\NormalFont\ShortTitle{Yaki Sora}

{\MT Yaki

\par }{\MTB Yaki Alaa Falan Naxan Sɛbɛ

\par }{\IP Dɛnkɛlɛya muxune lan e xa bira kiraan naxanye fɔxɔ ra e dunuɲa yi gidini, ne nan sɛbɛxi Yaki a kitabu yiren kui a naxan sɛbɛxi Alaa yamaan birin ma naxanye xuyaxi ayi dunuɲa xun xɔn ma (1.1). Muxu wuyaxi laxi a ra, Yaki ito nan findixi Yesu xunyɛna nde ra. A tan ma fe falaxi Kitabun yireni itoe yi: Xɛrane 15.13, 21.18, Kɔrɛnti Singen 15.7, Galati 1.19, 2.9, 2.12, Yudi 1.1. Na nan Kitabun yireni ito sɛbɛxi dɛnkɛlɛya muxune ma alogo a xa e sigati kiin yita e ra e bode tagi e nun lan dɛnkɛlɛyatarene ma. Yesu xunyɛ Yaki findixi Yerusalɛn dɛnkɛlɛya yamaan yɛɛratina nde nan na. Yaki naxan findixi Yesu a xarandiin na, na mi findɛ Kitabun yireni ito sɛbɛ muxun na bayo Manga Herode bata na Yaki faxa nun sinma naxan findixi Yesu a xarandiin na (a mato Xɛrane Kɛwanle 12.2 kui).

\par }{\IP A sɛbɛ kiin maligaxi Sandane kitabu yiren nan na Layiri Fonna Kitabu yiren kui naxan yi Alaa fe kolonna mayitama a yamaan na. Kitabun yireni ito fan Alaa fe kolonna mayitama Yesu a kiraan xɔn. Yaki fe kolonna nan ma fe singe falama fa fala a a kelixi Ala nan ma e nun muxun lan a Ala maxɔdin a ma dɛnkɛlɛyani (1.2-8). Na na dangu, falane xunna tixi yiigelitɔyaan nun nafulu kanyaan nan ma, e nun tantan feene nun mantɔrɔne e nun dina kɛndɛna, naxan lan a xa wali faɲine kɛ (1.9-27). Yaki mɔn a falama a e nama muxune rafisa e bode xa lan e yii seene ma (2.1-13). Na danguxina a yi fa a fala kɛndɛn ma, dɛnkɛlɛyaan nun kɛwanle tagiin kii naxan yi (2.14-26). A yi a fala a yɛtɛ suxun xɔdɔxɔ lɛnna nun fala xuiin mabinni. (3.1-12). Na danguxina, a fa fe kolon kɛndɛna fe ma (3.13-18). A yi na muxune maxadi naxanye yɛngɛn nakelima e nun naxanye findixi dunuɲa muxune xɔyine ra, a yi falan ti nafulu kanne xili ma naxanye ɲaxu e walikɛne ra (4.1-5.6). Falan naɲandeni, a yi a fala a muxune xa diɲa, e Ala maxandi waxatin birin yi, e yi e bode mali dɛnkɛlɛyani (5.7-20).

\par }{\IP Kitabun yireni ito kankanma falan naxan ma naxan sɛbɛxi dɛnkɛlɛya muxune ma a fixa: I nama la Yesu a fe Xibaru Faɲin na i xaxili gbansanni tun, fɔ dɛnkɛlɛyaan xa lu i kɛwanle yi, bayo xa “dɛnkɛlɛyaan naxan mi findi kɛwanle ra, na faxaxi na a ra.” (2.26).



\par }\ChapOne{1}{\PP \VerseOne{1}N tan Yaki, Ala nun Marigi Yesu a Muxu Sugandixina walikɛna, n ni ito sɛbɛxi Isirayila bɔnsɔn fu nun firinne nan ma naxanye xuyaxi ayi siyane tagi. N bata ɛ xɔntɔn.


\par }{\SH Dɛnkɛlɛyaan nun fe kolonna
\par }
{\PP \VS{2}Ngaxakedenne, mantɔrɔn sifa wuyaxi na ɛ li, ɛ xa na yatɛ sɛwan dɛfexin na,

\VS{3}bayo ɛ a kolon, ɛ dɛnkɛlɛyaan na tɔrɔyane raxan, na a ligama nɛn ɛ tunnafanna sɔtɔ.

\VS{4}Koni fɔ tunnafanna xa wali kamalixin nan kɛ, alogo ɛ xa kamali ɛ yi dɛfe. Sese nama dasa ɛ ma.

\VS{5}Xa fe kolonna dasaxi ɛ tan nde ma, a xa a maxɔdin Ala ma, naxan muxune birin kima a fonisireyani, a mɔn mi na kanna yalagima. A soma nɛn a yii.

\VS{6}Koni a xa a maxɔdin dɛnkɛlɛyaan nin, a nama sikɛ. Bayo naxan na sikɛ, na luxi nɛn alo fɔxɔ igen walanna, foyen naxan nasigama, a a raxɛtɛ.

\VS{7}Na muxu sifan nama a miri fa fala a seen sɔtɛ Marigin yii nɛn.

\VS{8}Amasɔtɔ xaxili firin kanna nan na ra, a mi raxaraxi a feene yi.


\par }{\SH Yiigelitɔɔn nun nafulu kanna fe
\par }
{\PP \VS{9}Dɛnkɛlɛya muxu yiigelitɔɔn xa sɛwa amasɔtɔ Ala bata a yite.

\VS{10}Nafulu kanna fan xa sɛwa amasɔtɔ Ala bata a ragodo, bayo nafulu kanna fe danguma nɛn alo sɛxɛ fuge faɲina.

\VS{11}Sogen na xɔlɔ, a wuyenna yi sɛxɛn xara, a ɲingine yi lisi a ra, a fugene yi yolon, a tofanna yi dangu. Nafulu kanna fan ma binyen lɔma ayi na kii nin a nɛma a feene rawalima.


\par }{\SH Maratantan feene
\par }
{\PP \VS{12}Sɛwan na kanna xa naxan a tunnafanma tɔrɔni, amasɔtɔ Ala na yelin a kɛɲaan fɛsɛfɛsɛ, a nii rakisin taxamaseri kɔmɔtin soma nɛn a xun na, Ala bata a xanu muxune tuli sa naxan na.

\VS{13}Naxan na bira tantan feni waxatin naxan yi, na kanna nama a fala, a naxa, “Ala nan n natantanma.” Amasɔtɔ Ala mi ratantanɲɛ fe ɲaxini, a fan mi muxe ratantanma.

\VS{14}Koni muxun birin tantanma a yɛtɛna kunfa feene nan xɔn ma naxanye a mabandunma, e yi a kɛnɛn.

\VS{15}Na xanbi ra, kunfa ɲaxin sa findima yulubin nan na. Yulubin na kɔxɔ waxatin naxan yi, a raɲanma sayaan nan ma.


\par }{\PP \VS{16}Ngaxakeden xanuntenne, ɛ nama ɛ yɛtɛ mayenden.

\VS{17}Kise faɲin birin, fɛ mi naxan na, na fataxi kore xɔnna nan na, keli Fafe Ala yii naxan kore xɔnna yanban seene daxi. A mi maxɛtɛma alo nininna!

\VS{18}A bata a ragidi a en xa balo a ɲɔndi falan xɔn ma alogo en xa findi a dali fisamantenne ra.


\par }{\SH Fe mɛɛn nun a ligana
\par }
{\PP \VS{19}Ngaxakeden xanuntenne, ɛ xa a kolon, fa fala muxun birin xa mafura falan namɛ, koni ɛ nama mafura falan tiyɛ. Ɛ nama xɔlɔ sinma.

\VS{20}Amasɔtɔ muxu xɔlɔxin mi fɛ Alaa tinxinyaan na.

\VS{21}Nayi, ɛ xa fe xɔsixine birin yiba e nun fe ɲaxin naxanye waraxi ayi. Ɛ yi na falan suxu limaniyani, a naxan saxi ɛ bɔɲɛni, naxan nɔɛ ɛ niin nakisɛ.


\par }{\PP \VS{22}Ɛ nama ɛ tuli mati Alaa falan na tun, ɛ yi ɛ yɛtɛ mayenden, fɔ ɛ xa a liga nɛn.

\VS{23}Amasɔtɔ naxan a tuli matima Alaa falan na, a mi a liga, na luxi nɛn alo muxun naxan a yɛtɛ matoma kikeni,

\VS{24}a na yelin a yɛtɛ matoɛ, a siga, a ɲinan a yɛtagin kiin xɔn sa!

\VS{25}Koni naxan na sariya kamalixin tilinna fɛsɛfɛsɛ, sariyan naxan muxun xɔrɔyama, a lu a fari, a mi a tuli mati a ra tun a yi ɲinan a xɔn, koni a yi a liga, na kanna sɛwan sɔtɔma nɛn a kɛwanla xɔn.


\par }{\PP \VS{26}Xa muxuna nde a yɛtɛ yatɛxi dina muxun na, koni a mi a lɛnna mara, a bata a yɛtɛ mayenden, a dinan findima fe fuun nan na.

\VS{27}Dinan naxan sariɲan, fɛ mi naxan na Fafe Ala yɛɛ ra yi, na ni ito ra: Ɛ ɲɔxɔ lu kiridine nun kaɲa gilɛne xɔn e tɔrɔne yi. Ɛ yi ɛ yɛtɛ ratanga dunuɲa fe xɔsixine ma.




\par }\Chap{2}{\SH Ɛ nama muxune rafisa e bode xa
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ngaxakedenne, ɛ to dɛnkɛlɛyaxi en Marigin binyen kanna Yesu ma, Alaa Muxu Sugandixina, ɛ nama muxune rafisa e bode xa.

\VS{2}Xa muxuna nde so ɛ malanni xɛmaan yiisolirasoon soxi a yiin na, doma faɲin nagodoxi a ma, na xanbi ra yiigelitɔɔn fan yi so, dunkobine ragodoxi a ma,

\VS{3}ɛ yi ɛ yengi dɔxɔ dugi faɲin kanna xɔn, ɛ yi a fala a xa, ɛ naxa, “Fa i magodo gbɛdɛ faɲini,” koni ɛ a fala yiigelitɔɔn ma fa fala “Ti mɛnni,” hanma “Dɔxɔ n sanna dɛxɔn ma bɔxɔni,”

\VS{4}xa ɛ na liga, ɛ mi muxune rafisaxi e bode xa ba? Ɛ mi tagi rabaan xan tima ɛ miriya ɲaxine yi nayi ba?


\par }{\PP \VS{5}Ngaxakeden xanuntenne, ɛ tuli mati. Ala mi yiigelitɔne xan sugandi dunuɲa yi, alogo e dɛnkɛlɛyaan xa findi e bannayaan na, e yi mangayaan sɔtɔ e kɛɛn na, Ala bata a xanu muxune tuli sa naxan na?

\VS{6}Koni ɛ tan yiigelitɔne rafɛyama! Nafulu kanne xa mi ɛ rawalima ba, e yi ɛ xali kitisadeni?

\VS{7}Ne xa mi ɛ kanna xili faɲin kalama ba?


\par }{\PP \VS{8}Xa ɛ Manga Alaa sariyan nakamalima yati, naxan Kitabun kui, ɛ bata fe faɲin liga nayi, a naxa, “I adamadi boden xanu alo i yɛtɛna.”

\VS{9}Koni xa ɛ muxune rafisa e bode xa, nayi ɛ bata yulubin liga. Na ma, sariyan fan ɛ sɔnna yitama ɛ ra nɛn bayo ɛ mi a suxi.

\VS{10}Bayo xa muxun sariyan birin suxu, a yi keden peen kala, a bata e birin kala na yi.

\VS{11}Bayo naxan a falaxi fa fala i nama yalunyaan liga, na nan mɔn a falaxi, a i nama faxan ti. Nayi, xa i mi yalunyaan liga koni i muxun faxa, i bata findi sariya kalan na na yi.

\VS{12}Ɛ sigati kiin nun ɛ falati kiin xa lan na sariyan ma naxan xɔrɔyaan fima bayo ɛ makitima na nan xɔn.

\VS{13}Amasɔtɔ Ala kininkinintarene makitima kininkinintareyaan nin. Anu, kininkininna nan kitin nɔma.


\par }{\SH Dɛnkɛlɛyaan nun kɛwanle fe
\par }
{\PP \VS{14}Ngaxakedenne, tɔnɔn mundun na ra xa muxuna nde a fala a dɛnkɛlɛyaxi, xa a kɛwanle mi a yitama? Na dɛnkɛlɛyana a rakisɛ ba?

\VS{15}A luxi nɛn alo marabɛnna nɛma ngaxakedenna nde ma, xɛmɛna hanma ɲaxanla, a balon mi a yii.

\VS{16}Awa, xa ɛ tan nde a fala na nde ma, ɛ naxa, “Ɛ siga bɔɲɛ xunbenli. Ɛ sa ɛ maxara, ɛ yi lugo.” Xa ɛ mi e ki e fatin mako ma seene yi, na tɔnɔn nanse ra?

\VS{17}Dɛnkɛlɛyaan fan na kii nin, xa wali faɲi mi dɛnkɛlɛyani a faxaxin na ra na yi.


\par }{\PP \VS{18}Koni muxuna nde a falama nɛn, a naxa, “Dɛnkɛlɛyana i tan yi, koni kɛwanle nan n tan yi.” N na a yabima nɛn, n naxa, i ya dɛnkɛlɛyaan yitama n na di, ba i kɛwanle ra? N tan xa dɛnkɛlɛyaan yita i ra n kɛwanle xɔn.

\VS{19}Ɛ laxi a ra ba fa fala Ala keden peen na a ra? Na lanxi. Hali ɲinanne fan laxi na ra, e xuruxurun gaxuni.

\VS{20}I tan xaxilitarena, i mi a kolon ba, fa fala kɛwali faɲi mi dɛnkɛlɛyaan naxan yi, na nɛɛn fuu?

\VS{21}En benba Iburahima mi yatɛ tinxin muxun na Ala yɛɛ ra yi a kɛwanle xan xɔn ba, a to a dii xɛmɛna Isiyaga ba saraxan na saraxa ganden fari?

\VS{22}I bata a to? A dɛnkɛlɛyaan nun a kɛwanle nan walixi e bode xɔn ma. A kɛwanla nan a dɛnkɛlɛyaan nakamalixi.

\VS{23}Kitabuna falan nakamali na nin, a naxa, “Iburahima yi dɛnkɛlɛya Ala ma, Ala fan yi na yatɛ tinxinna ra a xa.”\FTNT{*}{{\FR 2:23: }{\FR{2.23}}{\FT{ A mato Dunuɲa Fɔlɔn 15.6 kui.}}} Nanara, e yi a fala a ma fa fala “Ala xɔyina.”

\VS{24}Awa, ɛ bata a to, fa fala muxun natinxinma Ala yɛɛ ra yi a kɛwanle nan fan xɔn, a dɛnkɛlɛyaan gbansan mi a ra.


\par }{\PP \VS{25}Na kiini, hali yalunde ɲaxanla, Raxabi fan tinxin nɛn Ala yɛɛ ra yi a kɛwanle xɔn ma, a to Yahudiyane xɛrane yisuxu ki faɲi, a yi kira gbɛtɛ yita e ra.\FTNT{†}{{\FR 2:25: }{\FR{2.25}}{\FT{ Yosuwe 2.1-21}}}

\VS{26}Fati bɛndɛn nun niin na fata, fatin bata faxa na yi. Na kiini, dɛnkɛlɛyaan fan faxaxi na a ra xa kɛwanle mi a yi.




\par }\Chap{3}{\SH Lɛnna fe
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ngaxakedenne, ɛ wuyaxi nama findi karamɔxɔne ra, amasɔtɔ ɛ a kolon fa fala nxu tan karamɔxɔne gbee kitin xɔdɔxɔma ayi nɛn bonne gbeen xa.

\VS{2}En birin tantanma kii wuyaxi. Muxun naxan mi tantanma fala tideni mumɛ, muxu kamalixin nan na ra, a nɔɛ a yɛtɛ xurɛ nɛn.

\VS{3}A luxi nɛn alo en na karafen bira soon dɛɛn ma, a a xa en sagoon liga. Nayi, a gbindin birin birama na nan fɔxɔ ra.

\VS{4}Kunkin fan na kii nin. Hali a to gbo, foye gbeen mɔn a rasigama, koni se xurudin nan a matinxinma kunki ragiin sagoon ma.

\VS{5}Lɛnna fan na kii nin, a xurun fatin yirene yɛ koni a kanba fala gbeene nan tima. Tɛɛdin fan nɔɛ burun gbeen ganɲɛ nɛn.

\VS{6}Awa, lɛnna fan luxi nɛn alo tɛɛna. En fati yirene yɛ, tinxintareyaan birin en lɛnna nin. A tan nan muxun gbindin birin birama xɔsini, alo a yi tɛɛn nan soma a dunuɲa yi gidin mumɛɛn na! Na tɛɛn yɛtɛɛn kelixi yahannama nin.

\VS{7}Adamadiine nɔɛ burunna suben sifane birin xurɛ nɛn, xɔline nun bubu seene nun yɛxɛne.

\VS{8}Koni muxu yo munma lɛnna xuru. Se ɲaxin nan a ra naxan mi raxaraxi. A rafexi dabarin nan na, muxu faxa xinla ma.

\VS{9}En barikan birama en Marigin nun en Fafe Ala xa lɛnna nan na, en mɔn muxune dangama a ra Ala naxanye daxi a maligan na.

\VS{10}Barika biran nun dangan minima dɛ kedenna nin. Ngaxakedenne, na mi daxa mumɛ!

\VS{11}Ige bɛxin nun fɔxɔ igen nɔɛ minɛ tigin mundun kedenna?

\VS{12}Ngaxakedenne, xɔdɛ binla nɔɛ oliwi bogin naminɛ nɛn ba? Manpa bogi binla nɔɛ xɔdɛ bogin naminɛ ba? Ige bɛxin mɔn mi sɔtɔma fɔxɔ igen dɛ.


\par }{\SH Fe kolonna fata Ala ra
\par }
{\PP \VS{13}Xaxilimaan nun fekolonna nde ra ɛ yɛ? A xa na mayita fata a sigati ki faɲin na, e nun a kɛwanla naxanye fataxi limaniyaan nun xaxilimayaan na.

\VS{14}Koni xa xɔxɔlɔnna nun yɛtɛ yigboon nan ɛ bɔɲɛni, ɛ ba ɛ yɛtɛ matɔxɛ, ɛ nama wulen fala ɲɔndin fari.

\VS{15}Na xaxili sifan mi kelixi ariyanna xan yi. Na fataxi dunuɲa nun fati bɛndɛn nun Yinna Manga Setana nan na.

\VS{16}Amasɔtɔ xɔxɔlɔnyaan nun yɛtɛ yigboon dɛnaxan yi, fe yibasanna nun fe ɲaxin sifan birin nan mɛnni.

\VS{17}Koni fe kolonna naxan sa kelixi ariyanna yi, a singen naxan na, a sariɲan, a mɔn bɔɲɛ xunbenla fima, a diɲaxi, a mafan mi raxɔlɔ, a lugoxi kininkininna nun kɛwali faɲin nan na. A mi muxune rafisama e bode xa. A mi nafigiyaan ligama.

\VS{18}Fe yitɔnna naxanye walima bɔɲɛ xunbenli, ne tinxinna nan sɔtɔma.




\par }\Chap{4}{\SH Ɛ xuru Ala ma
\par }
{\PP \VerseOne{1}Yɛngɛne nun matandin naxanye ɛ tagi, ne kelixi minɛn yi? Ne mi kelixi ɛ rafan fe ɲaxine xan yi ba naxanye ɛ fati bɛndɛn nakunfama?

\VS{2}Sena nde xɔnla ɛ ma, koni ɛ mi a sɔtɔma. Nanara, ɛ faxan tima, ɛ mila, koni ɛ mi nɔɛ a sɔtɛ. Ɛ yɛngɛne so, ɛ matandine ti. Se mi ɛ yii bayo ɛ mi Ala maxandima.

\VS{3}Ɛ na Ala xandi seen naxan yi, ɛ mi a sɔtɔma, bayo ɛ Ala maxandi xunna kobi, amasɔtɔ ɛ yɛtɛ rafan feene nan tun fɔxɔ ra.

\VS{4}Ɛ tan tinxintarene! Ɛ mi a kolon ba, fa fala a dunuɲa xanuntenyaan findixi Alaa fe xɔnnantenyaan nan na? Muxun naxan na a yɛtɛ findi dunuɲa xɔyin na, na bata a yɛtɛ findi Ala yaxun na.

\VS{5}Ɛ laxi a ra ba, a Kitabun falan tixi nɛn tun? A naxa, “Ala bata Niin naxan sa en yi, na rafan a ma han!”\FTNT{*}{{\FR 4:5: }{\FR{4.5}}{\FT{ Ala waxi a xɔn ma nɛn, a niin naxan saxi muxune yi, e nama na sa se gbɛtɛ sagoni, e yi na seen batu.}}}

\VS{6}Koni Alaa hinanna luma fari sɛ nɛn en xa, amasɔtɔ a mɔn a falaxi, a naxa, “Ala wasodene yikalama e feene yi, koni a hinanma nɛn yɛtɛ magodone ra.\FTNT{†}{{\FR 4:6: }{\FR{4.6}}{\FT{ Sandane 3.34}}}”

\VS{7}Nanara, ɛ xuru Ala ma, ɛ ɛ kankan Yinna Manga Setana yɛɛ ra, a gima nɛn ɛ bun.

\VS{8}Ɛ maso Ala ra, a masoma ɛ ra nɛn. Yulubitɔne, ɛ ɛ yulubi yiine raxa. Ɛ tan nafigine, ɛ bɔɲɛne rasariɲan!

\VS{9}Ɛ nimisa ɛ hakɛne fe ra, ɛ sunu, ɛ wuga! Ɛ gelen xa maxɛtɛ wugan na. Ɛ sɛwan yi findi nii yifɔrɛn na.

\VS{10}Ɛ magodo Marigin xa, a ɛ yitema nɛn.


\par }{\SH Ɛ nama ɛ bode yalagi
\par }
{\PP \VS{11}Ngaxakedenne, ɛ nama ɛ bode mafala. Muxu yo a ngaxakedenna mafala hanma a yi a yalagi, na kanna bata Alaa sariyan mafala, a yi a yalagi. Xa i sariyan yalagi, sariya suxu mi fa i ra nayi sɔnɔn, i to a yalagima.

\VS{12}Sariyasa keden peen nun kitisa keden peen nan na, naxan nɔɛ marakisin nun halagin tiyɛ. Koni i tan, nde i tan na, i to i adamadi boden yalagima?


\par }{\SH I nama findi wasoden na
\par }
{\PP \VS{13}Ɛ tuli mati, ɛ tan naxanye a falama, ɛ naxa, “To hanma tila nxu sigama taana nde yi, nxu sa ɲɛɛn nadangu na, nxu sa yulayaan naba na, nxu tɔnɔna nde sɔtɔ.”

\VS{14}Anu, ɛ mi a kolon naxan ligama ɛ dunuɲa yi gidini tila! Amasɔtɔ ɛ luxi nɛn alo kundaan naxan godoma, a waxatidi ti, na xanbi ra a tunun.

\VS{15}A lanma nɛn ɛ xa ito nan fala, ɛ naxa, “Xa Marigin tin, nxu luma nxu nii ra nɛn, nxu feni ito liga hanma na.”

\VS{16}Koni iki ɛ wasoma, ɛ yɛtɛ matɔxɔma. Na yɛtɛ matɔxɔn sifan birin ɲaxu.

\VS{17}Nanara, xa muxun mi fe faɲin liga, anu a kolon a lanma a xa naxan liga, na kanna bata yulubin sɔtɔ.




\par }\Chap{5}{\SH Nafulu kanna fe falana
\par }
{\PP \VerseOne{1}Ɛ tan nafulu kanne, ɛ tuli mati. Ɛ wuga, ɛ gbelegbele tɔrɔyana fe ra naxan fama ɛ lideni.

\VS{2}Ɛ nafunle bata kala. Xiine bata ɛ dugine don.

\VS{3}Xɔrinxɔrinna bata ɛ xɛmane nun gbeti gbananne suxu. Xɔrinxɔrinni ito findima nɛn sereyaan na ɛ xili ma. A yi ɛ fati bɛndɛn don alo tɛɛna, bayo ɛ nafunla malanxi waxati dɔnxɛn nin.

\VS{4}Walikɛɛn naxanye ɛ xɛɛ ma seene xabaxi, ɛ mi naxanye saranna fixi, ɛ mi ne mawuga xuiin mɛma ɛ xili ma ba? Naxanye ɛ se xabaxine malanxi, ne wuga xuiin bata Marigin li, Sɛnbɛn Birin Kanna.

\VS{5}Ɛ bata lu dunuɲa yi ɲaxunna nun yɛtɛ rafan feene yi. Ɛ bata ɛ yɛtɛ raɲaxun alo xuruse faxa daxine.

\VS{6}Ɛ bata tinxin muxune yalagi, ɛ yi e faxa, naxanye mi yi tixi ɛ kanke.


\par }{\SH Diɲan nun maxandina fe
\par }
{\PP \VS{7}Nanara, ngaxakedenne, ɛ diɲa han Marigin yi fa. Ɛ miri xɛɛ biina diɲan ma, a a xɛɛn mamɛma waxatin naxan yi, a yi a tɔnɔne sɔtɔ. A diɲama nɛn han tule singene nun a raɲanne yi fa.

\VS{8}Ɛ fan xa diɲa na kiini, ɛ yi ɛ wɛkilɛ amasɔtɔ Marigin fa waxatin bata maso.


\par }{\PP \VS{9}Ngaxakedenne, ɛ nama ɛ bode mafala, xanamu Ala ɛ makitima nɛn. Kitisaan famatɔɔn ni i ra.

\VS{10}Ngaxakedenne, nabiin naxanye falan ti Marigina fe yi, naxanye diɲa tɔrɔni, ne fe xa findi misaala ra ɛ xa.

\VS{11}En na a falama ne ma nɛn a sɛwana e xa amasɔtɔ e e tunnafan nɛn. Ɛ bata Yuba a tunnafanna fe mɛ, ɛ mɔn bata a mɛ Marigin naxan liga a xa a raɲanni. Amasɔtɔ kininkininna nun fanna kanna nan Marigin na.


\par }{\PP \VS{12}Ngaxakedenne, na birin yi, ɛ nama ɛ kɔlɔ ariyanna yi hanma dunuɲa bɔxɔ xɔnna hanma sese. Koni i ya “ɔn” xa findi ɔnna ra, i ya “ɛn-ɛn,” na yi findi ɛn-ɛnna ra alogo i nama bira Alaa kitini.


\par }{\PP \VS{13}Tɔrɔ muxuna nde ɛ yɛ ba? Na kanna xa Ala maxandi. Muxuna nde sɛwaxi ɛ yɛ ba? Na kanna xa bɛtin ba.

\VS{14}Furetɔna nde ɛ yɛ ba? A xa dɛnkɛlɛya yamaan fonne xili, e yi Ala maxandi a xa, e a masusan turen na Marigin xinli.

\VS{15}Ala maxandina dɛnkɛlɛyani, na furetɔni yalanma nɛn. Marigin furetɔɔn nakelima nɛn. Xa a bata yulubin naxanye liga, Ala a mafeluma nɛn ne ra.

\VS{16}Nanara, ɛ ti ɛ yulubine ra ɛ bode xa, ɛ yi Ala maxandi ɛ bode xa, alogo ɛ xa yiyalan. Tinxin muxuna Ala maxandin sɛnbɛn gbo, a feene gasama.

\VS{17}Adamadiin nan yi Nabi Eli ra alo en tan. A yi Ala maxandi han, a tulen nama fa. Tulen mi fa yamanani han ɲɛɛ saxan e nun a tagi.

\VS{18}A mɔn yi Ala maxandi, tulen yi fa, bogi seene yi bogi.\FTNT{*}{{\FR 5:18: }{\FR{5.18}}{\FT{ Na feen sɛbɛxi Mangane Singen 17.1 kui.}}}


\par }{\PP \VS{19}Ngaxakedenne, xa muxuna nde a mɛ ɲɔndin na ɛ yɛ, muxu gbɛtɛ yi a raxɛtɛ ɲɔndin kiraan xɔn,

\VS{20}ɛ xa a kolon a muxun naxan yulubi kanna bama a tantanna kiraan xɔn, na bata a niin nakisi faxan ma, a yulubi wuyaxi xafarin sɔtɔ.

\par }