati kemihia kaka katiu limana e mate
(Matyu 12.9-14; Mak 3.1-6)
6 Na Sabat katiu ve ia na poloka haus lotu ke vuni Iuda ki vaketekete, na kaka katiu na poloka haus lotu kua, na limana kiri maroro e mate. 7 A vuni Parisi kamana tisa kamahi kara lo ke Moses, dia ta hada patia a Iesus, karae da e kati kemihia na lima mate kua na Sabat, na vuna zia dia ta kakaze dala dia kata padea polea kirina. 8 Palaka ia ti lala kadia lohoihoia, ia mai tania na kaka lima mate kua, “Mai madi ri kua na mugana.” Pale, kaka kua ia divurutia kini vano madi. 9 A Iesus ia tania ni dia, “Kata hulenimiu, na lo e tani ziha na Sabat tolu kata katia moge kemi vona o tolu kata katia moge zaha, tolu kata vaikoli kara kaka o tolu kata kirohia?” 10 A Iesus e hada lobi kiridia laveve ki tania na lima mate kua, “Vatatahia lima.” Na kaka lima mate kua ia muri na kana polea, na limana ia kemi. 11 Palaka magalidia e varitihi matoto, dia kene hubia polea na pidaka dia mule, habuka dia kata kuzingania a Iesus.
6.12-16 A Iesus e makia kana 12 apostel
(Matyu 10.1-4; Mak 3.13-19)
12 Na dama katiu, a Iesus e vori kara potuna kete lotu. A Iesus ki lotu ni Vuvu na marigo ia ki dama. 13 Na damadama a Iesus e kohania kana disaipel * kamahi, ia makia dia 12, nuhu kua kete kohanidia na apostel † kamahi. 14 A Saimon, a Iesus e vala hiza kua a Pita vona, a Andru tazini Saimon, a Jems, a Jon, a Filip, a Bartolomyu, 15 a Matyu, a Tomas, a Jems tuni Alfius, a Saimon kua e kohanga ni Selot, 16 a Iudas tuni Jems, mai a Iudas Iskariot, kaka kua muri kete tilitili tika kiri Iesus.
6.17-19 A Iesus e kati kemihia manumanu luba
(Matyu 4.24-25; Mak 3.7-12)
17 A Iesus kamana kana disaipel kamahi dia ta tiro mule, dia ta varimadiriai na palaka mahoto. Na kabuna kana disaipel kamahi kamana kabuna manumanu kapou bukuni Iudea, bukuni Ierusalem, mai nuhu bukuna hiripa vazalea ni Tair kamani Saidon, 18 dia ta mai, dia kata longoria kana polea, ni pele kakava kadia mazahi. Nuhu kua vule zaha e holiholidia, dia ve a Iesus e kati kemihidia ve. 19 Manumanu laveve kua, dia ta paparakilania dia kata vakulia a Iesus, na vuna na matuhanga kapou e pe ni Iesus ki vavano, na matuhanga kua kini kakati kemihidia laveve.
6.20-26 Azei kete hilohilo, azei kete tangi
(Matyu 5.1-12)
20 E hada vano kara kana disaipel kamahi ki tani barae, “Miu nuhu kua beta kamiu goloaloa vona, a Vuvu ti kati kemihia matoto ni miu. Na vuna na kingdom ke Vuvu ia e kamiu.
21 A Vuvu ti kati kemihia ni miu nuhu kua e vivitolonimiu meni, na vuna, da miu ta hanihani magalimiu ki kurukuru.
A Vuvu ti kati kemihia matoto ni miu nuhu kua miu ta hahaloho meni, na vuna da miu ta nongo.
22 +A Vuvu ti kati kemihia matoto na nuhu kua beta manumanu ni lala kete kukulidia kirimiu, dia ka pole katimiu, dia ka pole tadurimiu, dia ka tania miu nuhu zahazaha, na vuna zia kua miu te mumuri na Tuna Kaka kava. 23 +Na dama kena miu hilohilo, miu na raga kamana hilohiloa, na vuna zia kadoamiu na lagato e kapou matoto. Na vuna, habu tubudia muga dia ta kati baraenia ve na profet kamahi.
24 Kaba loho zahanga ni miu risman kamahi, na vuna kava miu te mia papa ri na garigari.
25 Kaba loho zahanga ni miu nuhu kua magalimiu e lala kete kurukuru meni, na vuna da muri ki vitolonimiu. Nuhu kua miu ta nonongo meni, da muri magalimiu ki zaha, miu ka tangi. 26 Kaba loho zahanga ni miu, ta manumanu laveve ni kona zahenimiu, na vuna ia maki kena varira ni habu tamadia, dia ta kona zahenia na profet vairukuruku kamahi.”
6.27-36 Kete kuli matoto kara ha vagi
(Matyu 5.38-48)
27 A Iesus ki tani barae ve, “Palaka hau ta tania ni miu nuhu kua miu ta lolongoriau. Kete kulimiu kara hamiu vagi kamahi, kati kemihia na nuhu kua dia ta zazaha kirimiu, 28 kati kemihia na nuhu kua dia ta baru zahazaha kirimiu, miu lotu miu na hulenia a Vuvu kete kodonia nuhu kua dia ta kati zahatia ni miu. 29 Ta katiu ni zapalania taviki, tare poki nu vala paligeni taviki ve vona. Ta katiu ni vanahea ka tale havuhavua vatia ve ni pelea ka singlis. 30 Azei kua e nongiho na goloa katiu, vala vona. Kua kaka katiu ni pelea ka goloa katiu, taua nu huleni mulehia kirina. 31 +Nazia kua tu lohoia e kuli kaka motu kete katia ni niho, pele ho kati baraenia ve na kaka motu.
32 Ta ni kuli za kara nuhu kua e lala kete kulidia kiri ni niho, tu lohoia da a Vuvu e kadeho vona? Nuhuta moge zahazaha ve, dia ta lala dia kata kukulidia ve kara nuhu kena e lala kete kulidia kiridia. 33 Tanu kati kemihia na nuhu kua dia ta kekemi kiriniho za, tu lohoia da a Vuvu e kadeho vona? Nuhuta moge zahazaha ve, dia ta lala dia kata kemi ve kiri habu tamaninikidia. 34 Tanu vala goloa na nuhu kua tu lohoia da muri dia ka koli mulehia ka goloa, tu lohoia da a Vuvu e kadeho vona? Nuhu kua dia ta zahazaha, dia ta lala dia kata vala goloa na nuhu zahazaha ve, dia ka lala dia kata lohoia kete koli muleha kadia goloa ni damukia matoto nazia kua dia ta vala. 35 Palaka kete kulimiu kara hamiu vagi kamahi, miu kati kemihia ni dia. Miu vala vetania goloa ni dia. Taua miu na lohoia kete kolu muleha ni miu. Pale, kadoamiu ia da e kapou matoto. Pale, da miu te kara habu tutuna Paraha, kua ia e Heta Matoto. Na vuna ia e lala kete kati kemihia na nuhu kua beta dia na lala dia kata hahate motunia, ki lala ve kete kati kemihia ve na manumanu zahazaha. 36 Miu maharia kaka, na vuna Tamamiu ia e kakanaka mahariharia.”
6.37-42 Taua miu na sikelnia moge kana manumanu motu
(Matyu 7.1-5)
37 A Iesus ki tani barae ve, “Tabarae, miu na hahada kara goloa zaha na kaka motu, tabarae dia ve na hada ve kara goloa zaha ni miu. Taua nu pole katia kaka nu tania ia e kaka zaha, tabarae dia ve na tani barae ve kiriniho. Lohoi bala maki e katua ni niho, a Vuvu kete lohoi bala ve ka manaunaua. 38 Vala lima na kaka kete valanga goloa ve ni niho. Da e goroa ka beke ki vonu ki pado tadura, ki goroa ve ki vonu kalavuruvuru ki malikiliki, ki taruha na kabe. Na vuna mak kakei tu tovonia rua vona. Ia mak kena za da tu tovoanga vona.”
39 +A Iesus e barikikinia ve polea kua ki tania, “E dangea na kaka matana keu kete vatunga dala ni ruana kena matana e keu ve? Karae mara beta hiro na rua dua hoho kara lovo? 40 +Kapiru kua e ba sisikul mara beta ni hada zaheanga dopa na kana tisa. Palaka manumanu laveve kua e sikulni kemikemuha dia da dia ta habuka kadia tisa.
41 E kuziha ku hada na momota tahetahena so na matani tazi, ki beta nu lohoia na podana hai kena na mata mule? 42 E kuziha da kunu tani barae ni tazi, ‘Tai, mai na pele kakava momota tahetahe kena na mata.’ Palaka ho mule beta nu hada na podana hai kena na mata mule. Tu lolotu veta, muga ku pele kakava podana hai kena na mata, ku hada vutu, muri kunu pele kakava na momota tahetahe na matani tazi.
6.43-45 Hai zaha paleka e zaha
(Matyu 7.16-20; 12.33-35)
43 Hai kemi beta ni vua paleka ni zaha. Hai zaha ve beta ni vua paleka ni kemi. 44 +Paleka hai katiukatiu da e vatunga kakava ia bukuna hai kakei. Manumanu beta dia na lala dia kata dulea paleka fik na mota matangatanga, o na paleka vaen na haina moli. 45 +Kaka kemi da lohoihoia kemikemi e ngoro na poloki magalina, kubarae da e katia maki kemikemi, palaka na kaka zaha, lohoihoia zahazaha na poloka, kubarae ki katia maki zahazaha. Na vuna lohoihoia kakei, kua tani vonu na magalina kaka, ia za kena da e gogotala na havana.
6.46-49 Makina habahabanga na ruma e rua
(Matyu 7.24-27)
46 Kara zia miu ka kohani baraeniau, ‘Paraha, Paraha,’ ki beta miu na mumuri na kagu polea? 47 Kata vatunga ni miu kaka kete balika zia, kua tani mai ni niau ni longoria kagu polea ni muri matoto vona. 48 Ia e balika kaka kua e habatia na ruma, ki hovia na lovo loloa ki taruhia simen faundesion, ba muri ia ti habatia kana ruma. Ta noro kapou ni pado ni hununia na ruma. Mara beta ni hunu tuahia, na vuna e haba kemukemuha. 49 Palaka azei kua tanu longoria kagu polea ni beta nu muri vona, ia tu balika kaka kua e habatia kana ruma na huduna garigari vetanga, beta ni taruhia simen na garigari. Ta noro ni mai ni hununia na ruma da e tua, ki robea matoto.”
+ 6:1 Lo 23.25. + 6:4 Wkp 24.9. + 6:4 1 Sml 21.1-6. * 6:13 disaipel = kaka e pelea sikul. † 6:13 apostel = kakanaka valavalanga na polea kana Paraha. + 6:22 1 Pi 4.14. + 6:23 2 Sto 36.16; Ap 7.52. + 6:31 Mt 7.12. + 6:39 Mt 15.14. + 6:40 Mt 10.24-25; Jo 13.16; 15.20. + 6:44 Mt 12.33. + 6:45 Mt 12.34.