11
Yasu alaana kadu ka fara ka Masala
1 A Yasu tageema nja Masala ka ꞌbuugu inggide kini ka ndaadha kide ya, ïkïrï tatalaadene yiini öccö ka tiki iini, “Ka Tatalaana, alaana ungngo ka teema nja Masala afa ma Yühanna ka tagalaana kadalaadene niini kungngo.”
2 Ïkïrï ka tiki eene, “Kada ka tafara ka Masala ya, aaga tiki kungngo,
‘Pupa yïïdï,
fa ka eere tiya yüüdü ïdhïndhï,
a tauugaara nüüdü töꞌdö.
3 Nanangnga kuri ma uuru tanno ungngo.
4 ꞌDuga tamꞌbaga nïïdï kïdï ka oona,
afa miïdï ka afa ka kadu tanno üünï tatoroko ana ungngo no.
Fa tafa kïdï ungngo taꞌdïnggö ka taꞌbꞌbadene,
[lakiini oolona ungngo ka tatoroko].*’ ”
5 Ïkïrï ka tiki eene, “Mada ana kada ara co ka teefe miini ka ꞌdï ooso ka teene iki, ‘Ka teefe ma aꞌa, kona miteene aꞌa miidoona a kömüsü. 6 Kudumma teefe ma aꞌa öꞌdö kede ka ꞌdï a nïïmö meede ka nanangnga iini titaalo.’
7 “Yungngo a teefe miini ka tiki iini ndama la, ‘Fa tanyamanya aꞌa ka oona, ka teere ka ïnye, aꞌa nungngo ka tenggere nja laala tiya eede, nïïꞌdï ka fïkïꞌdö ma tanangnga nïïmö oꞌo.’ 8 Ara aꞌa tiki aaga, assa ka titaalo afïkïꞌdö ma tanangnga iini aꞌda a teefe miini ya miini, lakiini kudumma miini ka anyamanya iꞌi ka oona ara tafïkïꞌdö anangnga nïïmö yiini ka asaasa ya.
9 “Yungngo eede ka tiki aaga, aaga arangnga amang ka Masala tanangnga aaga, aaga awwa aaga taluna, aaga dhoodho ïnye ka faꞌdanja aaga. 10 Kudumma ömöꞌdï tiya arangnga ya ananja iini, ömöꞌdï ya awwa ya ara taluna, a ömöꞌdï ya dhoodho ïnye ya ka paꞌdanja iini.
11 “Pupa öjö yungngo a ꞌbiiꞌbala tiya iini kara tasaasa mïdïgïlöögö kini, agala ka anangnga nï iini? 12 Nja iini ka asaasa tünsüle kini, anangnga ꞌbaja iini? 13 Aaga kada oroko kungngo kussu aaga kamana eema ya inꞌdiila a laala tiya ada. Ara taköje nya ka Pupa tiya ada ya ka ꞌdotomboꞌdo ya kara tanangnga Koronggore ya Insili ya a kadu tanno asaasa no?”
Yasu nja Balsabül
14 Uuru kinggide ka Yasu ka tagasoro koronggore ya mörï ya ka ömöꞌdï ka oona, aga koronggore ka ööꞌdö kürö ya ömöꞌdï teema, a kadu tadhere. 15 Lakiini kadu könö kiki, “Iꞌi asoro nagoronggore no oroko ka kadu ka oona a türü tanno Balsabül ya uugaara ma naganaꞌbu ya.” 16 A kadu könö tiki iini aꞌda aala nïïmö ya ïdhïndhï eene ndama ꞌdotomboꞌdo meene ka taꞌbꞌba iꞌi.
17 Ïkïrï Yasu ka tussu tumma neene iki eene, “Ka tauugaara kara tasümünü njaana kuꞌbu ya kara tatanggaꞌda, a ꞌdï ya tasümünü njaana kuꞌbu ya ara türrüdü. 18 Ka tauugaara tanno Ebliisi kara tasümünü njaana kuꞌbu ꞌdee ara taꞌdïngnge aminna? Kudumma ada ka tiki aꞌda aꞌa nasoro naganaꞌbu ka kadu ka oona a türü tanno Balsabül. 19 Üürü aꞌa nasoro naganaꞌbu a türü tanno Balsabül ꞌdee, ara kadu naada tasoro eege aminna? Kara tümmü aaga. 20 Üürü aꞌa nasoro naganaꞌbu a türü ma nïïsö tanno Masala amang kada tussu aꞌda tauugaara na Masala ka ndöꞌdö kada.
21 “Ömöꞌdï ya ana türü ana eema ma koroꞌbo ara tafa ka ꞌdï tiya iini taalo eema yiini ara taꞌdugadene. 22 Lakiini üürü ömöꞌdï ya ana türü adagiiꞌbi iꞌi ara takoꞌdo kini iiꞌbini kini ya, ara tamuru eema ma koroꞌbo yiini ka takürrü kide ka oona aꞌduga eema nyeꞌdꞌde asümünaana ka kadu kuꞌbu.
23 “Ömöꞌdï ya taalo aneene nja aꞌa ya iꞌi ya diidi ma aꞌa, a ömöꞌdï ya taalo awaana kadu koona nja aꞌa ya, iꞌi aparsaana eege kuꞌbu.
Tafada na naꞌbu
24 “Ka koronggore tiya toroko ya kara töꞌdö kürö ka ömöꞌdï ka oona ya, ïkïrï ka talööle ka dhïïle asaasa ꞌbuugu ma talïngnge kide. Üürü taalo aluna ya, ïkïrï ka tiki, ‘Ara aꞌa tafada naco ꞌdï tiya eede ka ööꞌdö kürö ndama iini ya.’ 25 Ïkïrï ka co aluna ꞌdï ka tinsili ka takïꞌdïnja kuꞌbu. 26 Ïkïrï ka tafada aaco öꞌdö a töccö ka ïïdümmü kafünü eera karisi kini koꞌdo kafiri kini ka oona kanna kide, a ömöꞌdï ya miini ya, tatoroko adagiiꞌbi yiini ka dhidha ya.”
Dhodho na timinꞌda no
27 Ka Yasu ka taleefe teema ya, aka talneege ka kadu ka teene miki iini, “Aꞌdiila nja aka tammo ageene oꞌo ma takindine oꞌo mo.” 28 A Yasu tiki, “Ara tagala kaꞌdiila nja kadu tanno aföönyö tumma na Masala kalinggo iini no.”
Tasaasa türü ma Masala
29 A kadu tarügü ka Yasu ka oona, ïkïrï ka tiki, “Sere ya oroko kasaasa tassa ka türü ma Masala eege kitaalo kara talanja eene illi no akalanja a neꞌbi Yünan no.† 30 Afa ma neꞌbi Yünan ka takalanja a kadu ma Ninawa aga türü nggeege ara ꞌBiiꞌbala ma Tadüꞌdꞌdü ta türü ma sere ma ꞌbïtïngngö.+ 31 Ara Uugaara ma küülü tafïkïꞌdö ka uuru ma Masala kara töꞌdö tümmü sere ya, mümmü eege kudumma oono ka ööꞌdö ndama kuꞌbꞌba mööꞌdö taföönyö tumma na Siliman, aꞌa nungngo nagiiꞌbi Siliman.+ 32 Ara kadu ma Ninawa tafïkïꞌdö ka uuru ma tahükümü kara töꞌdö no nja sere tiya ꞌbïtïngngö ya kümmü kadu, kudumma eene kaadha ka tatoroko tanno eene kene ka taföönyö tumma na Yünan, aꞌa no kita nagiiꞌbi Yünan.”
Töyeene ma tuuꞌda
33 “Taalo ömöꞌdï ara tata ïssï ka lamba assa ka taküdhü nja iini ka anangnga ka dho ka tümꞌbü, lakiini ara taꞌdala koꞌdo a kadu na iji co ꞌbügöörï no, tiji ꞌbuugu iini. 34 Ïïye eege kungngo ka töyeene ma tuuꞌda, ka ïïye tanno üüdü kara taꞌdiila ara tuuꞌda nüüdü ta töyeene, ïïye nüüdü tara tatoroko ya ara oona nüüdü talüllü. 35 Aaga dini koꞌdo kudumma töyeene tanno ada ka oona no, kara tanangnga aaga ka talüllü. 36 Üürü oona nüüdü ka öyeene nyeꞌdꞌde kungngo ya a ꞌbaꞌdakeyi öccö taalo kara talüllü ya, kara töyeene ꞌdo afa ma lamba ka taꞌdara töyeene küdü ka oona nyeꞌdꞌde kungngo.”
Yasu ümmü naguugaara ma Yahüüdü
37 Ka Yasu ka taleefe teema ya ïkïrï taga Fariisi könö ka tiki iini aꞌda kaco ꞌdï tagu eema nja iini, kïkïrï ka co ꞌdï kemmi ma tagu eema. 38 A taga Fariisi tadhere kini ka anaana ïïye ka Yasu ka agu eema aꞌda taalo agala iisine ka dhidha assa aguri.
39 Ïkïrï Uugaara Yasu ka tiki iini, “Aaga naFariisi no kagunu aaga kerꞌde nja dho ndama ꞌdugeere miini, ara nanggeedi naada kadigine a tallogo nja tatoroko ma eema dhabbu. 40 Ka nagaaga, taalo ömöꞌdï ya agalinggo ꞌdugeere ma nïïmö yungngo agalinggo teene miini sa? 41 Aaga amana eema yaada a kadu tanno iini ka titaalo kene no amang ka eema tiya ada tinsili nyeꞌdꞌde kungngo.
42 “Amꞌba kada aaga naFariisi no, kamana aaga eema ma naana nja eema tiya ada ka leele ya a Masala, aaga sa kadüünï töꞌbö, aaga tanu ka eema tiya dhorro ya, aaga tanu ka tasaasa ma Masala, kama aaga ma tagalinggo nggeege aaga tafa tagüünï töꞌbö ana eege.‡
43 “Amꞌba kada aaga naFariisi no, kasaasa aaga temmiimi ka kadu kidha ka naala ma talaana, aaga tasaasa kadu kööjülü aaga ka nafïïnï.
44 “Amꞌba kada aaga na afeene nja naala ma oofo kitaalo kussu adene no. A kadu na unggeene kide koꞌdo no taalo kussu aꞌda naala ma oofo eege kamiini.”
45 Yungngo a tatalaana ma serïye ka tiki iini, “Ka Tatalaana, ka tumma tanno üüdü ka teema na oꞌo neela ungngo afeꞌde.”
46 Ïkïrï Yasu ka tiki, “Amꞌba kada aaga na katalaana ma serïye no, kadho aaga kadu ka oona a tümmü eema ya ïndhï ya, aaga taalo ka kara tamünügü ꞌbanïïsö eene ma takinyi taꞌdina nja eene.
47 “Amꞌba kada ka arüꞌbü aaga naala ma oofo ma naganeꞌbi aꞌda kafaafa ma aaga eege kungngo kagirina eege. 48 Kussu aaga tamma ka linggo tanno kafaafa ma aaga ka tagalinggo no, eege kagirina naganeꞌbi aaga tarüꞌbü naala ma oofo neene. 49 Yungngo a tumma ma tussu ma Masala ka tiki, ‘Ara aꞌa tagürünü naganeꞌbi nja kadafïïnï kene kassa kagirina könö kapusu könö.’ 50 Ara aꞌa tasaasa faana ka sere tiya ma erïïdö ma naganeꞌbi tanno ada ka kirina eege jiddi ma ꞌbüdhülü ka tarüꞌbü adene no, 51 jiddi ma erïïdö tiya Habiil nja erïïdö tiya Sakariya ya agiididene ka söödö ma mïsï ma tïrrï nja la ma Masala ya. Ara aꞌa tiki aaga aꞌda ara aꞌa tasaasa erïïdö ya ka sere tiya kadu tanno ïnꞌdïlï kungngo.§
52 “Amꞌba kada aaga no katalaana ma serïye no, kudumma ada ka ꞌduga nangafata ma tussu eema, alla aaga co alla aaga tafa ka kadu tanno asaasa co no kaco.”
53 Kini ka leefe ateema tumma no ya, ïkïrï katalaana ma serïye nja naFariisi karooro ka tamidhi iꞌi karꞌdnaana eema iini dhabbu. 54 Kadïnö ana iꞌi koꞌdo ma tasaasa iꞌi kadiri tumma amang kene tafünü eema ma korokoro iini ka oona.
* 11:4 Matta 6.13 † 11:29 Matta 16.4; Murkus 8.12 + 11:30 Yünan 3.5 + 11:31 1 Naguugaara 10.1–10; 2 Akhbar 9.1–12 ‡ 11:42 Laawi 27.30 Nanangnga ꞌdakeyi ma eema ma siga. § 11:51 2 Akhbar 24.20–21; Matta 23.35