20
1 Jali yalu jungku kardarda, nanamuku jalili jungku Yibisus, baki Bulwanyi, nyuli manjijba jangkurr yalunburri krisjinmukuyngkurri. Manjijba nyuli jangkurr yalunburri, jayalu jila malumba nanginkurri. Jali yalu wanbiya nangandu, nyuli yanyba yalungi. Yanyba nyuli kunyba jangkurr Kudkanyi marda Jisuskanyi, baki mirnarrijba yali muwa nanankanyi jangkurranyi. Baki nyuli mudamba yalunya, baki yingijba nyuli nanda yaji yalungi Yibisus. Barlba nyuli bayungu. Birlbidamba nyuli nanda yaji Masiduniya. 2 Ngala nyuli jila, yanyba nyulili kunyba jangkurr yalungi Krisjinmukuyngka. Baki yali mirnarrijba muwa Jisuskanyi. Baki nyuli mili jilajba kula nanankurri yajiyurri Krisyurri. 3 Jungku nyuli nanaba kujarra yingamali yakarl. Ngala nyuli barringa barri barlkanyi nanamunanyi yajinanyi karrurriji Siriyayurri, ngala nyuli barringa barri barlkanyi, manku nyuli Jumukuyngka. Manku nyuli jangkurr yalungi, jayalu kurdanba Bul. Ngala jujamba nyuli yalunya Jumuku. Miku nyuliya barlba karri Siriyayurri, barlba nyuli langki Masiduniyayurri. Miku nyuliya barlba karri, ngala barlba nyuli langki. Jujamba nyuli yalunya. 4 Kudiyamuku krisjinmuku, yali barlba langki waluwa nangandu Bulnyina. Yingka, nangangi niji Subadirr, nangangi yaji Biriya, buwanganja nangangi niji Birus. Marda yingkawuya Yarisdarrkus marda Sikundus, bulangi yaji Disalunika. Yingkawuya Dikikus marda Drubimus, bulangi yaji Yasiya. Baki yingka, nangangi niji Kayus, nangangi yaji Dirbi, marda nanda Dimudi. 5 Barlba yali langki waluwa Druwasyurri, ngala baku barri ngali barlba langki. Ngayu, nayinda, jala yarrijba nayinda jangkurr najana, ngayu barlba langki marda nanganbu Bulnyina Bilibayiyurri. 6 Wanbiya ngali Bilibayi. Ngala ngali jungku nanaba, ngali jila wangarryurri niji Kangandijbayi Barrawuna Yajina. Nanankanyi wangarranyi niji Kangandijbayi Barrawuna Yajina, yalili jarrba wirimbil ngala nyulu mikuyaji bululunyi. Baku barlba ngali karri Bilibayinanyi wayana. Birlbidamba ngali kanjana karrurriji Druwasyurri. Jilajba ngali karri kanjana mardunguji, kujarrana baki kujarrana, baki barndaykana, baki ngali wanbiya barrawuyabarrawuyana Druwas. Yukumba yali ngalingi nanaba Druwas, nanamuku jali barlba waluwa. Yukumba yali nanaba yingamali wik.
Wankambayi Kaburr Mili Bulwanyi
7 Mungana Sadidi jungku nurri malumba barrawuna. Kaja krisjinmuku, yali nanaba nurrundu. Malumba nurri jungku baki jarrba nurri mama. Yanybayi Bul nurrungi. Milidimba nyuli nurrunya Jisuskanyi yurrngumba baralala, yingijbangangi janyulu yalunya munganawa. 8 Nanda barrawu jali nurru jungku, nanda wunanybala juju kingkarri. Jungku nurri kalawunyi nananyina yunduwanyina barrawuna. Marda kajana mirnbina kalawunyi jungku nurri. 9 Jungkuyi kaburr bayakardana bardawana naykanyi yaji. Nangangi niji Yudikus. Ngala nyuli yanybawa Bul, nanda kaburr kulukayi. Kuluka nyuli jali nyulu jungku bardawana, baki yirrba nyuli kingkarrinya juju wayka jambarri. Yirrba nyuli jambarri baki muyumba yali nanda kaburr, ngala janyba nangki. Janyba nangki, jali nyulu yirrba juju kingkarrinya. 10 Ngala karrala nyuli kingkarrinya wayka Bul, ngala nyulu kiliyi wayka nanda kaburr. Baki kulajarrijba nangki Bul yundu nanganbu ngulurrina. Marrimbayi wakulu, baki yanyba nyuli nurrungi, “Yuku barri, wankijbayi.” 11 Baki wijbayi Bul kingkarriji. Jarrba nyuli mama, baki mili nyulili milidimba nurrunya baralala, baki ngala nyulu kambalingijba yaji, baki barlba nurri. 12 Kuyu yali kaburr yingkamukunyi. Kuyu yali kaburr nanganginkurri barndarri. Wanka nyuli jungku. Kunybijbayi mankanyi. Baki yali mirnarrijba muwa nangangi.
Jilajba Yali Kula
13 Karu nyuli nurrunya Bulwanyi, janyulu buwandijba nananyina mulumuluna nukamina, ngala janurru barlba lukuluku wayana. Baki jilajba nyuli Druwasnanyi buwandijba kula nukamina, ngala nurri jila wayana barrawuyabarrawuyarri Yasusyurri kulanaynga. 14 Jali nurru wanbiya Yasus, yukumbayi Bul nanaba nurrungi, baki nyuli ngankijba wayana nurrundu. Jilajba nurri mili kula wayana yingkayurri yajiyurri, niji Midilin. 15 Mili nurri jila kula kanjana, baki munganawa kangandijba nurri kula waliyanguna bayungu, niji Kiyus. Mili nurri jila kula, baki munganawa kangandijba nurri yingkana waliyanguna bayungu, niji Samus. Baki munganawa nurri wanbiya Milidus. 16 Karu nyuli nurrunya Bulwanyi, janyulu jila mili wayana, miku janyulu jilajba Yibisusyurri. Kangandijba janyulu Yibisus karriya. Yuwarlmba janyulu jila Milidusyurri. Nulijba nyuli barlkanyi dulu Jirusalimyurri. Nulijba nyuli wanbiyankanyi Jirusalim waluwa nanda wangarr, niji Bindikus.
Mudamba Nyuli Malbumalbu Yibisuskanyi Bulwanyi
17 Jali nurru wanbiya Milidus, nyuli manjijba nganinyi langki Yibisusyurri Bulwanyi. Manjijba nyuli nanda nganinyi karunki malbumalbu krisjinmuku jurjkanyi, jayalu badajba nangandurri Milidusyurri. 18 Jali yalu wanbiya langina, yanyba nyuli Bul yalungi nayinda jangkurr, “Jingkijba narri ngaki yurrngumba nanankardi jali ngayu jalannga wanbiya narrinbu Yibisus. 19 Jungku ngayi kunyba Kudkanyi. Waki ngayi Kudkanyi yurrngumba, ngala ngayi jungku narrinbu. Miku ngayiya yanyba kunyba jangkurr ngaki. Ngindu ngayi muwa yalungi Jumukuyngka, jali yalu yabimba kaja kiji ngaki. 20 Ngana narri jingkijba, karu ngayi bukamba yaji Jisuskanyi. Milidimba ngayi narrinya bukamba nanda jala marda narrimi jingkijba Kudkanyi marda Jisuskanyi. Baki narri jungku kunyba Krisjinmuku jali narri jingkijba nanda jangkurr bukamba, jali ngayu milidimba narrinya. Milidimba ngayi narrinya narringinyina barndana marda barrawuyabarrawuyana. 21 Karu ngayi yalunya Jumuku, marda ngurranyimuku. Karu ngayi yalunya, jungku jala balkina yuwana, marda yalimi ngindu yalunginkanyi balkinyi yajinyi. Marda yalimi jila kunybana yuwana. Marda yalimi maruka muwa Kudkanyi marda Jisuskanyi. Marda yalimi kuyu nangangi jangkurr Jisuskanyi. Nani ngayi milidimba yalunya.” 22 Mili yanybayi Bul yalungi, “Nayimanji ngayuja barlba Jirusalimyurri, jirrinybangangi ngana Kunybawanyi Ngarnduwanyi Kudkanyi. Jirrinyba nyuli ngana, ngayuja barlba Jirusalimyurri. Wanyimba jayalu ngaki nanaba. Miku ngayiyi jingkijba yaji ngaki. 23 Ngala jingkijba ngayu nanda jali nyulu karu ngana Kunybawanyi Ngarnduwanyi Kudkanyi. Karuyi ngana Ngarnduwanyi Kudkanyi jali ngayu jungku yingkana barrawuyabarrawuyana, baki yingkana barrawuyabarrawuyana. Karuyi ngana, jayalu yabimba kiji ngaki. Kaja kiji jayalu yabimba. Karuyi ngana, janganjalu yarrijba brisinyina, janganjalu linjumba. 24 Ngala nulijba ngayu yabimbikanyi nanda yaji jala nyuli karu ngana yabimbiji. Jangayu yabimba nanda yaji jalija nyulu karu ngana ngakinyi mambukawanyi Jisuswanyi. Karu nyuli ngana, ngayu milidimbiji yalunya. Marda yalimi kuyu nanda jangkurr Jisuskanyi, baki manjamanjambaja yalungi balki yaji Kudwanyi. Karu nyuli ngana yabimbiji nanda yaji, milidimbiji nani. Baki mirnarrijba jangayu muwa jaliyi ngaka janyba.
25 Ngala ngayi jilajba lukuluku barndamukunyina, ngayi milidimba narrinya Kudkanyi, jala lalanba nyuli narrinya. Lalanba nyuli narrinya Kudwanyi, jala narri maruku muwa nangangi Kudkanyi, jala narri ngayangayijba nangangi jangkurr. Nayimanji ngayu jingkijba, miku janarri najba ngana mili. Miku jangayu wijba nanginkurri mili buyingkinyina narrinburri. 26 Karu ngayu narrinya kudanyu. Jaliyi nganinyi, miku janyulu kuyu ngaki jangkurr, baki miku janyulu wankijba mili Kudnyina. Miku janyulu wankamba nanda Kudwanyi jalija nangka janyba. Ngala miku nyuliyi ngarrangarra muwa ngaki, mikungangi wankambaja nanda mili Kudwanyi. Miku nyuliyi ngarrangarra muwa ngaki. Karu ngayi Jisuskanyi, ngala miku nyulimi kuyu nanda ngaki jangkurr. 27 Karu ngayi narrinya nanankanyi jangkurranyi Kudkanyi. Nanda jangkurr yurlurr, duja. Karu ngayi narrinya nanankanyi jangkurranyi bukambijuyngka, jali nyulu karu ngana yanybiji Kudwanyi. 28 Narri malbumalbu. Lalanba narringkiyi, marda lalanbakiyi yalunya bukambiju krisjinmuku narringinyina jurjina. Wajba nyuli narrinya yalungi Kunybawanyi Ngarnduwanyi Kudkanyi, narri lalanbiji yalunya. Marda narrimi lalanba yalunya barrinani yalu lalanba sib. Yalu lalanbawarrmuku sibkanyi. Nani barri marda narrimi lalanba yingkamuku krisjinmuku nayiba Yibisus. Narri krisjinmuku, narri Kudkanyi. Nanda Jisus, nyulu jandanyi Kudkanyi. Nyulili jungku kunyba yurrngumba. Miku nyuliya jungku balki, ngala janyba nangki ngamanginkanyi balkinyi yajinyi mankankanyi. Manjamanjamba janyulu ngambalangi balki yaji Kudwanyi, janybangangi nangki Jisus, ngamanginkanyi balkinyi yajinyi. 29 Jingkijba ngayu, jangayu barlba nanginbunanyi yajinanyi, baki baku barri bayngkani jayalu badajba. Badajba jayalu, yingkamuku milidimbawarrmuku. Milidimba jayalu narrinya nanankanyi jangkurranyi, jalija miku duja. Jujamba jayalu narrinya. Jujamba jayalu Jisuskanyi. Mankumanku narringkiyi warrkinyi. Jala wakaramba sibmuku warrkiwanyi, yabimba nyulu walkurra kiji yalungi, linjumba nyulu yalunya. Nani barri narringi, jalija yalu badajba yingkamuku milidimbiji nanankanyi jangkurranyi, jala miku duja. Jalija yalu badajba, jayalu yabimba walkurra kiji narringi. Lalanba narringkiyi, marda lalanbakiyi yingkamuku krisjinmuku jalija yalu badajba, jalija yalu milidimba nanankanyi jangkurranyi, jala miku duja. Lalanbakiyi narringka marda yalunya, barrinani yalu lalanba sib, jala badajba warrki sibkanyi. Nayinda jangkurr jala ngayu karu narrinya, nayinda duja yurlurr jangkurr ngiruka. 30 Baku barri kudiya kandimuku jalija jungku narrinbu jurjina, jayalu jujijba. Jayalu yangkalamba nanda jangkurr Jisuskanyi. Jayalu jujijba, kuyunki yingkamuku Jisusnanyi. Jayalu jujijba, jayalungka yabimba walkurra mambuka. 31 Najbawakiyi yalunya. Mikujiyi kuyu yalungi jangkurr, jalija yalu jujamba narrinya. Mankukiyi yaji ngaki yurrngumba. Milidimba ngayi narrinya yurrngumba, kujarranyina baki yingamalina kindilkurrinyina. Milidimba ngayi narrinya kambana marda mungana, baki ngindu ngayi muwa narringi marda. Mikujiyi mamanumba nanda jangkurr jali ngayu milidimba narrinya, baki mikujiyi kuyu yalungi jangkurr jalija yalu jujijba.” Barriwa.
32 Mili yanybayi Bul yalungi, “Nanijba barri ngayu ngajaka Kud, nyulu lalanbiji narrinya. Nyulu kunyba. Janyulu lalanba narrinya. Janarri jungku ngiruka Kudkanyi, jaliyi narri manku nangangi jangkurr. Marukangka Kud muwa narringi. Janyulu yabimba kunyba yaji narringi. Janyulu yabimba narrinya ngiruka durriykanyi nangangi yuwa Kudkanyi. Janyulu yabimba kunyba yaji bukambijuyngka, nanganginkanyi nganiyngkanyi marda jibarrinyi. Barriwa. 33 Miku ngayiya ngajaka narrinya dungalanyi mamanyi jumbalanyi. Miku. 34 Jingkijba narri. Waki ngayi ngakinyina marnina dungalanyi. Waki ngayi dungalanyi wudumbiji ngaki yaji. Wudumba ngayi dungala jali ngayu waki, baki ngayi wudumba jumbala marda mama ngaki. Wudumba ngayi yaji yalungi marda, ngakinkanyi kandimukuyngka. 35 Minimba ngayi narrinya nanginkanyi. Jala ngambala waki kudanyu, wudumba ngambala kaja dungala. Baki yuku ngambala wajba yajinyi yalunya jala miku yalu ngiruka wakinkanyi. Marda ngambalakimi mankumanku nanankanyi jangkurranyi jali yanyba Jisus. Nayi nyuli yanyba, ‘Jaliyi narri wajba yingka yajinyi, baki janarri mirnarrijba muwa kudanyu. Ngala jaliyi narri kuyu nanda yaji jala wajba narrinyi yingkawanyi, baki janarri mirnarrijba muwa ngawamba bijal.’ ”
36 Nani yanybayi Bul yalungi barriwa. Baki nyuli mururu wayka yalundu, baki yanyba nyuli mududu Kudkanyi. Malumba yali mururu wayka, yanybayi Kudkanyi. 37 Ngindu yali muwa Bulkanyi. Yali marrimba nanda Bul, baki mudamba yali nangangi. 38 Ngindu yali muwa kudanyu barri nanankanyi jangkurranyi jali nyulu yanyba barrin, miku janyulu najba yalunya mili. Ngindu yali muwa kudanyu barri nanankanyi jangkurranyi. Baki yali barlba wayka nangandu wayarri mudambiji Bul. Manjijba yali Bul. Barriwa.
Wijbayi Bul Kularrji Jirusalimyurri