\NormalFont\ShortTitle{Mawuga Xuine Sora}

{\MT Mawuga Xuine

\par }{\MTB Mawuga Falane Lan Yerusalɛn Kala Fe Ma

\par }{\IP Mawuga xuini itoe findixi muxuna nde ɲande sigin nan na lan Yerusalɛn taan kala feen ma. Yanyina nde, Nabi Yeremi nan a sɛbɛxi a to Yerusalɛn kala feen to. Ɲɛɛ kɛmɛ suulun ɲɛɛ tonge solomasɛxɛ e nun solofere benun Marigi Yesu xa bari, Babilɔn mangan Yerusalɛn taan suxu nɛn yɛngɛni. A yi tɛɛn so taan na, a yi Ala Batu Banxin kala, a yi mangan suxu e nun yamanan muxune fɔxɔ kedenna, a siga e ra a yamanani. Yuda yamanan yi ɲan.

\par }{\IP Mawuga xuini itoe kui, fala ɲaxumɛ tiina nde wugama Yerusalɛn taan kala feen na e nun Yuda yamanan naxɔri fe ma. Gbalo gbeen naxan a yamaan sɔtɔ, a wugama na nan ma.

\par }{\IP Gbalon naxan Alaa yamaan sɔtɔxi, Isirayila kaane kala xɔnna nan na ra. Koni e laxi a ra fa fala Alaa hinanna gbo dangu a xɔlɔn na. Nanara, e luma a maxandɛ. (Mawuga Xuine 3.22-23)



\par }\ChapOne{1}{\SH Yerusalɛn taan luxi nɛn alo kaɲa gilɛ rabeɲinxina
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ee! Yerusalɛn bata rabeɲin,

\par }{\Q taani ito naxan yi rafexi nun.

\par }{\Q Ee! A bata lu alo kaɲa gilɛna!

\par }{\Q A tan naxan yi findixi taa sɛnbɛmaan na siyane yɛ,

\par }{\Q a tan naxan yi findixi manga taan na yamanane xun na,

\par }{\Q a bata findi konyin na to.


\par }{\Q \VS{2}A kɔɛɛn ɲanma wugɛ,

\par }{\Q a yɛɛgen bata a xadene maxa.

\par }{\Q A xanuntenne mi fa a madɛndɛnma.

\par }{\Q A xɔyine birin bata e mɛ a ra,

\par }{\Q e findi a yaxune ra!


\par }{\Q \VS{3}Yuda yamaan birin bata xali konyiyani,

\par }{\Q e ɲaxankataxi, e rayarabixi.

\par }{\Q E bata sa dɔxɔ siya gbɛtɛne konni

\par }{\Q e mi matabu yo sɔtɔma.

\par }{\Q E sagatan muxune birin bata sa e li tɔrɔni.


\par }{\Q \VS{4}Sunun nan Siyon taan kirane xɔn,

\par }{\Q bayo muxu yo mi fa fama a sanle yi.

\par }{\Q Taan so dɛɛne birin bata kala,

\par }{\Q a saraxaraline e kutunma,

\par }{\Q a sungutunne sunuxi.

\par }{\Q Siyon taan bata rafe sɔxɔlɛ gbeen na!


\par }{\Q \VS{5}A yɛngɛfane bata sɛnbɛn sɔtɔ a xun na.

\par }{\Q A yaxune bata lu bɔɲɛ xunbenli.

\par }{\Q Bayo Alatala bata taan muxune lu sununi

\par }{\Q masɔtɔ e Ala matandi wuyaxine xɔn.

\par }{\Q Yaxune bata e diine suxu siga e ra konyiyani,

\par }{\Q e yɛngɛfane yi siga e ragbɛngbɛnɲɛ.


\par }{\Q \VS{6}Siyon taana binyen birin bata kala.

\par }{\Q A kuntigine bata e gi alo xɛnle

\par }{\Q naxanye mi e dɛgede sɔtɔma,

\par }{\Q e xadanxin sigama e giyɛ donsone bun.


\par }{\Q \VS{7}Yerusalɛn kaane nɛma na xun xɔn sigama tɔrɔni,

\par }{\Q e mirima e waxati danguxin nafunle birin ma.

\par }{\Q A yamaan to sa a yaxune sagoni,

\par }{\Q muxu yo mi fa a mali.

\par }{\Q A yaxune yi a matoma nɛn,

\par }{\Q e gele a kala kiin ma.


\par }{\Q \VS{8}Yerusalɛn kaane bata yulubin liga han!

\par }{\Q Nanara, taan bata findi yire xɔsixin na.

\par }{\Q Naxanye birin yi a binyaxi,

\par }{\Q ne fa a rayelefuma nɛn.

\par }{\Q A bata lu

\par }{\Q alo e muxu ragenla nan toma,

\par }{\Q naxan kutunma tɔrɔni,

\par }{\Q a a makuya.


\par }{\Q \VS{9}A xɔsin bata sa a domaan na.

\par }{\Q A mi a mirixi a raɲan kii ma.

\par }{\Q A kala feen bata a ratɛrɛna.

\par }{\Q Muxu yo mi a madɛndɛnma.

\par }{\Q A a falama, a naxa,

\par }{\Q “Alatala, n ma tɔrɔn mato,

\par }{\Q bayo n yaxun bata nɔɔn sɔtɔ.”


\par }{\Q \VS{10}A yɛngɛfane bata a nafunle birin tongo.

\par }{\Q A bata siya gbɛtɛne to soɛ a yire sariɲanxini

\par }{\Q i tɔnna dɔxɔ naxanye ma,

\par }{\Q a e nama so i ya yamaan malanni.


\par }{\Q \VS{11}Taan muxune birin kutunma,

\par }{\Q e donseen fenma,

\par }{\Q e e se kɛndɛne masarama balon na

\par }{\Q alogo e xa lu e nii ra.

\par }{\BB \par }
{\Q E a falama, e naxa, “Alatala, a mato,

\par }{\Q i yi a rakɔrɔsi

\par }{\Q n nayarabixi kii naxan yi.


\par }{\Q \VS{12}Ɛ tan naxanye birin dangun kiraan xɔn,

\par }{\Q feni ito mi ɛ sɔtɔxi.

\par }{\Q Ɛ a mato ki faɲi

\par }{\Q xa sɔxɔlɛni ito sifan muxu gbɛtɛ ma,

\par }{\Q alo sɔxɔlɛn naxan n halagima.

\par }{\Q Alatala nan a saxi n fari a xɔlɔ gbeen lɔxɔni.


\par }{\Q \VS{13}A bata tɛɛn nagodo

\par }{\Q keli kore n xɔnne gan xinla ma.

\par }{\Q A bata yalaan nati n yɛɛ ra,

\par }{\Q a yi n naxɛtɛ xanbin na,

\par }{\Q a yi n findi muxu rabeɲinxin na

\par }{\Q n lu furaxi waxatin birin.


\par }{\Q \VS{14}A bata n yulubine xidi n kɔɛɛn ma

\par }{\Q alo goron tongo gbelemɛna.

\par }{\Q A bata e maxidi,

\par }{\Q a yi e singan n kɔɛ.

\par }{\Q Marigin bata n sɛnbɛn ɲan,

\par }{\Q a yi n sa muxune sagoni,

\par }{\Q n mi nɔɛ tiyɛ naxanye yɛɛ ra.


\par }{\Q \VS{15}Sofa kɛndɛn naxanye birin yi n yii,

\par }{\Q Marigin bata a mɛ ne birin na.

\par }{\Q A bata ganla malan n xili ma

\par }{\Q alogo e xa n ma sofa banxulanne halagi.

\par }{\Q Marigin bata Yuda yamani butuxun ki faɲi.


\par }{\Q \VS{16}Nanara, n wugama,

\par }{\Q yɛɛgen bata n yɛɛn xɔnna rafe.

\par }{\Q Naxan nɔɛ n madɛndɛnɲɛ,

\par }{\Q a yi n niini fan n ma,

\par }{\Q na bata a makuya n na.

\par }{\Q N ma diine bata yigitɛgɛ,

\par }{\Q bayo yaxune bata nɔɔn sɔtɔ.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Siyon kaane bata e yiini bandun muxune ma

\par }{\Q koni muxu yo mi e madɛndɛnma.

\par }{\Q Alatala bata yamarin fi

\par }{\Q Yaxuba bɔnsɔnna rabilinna siyane ma

\par }{\Q a e xa a yɛngɛ.

\par }{\Q Yerusalɛn taan bata findi se xɔsixin na e tagi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Yamaan yi a fala,

\par }{\Q e naxa, “Alatala nan tinxin,

\par }{\Q bayo nxu bata murutɛ a ma.

\par }{\Q Nayi, ɛ tuli mati, ɛ tan siyane birin,

\par }{\Q ɛ n ma sɔxɔlɛn mato.

\par }{\Q Nxɔ dii sungutunne nun nxɔ dii banxulanne bata siga konyiyani.


\par }{\Q \VS{19}Nxu bata nxu xɔyine xili,

\par }{\Q e yi nxu yanfa.

\par }{\Q Nxɔ saraxaraline nun nxɔ fonne birin bata faxa taani,

\par }{\Q e yi donseen fenma waxatin naxan yi

\par }{\Q alogo e xa lu e nii ra.


\par }{\Q \VS{20}Alatala, a mato,

\par }{\Q nxu ɲaxankataxi kii naxan yi,

\par }{\Q han nxu kuine e raminima.

\par }{\Q Nxu bɔɲɛn bata kala nxu kui,

\par }{\Q bayo nxu bata murutɛ i ma mumɛ!

\par }{\Q Nxɔ diine bata faxa silanfanna ra tandeni\FTNT{*}{{\FR 1:20: }{\FR{1.20}}{\FK{Silanfanna:}}{\FT{ Sofane yɛngɛso dɛgɛmana.}}}

\par }{\Q sayaan nan mɔn a ra banxini.


\par }{\Q \VS{21}Muxune nxu kutun xuiin mɛma,

\par }{\Q koni muxu yo mi nxu madɛndɛnma.

\par }{\Q Nxu yaxune birin bata nxɔ sɔxɔlɛna fe mɛ!

\par }{\Q Ala, i naxan ligaxi nxu ra,

\par }{\Q e sɛwaxi na nan na.

\par }{\Q I bata lɔxɔn nafa,

\par }{\Q i naxan ma fe fala.

\par }{\Q Tin nxu yaxune xa lu

\par }{\Q alo nxu tan!


\par }{\Q \VS{22}E fe ɲaxine birin mato,

\par }{\Q e birin xa saran e ra

\par }{\Q alo i nxu saranxi nxu yulubine ra kii naxan yi!

\par }{\Q Nxu kutunma waxatin birin,

\par }{\Q nxu bɔɲɛn tɔrɔxin na ra yati.”




\par }\Chap{2}{\SH Ala bata a yamaan kala
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ee! Marigin bata a xɔlɔn nagodo Siyon taan ma alo kundana,

\par }{\Q a yi Isirayilaa binyen nadin bɔxɔni

\par }{\Q keli kore xɔnna ma!

\par }{\Q A san tidena fe mi rabiraxi a ma a xɔlɔn lɔxɔni.


\par }{\Q \VS{2}Marigin bata Yaxuba bɔnsɔnna dɔxɔdene birin naxɔri,

\par }{\Q a mi kininkinin!

\par }{\Q A fitinaxin bata Yuda yamanan taa makantanxine birin kala.

\par }{\Q A bata e mangayaan nun e kuntigine birin nabira

\par }{\Q a yi e rayarabi.


\par }{\Q \VS{3}A bata Isirayila yamaan sɛnbɛn birin kala a xɔlɔ gbeeni.

\par }{\Q Yaxun to so,

\par }{\Q a mi tin a yamaan maliyɛ.

\par }{\Q Koni a xɔlɔn luxi nɛn

\par }{\Q alo a tɛɛ gbeen nan nakeli Yaxuba bɔnsɔnna xili ma

\par }{\Q naxan a rabilinna birin gan.


\par }{\Q \VS{4}A bata a xanla bandun alo yaxuna,

\par }{\Q a yi a yiifanni te e xili ma alo yɛngɛfana.

\par }{\Q Muxun naxanye birin nayabu, a yi ne birin faxa.

\par }{\Q A bata a xɔlɔn nagodo Ala Batu Banxin ma Siyon taani

\par }{\Q alo tɛɛna.


\par }{\Q \VS{5}Marigin bata lu alo yaxuna.

\par }{\Q A bata Isirayila yamanan naxɔri.

\par }{\Q A bata a manga banxine birin naxɔri,

\par }{\Q a yi a taa makantanxine birin kala.

\par }{\Q A bata wugan nun sunun nagbo ayi Yuda bɔnsɔnna xa.


\par }{\Q \VS{6}A bata so a sansanna kui karahanni,

\par }{\Q a yi en nun a tan naralanden kala.

\par }{\Q Alatala bata sali lɔxɔne nun Matabu Lɔxɔne raɲinan Siyon kaane ra,

\par }{\Q a fitinaxin yi a mɛ mangane nun saraxaraline ra a xɔlɔni.


\par }{\Q \VS{7}Marigin bata a mɛ a saraxa ganden na,

\par }{\Q a yi a yire sariɲanxin nabeɲin.

\par }{\Q A bata taan manga banxine lu yaxune yii.

\par }{\Q Yaxune bata e sɔnxɔ xuini te Alatalaa banxini

\par }{\Q alo sali lɔxɔn nan yi a ra nun.


\par }{\Q \VS{8}Alatala bata a ragidi

\par }{\Q a xa Siyon taan makantan yinne rabira.

\par }{\Q A bata lutin bandun alogo a xa e birin sa yɛlanni

\par }{\Q a mi a yɛtɛ ratangama a raxɔri feen ma.

\par }{\Q A bata taan makantan yinne radinɲɛ ayi, e birin yi bira.


\par }{\Q \VS{9}Taan so dɛɛne bata godo bɔxɔn bun.

\par }{\Q Ala bata e balan wurene bolon, e kala.

\par }{\Q A mangan nun a kuntigine bata xali siya gbɛtɛne konni,

\par }{\Q sariya mi fa na sɔnɔn!

\par }{\Q Hali a nabine yɛtɛɛn mi fa fe toon tima sɔnɔn fata Alatala ra.


\par }{\Q \VS{10}Siyon taan fonne dɔxi bɔxɔni, e birin dunduxi.

\par }{\Q E bata burunburunna sa e xunni,

\par }{\Q e sunu dugine ragodo e ma.

\par }{\Q Yerusalɛn sungutunne bata e xun sin bɔxɔn ma.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}N yɛɛne bata xadan wugɛ,

\par }{\Q n kuina a raminima.

\par }{\Q N bɔɲɛn bata kala

\par }{\Q masɔtɔ gbalon ma naxan n ma yamaan sɔtɔxi.

\par }{\Q Bayo diidine nun dii futene fugama a ra taan yama malandene yi.


\par }{\Q \VS{12}E e ngane maxɔdinma, e naxa,

\par }{\Q “Donseen nun minseen minɛn?”

\par }{\Q E fugama a ra taan yama malandene yi

\par }{\Q alo muxu maxɔlɔxine,

\par }{\Q e niin bama e ngane yii kanke.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}N mi fa a kolon n naxan falɛ ɛ xa.

\par }{\Q Yerusalɛn kaane, n na ɛ sama nanse ma?

\par }{\Q N na ɛ misalɛ seen mundun ma, n yi ɛ madɛndɛn,

\par }{\Q ɛ tan Siyon taa faɲi kaane?

\par }{\Q Bayo i ya tɔrɔn gbo alo fɔxɔ igena.

\par }{\Q Nde nɔɛ i dandanɲɛ?


\par }{\Q \VS{14}Ɛ nabine wule fe toone nun fe fuune nan tun yɛbaxi ɛ xa alo xiyene.

\par }{\Q E mi ɛ hakɛne makɛnɛnxi ɛ xa alogo ɛ xa ratanga konyiyaan ma.

\par }{\Q E waliyiya wule falane nun yanfa falane nan tun tixi ɛ xa.


\par }{\Q \VS{15}Dangu muxune birin e yiin bɔnbɔma ɛ fe ra,

\par }{\Q e kolin ɛ kala kiin ma,

\par }{\Q e yi e xunni maxa Yerusalɛn kaane magele feen na.

\par }{\Q E yi a fala, e naxa, “A yi falama taani ito nan ma ba,

\par }{\Q fa fala a taan naxan ma tofanna kamalixi,

\par }{\Q bɔxɔn birin sɛwa xunna?”


\par }{\Q \VS{16}Ɛ yaxune birin dɛni bixi ɛ xili ma han!

\par }{\Q E kolinma ɛ kala kiin ma, e yi e ɲinne raxin ɛ xili ma

\par }{\Q e naxa, “Nxu bata e gerun!

\par }{\Q Nxu yi lɔxɔni ito nan mamɛma yɔ!

\par }{\Q A bata a li, nxu bata a to!”


\par }{\Q \VS{17}Alatala naxan nagidi,

\par }{\Q a bata na liga.

\par }{\Q A bata a falan nakamali,

\par }{\Q a feen naxan yamari xabu a fɔlɔni.

\par }{\Q A bata halagin ti kininkinintareyani.

\par }{\Q A bata tin

\par }{\Q ɛ yaxune yi e xunnayeren ɛ xun na,

\par }{\Q a yi ɛ yaxune sɛnbɛn fari sa.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Yamaan bata e wuga xuini te

\par }{\Q Marigin ma e bɔɲɛn ma feu!

\par }{\Q Hali ɛ taan yinna, a xa a yɛɛgen namini

\par }{\Q kɔɛɛn nun yanyina alo baa igena.

\par }{\Q Ɛ nama ɛ matabu, ɛ yɛɛgen nama dan de!


\par }{\Q \VS{19}Ɛ keli, ɛ gbelegbele kɔɛna ngaan na.

\par }{\Q Ɛ yi ɛ bɔɲɛ yi feen fala Marigin yɛtagi alo ɛ igen nan bɔxɔnma.

\par }{\Q Ɛ yiine ti a xa alogo a xa ɛ diidine rakisi

\par }{\Q naxanye fugama a ra kamɛn ma kira xunne ma.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Alatala, a mato, i yi a rakɔrɔsi

\par }{\Q i ito ɲɔxɔnna ligaxi muxun naxanye ra!

\par }{\Q Ɲaxanle lan ba, e xa e bari diine don

\par }{\Q e dii ɲɔrɛn naxanye xanuxi?

\par }{\Q A lan ba, i ya saraxaraline nun i ya nabine xa faxa

\par }{\Q Marigina yire sariɲanxini?


\par }{\Q \VS{21}Diidine nun fonne birin biraxi bɔxɔni kirane xɔn.

\par }{\Q N ma sungutunne nun n ma banxulanne bata faxa yɛngɛni.

\par }{\Q I bata faxan ti i ya xɔlɔ gbeen lɔxɔni,

\par }{\Q i yi muxune kɔɛ raxaba hinantareyani.


\par }{\Q \VS{22}I bata gaxun nafa n ma sa keli yiren birin yi,

\par }{\Q alo yamaan na maxili sali lɔxɔni.

\par }{\Q Alatalaa xɔlɔn lɔxɔni,

\par }{\Q muxu yo mi a yimini,

\par }{\Q muxu yo mi lu a nii ra.

\par }{\Q N naxanye xanuxi, n diidin naxanye maxuru,

\par }{\Q n yaxune bata ne raxɔri.




\par }\Chap{3}{\SH Yigitɛgɛn nun yigina fe
\par }
{\Q \VerseOne{1}Muxun nan n na,

\par }{\Q naxan ɲaxankatan toxi

\par }{\Q Alaa xɔlɔn sɛnbɛn bun ma.


\par }{\Q \VS{2}A n gbɛngbɛn nɛn a yɛɛ ra,

\par }{\Q a yi n nasiga ti dimini,

\par }{\Q kɛnɛn mi dɛnaxan yi.


\par }{\Q \VS{3}A luma a sɛnbɛn nakelɛ n tan xili ma waxatin birin!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}A bata n fatin nun n fati kidin mafasa,

\par }{\Q a yi n xɔnne gira.


\par }{\Q \VS{5}A bata n nabilin xɔlɛn nun ɲaxankatane ra feu!


\par }{\Q \VS{6}A bata n lu dimini,

\par }{\Q alo muxun naxanye bata faxa

\par }{\Q to mi na ra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Ala bata n nabilin yinna ra,

\par }{\Q n mi fa nɔɛ minɛ,

\par }{\Q a yi n xidi yɔlɔnxɔn binyene ra.


\par }{\Q \VS{8}Hali n xinla ti n mali feen na han,

\par }{\Q a mi a tuli matima n ma maxandin na.


\par }{\Q \VS{9}A bata kiraan bolon n yɛɛ ra gɛmɛ fɛrɛnne ra,

\par }{\Q a yi n ti kira yifuxin xɔn.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Ala luxi nɛn n xa

\par }{\Q alo kanko gbeen naxan dɔxi n yɛɛ ra,

\par }{\Q alo yatan na a luxun fɔtɔnni,


\par }{\Q \VS{11}a yi n ba kiraan xɔn,

\par }{\Q a n yibɔ,

\par }{\Q a yi n lu halagixi.


\par }{\Q \VS{12}A bata a xanla bandun

\par }{\Q a yi a xalimakunle xun ti n na.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}A xalimakunle bata n gbingin sɔxɔn.


\par }{\Q \VS{14}N bata findi magele seen na n ma yamaan birin xa,

\par }{\Q n magele feen bata findi muxune sigi sa xunna ra lɔxɔ yo lɔxɔ.


\par }{\Q \VS{15}Ala bata n nalugo sansi xɔlɛne ra,

\par }{\Q a dabari igen findi n minseen na.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}A bata n karahan

\par }{\Q n yi n ɲinne kala gɛmɛ xɔnne ra,

\par }{\Q a yi n yibodon burunburunni.


\par }{\Q \VS{17}A bata n ba bɔɲɛ xunbenli,

\par }{\Q hɛrin yɛtɛɛn yi ɲinan n na.


\par }{\Q \VS{18}N yi fa a fala, n naxa,

\par }{\Q “Siimaya mi fa n xa sɔnɔn,

\par }{\Q hanma n yigi yi tixi seen naxanye birin na fata Alatala ra.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}N ma ɲaxankatana fe xa rabira i ma,

\par }{\Q n lu na xun xɔn kii naxan yi,

\par }{\Q n dabari igen nun se xɔlɛn naxanye sɔtɔ.


\par }{\Q \VS{20}N na n miri ne ma,

\par }{\Q n niin yi rafɔrɔ.


\par }{\Q \VS{21}Koni miriyani ito nan fa n bɔɲɛni

\par }{\Q alogo n xa yigin sɔtɔ:


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}Alatalaa hinanna mi ɲanma,

\par }{\Q a kininkininna mi a danna liyɛ.


\par }{\Q \VS{23}Ala mɔn xɛtɛma e ma xɔtɔn yo xɔtɔn.

\par }{\Q I ya lannayaan gbo han!


\par }{\Q \VS{24}N na a falama nɛn n bɔɲɛni,

\par }{\Q n naxa, “Alatala nan n kɛɛn na

\par }{\Q nanara, n yigi saxi a yi.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{25}Alatala fan muxun na,

\par }{\Q naxan a xaxili tixi a ra,

\par }{\Q naxan a fenma.


\par }{\Q \VS{26}A lan muxun xa Alatalaa kisin mamɛ maraxarani.


\par }{\Q \VS{27}A lan adamadiin xa xuru tɔrɔyaan bun

\par }{\Q fɔlɔ a foninge waxatin ma.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}Xa Ala a ragidi a ma,

\par }{\Q a lan a yi dɔxɔ a danna sabarini,


\par }{\Q \VS{29}a yi a xinbi sin a yɛtagi burunburunni.

\par }{\Q Waxatina nde a mɔn yigin sɔtɔma nɛn.


\par }{\Q \VS{30}A xa a dɛɛn ti a bɔnbɔ muxun xa,

\par }{\Q a yi wasa yarabin na!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{31}Amasɔtɔ, Marigin mi a mɛma adamadiine ra han habadan.


\par }{\Q \VS{32}Hali a tɔrɔn nafa e ma,

\par }{\Q a kininkininma e ma nɛn

\par }{\Q bayo a hinanna gbo.


\par }{\Q \VS{33}Alaa ɲɛnigen mi a ra,

\par }{\Q a xa adamadiine tɔrɔ

\par }{\Q a yi e ɲaxankata.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{34}Xa muxune yamanan kasorasane birin yibutuxun,


\par }{\Q \VS{35}xa kiti kɛndɛn mi sama adamadiin xa

\par }{\Q Kore Xɔnna Ala yɛɛ xɔri,


\par }{\Q \VS{36}xa kitisane mi tin muxun xun mayɛngɛ kitin sɛ,

\par }{\Q Marigin mi na toma ba?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{37}Nde nɔɛ fena nde falɛ,

\par }{\Q a yi liga,

\par }{\Q xa Marigin mi na feen yamari?


\par }{\Q \VS{38}Gbalon nun hɛrin firinna birin mi fataxi

\par }{\Q Kore Xɔnna Ala fala xuiin xan na ba?


\par }{\Q \VS{39}Nayi, xa muxun bata yulubine liga,

\par }{\Q a lu a nii ra,

\par }{\Q na kanna xa a mawuga nanfera?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{40}En na en sigati kiine rakɔrɔsi,

\par }{\Q en yi e fɛsɛfɛsɛ,

\par }{\Q en yi xɛtɛ Alatala ma.


\par }{\Q \VS{41}En Ala maxandi en bɔɲɛn ma feu,

\par }{\Q en yi en yiine ti Ala xa kore xɔnna ma.


\par }{\Q \VS{42}Yamaan yi Ala maxandi, e naxa,

\par }{\Q “Nxu bata i matandi,

\par }{\Q nxu yi murutɛ i ma,

\par }{\Q i fan mi tinxi nxu mafeluyɛ!”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{43}“I bata i yɛtɛ rabilin xɔlɔn na

\par }{\Q alo domana, i yi nxu sagatan

\par }{\Q i yi faxan ti kininkinintareyani.


\par }{\Q \VS{44}I bata i yɛtɛ luxun kundani

\par }{\Q alogo nxɔ maxandi xuine nama i li.


\par }{\Q \VS{45}I bata nxu lu

\par }{\Q alo ɲaman kurun na,

\par }{\Q alo se kunxina siya gbɛtɛne tagi.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{46}“Nxu yaxune birin dɛni bixi nxu xili ma han!


\par }{\Q \VS{47}Fe magaxuxine nun yili gexine nan tun nxu yɛɛ ra,

\par }{\Q e nun kalan nun gbalona.”


\par }{\Q \VS{48}N yɛɛn xɔnna bata rafe yɛɛgen na

\par }{\Q gbalona fe ra

\par }{\Q naxan n ma yamaan sɔtɔxi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{49}N yɛɛgen minima

\par }{\Q dan mi naxan na,

\par }{\Q n mi matabu sɔtɔma,


\par }{\Q \VS{50}han Alatala yi a yɛɛ ragodo n ma

\par }{\Q keli kore xɔnna ma, a n mato.


\par }{\Q \VS{51}N yɛɛne n xɔlɔma

\par }{\Q n na n ma taan sungutunne birin toma tɔrɔxi.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{52}Naxanye n yaxuyama fuyan,

\par }{\Q ne bata n sagatan

\par }{\Q alo e yi xɔliin nan fɔxɔ ra.


\par }{\Q \VS{53}E bata n ɲɛɲɛn nagodo yili tilinxin na,

\par }{\Q e yi gɛmɛne ragodo n xun ma.


\par }{\Q \VS{54}Igen yi sa n xun ma,

\par }{\Q n yi a fala,

\par }{\Q n naxa, “N bata lɔ ayi!”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{55}Alatala, n na i xili nɛn yili tilinxin kui.


\par }{\Q \VS{56}I bata n gbelegbele xuiin mɛ,

\par }{\Q i nama i tunla ba n xili ti xuiin na malina fe ra.


\par }{\Q \VS{57}N to i xili, i yi i maso n na

\par }{\Q i yi a fala,

\par }{\Q i naxa, “I nama gaxu!”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{58}Marigina, i bata n xun mayɛngɛ kitini,

\par }{\Q i yi n niin xunba.


\par }{\Q \VS{59}Alatala, i bata a to,

\par }{\Q n ɲaxankataxi kii naxan yi.

\par }{\Q N ma kitin sa n xa!


\par }{\Q \VS{60}I bata a to,

\par }{\Q e e gbeen ɲɔxɔma n na kii naxan yi,

\par }{\Q e feen naxanye birin yitɔnxi n xili ma.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{61}Alatala, i bata e konbi ti xuine mɛ,

\par }{\Q e nun e feen naxanye birin yitɔnxi n xili ma,


\par }{\Q \VS{62}e falan tima n xili ma,

\par }{\Q e n mafala fɛriɲɛn gbɛn!


\par }{\Q \VS{63}E mato, e nɛma dɔxi,

\par }{\Q e nɛma tixi,

\par }{\Q n magele feen bata findi e sigi sa xunna ra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{64}Alatala, e kɛwanle saran e ra,

\par }{\Q alo a lan e fe raba kiin ma kii naxan yi.


\par }{\Q \VS{65}E bɔɲɛne raxɔdɔxɔ ayi,

\par }{\Q i ya dangan yi lu e ma.


\par }{\Q \VS{66}Alatala, e sagatan i ya xɔlɔni

\par }{\Q i yi e raxɔri dunuɲa yi!




\par }\Chap{4}{\SH Yerusalɛn kala fena
\par }
{\Q \VerseOne{1}Ee! Xɛmaan mi fa mayilenma!

\par }{\Q Xɛmaan naxan yi fan,

\par }{\Q na mi fa yanbanma!

\par }{\Q Bɔxɔ bun nafunla naxanye yi rasariɲanxi Ala xa,

\par }{\Q ne bata raxuya ayi kira xunne ra!


\par }{\Q \VS{2}Siyon kaan naxanye yi yatɛxi dangu xɛmaan na

\par }{\Q hali naxan nun e gbindin binyan lan,

\par }{\Q ne bata fa yatɛ fɛɲɛne ra,

\par }{\Q naxanye rafalaxi bɛndɛn na,

\par }{\Q fɛɲɛ rafalan naxanye rafalaxi!


\par }{\Q \VS{3}Hali kankone e xiɲɛn tima e diine xa

\par }{\Q e diine yi e xiɲɛn min,

\par }{\Q koni n ma yamaan tan bata lu

\par }{\Q alo dii nga ɲaxina,

\par }{\Q alo dangaranfulene tonbonni.\FTNT{*}{{\FR 4:3: }{\FR{4.3}}{\FT{ Mɛn kaane
}}{\FK{dangaranfulene}}{\FT{ yatɛxi dii nga ɲaxine nan na bayo e xɛlɛne bɔxɔn nan fari ma. Na feen mɔn sɛbɛxi Yuba 39.13-18 kui.}}}


\par }{\Q \VS{4}Dii futene lɛnna kankanma e dɛ kankeni ige xɔnla ma.

\par }{\Q Diidine donseen maxɔdinma,

\par }{\Q koni muxu yo mi se soma e yii.


\par }{\Q \VS{5}Naxanye yi e baloma donse ɲaxumɛ faɲine ra,

\par }{\Q kamɛn nan fa ne halagima taan xɔn.

\par }{\Q Naxanye gboxi ɲaxunni,

\par }{\Q ne ɲamani yegelenma e yiine ra.


\par }{\Q \VS{6}N ma yamaan hakɛn gbo dangu Sodoma kaane\FTNT{†}{{\FR 4:6: }{\FR{4.6}}{\FK{Sodoma}}{\FT{ findixi taan nan na fe ɲaxin yi gbo dɛnaxan yi Ala naxan halagi tɛɛn xɔn. Na feen mɔn sɛbɛxi Dunuɲa Fɔlɔn 19.1-29 kui.}}} yulubin na.

\par }{\Q Na taan halagi sanɲa ma kedenna nin

\par }{\Q muxu yo mi a yiin din a ra.


\par }{\Q \VS{7}En ma kuntigine fatine yi sariɲan dangu balabalan kɛsɛn na,

\par }{\Q e fati kidin yi fixa dangu nɔnɔn na.

\par }{\Q E fatin yi mayilenma dangu gɛmɛ gbeeli faɲine ra

\par }{\Q e yɛtagine yi tofan

\par }{\Q alo gɛmɛ mamiloxi faɲine.


\par }{\Q \VS{8}Koni iki, e yɛtagine fɔrɔ tigenna xa,

\par }{\Q e mi fa kolon kirane xɔn.

\par }{\Q E kidin nan tun fa bɔlixi e xɔnne ma,

\par }{\Q e fati kidine fasaxi e ma alo firinne.


\par }{\Q \VS{9}Muxun naxanye faxaxi yɛngɛni

\par }{\Q ne fisa muxune xa

\par }{\Q naxanye faxaxi kamɛn na

\par }{\Q donse xɔnla naxanye ɲaxankatama,

\par }{\Q naxanye doyenma donsetareyani.


\par }{\Q \VS{10}Gbalon godo n ma yamaan ma waxatin naxan yi,

\par }{\Q hali dii ngane ɲɛnigene to yi fan,

\par }{\Q e e diine gan nɛn, e yi e don.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Alatala bata a xɔlɔn mayita han a danna,

\par }{\Q a fitinaxin bata yelin a xɔlɔ gbeen nagodɛ.

\par }{\Q A bata tɛɛ gbeen nadɛgɛ Siyon taani

\par }{\Q naxan taan ganxi han bɔxɔna.


\par }{\Q \VS{12}Bɔxɔn mangane nun dunuɲa muxu yo mi yi laxi a ra

\par }{\Q a yaxune nun yɛngɛfane yi nɔɛ soɛ nɛn

\par }{\Q Yerusalɛn taan so dɛɛne ra.


\par }{\Q \VS{13}Na ligaxi taan nabine yulubine nan ma fe ra

\par }{\Q e nun a saraxaraline hakɛne

\par }{\Q naxanye tinxin muxune faxa taani.


\par }{\Q \VS{14}Iki e tununxin nan sigan tima taan xun xɔn alo danxutɔne.

\par }{\Q Wunla bata e sariɲanna kala

\par }{\Q han yii mi fa dinɲɛ e dugine ra.


\par }{\Q \VS{15}Muxune yi lu sɔnxɔɛ e famatɔɔn na,

\par }{\Q e naxa, “Ɛ masiga nxu ra,

\par }{\Q ɛ tan muxu sariɲantarene!

\par }{\Q Ɛ masiga, ɛ masiga!

\par }{\Q Ɛ nama ɛ yiin din sese ra de!”

\par }{\Q E lu e giyɛ,

\par }{\Q e mi a kolon e sigɛ dɛdɛ.

\par }{\Q Koni hali siya gbɛtɛne a falama nɛn, e naxa,

\par }{\Q “E mi nɔɛ luyɛ nxu konni.”


\par }{\Q \VS{16}Alatala yɛtɛɛn bata e raxuya ayi

\par }{\Q a mi fa a ɲɔxɔ luma e xɔn mumɛ!

\par }{\Q Nayi, muxu yo mi fa saraxaraline binyama,

\par }{\Q muxu yo mi hinanma yamaan fonne ra.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Nxu yɛɛne xadan nɛn nxu mali muxu fendeni fuuni.

\par }{\Q Nxu yi tixi nxɔ kantan tidene yi,

\par }{\Q nxu siyaan mamɛ

\par }{\Q naxan mi yi nɔɛ nxu rakisɛ.


\par }{\Q \VS{18}Yaxune yi nxu mamɛlɛnma nxu sigadene birin yi

\par }{\Q alogo nxu nama mini taan xɔn.

\par }{\Q Nxɔ dunuɲa raɲanna bata yi maso,

\par }{\Q nxɔ siimayaan ɲanmatɔɔn nan yi a ra,

\par }{\Q nxu raɲanna bata yi fa yati!


\par }{\Q \VS{19}Nxu sagatan muxune yi mafura singbinna xa kore.

\par }{\Q E nxu kedi nɛn geya longonne ra,

\par }{\Q e yi dɔxɔ nxu yɛɛ ra tonbonni.


\par }{\Q \VS{20}E yi Alatalaa muxu sugandixin\FTNT{‡}{{\FR 4:20: }{\FR{4.20}}{\FK{Muxu Sugandixini}}{\FT{ ito findixi mangan nan na.}}} suxu

\par }{\Q naxan yi luxi alo nxu niin yɛtɛna,

\par }{\Q nxu yi nxu mirixi naxan ma fa fala

\par }{\Q nxu yi nɔɛ dɔxɛ nɛn a nininna bun siyane yɛ.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Edɔn kaane, ɛ sɛwa, ɛ ɲaxan,

\par }{\Q ɛ tan naxanye dɔxi Yusu yamanani.

\par }{\Q Igelengenni ito radanguma ɛ tan fan ma nɛn,

\par }{\Q ɛ yi a dɔlɔ xɔlɛn min,

\par }{\Q ɛ xun magi a ra,

\par }{\Q ɛ ragenla yi lu.


\par }{\Q \VS{22}Siyon kaane, ɛ kɛwanle bata yelin saranɲɛ ɛ ra.

\par }{\Q Ɛ mi fa xalima konyiyani sɔnɔn!

\par }{\Q Koni, ɛ tan Edɔn kaane,

\par }{\Q Ala ɛ hakɛn saranma nɛn ɛ ra,

\par }{\Q a yi ɛ yulubine ramini kɛnɛnni!




\par }\Chap{5}{\SH Isirayila kaane Ala maxandina
\par }
{\Q \VerseOne{1}Alatala, feen naxan nxu sɔtɔxi,

\par }{\Q i nama ɲinan na xɔn.

\par }{\Q I yɛɛn ti,

\par }{\Q i yi a to e nxu rayarabima kii naxan yi.


\par }{\Q \VS{2}Nxɔ kɛɛ bɔxɔn bata findi xɔɲɛne gbeen na,

\par }{\Q nxɔ banxine bata lu muxu gbɛtɛye xa.


\par }{\Q \VS{3}Nxu fafane mi fa be,

\par }{\Q nxu bata findi kiridine ra.

\par }{\Q Nxu ngane bata lu alo kaɲa gilɛne.


\par }{\Q \VS{4}Nxu mi fa nɔɛ nxɔ igene minɲɛ

\par }{\Q fɔ nxu a sara,

\par }{\Q hali nxɔ yegene

\par }{\Q fɔ nxu xa e sara nɛn.


\par }{\Q \VS{5}Muxun naxanye nxu tɔrɔma,

\par }{\Q ne nxu kɔɛɛn suxi.

\par }{\Q Nxu bata xadan,

\par }{\Q matabu mi nxu xa.


\par }{\Q \VS{6}Nxu nxu yiin tima Misiran yamanan nun Asiriya yamanan xa

\par }{\Q alogo nxu xa donseene sɔtɔ.


\par }{\Q \VS{7}Nxu fafane bata yulubin liga,

\par }{\Q e mi fa be.

\par }{\Q Nxu tan nan fa e hakɛn goronna tongoma.


\par }{\Q \VS{8}Konyine bata findi nxu kanne ra,

\par }{\Q muxu yo mi na naxan nxu bɛ e yii.


\par }{\Q \VS{9}Nxu sayaan nan dɛ,

\par }{\Q nxu na mini donse fendeni

\par }{\Q bayo mafu tiine burunna ra.


\par }{\Q \VS{10}Kamɛn bata nxu suxu

\par }{\Q han nxu fatin yi gan

\par }{\Q alo nxu nɛma wonson tɛɛni.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Nxu yaxune bata fu ɲaxanle

\par }{\Q nun sungutunne ma Siyon taan nun Yuda taane yi.


\par }{\Q \VS{12}E yɛtɛɛn bata kuntigine singan,

\par }{\Q e mi binye yo sama fonne ma.


\par }{\Q \VS{13}Diidine walima se dindeni.

\par }{\Q Banxulanne yegene maxalima han e tagan.


\par }{\Q \VS{14}Fonne mi fa e malanma taan so dɛɛn na,

\par }{\Q diidine fan mi fa sigi sama.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Sɛwan bata ɲan nxu bɔɲɛni,

\par }{\Q nxɔ sumunne bata findi sunun na.


\par }{\Q \VS{16}Xunna kenla bata ba nxu yii.

\par }{\Q Gbalona nxu xa,

\par }{\Q bayo nxu bata yulubin liga.


\par }{\Q \VS{17}Nanara, nxu bɔɲɛn tɔrɔxi,

\par }{\Q nxu mi fa fefe yigbɛma.


\par }{\Q \VS{18}Siyon geyaan bata findi yire rabeɲinxin na

\par }{\Q e nun kankone kurudena.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Koni, Alatala,

\par }{\Q mangan nan i tan na habadan,

\par }{\Q i ya mangayaan sɛnbɛn luma nɛn

\par }{\Q han mayixɛtɛ nun mayixɛtɛ.


\par }{\Q \VS{20}Nanfera i ɲinanɲɛ nxu xɔn han habadan?

\par }{\Q I nxu rabeɲinɲɛ nxu siin birin yi ba?


\par }{\Q \VS{21}Alatala, nxu raxɛtɛ i ma,

\par }{\Q nxu fan yi xɛtɛ i ma yati!

\par }{\Q Nxu yi kii naxan yi a fɔlɔni,

\par }{\Q i mɔn xa nxɔ fe yitɔn na kiini.


\par }{\Q \VS{22}I bata i mɛ nxu ra ba fefe?

\par }{\Q I xɔlɔxi nxu ma han a dangu ayi ba?

\par }