\NormalFont\ShortTitle{Saraxaraline Sora}

{\MT Saraxaraline

\par }{\MTB Nabi Musa Alaa Falan Naxan Sɛbɛ

\par }{\IP Tawureta Musa yire saxanden ni i ra. Ala a falama Kitabun yireni ito kui, Isirayila kaane yulubi xafarin sɔtɔma kii naxan yi saraxane xɔn.

\par }{\IP Kitabun yireni ito fala tide singeni, Ala nan Musa xilima Naralan Bubun kui yire sariɲanxini alogo a xa falan ti a xa. Kitabun yireni ito birin, Ala sariyane nan falama Musa xa lan Isirayila kaane ma, a yi e tuli sa, a naxa, “Naxan na e suxu, na kanna nii rakisin sɔtɔma nɛn e xɔn.” (Saraxaraline 18.5) A yisoxina, Ala a yɛbama Isirayila kaane xa e lan e xa fe ɲaxin naxanye ba e tagi alogo e nun Ala yi lan. A a yɛba e xa, e lan e xa naxan liga alogo e yire sariɲanxin xa findi e nun Ala naralanden na. Nayi, naxanye saraxan bama, fɔ ne xa a liga nɛn alo sariyana a falaxi kii naxan yi. Saraxaraline lan e xa binya, e yi e yɛtɛ suxu binyeni. Yamanan muxune birin lan e yi fati bɛndɛn fe xɔsixine matanga e nun yulubi feene.

\par }{\IP Ala sariɲanxina, xanuntenyana Ala, na wama a yamaan xa lu a sariɲanni alogo xanuntenyaan xa lu en fan yi. Nanara, a habadan sariyan soxi Isirayila kaane yii, naxan makɛnɛnxi Marigi Yesu xɔn, a naxa, “I adamadi boden xanu alo i yɛtɛna.” (Saraxaraline 19.18, na mɔn sɛbɛxi Matiyu 22.39 kui).

\par }{\IP Ala bata saraxan naxanye birin yɛba Kitabun yireni ito kui, ne en malima nɛn, en yi a famu Marigi Yesu nɔɛ muxune yulubin xafarɛ kii naxan yi. Ala a fala nɛn Nabi Musa xa Kitabun yireni ito kui, a naxa, “N tan bata wunla findi n solona seen na ɛ niine xa, naxan sama saraxa ganden ma. Amasɔtɔ wunla nan n solonama bayo niina a yi.” (Saraxaraline 17.11-12) Na nan findixi Marigi Yesu fan faxa feen na. A tinxi faxan ma nɛn alogo a wunla xa findi Ala solona seen na yamaan xa. Naxan na yulubin liga, na bata findi muxu halagi daxin na Ala yɛɛ ra yi, na lan a xa a niin fi na yulubina fe ra. Na nan a ligaxi, muxune e yiin sama suben xunna ma, e nɛma a bɛ saraxan na. Na bunna nɛɛn fa fala, “Naxan yi lan nun a xa liga n tan yulubi kanna ra, na xa liga subeni ito ra.” Marigi Yesu findixi na saraxa kamalixin nan na yamaan xa. Naxan yi lan nun a xa liga adamadi yulubi kanne ra, na liga Yesu nan na naxan mi yulubi ligaxi.

\par }{\IP Saraxan naxanye fe sɛbɛxi Kitabun yireni ito kui, ne keden kedenna birin findixi Marigi Yesu a fena nde misaala nan na. En nɔɛ Marigi Yesu a dunuɲa yi gidin bunna kolonɲɛ nɛn en na saraxani itoe bunne fɛsɛfɛsɛ.



\par }\ChapOne{1}{\SH Sariyane nun Saraxane
\par }
{\PP \VerseOne{1}Alatala yi Musa xili Naralan Bubuni, a yi a fala a xa

\VS{2}a a xa falani ito rali Isirayila kaane ma, a naxa,

\par }{\PP “Xa ɛ tan nde fama saraxan na Alatala xa, a xa findi ɲingen na hanma yɛxɛɛna hanma siina.”


\par }{\PP \VS{3}“Xa a ɲingen nan bama saraxa gan daxin na, a xa turaan nan ba fɛ mi naxan na. Na kanna xa fa a ra Naralan Bubun so dɛɛn na alogo Alatala xa a rasuxu.

\VS{4}A xa a yiin sa saraxa ɲingen xunna ma. Ala a rasuxuma nɛn, a findi a solona seen na na kanna xa.

\VS{5}A xa tura bulanna kɔɛ raxaba Alatala yɛtagi. Saraxaraline xa fa a wunla ra, Harunaa diine. Ne yi a so saraxa ganden dɛxɔnne ma Naralan Bubun so dɛɛn na.

\VS{6}Na kanna xa ɲingen budo, a yi a yisɛgɛ dungi dungin na.

\VS{7}Saraxarali Harunaa diine xa tɛɛn sa saraxa ganden fari, e yegen sa tɛɛn na.

\VS{8}Saraxaraline, Harunaa diine, ne xa a dungine nun a xunna nun a turene sa yegene fari tɛɛni saraxa ganden fari.

\VS{9}Na kanna xa ɲingen kui seene nun a sanne yixa, saraxaraliin yi e birin sa tɛɛni saraxa ganden fari. Saraxa gan daxin na a ra naxan nalima tɛɛn na. A xirin nafan Alatala ma.”


\par }{\PP \VS{10}“Xa na kanna saraxan findixi yɛxɛɛn nan na hanma siina, a xa kontonna ba fɛ mi naxan na hanma kɔtɔna.

\VS{11}A xa a kɔɛ raxaba saraxa ganden kɔmɛn fɔxɔni Alatala yɛtagi. Saraxaraline, Harunaa diine, ne xa a wunla so saraxa ganden dɛxɔnne ma.

\VS{12}Na kanna xa a yisɛgɛ a dungi dungin na. Saraxaraliin xa a dungine nun a xunna nun a turene sa yegene fari tɛɛni, saraxa ganden fari.

\VS{13}Na kanna xa a kui seene nun a sanne maxa, saraxaraliin yi a birin xali, a e sa tɛɛni saraxa ganden fari. Saraxa gan daxin na a ra naxan nalima tɛɛn na. A xirin nafan Alatala ma.”


\par }{\PP \VS{14}“Xa na kanna saraxan findixi xɔliin nan na naxan bama saraxa gan daxin na Alatala xa, a xa ganban nan ba hanma kolokonde diina.

\VS{15}Saraxaraliin xa xɔliin xali saraxa ganden fari, a xa a xunna bolonɲɛ a ra, a yi a sa tɛɛni saraxa ganden fari. A yi a wunla rabɔxɔn saraxa ganden dɛxɔnna ma.

\VS{16}A xa a xɔsɔn ba e nun a yi seene, a yi e woli saraxa ganden dɛxɔn, sogeteden binni, xube bɔxɔndeni.

\VS{17}A xa a yibɔ a gabutɛne tagi, hali a mi e ba e bode ra. Saraxaraliin yi a sa yegene fari tɛɛni saraxa ganden fari. Saraxa gan daxin na a ra naxan nalima tɛɛn na. A xirin nafan Alatala ma.”




\par }\Chap{2}{\SH Bogise fi daxine Ala ma
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Xa muxuna nde waxi bogise saraxan fi feni Alatala ma, a xa fa murutu fuɲin nan na. A yi turen sa a yi, a wusulanna sa a fari.

\VS{2}A xa a xali saraxaraline fɛma, Harunaa diine. A yi a yiin yɛ keden tongo murutu fuɲini, turen saxi naxan yi e nun wusulanna birin. Saraxaraliin xa na sa tɛɛni saraxa ganden fari ɲɔxɔ lu seen na Ala xɔn. Bogise saraxan nan na ra naxan nalima tɛɛn na. A xirin nafan Alatala ma.

\VS{3}Haruna nun a diine nan gbee bogise saraxan dɔnxɛn na. A sariɲan han! Amasɔtɔ a baxi saraxane nan na naxanye ralixi tɛɛn na Alatala ma.”


\par }{\PP \VS{4}“Xa bogise saraxan na a ra naxan ganxi buru gandeni, a xa findi murutu fuɲi faɲin nan na, a rafala buru xunne ra naxanye bɔnbɔxi turen na hanma buru yilɛnlɛnxine turen saxi naxanye ma. Buru rate seen\FTNT{*}{{\FR 2:4: }{\FR{2.4}}{\FK{burun nate sena:}}{\FT{ Lɛbɛnna na a ra naxan burun nagboma ayi.
}}} nama sa ne yi.”


\par }{\PP \VS{5}“Xa bogise saraxan na a ra naxan ganxi tunde dutunna ma, a lan a xa findi murutu fuɲi faɲin nan na naxan bɔnbɔxi turen na. Buru rate seen nama sa a yi.

\VS{6}I xa a yibolon, i turen sa a yi. Bogise saraxan na a ra.”


\par }{\PP \VS{7}“Xa i ya bogise saraxan gilinxin na a ra, a xa findi murutu fuɲi faɲin nan na naxan bɔnbɔxi turen na.”


\par }{\PP \VS{8}“Bogise saraxan naxan nafalaxi na seene ra, i xa fa na ra Alatala fɛma, i yi a so saraxaraliin yii, a yi a xali saraxa ganden dɛxɔn.

\VS{9}A nde bama bogise saraxan na nɛn ɲɔxɔ lu seen na Ala xɔn, a na sa tɛɛni saraxa ganden fari. Saraxan na a ra naxan nalima tɛɛn na. A xirin nafan Alatala ma.

\VS{10}Haruna nun a diine nan gbee bogise saraxan dɔnxɛn na. A sariɲan han! Amasɔtɔ a baxi saraxane nan na naxanye ralixi tɛɛn na Alatala ma.”


\par }{\PP \VS{11}“Ɛ bogise saraxan naxanye fima Alatala ma, ne sese nama rafala buru rate seen na. Ɛ nama sese gan buru rate seen na hanma kumin naxan yi xa bogise saraxan na a ra naxan nalima tɛɛn na Alatala ma.

\VS{12}Ɛ nɔɛ ne fiyɛ nɛn Alatala ma alo bɔxɔn bogise singene saraxana, koni ɛ nama ne gan saraxa ganden fari alo bogise saraxan naxan xiri rafan Ala ma.

\VS{13}I xa fɔxɔn sa i ya bogise saraxane birin yi. I nama ɲinan a sa feen na, amasɔtɔ fɔxɔn findixi Alaa Layirin taxamasenna nan na. A xa sa bogise saraxane birin yi.”


\par }{\PP \VS{14}“Xa i fa i ya bɔxɔn bogise singene ra Alatala xa bogise saraxan na, i xa se xɔri kɛndɛne nan fi a ma naxanye dinxi, e ganxi.

\VS{15}I xa turen nun wusulanna sa a fari. Bogise saraxan na a ra.

\VS{16}Saraxaraliin xa nde ba se xɔri dinxine nun turen na, a a sa tɛɛni ɲɔxɔ lu seen na Ala xɔn e nun wusulanna birin. Saraxan na a ra naxan nalima Alatala ma tɛɛn na.”




\par }\Chap{3}{\SH Bɔɲɛ xunbeli saraxane
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Xa muxuna nde a ɲingen bama bɔɲɛ xunbeli saraxan na, a xɛmɛna hanma a gilɛna, a xa fa ɲingen na Alatala yɛtagi fɛ mi naxan na.

\VS{2}A xa a yiin sa ɲingen xunna ma, a yi a kɔɛ raxaba Naralan Bubun so dɛɛn na. Saraxaraline, Harunaa diine xa a wunla so saraxa ganden dɛxɔnne birin ma.

\VS{3}A xa a subeni itoe ba a ra, a ne rali Alatala ma tɛɛn na: turen naxanye buru subene ma, e nun naxanye singanxi e ra,

\VS{4}a gbingi ra xɛlɛ firinne, e nun turen naxanye e ma a gbingini, farafaran naxan bɔɲɛn ma naxan nun gbingi ra xɛlɛne bama.

\VS{5}Harunaa diine xa ne sa tɛɛni saraxa ganden fari, e nun saraxa gan daxin naxanye yegene fari tɛɛni. Saraxan nan na ra naxan nalima tɛɛn na. A xirin nafan Alatala ma.”


\par }{\PP \VS{6}“Xa a xuruse xunxurin nan bama bɔɲɛ xunbeli saraxan na Alatala xa, a xa a xɛmɛn hanma a gilɛɛn ba fɛ mi naxan na.

\VS{7}Xa a yɛxɛɛn ba, a xa a xali Alatala yɛtagi.

\VS{8}A xa a yiin sa xuruseen xunna ma a yi a kɔɛ raxaba Naralan Bubun so dɛɛn na. Harunaa diine xa a wunla so saraxa ganden dɛxɔnne birin ma.

\VS{9}A xa a subeni itoe tongo bɔɲɛ xunbeli saraxan na, a ne rali Alatala ma tɛɛn na: a turena, a xunla nun a turene birin, naxan baxi a gbingi xɔnna ma, a turen naxanye birin a buru subene ma e nun naxanye singanxi e ra,

\VS{10}a gbingi ra xɛlɛ firinne, e nun turen naxanye e ma a gbingini, farafaran naxan bɔɲɛn ma naxan bama e nun gbingi ra xɛlɛne.

\VS{11}Saraxaraliin ne sama nɛn tɛɛni saraxa ganden fari. Donseen nan na ra naxan nalixi Alatala ma tɛɛn na.”


\par }{\PP \VS{12}“Xa a siin nan bama, a xa a xali Alatala yɛtagi.

\VS{13}A xa a yiin sa xuruseen xunna ma a yi a kɔɛ raxaba Naralan Bubun yɛtagi. Harunaa diine xa a wunla so saraxa ganden dɛxɔnne ma.

\VS{14}A xa a subeni itoe tongo, a ne rali Alatala ma tɛɛn na: a turen birin naxanye a buru subene ma e nun naxanye singanxi e ra,

\VS{15}a gbingi ra xɛlɛ firinne, e nun turen naxanye e ma a gbingini, farafaran naxan bɔɲɛn ma naxan bama e nun gbingi ra xɛlɛne.

\VS{16}Saraxaraliin xa ne birin sa tɛɛni saraxa ganden fari. Donseen na a ra naxan nalima tɛɛn na. A xirin nafan Alatala ma. Alatala nan gbee a turen birin na.”


\par }{\PP \VS{17}“Habadan sariyan na a ra waxati famatɔne birin yi, ɛ na dɔxɔ dɛdɛ yi: Ɛ nama suben turen don, ɛ nama suben wunla don.”




\par }\Chap{4}{\SH Yulubi xafari saraxana
\par }
{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa xa,

\VS{2}a xa a fala Isirayila kaane xa, a naxa, “Naxan na tantan a yulubin liga, a Alatalaa yamarina nde kala, a xa ito liga:

\VS{3}Xa saraxaraliin nan yulubin ligaxi naxan masusanxi turen na a findi saraxarali kuntigin na, a yamaan findi yulubi tongon na, a xa fa tura bulanna ra fɛ mi naxan na, a na ba a yulubi xafari saraxan na Alatala xa.

\VS{4}A xa turaan xali Naralan Bubun dɛɛn na Alatala yɛtagi. A xa a yiin sa turaan xunna fari, a yi turaan kɔɛ raxaba Alatala yɛtagi.

\VS{5}A yi a wunla nde tongo, a a xali Naralan Bubun kui.

\VS{6}A xa a yii sonla sin wunli, a a xuya Alatala yɛtagi dɔxɔɲa ma solofere yire sariɲanxin yɛ masansan dugin yɛtagi.

\VS{7}Saraxaraliin xa wunla nde sa wusulan ganden tongonna fenne ma, naxan Alatala yɛtagi Naralan Bubun kui alogo na wunla xa rali Ala ma. A xa turaan wuli dɔnxɛn nabɔxɔn saraxa gan daxin baden san bunna dɛxɔn ma Naralan Bubun dɛɛn fɛma.

\VS{8}A xa turani ito turen birin ba, turen naxanye a buru subene ma hanma naxanye singanxi e ra,

\VS{9}a gbingi ra xɛlɛ firinne nun turen naxanye e ma a gbingini, farafaran naxan bɔɲɛn ma naxan bama e nun gbingi ra xɛlɛne.

\VS{10}A turen bama nɛn alo turen naxanye bama bɔɲɛ xunbeli saraxana turani. Saraxaraliin xa e sa tɛɛni saraxa ganden fari.

\VS{11}Koni turaan kidin nun a suben nun a xunna nun a sanne nun a kui seene nun a gbiine,

\VS{12}e nun a gbindin dɔnxɛn birin, a xa ne xali yamaan daaxaden fari ma xube bɔxɔndeni dɛnaxan sariɲan. A yi e sa yegene fari tɛɛni, a e gan xube malanxin fari.”


\par }{\PP \VS{13}“Xa Isirayila yamaan birin nan Alatalaa yamarina nde kala tantanni, e mi a kolon, e bata findi yulubi tongone ra na yi.

\VS{14}E na a kolon a e bata yulubin liga, yamaan xa fa tura bulanna ra, e na ba yulubi xafari saraxan na. E na xalima nɛn Naralan Bubun yɛtagi.

\VS{15}Yamaan fonne xa e yiine sa turaan xunna ma Alatala yɛtagi, e turaan kɔɛ raxaba.

\VS{16}Saraxarali gbeen xa a wunla nde xali Naralan Bubun kui.

\VS{17}A xa a yii sonla sin wunli a a xuya Alatala yɛtagi dɔxɔɲa ma solofere yire sariɲanxin yɛ masansan dugin yɛtagi.

\VS{18}Saraxaraliin xa a wunla nde sa saraxa ganden tongonna fenne ma, naxan Alatala yɛtagi Naralan Bubun kui. A xa a wuli dɔnxɛn nabɔxɔn saraxa gan daxi baden dɛxɔn ma Naralan Bubun dɛɛn fɛma.

\VS{19}A xa a turene birin ba, a a sa tɛɛni saraxa ganden fari.

\VS{20}A xa na turaan liga alo turaan naxan ba a yɛtɛɛn yulubi xafari saraxan na. Saraxaraliin xa Ala solona e xa na kiini, Ala yi e mafelu.

\VS{21}A xa turaan xali yamaan daaxaden fari ma, a yi a sa tɛɛni alo a tura singen liga kii naxan yi. Yamaan yulubi xafari saraxan na ra.”


\par }{\PP \VS{22}“Mangan na yulubin liga tantanni, a Alatalaa yamarin kala, a Ala. A bata findi yulubi tongon na.

\VS{23}A na a kolon a a bata yulubin liga, a xa fa kɔtɔn na saraxan na, fɛ mi naxan na.

\VS{24}A xa a yiin sa kɔtɔn xunna ma, a yi a kɔɛ raxaba, saraxa gan daxine kɔɛ raxaban dɛnaxan yi Alatala yɛtagi. Yulubi xafari saraxan na a ra.

\VS{25}Saraxaraliin xa a yii sonla sin na wunli, a yi nde sa saraxa gan daxi baden tongonna fenne ma, a yi wuli dɔnxɛn nabɔxɔn saraxa ganden dɛxɔn ma.

\VS{26}A xa a turen birin sa tɛɛni saraxa ganden fari, alo bɔɲɛ xunbeli saraxan turen liga kiinde. Saraxaraliin xa Ala solona mangan yulubina fe ra na kiini, Ala yi a mafelu.”


\par }{\PP \VS{27}“Xa muxuna nde tantan yamaan yɛ, a yulubin liga, a Alatalaa yamarina nde kala, a bata findi yulubi tongon na.

\VS{28}A na a kolon a a bata yulubin liga, a xa fa sii gilɛn na saraxan na fɛ mi naxan na a yulubina fe ra.

\VS{29}A xa a yiin sa siin xunna fari naxan bama yulubi xafari saraxan na. A xa a kɔɛ raxaba saraxa gan daxine bama dɛnaxan yi.

\VS{30}Saraxaraliin xa na wunla nde tongo a yii sonla ra, a yi a sa saraxa gan daxi baden tongonna fenne ma, a yi wuli dɔnxɛn nabɔxɔn saraxa ganden dɛxɔn.

\VS{31}A xa a turene birin ba, alo bɔɲɛ xunbeli saraxan turen ba kii naxan yi. A yi a sa tɛɛni saraxa ganden fari, a xirin yi rafan Alatala ma. Saraxaraliin xa Ala solona na kiini, Ala yi na kanna mafelu.”


\par }{\PP \VS{32}“Xa a fa yɛxɛɛ diin nan na a yulubi xafari saraxan na, a lan a xa a gilɛɛn nan ba, fɛ mi naxan na.

\VS{33}A xa a yiin sa a xunna fari. A xa a kɔɛ raxaba yulubi xafari saraxan na saraxa gan daxine kɔɛ raxaban dɛnaxan yi.

\VS{34}Saraxaraliin xa a wunla nde tongo a yii sonla ra, a yi a sa saraxa gan daxin baden tongonna fenne ma, a yi wuli dɔnxɛn nabɔxɔn saraxa ganden dɛxɔn ma.

\VS{35}A xa a turene birin ba, alo yɛxɛɛn naxan ba bɔɲɛ xunbeli saraxan na. Saraxaraliin yi a sa saraxan bonne fari naxanye ralima Alatala ma tɛɛni saraxa ganden fari. Saraxaraliin xa Ala solona na kiini na kanna xa a yulubi ligaxine fe ra, Ala yi a mafelu.”




\par }\Chap{5}{\SH Yulubin misaale
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Xa yamaan xilixi sereya badeni e yi e rakɔlɔ, xa muxuna nde feen naxan toxi hanma a a kolon, xa a mi sereyaan ba na ma, a bata yulubin liga. A na hakɛn goronna tongoma nɛn.

\VS{2}Xa muxuna nde a din se haramuxina nde ra, xa a findi sube haramuxi faxaxin na, hanma xuruse haramuxina nde, hanma bubuse haramuxina nde, hali a mi a kolon, a fan mi fa sariɲanxi, a bata yulubin tongo.

\VS{3}Xa muxuna nde a din se xɔsixina nde ra naxan fataxi adamadiine ra, hali a mi yi a kolon, a na a kolon, a bata findi yulubi tongon na.

\VS{4}Xa muxuna nde mi a miri, a a kɔlɔ wulen fari, fa fala a fena nde rabama nɛn. Xa a mi a raba, a bata findi yulubi tongon na.”


\par }{\PP \VS{5}“Naxan na findi yulubi tongon na na feene yi, na xa a ti a yulubi ligaxin na.

\VS{6}Na xanbi ra, a xa fa yɛxɛɛ gilɛn na hanma sii gilɛna, a a ba saraxan na Alatala xa a yanginna ra. Nayi, saraxaraliin xa Ala solona a yulubina fe ra.”


\par }{\PP \VS{7}“Xa fɛrɛ mi a xa a xuruseen sɔtɔ, a xa fa ganba firin hanma kolokonde firin na, a ne ba saraxan na a yanginna ra Alatala xa, keden yulubi xafarin na, keden saraxa gan daxin na.

\VS{8}A xa e xali saraxaraliin fɛma. A xa yulubi xafari saraxan nan singe ba. A xa a kɔɛɛn gira, koni a nama a xunna bolonɲɛ a ra.

\VS{9}A xa a wunla nde xuya saraxa ganden dɛxɔnna ma, a wuli dɔnxɛn nabɔxɔn saraxa ganden dɛxɔn. Yulubi xafari saraxan na a ra.

\VS{10}A xa xɔliin boden ba saraxa gan daxin na alo sariyana a falaxi kii naxan yi, a yi Ala solona na kanna yulubina fe ra. Ala a mafeluma nɛn.”


\par }{\PP \VS{11}“Xa fɛrɛ mi a xa a ganba firin hanma kolokonde firin sɔtɔ, a nɔɛ fɛ murutu fuɲin kilo naanin na nɛn yulubi xafari saraxan na. Koni a nama turen hanma wusulanna sa a yi, bayo yulubi xafari saraxan na a ra.

\VS{12}A xa a xali saraxaraliin fɛma, na yi a yiin yɛ keden ba a ra ɲɔxɔ lu seen na Ala xɔn, a yi a sa saraxane fari naxanye ralima Alatala ma tɛɛni saraxa ganden fari. Yulubi xafari saraxan na a ra.

\VS{13}Saraxaraliin xa Ala solona na kiini na kanna yulubi ligaxine fe ra, Ala yi a mafelu. Saraxaraliin nan gbee saraxan dɔnxɛn na alo a ligan bogise saraxan na kii naxan yi.”


\par }{\SH Yangin saraxana
\par }
{\PP \VS{14}Alatala yi a fala Musa xa, a naxa,

\VS{15}“Xa muxuna nde tinxintareyaan liga, a yulubin liga tantanni a mi Alatala gbee se sariɲanxine fi a ma. A xa fa kontonna ra e nun naxan yɛlan a yanginna ra Alatala xa, fɛ mi naxan na, naxan saren lanxi kala tixin ma, fata yire sariɲanxin gbeti liga seen na. Yangin saraxan nan na ra.

\VS{16}A mi se sariɲanxin naxan fixi, a xa a ɲɔxɔn fi, a yi a saren yaganna dɔxɔɲa ma firin sa a fari, a yi a birin so saraxaraliin yii. Saraxaralina Ala solonama nɛn na kanna xa kontonna ra, a naxan bama yangin saraxan na, Ala yi a mafelu.”


\par }{\PP \VS{17}“Xa muxuna nde yulubin liga, a Alatalaa yamarina nde kala, hali a mi a kolon, a bata findi yulubi tongon na. A a hakɛn goronna tongoma nɛn.

\VS{18}A xa fa kontonna ra saraxaraliin fɛma fɛ mi naxan na yangin saraxan na. A saren xa lan a kala tixin saren ma fata sariyan na saraxaraliin miriyani. Nayi, saraxaralina Ala solonama nɛn a tantanna fe ra, Ala yi a mafelu.

\VS{19}Yangin saraxan na a ra, bayo na kanna findixi yulubi tongon nan na Alatala mabinni.”


\par }{\SH Sariyana lan yangin saraxan ma
\par }
{\PP \VS{20}Alatala yi a fala Musa xa, a naxa,

\VS{21}“Xa muxuna nde yulubin liga, a yi tinxintareyaan liga Alatala ra, a wulen fala a boden xa a yii sena nde a fe ra, naxan taxuxi a ra hanma a a muɲa, hanma a a kansun,

\VS{22}hanma a a dɛ yixalan sena nde a fe ra naxan lɔxi ayi, a yi a to, hanma a a kɔlɔ wuleni, hanma a yulubina nde liga alo adaman dari fena,

\VS{23}a na na sifan liga, a bata findi yulubi tongon na. A xa na se muɲaxin naxɛtɛ, hanma a naxan kansunxi, hanma naxan yi taxuxi a ra, hanma a seen naxan toxi naxan yi lɔxi ayi,

\VS{24}hanma a wulen falaxi seen naxan ma fe ra. A xa na ɲɔxɔn fi, a yi yaganna dɔxɔɲa ma firin sa a fari, a yi a so a kanna yii na lɔxɔn yɛtɛni a na yangin saraxan ba lɔxɔn naxan yi.

\VS{25}A xa fa kontonna ra saraxaraliin fɛma fɛ mi naxan na yangin saraxan na Alatala xa. Na kontonna saren nun kala tixin saren xa lan.

\VS{26}Saraxaralina Alatala solonama nɛn, a yi a mafelu na feen na, naxan a findixi yulubi tongon na.”




\par }\Chap{6}{\SH Sariyan saraxa gan daxine fe yi
\par }
{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa xa,

\VS{2}a xa yamarini ito fi Haruna nun a diine ma, a naxa, “Sariyan ni i ra saraxa gan daxine fe ra. Saraxa gan daxin xa lu ganɲɛ saraxa ganden fari kɔɛɛn birin na han xɔtɔnni. Tɛɛn nama tu saraxa ganden fari.

\VS{3}Na xanbi ra, saraxaraliin xa a maxidi taa dugi gubani e nun a taa dugi bunbirana, a saraxan xuben ba saraxa ganden fari tɛɛn naxanye ganxi, a yi e sa saraxa ganden dɛxɔn.

\VS{4}Na xanbi ra, a a dugine masara, a xuben xali yamaan daaxaden fari ma yirena nde yi naxan sariɲan.

\VS{5}Tɛɛn naxan dɛgɛma saraxa ganden fari, na nama tu. Xɔtɔn yo xɔtɔn, saraxaraliin xa yegene fari sa, a yi saraxa gan daxini tɔn tɛɛni, a bɔɲɛ xunbeli saraxane turen sa a fari.

\VS{6}Tɛɛn xa lu dɛgɛ saraxa ganden fari waxatin birin. A nama tu.”


\par }{\SH Sariyan bogise saraxane fe yi
\par }
{\PP \VS{7}“Sariyan ni i ra bogise saraxana fe ra: Harunaa diine xa fa a ra Alatala yɛtagi, saraxa ganden yɛtagi.

\VS{8}Saraxaraliin xa murutu fuɲin nun turen yiin yɛɲayi keden tongo, e nun wusulanna birin naxan saxi bogise saraxan fari. A yi na sa tɛɛni ɲɔxɔ lu seen na Ala xɔn saraxa ganden fari, a xirin yi rafan Alatala ma.

\VS{9}Haruna nun a diine xa na bogise saraxan dɔnxɛn don. E xa a don yirena nde yi naxan sariɲan Naralan Bubun sansanna kui. Buru rate se\FTNT{*}{{\FR 6:9: }{\FR{6.9}}{\FK{burun nate sena:}}{\FT{ Lɛbɛnna na a ra naxan burun nagboma ayi.
}}} nama sa a yi.

\VS{10}A mi ganma buru rate seen na. N na nan soxi e yii e gbeen na fata ne saraxane ra naxanye ralima n ma tɛɛn na. A sariɲan han! A sariɲan alo yulubi xafari saraxan nun yangin saraxan sariɲan kii naxan yi.

\VS{11}Haruna bɔnsɔnna xɛmɛne birin daxa e xa a don. E gbeen na a ra fata saraxane ra naxanye ralima Alatala ma tɛɛn na waxati famatɔne birin yi. Naxan yo nɛma a yiin dinɲɛ a ra fɔ a xa sariɲan.”


\par }{\PP \VS{12}Alatala yi a fala Musa xa, a naxa,

\VS{13}“Haruna nun a diine na masusan lɔxɔn naxan yi e yi findi saraxaraline ra, e xa murutu fuɲin kilo saxan ba bogise saraxan na Alatala xa, a tagina xɔtɔnni, a tagiin bonna ɲinbanna ra.

\VS{14}Murutu fuɲin lan a bɔnbɔ turen na, na yi gan tunde dutunna ma. Na xanbi ra, na burudin xa yigira dungi dungin na, a rali bogise saraxan na naxan xiri rafan Alatala ma.

\VS{15}Haruna bɔnsɔnna naxan findima saraxarali kuntigin na, na xa saraxani ito ba. Habadan sariyan na a ra Alatala yɛtagi, a ganma nɛn fefe!

\VS{16}Saraxaraliin na fa bogise saraxan naxan na, a ganma nɛn fefe, a nama don.”


\par }{\SH Yulubi xafari saraxan sariyana
\par }
{\PP \VS{17}Alatala yi a fala Musa xa,

\VS{18}a a xa a fala Haruna nun a diine xa, a naxa, “Sariyan ni i ra yulubi xafari saraxana fe ra. Yulubi xafari saraxan xa faxa Alatala yɛtagi saraxa gan daxin kɔɛ raxaban dɛnaxan yi. A sariɲan han!

\VS{19}Saraxaraliin naxan a ralima, na nan a donma. A xa a don Naralan Bubun sansanna kui yirena nde yi naxan sariɲan.

\VS{20}Naxan yo nɛma a yiin dinɲɛ a suben na fɔ a xa sariɲan nɛn. Xa a wunla xuya dugina nde ma, i xa na dugin xa yire sariɲanxina nde yi.

\VS{21}A na ɲin fɛɲɛn naxan kui, i xa na kala. Koni xa a ɲin sula goronna nan kui, a xa maxa, a malinsaxun.

\VS{22}Xɛmɛn naxanye saraxaralina denbayani, ne nan daxa, e a don. A sariɲan han!

\VS{23}Koni yulubi xafari saraxan naxan wunla bata xali Naralan Bubun yire sariɲanxin kui Ala solona seen na, na nama don. Na xa sa tɛɛni.”




\par }\Chap{7}{\SH Yangin saraxan sariyana
\par }
{\PP \VerseOne{1}“Sariyan ni i ra yangin saraxana fe ra. A sariɲan han!

\VS{2}Yangin saraxan xa faxa saraxa gan daxin kɔɛ raxaban dɛnaxan yi. A wunla yi so saraxa ganden dɛxɔnne birin ma.

\VS{3}A turen birin xa ba saraxan na, a xuli turen nun a turen naxanye a buru subene ma,

\VS{4}a gbingi ra xɛlɛ firinne nun turen naxanye e ma a gbingini, farafaran naxan bɔɲɛn ma naxan bama e nun gbingi ra xɛlɛne.

\VS{5}Saraxaraliin xa ne rali Alatala ma tɛɛni saraxa ganden fari. Yangin saraxan na a ra.

\VS{6}Xɛmɛn naxanye saraxaralina denbayani, ne nan daxa, e a don, koni fɔ a xa don yire sariɲanxina nde yi, bayo a sariɲan han!

\VS{7}Yangin saraxan nun yulubi xafari saraxan lanxi sariya kedenni ito nan ma: saraxaraliin naxan Ala solonama, a tan nan gbee suben na.”


\par }{\PP \VS{8}“Saraxaraliin naxan saraxa gan daxin bama muxuna nde xa, a tan nan gbee na kidin na.”


\par }{\PP \VS{9}“Bogise saraxan naxan birin ganxi buru gandeni, naxan nafalaxi tunde dutunna ma hanma naxan gilinxi, saraxaraliin nan gbee ne ra, naxan saraxan nalixi.

\VS{10}Bogise saraxan birin naxan basanxi turen na hanma a xarena, Haruna bɔnsɔnne birin nan gbee ne ra.”


\par }{\SH Bɔɲɛ xunbeli saraxan sariyana
\par }
{\PP \VS{11}“Sariyan ni i ra bɔɲɛ xunbeli saraxana fe ra naxan bama Alatala xa.

\VS{12}Xa muxuna nde xuruseen bama barika bira seen na, a xa a ba e nun buru xunne buru rate se mi naxanye yi naxanye bɔnbɔxi turen na e nun burudine turen saxi naxanye ma buru rate se mi naxanye yi, e nun buru yilɛnlɛnxin naxanye rafalaxi murutu fuɲin faɲin na naxanye bɔnbɔxi turen na.

\VS{13}Buru rate seen buru xunna naxanye yi, na ndee xa sa bɔɲɛ xunbeli saraxan fari naxan bama barika bira seen na.

\VS{14}A xa nde ba ne keden kedenna ra, a na fi Alatala ma. Na findima saraxaraliin nan gbee ra naxan bɔɲɛ xunbeli saraxan wunla xuyaxi.

\VS{15}Bɔɲɛ xunbeli saraxan naxan bama barika bira seen na, na suben xa don a ba lɔxɔn nin. Na sese nama ramara han xɔtɔnni.”


\par }{\PP \VS{16}“Koni, xa muxuna nde bɔɲɛ xunbeli saraxan bama alogo a xa a dɛ xuiin nakamali hanma a a ba ɲɛnige ma saraxan na, saraxa suben xa don a ba lɔxɔn nin, koni naxan na lu, a nɔɛ na donɲɛ nɛn na xɔtɔn bode.

\VS{17}Saraxan suben dɔnxɛn naxan na lu a xii saxandeni na xa sa tɛɛni.

\VS{18}Xa muxuna nde susu a bɔɲɛ xunbeli saraxan suben don a xii saxande lɔxɔni, saraxan mi rasuxuma. Ala mi a yatɛma sese ra, a ba muxun xa bayo a haramuxi. Naxan na a don, a na hakɛn goronna tongoma nɛn.

\VS{19}Suben naxan na din se haramuxin na, na nama don, a xa sa tɛɛni. Muxun naxan sariɲan, na kanna daxa a saraxa suben don,

\VS{20}koni naxan mi sariɲanxi, a yi bɔɲɛ xunbeli saraxa subena nde don Alatala gbeen naxan na, na kedima nɛn a yamani.

\VS{21}Naxan na a din se haramuxina nde ra, fata adaman na hanma sube haramuxina, hanma xɔsi se haramuxina nde, a yi bɔɲɛ xunbeli saraxa suben don Alatala gbeen naxan na, na kanna kedima nɛn a yamani.”


\par }{\PP \VS{22}Alatala yi a fala Musa xa,

\VS{23}a a xa a fala Isirayila kaane xa, a naxa, “Ɛ nama ɲingen turen don, hanma yɛxɛɛna, hanma siina.

\VS{24}I na suben to, a faxaxi hanma burunna subene a yibɔxi, ne turen nɔɛ rawalɛ nɛn se gbɛtɛ ra, koni i nama a don.

\VS{25}Naxan na na sube sifane turen don naxanye nɔɛ raliyɛ Alatala ma tɛɛn na, na kedima nɛn a yamani.

\VS{26}Ɛ nama xɔliin wunla don hanma suben wunla, ɛ nɛma dɔxi dɛdɛ yi.

\VS{27}Naxan na wunla nde don, na kedima nɛn a yamani.”


\par }{\PP \VS{28}Alatala yi a fala Musa xa,

\VS{29}a a xa a fala Isirayila kaane xa, a naxa, “Naxan na bɔɲɛ xunbeli saraxan ba, a xa fa a fɔxɔ kedenna ra, a na ba saraxan na Alatala xa.

\VS{30}A yɛtɛɛn xa fa na kiseen na naxan nalima Alatala ma tɛɛn na. A xa fa suben turen nun a kanken na. A xa a kanken yita Alatala ra alo se ralixina.

\VS{31}Saraxaraliin xa turen sa tɛɛni saraxa ganden fari, koni a kanken xa lu Haruna nun a diine xa.

\VS{32}I xa bɔɲɛ xunbeli saraxan yiifari ma danban fi saraxaraliin ma kiseen na.

\VS{33}Haruna bɔnsɔnna naxan bɔɲɛ xunbeli saraxan wunla nun turen nalixi, na nan gbee a yiifari ma danban na.

\VS{34}Amasɔtɔ Isirayila kaane bɔɲɛ xunbeli saraxan naxanye bama, a kanke ralixin nun a danban naxan fixi, n bata ne so Haruna nun a diine yii, saraxaraline. Isirayila kaane na subene nan soma e yii habadan.”


\par }{\PP \VS{35}“Ito nan findi Haruna nun a diine gbeen na e Alatalaa saraxarali wanla fɔlɔ lɔxɔn naxan yi. A bama ne saraxane ra naxanye ralixi Alatala ma tɛɛn na.

\VS{36}Alatala na nan yamarixi Isirayila kaane ma, e to masusan lɔxɔn naxan yi. Habadan sariyan na a ra e yixɛtɛne birin xa.

\VS{37}Sariyane nan ne ra saraxani itoe fe ra: saraxa gan daxina, bogise saraxana, yulubi xafari saraxana, yangin saraxana, saraxaraliin dɔxɔ saraxana e nun bɔɲɛ xunbeli saraxana.

\VS{38}Alatala na sariyan so Musa yii Sinayi geyaan nan fari, a Isirayila kaane yamari lɔxɔn naxan yi Sinayi tonbonni, a e xa fa e saraxane ra Alatala xa.”




\par }\Chap{8}{\SH Saraxaraline dɔxɔ feen saraxana
\par }
{\R Xɔrɔyaan 29.1-37

\par }{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa xa, a naxa,

\VS{2}“Haruna nun a diine xili Naralan Bubun so dɛɛn na. I xa fa e dugine nun masusan turen na, e nun turaan naxan bama yulubi xafari saraxan na, e nun konton firin e nun debena buru ratetarene naxan kui.

\VS{3}I xa Isirayila yamaan birin malan Naralan Bubun so dɛɛn na.”

\VS{4}Alatala yamarin naxan fi, Musa yi na liga, yamaan yi e malan Naralan Bubun so dɛɛn na.


\par }{\PP \VS{5}Musa yi a fala yamaan xa, a naxa, “Alatala ito nan yamarixi.”

\VS{6}Musa yi Haruna nun a diine maso, a yi e maxa.

\VS{7}A yi dugin nagodo Haruna ma, a yi a tagi xidi tagixidin na, a gubaan nagodo a ma, a saraxarali domaan nagodo a ma, a saraxarali domaan tagi xidi tagixidi faɲin na.

\VS{8}A yi kanke masaan bira a kɔɛ, a masɛnsɛn ti seene, Yurima nun Tumin sa na kui.

\VS{9}A yi namun so Haruna xun na, a yi xɛma walaxadin sa a tigi yɛɛ ra taxamaseri sariɲanxin na alo Alatala a yamari Musa ma kii naxan yi.


\par }{\PP \VS{10}Musa yi masusan turen tongo, a Ala batu bubun masusan e nun a yi seen birin. A ne birin nasariɲan.

\VS{11}A yi na turena nde xuya saraxa ganden ma dɔxɔɲa ma solofere, a saraxa ganden masusan e nun a goronne birin, e nun ige sa seen nun a dɔxɔ sena, alogo a xa ne rasariɲan.

\VS{12}A mɔn yi turen sa Haruna xunni, a a masusan, alogo a xa a rasariɲan.

\VS{13}A yi Harunaa diine maso. A yi e dugine ragodo e ma, e nun tagi xidine nun xun tagi xidine, alo Alatala yamarin naxan so Musa yii.


\par }{\PP \VS{14}A yi fa turaan na yulubi xafari saraxan na, Haruna nun a diine yi e yiine sa turaan xunna fari.

\VS{15}Musa yi a kɔɛ raxaba, a a wunla nde tongo, a yi a sa saraxa ganden tongonna fenne ma a yii sonla ra, alogo a xa saraxa ganden nasariɲan. A yi wuli dɔnxɛn nabɔxɔn saraxa ganden dɛxɔn ma. A saraxa ganden nasariɲan na kiini alogo a xa Ala solona mɛnni.

\VS{16}Musa mɔn yi turen tongo naxanye yi ɲingen buru subene rabilinni, e nun farafaran naxan yi bɔɲɛn fari, e nun a gbingi ra xɛlɛ firinne nun e turene. A yi na birin sa tɛɛni saraxa ganden fari.

\VS{17}Koni a yi ɲingen gbindin nun a kidin nun a suben nun a gbiine woli tɛɛni yamaan daaxaden fari ma, alo Alatala a yamarin Musa ma kii naxan yi.


\par }{\PP \VS{18}Na xanbi ra, a yi fa kontonna ra saraxa gan daxin na. Haruna nun a diine yi e yiine sa a xunna ma.

\VS{19}Musa yi a kɔɛ raxaba, a a wunla nde so saraxa ganden dɛxɔnne ma.

\VS{20}A yi a yixaba dungi dungin na, a a xunna sa tɛɛni, e nun a dungine nun a turena.

\VS{21}A yi a buru subene nun a sanne maxa, a yi kontonna gbindin birin sa tɛɛni saraxa ganden fari saraxa gan daxin na, naxan nalixi Alatala ma tɛɛn na alo a yamari Musa ma kii naxan yi. A xirin yi rafan Ala ma.


\par }{\PP \VS{22}Na xanbi ra, a yi fa kontonna firinden na saraxarali dɔxɔ saraxan na. Haruna nun a diine yi e yiine sa a xunna ma.

\VS{23}Musa yi a kɔɛ raxaba, a a wunla nde tongo, a yi a sa Haruna yiifari ma tunla ma. A nde sa a yiifari ma yii konkoribaan nun a san konkoribaan ma.

\VS{24}A yi Harunaa diine fan maso, a a wunla nde sa e yiifari ma tunle ma e nun e yiifari ma yii konkoribaan nun san konkoribane. A yi a wunla nde so saraxa ganden dɛxɔnne ma.

\VS{25}A a turen tongo, e nun a xuli turena, e nun turen naxanye a buru subene rabilinni, e nun farafaran naxan a bɔɲɛn fari, e nun a gbingi ra xɛlɛ firinne nun e turene, e nun a yiifari ma danbana.


\par }{\PP \VS{26}A deben tongo buru ratetaren naxan kui, naxan yi Alatala yɛtagi. A yi buru xun keden tongo, e nun buru keden naxan nafalaxi turen na e nun burudi keden. A yi e sa suben turene nun yiifari ma danban fari.

\VS{27}A yi e birin so Haruna nun a diine yii, a yi e yite Alatala yɛtagi se ralixin na.

\VS{28}Na xanbi ra, Musa yi e rasuxu e ra, a yi e sa tɛɛni saraxa ganden fari saraxa gan daxine fari. Saraxarali dɔxɔ saraxan na a ra, naxan xiri rafan Ala ma. A ralima Alatala ma tɛɛn nan na.


\par }{\PP \VS{29}Musa yi kontonna kanken tongo a yi a yite Alatala yɛtagi se ralixin na. Na yi findi Musa gbeen na alo Alatala a yamari Musa ma kii naxan yi.


\par }{\PP \VS{30}Musa yi masusan turena nde tongo e nun wunla nde naxan yi saraxa ganden fari, a yi a xuya Haruna nun a dugine ma, e nun a diine nun e dugine. Nayi, a yi Haruna nun a dugine rasariɲan, e nun a diine nun e dugine.


\par }{\PP \VS{31}Musa yi a fala Haruna nun a diine xa, a naxa, “Ɛ suben ɲin Naralan Bubun dɛ ra, ɛ yi a don na, e nun burun naxan deben kui saraxarali dɔxɔ saraxan na, alo n na a yamari kii naxan yi. N naxa, ‘Haruna nun a diine xa a don.’

\VS{32}Ɛ xa burun nun sube dɔnxɛn woli tɛɛni.

\VS{33}Ɛ nama keli Naralan Bubun dɛ ra xii solofere, han ɛ dɔxɔ fe lɔxɔne yi ɲan bayo ɛ dɔxɔ feene buma nɛn xii solofere.

\VS{34}Alatala to feene yamarixi nɛn alogo a xa solona ɛ xa.

\VS{35}Nanara, ɛ xa lu Naralan Bubun dɛɛn na xii solofere, kɔɛɛn nun yanyin na, ɛ yi Alatalaa yamarin suxu, alogo ɛ nama faxa, amasɔtɔ na nan yamarixi n ma.”

\VS{36}Alatalaa yamarin naxanye birin fi e ma fata Musa ra, Haruna nun a diine yi ne birin liga.




\par }\Chap{9}{\SH Haruna nun a diine yi wanla fɔlɔ
\par }
{\PP \VerseOne{1}Xii solomasɛxɛde lɔxɔni, Musa yi Haruna nun a diine xili, e nun Isirayila fonne.

\VS{2}A yi a fala Haruna xa, a naxa, “Turaan dii keden tongo i yulubi xafari saraxan na e nun konton keden saraxa gan daxin na, fɛ mi naxanye ra, i fa e ra Alatala yɛtagi.

\VS{3}I yi a fala Isirayila kaane xa, i naxa, ‘Ɛ xa kɔtɔn tongo yulubi xafari saraxan na, e nun turaan diin nun yɛxɛɛ diina ɲɛɛ keden kedenne, fɛ mi naxanye ra saraxa gan daxin na,

\VS{4}e nun turana e nun kontonna bɔɲɛ xunbeli saraxan na, alogo e xa ba saraxan na Alatala yɛtagi, e nun bogise saraxan naxan basanxi turen na. Amasɔtɔ Alatala a nɔrɔn yitama ɛ ra nɛn to.’ ”


\par }{\PP \VS{5}Musa naxan yamari, e na xali Naralan Bubun yɛtagi. Yamaan birin yi e maso, e ti Alatala yɛtagi.

\VS{6}Musa yi a fala, a naxa, “Alatalaa yamarin ni i ra ɛ naxan ligama alogo ɛ xa a nɔrɔn to.”


\par }{\PP \VS{7}Musa yi a fala Haruna xa, a naxa, “I maso saraxa ganden na. I yi i yulubi xafari saraxan nun saraxa gan daxin ba, i Ala solona i yɛtɛɛn nun yamaan xa. I xa saraxan ba yamaan fan xa alogo i xa Ala solona e xa, alo Alatala a yamarixi kii naxan yi.”


\par }{\PP \VS{8}Haruna yi a maso saraxa ganden na, a yi turaan diin kɔɛ raxaba a yɛtɛ yulubi xafari saraxan na.

\VS{9}A diine yi fa a wunla ra a xɔn, a yi a yii sonla sin wunli, a yi a sa saraxa ganden tongonna fenne ma. A yi wuli dɔnxɛn nabɔxɔn saraxa ganden dɛxɔn ma.

\VS{10}A yi a turen sa tɛɛni saraxa ganden fari, e nun a gbingi ra xɛlɛne nun farafaran naxan a bɔɲɛn fari, e naxanye baxi yulubi xafari saraxani, alo Alatala a yamari Musa ma kii naxan yi.

\VS{11}Koni a yi a suben nun a kidin sa tɛɛni yamaan daaxaden fari ma.

\VS{12}A yi saraxa gan daxin kɔɛ raxaba. A diine yi a wunla so a yii, a yi a so saraxa ganden dɛxɔnne ma.

\VS{13}E yi saraxan dungi keden keden so a yii e nun a xunna, a yi e sa tɛɛni saraxa ganden fari.

\VS{14}A yi a buru subene nun a sanne maxa, a yi e sa saraxa gan daxin fari tɛɛni saraxa ganden fari.

\VS{15}Na xanbi ra, Haruna yi fa yamana saraxan na. A yi yamana yulubi xafari saraxa kɔtɔn tongo, a yi a kɔɛ raxaba. A na ba yulubi xafari saraxan na alo a singen ba kii naxan yi.

\VS{16}A yi fa saraxa gan daxin na, a na ba alo sariyana a falaxi kii naxan yi.

\VS{17}A yi fa bogise saraxan na, a yi a yiin yɛ keden ba a ra, a yi na sa tɛɛni saraxa ganden fari, sa xɔtɔn ma saraxan gan daxin fari.

\VS{18}A yi turaan nun kontonna kɔɛ raxaba yamana bɔɲɛ xunbeli saraxan na. A diine yi a wunla so a yii, a yi a so saraxa ganden dɛxɔnne ma.

\VS{19}E yi turaan nun kontonna turen tongo, e nun a xuli turena, a ture yirene, a gbingi ra xɛlɛne, e nun farafaran naxan a bɔɲɛn fari,

\VS{20}e yi ne sa subene kankene fari. Haruna yi turene sa tɛɛni saraxa ganden fari.

\VS{21}Haruna yi subene kankene nun e yiifari ma danbane yite Alatala yɛtagi, se ralixin na alo Musa a yamari kii naxan yi.


\par }{\PP \VS{22}Haruna yi a yiine yite yamaan binni, a duba e xa. A to yulubi xafari saraxan nun saraxa gan daxin nun bɔɲɛ xunbeli saraxan ba, a yi godo.

\VS{23}Musa nun Haruna yi so Naralan Bubun kui. E to mini, e duba yamaan xa. Alatalaa nɔrɔn yi godo saraxa gandeni yamaan yɛtagi.

\VS{24}Tɛɛn yi mini Alatala yɛtagi, a saraxan nun turen gan saraxa ganden fari. Yamaan to na to, e sɔnxɔ sɛwani, e yi e xinbi sin, e yɛtagin lan bɔxɔn ma.




\par }\Chap{10}{\SH Haruna dii firin yi gan
\par }
{\PP \VerseOne{1}Haruna dii firinne, Nadaba nun Abihu, ne yi e wusulan gan seene tongo, e tɛɛn sa e kui, e wusulanna sa a fari. E yi fa tɛɛn na Alatala yɛtagi, naxan mi yi lan, a mi yi naxan yamarixi.

\VS{2}Nayi, tɛɛn yi mini Alatala yɛtagi, a yi e gan, e faxa Alatala yɛtagi.


\par }{\PP \VS{3}Musa yi a fala Haruna xa, a naxa, “Alatala ɛ rakolonxi nɛn ito ra, a to a fala, a naxa, ‘N na n ma sariɲanna mayitama nɛn n batu muxune tagi. N binyama nɛn yamaan yɛtagi.’ ”

\par }{\PP Haruna yi lu dunduxi.


\par }{\PP \VS{4}Musa yi Mikayeli nun Elisafan xili, Haruna sɔxɔ Yusiyɛli a diine, a yi a fala e xa, a naxa, “Ɛ xa ɛ ngaxakedenne binbine xali yamaan daaxaden fari ma, keli yire sariɲanxin yɛtagi.”

\VS{5}E yi fa, e yi e xali yamaan daaxaden fari ma, alo Musa e yamari kii naxan yi. Dugine mɔn yi e binbine ma.


\par }{\PP \VS{6}Musa yi a fala Haruna nun a diine xa, Eleyasari nun Itamara, a naxa, “Ɛ nama ɛ xunna lu a yitɔntaren na, ɛ to sunuxi. Ɛ nama ɛ dugine yibɔ, alogo ɛ nama faxa, ɛ yi Alatalaa xɔlɔn nafa yamaan birin ma. Alatala ɛ kon kaan naxanye faxaxi tɛɛn na, Isirayila yamaan birin nan ne wugama.

\VS{7}Ɛ nama keli Naralan Bubun so dɛɛn na, alogo ɛ nama faxa, amasɔtɔ Alatalaa masusan turen nan ɛ ma.” Musa naxan fala, e na liga.


\par }{\PP \VS{8}Alatala yi a fala Haruna xa, a naxa,

\VS{9}“I na so Naralan Bubun kui, i nama manpaan min, i nama na minse sifan min, i tan nun i ya diine, alogo ɛ nama faxa. A findima habadan sariyan nan na i yixɛtɛne xa waxati famatɔne yi.

\VS{10}Ɛ xa se sariɲanxin nun a haramuxin tagi raba, naxan mi daxa e nun naxan daxa.

\VS{11}Ɛ xa Isirayila kaane xaran tɔnne ma Alatala naxanye fixi e ma fata Musa ra.”


\par }{\PP \VS{12}Musa yi a fala Haruna nun a diine xa naxanye yi fa luxi, Eleyasari nun Itamara, a naxa, “Bogise saraxan naxan luxi, naxan mi ralixi Alatala ma tɛɛn na, ɛ xa na tongo, ɛ yi a don saraxa ganden fɛma. A nama basan buru rate seen\FTNT{*}{{\FR 10:12: }{\FR{10.12}}{\FK{burun nate sena:}}{\FT{ Lɛbɛnna na a ra naxan burun nagboma ayi.
}}} na. A sariɲan fefe!

\VS{13}Ɛ xa a don yirena nde yi naxan sariɲan, amasɔtɔ i gbeen na a ra ɛ nun i ya diine, fata na saraxane ra naxanye ralixi Alatala ma tɛɛn na, bayo na nan yamarixi n ma.

\VS{14}Koni suben kanken naxan nalixi e nun danban naxan yitexi Ala xa, ɛ nun i ya dii xɛmɛne nun i ya dii tɛmɛne xa ne don yirena nde yi naxan sariɲan. Amasɔtɔ e bata so ɛ yii ɛ gbeen na, naxanye baxi Isirayila kaane bɔɲɛ xunbeli saraxane ra.

\VS{15}Isirayila kaane lan e xa fa danban na naxan yitexi e nun kanken naxan nalixi Ala ma, sa turene fari naxanye sama tɛɛni, alogo e xa yite Alatala yɛtagi se ralixin na. Habadan sariyan na a ra: I gbeen nan e ra, ɛ nun i ya diine alo Alatala a yamarixi kii naxan yi.”


\par }{\PP \VS{16}Musa yi kɔtɔna fe maxɔdin, naxan baxi yulubi xafari saraxan na. A yi a mɛ a e bata yi a birin sa tɛɛni. Nayi, a yi xɔlɔ Eleyasari nun Itamara ma, Harunaa dii naxanye lu, a naxa,

\VS{17}“Nanfera ɛ mi saraxani ito suben donxi yire sariɲanxini? A sariɲan han! Alatala subeni ito soxi ɛ yii nɛn alogo Isirayila yamana hakɛn xa ba a ma, ɛ yi Alatala solona e xa.

\VS{18}Amasɔtɔ subeni ito wunla to mi soxi yire sariɲanxin kui, nayi ɛ lan nɛn ɛ kɔtɔn suben don yire sariɲanxini, alo n na a yamari kii naxan yi.”

\VS{19}Haruna yi a fala Musa xa, a naxa, “I tuli mati. E bata yulubi xafari saraxan nun saraxa gan daxin ba Alatala yɛtagi to lɔxɔni, na kui, i mi a to fe sifan naxan n masɔtɔxi. Na yi Alatala kɛnɛnɲɛ ba, xa n fa yulubi xafari saraxa suben don to?”

\VS{20}Musa to na mɛ, na yi a kɛnɛn.




\par }\Chap{11}{\SH Sube radaxaxine nun a haramuxine
\par }
{\R Sariyane 14.3-21

\par }{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa nun Haruna xa,

\VS{2}a e xa a fala Isirayila kaane xa, e naxa, “Bɔxɔn subene birin yɛ, ɛ lan ɛ xa itoe nan don:

\VS{3}Sube toro kanna naxanye mɔn donseen laxunma, ɛ nɔɛ ne birin donɲɛ nɛn fɔ naxanye toro mi bɔxi ɲaxi ra.”


\par }{\PP \VS{4}“Koni ndee na naxanye donseen laxunma tun, hanma naxanye toro bɔxi tun, ne haramuxin na a ra ɛ tan xa. Ɲɔgɔmɛna, na haramuxi bayo a donseen laxunma, koni a toro mi bɔxi ɲaxi ra.

\VS{5}Fanyerasiin donseen laxunma, koni a toro mi bɔxi ɲaxi ra. A haramuxin na a ra ɛ tan xa.

\VS{6}Ɲeren donseen laxunma, koni a toro mi bɔxi ɲaxi ra, a haramuxin na a ra ɛ tan xa.

\VS{7}Xɔsɛn toron bɔxi, koni a mi donse laxunma, a haramuxin na a ra ɛ tan xa.

\VS{8}Ɛ nama e suben don, ɛ nama ɛ yiin din e faxaxin na. E haramuxin na a ra ɛ tan xa.”


\par }{\PP \VS{9}“Niimaseen naxanye igeni, ɛ lan ɛ xa xali yɛxɛne don naxanye e bama, fɔxɔ igeni hanma baani.

\VS{10}Koni niimase xunxuri naxanye fɔxɔ igeni hanma baani, e mi e bama, e xali mi e ma, ɛ nama ne don. E xɔsixin na a ra ɛ tan xa.

\VS{11}Se xɔsixin nan ne ra ɛ tan xa, ɛ nama e suben don. Ɛ xa e faxaxin yatɛ alo xɔsina.

\VS{12}Naxanye birin igeni, e mi e bama, e xali mi e ma, se xɔsixin nan ne ra ɛ tan xa.”


\par }{\PP \VS{13}“Ɛ xa xɔliini itoe yatɛ alo se xɔsixina, ɛ nama ne don: singbinna nun dugan nun xɔlimangan

\VS{14}nun bangaan nun sɛgɛn siyaan birin

\VS{15}e nun xaxaan siyaan birin

\VS{16}nun dangaranfulen nun kutunxunban nun fɔxɔ ige ma xɔliin nun tɔxɛdi tongon siyaan birin,

\VS{17}e nun kunkutunna nun ɲinɲaxan nun fɔtɔnbunsamuran

\VS{18}nun toxoroon nun yɛxɛ suxu kankon nun kankanna,

\VS{19}e nun yaya xɔnla nun saɲi xɔnla siyaan birin, e nun sarasima xɔnla nun tuyɛna.”


\par }{\PP \VS{20}“Gabutɛɛn nun sanne niimase xunxurin naxanye ma, ba xɔline ra, ne xɔsixin na a ra ɛ tan xa.

\VS{21}Koni, xa na niimase xunxurin sifana nde sanna a ligɛ a tugan, ɛ nɔɛ na donɲɛ nɛn.

\VS{22}Ɛ nɔɛ itoe nan donɲɛ ne yɛ: suɲɛn siyaan birin nun xoxorone nun songolonbalane e nun tuguminne.

\VS{23}Koni, gabutɛɛn nun sanne niimase xunxuri gbɛtɛ naxanye ma, ɛ xa ne yatɛ se xɔsixine ra.

\VS{24}Ne ɛ raxɔsima nɛn. Naxan yo na a yiin din e faxaxin na, na kanna mi fa sariɲanxi han ɲinbanna ra.

\VS{25}Naxan yo na e faxaxin tongo, na lan a yi a dugine xa. A mi fa sariɲanxi han ɲinbanna ra.”


\par }{\PP \VS{26}“Suben naxan birin toro mi bɔxi ɲaxi ra hanma a mi donseen laxunma, ne haramuxin na ra ɛ tan xa. Naxan na a yiin din e faxaxin na, na mi fa sariɲanxi.

\VS{27}Sube san naaninna naxanye birin sanna xunduxi, e haramuxin na a ra ɛ tan xa. Naxan yo na a yiin din e faxaxin na, na kanna mi fa sariɲanxi han ɲinbanna ra.

\VS{28}Naxan yo na e faxaxin tongo, na lan a yi a dugine xa, a mi fa sariɲanxi han ɲinbanna ra. E haramuxin na a ra ɛ tan xa.”


\par }{\PP \VS{29}“Yili ra seen naxanye bɔxɔn ma, itoe nan haramuxi ɛ tan xa: sulumɛn nun yɛlɛn nun dangen siyaan birin,

\VS{30}e nun lɛnnakɔnsaan nun sagadin nun kendemelexaan nun mululuna e nun kolona.

\VS{31}Ne nan haramuxi ɛ xa yili ra seene yɛ bɔxɔn ma. Naxan yo na a yiin din e faxaxin na, na kanna mi fa sariɲanxi han ɲinbanna ra.

\VS{32}E faxaxin na bira se yo ma, na xɔsima nɛn, xa a findi wudi daxin na, hanma dugina, hanma kidina, hanma bɛnbɛnla. Goron yo naxan nawalɛ wali yo yi, a sama nɛn igeni. A mi fa sariɲanxi han ɲinbanna ra. Na xanbi ra, a yi sariɲan.

\VS{33}Xa na niimasena nde keden bira fɛɲɛna nde kui, a xɔsima nɛn. Ɛ xa na fɛɲɛn kala.

\VS{34}Donseen naxan lan a xa don, koni xa na fɛɲɛ kui igen sa a ma, a xɔsima nɛn. Minse yo na min na fɛɲɛn kui, a xɔsixin na a ra.

\VS{35}E faxaxin na bira se yo ma, na xɔsima nɛn. Xa buru ganden na a ra hanma tɛɛ yinla fɔ ɛ xa a kala, bayo a xɔsixi. Ɛ xa a yatɛ alo se haramuxina.

\VS{36}Koni xa a faxaxin bira tigini hanma ige ramaradeni, ne mi xɔsixi. Koni naxan na a yiin din a faxaxin na, na mi fa sariɲanxi.

\VS{37}Xa a faxaxin bira sansiin ma naxan lan a si, a mi xɔsixi.

\VS{38}Koni xa igen bata sa sansiin ma, a faxaxin yi bira a yi, na sansiin bata haramu ɛ xa.”


\par }{\PP \VS{39}“Suben naxan lan a xa don, xa na faxa a yɛtɛ ma, naxan na a yiin din a faxaxin na, na mi fa sariɲanxi han ɲinbanna ra.

\VS{40}Naxan na a suben don, na lan a yi a dugine xa, a mi fa sariɲanxi han ɲinbanna ra. Naxan yo na e faxaxin maxali na lan a xa a dugine xa, a mi fa sariɲanxi han ɲinbanna ra.

\VS{41}Ɛ nama niimase xunxuridine don, naxanye bɔxɔn ma. Ne xɔsixin na a ra.

\VS{42}Niimase xunxurin naxanye birin e bubuma bɔxɔn ma, ɛ nama ne sese don. Xa a bubuma a kuiin ma hanma a sigan tima a san naaninne ra hanma a san wuyaxi, a xɔsixin na a ra.

\VS{43}Nayi, ɛ nama ɛ yɛtɛ raxɔsi na niimase xunxurine xɔn. Ɛ nama ɛ yɛtɛ raxɔsi e xɔn de!

\VS{44}Alatala nan n tan na, ɛ Ala. Ɛ xa ɛ yɛtɛ suxu sariɲanna kui, alogo ɛ xa sariɲan, bayo n tan sariɲan. Ɛ nama ɛ yɛtɛ raxɔsi niimase xunxuri yo xɔn naxanye e bubun bɔxɔn ma.”


\par }{\PP \VS{45}“N tan nan Alatala ra naxan ɛ raminixi Misiran yi alogo n xa findi ɛ Ala ra. Nanara, ɛ xa sariɲan, amasɔtɔ n tan sariɲan.

\VS{46}Sariyan nan na ra naxan lanxi subene ma, e nun xɔline, e nun niimaseen naxanye birin igeni e nun naxanye bɔxɔn ma.

\VS{47}Ɛ xa sube haramuxine nun sube daxaxine tagi raba, naxanye lan e don e nun naxanye mi lan e don.”




\par }\Chap{12}{\SH Ɲaxanla rasariɲanna diin bari xanbini
\par }
{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa xa,

\VS{2}a a xa a fala Isirayila kaane xa, a naxa, “Xa ɲaxanla nde fudikan, a dii xɛmɛn bari, a mi fa sariɲanxi na feen ma han xii solofere, alo a nɛma a kike wanli.

\VS{3}Xii solomasɛxɛden lɔxɔni, diin yi banxulan.

\VS{4}A mɔn mi sariɲanxi xii tonge saxan nun saxan benun a xa sariɲan wunla ma naxan minixi a ma dii bari waxatini. A nama a yiin din se sariɲanxi yo ra, a nama siga yire sariɲanxini, han a marasariɲan lɔxɔne yi kamali.

\VS{5}Xa a dii tɛmɛn bari, a mi fa sariɲanxi xunsagi firin, alo a nɛma a kike wanli bayo wunla bata mini a ma. A xa a marasariɲanna legeden xii tonge sennin nun sennin.

\VS{6}A marasariɲan lɔxɔne na kamali a dii xɛmɛn xa hanma a dii tɛmɛna, a xa yɛxɛɛ diin ɲɛɛ kedenna saraxa gan daxin xali saraxaraliin fɛma Naralan Bubun dɛɛn na, e nun kolokonde diina hanma ganbana, yulubi xafari saraxan na.

\VS{7}Saraxaraliin xa na saraxane ba Alatala xa, a yi Ala solona na ɲaxanla xa. A sariɲanma nɛn a wunla ma. Sariyan nan na ra ɲaxanla xa naxan na dii xɛmɛn bari hanma dii tɛmɛna.

\VS{8}Xa a mi nɔ yɛxɛɛn sɔtɛ, a nɔɛ ganba firin hanma kolokonde dii firin xalɛ nɛn, kedenna xa ba saraxa gan daxin na, bonna yulubi xafari saraxana. Saraxaraliin xa Ala solona a xa, a sariɲanma nɛn.”




\par }\Chap{13}{\SH Furene muxune fatine ma
\par }
{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa nun Haruna xa, a naxa,

\VS{2}“Xa muxun fatin yirena nde kusinxi, hanma kafanla a ma hanma fure dɛna nde a fatin ma naxan nɔɛ findɛ fure ɲaxin na dangu muxu gbɛtɛ ma, na xa xali saraxarali Haruna fɛma hanma a diina nde.

\VS{3}Furen naxan a fatin ma, saraxaraliin xa na mato. Xa furen yiren xabene bata fixa, a dɛɛn yi tilinɲɛ ayi, fure ɲaxin nan na ra. A na yelin a matoɛ, saraxaraliin xa a fala, a na kanna mi sariɲan.

\VS{4}Xa fure dɛ fixɛna a fatin ma, koni a mi tilin, a fati ma xabe mi fixaxi, saraxaraliin xa furemaan lu a danna xunsagi keden.

\VS{5}A xii soloferede lɔxɔni, a yi a mato. Xa a to furen dɛɛn mi masaraxi, a mi gboxi ayi a fatin ma, a mɔn xa furemaan lu a danna xunsagi keden.

\VS{6}Saraxaraliin xa a mato a xunsagi firinden xii soloferede lɔxɔni. Xa furen bata fisa a mi gboxi ayi a fatin ma, saraxaraliin xa a fala, a na kanna bata sariɲan. Kafanla nan tun na a ra. A xa a dugine xa, a sariɲanma nɛn.

\VS{7}Koni saraxaraliin yelin xanbini a falɛ a sariɲanxi, xa kafanla fa gbo ayi a fatin ma, na kanna mɔn xa xɛtɛ saraxaraliin fɛma.

\VS{8}Saraxaraliin mɔn xa a mato. Xa a to kafanla bata gbo ayi a fatin ma, a xa a fala, a na kanna mi sariɲanxi, fure ɲaxin na a ra.”


\par }{\PP \VS{9}“Xa fure ɲaxin bata lu muxuna nde fatin ma, e xa a xali saraxaraliin fɛma.

\VS{10}A xa a mato. Xa kusindena nde a ma naxan dɛ bata fixa, xa na kusinden bata fati ma xaben fixa, a suben minixi kɛnɛnni,

\VS{11}nayi fure ɲaxi kɔxɔxin nan na ra. Saraxaraliin xa a fala, a na kanna mi sariɲanxi. A nama lu a danna matoni, bayo a bata a kolon a mi sariɲanxi.

\VS{12}Xa saraxaraliin bata a to a na fure ɲaxin bata gasin namini a fatin birin ma, keli a sanne ma han a xunna,

\VS{13}a xa a mato ki faɲi, bayo xa na furena a fatin birin ma, a xa a fala furemaan ma, a sariɲan bayo furen bata yelin xarɛ.

\VS{14}Koni furen dɛɛn na mini a ma lɔxɔn naxan yi, a mi sariɲanxi.

\VS{15}Saraxaraliin na furen dɛɛn to a ma, a xa a fala a ma, a mi sariɲanxi. Fure ɲaxin nan na ra.

\VS{16}Xa furen dɛɛn xara, na kanna xa siga saraxaraliin fɛma.

\VS{17}A xa a mato. Xa furen bata xara, saraxaraliin xa a fala furemaan ma, a bata sariɲan.

\VS{18}Xa seteen te muxuna nde ma, a yalan,

\VS{19}a funfun yi kusin, a fixa hanma a gbeeli, na muxun xa siga saraxaraliin fɛma.

\VS{20}Saraxaraliin xa a mato. Xa furen funfun tilin, a fati ma xabe bata fixa, saraxaraliin xa a fala, a na kanna mi sariɲanxi. Fure ɲaxin na a ra, naxan minixi seteen funfuni.

\VS{21}Koni saraxaraliin na a mato, xa a mi fati ma xabe fixɛ to, xa furen funfun mi tilin, a xaraxi, a xa furemaan lu a danna xunsagi keden.

\VS{22}Xa furen bata gbo ayi fatin ma, saraxaraliin xa a fala na kanna ma, a mi sariɲanxi. Fure ɲaxina nde na a ra.

\VS{23}Koni xa furen funfun mi masaraxi a mi gboxi ayi, nayi larun nan tun a ra. Saraxaraliin xa a fala na kanna ma a sariɲanxi.”


\par }{\PP \VS{24}“Xa muxuna nde fatin ganxi, xa furen dɛɛn fixa hanma a gbeeli,

\VS{25}saraxaraliin xa a mato. Xa a fati ma xabene fixa, furen dɛɛn tilin, fure ɲaxina nde nan na ra, naxan bata mini ganden ma. Nayi, saraxaraliin xa a fala na kanna ma a mi sariɲanxi bayo fure ɲaxin na a ra.

\VS{26}Koni a na a mato, xa saraxaraliin mi fati ma xabe fixɛ to furen yɛ, a dɛɛn mi tilin, a bata xara, saraxaraliin xa na kanna lu a danna xunsagi keden.

\VS{27}Saraxaraliin xa a mato xii soloferede lɔxɔni. Xa furen bata gbo ayi a fatin ma, saraxaraliin xa a fala na kanna ma, a mi sariɲanxi. Fure ɲaxin na a ra.

\VS{28}Koni xa furen mi masaraxi, a mi gboxi ayi, a bata xara, gande funfun nan na ra. Saraxaraliin xa a fala, a na kanna sariɲanxi. Gande larun nan na ra.”


\par }{\PP \VS{29}“Xa furen lu xɛmɛna nde hanma ɲaxanla nde xunna ma hanma a kenkenna ma,

\VS{30}saraxaraliin xa furen mato. Xa a tilin, a xunsɛxɛn hanma a dɛ xaben gbeeli, a xunxurun, saraxaraliin xa a fala na kanna ma, a mi sariɲanxi. Fure ɲaxin na a ra, daxana, naxan a suxi a xunna ma hanma a kenkenna ma.

\VS{31}Xa saraxaralina a to furen mi tilin, koni a xunsɛxɛ fɔrɛ munma mini, furemaan xa lu a danna xii solofere.

\VS{32}Saraxaraliin xa a furen mato xii soloferede lɔxɔni. Xa daxaan mi gboxi ayi, a mi tilin, a xunsɛxɛn mi gbeeli,

\VS{33}na kanna xa a xunna bi, fɔ furen dɛnaxan ma. Saraxaraliin mɔn xa a lu a danna xunsagi keden.

\VS{34}Saraxaraliin xa daxaan mato xii soloferede lɔxɔni. Xa a mi gboxi ayi, a mi tilin, saraxaraliin xa a fala na kanna ma, a a sariɲanxi. A xa a dugine xa, a sariɲanma nɛn.

\VS{35}Koni xa daxaan gbo ayi fatin ma, saraxaraliin yelin xanbini a falɛ a a sariɲanxi,

\VS{36}saraxaraliin xa a mato. Xa daxaan bata gbo ayi, hali saraxaraliin mi fa a xunsɛxɛn mato, a mi sariɲanxi.

\VS{37}Koni xa a mi gboxi ayi, xa fati ma xabe fɔrɛne bata mini, daxaan bata yalan. A bata sariɲan. Saraxaraliin xa a fala, a sariɲanxi.”


\par }{\PP \VS{38}“Xɛmɛna hanma ɲaxanla, xa fixɛ fixɛne a fatin ma,

\VS{39}saraxaraliin xa a mato. Xa e mi mɔxi, gasin nan tun na ra. A sariɲan.”


\par }{\PP \VS{40}“Xa muxuna nde xun sɛxɛ mi na, teeli kanna na a ra, a sariɲan.

\VS{41}Xa xunsɛxɛ mi a tigi ra, teeli kanna na a ra, a sariɲan.

\VS{42}Koni xa furena a teeli hanma a tigi ra naxan fixa hanma a gbeeli, fure ɲaxin nan minixi a ma.

\VS{43}Saraxaraliin xa a mato. Xa a kusinden to teeli hanma a tigi ra naxan fixa hanma a gbeeli alo fure ɲaxin kii naxan yi,

\VS{44}furemaan nan na kanna ra, a mi sariɲanxi. Saraxaraliin xa a fala, a mi sariɲanxi bayo furena a xunna ma.”


\par }{\PP \VS{45}“Awa, xa fure ɲaxin naxan ma, na kanna xa dugi yibɔxine ragodo a ma, a xunni tɔntaren yi lu, a a dɛɛn yɛ maluxun, a yi gbelegbele. Sariɲantarena! Sariɲantarena!

\VS{46}Furen nɛma a ma, a mi sariɲanxi. Nayi, a lan a lu a danna, a xa lu yamaan daaxaden fari ma.”


\par }{\SH Dugi funduxine
\par }
{\PP \VS{47}“Xa dugina nde bata fundu, xuruse xabe dugina hanma taa dugina,

\VS{48}a na findi dugi sɔxɔnxin sifa yo ra hanma xuruse xabe dugine hanma se kidine,

\VS{49}xa funduden fɔrɔ hanma a gbeeli dugin ma hanma kidin ma hanma dugi sɔxɔnxin ma hanma se kidina nde ma, funɛ ɲaxin na a ra naxan seen kalama. Saraxaraliin xa a mato.

\VS{50}Funɛn seen naxan ma, saraxaraliin xa na ramara matoni xii solofere.

\VS{51}Xii soloferede lɔxɔni saraxaraliin xa a mato. Xa funɛn bata gbo ayi na dugin ma hanma dugi sɔxɔnxin ma, hanma se kidin ma, a na rawali kii yo yi, funɛ ɲaxin nan na ra naxan seen kalama, na seen xɔsixi.

\VS{52}Nayi, saraxaraliin xa na dugin gan, hanma dugi sɔxɔnxina hanma xuruse xabe dugina hanma se kidina, funɛ funfun naxan ma. Amasɔtɔ funɛ ɲaxin na a ra naxan seen kalama. Na seen xa gan.

\VS{53}Koni xa saraxaralina a mato, xa funɛn mi gboxi ayi na seen ma,

\VS{54}funɛn naxan ma, a xa yamarin fi e ma, a e xa na dugin xa. A mɔn yi a ramara xii solofere.

\VS{55}E na a xa, saraxaraliin mɔn xa a mato. Xa a to funɛn mi maxɛtɛxi, a mi gboxi ayi, na seen xɔsixi. Xa funɛn bata dugin suxu a yɛ faɲin ma hanma a yɛ ɲaxin ma, a gan daxin na a ra.

\VS{56}Xa saraxaralina a to funɛn bata ba fɔlɔ, dugin xa xanbini, a xa na funɛ yiren bɔ dugin na, hanma kidina, hanma dugi sɔxɔnxina.

\VS{57}Koni, xa a mɔn sa dugi sɔxɔnxin suxu hanma se kidina, funɛn nan na ra naxan seen kalama. Nayi, funɛn seen naxan ma, na xa gan.

\VS{58}Funɛn seen naxan suxi, dugina, hanma dugi sɔxɔnxina, hanma se kidina, koni funɛn funfun bata lɔ ayi, na mɔn xa xa alogo a xa sariɲan.”


\par }{\PP \VS{59}Funɛn bata xuruse xabe dugin naxan suxu hanma taa dugina, hanma dugi gbɛtɛ, hanma se kidina, sariyan nan na ra ne fe yi naxan a yitama a e sariɲan hanma e mi sariɲanxi.




\par }\Chap{14}{\SH Furetɔɔn nasariɲan sariyane
\par }
{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa xa, a naxa,

\VS{2}“Fure ɲaxin muxun naxan ma, na rasariɲanma ikiini: A xa a yita saraxaraliin na.

\VS{3}Nayi, saraxaraliin xa mini yamaan daaxaden fari ma na kanna matodeni. Xa furemaan bata yiyalan,

\VS{4}saraxaraliin xa yamarin fi, e xa fa xɔli ɲɛɲɛ radaxaxi firin na, e nun suman wudin nun gari gbeela nun hisopi wudi yiina nde.

\VS{5}Saraxaraliin xa yamarin fi, a e xa xɔliin keden kɔɛ raxaba fɛɲɛna nde xun ma, tigi igen naxan kui.

\VS{6}A xa xɔli ɲɛɲɛn tongo, e nun suman wudin nun gari gbeela nun hisopi wudi yiina, a yi e rafu xɔliin kɔɛ raxabaxin wunli.

\VS{7}A yi a xuya na kanna ma sanɲa ma solofere naxan nasariɲanma fure ɲaxin ma. A yi a fala na kanna ma a a bata sariɲan. A yi xɔli ɲɛɲɛn beɲin burunna ra.”


\par }{\PP \VS{8}“Naxan nasariɲanma, na kanna xa a dugine xa, a a fati ma xabene bi, a yi a maxa. Na xanbi ra, a sariɲanma nɛn. Nayi, a nɔɛ soɛ nɛn yamaan daaxadeni, koni a luma nɛn a bubun fari ma xii solofere.

\VS{9}Xii soloferede lɔxɔni, a mɔn yi a xunsɛxɛne bi, e nun a dɛ xabene, a yɛ gilingilinna xabene, e nun a fati ma xabene birin. A mɔn yi a dugine xa, a a fatin maxa. Na xanbi ra, a sariɲanma nɛn.

\VS{10}Xii solomasɛxɛdeni, a xa konton firin tongo e nun yɛxɛɛ gilɛna, ɲɛɛ keden kedenne, fɛ mi naxanye ra. A mɔn xa murutu fuɲi faɲin kilo solomanaanin tongo bogise saraxan na turen naxan yi, a turen litiri tagin sa a fari.

\VS{11}Saraxaraliin naxan na kanna rasariɲanma, na xa e nun a kiseene ti Alatala yɛtagi Naralan Bubun dɛ ra.

\VS{12}A xa konton keden tongo, a a ba yangin saraxan na, e nun turen litiri tagi. A xa ne yita Alatala ra saraxa ralixin na.

\VS{13}A xa a kontonna kɔɛ raxaba na yire sariɲanxini muxune yulubi xafari saraxane nun saraxa gan daxine kɔɛ raxabama dɛnaxan yi. Saraxaraliin nan gbee yangin saraxan na alo yulubi xafari saraxana. A sariɲan han!

\VS{14}Saraxaraliin xa yangin saraxan wunla nde tongo, a yi a sa na kanna yiifari ma tunla ma, e nun a yiifari ma yii konkoribaan nun a yiifari ma san konkoribana.

\VS{15}Na xanbi ra, a mɔn xa saraxa turena nde tongo, a yi a sa a yɛtɛɛn kɔmɛn ma yiini.

\VS{16}A xa a yiifari ma yii soli keden sin tureni, a yi a xuya Alatala yɛtagi dɔxɔɲa ma solofere.

\VS{17}A mɔn yi ndedi sa na kanna yiifari ma tunla ma, e nun a yiifari ma yii konkoribaan nun a yiifari ma san konkoribana. A yangin saraxan wunla saxi dɛnaxan yi.

\VS{18}Ture dɔnxɛn naxan luxi saraxaraliin yii, a xa na sa na kanna xunni, saraxaraliin yi Alatala solona a xa.

\VS{19}Saraxaraliin xa yulubi xafari saraxan ba, a Ala solona na kanna xa naxan nasariɲanma. Na xanbi ra, a yi saraxa gan daxin kɔɛ raxaba.

\VS{20}A yi saraxa gan daxin nun bogise saraxan nali saraxa ganden fari. A yi Ala solona na kanna xa, a yi sariɲan.”


\par }{\PP \VS{21}“Xa yiigelitɔɔn nan na kanna ra, a mi nɔɛ saraxane sɔtɛ, a xa konton keden tongo yangin saraxan na, naxan yitama Ala ra solona seen na a xa, e nun murutu fuɲi faɲin bogise saraxan kilo saxan, turen naxan yi, e nun turen litiri tagi,

\VS{22}e nun ganba firin hanma kolokonde dii firin, a nɔɛ naxan sɔtɛ. Keden xa findi yulubi xafari saraxan na, bonna saraxa gan daxina.

\VS{23}Xii solomasɛxɛde lɔxɔni, a xa fa e ra saraxaraliin fɛma Naralan Bubun dɛɛn na Alatala yɛtagi alogo a xa rasariɲan.

\VS{24}Saraxaraliin xa yangin saraxa yɛxɛɛn nun turen litiri tagin tongo, a yi e yita Alatala ra saraxa ralixin na.

\VS{25}A xa yɛxɛɛn kɔɛ raxaba yangin saraxan na. A yi a wunla nde tongo, a a sa na kanna yiifari ma tunla nun a yiifari ma yiin konkoribaan nun a yiifari ma san konkoribaan ma.

\VS{26}A yi turena nde sa a yɛtɛɛn kɔmɛn ma yiini.

\VS{27}A xa na turena nde xuya Alatala yɛtagi a yiifari ma yii sonla ra sanɲa ma solofere.

\VS{28}Turen naxan a yiin kui, a xa na ndedi tongo, a yi a sa na kanna yiifari ma tunla ma, e nun a yiifari ma yii konkoribaan nun a yiifari ma san konkoribana. A bata yi yangin saraxan wunla sa dɛnaxan yi.

\VS{29}Turen naxan luxi a yiin kui, a xa na sa na kanna xunni, a yi Alatala solona a xa.

\VS{30}Saraxaraliin xa ganba keden tongo hanma kolokonde diina, na kanna naxan sɔtɔxi,

\VS{31}a yi a ba yulubi xafari saraxan na, a yi xɔliin boden ba saraxa gan daxin na, e nun bogise saraxana. Nayi, a yi Alatala solona na kanna xa.”


\par }{\PP \VS{32}Sariyan nan na ra na kanna xa, fure ɲaxin naxan fatin ma, naxan mi nɔɛ saraxa kamalixin sɔtɛ.


\par }{\SH Banxi ma funɛna
\par }
{\PP \VS{33}Alatala yi a fala Musa nun Haruna xa, a naxa,

\VS{34}“Ɛ na so Kanan yamanani, n naxan soma ɛ yii ɛ kɛɛn na, xa n funɛn sa banxina nde ma na yamanani,

\VS{35}banxi kanna xa sa a fala saraxaraliin xa, a naxa, ‘N bata funɛn to n ma banxin ma.’

\VS{36}Saraxaraliin xa yamarin fi, a e xa seene ramini banxini benun a xa siga funɛn matodeni, alogo sese nama lu banxini a yi yatɛ se xɔsixin na. Na xanbi ra, saraxaraliin xa so banxini a matodeni.”


\par }{\PP \VS{37}“A xa funɛn mato. Xa funɛn fɔrɔ hanma a gbeeli, xa yilidine banxin ma,

\VS{38}saraxaraliin xa mini banxini, a banxin dɛɛn balan xunsagi keden.

\VS{39}Xii soloferede lɔxɔni, saraxaraliin mɔn xa fa a mato. Xa funɛn bata gbo ayi banxi ma,

\VS{40}saraxaraliin xa yamarin fi, a funɛn gɛmɛn naxanye ma, e xa ne ba na, e yi e woli yirena nde yi taan fari ma naxan mi sariɲan.

\VS{41}A xa banxin kuiin birin maxɔlin, e yi a lɔxɔn woli ayi yirena nde yi taan fari ma naxan mi sariɲan.

\VS{42}Na xanbi ra, e xa gɛmɛ gbɛtɛye tongo. E yi na gɛmɛne masara. E maso se gbɛtɛ tongo, e mɔn yi banxin maso.”


\par }{\PP \VS{43}“E na a gɛmɛ kalaxine ba na, e banxin maxɔlin, a kankene mɔn yi maso, xa funɛn mɔn mini banxin ma,

\VS{44}saraxaraliin xa sa a mato. Xa a to funɛn bata gbo ayi banxini, na nan na ra funɛ ɲaxin na a ra naxan seen kalama. Banxin mi sariɲanxi.

\VS{45}Banxin xa rabira, a gɛmɛne nun a wudine nun a maso bɛndɛne yi maxali taan fari ma yirena nde yi naxan mi sariɲanxi.

\VS{46}Naxan yo na so banxini a balanxi lɔxɔn naxanye yi, na mi fa sariɲanxi han ɲinbanna ra.

\VS{47}Naxan na a sa hanma a a dɛge na banxini, a xa a dugine xa.”


\par }{\PP \VS{48}“Xa saraxaralina a mato, funɛn mi gboxi ayi banxin ma a maso xanbini, a xa a fala a banxin bata sariɲan, amasɔtɔ funɛn bata ɲan na.”


\par }{\PP \VS{49}“Na kanna xa xɔli firin tongo e nun suman wudina nde nun gari gbeela nun hisopi wudi yiina nde.

\VS{50}A xa xɔliin keden kɔɛ raxaba fɛɲɛna nde xun ma tigi igen naxan kui.

\VS{51}A yi suman wudin tongo, e nun hisopi wudi yiin nun gari gbeela e nun xɔli ɲɛɲɛna, a ne sin xɔli kɔɛ raxabaxin wunla nun tigi igeni. A yi a xuya banxin ma sanɲa ma solofere.

\VS{52}A yi banxin nasariɲan xɔliin wunla ra, e nun tigi igen nun xɔli ɲɛɲɛn nun suman wudin nun hisopi wudina e nun gari gbeela.

\VS{53}A xa xɔli ɲɛɲɛn beɲin taan fari ma burunna ra. Nayi, na banxina fe ɲaxin bata ɲan, a yi sariɲan.”


\par }{\PP \VS{54}Sariyane nan ne ra fure ɲaxine fe yi hanma daxana naxanye minin muxun fatin ma,

\VS{55}e nun funɛn naxan minin dugin ma hanma banxin ma,

\VS{56}kusindene, gasine, e nun larune,

\VS{57}alogo a xa kolon xa sena nde sariɲan hanma xa a mi sariɲanxi. Sariyan na a ra fure ɲaxin nun funɛ ɲaxina fe yi.




\par }\Chap{15}{\SH Muxun xɔsima kiinde a bari boden xɔn
\par }
{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa nun Haruna xa,

\VS{2}a e xa a fala Isirayila kaane xa, e naxa, “Xa furen xɛmɛna nde bari boden ma, faxunna naxan minima xɔsin nan na ra.

\VS{3}Xa a minima hanma a mi tin minɛ, na faxunna bata na kanna xɔsi.

\VS{4}Nayi, xɛmɛn na a sa saden naxan ma, na xɔsixi. A na dɔxɔ gbɛdɛn naxan ma, na xɔsixi.

\VS{5}Naxan na a yiin din a saden na, na kanna xa a dugine xa, a yi a maxa. A mi fa sariɲanxi han ɲinbanna.

\VS{6}Furemaan bata dɔxɔ gbɛdɛn naxan ma, naxan yo dɔxɔ na ma, na kanna lan a a dugine xa, a yi a maxa, a mi fa sariɲanxi han ɲinbanna.

\VS{7}Naxan na a yiin din furemaan na, na kanna lan a xa a dugine xa, a yi a maxa. A mi fa sariɲanxi han ɲinbanna.

\VS{8}Xa furemaan dɛ igen namini muxu sariɲanxina nde ma, na kanna lan a a dugine xa, a yi a maxa. A mi fa sariɲanxi han ɲinbanna.

\VS{9}Furemaan na dɔxɔ sese fari a siga sigatini, na mi fa sariɲanxi.

\VS{10}Furemaan bata dɔxɔ sese ma, naxan yo na a yiin din na ra, na kanna mi fa sariɲanxi han ɲinbanna. Naxan yo na se sifan tongo, na kanna lan a a dugine xa, a yi a maxa, a mi fa sariɲanxi han ɲinbanna.

\VS{11}Xa furemaan mi a yiin naxa, a na a yiin din muxu yo ra, na kanna lan a a dugine xa, a yi a maxa. A mi fa sariɲanxi han ɲinbanna.

\VS{12}Furemaan na a yiin din fɛɲɛ yo ra, na lan a kala. Xa goronna wudi daxin na a ra, a lan a maxa.”


\par }{\PP \VS{13}“Furemaan na yiyalan, na kanna lan a legedenna ti xunsagi keden benun a xa rasariɲan. A xa a dugine xa, a yi a maxa tigi igen na. A sariɲanma nɛn na yi.

\VS{14}Xii solomasɛxɛde lɔxɔni, a xa ganba firin tongo hanma kolokonde dii firin, a sa e so saraxaraliin yii Alatala yɛtagi Naralan Bubun dɛɛn na.

\VS{15}Saraxaraliin xa xɔli keden ba yulubi xafari saraxan na, bonna saraxa gan daxina. Nayi, a yi na kanna rasariɲan Alatala yɛtagi faxunna ma naxan minixi a ma.

\VS{16}Xa xɛmɛn bari bodeni igen mini, na kanna lan a a gbindin birin maxa, a mi fa sariɲanxi han ɲinbanna.

\VS{17}Xa na ige sifan sa dugin ma hanma se kidin ma, na lan a maxa. A mi fa sariɲanxi han ɲinbanna.

\VS{18}Xa xɛmɛn nun ɲaxanla kafu, e firinna birin lan e e maxa, e mi fa sariɲanxi han ɲinbanna.”


\par }{\PP \VS{19}“Xa ɲaxanla a kike wanli, wunla minima a ma, a mi fa sariɲanxi xunsagi keden. Naxan na a yiin din a ra, a mi fa sariɲanxi han ɲinbanna.

\VS{20}A nɛma a kike wanli, xa a a sa saden ma hanma a dɔxɔ gbɛdɛn ma, na mi fa sariɲanxi.

\VS{21}Naxan na a yiin din a saden na, na kanna lan a a dugine xa, a yi a maxa, a mi fa sariɲanxi han ɲinbanna.

\VS{22}A na dɔxɔ gbɛdɛn naxan ma, naxan na a yiin din na ra, na kanna lan a a dugine xa, a yi a maxa, a mi fa sariɲanxi han ɲinbanna.

\VS{23}Xa sena nde saxi na saden ma hanma gbɛdɛn ma, a yi dɔxi naxan ma, naxan yo na a yiin din na seen na, a mi fa sariɲanxi han ɲinbanna.

\VS{24}Xa e nun xɛmɛna nde kafu, a wunla yi sa xɛmɛn ma, a fan mi sariɲanxi xunsagi keden. A na a sa sade yo ma na xɔsixi.”


\par }{\PP \VS{25}“Xa wunla lu minɛ ɲaxanla ma, naxan mi findixi a kike wanla ra, hanma a kike wali waxatin yi xɔnkuya ayi, a mi fa sariɲanxi han wunla yi ɲan alo a nɛma a kike wanli.

\VS{26}A na a sa saden naxan ma hanma a dɔxɔ gbɛdɛn naxan ma, na mi sariɲanxi, alo a nɛma a kike wanli.

\VS{27}Naxan na a yiin din na saden na hanma a dɔxɔ na gbɛdɛn ma, na kanna lan a a dugine xa, a yi a maxa, a mi sariɲanxi han ɲinbanna.

\VS{28}Wuli minin na ɲan, na ɲaxanla lan a legedenna ti xunsagi keden, a sariɲanma nɛn na yi.

\VS{29}Xii soloferede lɔxɔni, a xa ganba firin hanma kolokonde dii firin tongo, a e xali saraxaraliin fɛma Naralan Bubun dɛɛn na.

\VS{30}Saraxaraliin xa xɔliin boden ba yulubi xafari saraxan na, bonna saraxa gan daxina. Na xanbi ra, ɲaxanla wuli minin xɔsin ɲanma nɛn Alatala yɛɛ ra yi.”


\par }{\PP \VS{31}“Ɛ xa Isirayila kaane ratanga na feene ma naxanye e xɔsima, alogo e nama n batu bubun naxɔsi naxan e tagi, e yi faxa e xɔsina fe ra.”


\par }{\PP \VS{32}Sariyane nan ne ra feni itoe ma: faxunna na mini xɛmɛn bari boden ma, igen na mini xɛmɛn xɛmɛyani a yi a xɔsi,

\VS{33}ɲaxanla nɛma a kike wanli, igena nde na mini xɛmɛn hanma ɲaxanla bari bodeni, e nun xɛmɛn naxan kafuma ɲaxanla ma a kike wali waxatini.




\par }\Chap{16}{\SH Ala solona lɔxɔna
\par }
{\PP \VerseOne{1}Harunaa dii firinna naxanye siga Alatala yɛtagi, ne faxa xanbini, Alatala yi falan ti Musa xa.

\VS{2}Alatala yi a fala Musa xa, a naxa, “A fala i tada Haruna xa, a a nama so yire sariɲanxi fisamantenni yɛ yo yɛ, yɛ masansan dugin xanbi ra Layiri Kankiraan yɛtagi, Ala solonama dɛnaxan yi. Xa a na liga, n minima a ma nɛn kundaan yiyani Layiri Kankiraan dɛraganla xun ma, a yi faxa.”\FTNT{*}{{\FR 16:2: }{\FK{16.2}}{\FK{Layiri Kankirana}}{\FT{ fe mɔn sɛbɛxi Xɔrɔyaan 25.10-22 kui.}}}


\par }{\PP \VS{3}“Haruna xa feni itoe nan liga alogo a xa so yire sariɲanxi fisamantenni: A lan a tura bulanna ba yulubi xafari saraxan na, e nun kontonna saraxa gan daxin na.

\VS{4}A lan a yi taa dugi guba sariɲanxin nagodo a ma, a yi a taa dugi wantanna so. A xa a tagi xidi taa dugi tagixidin na, a yi taa dugi namun so. Na dugine sariɲan, nanara a lan a yi a maxa benun a xa e so.

\VS{5}Isirayila yamaan lan e kɔtɔ firin so a yii yulubi xafari saraxan na, e nun konton keden saraxa gan daxin na.

\VS{6}Haruna xa turaan ba a yɛtɛna yulubi xafari saraxan na alogo a xa Ala solona a yɛtɛ xa e nun a denbayana.

\VS{7}Na xanbi ra, a yi kɔtɔ firinne xali Alatala yɛtagi, Naralan Bubun dɛɛn na.

\VS{8}A xa kɔtɔne masɛnsɛn alogo a xa a kolon naxan lan a findi Alatala gbeen na e nun naxan sigan yire ɲaxini.

\VS{9}Masɛnsɛnna na kɔtɔn naxan suxu Alatala gbeen na, Haruna xa fa na ra, a a ba yulubi xafari saraxan na.

\VS{10}Masɛnsɛnna na kɔtɔn naxan suxu yire ɲaxin gbeen na, a ɲɛɲɛn nan nalima Alatala ma a solona seen na, e sa a beɲin yire ɲaxini burunna ra.

\VS{11}Haruna xa fa turaan na, a a ba a yɛtɛna yulubi xafari saraxan na, a Ala solona a yɛtɛ xa e nun a denbayana. A xa na turaan kɔɛ raxaba a yɛtɛna yulubi xafari saraxan na.

\VS{12}A xa tɛɛ kɔ seen nafe tɛɛ wolonna ra naxan tongoxi saraxa ganden fari Alatala yɛtagi. A yi wusulan fuɲin yiin yɛ firin tongo, a yi e xali yɛ masansan dugin xanbi ra, yire sariɲanxi fisamantenni.

\VS{13}A xa wusulanna sa tɛɛn na Alatala yɛtagi, alogo tutin naxan tema, na xa Layiri Kankiraan dɛraganla luxun alogo a nama faxa.

\VS{14}A xa turaan wunla nde tongo a yii sonla ra, a yi a xuya Layiri Kankiraan dɛraganla yɛtagin ma. A mɔn yi a xuya Layiri Kankiraan yɛtagi dɔxɔɲa ma solofere.

\VS{15}Na xanbi ra, a xa kɔtɔn kɔɛ raxaba yamaan yulubi xafari saraxan na, a yi a wunla xali yɛ masansan dugin xanbi ra, a yi a liga alo turaan wunla, a a xuya Layiri Kankiraan ma e nun a yɛtagi.”


\par }{\PP \VS{16}“Na kiini, a xa Ala solona yire sariɲanxi fisamantenna xa alogo a xa rasariɲan Isirayila kaane xɔsi feene nun e murutɛ feene nun e yulubine birin ma. A mɔn xa a liga na kiini Naralan Bubun xa, naxan tixi Isirayila kaa xɔsixine tagi.

\VS{17}Muxu yo nama lu Naralan Bubun kui a na so Ala solonadeni yire sariɲanxi fisamantenni, han a yi mini. A xa Ala solona a yɛtɛɛn xa e nun a denbayaan nun Isirayila yamaan birin.”


\par }{\PP \VS{18}“Na xanbi ra, a yi mini, siga saraxa ganden yireni dɛnaxan Alatala yɛtagi. A yi na fan nasariɲan, a turaan nun kɔtɔn wunla sa saraxa ganden tongonna fenne birin ma.

\VS{19}A xa wunla xuya a yii sonla ra dɔxɔ solofere saraxa ganden ma, alogo a xa a rasariɲan Isirayila kaane xɔsine ma.”


\par }{\PP \VS{20}“Haruna na yelin xɔsine bɛ yire sariɲanxi fisamantenna ma, e nun Naralan Bubuna, e nun saraxa gandena, a xa kɔtɔ ɲɛɲɛn fan maso.

\VS{21}Haruna xa a yii firinne sa kɔtɔ ɲɛɲɛn xunna fari, a yi Isirayila kaane hakɛne nun murutɛ feene nun yulubine birin fala a ma, a yi e sa kɔtɔn xunna fari. A yi muxuna nde xɛ, alogo a xa sa kɔtɔn beɲin burunna ra,

\VS{22}a yi e hakɛne birin xali wulani. A xa kɔtɔn kedi, a siga burunna ra.”


\par }{\PP \VS{23}“Na xanbi ra, Haruna xa so Naralan Bubun kui, a yi taa dugine ba a ma, a naxanye so benun a xa so yire sariɲanxini. A xa ne lu na.

\VS{24}A xa a maxa yire sariɲanxina nde yi, a yi a dugin bonne ragodo a ma. Na xanbi ra, a xa sa saraxa gan daxi firinna bonne ba a yɛtɛ xa e nun yamaan xa, a Ala solona a yɛtɛ xa e nun yamaan xa.

\VS{25}A mɔn xa yulubi xafari saraxan turene sa tɛɛni saraxa ganden fari.”


\par }{\PP \VS{26}“Naxan kɔtɔn beɲinxi yire ɲaxini, na lan a yi a dugine xa, a yi a maxa, a fa fa yamaan daaxadeni.

\VS{27}Turaan nun kɔtɔn naxanye baxi yulubi xafari saraxan na, naxanye wuli rawalixi yire sariɲanxini Ala solona seen na, ne lan e xali yamaan daaxaden fari ma, e kidine nun e suben nun e gbiine yi sa tɛɛni.

\VS{28}Naxan na e gan, na lan a yi a dugine xa, a yi a maxa. Na xanbi ra, a yi so yamaan daaxadeni.”


\par }{\PP \VS{29}“Habadan sariyan na a ra ɛ xa. Kike solofereden xii fuden lɔxɔni, ɛ xa sunna suxu, ɛ tan Isirayila kaane ba, xɔɲɛn naxanye dɔxi ɛ konni ba, ɛ xa wanla birin beɲin.

\VS{30}Amasɔtɔ Ala solonama ɛ xa na lɔxɔn nin, alogo ɛ xa sariɲan. Nayi, ɛ sariɲanma nɛn ɛ yulubine birin ma Alatala yɛɛ ra yi.

\VS{31}A xa findi Matabu Lɔxɔn nun sanla ra. Ɛ xa sunna suxu na lɔxɔni. Habadan sariyan na a ra.”


\par }{\PP \VS{32}“Saraxaraliin naxan bata masusan a sugandi feen na, a dɔxɔ saraxaraliyani a baba funfuni, na nan Ala solonama. A tan nan taa dugi doma rasariɲanxine soma,

\VS{33}a Ala solona yire sariɲanxin nun Naralan Bubun nun saraxa ganden nun saraxaraline nun Isirayila yamaan birin xa.

\VS{34}Habadan sariyan na a ra ɛ xa. Ala solonama Isirayila kaane yulubine birin ma fe ra lɔxɔ kedenni ɲɛɛn bun ma.”

\par }{\PP E yi a liga alo Alatala a yamari Musa ma kii naxan yi.




\par }\Chap{17}{\SH Isirayila kaane xa sariɲan
\par }
{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa xa,

\VS{2}a a xa a fala Haruna xa, e nun a diine nun Isirayila kaane birin, a naxa, “Alatala ito nan yamarixi.

\VS{3}Isirayila kaan naxan na a ɲingen ba saraxan na, hanma yɛxɛɛna hanma siina, yamaan daaxadeni hanma a fari ma,

\VS{4}a mi a xali Naralan Bubun so dɛɛn na alogo a xa a rali Alatala ma kiseen na Alatala Batu Bubun yɛtagi, na kanna yatɛma nɛn alo faxa tiina. A bata wunla ramini, na kanna kedima nɛn a yamani.

\VS{5}Na ma, Isirayila kaane bama nɛn saraxan bɛ burunna ra, e fa e saraxane ra saraxaraliin fɛma Alatala yɛtagi Naralan Bubun dɛɛn na, a yi e ba bɔɲɛ xunbeli saraxan na Alatala xa.

\VS{6}Saraxaraliin xa a wunla xuya Alatalaa saraxa ganden dɛxɔnna ma Naralan Bubun dɛɛn na, a yi a turene sa tɛɛni, a xirin yi rafan Alatala ma.

\VS{7}Nayi, Isirayila kaane nama fa suxure kɔtɔne ki, e tinxintareyaan liga Ala ra naxanye xɔn. Habadan sariyan na a ra e tan xa e nun e yixɛtɛne birin.”


\par }{\PP \VS{8}A mɔn xa a fala, a naxa, “Isirayila kaan hanma xɔɲɛn naxan dɔxi e tagi, a na saraxa gan daxin ba hanma saraxa gbɛtɛ,

\VS{9}xa a mi a xali Naralan Bubun dɛɛn na alogo a xa ba Alatala xa, a kedima nɛn a yamaan yɛ.”


\par }{\SH Wunla nama don
\par }
{\PP \VS{10}“Isirayila kaan hanma xɔɲɛn naxan dɔxi e tagi, naxan na wunla don, n kelima nɛn na kanna xili ma, n yi a kedi a yamaan yɛ.

\VS{11}Amasɔtɔ fati bɛndɛn niina a wunla nin. N tan bata wunla findi n solona seen na ɛ niine xa, naxan sama saraxa ganden fari. Amasɔtɔ wunla nan n solonama bayo niina a yi.

\VS{12}Nanara, n na falama ɛ tan Isirayila kaane xa, ɛ tan sese nama wunla don. Xɔɲɛ yo naxan dɔxi ɛ tagi, e nama wunla don.

\VS{13}Isirayila kaan hanma xɔɲɛn naxan ɛ tagi, naxan na suben hanma xɔliin faxa donsoyani naxan daxa a don, a xa a wunla dindin bɔxɔni a bɛndɛn sa a yɛ ma.

\VS{14}Amasɔtɔ suben birin niina a wunla nin. Nanara, n bata a fala Isirayila kaane xa, n naxa, ‘Ɛ nama sube yo wunla don, amasɔtɔ suben birin niina a wunla nin. Naxan yo a don, na kedima nɛn Isirayila yamani.’ ”


\par }{\PP \VS{15}“Naxan na suben don naxan faxaxi a yɛtɛ ma hanma sube gbɛtɛ naxan faxaxi, a na findi Isirayila bari diin na hanma xɔɲɛna, na kanna lan a yi a dugine xa, a yi a maxa. A mi fa sariɲanxi han ɲinbanna, na xanbi ra a yi sariɲan.

\VS{16}Xa a mi a dugine xa, xa a mi a maxa, a na hakɛn goronna tongoma nɛn.”




\par }\Chap{18}{\SH Kafu feen sariyane
\par }
{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa xa,

\VS{2}a xa ito nan fala Isirayila kaane xa, a naxa, “Alatala nan n tan na, ɛ Ala.

\VS{3}Ɛ nama Misiran kaane namunne liga, ɛ yi dɔxi dɛnaxan yi, hanma Kanan yamanan namunne, n na ɛ xalima dɛnaxan yi. Ɛ nama e namunne suxu de!

\VS{4}Ɛ xa n ma sariyane nun n ma tɔnne suxu bayo Alatala nan n tan na, ɛ Ala.”


\par }{\PP \VS{5}“Ɛ xa n ma tɔnne nun n ma sariyane suxu bayo naxan na e suxu, na kanna nii rakisin sɔtɔma nɛn e xɔn. Alatala nan n tan na.”


\par }{\PP \VS{6}“Muxu yo nun a bari boden nama kafu. Alatala nan n tan na.”


\par }{\PP \VS{7}“I nama i baba rayagi, ɛ nun i nga yi kafu. I nga na a ra. Ɛ nama kafu.”


\par }{\PP \VS{8}“Ɛ nun i baba ɲaxalan gbɛtɛ nama kafu, na i baba rayagɛ nɛn.”


\par }{\PP \VS{9}“Ɛ nun i magilɛn nama kafu, i baba dii tɛmɛna hanma i nga dii tɛmɛna, hali ɛ mi maxuruxi tande kedenna ma.”


\par }{\PP \VS{10}“Ɛ nun i mamandenna nama kafu i ya dii xɛmɛna dii tɛmɛna hanma i ya dii tɛmɛna dii tɛmɛna. Amasɔtɔ na i tan yagɛ nɛn.”


\par }{\PP \VS{11}“Ɛ nun i baba ɲaxalan gbɛtɛ a dii tɛmɛn nama kafu, a naxan barixi i baba ma. I magilɛn na a ra.”


\par }{\PP \VS{12}“Ɛ nun i baba magilɛn nama kafu. I baba bari boden na a ra.”


\par }{\PP \VS{13}“Ɛ nun i nga ngaxakeden ɲaxalanmaan nama kafu. I nga bari boden na a ra.”


\par }{\PP \VS{14}“I nama i baba ngaxakedenna rayagi. Ɛ nun a ɲaxanla yi kafu. I nga xurin na a ra.”


\par }{\PP \VS{15}“Ɛ nun i mamuxun nama kafu. I ya diina ɲaxanla na a ra. Ɛ nama kafu.”


\par }{\PP \VS{16}“Ɛ nun i ngaxakedenna ɲaxanla nama kafu. Na i ngaxakedenna rayagɛ nɛn.”


\par }{\PP \VS{17}“Ɛ nun ɲaxanla nde nama kafu, ɛ nun a dii tɛmɛn fan yi kafu. Ɛ nun a mamandenna nama kafu, a dii xɛmɛna dii tɛmɛna hanma a dii tɛmɛna dii tɛmɛna. I bari boden nan ne ra. Na mi daxa.”


\par }{\PP \VS{18}“I nama i ya ɲaxanla bari boden tongo i ya ɲaxanla ra, i ya ɲaxanla mɔn ɲɛɲɛ, alogo i nama yɛngɛn naso e tagi.”


\par }{\PP \VS{19}“Ɛ nun ɲaxanla nama kafu a nɛma a kike wanli, amasɔtɔ a mi sariɲanxi.”


\par }{\PP \VS{20}“Ɛ nun i lanfana ɲaxanla nama kafu, i yi i yɛtɛ xɔsi a xɔn.”


\par }{\PP \VS{21}“I nama i ya dii yo ba saraxan na Mɔlɔkɔ suxure kideni, i yi i ya Ala xili kala. Alatala nan n tan na.”


\par }{\PP \VS{22}“Ɛ nun xɛmɛn nama kafu alo ɲaxanla. Xɔsi feen nan na ra.”


\par }{\PP \VS{23}“Ɛ nun suben nama kafu, i yi i yɛtɛ xɔsi a xɔn. Ɲaxanla nama a maso suben na e kafu. Fe haramuxin nan na ra.”


\par }{\PP \VS{24}“Ɛ nama ɛ xɔsi na kɛwali yo xɔn. Amasɔtɔ n siyaan naxanye kedima ɛ yɛɛ ra, ne e yɛtɛ xɔsi na feene nan xɔn.

\VS{25}E kɛwanle bɔxɔ yɛtɛɛn xɔsi nɛn. Nanara, n yi e hakɛne saran e ra, bɔxɔn yi a mɛ e ra.

\VS{26}Nayi, ɛ tan Isirayila kaane nun xɔɲɛn naxanye ɛ tagi, ɛ xa n ma tɔnne nun sariyane suxu. Ɛ nama xɔsi feni itoe liga de!

\VS{27}Amasɔtɔ naxanye yi dɔxi bɔxɔni ito yi benun ɛ tan, ne yi feni itoe birin ligama, e bɔxɔn naxɔsi.

\VS{28}Na bɔxɔn nama a mɛ ɛ fan na ɛ xɔsina fe ra, alo siyaan naxanye yi na benun ɛ tan.

\VS{29}Nanara, naxan yo na xɔsi feni ito nde liga, na kedima nɛn a yamani.

\VS{30}Ɛ xa n ma yamarine suxu, ɛ nama namun xɔsixi yo liga naxanye yi ligama mɛnni benun ɛ tan. Ɛ nama ɛ yɛtɛ xɔsi e xɔn. Alatala nan n tan na, ɛ Ala.”




\par }\Chap{19}{\SH Yamaan nasariɲan fena
\par }
{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa xa,

\VS{2}a xa ito fala Isirayila kaane xa, a naxa, “Ɛ xa sariɲan, amasɔtɔ n tan sariɲan, n tan, Alatala, ɛ Ala.

\VS{3}Birin xa a nga nun a baba binya, a yi Matabu Lɔxɔne suxu. Alatala nan n tan na, ɛ Ala.”


\par }{\PP \VS{4}“Ɛ nama suxurene batu, ɛ nama wure raxulunxin nafala ala maligane ra. Alatala nan n tan na, ɛ Ala.”


\par }{\PP \VS{5}“Ɛ na bɔɲɛ xunbeli saraxan ba Alatala xa, ɛ xa a ba a faɲin na alogo a xa a rasuxu.

\VS{6}Saraxan suben xa don a faxa lɔxɔni hanma na xɔtɔn bode. Naxan na lu han a xii saxande lɔxɔni, ɛ xa na sa tɛɛni.

\VS{7}Xa ɛ nde don xii saxande lɔxɔni, na haramuxi, na mi rasuxuma.

\VS{8}Naxan na a don, na a hakɛn goronna tongoma nɛn. Amasɔtɔ a bata Alatalaa se rasariɲanxin naharamu. Na kanna kedima nɛn a yamani.”


\par }{\PP \VS{9}“Ɛ na malo xaban fɔlɔ, ɛ nama maala xaba han xɛɛn xɛdɛɛn xɔn. Ɛ nama tɔnsɔnne makentun naxanye na lu a xɔri ma.

\VS{10}I nama sansi bogi dɔnxɛne bolon langani, i nama xɔnne makɔ naxanye yolonxi. I xa ne lu yiigelitɔne nun xɔɲɛne xa. Alatala nan n tan na, ɛ Ala.”


\par }{\PP \VS{11}“Ɛ nama muɲan ti. Ɛ nama wulen fala. Ɛ nama ɛ bode yanfa.

\VS{12}Ɛ nama ɛ kɔlɔ n xinli wulen fari, amasɔtɔ i ya Ala nan xili kalama. Alatala nan n tan na.”


\par }{\PP \VS{13}“I nama i muxun boden yii seene tongo yanfan xɔn, i yi a ɲaxankata. I nama walikɛɛn saranna ramara i konni han na xɔtɔn bode.”


\par }{\PP \VS{14}“I nama tuli xɔrin konbi, i nama sese sa danxutɔɔn yɛɛ ra naxan a rabirɛ, koni i xa gaxu Ala yɛɛ ra. Alatala nan n tan na.”


\par }{\PP \VS{15}“Ɛ nama tinxintareya liga kiti sadeni. I nama yiigelitɔɔn nafisa, i nama nafulu kanna rafisa, koni i xa i adamadi boden makiti tinxinni.

\VS{16}I nama i adamadi boden mafala yamaan tagi. I nama i adamadi boden tɔɲɛgɛ alogo a xa faxa. Alatala nan n tan na.

\VS{17}I nama i ngaxakedenna raɲaxu, koni i xa i adamadi boden maxadi, alogo i nama yulubin tongo a fe ra.

\VS{18}I nama i gbeen ɲɔxɔ. I nama yamaan muxuna nde fe xɔnnantenyaan namara i kui. I adamadi boden xanu alo i yɛtɛna. Alatala nan n tan na.”


\par }{\PP \VS{19}“Ɛ xa n ma tɔnne suxu. I nama sube siya firinne rakafu. I nama sansi siya firinna si xɛɛn ma. I nama gɛsɛ siya firinna dugi sɔxɔnxin so.”


\par }{\PP \VS{20}“Xa xɛmɛna nde nun konyi gilɛna nde kafu, muxu gbɛtɛ naxan masuxi a ɲaxanla ra, naxan munma xunba hanma a xɔrɔya, e kala tixin saranma e ra nɛn. Koni e mi faxama, amasɔtɔ a munma yi xunba nɛn.

\VS{21}Xɛmɛn lan a kontonna xali Alatala yɛtagi Naralan Bubun dɛɛn na a yangin saraxan na.

\VS{22}Saraxaraliin xa yangin saraxa kontonna findi Alatala solona seen na a yulubi ligaxina fe ra, a yulubin yi xafari.”


\par }{\PP \VS{23}“Ɛ na so na yamanani, n na ɛ xalima dɛnaxan yi, ɛ yi bogiseen siyaan birin si, ɛ xa tɔnna dɔxɔ e bogine ra. E haramuxi nɛn ɛ tan xa ɲɛɛ saxan, ɛ nama e don.

\VS{24}Ɲɛɛn naanindeni, bɔxɔn bogine birin nasariɲanma nɛn Alatala tantun seen na.

\VS{25}Ɲɛɛn suulundeni, ɛ nɔɛ e bogine donɲɛ nɛn. Nayi, ɛ bogi se sɔtɔxine sigan gbo ayi nɛn. Alatala nan n tan na, ɛ Ala.”


\par }{\PP \VS{26}“Ɛ nama sese don wunla naxan yi. Ɛ nama ɛ yiimato, ɛ nama kɔɛrayaan liga.

\VS{27}Ɛ nama ɛ xunna dɛ bi a radigilinxin na. I nama i dɛ xaben dɛxɔnne bi.

\VS{28}Ɛ nama ɛ fatin mabɔ faxa feen sunun taxamasenna ra. Ɛ nama taxaraan te ɛ fatin ma. Alatala nan n tan na.”


\par }{\PP \VS{29}“I nama i ya dii tɛmɛn nayagi i a findi yalunden na, alogo yamanan nama bira yalunyaan fɔxɔ ra, a yi rafe fe ɲaxin na.

\VS{30}Ɛ xa Matabu Lɔxɔne suxu, ɛ yi n ma yire sariɲanxin binya. Alatala nan n tan na.”


\par }{\PP \VS{31}“Ɛ nama siga koron bɔnbɔne nun yiimatone fɛma, alogo e nama ɛ raxɔsi. Alatala nan n tan na, ɛ Ala.”


\par }{\PP \VS{32}“I xa keli fonna bun binyeni. I xa fonne binya, i yi gaxu i ya Ala yɛɛ ra. Alatala nan n tan na.”


\par }{\PP \VS{33}“Xa xɔɲɛn fa dɔxɔ ɛ yamanani, ɛ nama ɲaxu a ra,

\VS{34}koni ɛ xa a yisuxu alo yamanan bari diina ɛ tagi. I xa a xanu alo i yɛtɛna, amasɔtɔ ɛ findi xɔɲɛn na nɛn Misiran yamanani. Alatala nan n tan na, ɛ Ala.”


\par }{\PP \VS{35}“Ɛ nama tinxintareya liga kiti sadeni, hanma se maligadeni, hanma se binyeni ligadeni, hanma se yiligadeni.

\VS{36}Ɛ sikeela xa tinxin. Ɛ nɛma sese maligɛ, ɛ xa ligase kamalixin nawali. Alatala nan n tan na, ɛ Ala, naxan ɛ ramini Misiran yamanani.”


\par }{\PP \VS{37}“Ɛ xa n ma tɔnne nun sariyane birin suxu. Alatala nan n tan na.”




\par }\Chap{20}{\SH Sariya kalane saranna fe
\par }
{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa xa

\VS{2}a a xa a fala Isirayila kaane xa, a naxa,

\par }{\PP “Isirayila kaan hanma xɔɲɛn naxan dɔxi Isirayila bɔxɔni, xa na nde a diin ba saraxan na Mɔlɔkɔ suxure kideni, yamaan xa a magɔlɔn a faxa.

\VS{3}N tan yɛtɛɛn kelima nɛn a xili ma, n yi a ba Isirayila yamaan yɛ. Amasɔtɔ a to a diin ba saraxan na Mɔlɔkɔ suxuren xa, a bata n ma yire sariɲanxin naxɔsi, a yi n xili sariɲanxin kala.

\VS{4}Xa yamaan bata e yɛɛne raxi na feen ma, e tondi na kanna faxɛ, naxan a diin baxi saraxan na Mɔlɔkɔ xa,

\VS{5}n tan yɛtɛɛn kelima nɛn a xili ma e nun a denbayana. N na a kedima nɛn Isirayila yamani e nun naxanye birin biraxi a fɔxɔ ra e n yanfa Mɔlɔkɔ suxure kideni.”


\par }{\PP \VS{6}“Xa muxuna nde n yanfa, a bira koron bɔnbɔne nun yiimatone fɔxɔ ra, n kelima nɛn a xili ma, n yi a kedi a yamani.

\VS{7}Ɛ xa ɛ yɛtɛ suxu sariɲanni, alogo ɛ xa sariɲan amasɔtɔ Alatala nan n tan na, ɛ Ala.”


\par }{\PP \VS{8}“Ɛ xa n ma tɔnne suxu, ɛ yi e liga. Alatala nan n tan na, naxan ɛ rasariɲanma.”


\par }{\PP \VS{9}“Naxan yo na a baba danga hanma a nga, ɛ na kanna faxa. A tan nan a faxa feen nagidixi, bayo a bata a baba danga hanma a nga.”


\par }{\PP \VS{10}“Xa xɛmɛna nde yalunya liga e nun xɛmɛ gbɛtɛ a ɲaxanla, a lanfana ɲaxanla, ɛ xa xɛmɛ yalunxin nun ɲaxalan yalunxin firinne birin faxa.”


\par }{\PP \VS{11}“Xa xɛmɛna nde nun a baba ɲaxanla kafu, a bata a baba rayagi. Ɛ xa xɛmɛn nun ɲaxanla firinne birin faxa. E tan yɛtɛɛn nan e faxa feen nagidixi.

\VS{12}Xa xɛmɛna nde nun a mamuxun kafu, ɛ xa e firinne birin faxa. Amasɔtɔ e bata fe ɲaxin liga. E tan nan e faxa feen nagidixi.”


\par }{\PP \VS{13}“Xa xɛmɛna nde kafu xɛmɛn ma alo muxun kafun ɲaxanla ma kii naxan yi, e firinna birin bata xɔsi feen liga. Ɛ xa e firinna birin faxa. E tan nan e faxa feen nagidixi.”


\par }{\PP \VS{14}“Xa xɛmɛna nde dii tɛmɛ nun a nga fen a ɲaxanla ra, fe ɲaxin nan na ra. Xɛmɛn nun ɲaxanle birin xa gan, alogo na fe ɲaxin nama lu ɛ tagi.”


\par }{\PP \VS{15}“Xa xɛmɛna nde kafu suben ma, ɛ xa a faxa, ɛ yi suben faxa.”


\par }{\PP \VS{16}“Xa ɲaxanla nde a maso suben na e yi kafu, ɛ xa ɲaxanla nun suben faxa. E xa faxa, e tan nan e faxa feen nagidixi.”


\par }{\PP \VS{17}“Xa muxuna nde a magilɛn tongo a ɲaxanla ra, a baba a dii tɛmɛna hanma a nga a dii tɛmɛna, e yi kafu, yagin nan na ra. E xa kedi yamaan yɛ. Xɛmɛn bata kafu a magilɛn ma, a tan nan a hakɛn goronna tongoma.”


\par }{\PP \VS{18}“Xa xɛmɛna nde kafu ɲaxanla ma a nɛma a kike wanli, e firinne birin xa kedi yamani bayo e lanxi e yagi feen ma nɛn.”


\par }{\PP \VS{19}“Ɛ nun i nga ngaxakedenna hanma i tɛnɛn nama kafu, bayo na i bari boden nayagima nɛn. Ɛ firinna birin ɛ hakɛn goronna tongoma nɛn.”


\par }{\PP \VS{20}“Xa xɛmɛna nde nun a sɔxɔ ɲaxanla kafu, a bata a sɔxɔ rayagi. E firinna nan e hakɛn goronna tongoma, e faxama nɛn e mi dii bari.”


\par }{\PP \VS{21}“Xa xɛmɛna nde a ngaxakedenna ɲaxanla tongo a ɲaxanla ra, xɔsin nan na ra. A bata a ngaxakedenna rayagi. E mi dii barima.”


\par }{\PP \VS{22}“Ɛ xa n ma tɔnne nun n ma sariyane birin suxu, ɛ yi e liga, alogo na bɔxɔn nama a mɛ ɛ ra, n na ɛ xalima bɔxɔn naxan yi dɔxɔdeni.

\VS{23}N siyaan naxanye kedima ɛ yɛɛ ra, ɛ nama bira ne namunne fɔxɔ ra. Amasɔtɔ e feni itoe birin ligaxi nɛn e yi raɲaxu n ma.

\VS{24}Koni n na a fala nɛn ɛ xa, n naxa, ‘E bɔxɔn soma ɛ tan nan yii. N na bɔxɔn fima ɛ ma nɛn ɛ kɛɛn na, kumin nun nɔnɔn gbo dɛnaxan yi.’ Alatala nan n tan na, ɛ Ala, naxan ɛ sugandixi siyane tagi.

\VS{25}Nanara, ɛ xa sube haramuxine nun sube daxaxine tagi raba, e nun xɔli haramuxine nun a daxaxine. Ɛ nama ɛ yɛtɛ xɔsi subeni itoe xɔn, hanma xɔline xɔn, hanma niimaseen naxanye e masigama bɔxɔn ma, n tɔnna saxi naxanye ra a e haramuxi.”


\par }{\PP \VS{26}“Nayi, ɛ findima n ma yama sariɲanxin na nɛn, amasɔtɔ n tan Alatala sariɲan. N bata ɛ sugandi siyane tagi, alogo ɛ xa findi n gbeen na.”


\par }{\PP \VS{27}“Xɛmɛn hanma ɲaxanla naxan ɛ tagi, xa a findi koron bɔnbɔn na hanma yiimatoon na, ɛ xa a magɔlɔn a faxa. A tan nan a faxa feen nagidixi.”




\par }\Chap{21}{\SH Saraxaraline sariɲanna
\par }
{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa xa, a a xa a fala saraxaraline xa, Harunaa diine, a naxa, “Saraxaraliin nama a yɛtɛ xɔsi a muxuna nde ɲandeni, a a maso a binbin na.

\VS{2}Fɔ a muxu kɛndɛne alo itoe: a nga, a baba, a diina, a dii tɛmɛna, a tada hanma a xunyɛna,

\VS{3}hanma a magilɛn naxan munma futu, naxan dɔxi a konni bayo xɛmɛn mi a yii. A nɔɛ a yɛtɛ xɔsɛ nɛn e ɲandeni.

\VS{4}Koni, saraxaraliin naxan tixi yamaan yɛɛ ra, na nama a yɛtɛ xɔsi, a yɛtɛ rayagi.

\VS{5}Xa sayaan ti, saraxaraline mi lan e e xunne bi, hanma e e dɛ xabene dɛxɔn bi, hanma e e fatin mabɔ.

\VS{6}E xa sariɲan e Ala yɛtagi, e nama e Ala xili kala, amasɔtɔ e tan nan saraxane ralima Alatala ma tɛɛn na, naxanye luxi alo e Ala donsena. Nayi, e xa sariɲan.

\VS{7}E nama yalunden futu hanma ɲaxanla naxan xɛmɛ feen kolon hanma ɲaxanla naxan ma xɛmɛ a mɛxi a ra. Amasɔtɔ e rasariɲanxin na a ra Ala xa.

\VS{8}I xa a yatɛ muxu sariɲanxin na, amasɔtɔ a tan nan saraxane fima Ala ma naxanye luxi alo a donsena. Nanara, ɛ xa a kolon a sariɲan, amasɔtɔ n tan Alatala sariɲan, n tan nan ɛ rasariɲanma.

\VS{9}Xa saraxaralina diina nde a yɛtɛ rayagi a findi yalunden na, a a baba nan nayagixi. A xa gan.”


\par }{\PP \VS{10}“Saraxarali kuntigin naxan bata masusan, a sugandi a ngaxakedenne tagi alogo a xa nɔ dugi rasariɲanxine sodeni, na nama a xunsɛxɛn lu a yitɔntaren na hanma a yi a dugine yibɔ ɲandeni.

\VS{11}A nama so binbin xun ma. A nama a yɛtɛ xɔsi hali a baba na a ra hanma a nga.

\VS{12}A nama mini yire sariɲanxin kui, hanma a yɛtɛ xɔsi, amasɔtɔ a rasariɲanxi Alaa masusan turen nan na. Alatala nan n tan na.

\VS{13}A xa sungutun nasɔlɔnxin tongo a ɲaxanla ra.

\VS{14}A nama kaɲa gilɛn tongo, hanma ɲaxanla beɲinxina hanma yalunde xɔsixina, koni a xa sungutun nasɔlɔnxin tongo a yamani,

\VS{15}alogo a nama a yixɛtɛne rayagi a yamaan tagi. Alatala nan n tan na naxan a rasariɲanma.”


\par }{\PP \VS{16}Alatala yi a fala Musa xa,

\VS{17}a xa a fala Haruna xa, a naxa, “I yixɛtɛn muxu madɔnxi yo nama wali saraxa rabadeni, a Ala donseen nali a ma.

\VS{18}Madɔntɔ yo mi daxa a a maso: danxutɔna, lɛbutɛnna, naxan yɛtagi madɔnxi, hanma naxan salen se madɔnxi,

\VS{19}sankalatɔna hanma yiikalatɔna,

\VS{20}dantɔna hanma tongona, teeli kanna, hanma kafanla muxun naxan ma, hanma naxan tɛgɛnxi.

\VS{21}Saraxarali Haruna yixɛtɛn madɔnxi yo nama a maso, a yi saraxane rali Alatala ma tɛɛn na. Madɔntɔɔn na a ra, a mi lan a a maso, a Ala donseen nali a ma.

\VS{22}A nɔɛ Alaa donse sariɲanxin sifan birin donɲɛ nɛn, hali naxanye sariɲan han.

\VS{23}Koni a madɔntɔyana fe ra, a mi lan a yi a maso yire sariɲanxin yɛ masansan dugin na hanma saraxa gandena. A nama n ma yire sariɲanxina fe kala. Alatala nan n tan na, naxan saraxaraline rasariɲanma.”

\VS{24}Musa yi na falane rali Haruna nun a diine ma, e nun Isirayila kaane birin.




\par }\Chap{22}{\SH Saraxane sariɲanna
\par }
{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa xa,

\VS{2}a xa a fala Haruna nun a diine xa, a Isirayila kaane na saraxa sariɲanxin naxanye fi n ma, e xa ne suxu ki faɲi e don kiin ma alogo e nama n xili sariɲanxin kala. Alatala nan n tan na.


\par }{\PP \VS{3}A fala e xa, i naxa, “Xa ɛ yixɛtɛ yo mi sariɲan waxati famatɔne yi, a a maso Isirayila kaane saraxane ra e naxanye ralima Alatala ma, na kanna kedima nɛn n yɛtagi. Alatala nan n tan na.”


\par }{\PP \VS{4}“Xa fure ɲaxin bata mini Haruna yixɛtɛna nde fatin ma, hanma furen yi a bari boden suxu, na mi lan a saraxa sariɲanxine don benun a xa rasariɲan. A mɔn mi sariɲanxi xa a bata a yiin din sena nde ra naxan bata din muxun binbin na, hanma igen sifana nde naxan minixi muxun xɛmɛyani,

\VS{5}hanma a na a yiin din bubu seen na hanma muxun naxan mi sariɲan, hanma a findi se xɔsixi yo ra.

\VS{6}Naxan na a yiin din na se sifan na, na mi fa sariɲanxi han ɲinbanna. A nama saraxa sariɲanxine don, han a yi a fatin birin maxa.

\VS{7}Sogen na godo, a bata sariɲan. Na xanbi ra, a nɔɛ saraxa sariɲanxine donɲɛ sɔnɔn, amasɔtɔ a balon na a ra.

\VS{8}A nama suben don naxan faxaxi a yɛtɛ ma hanma burunna subene naxan yibɔxi, alogo a nama a yɛtɛ xɔsi a xɔn. Alatala nan n tan na.”


\par }{\PP \VS{9}“Saraxaraline xa n ma yamarine suxu alogo e nama yulubin tongo, e faxa e kalane fe ra. Alatala nan n tan na, naxan e rasariɲanma.

\VS{10}Muxu yo nama saraxa sariɲanxin don xa a mi saraxaralina denbayani. Hali saraxaralina muxu xilixina hanma a walikɛɛn mi daxa a a don.

\VS{11}Koni xa saraxaraliin bata konyina nde sara, hanma naxan barixi a konni, na nɔɛ a donɲɛ nɛn.

\VS{12}Xa muxuna nde saraxaralina dii tɛmɛn dɔxɔ a ɲaxanla ra, saraxarali mi a tan na, dii tɛmɛn nama fa saraxa sariɲanxine don.

\VS{13}Koni xa saraxaralina dii tɛmɛn findi kaɲa gilɛn na hanma a futun yi kala, dii mi a yii, a xɛtɛ a baba konni alo a to yi dii ɲɔrɛyani, a nɔɛ a baba donseen donɲɛ nɛn. Koni naxan mi saraxaralina denbayani, na nama a don.

\VS{14}Xa muxuna nde a saraxa sariɲanxin don tantanni, a lan a yi a ɲɔxɔn fi, a mɔn yi yaganna dɔxɔɲa ma firin sa a fari a yanginna ra.

\VS{15}Saraxaraline nama Isirayila kaane saraxa sariɲanxine kala e naxan bama Alatala xa.

\VS{16}Xa e tin yamaan yi saraxa sariɲanxine don, e bata e findi yulubi tongone ra, yanginna fima naxan ma fe ra. Alatala nan n tan na, naxan e rasariɲanma.”


\par }{\PP \VS{17}Alatala yi a fala Musa xa,

\VS{18}a xa a fala Haruna nun a diine nun Isirayila kaane birin xa, a naxa, “Isirayila kaan birin hanma xɔɲɛne Isirayila yi, naxan saraxa gan daxin bama Alatala xa, dɛ tiin nakamalina fe ra, hanma ɲɛnige ma saraxana,

\VS{19}a lan a yi fa turaan na hanma kontonna, hanma kɔtɔna fɛ mi naxan na.

\VS{20}Fɛɛn xuruseen naxan na, a mi lan ɛ yi fa na ra, amasɔtɔ a mi rasuxuma ɛ xa.

\VS{21}Xa muxuna nde fa xuruse gbeen na hanma a xunxurina, bɔɲɛ xunbeli saraxan na Alatala xa, hanma dɛ tiin nakamali saraxana hanma ɲɛnige ma saraxana, fɛ yo nama lu a ra alogo a xa rasuxu.

\VS{22}Nayi, ɛ nama fa xuruse yɛɛtaren na, ɛ a rali Alatala ma tɛɛn na n ma saraxa ganden fari, hanma naxan madɔnxi, hanma a maxɔlɔxi, hanma furen naxan fatin ma hanma kaban naxan ma.

\VS{23}Ɲingena hanma yɛxɛɛna naxan salen se kuya hanma a dungi, i nɔɛ na bɛ nɛn ɲɛnige ma saraxan na, koni a mi rasuxɛ dɛ tiin nakamali saraxan na.

\VS{24}Ɛ nama fa xuruseen na Alatala xɔn naxan tɛgɛnxi, a dɛlane kalaxi, hanma e baxi na. Ɛ nama na ba saraxan na ɛ yamanani.

\VS{25}Ɛ nama na xuruse sifan nasuxu xɔɲɛne yii, ɛ a ba donse saraxan na ɛ Ala xa. Amasɔtɔ e tɛgɛnxi. Fɛna e ra. E mi rasuxɛ ɛ xa.”


\par }{\PP \VS{26}Alatala yi a fala Musa xa, a naxa,

\VS{27}“Ɲingena, yɛxɛɛna hanma siin na bari, a xa lu a nga bun xii solofere. Xii solomasɛxɛde lɔxɔni e nun na xanbi ra, a rasuxɛ nɛn saraxan na, naxan nalima Alatala ma tɛɛn na.

\VS{28}Ɲingena hanma yɛxɛɛna, ɛ nama e nun a diin kɔɛ raxaba lɔxɔ kedenni.

\VS{29}Xa ɛ barika bira saraxan ba Alatala xa, ɛ xa a ba ki faɲi alogo a xa rasuxu.

\VS{30}A donma na lɔxɔn yɛtɛɛn nin. Ɛ nama sese lu han xɔtɔnni. Alatala nan n tan na.”


\par }{\PP \VS{31}“Ɛ n ma yamarine suxu ɛ yi e liga. Alatala nan n tan na.”


\par }{\PP \VS{32}“Ɛ nama n xili sariɲanxin kala, alogo n xa lu sariɲanni ɛ tagi, ɛ tan Isirayila kaane. Alatala nan n tan na, naxan ɛ rasariɲanma.

\VS{33}N tan nan ɛ ramini Misiran yamanani, n yi findi ɛ Ala ra. Alatala nan n tan na.”




\par }\Chap{23}{\SH Isirayila yamana sali lɔxɔne
\par }
{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa xa,

\VS{2}a xa a fala Isirayila kaane xa, a naxa, “Sali lɔxɔne ni itoe ra Alatala xa, ɛ yamaan xilima malan sariɲanxini waxatin naxan yi. Sali lɔxɔne ni itoe ra n xa.

\VS{3}Ɛ xa wali xii sennin, koni xii soloferede lɔxɔn findixi Matabu Lɔxɔn nan na, malan sariɲanxin tima lɔxɔn naxan ma. Ɛ nama wali yo kɛ. Ɛ xa Matabu Lɔxɔn findi Alatala gbeen na ɛ nɛma dɔxi dɛdɛ yi.”


\par }{\R Yatɛne 28.16-25

\par }{\PP \VS{4}“Sali lɔxɔn bonne ni i ra Alatala xa. Ɛ xa yamaan xili malan sariɲanxini waxatini itoe yi:

\VS{5}Kike singen xii fu nun naaninna, fitirin ma, Halagi Tiin Dangu Lɔxɔn Sanla nan na ra Alatala xa.

\VS{6}Na kiken xii fu nun suulundena, Buru Tetaren Sanla nan na ra Alatala xa. Ɛ xa buru ratetarene don xii solofere.

\VS{7}Xii singeni, ɛ xa malan sariɲanxin maxili. Na lɔxɔni, ɛ nama ɛ wanle kɛ.

\VS{8}Ɛ xa saraxane rali Alatala ma tɛɛn na xii solofere. Xii soloferede lɔxɔni, ɛ mɔn yi malan sariɲanxin maxili. Na lɔxɔni, ɛ nama ɛ wanle kɛ.”


\par }{\PP \VS{9}Alatala yi a fala Musa xa,

\VS{10}a xa a fala Isirayila kaane xa, a naxa, “N bɔxɔn naxan soma ɛ yii, ɛ na so mɛnni, ɛ se xaban fɔlɔ, ɛ xa fa ɛ bogise singen xidin na saraxaraliin fɛma.

\VS{11}Saraxaraliin xa a yita Alatala ra Matabu Lɔxɔn xɔtɔn bode, alogo a xa a rasuxu ɛ yii.

\VS{12}Ɛ se xidin yitama Ala ra lɔxɔ naxan yi, ɛ xa yɛxɛɛn ɲɛɛ kedenna ba saraxa gan daxin na Alatala xa, fɛ mi naxan na,

\VS{13}e nun bogise saraxana, murutu fuɲin kilo sennin naxan basanxi turen na. Na xa rali Alatala ma tɛɛn na, naxan xiri rafan a ma, e nun minse saraxan wudi bogi igen litiri keden e nun a tagi.

\VS{14}Burun ba, tɔnsɔn ganxine ba, a xindene ba, ɛ nama se xabaxi yo don benun ɛ xa fa na saraxane ra ɛ Ala xa. Habadan sariyan nan na ra ɛ yixɛtɛne birin xa, ɛ na dɔxɔ dɛdɛ yi.”


\par }{\R Yatɛne 28.26-31

\par }{\PP \VS{15}“Keli Matabu Lɔxɔn xɔtɔn bode, ɛ malo xidin yitama Ala ra lɔxɔn naxan yi, xunsagi solofere xa dangu.

\VS{16}Xii tonge suulundeni, Matabu Lɔxɔ solofereden xɔtɔn bode, ɛ mɔn xa bogise xaba nɛnɛn fi Alatala ma bogise saraxan na.

\VS{17}Ɛ xa murutu fuɲin kilo saxan nafala buru ratexin na, ɛ fa na buru xun firin na bogise singe saraxa ralixin na Alatala xa.

\VS{18}Yamaan mɔn xa kontondi solofere ba saraxan na ɲɛɛ keden kedenne fɛ mi naxanye ra, e nun tura bulan keden nun konton firin, sa bogise saraxa burune fari e nun bogise saraxane nun minse saraxan naxanye daxa. Saraxa gan daxin nan ne ra, naxanye ralima Alatala ma tɛɛn na, e xirin yi rafan a ma.

\VS{19}Ɛ mɔn xa kɔtɔ keden ba yulubi xafari saraxan na, e nun yɛxɛɛn ɲɛɛ keden kedenna firin bɔɲɛ xunbeli saraxan na.

\VS{20}Saraxaraliin xa yɛxɛɛ firin nun bogise singen burun yita n na se ralixin na. E rasariɲanma Alatala xa nɛn, e yi so saraxaraliin yii.

\VS{21}Na lɔxɔn yɛtɛni, ɛ xa yamaan xili malan sariɲanxini. Ɛ nama ɛ wanle kɛ na lɔxɔni. Habadan sariyan na a ra ɛ yixɛtɛne birin xa, ɛ na dɔxɔ dɛdɛ yi.

\VS{22}Ɛ na malo xaban fɔlɔ, ɛ nama maala xaba han xɛɛn xɛdɛɛn xɔn, ɛ nama tɔnsɔnne makentun naxanye na lu a xɔri ma. I xa ne lu yiigelitɔne xa e nun xɔɲɛne. Alatala nan n tan na, ɛ Ala.”


\par }{\R Yatɛne 29.1-6

\par }{\PP \VS{23}Alatala yi a fala Musa xa,

\VS{24}a a xa a fala Isirayila kaane xa, a naxa, “Kike solofereden xii singeni, ɛ xa ɛ matabu na lɔxɔni ɛ yi a binya, ɛ xɔtaan fe, ɛ yamaan xili malan sariɲanxini.

\VS{25}Ɛ nama ɛ wanle kɛ na lɔxɔni, ɛ xa saraxane rali Alatala ma tɛɛn na.”


\par }{\SH Ala Solona lɔxɔna
\par }
{\R Yatɛne 29.7-11

\par }{\PP \VS{26}Alatala yi a fala Musa xa, a naxa,

\VS{27}“Kike solofereden xii fuden xa findi Ala Solona Lɔxɔn na. Ɛ xa malan sariɲanxin ti, ɛ yi sunna suxu, ɛ yi saraxane rali Alatala ma tɛɛn na.

\VS{28}Ɛ nama ɛ wali yo kɛ na lɔxɔni, amasɔtɔ Ala Solona Lɔxɔn na a ra. Alatala solonama ɛ xa na lɔxɔn nin, ɛ Ala.

\VS{29}Xa naxan yo mi sunna suxu na lɔxɔni, na kedima nɛn a yamani.

\VS{30}Xa naxan yo wali na lɔxɔni, n na a raxɔrima nɛn a yamaan yɛ.

\VS{31}Ɛ nama wali yo kɛ. Habadan sariyan na a ra ɛ yixɛtɛne birin xa, ɛ na dɔxɔ dɛdɛ yi.

\VS{32}Matabu Lɔxɔn na a ra ɛ xa e nun sali lɔxɔna. Ɛ xa sunna suxu. Ɛ xa matabu sanla raba keli kiken xii solomanaaninden ɲinbanna ma han na xɔtɔn bode ɲinbanna.”


\par }{\SH Bubu Kui Sanla
\par }
{\R Yatɛne 29.12-40

\par }{\PP \VS{33}Alatala yi a fala Musa xa,

\VS{34}a a xa a fala Isirayila kaane xa, a naxa, “Kike solofereden xii fu nun suulundeni, Bubu Kui Sanla na ra Alatala xinli, han xii solofere.

\VS{35}Sanla xii singeni, malan sariɲanxin tima nɛn, ɛ nama ɛ wali yo kɛ.

\VS{36}Xii solofere, ɛ xa saraxane rali Alatala ma tɛɛn na. Xii solomasɛxɛde lɔxɔni, ɛ mɔn xa malan sariɲanxin ti, ɛ mɔn yi saraxane rali Alatala ma tɛɛn na. Malan sariɲanxin na a ra, ɛ nama ɛ wali yo kɛ.

\VS{37}Sali lɔxɔne nan ne ra Alatala xa, ɛ yamaan xilima malan sariɲanxini lɔxɔn naxanye yi, alogo ɛ xa saraxane rali Alatala ma tɛɛn na, saraxa gan daxine nun bogise saraxane nun saraxa gbɛtɛye, e nun minse saraxane, naxanye daxa sali lɔxɔne yi.

\VS{38}Saraxani itoe sama Alatalaa Matabu Lɔxɔne saraxane fari nɛn, e nun ɛ kiseene nun ɛ dɛ tiin nakamali saraxane, e nun ɛ ɲɛnige ma saraxane ɛ naxanye birin fima Alatala ma.”


\par }{\PP \VS{39}“Kike solofereden xii fu nun suulunde lɔxɔni, ɛ na yelin bogi seene malandeni xɛɛn ma, ɛ xa sanla raba Alatala xa xii solofere. Xii singen nun xii solomasɛxɛden findin Matabu Lɔxɔne nan na.

\VS{40}Xii singe lɔxɔni, ɛ xa bogise faɲine ba wudine kɔɛ ra, e nun tugu yiine, e nun ɲɔxɔndene, e nun wudi yii gbɛtɛye, ɛ yi sɛwa Alatala yɛtagi ɛ Ala han xii solofere.

\VS{41}Ɛ xa sanli ito raba Alatala xa ɲɛɛ yo ɲɛɛ, xii solofere. Habadan sariyan na a ra ɛ yixɛtɛne birin xa. Ɛ sanla raba ɲɛɛn kike soloferedeni.

\VS{42}Ɛ xa dɔxɔ bubune kui xii solofere. Isirayila bari diine birin xa lu bubune kui,

\VS{43}alogo ɛ yixɛtɛne xa a kolon fa fala n na e benbane radɔxɔ nɛn bubune kui, n to ɛ ramini Misiran bɔxɔni. Alatala nan n tan na, ɛ Ala.”


\par }{\PP \VS{44}Musa Alatalaa sali lɔxɔne fala na kii nin Isirayila kaane xa.




\par }\Chap{24}{\SH Yire sariɲanxin lɛnpu dɔxɔ sena
\par }
{\R Xɔrɔyaan 27.20,21

\par }{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa xa, a naxa,

\VS{2}“A yamari Isirayila kaane ma a e xa fa oliwi ture faɲin na i xɔn, alogo lɛnpune xa dɛgɛ waxatin birin.

\VS{3}Haruna xa a yengi lu lɛnpune xɔn Layiri Kankiraan yɛ masansan dugin fari ma Naralan Bubun kui, alogo e xa dɛgɛ Alatala yɛtagi keli ɲinbanna ma han xɔtɔnni waxatin birin. Habadan sariyan na a ra ɛ yixɛtɛne birin xa.

\VS{4}Haruna xa a yengi lu lɛnpune xɔn kɔɛɛn birin na naxanye dɔxi lɛnpu dɔxɔ se xɛma daxin fari Alatala yɛtagi.”


\par }{\PP \VS{5}“Murutu fuɲin tongo i yi buru fu nun firin nafala. Burune keden kedenna birin binyen xa kilo sennin li.

\VS{6}I xa e dɔxɔ yɛlan firin nin xɛma tabanla fari Alatala yɛtagi, sennin sennin yɛ ma.

\VS{7}I xa wusulan faɲin sa burune birin fari, naxan nalima Alatala ma tɛɛn na burun ɲɔxɔn na ɲɔxɔ lu seen na Ala xɔn.

\VS{8}Buruni itoe xa dɔxɔ Alatala yɛtagi Matabu Lɔxɔn birin yi. Habadan layirin na a ra Isirayila kaane xa.

\VS{9}Burune xa raxɛtɛ Haruna nun a diine ma, e yi e don yire sariɲanxini. Amasɔtɔ se sariɲanxin na a ra na saraxane yɛ, naxanye ralima Alatala ma tɛɛn na, naxanye so saraxaraline yii. Habadan sariyan na a ra.”


\par }{\SH Ala rayelefun nun gbalona
\par }
{\PP \VS{10}Lɔxɔna nde muxuna nde yi mini Isirayila kaane yɛ, a nga Isirayila kaa, a baba Misiran kaa. Na kanna nun Isirayila kaana nde yi yɛngɛ yamaan daaxadeni.

\VS{11}Isirayila ɲaxanla diin yi Ala xinla rayelefu, a yi a konbi. A nga yi xili nɛn Selomiti, Dibiri a dii tɛmɛna Dan bɔnsɔnni. Mafurɛn e yi a xali Musa fɛma.

\VS{12}E yi a ramara a faɲin na han Alatala yɛtɛɛn yi a fe yɛba e xa.


\par }{\PP \VS{13}Alatala yi a fala Musa xa, a naxa,

\VS{14}“Naxan konbin tixi, na ramini yamaan daaxaden fari ma. Naxanye birin a xuiin mɛxi, ne birin xa e yiine ti a xunna ma, yamaan birin yi a magɔlɔn han a faxa.

\VS{15}I xa a fala Isirayila kaane xa iki, i naxa, ‘Naxan na Ala konbi, a lan a yi a yulubin goronna tongo.

\VS{16}Naxan na Alatala xinla rayelefu, na xa faxa, yamaan birin xa a magɔlɔn. Xa a findi xɔɲɛn na hanma Isirayila kaana, a na Alatala xinla rayelefu, a faxama nɛn.

\VS{17}Naxan na muxuna nde faxa, ɛ xa na kanna faxa.

\VS{18}Naxan na muxuna nde a suben faxa, a lan a yi a ɲɔxɔn so a yii. Niin ɲɔxɔn xa fi niin na.

\VS{19}Naxan na a boden maxɔlɔ, a fan xa maxɔlɔ na kiini.

\VS{20}Maxɔlɔn ɲɔxɔn nan maxɔlɔn na, yɛɛn ɲɔxɔn nan yɛɛn na, ɲinna ɲɔxɔn nan ɲinna ra. A xa maxɔlɔ alo a a ligaxi boden na kii naxan yi.

\VS{21}Naxan na suben faxa a lan a yi a ɲɔxɔn fi, koni naxan na muxun faxa a lan a yi faxa.

\VS{22}Sariya kedenna na a ra ɛ birin xa, xɔɲɛna hanma Isirayila kaana. Alatala nan n tan na, ɛ Ala.’ ”


\par }{\PP \VS{23}Musa yi falan ti Isirayila kaane xa. Xɛmɛn naxan konbin tixi, e yi na xali yamaan daaxaden fari ma, e yi a magɔlɔn, a faxa. Isirayila kaane yi a liga alo Alatala a yamari Musa ma kii naxan yi.




\par }\Chap{25}{\SH Matabu ɲɛɛna
\par }
{\R Sariyane 15.1-11

\par }{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa xa Sinayi geyaan fari,

\VS{2}a xa a fala Isirayila kaane xa, a naxa, “Ɛ na so na bɔxɔni n naxan soma ɛ yii, bɔxɔn yɛtɛɛn xa a matabu Alatala xinli.

\VS{3}Ɛ nɔɛ ɛ xɛɛne biyɛ nɛn ɲɛɛ sennin, ɛ manpa bili nakɔne wali, ɛ yi e bogine malan.

\VS{4}Koni ɲɛɛ solofereden findin matabu ɲɛɛn nan na Alatala xinli. Ɛ nama ɛ xɛɛne bi hanma ɛ yi ɛ manpa bili nakɔne wali.

\VS{5}Sansi bogin naxanye na soli e yɛtɛ ma, i tan nama e malan i yɛtɛ xa. I tan nama manpa tɔnsɔn mɔxine malan naxanye bogixi e yɛtɛ ma. Amasɔtɔ matabu ɲɛɛn na ra bɔxɔn xa.

\VS{6}Koni bɔxɔn na naxan namini matabu ɲɛɛn kui, ɛ birin xa na don, i tan, i ya konyi xɛmɛna, i ya konyi gilɛna, i ya walikɛna, xɔɲɛn naxan luma i konni,

\VS{7}e nun i ya xuruseene, e nun hali burunna suben naxanye i ya bɔxɔni. Bɔxɔn na naxan namini, na birin nɔɛ donɲɛ nɛn.”


\par }{\SH Xɔrɔya ɲɛɛna
\par }
{\PP \VS{8}“Ɛ xa matabu ɲɛɛ solofere tɛngɛ, ɲɛɛ solofere dɔxɔ solofere, alogo matabu ɲɛɛ soloferene xa lan ɲɛɛ tonge naanin e nun solomanaaninna ma.

\VS{9}Kike solofereden xii fudeni, Ala Solona Lɔxɔna, ɛ xa xɔtane fe yamanan birin yi.

\VS{10}Ɛ ɲɛɛ tonge suulunden nasariɲanma nɛn, ɛ yi a rali yiren birin yi a yamanan muxune birin bata xɔrɔya. Xɔrɔya Ɲɛɛn na a ra ɛ xa, ɛ birin yi xɛtɛ ɛ denbayana bɔxɔn ma ɛ bɔnsɔnne yi.

\VS{11}Ɲɛɛ tonge suulunden findima Xɔrɔya Ɲɛɛn nan na ɛ xa. Ɛ nama ɛ xɛɛne bi, ɛ nama sansi bogine malan naxanye solima e yɛtɛ ma. Ɛ nama manpa bogi tɔnsɔnne malan naxanye bogima e yɛtɛ ma.

\VS{12}Amasɔtɔ Xɔrɔya Ɲɛɛn nan na ra. A sariɲan ɛ xa. Ɛ na donseen naxan to xɛɛne ma, ɛ xa na don.”


\par }{\PP \VS{13}“Na Xɔrɔya Ɲɛɛna, birin xa xɛtɛ a gbee bɔxɔn ma.

\VS{14}Xa ɛ bɔxɔna nde mati hanma ɛ a sara muxuna nde ma, ɛ nama ɲaxu ɛ bode ra.

\VS{15}I a saren naxan soma i kon kaan yii, na xa lan na ɲɛɛne yatɛn ma naxan luxi benun Xɔrɔya Ɲɛɛn xa a li. A xa a saren nasuxu i yii naxan lanɲɛ se xaba waxatine yatɛn ma naxanye luxi.

\VS{16}Xa ɲɛɛ wuyaxi luxi, a saren xa mate na kiini. Xa ɲɛɛ dando nan luxi a xa a saren magodo. Amasɔtɔ a mi bɔxɔn matima, fɔ se xaba waxatine.

\VS{17}Ɛ nama ɲaxu ɛ bode ra, koni ɛ xa gaxu ɛ Ala yɛɛ ra. Alatala nan n tan na, ɛ Ala.”


\par }{\PP \VS{18}“Ɛ xa n ma tɔnne nun sariyane suxu. Nayi, ɛ luma nɛn yamanani bɔɲɛ xunbenli.

\VS{19}Bɔxɔn yi bogi seene fi, ɛ yi ɛ dɛge han ɛ lugo, ɛ lu bɔɲɛ xunbenli.

\VS{20}Waxatina nde ɛ a falama nɛn, ɛ naxa, ‘En nanse donma ɲɛɛ soloferedeni, xa en mi xɛɛn bi, en mi seen xaba?’

\VS{21}N barakan sama nɛn ɛ feene yi ɲɛɛ sennindeni, alogo ɛ se xabaxin xa ɛ makone birin fan han ɲɛɛ saxan.

\VS{22}Ɲɛɛ solomasɛxɛdeni, ɛ nɛma ɛ xɛɛne bima, ɛ donse ramaraxin nan donma. Ɛ luma a donɲɛ nɛn han ɲɛɛn solomanaaninden se xaba waxatini.”


\par }{\PP \VS{23}“Ɛ nama bɔxɔn mati habadanni mumɛ, amasɔtɔ n tan nan gbee bɔxɔn na. Ɛ tan luxi nɛn alo xɔɲɛn naxanye yigiyaxi n konni.

\VS{24}Nanara, ɛ na yamanan sɔtɔ, ɛ xa sariyan dɔxɔ alogo bɔxɔ matixin xa xunba.”


\par }{\PP \VS{25}“Xa i ngaxakedenna findi yiigelitɔɔn na, a yi a bɔxɔna nde mati, a bari bodena nde xa fa a bɔxɔ matixin xunba.

\VS{26}Xa a bari bode mi na naxan daxa a a xunba, xa a tan yɛtɛɛn bata a xunba fɛrɛn sɔtɔ,

\VS{27}a xa ɲɛɛne yatɛ keli a saran ma, a yi na ɲɔxɔn naxɛtɛ a sara muxun ma. Na xanbi, a nɔɛ xɛtɛ nɛn a bɔxɔni.

\VS{28}Koni, xa a mi a ɲɔxɔ raxɛtɛ se sɔtɔ, bɔxɔn xa lu a sara muxun yii han Xɔrɔya Ɲɛɛna. Na waxatini a kari singen mɔn xa xɛtɛ a bɔxɔni.

\VS{29}Xa muxuna nde a banxin mati taa gbeeni yinna soxi naxan ma, a nɔɛ a xunbɛ nɛn han ɲɛɛ keden a sara xanbini.

\VS{30}Koni xa banxin mi xunba benun ɲɛɛ keden, a luma nɛn a sara muxun gbeeyani sɔnɔn e nun a yixɛtɛne. A mi a raxɛtɛma Xɔrɔya Ɲɛɛni.

\VS{31}Koni banxin naxanye taa xunxurine yi naxanye mi rabilinxi yinna ra, ne luma nɛn alo bɔxɔna. E nɔɛ xunbɛ nɛn, e mɔn yi raxɛtɛ e kari singen ma Xɔrɔya Ɲɛɛni.”


\par }{\PP \VS{32}“Lewi bɔnsɔnna taane kui, Lewine nɔɛ e banxine xunbɛ nɛn waxatin birin.

\VS{33}Naxan na Lewi kaana nde a banxin sara, a minima nɛn banxi saraxin nun na taani Xɔrɔya Ɲɛɛni. Amasɔtɔ banxin naxanye Lewi taane yi, ne findixi Lewine nan gbansan gbee ra Isirayila yamanani.

\VS{34}Koni xɛɛn naxanye e taane rabilinni, ne mi lan e mati, amasɔtɔ Lewine nan gbee e ra habadan!”


\par }{\SH Donla feen sariyane
\par }
{\PP \VS{35}“Xa i ngaxakedenna findi yiigelitɔɔn na, naxan dɔxi i fɛma, fɛrɛn mi fa a yii a balo, i lan i yi a maso i ra alo xɔɲɛna alogo a xa lu i fɛma.

\VS{36}I nama tɔnɔ yo maxɔdin a ma koni i xa gaxu i ya Ala yɛɛ ra, i ngaxakedenna yi lu i fɛma.

\VS{37}Xa i a doli gbetini, i nama tɔnɔ sa a fari. Xa i donseen mati a ma, i nama tɔnɔn sɔtɔ a xɔn.”


\par }{\PP \VS{38}“Alatala nan n tan na, ɛ Ala, naxan ɛ raminixi Misiran bɔxɔni alogo n xa Kanan bɔxɔn so ɛ yii, n yi findi ɛ Ala ra.”


\par }{\SH Muxun xunba sariyana fe
\par }
{\PP \VS{39}“Xa muxuna nde findi yiigelitɔɔn na i dɛxɔn, a yi a yɛtɛ mati i ma, i nama a ti konyi wanla ra.

\VS{40}A xa masuxu i konni alo walikɛna hanma xɔɲɛna. A xa lu i ya wanla ra han Xɔrɔya Ɲɛɛna.

\VS{41}Na waxatini, e nun a diine yi xɔrɔya, a yi xɛtɛ a xabilani, e nun a benbane bɔxɔni.

\VS{42}Amasɔtɔ n ma walikɛne nan Isirayila kaane ra, n naxanye raminixi Misiran yamanani. E nama mati konyiyani.

\VS{43}I nama e ɲaxankata, fɔ i xa gaxu i ya Ala yɛɛ ra.”


\par }{\PP \VS{44}“Xa ɛ konyi xɛmɛn hanma konyi gilɛn sara, a xa keli siya gbɛtɛne yɛ naxanye ɛ rabilinxi.

\VS{45}Ɛ mɔn nɔɛ xɔɲɛna ndee sarɛ nɛn naxanye dɔxi ɛ yɛ, e nun e xabilan muxuna nde naxanye barixi ɛ yamanani. E yi findi ɛ gbeen na.

\VS{46}Ɛ mɔn nɔɛ e luyɛ ɛ diine yii nɛn ɛ kɛɛn na, alogo e xa lu konyiyani habadan. Koni ɛ ngaxakedenne, Isirayila kaane, ɛ tan sese nama nɔɔn sɔtɔ a ngaxakedenna xun na, a a ɲaxankata.”


\par }{\PP \VS{47}“Xa xɔɲɛn findi nafulu kanna ra naxan dɔxi ɛ konni, ɛ ngaxakedenna nde yi findi yiigelitɔɔn na, a a yɛtɛ mati xɔɲɛn ma, hanma xɔɲɛn xabila muxu gbɛtɛ ma,

\VS{48}a nɔɛ xunbɛ nɛn a mati xanbini. A ngaxakedenna nde nɔɛ a xunbɛ nɛn,

\VS{49}hanma a sɔxɔna, hanma a dunbode, hanma a bari bodena nde a xabilani, na nɔɛ a ligɛ nɛn. A tan yɛtɛɛn nɔɛ a yɛtɛ xunbɛ nɛn, xa a fɛrɛn sɔtɔ.

\VS{50}Nayi, e nun a sara muxun xa ɲɛɛne yatɛ keli a sara ɲɛɛn ma han Xɔrɔya Ɲɛɛna. A xa a ɲɔxɔn fi alo walikɛɛn nɔɛ saranna yatɛn naxan sɔtɛ na ɲɛɛne bun.

\VS{51}Ɲɛɛn dɔnxɛn naxanye luxi, xa ne mɔn gbo, a xa ne xasabin gbetin naxɛtɛ nafulu kanna ma a xunba saren na.

\VS{52}Ɲɛɛn naxanye luxi benun Xɔrɔya Ɲɛɛn yi a li, xa ne mi fa gbo, a xa na fan xasabin gbetin naxɛtɛ a xunba saren na.

\VS{53}A yisuxuma nɛn a kanna konni alo walikɛɛn naxan sare fixi, a nama a ɲaxankata.

\VS{54}Xa a mi xunba na kii yo yi, e nun a diine xa xɔrɔya Xɔrɔya Ɲɛɛni.

\VS{55}Amasɔtɔ n ma walikɛne nan Isirayila kaane ra. N gbee walikɛne nan e ra, n naxanye raminixi Misiran bɔxɔni. Alatala nan n tan na, ɛ Ala.”




\par }\Chap{26}{\SH Barakan nun dangana
\par }
{\R Sariyane 7.12-24 nun 28.1-14

\par }{\PP \VerseOne{1}“Ɛ nama suxurene rafala. Ɛ nama alana nde sawuran nafala. Ɛ nama gɛmɛn dɔxɔ, ɛ yi a batu. Ɛ nama gɛmɛ masolixin ti ɛ yamanani ɛ yi a batu. Amasɔtɔ Alatala nan n tan na, ɛ Ala.”


\par }{\PP \VS{2}“Ɛ xa n ma Matabu Lɔxɔne suxu, ɛ yi n ma yire sariɲanxin binya. Alatala nan n tan na.”


\par }{\PP \VS{3}“Xa ɛ n ma tɔnne nun yamarine suxu,

\VS{4}n tulen nafama nɛn ɛ ma a waxatini, bɔxɔn yi balon fi, wudine yi bogi xɛɛne ma.

\VS{5}Se bɔnbɔ waxatin buma nɛn han bogise bolon waxatina. Bogi seene yi lu bolonɲɛ han xɛɛ bi waxatina. Ɛ dɛgema nɛn han ɛ lugo, ɛ yi lu ɛ bɔxɔni bɔɲɛ xunbenli.

\VS{6}N tinma nɛn yamanan yi lu hɛrini. Ɛ na ɛ sa, sese mi ɛ tɔrɛ. N burunna sube xaɲɛne bama nɛn ɛ yamanani, yɛngɛn mi soɛ ɛ konni.

\VS{7}Ɛ ɛ yaxune kedima nɛn, e yi bira ɛ bun yɛngɛni.

\VS{8}Ɛ tan muxu suulun fama nɛn ɛ yaxun muxu kɛmɛ kedideni. Ɛ tan muxu kɛmɛ yi ɛ yaxun wuli fu kedi. Ɛ yaxune birama nɛn ɛ bun yɛngɛni.

\VS{9}N fanma nɛn ɛ ra. N yi dii wuyaxi fi ɛ ma, ɛ wuya ayi. N na n ma layirin nakamalima nɛn en tagi.

\VS{10}Ɛ yala malo ramaraxine donma nɛn han malo xaba waxatin mɔn yi a li, ɛ yi a fonna dɔnxɛn woli ayi alogo a nɛnɛn xa ramara.

\VS{11}N luma nɛn ɛ yɛ, n mi n mɛ ɛ ra mumɛ!

\VS{12}N na n masiga tima nɛn ɛ tagi, n findi ɛ Ala ra. Ɛ yi findi n ma yamaan na.

\VS{13}Alatala nan n tan na, ɛ Ala, naxan ɛ ramini Misiran bɔxɔni alogo ɛ xa ba Misiran kaane yii. N Misiran konyiyaan goronna ba nɛn ɛ ma, alogo ɛ xa nɔ sigan tiyɛ xunna kenli.”


\par }{\R Sariyane 28.15-68

\par }{\PP \VS{14}“Koni, xa ɛ mi n xuiin namɛ, ɛ yamarini itoe birin suxu,

\VS{15}xa ɛ n ma tɔnne kala, ɛ yi ɛ mɛ n ma sariyane ra, ɛ mi n ma yamarine birin liga, ɛ n ma layirin kala,

\VS{16}nayi, n ni ito nan ligama ɛ ra: N yihadin nagodoma nɛn ɛ ma, e nun fitina furene nun fati mawolonna, naxanye ɛ yɛɛne kalama, e yi ɛ niin ba. Ɛ sansine sima fuuni bayo ɛ yaxune nan e donma.

\VS{17}N kelima nɛn ɛ xili ma, alogo ɛ yaxune xa ɛ nɔ. Naxanye ɛ raɲaxuxi, ne yi nɔɔn sɔtɔ ɛ xun na. Ɛ ɛ giyɛ hali muxu yo mi ɛ fɔxɔ ra.”


\par }{\PP \VS{18}“Na birin xanbi ra, xa ɛ mi n xuiin namɛ, n na ɛ yulubine saranma ɛ ra nɛn dɔxɔɲa ma solofere.

\VS{19}N yi ɛ wason kala, n yi kuyeni xara alo wurena, e nun bɔxɔna alo sulana.

\VS{20}Ɛ sɛnbɛn yi ɲan fuuni, bayo ɛ bɔxɔn mi bogi seene fiyɛ, yamanan wudine mi bogima.”


\par }{\PP \VS{21}“Xa ɛ murutɛ n ma, ɛ tondi n xuiin namɛ, n na ɛ tɔrɔne rawuyama ayi nɛn dɔxɔ solofere naxan lanxi ɛ yulubine ma.

\VS{22}N burunna subene rafama nɛn ɛ xili ma naxanye ɛ diine faxama, e yi ɛ xuruseene raxɔri. E yi ɛ xurunɲɛ ayi han ɛ kirane yi yigeli.”


\par }{\PP \VS{23}“Xa hali na birin ɛ mi xuru n ma, ɛ lu murutɛxi n ma,

\VS{24}n yɛtɛɛn kelima nɛn ɛ xili ma, n mɔn yi ɛ tɔrɔne rawuya ayi dɔxɔ solofere.

\VS{25}N yɛngɛn nakelima nɛn ɛ tan xili ma, n yi ɛ yulubine saran ɛ ra n ma layirin kala feen na. Ɛ na ɛ luxun ɛ taa ratangaxine yi, n fitina furen nafama nɛn, ɛ yi lu ɛ yaxune yiini.

\VS{26}N yi ɛ kuma donseen na, ɲaxalan fu yamaan birin ma burun ganma nɛn buru gande kedenni, e yi ɛ buruni taxun ligase xurudin na, ɛ yi a don koni ɛ mi lugo.”


\par }{\PP \VS{27}“Xa hali na birin, ɛ mi n xuiin namɛ, ɛ yi lu murutɛxi n ma,

\VS{28}nayi, n kelima nɛn ɛ xili ma, n yi ɛ yulubine saran ɛ ra dɔxɔɲa ma solofere.

\VS{29}Ɛ ɛ diine suben donma nɛn.

\VS{30}N yi ɛ taan kidene kala, n yi ɛ wusulan gandene rabira.

\VS{31}N yi ɛ taane findi xɔrinxɔrinna ra, ɛ yire sariɲanxine yi raxɔri. Nayi, ɛ saraxane mi fa rafanma n ma.

\VS{32}N na ɛ yamanan kalama nɛn. Ɛ yaxune na fa dɔxɔdeni ɛ konne yi, e kabɛma nɛn a kalaxin ma.

\VS{33}N na ɛ raxuyama ayi nɛn yamanane yi, n yi bira ɛ fɔxɔ ra silanfanna ra, n yi ɛ sagatan.\FTNT{*}{{\FR 26:33: }{\FR{26.33}}{\FK{Silanfanna:}}{\FT{ Sofane yɛngɛso dɛgɛmana.}}} Ɛ yamanani gelima nɛn, a yi findi taa xɔnne ra.”


\par }{\PP \VS{34}“Nayi, ɛ nɛma ɛ yaxune yii e konni waxatin naxan yi, ɛ yamanani genla yi lu, ɛ bɔxɔn luma nɛn matabuni, matabu waxatine ɲɔxɔn na ɛ mi naxanye suxu.

\VS{35}A nɛma rabeɲinxi, a matabun sɔtɔma nɛn, ɛ mi tin naxanye ma ɛ yi dɔxi a yi waxatin naxan yi.

\VS{36}Naxanye na lu e nii ra ɛ yɛ, n na e tunnaxɔlɔma e ma nɛn e yaxune yamanani, han e yi e gi ɲɔxɔnden gbansanna bira xuiin bun alo silanfanna, e bira hali muxe mi e fɔxɔ ra.

\VS{37}E birama nɛn e bode fari alo e nɛma e giyɛ silanfanna bun, anu muxu yo mi e fɔxɔ ra. Ɛ mi nɔɛ tiyɛ ɛ yaxune yɛɛ ra.

\VS{38}Ɛ faxama nɛn siya gbɛtɛne tagi, ɛ yaxune yamanan yi ɛ don.

\VS{39}Naxanye na lu ɛ tan yɛ, ne doyenma nɛn han e faxa e yaxune yamanane yi e tan nun e benbane hakɛne fe ra.”


\par }{\PP \VS{40}“Koni e na e ti e hakɛne ra e nun e benbane gbeene nun e tinxintareyaan nun e murutɛna,

\VS{41}feen naxanye a ligaxi, n yi keli e xili ma, n yi e rasiga e yaxune yamanani, nayi e Ala kolontare bɔɲɛne na xuru, e yi e hakɛne yanginna fi,

\VS{42}n na n mirima nɛn layirina feen ma nxu nun Yaxuba tagi, e nun nxu nun Isiyaga, e nun nxu nun Iburahima, n yi n miri yamanana fe ma.

\VS{43}Koni, fɔ yamanan nabeɲinxin xa lu singe, a yi a matabu e mi na waxatin naxan yi. E e hakɛne yanginna fima nɛn amasɔtɔ e bata e mɛ n ma sariyane nun tɔnne ra.

\VS{44}Koni, hali e lu e yaxune yamanani, n mi e rabeɲinɲɛ han e yi raxɔri, n yi n ma layirin kala. Amasɔtɔ Alatala nan n tan na, e Ala.

\VS{45}N na n mirima nɛn n ma layirin ma, naxan nxu nun e benbane tagi, n naxanye ramini Misiran bɔxɔni siyane yɛtagi, alogo n xa findi e Ala ra. Alatala nan n tan na.”


\par }{\PP \VS{46}Alatala tɔnne nun yamarine nun sariyane nan ne ra, a naxanye falaxi Isirayila kaane xa fata Musa ra Sinayi geyaan fari.




\par }\Chap{27}{\SH Muxun naxanye fixi Ala ma
\par }
{\PP \VerseOne{1}Alatala yi a fala Musa xa,

\VS{2}a xa a fala Isirayila kaane xa, a naxa, “Xa muxuna nde bata a dɛ ti, a muxuna nde fi Alatala ma, a xunbama gbetin nan na naxan lanxi a yatɛn ma.

\VS{3}Xa xɛmɛn na a ra naxan barin bata ɲɛɛ mɔxɔɲɛ ti han ɲɛɛ tonge sennin, i xa a saren yatɛ gbeti gbanan tonge suulun na, gbeti gbananna naxanye rawalima yire sariɲanxini.

\VS{4}Xa ɲaxanla na a ra, gbeti gbanan tonge saxan.

\VS{5}Dii xɛmɛn naxan barin bata ɲɛɛ suulun ti han ɲɛɛ mɔxɔɲɛ, na lanma gbeti gbanan mɔxɔɲɛ nan ma. Dii tɛmɛna, gbeti gbanan fu.

\VS{6}Dii xɛmɛn naxan barin bata kike kedenna ti han ɲɛɛ suulun, na lanma gbeti gbanan suulun nan ma. Dii tɛmɛna, gbeti gbanan saxan.

\VS{7}Xɛmɛn naxan bata dangu ɲɛɛ tonge senninna ra, na lanma gbeti gbanan fu nun suulun ma. Ɲaxanla, gbeti gbanan fu.

\VS{8}Naxan bata a dɛ ti, xa yiigelitɔɔn na a ra, a mi nɔɛ na gbetin yatɛn fiyɛ, a lan a yi na muxun xali saraxaraliin fɛma. Na nɔɛ gbetin xasabina nde falɛ nɛn a nɔɛ naxan fiyɛ.”


\par }{\PP \VS{9}“Xa muxuna nde bata a dɛ ti xurusena fe ra naxan nɔɛ bɛ saraxan na Alatala xa, na xuruse sifan na fi Alatala ma, a bata rasariɲan.

\VS{10}A mi masarɛ gbɛtɛ ra. A faɲin mi masarɛ a kobin na, a kobin mi masarɛ a faɲin na. Xa a kanna xuruseen masara gbɛtɛ ra, e firinna birin bata rasariɲan.

\VS{11}Xa suben na a ra naxan haramuxi, naxan mi bɛ saraxan na Alatala xa, a xa xali saraxaraliin fɛma.

\VS{12}Saraxaraliin xa a saren fala, xa suben fan, hanma a mi fan. A na saren naxan fala, a bata lu na ma.

\VS{13}Xa a kanna waxi suben xunba feni, a xa a ɲɔxɔn fi a yi yaganna dɔxɔɲa ma firin sa a fari.”


\par }{\PP \VS{14}“Xa muxuna nde a banxin fi Alatala ma, saraxaraliin xa a saren fala, xa a fan hanma a mi fan. A na naxan fala, a bata lu na ma.

\VS{15}Xa a kanna waxi a xunba feni, a xa a ɲɔxɔn fi a yi yaganna dɔxɔɲa ma firin sa a fari. Banxin yi xɛtɛ a kanna ma.”


\par }{\PP \VS{16}“Xa muxuna nde a xɛɛn fi Alatala ma, a saren xa fala fata sansiin yatɛn na naxan xuyɛ a ma. Malo bɛnbɛli gbee saxan xuyɛ bɔxɔn naxan ma, na lanma gbeti gbanan tonge suulun nan ma.

\VS{17}Xa xɛɛn fixi Xɔrɔya Ɲɛɛn nin, a saren luma na kii nin.

\VS{18}Xa xɛɛn fixi Xɔrɔya Ɲɛɛn xanbin nin, saraxaraliin xa ɲɛɛne yatɛ naxan luxi benun Xɔrɔya Ɲɛɛ famatɔna, a yi nde ba xɛɛn saren na.

\VS{19}Xa xɛɛ kanna waxi a xunba feni, a xa a ɲɔxɔn fi, a yi yaganna dɔxɔɲa ma firin sa a fari, xɛɛn yi xɛtɛ a kanna ma.

\VS{20}Xa a mi xɛɛn xunba, a yi a mati muxu gbɛtɛ ma, a mi fa nɔɛ a xunbɛ.

\VS{21}Xɛɛn na yɛba Xɔrɔya Ɲɛɛni, a bata rasariɲan, a so Alatala yii kiseen na habadan! A findima saraxaraline gbeen nan na.

\VS{22}Xa muxuna nde xɛɛn fi Alatala ma a naxan saraxi, naxan mi yi a kɛɛni,

\VS{23}saraxaraliin xa a saren fala fata ɲɛɛne yatɛn na naxanye luxi benun Xɔrɔya Ɲɛɛna. Na kanna xa a saren fi na lɔxɔ yɛtɛni. A sariɲan Alatala yɛtagi.

\VS{24}Xɛɛn naxɛtɛma a kari singen ma nɛn Xɔrɔya Ɲɛɛni, a sara naxan ma, naxan gbee yi a ra nun.

\VS{25}Na sarene birin falama nɛn fata yire sariɲanxin gbeti gbananna ra, naxan lanxi garamu fu ma.”


\par }{\PP \VS{26}“Muxu yo nama a xuruse dii singen fi Alatala ma na kiini, amasɔtɔ Alatala nan gbee dii singene birin na hali ba na feen na. Ɲinge ba, yɛxɛɛ ba, Alatala nan gbee e birin na.

\VS{27}Xa a findi sube haramuxin dii singen na, a kanna nɔɛ a xunbɛ nɛn. A xa a ɲɔxɔn fi, a yi yaganna dɔxɔɲa ma firin sa a fari. Xa a mi a xunba, a xa a mati a sare falaxin na.”


\par }{\PP \VS{28}“Koni, muxun na sese fi Alatala ma habadanni, muxu ba, xuruse ba, a kɛɛ xɛɛn ba, na sese mi sarɛ, a mi xunbɛ. Naxan yo na fi a ma habadanni, na bata sariɲan a xa fefe.

\VS{29}Hali a findi muxun na naxan fixi Ala ma habadanni, a mi nɔɛ xunbɛ, ɛ xa a faxa.”


\par }{\PP \VS{30}“Alatala nan gbee bɔxɔn bogiseene birin yaganna ra. A na keli xɛɛn ma hanma langan kui, a sariɲan Alatala yɛtagi.

\VS{31}Xa muxuna nde waxi a yaganna yirena nde xunba feni, fɔ a xa a ɲɔxɔn fi, a yi na yiren yaganna dɔxɔɲa ma firin sa a fari.

\VS{32}Alatala nan gbee xuruseene birin yaganna ra, a xurin nun a xungbena. Xuruseene na yatɛ, Alatala nan gbee e fudene ra.

\VS{33}Xuruseene mi yɛbama a faɲin nun a kobin na. Xuruseen nama masara gbɛtɛ ra. Xa a na liga e firinna birin nasariɲanma nɛn, e mi nɔɛ xunbɛ.”


\par }{\BB \par }
{\PP \VS{34}Alatala na yamarine nan so Musa yii Isirayila kaane xa Sinayi geyaan fari.

\par }