\NormalFont\ShortTitle{Tito Sora}

{\MT Tito

\par }{\MTB Pɔli Alaa Falan Naxan Nasiga Tito Ma

\par }{\IP Tito findi dɛnkɛlɛya muxun nan na. Yahudiya mi yi a ra (Galati Kaane 2.1-3). Pɔli fɔxɔrabira faɲin nan yi a ra, bayo a tan nan yi Kɔrɛnti Kaane nun xɛraan tagini tɔnma (Kɔrɛnti Kaane Kɛdi Firindena 7.6-16). Kitabun yireni ito sɛbɛ Tito ma waxatin naxan yi, a yi Kirɛti fɔxɔ ige tagi bɔxɔni. Xɛra Pɔli bata yi a yamari a a xa dɛnkɛlɛya muxune xun mato a ra mɛnni, a yi dɛnkɛlɛya yamane yɛba ki faɲi (1.5).

\par }{\IP Xɛrana falan xun soxi a falan fɔlɔdeni (1.4). Sora singen naɲanxi dɛnkɛlɛya yamaan kuntigine fe nan ma (1.5-16). Sora firindeni, Tito kawandi xuine nan sɔtɔma lan dɛnkɛlɛya muxune masuxu kiin ma dɛnkɛlɛya yamani: Xɛmɛ fonne nun ɲaxalan fonne nun banxulanne nun konyine masuxu kiina (2.1-15). Dɛnkɛlɛya muxune lan e xa naxan liga, sora saxanden na nan yitama en na, e lu e bode yi bɔɲɛ xunbenli, e mayitaxunna matanga (3.1-11). Kɛdin yi raɲan Pɔli a yamarine nun xɔntɔn xuine ma (3.12-15).

\par }{\IP Kitabun yireni ito xaran muxune lanma nɛn e yi a famu fa fala maxadi xuiin naxan a kui, na mi sɛbɛxi Tito xan keden xa. Kɔntɔfili feen naxanye e kui, ne nan dɛnkɛlɛya yamaan ma waxatin birin.



\par }\ChapOne{1}{\SH Xɔntɔnna
\par }
{\PP \VerseOne{1}N tan Pɔli nan ito sɛbɛxi naxan findixi Alaa walikɛɛn na, e nun Yesu a Muxu Sugandixina xɛrana alogo a muxu sugandixine xa dɛnkɛlɛya, e ɲɔndin kolon, e lu Ala kolonni.

\VS{2}Na dɛnkɛlɛyaan nun na ɲɔndin fataxi habadan nii rakisin sɔtɔn yigin nan na, Ala en tuli sa naxan na xabu waxatine fɔlɔni, Ala naxan mi nɔɛ wulen falɛ.

\VS{3}A bata a falan makɛnɛn a waxatini kawandin xɔn ma a naxan taxu n na Alaa yamarin xɔn ma, en nakisimana.


\par }{\PP \VS{4}N ni ito sɛbɛxi Tito nan ma, n ma diin yɛtɛna en ma dɛnkɛlɛyani.

\par }{\PP Fafe Ala nun Yesu Alaa Muxu Sugandixina en nakisimaan xa hinanna nun bɔɲɛ xunbenla fi i ma.


\par }{\SH Tito a wanla fe
\par }
{\PP \VS{5}N bata i lu Kirɛti yamanani alogo feen naxan yitɔn daxi luxi, i xa na yɛba, i yi dɛnkɛlɛya yamaan fonne dɔxɔ taan birin yi fata n ma yamarine ra.

\VS{6}Dɛnkɛlɛya yamaan fonne xa findi muxune ra fɛ mi naxanye ra, ɲaxalan keden kanne, e diine dɛnkɛlɛyaxi, muxune nama e diine yatɛ yɛtɛ suxutarene ra hanma xurutarene.

\VS{7}Dɛnkɛlɛya yamaan xunmatoon xa findi muxun na fɛ mi naxan na, amasɔtɔ Alaa wanla taxuxi a tan nan na, a nama findi yɛtɛ yigboon na, hanma bɔɲɛ maxɔlɔna, hanma dɔlɔ minna, hanma naxan bɔɲɛn mafura tɛ, hanma gbeti xɔnxɔnna tinxintareyani.

\VS{8}Koni a xa xɔɲɛne yisuxu ki faɲi, fe faɲin xa rafan a ma, a xuruxi, a tinxin, a sariɲan, a yɛtɛ suxi.

\VS{9}A xa a sɔbɛ so ɲɔndin falan ma alo a xaranxi a ma kii naxan yi, alogo a xa nɔ bonne ralimaniyɛ xaran kɛndɛni, a yi fe matandine tantanna yita e ra.


\par }{\PP \VS{10}Muxu wuyaxi na, a gbengbenna Yahudiya dɛnkɛlɛya muxun naxanye banxulanyaan falan tima, naxanye findixi murutɛdene ra naxanye fala fuune tima, e bodene rakunfa.

\VS{11}I xa ne dɛɛne suxu, amasɔtɔ denbaya kalane nan ne ra, fata e xaranne ra naxanye mi daxa, e na ligama yagitareyaan nin nafulu feen na.

\VS{12}E yɛtɛɛn kon kaa nabina nde nan a fala, a naxa, “Wule falan nan Kirɛti kaane ra waxatin birin, alo sube xaɲɛne, fudi ɲaxinten salayaxine.”

\VS{13}Ɲɔndin nan na falan na. Nanara, e sɔnna fala e xa kati alogo e xa dɛnkɛlɛya kɛndɛn sɔtɔ,

\VS{14}e yi ba e tuli matiyɛ Yahudiyane taline ra, e nun yamarin naxanye fata na muxune ra naxanye e mɛxi ɲɔndin na.

\VS{15}Seen birin sariɲan muxu sariɲanxine yii, koni sese mi sariɲan muxu xɔsixine nun dɛnkɛlɛyatarene yii. E xaxinla nun e sɔndɔmɛn birin xɔsixi.

\VS{16}Ne a falama nɛn a e Ala kolon, koni e e mɛxi Ala ra e kɛwanle yi. E haramuxi, e mi fala suxɛ, e mi nɔɛ wali faɲi yo rabɛ.




\par }\Chap{2}{\SH Dɛnkɛlɛya muxune xa xaran feen naxanye ma
\par }
{\PP \VerseOne{1}Koni i tan ma falane xa lan xaran kɛndɛn nan ma.

\VS{2}A fala xɛmɛ fonne xa, a e xa e yɛtɛ suxu, e findi muxu binyene ra, e nun muxu xuruxine. E yi e sɔbɛ so dɛnkɛlɛyaan nun xanuntenyaan nun tunnafanna ma.


\par }{\PP \VS{3}A fala ɲaxalan fonne fan xa, a e kɛɲaan xa lan Ala batun ma. E nama findi muxu xili kalane nun dɔlɔ minne ra. E xa muxune xaran fe faɲin ma

\VS{4}alogo e xa nɔ sungutunne maxaranɲɛ e xɛmɛne nun e diine xanun kiin ma,

\VS{5}e findi ɲaxalan xuruxine ra, naxanye luma sariɲanni, naxanye walima denbayani, e ɲɛnigen fan, e xuru e xɛmɛne ma alogo muxu yo nama Alaa falan nayelefu.


\par }{\PP \VS{6}I mɔn xa banxulanne fan nalimaniya na kiini, a e xa xuru feen birin yi.

\VS{7}I tan yɛtɛɛn xa findi misali faɲin na i kɛwali faɲine yi. I ya xaranna xa findi ɲɔndin na binyeni.

\VS{8}I fala kɛndɛne ti, yalagi mi naxanye yi, alogo i yɛngɛfane xa yagi amasɔtɔ e mi fɛ yo toxi en tan na e naxan falɛ.


\par }{\PP \VS{9}A fala konyine xa, a e xa xuru e kanne ma, e yi e kɛnɛn feen birin yi. E nama e tandi,

\VS{10}e nama e muɲa, koni e xa e lannayaan yita e ra waxatin birin alogo en nakisimana Alaa xaranna xa xunnayerenna sɔtɔ feen birin yi.


\par }{\PP \VS{11}Ala bata a hinanna makɛnɛn muxun birin xa kisin sɔtɔma naxan xɔn.

\VS{12}Na en xaranma nɛn, a en xa xɛtɛ Ala kolontareyaan fɔxɔ ra e nun dunuɲa rafan feene, en yi en xuru tinxinna nun Ala kolonna ma dunuɲani ito yi,

\VS{13}en nɛma hɛrin mamɛ en yengi naxan ma, en ma Ala sɛnbɛ kanna nun en nakisimaan Yesu a Muxu Sugandixina binyen makɛnɛnma lɔxɔn naxan yi.

\VS{14}A bata a yɛtɛ fi en ma fe ra alogo a xa en xunba en ma sariya suxutareyaan birin yi, a yi yama rasariɲanxin sɔtɔ a yɛtɛ xa, naxanye sɔbɛ soxi wali faɲine rabaan ma.


\par }{\PP \VS{15}I lan i xa falan ti muxune xa na kii nin, i yi e ralimaniya, i yi e sɔnna fala i sɛnbɛn birin na. Muxu yo nama i raɲaxu.




\par }\Chap{3}{\SH Dɛnkɛlɛya muxun lan a xa feen naxanye liga
\par }
{\PP \VerseOne{1}A fala dɛnkɛlɛya muxune xa a e xa xuru mangane nun kuntigine ma, e yi e falane suxu. E xa e yitɔn kɛwali faɲin sifan birin xili ma.

\VS{2}E nama muxu yo rayelefu, e xa findi fe yitɔnne nun muxu diɲaxine ra, e limaniya muxune birin xa.

\VS{3}Amasɔtɔ a fɔlɔni, xaxilitarene nun murutɛde tununxine nan yi en na. En yi en ma kunfan nun en waxɔn feene birin ma konyiyaan nan bun. En yi en ma dunuɲa yi gidin nabama ɲaxun nun xɔxɔlɔnyaan nin. Xɔnnantenyaan yi lu en nun bodene tagi.

\VS{4}Koni en nakisimana Ala to a fanna nun a xanuntenyaan makɛnɛn en xa,

\VS{5}a yi en nakisi. Anu, a mi yi na ligaxi nun a en bata fe tinxinxine liga, koni fɔ a kininkininna fe ra. A bata en nakisi fata en ma marafuna igeni, en yi xɛtɛ, en bari. En yi dunuɲa yi gidi nɛnɛn sɔtɔ Alaa Nii Sariɲanxin barakani,

\VS{6}a naxan dɛfexin nagodo en ma, en nakisimaan Yesu Alaa Muxu Sugandixin barakani,

\VS{7}alogo en xa tinxin a yɛɛ ra yi a hinanna barakani, en yengi yi lu habadan nii rakisin sɔtɔ feen ma en kɛɛn na.


\par }{\PP \VS{8}Ɲɔndin nan na falan na. A xɔli n ma i xa kankan a falan ma, alogo naxanye na la Ala ra, ne xa e sɔbɛ so wali faɲin ma. Na feene nan lan, ne nan tɔnɔ gbo muxune birin ma.

\VS{9}Koni i yɛtɛ ratanga fe matandi xaxilitarene ma e nun muxune benbane xinle fɛsɛfɛsɛn nun lantareyaan nun sɔnxɔ sɔnxɔn naxanye fataxi sariyan na, amasɔtɔ ne tɔnɔ mi na, e ligama fuyan.

\VS{10}Muxun naxan mayitaxunna rasoma yamani, i na a rakolon waxatin naxan yi sanɲa ma keden han firin, i masiga na ra.

\VS{11}A kolon a na kanna xaxinli fuxi. A nɛma yulubin ligama, a yɛtɛ yalagima.


\par }{\SH Yamari dɔnxɛne
\par }
{\PP \VS{12}N na Aritema rasiga i fɛma waxatin naxan yi hanma Tikiko, kata i fa n fɛma Nikopoli taani, bayo n waxi a xɔn ma, n xa xunbeli waxatin ti mɛnni.

\VS{13}I xa sariya karamɔxɔ Senasi nun Apolosi mali e fanda feen na e sigatini alogo sese nama dasa e ma.

\VS{14}Fɔ en ma muxune fan xa e xaran nɛn fe faɲi rabaan ma e yi e tunnafan, alogo e xa nɔ e mako xɔdɛxɛne gasɛ, e mɔn nama lu dɔxi fuu.


\par }{\PP \VS{15}N fɔxɔ ra muxune birin i xɔntɔn. Nxu dɛnkɛlɛya muxune xɔyine birin xɔntɔn.

\par }{\PP Ala xa hinan ɛ birin na.

\par }