\NormalFont\ShortTitle{JOB}

{\MTB BABYOR NI

\par }{\MT JOB

\par }{\IS Murung’agen e Re Ke Babyor Ney

\par }{\IP {\BK{Fare Babyor ni Job}} e murung’agen be’ nib mo’on ni bfel’, ni aw e gafgow ngak nib gel, ni yim’ urngin e bitir rok, me mul u pa’ urngin ban’en rok, me yib ba mit e m’ar nib sonogor nga downgin. Rogon ni non Job nge pi tafager rok e be dag rogon e leam rok bagayad nge bagayad ko re gafgow nem ni yib ngak Job. Ma tomur riy me non Got ngak Job.

\par }{\IP Pi tafager rok Job e yad ma leamnag ni Got e ma pi’ puluwon e tin bfel’ nma rin’ e girdi’, mma gechignag e girdi’ nike rin’ e kireb, ere re gafgow nem nike yib ngak Job e kar dugliyed nike rin’ Job ban’en nib kireb. Machane me leamnag Job ni gathi aram rogon, ya i par nrib mat’aw ma mmanigil, ma dariy rogon ni nge yib e binem e gechig ngak. Denang Job ko mangfan ni pag Got e binem e gafgow nge yib ngak. I Job e de mul e michan’ rok ngak Got, machane ba’adag ni nge yib i m’ug ni ir be’ nib mat’aw u p’eowchen Got.

\par }{\IP Me non Got ngak Job ni be dag rogon feni gonop nge feni gel gelngin. De pi’ e fulweg u urngin e thin ni fith Job, machane me ayuweg ni bochan e michan’ rok ngak. Me yog Job u fithik’ e sobut’an’ ni Got e ba gonop ma ba sorok, me kalngan’ ko thin ni yog nib sor fan ngak Got u fithik’ e damumuw.

\par }{\IP Me fulweg Got Job nga rogon me ayuweg nge fel’ rogon ko som’on. Me puwan’ Somol ngak e pi tafager rok Job ni bochan e deyag nra nanged fan e gafgow ni yib ngak Job. Kemus ni Job e manang rok raragon Got ni kab sorok ma kab ga’ nga rogon ni yima weliy ko taliw rorad.

\par }{\IS Gathon e Re Ke Babyor Ney

\par }{\IO Somm’on riy 1:1—2:13

\par }{\IO Job nge pi tafager rok 3:1—31:40

\par }{\IOB a. Tini yog Job ndabun 3:1–26

\par }{\IOB b. Bin m’on e welthin 4:1—14:22

\par }{\IOB c. Bin l’agruw e welthin 15:1—21:34

\par }{\IOB d. Bin dalip e welthin 22:1—27:23

\par }{\IOB e. Feni ga’ fan e Gonop 28:1–28

\par }{\IOB f. Thin ni yog Job ntomur 29:1—31:40

\par }{\IO Pi welthin rok Elihu 32:1—37:24

\par }{\IO I Somol ni fulweg lungun Job 38:1—42:6

\par }{\IO Thin nni weliy ko tomur 42:7–17



\par }\ChapOne{1}{\SH Mo’onyan’ ni sikengnag Job
\par }
{\PP \VerseOne{1}Immoy be’ nib mo’on ni Job fithingan, ni i par ko nam nu Uz. I par ni be liyor ngak Got ma ba yul’yul’ ngak. I par ni ir be’ nib manigil ma be ayuw ni nge dabi rin’ ban’en nib kireb.

\VS{2}Medlip e pagel ma dalip e ppin ni fak,

\VS{3}ma bay 7,000 e saf rok, ma 3,000 e kamel, ma 1,000 e garbaw, ma 500 e dongki. Ma ku bpire’ e pi tapigpig rok, me ir e th’abi yo’or ban’en rok u rom u lan e ngek.


\par }{\PP \VS{4}Fapi pumo’on ni fak e yad ma ngongliy e mur ni be cheal u dakenrad, bayi ngongliy bagayad e mur, me pining urngin pi walagen ngarbad ngay. Ma gubin ngiyal’ ni yad ma pi’ e thin ngak fa dalip i ppin ni walagrad ni ngarbad ra uned ngorad ko mur.

\VS{5}Nap’an ni yad ra mu’u reb e mur me reb e rran riy nri kab kadbul me od Job nge li’ e gamanman nge pi’ ni maligach ngak Got ni fan e nge n’ag Got fan e denen rok pifak ngar machalboggad. Gubin yay ni i rin’ ni aray rogon, ya be leamnag nrichey ma ke denen bagayad ni gomanga keyog bbugithin nib tagan ngak Got, ni gathi ri aram rogon ni leamnag.


\par }{\PP \VS{6}Fa’ani taw ko rofen ni nge yan e pi chon e tharmiy\FTNT{*}{{\FR 1:6 }{\FK{PI CHON E THARMIY:
}}{\FT{Pi kan ni yad ma pigpig ngak Got u tharmiy.}}} nga p’eowchen
{\ND{SOMOL}}, ma bay Satan\FTNT{†}{{\FR 1:6 }{\FK{SATAN:
}}{\FT{Bbugithin ni Hebrew ni fithingan fare pilungen e mo’onyan’, ni be dag ni ir e togopluw rok e girdi’.}}} u fithik’rad.

\VS{7}Me fith
{\ND{SOMOL}} ngak ni ga’ar, “Mang e ku’um rin’ boch?”

\par }{\PP Me fulweg Satan ni ga’ar, “Ku’ug yanyan ni gu be liyeg e fayleng.”


\par }{\PP \VS{8}Me ga’ar
{\ND{SOMOL}}, “Mog, kam guy fare tapigpig rog i Job? Dariy be’ u fayleng nib yul’yul’ ma bfel’ ni bod ir. Bay madgug u wan’ mma ayuw ni nge dabi ngongliy e kireb.”


\par }{\PP \VS{9}Me fulweg Satan ni ga’ar, “Gur ra i par Job ni bay madgum u wan’ ni fa’anra der yib e fel’ riy ngak?

\VS{10}Kam par ni ga be yoror rok nge girdi’ nu tabinaw rok nge urngin ban’en ni bay rok. Ga be fal’eg wa’athan u urngin e tin be ngongliy, ma urngin e garbaw ni ka mu pi’ ngak e ke yo’or u daken e ted i yan.

\VS{11}Machane ga ra fek rok urngin e tin bay rok, ma ra yog nga owchem e thin nib togopluw ngom.”


\par }{\PP \VS{12}Me ga’ar
{\ND{SOMOL}} ngak Satan, “Kefel’, ke milfan e urngin rok ngom, machane dab mu gad pa’am ngak.” Ma aram me yan Satan.


\par }{\SH Job ni mul pifak u pa’ nge gubin ban’en rok
\par }
{\PP \VS{13}Me reb e rran ni be mur pifak Job u tabinaw rok e bin ilal i fak ni pumo’on,

\VS{14}me mil be’ i yib ngak Job nge yib i yog e thin ngak ni ga’ar, “Gamad be maruwel ko garbaw be gi’ e but’ u milay’, ma bay e pi dongki ni yad be kay e pan ni yad ba chugur ngomad.

\VS{15}Ma gamad gin ma ke yib e girdi’ ni kanog e pi Sabean\FTNT{‡}{{\FR 1:15 }{\FK{SABEAN:
}}{\FT{Fithingan bogi girdi’ ni yad ma milekag i yan ni yad ma yib ko yimuch.}}} ngorad, ra chamgad ngomad miyad fek fapi garbaw nge dongki ni urngin. Miyad li’ urngin fapi tapigpig rom, kemus ni gag e kug thay ku gub ni nggu weliy ngom.”


\par }{\PP \VS{16}Dawori mu’ ko welthin, me taw yug reb e tapigpig rok me ga’ar ngak, “Ke aw e dirra’ ngak fapi saf nge pi’in yad be gafaliyrad karm’ad ni yad gubin. Kemus ni gag e kug thay ku gub ni nggu weliy ngom.”


\par }{\PP \VS{17}Dawori mu’ ko welthin, me taw yug reb e tapigpig rok me ga’ar ngak, “Dalip ulung e girdi’ ni kanog e pi Kaldean\FTNT{§}{{\FR 1:17 }{\FK{KALDEAN:
}}{\FT{Fithingan bogi girdi’ ni yad ma milekag i yan ni yad ma yib ko lel’och.}}} ngorad e karbad ra oggad ngomad, ka ra feked fapi kamel ma kar li’ed urngin e tapigpig rom. Kemus ni gag e kug thay ku gub ni nggu weliy ngom.”


\par }{\PP \VS{18}Dawori mu’ ko welthin, me taw yug reb e tapigpig rok me ga’ar ngak, “Pifakam e yad be mur u tafen e bin ilal e pumo’on ni fakam,

\VS{19}me yib ba yoko’ u daken e ted ni
{\ADD{desert}} ngorad. Me buthug e naun ngarm’ad ni yad gubin. Kemus ni gag e kug thay ku gub ni nggu weliy ngom.”


\par }{\PP \VS{20}Me sak’iy Job nge guchthuy e mad rok ni kari kireban’. Me suruy e piy u chugen nge m’ay me paraw nga but’.

\VS{21}Me ga’ar, “Ni gargel nigeg ndariy ban’en rog; ere bay gum’ ndariy ban’en nra un ngog. I
{\ND{SOMOL}} e ma pi’, me ir e ke fek rog e chiney. Ngan pining e sorok nga fithingan
{\ND{SOMOL}}!”

\VS{22}Yug aram rogon e tin yib ngak, machane de denen Job, ya de yin’ e kireb riy nga daken Got.




\par }\Chap{2}{\SH Mo’onyan’ ni sul nge sikengnag Job bayay
\par }
{\PP \VerseOne{1}Fa’ani taw ko rofen ni nge yib pi chon e tharmiy nga p’eowchen
{\ND{SOMOL}} bayay, ma ku bay Satan u fithik’rad.

\VS{2}Me fith
{\ND{SOMOL}} ngak ni ga’ar, “U uw e ka mub riy?”

\par }{\PP Me fulweg Satan ni ga’ar, “Ku’ug yanyan ni gu be liyeg e fayleng.”


\par }{\PP \VS{3}Me ga’ar
{\ND{SOMOL}}, “Mog, kam guy fare tapigpig rog i Job? Dariy be’ u fayleng nib yul’yul’ ma bfel’ ni bod ir. Be liyor ngog mma ayuw ni nge dabi ngongliy e kireb. Mu tuwesriyeg ni nggu pagem ngam gad pa’am ngak ndariy tapgin, ma Job e ka be par nib yul’yul’ ngog ni ka faram i yib.”


\par }{\PP \VS{4}Me fulweg Satan ni ga’ar, “Be’ nib girdi’ e ra pag urngin ban’en ni fan e nge ayuweg e pogofan rok.

\VS{5}Machane ga ra gad pa’am ngak nge amith downgin, ma ra yog nga owchem e thin nib togopluw ngom.”


\par }{\PP \VS{6}Me ga’ar
{\ND{SOMOL}} ngak Satan, “Aram e ke mil fan ngom, kemus ni dab mu thang e fan rok.”


\par }{\PP \VS{7}Me chuw Satan u p’eowchen
{\ND{SOMOL}} me gagiyegnag e malad nge yib i for u downgin Job ni ga’ngin.

\VS{8}Me fek Job bochiyang u ba th’ib ni but’ nike pil ngi i ker downgin ngay me yan i par nga fithik’ e awat ko gin yima yan nn’ag e awat ngay.

\VS{9}Me ga’ar le’engin ngak, “Mog, ka ga be par ni gab yul’yul’ ngak Got ni bod kafram i yib? Mang ni dab mu yab’iy Got nge mu’ ma gom’?”


\par }{\PP \VS{10}Me ga’ar Job ngak, “Ga be yog e thin ko balyang! Fa’anra pi’ Got ban’en ni bfel’ nge yib ngodad ma gadad fek u fithik’ e felfelan’. Ere fa’anra pi’ e gafgow nge yib ngodad ma mang ni ngad gun’gun’gad?” Yug aram rogon urngin e gafgow ni yib ngak Job ma de yog ban’en nib togopluw ngak Got.


\par }{\SH Pi tafager rok Job nrabad
\par }
{\PP \VS{11}Ma immoy dalip i tafager rok Job, ni Elifaz nu Teman nge Bildad nu Shuah, nge Zofar nu Naamah. Fa’an rrung’aged gelngin e gafgow nike tay Job, miyad turguy ni ngranod ra guyed ngar nanged salpen.

\VS{12}Ka yad mmal’af miyad guy Job, ma de pow rorad. Ma nap’an ni pow rorad, miyad yor ni kar paged lamrad ngalang. Miyad guchthuy e mad rorad ya kari kireban’rad, miyad gogoy e fiyath ngu u ron’ed ngalang ngi i wear nga fithik’ i lolugenrad.

\VS{13}Miyad par u rom nga but’ u to’oben Job ni medlip e rran nge nep’ nde yog bagayad ta’ab bugithin, ya kar guyed gelngin e bilig tay e gafgow nike tay.




\par }\Chap{3}{\SH Job ni weliy e kireban’ rok ngak Got
\par }
{\PP \VerseOne{1}Me mang Job e non nge yibil ni nge buch wa’athan e rofen nni gargaleg riy.


\par }{\SP Job

\par }{\Q \VS{2-3}Got, mu bucheg wa’athan e rofen ni ba’aram nni gargelegeg riy;

\par }{\QB mu bucheg wa’athan e re nep’ i n’en nni parnigeg.


\par }{\Q \VS{4}Got, mu thiliyeg e re rran nem nge ngal’ ni nep’;

\par }{\Q ma ga pag e binem e rran ndab ku mu leamnag;

\par }{\Q ma dab ku mu pag e tamilang nge yib ngay.


\par }{\Q \VS{5}Mu tay ni reb e rran nib lumolang ma rib talumor;

\par }{\QB mu upunguy ko manileng ma ga thang e yal’ riy.


\par }{\Q \VS{6}Mu chuweg e re nep’ nem u lan e duw,

\par }{\QB ma dakriy bi’id ni ngan mathe’eg ngay;


\par }{\QB \VS{7}mu tay nreb e nep’ ni dariy ban’en riy ni felan’uy ngay.


\par }{\Q \VS{8}Mog ngak e pi’in yad ma pig ngar bucheged wa’athan e re rran nem,

\par }{\QB ni pi’in yad manang rogon ni ngar nonod ngak e Leviathan.\FTNT{*}{{\FR 3:8 }{\FK{LEVIATHAN:
}}{\FT{Ba kan nu maday nma leamnag e pi’in nma pig nrayag ni nge pingeg e yal’ nge lumor ra’en ni misiw’.}}}


\par }{\Q \VS{9}Mu tay e fasuran ndabki yan ra’en;

\par }{\QB mu tay e binem e nep’ ndab ki i leamnag ni ku ra puf e woch.


\par }{\Q \VS{10}Mu bucheg wa’athan e re nep’ nem ni bochan e pag ngan gargel nigeg,

\par }{\QB me teg nga fithik’ e buchbuchan’ nge biligt’ay e gafgow.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Fa’an manga gum’ u yin e chitinag ma kabfel’,

\par }{\QB ara gum’ ko ngiyal’ ni ba’aram nni gargelegeg riy.


\par }{\Q \VS{12}Mang ni i dibeyeg e chitinag?

\par }{\QB Mang ni i tathuth nigeg?


\par }{\Q \VS{13}Fa’an mang e gum’ e ngiyal’nem,

\par }{\QB ma chiney e gu bay u fithik’ e gapas,


\par }{\Q \VS{14}ni gu be mol ni bod e pi pilung nge pi’in yad ma gagiyeg,

\par }{\QB ni yad e ku ra toyed bayay e pi naun ko pilung ni kakrom.


\par }{\Q \VS{15}Mu gu mol ni bod e pi’in pifak e pilung

\par }{\QB ni kar suguyed e pi naun rorad ko gol nge silber,


\par }{\Q \VS{16}fa gu mol ni bod e bitir nni gargeleg ma ba yam’.


\par }{\Q \VS{17}Girdi’ ni kireb u lan e low ko yam’ e kar talgad ndakurir ngongliyed e kireb,

\par }{\QB ma pi’in ke aw porowrad ko maruwel e fin aram e gin kar toffangad riy.


\par }{\Q \VS{18}Ku aram e gin nra toffan e pi kalbus riy,

\par }{\QB ndakurir rung’aged e n’en ni ngar rin’ed u fithik’ e wa’achar.


\par }{\Q \VS{19}Gubin thal e girdi’ ma bay u rom, ni pi’in ntolang nge pi’in sobut’,

\par }{\QB ma pi sib e fin aram e kar pufgad e pi masta rorad.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Mang ni nge par e girdi’ ngi i gafgow?

\par }{\QB Mang ni ngan pi’ e tamilang ngak e girdi’ ni be par u fithik’ e kireban’?


\par }{\Q \VS{21}Yad be sonnag e yam’, ma der yib ngorad;

\par }{\QB kabfel’ ba low ko yam’ u wun’rad ko machaf.


\par }{\Q \VS{22}Dariy e felfelan’ rorad nge yan i mada’ ko ngiyal’ ni karm’ad ka ni k’eyagrad;


\par }{\QB \VS{23}Tin bay nga m’on ni bay fini yib ngorad e ke tay Got nib mith,

\par }{\QB ir e ke ning lanin’rad.


\par }{\Q \VS{24}Ku gu thilyeg e abich ko meyor;

\par }{\QB ma da gur tal ko gel’gel’.


\par }{\Q \VS{25}Urngin e tin gu be tamdag ngay ma gu be rus ngay e ke yib ngog.


\par }{\Q \VS{26}Dariy e gapas nge toffan rog,

\par }{\QB ma der m’ay e gafgow rog.




\par }\Chap{4}{\SH Bin som’on e welthin
\par }
{\R (4:1—14:22)

\par }{\SP Elifaz

\par }{\Q \VerseOne{1-2}Job mog, gu ra non ma ga ra dabuy?

\par }{\QB Ya dabkiyag ni gu par ni dab gu non.


\par }{\Q \VS{3}Ka mu fonownag bo’or e girdi’

\par }{\QB ma kam pi’ gelngin pa’ e pi’in ndariy gelngin pa’rad.


\par }{\Q \VS{4}Ma ra tun ay be’ ara par nike aw parwon,

\par }{\QB ma thin rom e ma pi’ e athamgil ngak nge sak’iy.


\par }{\Q \VS{5}Ma chiney e gur e ke aw e gafgow ngom,

\par }{\QB ma ka mu pagem ke mulan’um.


\par }{\Q \VS{6}Um par ni ga be liyor ngak Got, ndariy thibngim,

\par }{\QB ere thangri pagan’um me l’agan’um ngak.


\par }{\Q \VS{7}Mu leam, rayag ni mog be’

\par }{\QB ni i par nib mat’aw me yib e riya ngak?


\par }{\Q \VS{8}Kug guy e girdi’ nra gi’ed e but’ ni kireb

\par }{\QB ka ra yunged e kireb ngay ni bod rogon e awoch,

\par }{\QB ma chiney e ka ra tired wom’ngin ni kireb.


\par }{\Q \VS{9}Ke kireb nagrad Got u fithik’ e damumuw rok ni bod ba yoko’.


\par }{\Q \VS{10}Pi’in nib kireb e yad be tolul ma yad be wa’achar ni bod e layon,

\par }{\QB machane Got e be thang lungrad ma be tet’ar nguwelrad.


\par }{\Q \VS{11}Yad bod e layon ndariy ban’en ni ngar li’ed ngar longuyed,

\par }{\QB miyad yim’ me wear pifakrad ni gubin.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Bay ba ngiyal’ nni kathkathnag bbugithin ngog,

\par }{\QB nri chugur ni nge dab gu rung’ag.


\par }{\Q \VS{13}Bod rogon ba lik’ay nib tamdag ni kirebnag e mol rog.


\par }{\QB \VS{14}Mu gu par ni gu be da’da’

\par }{\QB ma gu be t’on nreb ko tamdag.


\par }{\Q \VS{15}Mu gu thamiy bochiyang i nifeng nike thoy owcheg,

\par }{\QB me puth e ulum nga dakenag ko tamdag.


\par }{\Q \VS{16}Mu gguy ban’en nib sak’iy u rom;

\par }{\QB mu gu lik’ath ngay, ma de pow rog ko be mang.

\par }{\Q Mu gu rung’ag ba lam ko ngiyal’nem ndariy ban’en ni be yan lingan ni be ga’ar:


\par }{\Q \VS{17}“Gur rayag ni nge mat’aw be’ u p’eowchen Got?

\par }{\QB Gur rayag ni nge machalbog be’ u p’eowchen e en ni ir e sunumiy?


\par }{\Q \VS{18}Got e der ma pagan’ ngak e pi tapigpig rok nu tharmiy;\FTNT{*}{{\FR 4:18 }{\FK{tapigpig rok nu tharmiy:
}}{\FT{Pi kan ni yad ma pigpig ngak Got u tharmiy, ku yima yog e pi mol’og ngorad, ara pi engel.}}}

\par }{\QB ma pir’eg e oloboch rok e pi engel.


\par }{\Q \VS{19}Ere ga be finey mra pagan’ ngak be’ nni sunumiy ko but’,

\par }{\QB ni yib ko fiyath nrib mom i li’ ni bod ba chachangeg?


\par }{\Q \VS{20}Gadad e girdi’ e rayag ni nge kadbul ma gadad ba fos,

\par }{\QB ma dawori aw e lumor me aw e fan rodad ndariy be’ ni manang.


\par }{\Q \VS{21}Min fek urngin e tin bay rodad;

\par }{\QB ma gadad yim’, ni ka dawori yag e gonop ngodad.”




\par }\PoetryChap{5}{\Q \VerseOne{1}Job, mu pong ngam guy ko ra fulweg be’ lungum fa.

\par }{\QB Gur bay reb e engel nrayag ni ngam non ngak nge ayuwegnem?


\par }{\Q \VS{2}Gab balyang ni fa’anra li’em anum’ i leamnag e tin ke kirebnag be’ u wun’um.


\par }{\Q \VS{3}Kug guy e pi’in balyang ni yad be par ni gowa dabi buch ban’en rorad,

\par }{\QB ma kug yiblayrad ni nge buch ban’en nib tomgin u tabnaw rorad.


\par }{\Q \VS{4}Pifakrad e dabiyag ni nge dabi buch ban’en rorad;

\par }{\QB dariy be’ nra ayuwegrad u tafen e puf oloboch.


\par }{\Q \VS{5}Pi’in karm’ad ko bilig e bay ra ked wom’ngin e woldug rok e en ni balyang,

\par }{\QB ni mus ko
{\ADD{grain}} ni be tugul u fithik’ e rachangal,

\par }{\QB ma pi’in ke yib e belel ngorad e bayi awan’rad ko fla’ab rok.


\par }{\Q \VS{6}Kireb e der tugul u fithik’ e but’,

\par }{\QB ma ku er i tay e oloboch nder for u fithik’ e but’ nge tugul.


\par }{\Q \VS{7}Gathi aray rogon! Girdi’ e ir e ma girengiy e gafgow nga daken,

\par }{\QB ni bod rogon k’affin e nifiy ni thay ngalang u ba nifiy.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Fa’an mang e gag gur, ma kug weliy salpeg ngak Got.


\par }{\Q \VS{9}Dabiyag ni ngad nanged fan e pi gagiyeg rok,

\par }{\QB nge pi maang’ang ni yug be ngongliy ni der tal.


\par }{\Q \VS{10}Be pi’ e n’uw nge aw nga daken e binaw

\par }{\QB nge tarannag e but’.


\par }{\Q \VS{11}Got e ma tolangnag e pi’in nib sobut’an’rad,

\par }{\QB me ir e ma pi’ e felfelan’ ngak e pi’in yad be yor.


\par }{\Q \VS{12-13}Ma wageynag e makath rok e pi’in yad ma ban,

\par }{\QB mma thabeynag e pi’in gonop ngar awgad ko liyab rorad,

\par }{\QB nge yan i par ndariy ban’en ni yad ra rin’ nra fel’ rogon;\XREF{}{{\XO 5:12-13 }{\XT{1 Kor 3:19}}}


\par }{\Q \VS{14}ni yu gu ra lukngun misiw’ ma yad be chaman u fithik’ e lumor.


\par }{\Q \VS{15}Machane Got e ma chuweg e pi gafgow u pa’ e yam’;

\par }{\QB mma ayuweg e pi’in ni yibe gafgow nagrad.


\par }{\Q \VS{16}Ma pi’ e lagan’ ngak e pi’in gafgow mma gagiyegnag e pi’in kireb ngar th’abed gulungrad.


\par }{\Q \VS{17}Ba felan’ e en ni Got e be fonownag!

\par }{\QB Ra puwan’ ngom ma dab mu dabuy.


\par }{\Q \VS{18}Got e ma m’ag e mad ko gin ni ir e ke maad’ad ngay;

\par }{\QB pa’ e ma amith nigey ngay, ma ku pa’ e ma gol nigey ngay.


\par }{\Q \VS{19}Gubin yay ni ir e ma ayuwegnem ni dabi buch ban’en rom;


\par }{\QB \VS{20}ra yib e uyongol me tem ndab mum’,

\par }{\QB mra yib e mael me yoror rom nge dab mum’.


\par }{\Q \VS{21}Got e ra laegem u fithik’ e tin nde riyul’ ni murung’agem ni yibe weliy nge thin ni yibe t’ar nga dakenam;

\par }{\QB ma ir e ra aywegem ko riya’ nra yib.


\par }{\Q \VS{22}Ra yib e cham nge uyongol ma ga ra minmin ngay,

\par }{\QB ma dab mu rus ko gamanman ni malboch.


\par }{\Q \VS{23}Yungi flang ni ga ra gi’ ni fan ko woldug e dariy e malang u fithik’;

\par }{\QB ma pi gamanman ni malboch e yad ba mangmor ngom.


\par }{\Q \VS{24}Ma aram e bay u mu par u fithik’ e gapas u lan e
{\ADD{tent}} rom;

\par }{\QB ra mman mu guy e pi saf rom ma ga ra pir’eg ndawori buch ban’en rorad.


\par }{\Q \VS{25}Ma ra yo’or pifakam

\par }{\QB ni bod feni yo’or e pan ni bay ko gin be kay e gamanman e pan riy.


\par }{\Q \VS{26}Rogon e
{\ADD{wheat}} nma par nge yan i el ko ngiyal’ ni ngan t’ar riy,

\par }{\QB e aram rogom ni bay mpar ngari mpilibthir.


\par }{\Q \VS{27}Job, kug nanged e pin’ey ko pin’en ke n’uw nap’an ni kug filed.

\par }{\QB Rib riyul’, ere rib fel’ ni nge riyul’ u wun’um e chiney.




\par }\Chap{6}{\SP Job

\par }{\Q \VerseOne{1-2}Fa’anra mang e rayag i tomaleg e pi momaw’ rog min thabthabelnag e gafgow rog u daken e thabthabel!


\par }{\QB \VS{3}mra tomal ko yan’ u maday,

\par }{\QB ere dab mu gin nga rogon e thin rog.


\par }{\Q \VS{4}Got ni Gubin ma Rayag Rok e ke yip’eg ko gan e gat’ing,

\par }{\QB ni yub riy e kenad u fithik’ i dowag.

\par }{\Q Ke k’afeg Got e marus be aw ngog.


\par }{\Q \VS{5}Bfel’ laniyan’ ba dongki ko ngiyal ni be kay e pan,

\par }{\QB ma ba garbaw ni be kay e pan e bmath gulungan.


\par }{\Q \VS{6}Machane mini’ e ma kay e ggan, ni dariy e sol riy?

\par }{\QB Mang e re lamen ni bay ko fak e nimen ndariy luk’an?


\par }{\Q \VS{7}Dag adag ni nggu woy e mitnef e ggan,

\par }{\QB ma urngin ni gu be kay e be karing e m’ar ngog.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Mangfan ni der pi’ Got ngog e n’en ni gu be ning?

\par }{\QB Mangfan ni der fulweg taban e meybil rog?


\par }{\Q \VS{9}Mang e yigi li’eg ngum’!


\par }{\Q \VS{10}Mang e gu manang nra rin’, mar gu ra tim’og ngalang ko felfelan’,

\par }{\QB ni demturug fini gel e amith rog.

\par }{\Q Ri gu manang ni Got e ba thothup;

\par }{\QB Dawor gu togopluw bi’id ko tin keyog.


\par }{\Q \VS{11}Dakuriy gelngig ni ngkug par ni gub fos.

\par }{\QB Mang ni ngkug par ni gub fos ndakriy ban’en ni be lagan’ug ngay?


\par }{\Q \VS{12}Gur, ni ngongliyeg ko malang? Fa downgig e wasey ni
{\ADD{bronze}}?


\par }{\Q \VS{13}Dakuriy gelngig ni nggu ayuwegneg,

\par }{\QB ma ku dariy bang ni gu ra cheal ngay ni man ayuw.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Gu ma finey e fager nib yul’yul’ u fithik’ e gafgow ni ara’ rogon,

\par }{\QB ni demturug ko kug pag Got fa dawo’.


\par }{\Q \VS{15}Ma gimed ni fager rog, e gimed be ban nigeg ni bod yoch pa’ i lul’

\par }{\QB ni mlik’ u ngal’an e yal’.


\par }{\Q \VS{16}Pi lul’ e man ko
{\ADD{snow}} nge ayis,


\par }{\QB \VS{17}machane ra yib e gowal me ranran nge m’ay ngabang,

\par }{\QB me par fa yoch pa’ i lul’ nike mlik’.


\par }{\Q \VS{18}Yu thelep i girdi’ ni yad ma milekag ni mogow ran e yad ma malog;

\par }{\QB yad ma garay i yan ngu’ur m’ad u lan e ted ni
{\ADD{desert}}.


\par }{\Q \VS{19}Pi thelep i girdi’ nu Sheba ngu Tema ni yad ma mogow,


\par }{\QB \VS{20}e ri ma math e liyab ngorad u to’oben yoch pa’ i lul’ nib mlik.


\par }{\Q \VS{21}Gimed bod e yoch pa’ i lul’ nem ngog,

\par }{\QB Ka mu guyed e gafgow nike aw ngog, ma kam sulod riy nga tomur u fithik’ e marus.


\par }{\Q \VS{22}Mogned, ka’a gu ning ba tow’ath ngomed

\par }{\QB ara kam pi’ed puluwon be’ ni nge sasalap ni fan ngog


\par }{\QB \VS{23}ara kam ayuweged gag u pa’ ba to’ogor ara ba pilung nib kireb?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}Are kefel’, mu fonow nigedgag; mu weliyed thibnging ngog.

\par }{\QB Bay guthab’ gulngag nggu motoyil ngomed.


\par }{\Q \VS{25}Thin ni yul’yul’ e ba gel gelngin,

\par }{\QB machane der paluw e n’en ni gimed be yog.


\par }{\Q \VS{26}Gimed be leamnag ni tin gu be yog e dariyfan kemus nnifeng;

\par }{\QB me ere mangfan ni gimed be fulweg lungug nike mulan’ug?


\par }{\Q \VS{27}Mus ko pi’in pifak e pi tapigpig ni kanim’ rorad ma gimed be giringiy e pow ni nge duwgiliy ko mini’ romed e nge mil suworad ngak,

\par }{\QB ma kigmed be libeg ni ngam fla’abgad u puluwon e pi tafager nth’abi chugur ngomed!


\par }{\Q \VS{28}Mu sapgad nga owcheg.

\par }{\QB Dab gu ban.


\par }{\Q \VS{29}Ngam musgad u wur. Ya de mat’aw e n’en ni gimed be rin’.

\par }{\QB Dab mu ted e kireb nga dakenag. Ya bfel’ e rog.


\par }{\Q \VS{30}Ma gimed be leamnag ni gu be ban —

\par }{\QB gimed be leamnag ndag nang e tin bfel’ nge tin ba kireb.




\par }\PoetryChap{7}{\Q \VerseOne{1}Yafos ko girdi’ e bod feni almarin e maruwel ko salthaw,

\par }{\QB ni ba maruwel nib gel nib math’kanil’,


\par }{\QB \VS{2}bod rogon ba sib ni be yim’ ni bochan e garbeb ko taglul’;

\par }{\QB fa be’ ni be son ni ngan pi puluwon ko maruwel.


\par }{\Q \VS{3}Yug be cheal e pul u dakenag ma dakuriy fag ni gu be par ni gub fos;

\par }{\QB gubin e nep’ ma be gafgow lanin’ug.


\par }{\Q \VS{4}Nap’an ni gu ra thig nga but’ ni nggu mol, ma wun’ug e ke n’uw e nep’;

\par }{\QB polo’ e nep’ ndagur ayal ni gu be yim’ ni bochan ni mang e yigi rran.


\par }{\Q \VS{5}Bayngeg e ke sugnag e fakl’ud;

\par }{\QB ya ke mada e malad riy;

\par }{\QB ni be ser e lla’ riy nga but’.


\par }{\Q \VS{6}Be yan e rran ma dakuriy ban’en ni be lagan’ug ngay,

\par }{\QB be yan nib machreg nga ba rosom ko wupmad.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}A Got, dab mu pag talin ni yafos rog e kemus ni ta’ab buchud i nifeng;

\par }{\QB ma felfelan’ rog e ke taw nga tungun.


\par }{\Q \VS{8}Ga be guyeg e chiney, ma dab kum guyeg bayay.

\par }{\QB Bay mu gayeg ma kug thumur.


\par }{\Q \VS{9-10}Bod bangi manileng ni yan nge m’ay nga bang,

\par }{\QB be’ nra yim’ e dabki sul;

\par }{\QB ma pi’in yad manang ochen e go’ yad ra pag talin.


\par }{\Q \VS{11}Danga’! Dabi yag ni gu th’ab gulungag!

\par }{\QB Kug damumuw ma ke buchbuchan’ug.

\par }{\QB Thingar gu non.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Mangfan ni ga be tay e matnag rog?

\par }{\QB Ga be leamnag ni gub mit e kan nu maday?\FTNT{*}{{\FR 7:12 }{\FK{KAN NU MADAY:
}}{\FT{Bay ko yat ni kakrom ni bogi kan nu maday e yima matangiyrad ya yad ra thay miyad gathay ban’en.}}}


\par }{\Q \VS{13}Gu mol nga but’ ni gu be guy rogon ni nggu toffan;

\par }{\QB Gu be gay rogon ni nggu puf gow e amith.


\par }{\Q \VS{14}Ma gur e ga be k’aring e tamdag ngog u malk’ay;

\par }{\QB ga be k’aring e marus ngog ko pin’en ni ga be pilyeg e changar rog gu be guy


\par }{\QB \VS{15}nge mada’ ko ngiyal’ ni kabfel’ ngan uchuliyeg ngum’

\par }{\QB ko bin ni ngu’ug par u lan e re dogur ney ni kari mogothgoth.


\par }{\Q \VS{16}Ke mulan’ug; ke chuwan’ug ko yafos rog.

\par }{\Q Mu chuw rog nggu par ni yigo’ gag. Ya yafos rog e kem’ay fan.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Mang nrib ga’fan u wun’um e girdi’?

\par }{\QB Mang ni ga ma yip’ owchem ko pin’en ni yad ma rin’?\XREF{}{{\XO 7:17 }{\XT{Psa 8:4; 144:3}}}


\par }{\Q \VS{18}Ga ma fal’eg i yaliyrad ni gubin e kadbul

\par }{\QB ma ga sikeng nagrad ni gubin ngiyal’.


\par }{\Q \VS{19}Mang ni dab mu fek owchem rog boch ngiyal’

\par }{\QB nge yag ni gu ful’ nguwcheg?


\par }{\Q \VS{20}Mang ni karmup owchem ngog, be magawon nigem e denen rog?

\par }{\QB Mangfan ni ku gu mang tagil’ e falmun rom?

\par }{\QB Ar fani karug mang ba tomal ngom?


\par }{\Q \VS{21}Dakriy bi’id ni ga ra n’ag fan e denen rog?

\par }{\QB Dab ku mu na’g u wun’um e kireb rog?

\par }{\Q Dabki n’uw nap’an mu gu wan nga low rog,

\par }{\QB ma bay um sap nigeg ma ku gu thumur.




\par }\Chap{8}{\SP Bildad

\par }{\Q \VerseOne{1-2}Amog kam mu’ ko gafadrag ni go’ nifeng?


\par }{\Q \VS{3}I Got e dar ma olobochiy e tin nib mat’aw;

\par }{\QB dariy bangiyal’ nra pag i rin’ e n’en nib mat’aw.


\par }{\Q \VS{4}Dabisiy nike denen pifakam nib togopluw ngak Got,

\par }{\QB aram fan nike gechig nagrad nib m’ag nga rogon e kireb rorad.


\par }{\Q \VS{5}Machane mu cheal e chiney ngam wenig ngak Got ni Gubin Rayag Rok;


\par }{\QB \VS{6}fa’anra arfanam yul’yul’ nge machalbog,

\par }{\QB me’ere bayib Got nge ayuwegnem,

\par }{\QB me fulweg gathon e tabnaw rom nga rogon ni aram puluwom.


\par }{\Q \VS{7}Urngin e fla’ab nike thay u pa’am

\par }{\QB e dabi ta’reb rogon ko n’en nra pi’ Got ngom.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}A yigum changar bochingiyal’ ko gonop ko pi kakrom;

\par }{\QB ma ga leamnag e pin’en nib riyul’ ni fil e pi chitamangidad kakrom,


\par }{\Q \VS{9}Yafos rodad e rib ngoch, ri dariy bochi ban’en ni gadad manang;

\par }{\QB gadad ma thumur ni bod e taglul’ nma th’ab daken e fayleng.


\par }{\Q \VS{10}Machane mu pag e pi’in gonop kakrom ngar llowan’ niged gur;

\par }{\QB mmotoyil ko n’en ni u rogned:


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}“Dabiyag ni nge tugul e uchel u bang ndariy e ran riy;

\par }{\QB dab ni pir’eg ko gin nde tamran.


\par }{\Q \VS{12}Fa’anra m’ay e ran, ma uchel e som’on nra mororoy,

\par }{\QB ko ngiyal’ ni kayug ba’achig ndab ka’yag i fanay nga ban’en.


\par }{\Q \VS{13}Girdi’ nde nang Got e yad bod e pi uchel nem;

\par }{\QB lagan’ rorad e ra m’ay, u nap’an ni yad ra pagtalin Got.


\par }{\Q \VS{14}Be pagan’rad ngabal’ i gaf ni tafen e gonow.


\par }{\QB \VS{15}Fa’an yad ra gif nga ba tafen e gonow, ma gur, ra duwgiliyrad ni dab ra thiggad?

\par }{\QB Fa’an yad ra malle’ nga bael’ i tret, ma ra yuwegrad ngar sak’iygad?”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Girdi’ nib kireb e ma for ni bod e pan u tamal’,

\par }{\QB ni bod e pan ni be yo’or i yan u daken e milay’.


\par }{\Q \VS{17}Liknginrad e ma bachbach ko malang me l’ag nib nemow nga gubin e war.


\par }{\Q \VS{18}Machane ga ra bukliyrad ngalang

\par }{\QB ma dariy be’ nra nang ni urmed u rom.


\par }{\Q \VS{19}Errogon, kemus rogon e felfelan’ rok e girdi’ nib kireb;

\par }{\QB ma aram me yib yu gu boch e girdi’ nge fek luwanrad.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Machane Got e dariy e ngiyal’ nra pag e pi’in yad ba yul’yul’

\par }{\QB ara pi’ e ayuw ngak e girdi’ ni kireb.


\par }{\Q \VS{21}Bayi pagem ngam minmin mag garus bayay,


\par }{\QB \VS{22}machane bayi m’ay nagfan e pi’in yad bfananikayem,

\par }{\QB ma pi tabnaw rok e pi’in kireb e bay i may ngabang.




\par }\Chap{9}{\SP Job

\par }{\Q \VerseOne{1-2}Errogon, gubin e pin’ir ma go’ kug rung’ag ko som’on.

\par }{\QB Machane bu uw rogon ba girdi’ ni nge togopluw ngak Got u ba pa’ i oloboch nge gel ngak?


\par }{\Q \VS{3}Bu uw rogon me yag rok be’ ni nge tugthin ngak?

\par }{\QB Rayag ni de’eriy bbiyu’ e duwer

\par }{\QB ni dariy be’ nrayag ni pi’ e fulweg riy.


\par }{\Q \VS{4}I Got e rib gonop ma rib gel gelngin;

\par }{\QB dariy be’ nrayag ni nge chugur ni nge ta’reb gelngirow.


\par }{\Q \VS{5}Yira gin ma ke mithmitheg e pi burey

\par }{\QB mu fithik’ e damumuw me thirif e pi burey nem u but’.


\par }{\Q \VS{6}I Got e ma pi’ e durru’ nge rurug e but’;

\par }{\QB ma rurug e yuley i duga’ nma dunubiy e fayleng.


\par }{\Q \VS{7}Rayag ni taleg e yal ni dabki yib ngalang,

\par }{\QB nge t’uf ndabki mat ra’en nep’.


\par }{\Q \VS{8}Dariy be’ ni ayuweg Got i pithig radan e tharmiy

\par }{\QB ara yotyot keru’ fare kan nu maday.


\par }{\Q \VS{9}Got e the’ e t’uf ngalan e lang — fare
{\ADD{Dipper}},

\par }{\QB {\ADD{Orion, Pleiades}} nge pi t’uf nu yimuch.


\par }{\Q \VS{10}Dabiyag ni ngad nanged fan e pin’en nib thum’ ngaru’ nma rin’,

\par }{\QB nge pi maang’ang rok ni dabi mus.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Ra yan Got u chireg, ma dabyag ni ngguy.


\par }{\Q \VS{12}Ma fek e tin ba’adag, ma dariy be’ nrayag ni taleg;

\par }{\QB ma dariy be’ ni m’ath dugwan rok ni nge fith ngak ni nge ga’ar, “Ba mang e ga be rin’?”


\par }{\Q \VS{13}Damumuw rok Got e dar ma thil. Ke pirdi’iy e pi to’ogor rok

\par }{\QB nra ayuweged Rahab\FTNT{*}{{\FR 9:13 }{\FK{RAHAB:
}}{\FT{Ba kan nu maday ni bay ko yat ni be yip’ fan gelngin e wagagey nge kireb.}}} ni fare kan nu maday ngar togopluwgad ngak.


\par }{\Q \VS{14}Ere bu uw rogon ni gu ra pir’eg e thin ni nggu fulweg lungun Got?


\par }{\Q \VS{15}Yug aray rogon nde buch e rog, ma kemus ni n’en nrayag

\par }{\QB ni nggu rin’ e ngug wenig nigeg ngak Got ni ir e tapufthin rog nge runguyeg.


\par }{\Q \VS{16}Ma yug aram rogon, ma fa’anra pageg ni nggu non,

\par }{\QB ma dabi mich u wun’ug nra motoyil ngog.


\par }{\Q \VS{17}Ke pi’ e yoko’ ni nge gadeg nge maad’ad ngog

\par }{\QB nri dariy tapgin.


\par }{\Q \VS{18}Dabi pageg nggu fil e fan rog;

\par }{\QB ke suguy e yafos rog ko buchbuchan’.


\par }{\Q \VS{19}Gur nggu motogel? Nggu motogel ngak Got?

\par }{\QB Gur nggu fek nga tafen e puf oloboch? Rayag rok be’ ni nge suruy nge yan ngaram?


\par }{\Q \VS{20}I gag e bfel’ e rog ma gu ba yul’yul’, machane lingan e thin rog e gawa bbuch e rog,

\par }{\QB ma gubin ban’en ni gu ra yog e gowa be sul nge togopluw ngog.


\par }{\Q \VS{21-22}I gag e bfel’ e rog, machane dakriy fan u wun’ug.

\par }{\QB Ke chuwan’ug ko par. Dakuriy ban’en ni bay fan;

\par }{\QB demturug ko bfel’ e rog ara ba kireb e rog; ma Got e ra thirifdad u but’.


\par }{\Q \VS{23}Nap’an nra yim’ be’ nib tomgin ni be’ ni bfel’ e rok,

\par }{\QB me minmin Got.


\par }{\Q \VS{24}I pi’ Got e fayleng ngak e pi’in kireb.

\par }{\QB Me ma’ewnag gubin e pi tapuf oloboch.

\par }{\QB Ma fa’anra gathi Got e rin’, me’ere mini’ e rin’?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{25}Be yan e rran u dakenag nib machrag, ma dariy reb e rran riy ni bfel’.


\par }{\Q \VS{26}Par rog e be thumur ni bod rogon e bin th’abi machrag e bawoch,

\par }{\QB ni bod payngin ba eagle nike ngalol i yib nga daken ba usangi.


\par }{\Q \VS{27-28}Fa’an gu ra siminmin ngguy rogon ni nggu pagtalin e amith rog,

\par }{\QB me sul gubin e gafgow rog ngog nge k’ar marus ngog;

\par }{\QB Gu manang ni Got e ke yuluy e kireb nga dakenag.


\par }{\Q \VS{29}Ere fa’anra aram rogon nike mudugil nib buch e rog, ere mangfan ni ngku’ug athamgil?


\par }{\QB \VS{30}Dariy bmit e sop nrayag ni nge chuweg e denen rog.


\par }{\Q \VS{31}Ke yin’eg Got ngalan ba low nib to’ar ma ba sonogor,

\par }{\QB ma mus ko mad rog ma be sonogor ngog.


\par }{\Q \VS{32}Fa’an mang e ba girdi’ Got, ma rayag ni nggu fulweg lungun;

\par }{\QB rayag ni gu warow nga kort nge mudugil e aromow nib kireb e rok.


\par }{\Q \VS{33}Machane dariy be’ nra yib nga thilmow —

\par }{\QB dariy be’ nra pufthin nagmow, I Got nge gag.


\par }{\Q \VS{34}Got, mu tal i gechig nigeg!

\par }{\Q Mu tay urngin e pi morus rom u orel rog!


\par }{\Q \VS{35}Dagur tamdag. Arme nggu non

\par }{\QB ni bochan e gumnang e n’en ni bay u lanin’ug.




\par }\PoetryChap{10}{\Q \VerseOne{1}Ke ngochan’ug ko yafos rog.

\par }{\QB Mmotoyil nggu weliy e tin dabug ngom.


\par }{\Q \VS{2}Got, dab mu gechig nigeg.

\par }{\QB Mog ngog! Mang e kug bucheg?


\par }{\Q \VS{3}Mog, mat’aw ni ngarim gafgow nigeg?

\par }{\QB Ni ngam dabuy ban’en ni gur e mu sunumiy?

\par }{\QB Ma ga siminmin ko pi liyab rok e pi’in kireb?


\par }{\Q \VS{4}Ga ma guy ban’en ni bod ni gamad ma guy?


\par }{\QB \VS{5}Gur, yafos rom e bod feni ngoch e yafos romad’?


\par }{\Q \VS{6}Me ere mangfan ni ga be fal’eg i gay gubin e pi denen rog

\par }{\QB ma ga be yaliy gubin thibngig?


\par }{\Q \VS{7}Ga manang nde buch e rog,

\par }{\QB ma dariy be’ nrayag rok ni nge ayuwegneg u pa’am.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Rifrifen pa’am e ngongliyeg me chamiyeg,

\par }{\QB ma chiney e kagal raba’ i pa’ef nir e nge thangeg.


\par }{\Q \VS{9}Kag manang ni mu sunumiyeg ko but’;

\par }{\QB ere ngkum masengseng nigeg ngkug sul ko ab?


\par }{\Q \VS{10}Gur e mu pi’ gelngin e chitamag mu gu sum;

\par }{\QB gur e mu chugliyeg u lan yin e chitnag.


\par }{\Q \VS{11}Gur e mu ngongliy dowag ni mu tay e yil nge gaf ngay

\par }{\QB ma ga upnguy e yil ko ufin nge biyach.


\par }{\Q \VS{12}Gur e ka mu pi’ e yafos ngog nge t’ufeg ni dabimus,

\par }{\QB ma ayuw rom e ke teg ni gu bfos.


\par }{\Q \VS{13}Machane chiney e kugnang ni ka aram nap’an i yib

\par }{\QB ni um mithag rog ni ga be leamnag ni ngam gafgow nigeg.


\par }{\Q \VS{14}Um yaliy ni ngam guy ko gu ra denen fa,

\par }{\QB ya ngam siyeg ni ngam n’ag fan rog.


\par }{\Q \VS{15}Yug nap’an ni gu ra denen, ma kug kireb u wun’um,

\par }{\QB machane nap’an ni gu ra ngongliy e tin bmat’aw, ma dab mogneg nga fel’.

\par }{\Q Kri kirban’ug ma ke li’eg e tamra’.


\par }{\Q \VS{16}Fa’an gu ra ngongliy ban’en nge yan i aw nib manigil,

\par }{\QB mag tulufeg ni bod ba layon;

\par }{\QB mus ko maang’ang ni ga ra ngongliy ni ngam gafgow nigeg.


\par }{\Q \VS{17}Gubin ngiyal’ ma bay boch, ban’en ni ngam togopluwnag ngog;

\par }{\QB damumuw rom ngog e be gel i yan;

\par }{\QB gubin ngiyal’ ma ga be leamnag reb e cham ni ngam tay ngog nib be’ech.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Got, mang ni mpageg ngan gargel nigeg?

\par }{\QB Kabfel ni mang e gum’ u m’on ni dawori guyeg be’.


\par }{\Q \VS{19}Nggu wan u mayal nga low ni dab gu tal

\par }{\QB e ta’reb rogon feni bfel’ ko bin nda gu sum.


\par }{\Q \VS{20}Gathi ke chugur nga tungun e yafos rog? Mu pageg ngug par nma’agirag gag!

\par }{\QB Mu pageg nggu felfelan’ ko chingiyal’ney ni kugub fos.


\par }{\Q \VS{21}Ke chugur ni nggu wan ma dab kug sul bi’id

\par }{\QB ngug wan nga ba binaw nib lumor ma ba kireban’uy riy,


\par }{\QB \VS{22}bbinaw ko lumor nge wagagey,

\par }{\QB ko gin nib lumor e tamilang riy.




\par }\Chap{11}{\SP Zofar

\par }{\Q \VerseOne{1-2}Mog, dariy be’ nra fulweg gubin e pi thin ney ni dariyfan?

\par }{\QB Mog, ra yo’or e thin ni yog be’ me mat’aw riy?


\par }{\Q \VS{3}Job, ga be leamnag ma dabiyag ni nggu fulweged lungum?

\par }{\QB Pi moning rom nir e ra m’aynag e thin u langmad?


\par }{\Q \VS{4}Ga be yog ni n’en ni ga be weliy e ba riyul’;

\par }{\QB ma ga be yog ni ga ba machalbog u mit Got.


\par }{\Q \VS{5}Rug be athpeg ni mang e yigi fulweg Got lungum!


\par }{\Q \VS{6}Ya ra yog ngom feni yo’or rogon e gonop;

\par }{\QB bay boch ban’en ni kay gi to’ar ndabi dad e llowan’ rok e girdi’ ngay.

\par }{\Q Got e be gechig nagem ni ba’achig nga rogon ni nge aw ngom.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Mog, rayag rom ni ngam pir’eg e tirok Got ban’en nib to’ar?

\par }{\QB Rayag ni ngam pir’eg e gin ni mus gelngin e en ni Gubin ma Rayag Rok riy?


\par }{\Q \VS{8}Lan e tharmiy e gathi aram e gin ni mus Got riy,

\par }{\QB machane dab mu dad ngay.

\par }{\Q Got e manang fare fayleng ni tagil’ e yam’,

\par }{\QB machane gur e damnang.


\par }{\Q \VS{9}Feni ga’ Got e ba ga’ ko fayleng,

\par }{\QB ma ba ga’ radan ko day.


\par }{\Q \VS{10}Fa’anra oloboch Got ngom nge fekem i yan ko puf oloboch,

\par }{\QB me mini’ e bay u rom nra taleg?


\par }{\Q \VS{11}Got e manang ko mini’ e pi’in ndariy ban’en ni yad bfel’ ngay;

\par }{\QB be guy urngin e ngongol rorad nib kireb.


\par }{\Q \VS{12}Girdi’ nib pinat e bay ra gonopgad

\par }{\QB ko ngiyal’ nra gargel e dongki ni malboch ma ba mangmor fak.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Job, mu yal’uweg gumircha’em. Mu nameg Got.


\par }{\Q \VS{14}Mu tay e kireb nge denen u orel ko tabnaw rom.


\par }{\Q \VS{15}Me yag ni ku mu pug owchem ngalang nike fel’ dakenam bayay, ni gab mayluy ma dab kumrus.


\par }{\Q \VS{16}Ma aram e urngin e gafgow rom e bay i mathmath u lanin’um,

\par }{\QB ni bod e lul ni sugbur nge thumur mi ni pagtalin.


\par }{\Q \VS{17}Yafos rom e bay i ga’ ra’en ko yal’ ni misiw’,

\par }{\QB ma pi awa nth’abi lumor u lan e yafos ra gal ram’en ni bod ni puf e woch’.


\par }{\Q \VS{18}Ga ra par nib pagan’um ma gabsug ko lagan’;

\par }{\QB Got e re yoror rom me pi’ e toffan ngom.


\par }{\Q \VS{19}Ma dab kumrus ngak e pi to’ogor rom;

\par }{\QB ma bo’or e girdi’ ni bay ur ninged e ayuw ngom.


\par }{\Q \VS{20}Machane pi’in kireb e bay u ra sapsapgad nike math e liyab rorad

\par }{\QB miyad pir’eg ndariy kanawo’en miyad thay.

\par }{\Q Ta’a re lagan’ rorad e yam’ ni nge taw ngorad.




\par }\Chap{12}{\SP Job

\par }{\Q \VerseOne{1-2}Errogon, gimed e gimed be yog lungun e girdi’.

\par }{\QB Gimed ra yim’, me mathmit e gonop.


\par }{\Q \VS{3}Gadad e ta’reb rogon e tin gadad manang;

\par }{\QB dariy ban’en ni gimed ba cheag riy ngog;

\par }{\QB go’ yi manang urngin e pin’en ni kamogned.


\par }{\Q \VS{4}Mus ngak e pi tafager rog ma ku gu mang bmakak’ar ngorad;

\par }{\QB yad be minmin ngog, ni yug aram rogon ni gub mat’aw ni dariy thibngig;

\par }{\QB ma immoy bingyal’ nma fulweg Got taban e meybil rog.


\par }{\Q \VS{5}Gimed e dawori aw e gafgow ngomed, ma be makakar’anmed ngog;

\par }{\QB ra be tuturpel be’ mi gimed thuruy.


\par }{\Q \VS{6}Pi’in ma moro’ro’ u fithik’ e yargal nge pi’in dar nanged Got e yad be par u fithik’ e gapas,

\par }{\QB ni yug aram rogon ni gelingrad e kemang got rorad.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Bo’or ban’en ni gimed ra fil rok e arche’ nge gamanman;


\par }{\QB \VS{8}mu fithed gubin mit e yafos nu arow ngar filed ngomed; nge nig nu maday ngar tamilang niged gimed riy.


\par }{\Q \VS{9}Go’ yad manang ni pa’
{\ND{SOMOL}} e sunumiyrad.


\par }{\Q \VS{10}Gubin ban’en nib fos ma bay u lan pa’ Got;

\par }{\QB nge pogofan ko girdi’.


\par }{\Q \VS{11}Teliy e ma sikengnag e thin nike rung’ag,

\par }{\QB ni bod rogon blothey nma ri’ lamen e ggan.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Gonop nge tamilangan’ e bay rok e pi’in ke ilal,

\par }{\QB ya ke n’uw nap’rad.


\par }{\Q \VS{13}Ma Got e bay e gonop rok ma ba gel gelngin;

\par }{\QB ma ba tanom ma ir e manang.


\par }{\Q \VS{14}Ra buthug Got nga but’, ma mini’ e rayag niki toy,

\par }{\QB me mini’ e rayag rok ni pag e en Got e ke kalbusnag?


\par }{\Q \VS{15}Ra kol Got e n’uw me fengfeng e nam;

\par }{\QB me pithig pa’ riy me sugbur e nam.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Got e ba gel ma gubin ngiyal’ nma par nib gel;

\par }{\QB en ni kan bannag nge en ke ban e go’ yow bay u tan gelngin.


\par }{\Q \VS{17}Ir e ma chuweg e gonop rok e pi tagagiyeg

\par }{\QB mma gagiyegnag e pi’in yad ma yog e thin ngu’ur ngongoliyed e ngongol ko balyang.


\par }{\Q \VS{18}Ir e ma chuweg e pilung u tagil’rad nge kalbus nagrad;


\par }{\QB \VS{19}me sobut’nag e pi prist nge pi’in nib gel gelingrad.


\par }{\Q \VS{20}Ma th’abgulungan e pi’in nib pagan’uy ngorad,

\par }{\QB mma chuweg e gonop rok e pi’in pi’lal.


\par }{\Q \VS{21}Ma dariyfannag e pi’in bay gelingrad

\par }{\QB ma moseg gelngin e pi tagagiyeg.


\par }{\Q \VS{22}Ma pi’ e tamilang ko yungin nib rimug ni yam’.


\par }{\Q \VS{23}Ma gelnag e pi nam nge gilbuguwrad,

\par }{\QB ma ir e ma waer nagrad nge thirifrad u but’.


\par }{\Q \VS{24}Ma balyangnag e pi’in ma yog e thin rorad

\par }{\QB me pagrad ngu’ur derawgad nike minan’rad ma ka ra maloggad;


\par }{\QB \VS{25}yad be gorbal u fithik’ e lumor ma yad be thigthig ni bod e chingaw.




\par }\PoetryChap{13}{\Q \VerseOne{1-2}Gubin ni gimed be yog, ma go kug rung’ag.

\par }{\QB Gu be nangfan ni gubin; gumnang urngin e tin gimed manang.

\par }{\QB Gathi gimed ba llowan’ boch rog.


\par }{\Q \VS{3}Machane Got e gu be tugthin ngak, gathi gimed;

\par }{\QB gu ba’adag ni nggu malu’eg thingow Got u salpeg.


\par }{\Q \VS{4}Gimed be upunguy fanamed minan’ ko mululufith l’ugun romed’;

\par }{\QB gimed bod e togta ni dabiyag ni nge golnag be’.


\par }{\Q \VS{5}Mu th’abed gulungmed, ma sana ra leamnag be’ ni gimed ba gonop!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Mmotoyilgad nggu weliy salpeg.


\par }{\QB \VS{7}Mangfan ni gimed be ban?

\par }{\QB Gimed be finey ma pi mululfith l’ugun romed nir e ra fel’ rogon Got riy?


\par }{\Q \VS{8}Gimed be guy rogon ni ngam yororgad rok Got?

\par }{\QB Gimed e nga mu pithiged e oloboch rok u kort?


\par }{\Q \VS{9}Fa’anra fal’eg Got i yaliymed, ma gur, ra pir’eg ban’en ni bfel’?

\par }{\QB Gimed be leamnag mra yag romed ni ngam ban niged Got ni bod ni gimed ma bannag e girdi’?


\par }{\Q \VS{10}Yug errogon ni der m’ug ni gimed ba lanyan’,

\par }{\QB machane ra puwan’ ngomed,


\par }{\QB \VS{11}ma feni gel gelngin e gimed ra dugow ngay.


\par }{\Q \VS{12}Pi thin romed e ba m’ayfan ni bod e awat;

\par }{\QB pi tugthin romed e ba me’waer ni bod e thib’ nni ngongliy ko but’.


\par }{\Q \VS{13}Dab ku mu nonad nggu non,

\par }{\QB mu paged fan ngog e tin nra yib riy.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Ku gu duwgiliy u wun’ug ni nggu pagfan e pogofan rog.


\par }{\Q \VS{15}Ke mulan’ug ko gubin, are fa’anra thang Got e fan rog ma ridi’in?

\par }{\QB Nggu wan gu weliy lanin’ug ngak.


\par }{\Q \VS{16}Ya yug dab nnang me ayuwegneg, ni bochan e kug pagfan e marus ku gu weliy lanin’ug ngak,

\par }{\QB ya aram rogon ndriy be’ nib kireb nrayag ni nge sabliy Got.


\par }{\Q \VS{17}Ere mmotoyilgad nggu weliy nib tamilang.


\par }{\Q \VS{18}Kug fal’eg rogog ni nggu weliy lanin’ug,

\par }{\QB ni bochan e gu manang ni bfel’ e rog.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Got, ka mub ni ngamog ni gag e guba kired?

\par }{\QB Fa’anra er rogon, ma dakriy ban’en ni ngog, kefel’ nggum’.


\par }{\Q \VS{20}Siro’ ngom, nggu ning l’agruw i ban’en ngom; ma fa’anra bm’ag u wun’um

\par }{\QB ma dabkug guy rogon ni nggu mith rom;


\par }{\QB \VS{21}mu tal i gechig nigeg, magtal i dili’yeg ko morus.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}Got, mu non nsom’on, mu gu fulweg lungum.

\par }{\QB Ara mu pageg nggu non, ma ga fulweg lungug.


\par }{\Q \VS{23}Bogi mang e denen rog? Mang e pi kireb ni kug ngongliy?

\par }{\QB Mang e ku gu rin’ ni ka ni oloboch ngog riy?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{24}Mang ni ka mu fek owchem rog?

\par }{\QB Mang ni ka mu teg ni gowa gu ba to’ogor?


\par }{\Q \VS{25}Gimed be guy rogon ni ngam k’aringed e morus ngog? Ya gag e dariy rogog ngabang ya gu bod ba gaf i yuwan e gek’iy;

\par }{\QB gimed be cham nga bochiyang i chabung.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}Ka mu tay nga babyor urngin e kireb rog,

\par }{\QB ni mus ko pin’en ni u gu rin’ ni ku gub pagel.


\par }{\Q \VS{27}Ka mu chennag rifrifen eg;

\par }{\QB ma ka mup’ owchem nga gubin yay ni gu ra yif’ eg,

\par }{\QB mus nga luwan eg mag be fal’eg i yaliy.


\par }{\Q \VS{28}Aram fan ni ku gu puth nga but’ ni bod e gek’iy nike gaen,

\par }{\QB fa ba wuru’ e mad nike longuy e ngal.




\par }\PoetryChap{14}{\Q \VerseOne{1}Gadad gubin nni gergelegdad ni gadad ba me’waer ma dariy gelingdad.

\par }{\QB Yafos rodad e ba ngoch ma ba sug ko oloboch.


\par }{\Q \VS{2}Gadad ma ilal ngad mororaygad ni bod feni pay nma mororay e flores;

\par }{\QB gadad ma ling ni bod e taglul’.


\par }{\Q \VS{3}Got, mog ka ga ma guyeg,

\par }{\QB ni ngam fekeg nga tafen e puf oloboch ngam pufthin nageg?


\par }{\Q \VS{4}Dariy ban’en nib be’ech nrayag ni yib

\par }{\QB rok ban’en ni bod feni alit e girdi’.


\par }{\Q \VS{5}Ra be’ ma kan mu’ i duwgiliy n’umngin nap’an e yafos rok —

\par }{\QB urngin e pul ni nge par nib fos.

\par }{\Q Ka mu duwgiliy kamta’, ni dabkiyag i thilyeg.


\par }{\Q \VS{6}Mu fek owchem romad ma ga pagmad;

\par }{\QB mu pagmad nggu felfelan’gad ko biney e tamilang nib mo’maw’ e par riy, ni fa’anra yag romad.


\par }{\Q \VS{7}Dabi mulan’ ba ke gek’iy ni kan th’ab nga but’;

\par }{\QB ya rayag ni thay e nof riy ngki tugul.


\par }{\Q \VS{8}Ni yug aram rogon nike kakrom likngin,

\par }{\QB ma ke yim’ e bulbul riy u fithik’ e but’,


\par }{\QB \VS{9}ya yira tarannag me thay e nof riy ni bod ba ke gek’iy ni ka fini tugul.


\par }{\Q \VS{10}Ba girdi’ e ra yim’ ma kemus e yafos rok aram;

\par }{\QB ra yim’ ma aram e ke yan ngan?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Bod yu pa’ i lul’ ni m’ay e ran riy, nge pi lipath ni mlik’,


\par }{\QB \VS{12}ra yim’ e girdi’ ma dabki fos.

\par }{\Q Dabkiyag nra odgad ko ngiyal’ ni kabay lanelang;

\par }{\QB dabra rbitbitgad ko binem e mol ni kar ted.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Gu be athpeg ni yigum mithageg u lan e fayleng ko yam’;

\par }{\QB nggu par ni gu be mith nge taw ko ngiyal’ nike m’ay e damumuw rom,

\par }{\QB ma ga duwgiliy bangiyal’ ni ggub ngan’um.


\par }{\Q \VS{14}Fa’anra yim’ be’, ma gur ku rayag ni ngki fos bayay?

\par }{\Q Machane gag e bay gu sonnag e ngiyal’ ni bfel’,

\par }{\QB nggu son nge chuw e ngiyal’ney nib gafgow.


\par }{\Q \VS{15}Ma aram e bay mu pong, mu gu fulweg,

\par }{\QB ma bay gu fel’ u wun’um, i gag e en ni mu sunmiyeg.


\par }{\Q \VS{16}Ma aram e bay mu fal’eg i yaliy gubin yay ni gu ra yif’ eg,

\par }{\QB ma dab kum tay fenamyan ko pi denen rog.


\par }{\Q \VS{17}Bay mu n’agfan u wun’um ma ga pag ndab kum tafinaynag;

\par }{\QB bay mu upunguy gubin e kireb ni ku gu rin’.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Bayi taw nga bingyal’ nra muchubu’ e burey

\par }{\QB ma yungi war e ra n’ag gil’.


\par }{\Q \VS{19}Ra chub’iy e ran e pi war nga but’,

\par }{\QB ma n’uw ni gel e ra un e but’ ngay;

\par }{\QB ere kam chuwegan’ e girdi’ ko yafos.


\par }{\Q \VS{20}Ka mu gel ngomad ka mu chuwegmad ni dabkug sulod;

\par }{\QB yam’ e thiliyeg owchemad.


\par }{\Q \VS{21}Pifakmad e yira yog e sorok ngorad u ban’en, machane gamad e dakriy e n’en nra rin’ ma gamad nang,

\par }{\QB ma ngiyal’ ni kan dariyfan nagrad e dabnog ngomad.


\par }{\Q \VS{22}Kemus ni go’ amith u dowmad e gamad be thamiy

\par }{\QB nge gafgow ni be tay lanin’mad.




\par }\Chap{15}{\SH Bin l’agruw e welthin
\par }
{\R (15:1—21:34)

\par }{\SP Elifaz

\par }{\Q \VerseOne{1-2}Job, pi thin nir e dariy fan! Thin ni dariy rogon!


\par }{\Q \VS{3}Dariy be’ nib gonop nra non ni bod gur

\par }{\QB ara i bigbigiy ir ko thin ni dariy rogon.


\par }{\Q \VS{4}Fa’anra mang e yira fanay e tin ga be yog, ma dariy be’ nra yib madgun Got u wan’;

\par }{\QB ma ku dariy be’ nra meybil ngak.


\par }{\Q \VS{5}Fanam kireb e be gagyel ko thin rom;

\par }{\QB ga be guy rogon ni ngam mith nga fon e thin ni bfel’ nifngin.


\par }{\Q \VS{6}Dariy fan ni nggu turguy e kireb rom;

\par }{\QB ya gubin bug e thin ni kamog e ke turguy e gechig rom.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Mog, ga be leamnag ni gur e en som’on nni gergel nigem?

\par }{\QB Mog, ummoy u rom ko ngiyal’ ni i sunumiy Got e pi burey?


\par }{\Q \VS{8}Mog, um rung’ag e pin’en ni i tanomnag Got?

\par }{\QB Mog, i gur e sum e gonop ko girdi’ rom?


\par }{\Q \VS{9}Dariy ban’en ni gamanang ni dagnanged.


\par }{\Q \VS{10}Gonop romad e gu filed rok e pi pumo’on nike mat lolugrad —

\par }{\QB ni pi’in yad ba ilal ko chitamam.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Mog, pi fnow rok Got ngom e yug ba achig u wun’um,

\par }{\QB nge pi thin nib sumnguy ni yibe yog ngom?


\par }{\Q \VS{12}Ke puw dakanam ma kam sap i damumuw ngomad.


\par }{\Q \VS{13}Kam damumuw ngak Got ma kam togopluw ngak.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Rayag ni nge par ba girdi’ nib machalbog?

\par }{\QB Rayag ni nge mat’aw be’ ngak Got?


\par }{\Q \VS{15}Mangfan, ya Got e mus ko pi engel rok ma ku der pagan’ ngorad;

\par }{\QB mus ngorad ma ku dar machalboggad u p’eowchen.


\par }{\Q \VS{16}Gadad e gadad ma unum e kireb ni gowa ran;

\par }{\QB errogon, gadad ba kireb; dariy ban’en ni gadad bfel’ ngay.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Job, ere mmotoyil ko n’en gu manang.


\par }{\Q \VS{18}Pi’in ba gonop e ka ra filed e tin riyul’ ngog

\par }{\QB ni ka ra filed rok e pi chitamangirad kakrom,

\par }{\QB ma der mithaged buchu’uw riy.


\par }{\Q \VS{19}Nam rorad e da immoy e milekag riy;

\par }{\QB da immoy be’ riy nra waliyrad nga orel rok Got.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Be’ nib kireb nma gafgownag boch e girdi’

\par }{\QB e bayi gafgow u n’umngin nap’an e yafos rok.


\par }{\Q \VS{21}Bayi rung’ag lungun e morus ni be gogo’ ngalan tel,

\par }{\QB me og e moro’ro’ ngak ko ngiyal’ ni be leamnag ndariy ban’en nra buch rok.


\par }{\Q \VS{22}Dakuriy rogon me thay u pa’ e lumor,

\par }{\QB ya bay bang i saydon u bang ni be sonnag ni nge thang e fan rok,


\par }{\QB \VS{23}ma pi arche’ ni
{\ADD{vulture}} e yad be son ni ngar longuyed e ldow rok.

\par }{\Q Ma manang ni pi rran ni kabay ko yafos rok e go’ ba lumor;


\par }{\QB \VS{24}ma riya’ ni bod ba pilung nib gel gelngin,

\par }{\QB e be sonnag ni nge og ngak.


\par }{\Q \VS{25}Ireram e tin wa’athan e cha’

\par }{\QB nra i sakleg pa’ ngak Got,

\par }{\QB ma be dariyfannag e En ni Gubin ma Rayag Rok.


\par }{\Q \VS{26-27}Cha’nem e ba tolangan’ ma ba tatogopluw;

\par }{\QB be tining ngalang e
{\ADD{shield}} rok ni kari gelnag laniyan’

\par }{\QB me mil i yan ni nge cham ngak Got.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{28}Ireram e re mo’on ni kol e pi binaw u fithik’ e mael

\par }{\QB me fek e pi naun nike mil e pi’in taferad,

\par }{\QB machane bayi gathay e mael e pi binaw nem nge pi naun nem.


\par }{\Q \VS{29}Dabyag ni par nib n’uw nap’an nib yo’or ban’en rok;

\par }{\QB dariy ban’en ni fen nra par nib n’uw nap’an.

\par }{\Q Mus nga fon u but’ mra m’ay ngabang,


\par }{\QB \VS{30}ma dabithay u pa’ e lumor.

\par }{\Q Bayi par ni bod bake gek’iy

\par }{\QB nike urfiy e nifiy papa’ngin,

\par }{\QB ma ke rurug e nifeng e flores riy kem’ay.


\par }{\Q \VS{31}Fa’anra rib balyang ni tin kireb e be pagan’ ngay,

\par }{\QB ma aram e puluwon ni yira pi’ ngak e kireb.


\par }{\Q \VS{32}Ra daworitaw ko nep’ rok me mororoy,

\par }{\QB ni bod ba pa’ i gek’iy ni dabkisul nge galunglung bayay.


\par }{\Q \VS{33}Bayi par nike bod yu pa’ i
{\ADD{grape}} nike mulmul wom’ngin ndawori lol;

\par }{\QB ma bod ba ke gek’iy ni
{\ADD{olive}} nike munugun e flores riy.


\par }{\Q \VS{34}Pi’in ndariy fan Got u wan’rad e dabi yib e pi’in owcharad,

\par }{\QB ma pi naun nni toy u fithik’ e sasalap e ra mogothgoth ko nifiy.


\par }{\Q \VS{35}Irera’ e girdi’ nma leamnag e kireb ma yad ma rin’ e kireb.

\par }{\QB ma ba sug gum’ircha’rad ko sasaliyab ni gubin ngiyal’.




\par }\Chap{16}{\SP Job

\par }{\Q \VerseOne{1-2}Kug mu’ i rung’ag e tinir e thin;

\par }{\QB ayuw ni gimed be pi’ e go’ gafgow e bay riy.


\par }{\Q \VS{3}Ngam welthingad i yan ndab kum talgad bi’id?

\par }{\QB Gubin ngiyal’ ma der aw e thin u puluwomed nga but’?


\par }{\Q \VS{4}Fa’an mang e gimedgag ma gag e gimed,

\par }{\QB mra yag ni nggog urngin e tin gimed be yog.

\par }{\Q Rayag ni nggu gochum u fithik’ e gonop

\par }{\QB mug welthin ngomed ngam limochgad nga lungug.


\par }{\Q \VS{5}Rayag ni nggu pi’ e athamgil nga lanin’med ko fonow

\par }{\QB ma dab gu tal ko welthin nge fel’ lanin’med.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{6}Machane dariy ban’en ni gu ra yog nra yib angin,

\par }{\QB ma gu ra th’ab gulungag ngug par ma dabi gapas e amith rog.


\par }{\Q \VS{7}Got, kam m’aynag gelngig;

\par }{\QB kam pag chon e tabnaw rog ka ni thang e fan rorad.


\par }{\QB \VS{8}Ka mu achathaliyeg; i gur e to’ogor rog.

\par }{\Q Ku gu par ni go’ biyach nge yil,

\par }{\QB ma ke leamnag e girdi’ ni ireram e pow riy nib buch e rog.


\par }{\Q \VS{9}Ke popofeg Got nga but u fithik’ e damumuw;

\par }{\QB be gatfiy lanmit ngog u fithik’ e fanenikan.


\par }{\Q \VS{10}Be girig e girdi’ ngog;

\par }{\QB kar longobiyedgag ni yad be batnag owcheg.


\par }{\Q \VS{11}Ke pi’eg Got ngalan pa’ e girdi’ ni kireb.


\par }{\Q \VS{12}Ug par u fithik’ e gapas,

\par }{\QB machane me malle’ Got nga k’ongag

\par }{\QB nge pirdi’iyeg nggu masengseng.

\par }{\Q Ke teg Got ni be folmun ngog


\par }{\QB \VS{13}be pag e gan e gat’ing ngog u gubin raba’ —

\par }{\QB ni be kurufeg e pi gan e gat’ing nem gu be maad’ad riy;

\par }{\QB ma dariyfan ni aram rogon ya bochu’uw ni nge runguyeg ma dariy.


\par }{\Q \VS{14}Ke maad’ad ngog u bayay ngu bayay;

\par }{\QB be cham ngog ni bod ba salthaw nike man lolgen ko damumuw.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Gu be mowaw ni ku gun’ e mad nni ngongliy ko tutuw,

\par }{\QB ni ku gu par u roy u fithik’ e ab ni ku gu waer.


\par }{\Q \VS{16}Ku gu yor gu yor ke row owcheg,

\par }{\QB ma ke thow lan owcheg nike burog,


\par }{\QB \VS{17}machane dawor gu gad pa’ag ngak be’ ni nge buch e rog riy,

\par }{\QB ma meybil rog ngak Got e ri sum u ngorngoreg.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Fayleng, dab mu mithag e pi kireb ni ka ni rin’ ngog!

\par }{\Q Ma dab mu thang lungug ni gu be ning e tin nib yal’uw!


\par }{\Q \VS{19}Bay be’ u tharmiy

\par }{\QB nra fol ngog nge n’uf e rog.


\par }{\Q \VS{20}Pi fager rog e karbarba’ nigedgag’;

\par }{\QB lan owcheg e be map’ e lu’ riy ngak Got.


\par }{\Q \VS{21}Gu ba’adag ni nge wenig nigeg be’ ngak Got,

\par }{\QB ni bod be’ ni be wenignag ba fager rok.


\par }{\Q \VS{22}Ya be yan e duw u dakenag e chiney,

\par }{\QB ma aram e gu be yan ko fare kanawo’ ni dab ku gu sul.




\par }\PoetryChap{17}{\Q \VerseOne{1}Ke chugur nga tungun e yafos rog. Ke mo’maw’ ni nggu pogofan;

\par }{\QB ke gonowrug u puluwog kemus ni ba low e be son nigeg.


\par }{\Q \VS{2}Gu be guy feni almirin ni be moning nigeg e girdi’ ni gubin.


\par }{\Q \VS{3}Got, gu be riyul’ ko tin gu be yog mu fanay e thin rog.

\par }{\QB Dariy be’ nra fol ngog ko tin gu be yog.


\par }{\Q \VS{4}Ka mu ning laniyan’rad da ku ra nanged e tin ni bfel’;

\par }{\QB are dab mu pag ngar gelgad ngog.


\par }{\Q \VS{5}Ba tabnathin ni yima yog nra bannag be’ e fager rok ni bochan e salpiy,

\par }{\QB me aw e gafgow riy ngak pifak.


\par }{\Q \VS{6}Ma chiney e ke cheal e girdi’ ka ra tabnathin nigedgag;

\par }{\QB yad be thuw nga dakenag.


\par }{\Q \VS{7}Gafgowan’ rog e bayi ning owcheg;

\par }{\QB pa’ag nge eg e kema’ ngabang.


\par }{\Q \VS{8}Pi’in yad be yog ni yad ba yul’yul’ e ka ra ngatgad,

\par }{\QB ma go’ ka ra turguyed ni gag e dagnang Got.


\par }{\Q \VS{9}Pi’in yad ma leamnag ni bfel’ e ngongol rorad

\par }{\QB e ka ra tared u wan’rad ni yad e ba sororad.


\par }{\Q \VS{10}Machane fa’an yad ra yib ni yad gubin ngar sak’iygad nga p’eowcheg,

\par }{\QB ma dariy ta’abgayad ni gu ra yog nib gonop.


\par }{\Q \VS{11}Pi rran rog e ke thumur; pin’en ni ug leamnag e de yag;

\par }{\QB dakuriy ban’en ni be lagan’ug ngay.


\par }{\Q \VS{12}Ma pi fager rog e yad be yog nnep’ e aram e rran;

\par }{\QB yad be yog nike chugur e tamilang,

\par }{\QB machane gu manang ni ku gu bay u fithik’ e lumor.


\par }{\Q \VS{13}Fayleng ni tafen e pi’in karm’ad e kemus e chin’en ni ka be legan’ug ngay,

\par }{\QB ni aram e gin bay gu pageg riy nga but’ nggu mol u fithik’ e lumor.


\par }{\Q \VS{14}Bay gu pining fare low ko yam’ ni chitamag,

\par }{\QB ma pi fakl’ud ni yad be longuyeg

\par }{\QB e bay gog ni yad e chitinag nge pi walageg ni ppin.


\par }{\Q \VS{15}Bu uw e gin ka bay ban’en riy ni ku ra lagan’ug ngay?

\par }{\QB Mini’ e be guy ban’en ni nge lagan’ug ngay?


\par }{\Q \VS{16}Lagan’ e dabi un ngog

\par }{\QB u nap’an ni gu rayan nga’ar ko fayleng ni tafen e yam’.




\par }\Chap{18}{\SP Bildad

\par }{\Q \VerseOne{1-2}Job, mog dabyag ni nge th’ab e girdi’ ni bod gur gulungan?

\par }{\QB Fa’an ga ra tal ngam motoyil, ma rayag ni nggu nonad ngom.


\par }{\Q \VS{3}Mang e n’en ni ka mu leamnag me lungum e gamad bod feni aliliy e garbaw?


\par }{\Q \VS{4}Ga be gelnag e gafgow rom ko damumuw ni ga be tay’.

\par }{\QB Gur, yira chuw u daken e fayleng ni bochan e kam damumuw?

\par }{\QB Gur, bayi mithmitheg Got e burey ni bochan e nge fal’eg lanin’um?


\par }{\Q \VS{5}Magal rok e en nib kireb e bay nthang;

\par }{\QB ma dakuriy bi’id ni ku ra af.


\par }{\Q \VS{6}Re magal ni bay u lan e
{\ADD{tent}} rok e bayi math.


\par }{\Q \VS{7}Immoy nib mudugil e yan rok, ma chiney e be doldol’;

\par }{\QB ke paraw — ngongol rok e ke gafgownag.


\par }{\Q \VS{8}I yan ngalan bangi nug, me mit e rifrif u ay;


\par }{\QB \VS{9}me mit ay ko wup ni daki thay.


\par }{\Q \VS{10}Ma bay ba tafich ni kan mithag u daken e but’;

\par }{\QB ma kan fal’eg rogon ba wup kan tay nga kanawo’ rok.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Ma marus e ke liyeg ni be sonnag;

\par }{\QB gubin ngiyal’ nra yif’ ay ma be lek e marus.


\par }{\Q \VS{12}Immoy ni bfel’ rogon, ma chiney e be yan nib mak’iy;

\par }{\QB ma ba sak’iy e riya’ ni be son u barba’ i cheren.


\par }{\Q \VS{13}Ba m’ar ni ubchiya’ e ke fanay downgin

\par }{\QB nike k’aring e malad nga pa’ nge ay.


\par }{\Q \VS{14}Ka ni chuweg ko fare
{\ADD{tent}} ni i par riy nib pagan’,

\par }{\QB ma ka ni girengiy i yan nga mit fare Pilungen e Yam’.


\par }{\Q \VS{15}Chiney e demturug be’ mra par u lan fare
{\ADD{tent}} rok —

\par }{\QB u tomuren ni ka ni wereg e falay riy ni
{\ADD{sulfur}}!
\FTNT{*}{{\FR 18:15 }{\FK{SULFUR:
}}{\FT{Bmit i falay kakrom yima be’echnag e senggil ni ku’un tayam’ riy nge chuw bon.}}}


\par }{\Q \VS{16}Pi lik’ngin nge pa’ngin e go’ ke mororoy ke mlik’.


\par }{\Q \VS{17}Ke math murung’agen u gubin yang;

\par }{\QB ma dakuriy be’ ni ku ra yib ngan’.


\par }{\Q \VS{18}Bay ni tuluf nge yan nga wuru’ e nam rok e pi’in kabfos,

\par }{\QB bay ni tuluf ko tamilang nga fithik’ e lumor.


\par }{\Q \VS{19}Dariy be’ ni owchen, ma dariy be’ rok ni kabfos.


\par }{\Q \VS{20}Gubin e girdi u lan e ngek nge mada’ ko ngal e yad ra rung’ag e tin ke buch rok

\par }{\QB e go’ yad ra dada’ miyad t’on ni marus.


\par }{\Q \VS{21}Ireram wa’athan e pi’in kireb,

\par }{\QB wa’athan e pi’in ndariy fan Got u wan’rad.




\par }\Chap{19}{\SP Job

\par }{\Q \VerseOne{1-2}Mang ni gimed be gafgow nigeg ko thin ni gimed be yog ngog?


\par }{\Q \VS{3}Dawor mtalgad i yog e thin nib kireb ngog,

\par }{\QB ma damur tamra’gad ni gimed be kirebnag lanin’ug.


\par }{\Q \VS{4}Fa’an gomanga riyul’ ni kug ngongliy e kireb,

\par }{\QB ma be mang e ra rin’ ngomed?


\par }{\Q \VS{5}Gimed be finey ni gimed bfel’ ngog,

\par }{\QB ma kam fineyed ni gafgow nike yib ngog e be micheg nriyul’ ni kug ngongliy e kireb.


\par }{\Q \VS{6}Damur guyed ni Got e ir e ke rin’ e ren’ey ngog?

\par }{\QB Ke tay e wup ni nggu aw ngay nge koleg.


\par }{\Q \VS{7}Ku gu tolulnag nike gafgow nigeg, ma dariy be’ ni fulweg lungug;

\par }{\QB ku gu tolul ngalang, machane dariy ban’en nike yal’uw.


\par }{\Q \VS{8}Ke ning Got e kanawo’, ndabkiyag ni nggu thumur riy;

\par }{\QB ke mithag e birog e kanawo’ u fithik’ e lumor.


\par }{\Q \VS{9}Tirog ban’en ni immoy ni pire’ e ke fek rog ni gubin,

\par }{\QB ma ke kirebnag thig.


\par }{\Q \VS{10}Ke pirdi’iy gubin yang u dowag.

\par }{\Q Ma pagan’ rog e ke pug lik’ngin ngalang

\par }{\QB ke pageg ni nggu mororoy nggum’.


\par }{\Q \VS{11}Got e ke damumuw ngog ke togopluw ngog nib gel merin;

\par }{\QB ke teg ni gowa gag e bin th’abi ga’ e to’ogor rok.


\par }{\Q \VS{12}Ke l’oeg e pi salthaw rok ni ngar chamgad ngog;

\par }{\QB kar kired luwrad nib liyeg e
{\ADD{tent}} rog ni ngar koled gag.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Got e ke pingeg gathon e tabnaw rog ka ra dabuyedgag;

\par }{\QB pi’in yad manangeg e ke par ni gowa der nanged gag;


\par }{\Q \VS{14}girdi’ rog nge pi tafager rog e dakurmoyed.


\par }{\Q \VS{15}Ma pi’in urbad nga tafnag e kar paged talig;

\par }{\QB ma pi ppin nma ayuweg e maruwel u tabinaw rog e kar pired ni susun e dar nanged gag ni gowa gu be’ u bang.


\par }{\Q \VS{16}Ra gu pining reb e tapigpig rog ni pumo’on ma dabi non,

\par }{\QB ni mus ko ngiyal’ ni gu be wenig ngak ni nge ayuwegneg.


\par }{\Q \VS{17}Le’engig e dabkiyag ni par nga bon langag,

\par }{\QB ma pi walageg ni pumo’on e der chugur bagayad ngog.


\par }{\Q \VS{18}Pi’in bitir e yad be darifan nigeg ma yad ra guyeg miyad minmin.


\par }{\Q \VS{19}Pi’in nri gamad ba pach e yad be changar ngog ni kar sonogorgad;

\par }{\QB pi’in nri yad ba t’uf rog e kar togopluwgad ngog.


\par }{\Q \VS{20}Kug par ni go’ yil nge biyach;

\par }{\QB be chugur ni nggum’.


\par }{\Q \VS{21}Gimed e tafager rog! Mu runguyed gag!

\par }{\QB Ya ke gad Got pa’ ngog kug aw nga but’.


\par }{\Q \VS{22}Mang ni ngar mu gafgow niged gag ni bod nike rin’ Got ngog?

\par }{\QB Dawori gaman e gafgow ni kam ted ngog?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}Ku gum’ ni bochan ni yigi par u wan’ be’ e pi thin rog ney,

\par }{\QB nge yoloy ngalan ba kaen e babyor!


\par }{\Q \VS{24}Ara ker nga daken e malang,

\par }{\QB nge yoloy nge par ndabki chuw.


\par }{\Q \VS{25}Machane gu manang ni bay be’ u tharmiy

\par }{\QB ni bay yib u tomur nge ayuwegneg.


\par }{\Q \VS{26}Yugu ra longuy e liliy e ren’en ndowag ney nge mogothgoth,

\par }{\QB ma ri gu ra guy Got ni ku gu bay u lan e re dogur ney.


\par }{\Q \VS{27}Nap’an ni gu ra guy nga owcheg,

\par }{\QB ma be’ ni gamow manangmow.

\par }{\BB \par }
{\Q Ke mulan’ug ya ke lungumed,


\par }{\QB \VS{28}“Urrogon ma gadad gafgownag?”

\par }{\QB Ka mu gayed e tawey riy ni ngam gafgow niged gag.


\par }{\Q \VS{29}Machane chiney e ngam tamdaggad ko saydon,

\par }{\QB ni saydon nma fek fare damumuw rok Got i yib ni gechig ko denen,

\par }{\QB ni fan e ngam nanged ni bay be’ nma pufthin.




\par }\Chap{20}{\SP Zofar

\par }{\Q \VerseOne{1-2}Job, ka mu k’aring e damumuw ngog. Dabkiyag ni nggu kadan’ug ni dab gu fulweg lungum.


\par }{\QB \VS{3}N’en ni ga be yog e be kun ngog,

\par }{\QB machane gu manang e fulweg riy.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Ri gamnang ni kab kakrom,

\par }{\QB ni kanap’an ntay e girdi’ nga fayleng,


\par }{\QB \VS{5}ma dariy reb e girdi’ nib kireb nike par nib felfelan’ nib n’uw nap’an.


\par }{\Q \VS{6}Sana mang e ra gilbugwan nge yan feni sorok nge mada’ ngalan e lang,

\par }{\QB ni kari gilbugwan ke dad lolugen ko manileng,


\par }{\QB \VS{7}machane bayi un ko nifeng bod e fiyath.

\par }{\Q Pi’in yad manang owchen

\par }{\QB e bay i balyangan’rad ko uw e ke yan ngay.


\par }{\Q \VS{8}Bayi m’ay ngabang ni bod ba lik’ay, ni bod nni pilyeg e changar rok be’ nge guy ban’en nnep’,

\par }{\QB ma dab kuniguy bi’id.


\par }{\Q \VS{9}Bayi may ngabang nge chuw ko gin i par riy;


\par }{\QB \VS{10}ma pifak e bay ra fulweged labgen e tin nni iring rok e pi gafgow.


\par }{\Q \VS{11}Downgin e immoy ni kab pagel ma ba gel,

\par }{\QB machane dabi n’uw nap’an ma bayi ngal’ ni ab.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12-13}Tin ba kireb e rib fel’ lamen u langan

\par }{\QB ra tay boch u lan lugun ni ngi i fal’eg lamen l’ugun.


\par }{\Q \VS{14}Machane lan yin e ra pig fapi ggan nge mo’oy riy,

\par }{\QB ni bod feni mo’oy e yub.


\par }{\Q \VS{15}Fare mo’on ni kireb e sul u lugun nga but’ e pi felel’ ni i iring;

\par }{\QB Got e ra sulweg rok, ni aram rogon ni sulweg u lan e yal rok nga but’.


\par }{\Q \VS{16}N’en nike ful’ be’ nib kireb e bod e yub;

\par }{\QB ra yim’ riy ni bod nike k’ad ba porchoyog ni bay e yub rok.


\par }{\Q \VS{17}Dabi par nib fos nge guy e lul’ ni gapgep ko
{\ADD{olive}}

\par }{\Q ara yu pa’ i lul’ ni be yan ni milik nge
{\ADD{honey}}.


\par }{\Q \VS{18}Ri bayi digey urngin e pin’en nike muruwliy;

\par }{\QB ma dariy bangiyal’ nra felfelan’ ko fla’ab rok,


\par }{\QB \VS{19}ni bochan e i gafgownag e pi’in gafgow ma i fek owchen u dakenrad.

\par }{\QB ma i leag e pi naun ni gathi ir e toy.


\par }{\Q \VS{20}Dariy bangiyal’ nra tal ko chogow.


\par }{\Q \VS{21}Nap’an nra abich ma dakuriy ban’en nra magey.

\par }{\QB Machane chiney e bayi mus e fla’ab rok.


\par }{\Q \VS{22}Nap’an ni kari yani tun tolngin e fla’ab rok

\par }{\QB ma ke madle’ u tan malngin e gafgow nike yib ngak.


\par }{\Q \VS{23}Mu pag nge kay gubin e tin ba’adag!

\par }{\QB I Got e bayi gechignag u fithik’ e puwan’ nge damumuw nib gel.


\par }{\Q \VS{24}Nap’an nra guy rogon ni nge mil u bangi saydon ni wasey,

\par }{\QB ma ba nguwalen e gat’ing ni
{\ADD{bronze}} e ra aw ngak nge thig nga but’.


\par }{\Q \VS{25}Me aw gan e gat’ing ngak nge yan i bogor u barba’ rok;

\par }{\QB ni be lul’ racha’en u nguwalen fare gan e gat’ing ni be galgal ra’en,

\par }{\QB me m’ag e morus.


\par }{\Q \VS{26}Ke mogoth gubin e chubgil rok;

\par }{\QB ma ir nge chon e tabnaw rok e yad be yik’

\par }{\QB u ba nifiy ni gathi girdi’ e k’oreg.


\par }{\Q \VS{27}Tharmiy e dag e denen rok e re mo’on ney,

\par }{\QB ma fayleng e be micheg nib buch e rok.


\par }{\Q \VS{28}Urngin e pi fla’ab rok ni bay ni gathay

\par }{\QB u fithik’ e damumuw rok Got.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}Irera’ e n’en nra machda’nag e girdi’ ni kireb,

\par }{\QB ni aram e n’en nike duwgiliy Got nga dakenrad.




\par }\Chap{21}{\SP Job

\par }{\Q \VerseOne{1-2}Mmotoyilgad ko n’en ni gu be yog;

\par }{\QB karimus rogon e ayuw ni gu be ning ngomed.


\par }{\Q \VS{3}Mu pagedgag nggu non nggu mu’

\par }{\QB mfin um moning niged gag.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{4}Gathi gu be togopluw ngak e girdi’;

\par }{\QB bay fan ni dabkiyag ni gu kadan’ug.


\par }{\Q \VS{5}A mu yaliyed ya’ag. Ke m’ay e thin

\par }{\QB u langmed ngabang fa dawo’?


\par }{\Q \VS{6}Gu ra leamnag e n’en ke buch rog,

\par }{\QB me balyangan’ug, ngi i m’urm’ur’ yileg.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Mang nma tay Got e girdi’ ni kireb ni dab rmad’,

\par }{\QB ngu’ur pilibthirgad ma be fel’ rogorad?


\par }{\Q \VS{8}Me yib pifakrad nge pifak pifakrad,

\par }{\QB nge n’uw nap’rad ngar guyed gubin pifakrad ni ka ra ilalgad.


\par }{\Q \VS{9}Ma der pag Got e riya’ ngalan e tabnaw rorad;

\par }{\QB dariy bingyal’ nra pired u fithik’ e marus.


\par }{\Q \VS{10}Aram rogon, pi garbaw rorad e gu yad be diyan

\par }{\QB ni dariy reb i pifakrad ni be yim’.


\par }{\Q \VS{11}Be milmil pifakrad ma yad be fafal ni bod pifak e saf


\par }{\QB \VS{12}ma yad be churu’ ko musik ni
{\ADD{harp}} nge
{\ADD{flute}}.


\par }{\Q \VS{13}Yad be par u fithik’ e gapas

\par }{\QB ma ba munguy e yam’ nra ted nda ur gafgowgad.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Pi’in kireb e yad be yog ngak Got ni nge pagrad ngu’ur pired rorad;

\par }{\QB daburad ni ngar nanged e n’en ni ba’adag Got ni ngar rin’ed u lan e yafos rorad.


\par }{\Q \VS{15}Yad be tafinaynag nde t’uf ni ngan pigpig ngak Got

\par }{\QB ma ku dariy fel’ngin ni ngu’un meybil ngak.


\par }{\Q \VS{16}Yad be yog ni be yan i aw e tin yad be muruwliy nga tagil’ ni bochan gelngirad,

\par }{\QB machane binem e tafinay ni yad be tay e der puluw u wun’ug.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{17}Mog ka’an thang bi’id e magal rok be’ nib kireb?

\par }{\QB Ma gur ba’ bagyad ni mada’nag e riya’?

\par }{\Q Gur ka’a gechignag Got e pi’in kireb u fithik’ e damumuw


\par }{\QB \VS{18}ara thoyrad ngar uned u fithik’ e nifeng ni bod e chabung nike mlik,

\par }{\QB fa bod e fiyath ni un ko yako’?


\par }{\Q \VS{19}Gimed be yog nma gechignag Got ba bitir ni bochan e denen rok e chitamngin.

\par }{\Q Danga’! Ngan pag Got nge gachignag e pi tadenen; ni bochan e yad e denen rorad.


\par }{\Q \VS{20}Ngan pag e pi tadenen nge mang yad e ra chibiyed e gechig rorad;

\par }{\QB ngan pagrad ngar thamiyed e damumuw rok Got ni Gubin ma Rayag Rok.


\par }{\Q \VS{21}Nap’an nra mus e yafos rodad,

\par }{\QB ma gur, rib ga’fan u wan’dad ko ba felfelan’ pifakdad fa dangay?


\par }{\Q \VS{22}Rayag ni nge fil be’ ban’en ngak Got,

\par }{\QB ni ir e ma pufthin ni mus ngak e pi’in nib tolang e liw rorad?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23-24}Boch e girdi’ e yad ma par ndariy e m’ar rorad nge mada’ ko rofen ni ngarm’ad;

\par }{\QB yad ma yim’ nib felfelan’rad ma bmunguy lanin’rad,

\par }{\QB ma bfel’ rogon fithik’ i dowrad.


\par }{\Q \VS{25}Ma boch e girdi’ e dariy buchu’uw i felfelan’ rorad;

\par }{\QB yad ma par u fayleng ngarm’ad nib buchbuch lanin’rad.


\par }{\Q \VS{26}Machane yad gubin ni go’ yad ma yim’ ngan k’eyagrad;

\par }{\QB nge longuyrad e faklud’.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{27}Gu manang ni gimed be leam nigeg nga dalib.


\par }{\Q \VS{28}Gimed be fith ni be lungmed, “Bu uw e naun rok fa pi’in ba ga’ farad e chiney,

\par }{\QB fa pi’in ba kireb ngongolrad?”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}Moged dawor mu nonad ngak boch e girdi’ ni yad ma milekag?

\par }{\QB Dam nanged rogon e pi thin ni yad ra sul miyad weliy?


\par }{\Q \VS{30}Rofen nra damumuw Got ni nge gechig,

\par }{\QB e pi’in kireb e yad e gubin ngiyal’ ni yima digeyrad.


\par }{\Q \VS{31}Dariy be’ nma yip’ nga owchen be’ nib kireb e kireb rok

\par }{\QB ara fulweg taban ngak urngin e tin ke kirebnag.


\par }{\Q \VS{32}Nap’an ni yira fek i yan nga taliw,

\par }{\QB ko low rok ni yibe matanagiy ni bfel’ rogon,


\par }{\QB \VS{33}ma bukun e biyu’ e girdi’ ni yad ma un ko yan nga taliw,

\par }{\QB ma mus ko but’ ni yira yin’ nga daken ma ba sumnguy u daken downgin.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{34}Me gimed! Gimed be guy rogon ni ngam fal’eged lanin’ug ko thin ni dariy gam’ingin!

\par }{\QB Gubin e fulweg ni gimed be pi’ e go’ ban!




\par }\Chap{22}{\SH Bin dalip e welthin
\par }
{\R (22:1—27:23)

\par }{\SP Elifaz

\par }{\Q \VerseOne{1-2}Gur bay be’, nib th’abi gonop,

\par }{\QB ni gomang e bay angin ngak Got?


\par }{\Q \VS{3}Gur tin ga be rin’ nib mat’aw e be yib fel’ngin ngak Got,

\par }{\QB fa gur fa’anra um par ni gab yal’uw ma bay buchu’uw i ayuw riy ngak?


\par }{\Q \VS{4}Gathi bochan e bay madgun Got u wun’um

\par }{\QB aram fan ni be puwan’ ngom ma be fekem i yan ko pufthin.


\par }{\Q \VS{5}Danga’, ya bochan e kay gi yo’or e denen rom;

\par }{\QB bochan urngin e kireb ni ga be ngongliy.


\par }{\Q \VS{6}Um fek e mad rok be’ ni walagem ngam pag ndakuriy e mad ni nge yin’,

\par }{\QB ni nge yan nga puluwon e salpiy rom ni fek ni ku ra sulweg ngom.


\par }{\Q \VS{7}Dam pi’ e ran ko pi’in ka ra magaergad,

\par }{\QB ma ga siyeg ni ngam pi’ gan e pi’in karm’ad ko bilig.


\par }{\Q \VS{8}Um maruwel nga gelngim nge liw rom

\par }{\QB ni nge milsuwon fare but’ ngom ni ga’ngin.


\par }{\Q \VS{9}Gathi kemus ni da mu ayuweg e pi’in ke yim’ figirngirad,

\par }{\QB ya ku mu mororo’ ma ga gafgownag e pi’in kanim’ rorad.


\par }{\Q \VS{10}Ere chiney e ke liyegem e wup,

\par }{\QB ma ke kolem e marus riy nib tomgin.


\par }{\Q \VS{11}Ke ingem e lumor ndabkiyag ni mu guy ban’en,

\par }{\QB ma ran ni sugbur e ke tharayem.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Gathi ma par Got ko thal nth’abi tolang e tharmiy

\par }{\QB ngi i changar nga daken e pi t’uf nga but’, ni yug aram farad tolang?


\par }{\Q \VS{13}Ma ga be fith e chiney ni be lungun, “Ba mang e manang Got?

\par }{\QB Ke rungrung e manileng ngak — ere bu uw rogon ni nge pufthin nagdad?”


\par }{\Q \VS{14}Ga be leamnag ni manileng nib dub’ag e kening owchen’,

\par }{\QB be yan u lanelang u daken e palpalthib.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Mog, kar mu t’ar u wun’um ni ngam lek’,

\par }{\QB wo’en e pi’in kireb ni gubin ngiyal’?


\par }{\Q \VS{16}Ku dawor i taw nga nap’rad,

\par }{\QB miyad un ko sugbur ngar man’gad.


\par }{\Q \VS{17}Irera’ e pi girdi’ nra pi’ed keru’rad ngak Got

\par }{\QB miyad leamnag ndariy ban’en nrayag ni rin’ ngorad.


\par }{\Q \VS{18}Yug aram rogon ni Got e fal’eg rogorad —

\par }{\QB Dabyag rog ni nggu nangfan e leam ko pi’in kireb.


\par }{\Q \VS{19}Ma felan’ e girdi’ nib manigil ma girdi’ ni bfel’ e rorad e yad ma minmin

\par }{\QB nnap’an ni yad ra guy e pi’in kireb ni kan gechig nagrad.


\par }{\Q \VS{20}Urngin ban’en rok e pi’in kireb nma mogothgoth,

\par }{\QB me tin nra magey riy e ra yik nge m’ay.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Job, chiney e ngam fal’eg e gapas u thilmew Got

\par }{\QB ma dab ku’um tay ni bod ba to’ogor rom;

\par }{\QB fa’an ga ra rin’ ni aray rogon, ma aram e ra fal’eg wa’atham.


\par }{\Q \VS{22}Nge fel’ u wun’um e n’en ni be fil ngom;

\par }{\QB ma ga cha’riy e thin rok u lanin’um.


\par }{\Q \VS{23}Errogon, thingar mu sul ngak Got u fithik’ e sobut’an,

\par }{\QB ma ga taleg gubin e kireb

\par }{\QB ni yibe rin’ u lan e naun rom.


\par }{\Q \VS{24}Mu n’ag e pi gol rom;

\par }{\QB mu n’ag e gol rom nth’abi fel’ nga t’ay e lul’ nike mlik.


\par }{\Q \VS{25}Mu tay Got ni Gubin ma Rayag Rok nge mang gol

\par }{\QB nge silber ngom, ni kan ulunguy nib tolang ngalang.


\par }{\Q \VS{26}Ma aram mu’um par ni gubin ngiyal’ nib pagan’um ngak Got,

\par }{\QB ma ga pir’eg ni ir kenggin e felfelan’ ngom.


\par }{\Q \VS{27}Nap’an ni ga ra meybil me fulweg taban,

\par }{\QB ma ga tay nga tagil’ e tin mmicheg ngak ni ga ra rin’.


\par }{\Q \VS{28}Ma urngin e tin ga ra ngongliy mra yan i aw ni bfel’,

\par }{\QB ma tamilang e bayi gal’ e kanawo’ rom.


\par }{\Q \VS{29}I Got e ma girengiy nga but’ e pi’in ba tolangan’rad

\par }{\QB mma ayuweg e pi’in ba sobut’anrad.


\par }{\Q \VS{30}Ra aywegem ni fa’anra bfel’ e rom,

\par }{\QB ma ga be rin’ e tin ni bfel.




\par }\Chap{23}{\SP Job

\par }{\Q \VerseOne{1-2}Ku gu be togopluw ma ku gu be gun’gun’nag e tin dabug ngak Got;

\par }{\QB dabiyag ni nggu tal ndab kug gel’gel’.


\par }{\Q \VS{3}Gu be athpeg ni mang e yi gu nang e gin gu ra pir’eg Got riy,

\par }{\QB mu gu nang rogon mu gu wan ko gin bay riy.


\par }{\Q \VS{4}Gu ra weliy ngak e tin ke buch rog

\par }{\QB mu gog ngak gubin fan ni bfel’ e rog.


\par }{\Q \VS{5}Gu ba’adag ni nggu nang ko mang e ra yog

\par }{\QB nge rogon nra fulweg lungug.


\par }{\Q \VS{6}Gur polo’ i gelngin Got nra togoluwnag ngog?

\par }{\QB Danga’, ya ra motoyil ngog.


\par }{\Q \VS{7}Gag e gu ba yul’yul’; rayag ni gu weliy salpeg ngak Got;

\par }{\QB mra yog ni gag e de buch e rog.


\par }{\Q \VS{8}Kug gow u lan e Ngek, ma demo’ Got u rom;

\par }{\QB ma da gu pir’eg nap’an ni ug gow u lan e Ngal.


\par }{\Q \VS{9}Ka be maruwel Got u lan e Lel’uch ngu lan e Yimuch,

\par }{\QB machane ka dawor gguy.


\par }{\Q \VS{10}Yug aram rogon ma Got e manang gubin yay ni gu be yif’ eg;

\par }{\QB ra sikeng nigeg, ma ra pir’eg ni gu ba machalbog.


\par }{\Q \VS{11}Gub yul’yul’ i lek fare kanawo’ ni mel’eg,

\par }{\QB ma dariy bingyal’ ni ku gu thum’ nga wuru’ e wo’.


\par }{\Q \VS{12}Gubin ngiyal’ ma gu ma rin’ e tin keyog Got ni ngan rin’;

\par }{\QB gu ma fol u lanyan’, gathi tin ni taban lanin’ug e gu be fol riy.


\par }{\Q \VS{13}Got e der ma thil. Dariy be’ nrayag ni nge togopluw ngak

\par }{\QB ara taleg ndabki rin’ e tin ni ba’adag ni nge rin’.


\par }{\Q \VS{14}Ra tay nga tagil’ e tin ni tanomnag ni fan ngog;

\par }{\QB re tanom nem e ri ta’reb u fithik’ yooren e pi tanom rok;


\par }{\QB \VS{15}gu be durru’ ko marus u p’eowchen.


\par }{\Q \VS{16-17}I Got ni Gubin ma Rayag Rok e ke muleg an’ug.

\par }{\Q I Got, ma gathi lumor, e ke k’aring e marus ngog —

\par }{\QB ni yug aram rogon ni lumor e ke ma’ew nigeg.




\par }\PoetryChap{24}{\Q \VerseOne{1}Mangfan nder duwgiliy Got ngal’an e pufthin,

\par }{\QB ni reb e rran ko pufthin ni fan ko pi’in yad ma pigpig ngak?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{2}Girdi’ e yad ma gachachag e mathil ni nge ga’ e binaw rorad;

\par }{\QB yad ma iring e saf ngar puthuyed ko yu ran’ i gamanman rorad.


\par }{\Q \VS{3}Yad ma fek e dongki rok e pi’in kanim’ rorad,

\par }{\QB ma yad ma tel e garbaw rok e en ke yim’ figirngin nge taw ko ngiyal nike thang e malfith rok.


\par }{\Q \VS{4}Yad ma taleg mat’wun e gafgow

\par }{\QB miyad mod yargel ko pi’in gafgow ngar milgad ngar mithgad.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Ere pi’in gafgow e yad bod e dongki ni malboch,

\par }{\QB ni yad ma gey e ggan u daken e ted;

\par }{\QB ni bochan e dariy bang ni yad ma pir’eg e ggan riy ni nge kay pifakrad.


\par }{\Q \VS{6}Yad ma t’ar wom’ngin e woldug ni gathiyad e fi’irad,

\par }{\QB miyad kunuy e
{\ADD{grape}} u lan e milay’ ko pi’in kireb.


\par }{\Q \VS{7}Me nep’ miyad mol ndariy e gulgul rorad,

\par }{\QB dariy ban’en ni nge ayuwegrad ko ulum.


\par }{\Q \VS{8}Ka ra maygu’gad ko n’uw nma aw u daken e burey,

\par }{\QB ngu’ur chichirgad nga fon e war nike mang manaf ngorad.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Girdi’ ni kireb e yad ma fek e madway ni dariy e chitamngin ni nge mang sib

\par }{\QB miyad fek pifak e pi’in gafgow ni labgen e malfith.


\par }{\Q \VS{10}Ma pi’in gafgow e yad be yan ndariy e mad u dakenrad ni nge upnguyrad;

\par }{\QB ma yad bmak’iy ko ngiyal’ ni yad be t’ar wom’ngin e
{\ADD{wheat}}.


\par }{\Q \VS{11}Yad ma uduy e
{\ADD{olive}} ni nge yag e oil riy, nge
{\ADD{grape}} ni nge mang wayin,

\par }{\QB ma yad e yad be yim’ ko balel.


\par }{\Q \VS{12}U lan e pi binaw e be go’go’ e pi’in maad’ad nge pi’in be chugur ni ngarm’ad,

\par }{\QB ma Got e be sabalbalyang ko pi meybil rorad.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Bay e girdi’ ni kar pi’ed keru’rad ko tamilang;

\par }{\QB darir nanged fan ma darir leked e gin be sor ngay.


\par }{\Q \VS{14}Ra puf e woch me od e en ma thang e pogofan

\par }{\QB nge yan ni nge thang e fan rok e gafgow,

\par }{\QB me nep’ me moro’ro’.


\par }{\Q \VS{15}En nma kol e bpin fa pumo’on rok be’ e ma son ni ngeling e yal’;

\par }{\QB ma mithag owchen nge dab ni poy.


\par }{\Q \VS{16}Nep’ e ma yan e mororo’ ngalan e pi naun,

\par }{\QB me rran miyad mith ni dabrabad ko tamilang.


\par }{\Q \VS{17}Ma yib loren e tamilangen e rran ngorad,

\par }{\QB ma lumor e darir rusgad ngay.
\FTNT{*}{{\FR 24:17 }{\FK{Zofar:
}}{\FT{E dariy fithingan u lan e babyor, machane re welthin ney e baga’ ni yima yog ni ir e be non.}}}


\par }{\SP [Zofar]

\par }{\Q \VS{18}Be’ nib kireb e ma un ko ran nike sugbur nge man’,

\par }{\QB ma re gi binaw ntafen e bay u tan e buchwa’athan rok Got;

\par }{\QB dakir maruwel u lan e milay’ rok ni
{\ADD{grape}}.


\par }{\Q \VS{19}Bod e ayis ni m’ay nga bang ko gowel nge yal’ ni gel,

\par }{\QB e aram rogon be’ nib tadenen nra chuw ko binaw ni tafen e pi’in nib fos.


\par }{\Q \VS{20}Mus ngak e chitiningin ma ke pag talin e chiney;

\par }{\QB ya ke longuy e faklud ma ke mogothgoth ni bod e gek’iy nike thig.


\par }{\Q \VS{21}Ke buch rok ni ara’ rogon ni bochan e be gafgownag e pi’in ke yim’ figirngirad

\par }{\QB ma de gol ngak e pi’in ppin ndariy pifakrad.


\par }{\Q \VS{22}Gelngin Got e thang mit e pi’in ba gel gelngin;

\par }{\QB ra gagiyeg Got — me yim’ e pi’in kireb.


\par }{\Q \VS{23}Mang e ra pag Got facha’ nge par ni dabi buch ban’en rok,

\par }{\QB machane ma yip’ owchen ngak ni gubin ngiyal’.


\par }{\Q \VS{24}Bochngiyal’ e ma fel’ rogon fa en kireb,

\par }{\QB machane me mororoy ni bod bake pan,

\par }{\QB ara bod ba kenggin e
{\ADD{grain}} ni ka ni th’ab nga but’.


\par }{\Q \VS{25}Gur, rayag ni yag be’ ni gathi aray rogon?

\par }{\Q Rayag rok be’ ni nge micheg nde riyul’ e pi thin ney ni gu be yog?




\par }\Chap{25}{\SP Bildad

\par }{\Q \VerseOne{1-2}Got e ba gel gelngin; urngin e girdi’ ma thingari par ni bay daguwen rorad;

\par }{\QB ma dunubiy gil’ilungun u tharmiy ngi i par u fithik’ e gapas.


\par }{\Q \VS{3}Gur rayag ni the’eg be’ e pi engel ni yad be pigpig ngak?

\par }{\Q Gur bay bang ni der taw ra’en Got ngay?


\par }{\Q \VS{4}Rayag ni par be’ nib mat’aw fa bmachalbog u p’eowchen Got?


\par }{\Q \VS{5}U owchen e mus ko pul ma de ga’ ra’en riy

\par }{\QB ma pi t’uf e de matabgol ra’en u owchen.


\par }{\Q \VS{6}Me ere bu uw rogon be’, ni gowa ba fakl’ud, fa ba chachengeg?

\par }{\QB Mang fel’ngin e girdi’ u owchen Got?




\par }\Chap{26}{\SP Job

\par }{\Q \VerseOne{1-2}Dakriy u bang feni ga’ angimed ngog —

\par }{\QB i gag ney ni ku gu gafgow ma ku gu me’waer


\par }{\Q \VS{3}Dakriy bfel’ ko fanow ni ka mu pi’ed

\par }{\QB ni ka mu pi’ed boch e llowan’ romed ngak bbalyang ni bod gag!


\par }{\Q \VS{4}Mini’ e gimed be leamnag nra rung’ag urngin e thin romed?

\par }{\QB Mini’ e ke tay e thin nga langmed ka mu nonad ni arrogon?


\par }{\SP [Bildad]

\par }{\Q \VS{5}Fapi ya’al rok e pi’in karm’ad e yad be t’on

\par }{\QB u fithik’ e ran u tan e fayleng.


\par }{\Q \VS{6}Fayleng ko yam’ e bmab ngak Got;

\par }{\QB dariy ba upong nra rungrunguy u owchen.


\par }{\Q \VS{7}Got e filath lanelang ko lel’och

\par }{\QB me the’ e fayleng ko dari’.


\par }{\Q \VS{8}Got e ir e suguy e manileng ko ran

\par }{\QB me tay ndabi po’ u malngin.


\par }{\Q \VS{9}I mithag e pul ni ngo’on nga fon bang i manileng.


\par }{\Q \VS{10}I ki’eg e tamilang ko lumor

\par }{\QB ngab lulbuy ni yoloy nga daken e day.


\par }{\Q \VS{11}Nap’an nra puwan’ ko pi duga’ nibe chibiy lanelang,

\par }{\QB miyad rur miyad t’on ko morus.


\par }{\Q \VS{12}Gelngin e ir e kol e day ngay;

\par }{\QB ma feni cheag me thang e fan rok Rahab ni fare kan ne maday.


\par }{\Q \VS{13}Athon l’ugun e tamilangnag lanelang,

\par }{\QB fare kan nu maday ni mil e thang e fan rok nga rifrifen pa’.


\par }{\Q \VS{14}Machane pin’ey e kemus ni be yip’ fan gelngin,

\par }{\QB kemus ni kathkath e kad rung’aged.

\par }{\Q Mini’ e rayag rok ni nge nang rogon feni gel gelngin Got?




\par }\Chap{27}{\SP Job

\par }{\Q \VerseOne{1-2}Gu be micheg u fithingan Got ni Gubin ma Rayag Rok ni be par nib fos,

\par }{\QB ni ir e kesiyeg mat’wug ma ke mo’oynag e yafos rog —


\par }{\QB \VS{3}n’umngin nap’an ni be pi’ Got e pogofan rog,


\par }{\QB \VS{4}e dap’pilugnag e ri dabi yog bbugithin nib kireb,

\par }{\QB ma blowotheg e dabi malfith bi’id.


\par }{\Q \VS{5}Dabiyag ni nggu micheg ni gimed e bfel’ e romed;

\par }{\QB dab gu tal i yog ni bfel’ e rog nge taw ko rofen ni ngum’ riy.


\par }{\Q \VS{6}Dariy e ngiyal’ ni gu ra pag i yog ni gub mat’aw;

\par }{\QB ya mmich u wun’ug ni gu bfel’.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Mang e yigi urngin e pi’in yad be togopluw ngog ma yad be cham ngog,

\par }{\QB min gechig nagrad ni bod e pi’in kireb, ni pi’in nde mat’aw.


\par }{\Q \VS{8}Mang e bay nma l’agan’ e pi’in nde nang Got ngay

\par }{\QB ko re awa ni nge fek Got e yafos rorad?


\par }{\Q \VS{9}Gur ra taw e gafgow ngorad mra motoyil Got ko meyor rorad?


\par }{\Q \VS{10}Thingar ra chogow niged e felfelan’ nma pi’;

\par }{\QB thingar rmaybilgad ngak ni gubin ngiyal’.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Mu pageg nggu fil ngomed feni ga’ gelngin Got,

\par }{\QB mu gu weliy e tin ke tanomnag Got ni Gubin ma Rayag Rok.


\par }{\Q \VS{12}Machane danga’, ya rogon riy ma kam guyed nga owchamed;

\par }{\QB Ere mang ni gimed be non ni dariy angin?


\par }{\SP [Zofar]

\par }{\Q \VS{13}Irera’ rogon Got ni Gubin ma Rayag Rok

\par }{\QB nma gachignag e pi’in kireb, nge pi’in tacham.


\par }{\Q \VS{14}Ra mange ba yo’or pifakrad ni pumo’on,

\par }{\QB machane yad gubin ni yad ra yim’ ko mael;

\par }{\QB pifakrad e darir gamangad ko ggan.


\par }{\Q \VS{15}Pi’in ni magay nib fos e yad ra yim’ ko liliy,

\par }{\QB ma mus ngak pi leengrad ma dab ra yornaged yad ni karm’ad.


\par }{\Q \VS{16}Pi’in kireb e manga yug ra yo’or e silber rorad ni dabkiyag i the’eg

\par }{\QB nge mad nike pag oren,


\par }{\Q \VS{17}machane boch fa pi’in nib manigil e yad ra yin’ fapi mad

\par }{\QB miyad f’oth fapi silber rorad.


\par }{\Q \VS{18}Pi’in kireb e yad ma toy e naun ni bod ba tafen e gonow

\par }{\QB fa bod bochyang i sipal ni tafen ba sib nma matnag u milay’.


\par }{\Q \VS{19}Pi’in tadenen e yad ra mol ni bo’or ban’en rorad,

\par }{\QB ma nap’an e yad ra od ma dakriy e fa’ab rorad.


\par }{\Q \VS{20}Ra aw e marus ngorad ni bod feni tomgin e sugbur;

\par }{\QB miyad ra un ko nifngin e nep’;


\par }{\QB \VS{21}nifeng ko ngek e ra aw ngorad nge walguyrad u tabnaw rorad;


\par }{\QB \VS{22}re cham e nifeng nga dakenrad

\par }{\QB ko ngiyal’ ni yad be guy rogon ni ngar milgad.


\par }{\Q \VS{23}Be non ngulan e nifeng nga dakenrad ni yad be mil,

\par }{\QB be karmarus ngorad nga feni gelmarin ni be cham.




\par }\Chap{28}{\SH Liyor u fithik’ e gonop\FTNT{*}{{\FR 28: }{\FT{Hebrew e de yog riy ko mini’ e non.}}}
\par }
{\Q \VerseOne{1}Bay boch e yiy ni yima ker e silber riy;

\par }{\QB ma bay yu yang ni yima renrennag e gol riy ngan chuweg e chabung u fithik’.


\par }{\Q \VS{2}Girdi’ e ma ker e wasay u fithik’ e but’,

\par }{\QB ma
{\ADD{copper}} e yima renrennag u fithik’ e malang.


\par }{\Q \VS{3}Girdi’ e yad be magow ko yungin th’abi lumor.

\par }{\Q Yad be magow ko gin th’abi to’ar ko fayleng

\par }{\QB ni yad be fu’og e war u fithik’ e lumor.


\par }{\Q \VS{4}Yad ba palog ko gin ma par e girdi’ riy

\par }{\QB ni dariy be’ ni ka’e milekag ngay,

\par }{\QB girdi’ e ma ker yupa’ i yiy u tan e but’.

\par }{\Q Ni aram e gin ni ur marwelgad riy ni go’yad

\par }{\QB ni kar chichi’iyed pa’rad ko gaf u lan fapi yiy.


\par }{\Q \VS{5}Ggan e ma tugul u daken e but’,

\par }{\QB machane tanggin e re but’ nem

\par }{\QB e ke mogoth.


\par }{\Q \VS{6}Malang u fithik’ e but’ e bay e
{\ADD{sapphire}} riy,

\par }{\QB ma chubngen e malang e bay e gol riy.


\par }{\Q \VS{7}Dariy ba arche’ ni
{\ADD{hawk}} nike guy e pi kanawo’ ni yan ko fapi yiy,

\par }{\QB ma ku dariy ba arche’ ni
{\ADD{vulture}} nma chengag u daken e pi kanawo’ nem.


\par }{\Q \VS{8}Dariy ba layon fa boch e gamanman ni malboch

\par }{\QB nike yan u daken e yupa’ i kanawo’ nem.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Girdi’en e fu’og yiy e ra fu’oged e tin th’abi el e war,

\par }{\QB miyad pug e pi burey u but’.


\par }{\Q \VS{10}Ngiyal’ ni yad be fu’og wo’rad u fithik’ e war,

\par }{\QB miyad pir’eg e malang nib tolang puluwon.


\par }{\Q \VS{11}Miyad fu’og i yan nga p’ebgul e lul’

\par }{\QB ngar feked i yib ko tamilang e tin nib mith.


\par }{\Q \VS{12}Machane uw e yira pir’eg e gonop riy?

\par }{\Q Uw e gadad ra nangfan riy?


\par }{\Q \VS{13}Gonop e dab ni pir’eg u fithik’ e girdi;

\par }{\QB dariy be’ ni manang e bin rriyul’ i fal’ngin.


\par }{\Q \VS{14}Pi t’ay e regur nge pi day

\par }{\QB e yow be yog ni gonop e dab ni pir’eg u rom.


\par }{\Q \VS{15}Dabiyag i chuwi’iy ko silber nge gol.


\par }{\Q \VS{16}Tin th’abi fel’ e gol nge churwa’

\par }{\QB e dabi chugur nga fal’ngin.


\par }{\Q \VS{17}Dariy ban’en nra ta’reb rogon ngay —

\par }{\QB ni mada’ ko rume’ ni gol nge, therik nib tolang puluwon.


\par }{\Q \VS{18}Pulwon e gonop e ba ga’ nga puluwon

\par }{\QB e malang ni lugoch ara
{\ADD{crystal}} ara
{\ADD{rubies}}.


\par }{\Q \VS{19}Tin th’abi fel’ e malang ni
{\ADD{topaz}} nge gol

\par }{\QB e dabyag i ta’rebnag nga felngin e gonop.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Ere, uw e yib e gonop riy?

\par }{\Q Uw e rayag ni nga da nanged fan riy?


\par }{\Q \VS{21}Dariy ban’en nib fos nike guy,

\par }{\QB ni mus ko arche’ ni be changag.


\par }{\Q \VS{22}Mus ko yam’ nge riya’

\par }{\QB e karognew ni kay gu rung’agew murung’agen.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}Kemus ni go’ Got e manang e kanawo’ ngay,

\par }{\QB manang e gin ni yira pir’eg e gonop riy,


\par }{\Q \VS{24}Ni bochan e be guy e gin ni mus e fayleng riy,

\par }{\QB ma be guy gubin ban’en u tanggin e tharmiy.


\par }{\Q \VS{25}Nap’an e ra pi Got gelngin e nifeng

\par }{\QB me duwgiliy ga’ngin e day;


\par }{\Q \VS{26}Nap’an nra duwgiliy Got ko uw e nge aw e n’uw riy,

\par }{\QB nge kanawo’en e manileng nma chub e dira’ riy;


\par }{\Q \VS{27}Ireram e gin ni guy e gonop riy me sikengnag fal’ngin —

\par }{\QB ma bmagan’ ngay.


\par }{\Q \VS{28}Ga’ar Got ngodad e girdi’,

\par }{\QB “Ga ra gonop, ma aram e ke yib dugwen
{\ND{SOMOL}} u wan’um.

\par }{\Q Ra ngam llowan’ ma ngam pithigem ko kireb.”




\par }\Chap{29}{\SH Thin ni yog Job ntomur
\par }
{\PP \VerseOne{1}Job ni tabab ko welthin bayay.


\par }{\SP Job

\par }{\Q \VS{2}Mang e yigki sul e yafos rog nga rogon

\par }{\QB ko ngiyal’ ni ba’aram ni i aywegneg Got.


\par }{\Q \VS{3}Ngiyal’nem e immoy Got rog ni gubin ngiyal’

\par }{\QB mi i pi’ e tamilang ngog u nap’an ni gu be yan u fithik’ e lumor.


\par }{\Q \VS{4}Aram e pi rran ni i fel’ rogog riy,

\par }{\QB ma thilmow Got ni i par ni bfel’ e i yororiy e tabnaw rog.


\par }{\Q \VS{5}Got ni Gubin ma Rayag Rok e immoy rog e ngiyal’nem,

\par }{\QB ma u gu par nib longobiyeg gubin pifakag.


\par }{\Q \VS{6}Pi garbaw nge kaming rog e ur pi’ed e milik nib yo’or,

\par }{\QB ma gak’iy ni
{\ADD{olive}} ni fi’ig e i tugul ko but’ nib tamlang.


\par }{\Q \VS{7}Gubin ngiyal nma mada’ e pi’ ilal ko fare binaw

\par }{\QB mu gu wan gu par nga tagal’ig u fithik’rad,


\par }{\QB \VS{8}pi’in pagel e yad ma gulo’ ko ngiyal’ ni kar guyedgag,

\par }{\QB ma pi’in ke pumo’on e yad ma sak’iy ngalang ngar tedfag.


\par }{\Q \VS{9}Ma pi tayugang’ e yad ma tal ko numon;


\par }{\QB \VS{10}ni mus ko pi’in th’abi tolang ma ku yad ma thabgulungrad.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Urngin e pi’in yad ra guyeg fa rrung’aged murung’ageg

\par }{\QB e bay e tin yad ma yog ni bfel’ ni ku gu rin’.


\par }{\Q \VS{12}Nap’an nra yor e pi’in gafgow ngalang, mu gu aywegrad;

\par }{\QB gu ma pi’ e ayuw ko pi’in kanim’ rorad ndariy e gin ngar sorgad ngay.


\par }{\Q \VS{13}Girdi’ ni karbilged t’ay e gafgow e yad ma athpegeg,

\par }{\QB ma gu ma ayweg e pi’in ke yim’ figirngirad nge dabi buch ban’en rorad.


\par }{\Q \VS{14}Urngin ngiyal’ ma gu ma ngongol nib mat’aw ma dagur lanyan’.


\par }{\Q \VS{15}Gu ma mang owchen e malmit,

\par }{\QB nge rifrifen ay e mugutgut.


\par }{\Q \VS{16}Gu bod rogon ba matam ngak e pi’in gafgow

\par }{\QB ma gu ma pi’ e ayuw ngak e pi milekag nike l’ag e oloboch ngorad.


\par }{\Q \VS{17}Gu ma kirebnag gelngin e pi’in buchan’

\par }{\QB mu gu ayweg e pi’in yibe gafgow nagrad.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{18}Gubin ngiyal’ ni ug leamnag ni gu ra par nge n’uw nap’ag

\par }{\QB ma gu ra yim’ u tabnaw rog ni gub munguy.


\par }{\Q \VS{19}Bod rogog ba ke gak’iy ni bay lik’ngin u fithik’ e ran ni gubin ngiyal’

\par }{\QB ma papa’ngin e be par nib monur ko wa’angchal.


\par }{\Q \VS{20}Gubin ngiyal’ nma pining e girdi’ e sorok ngog,

\par }{\QB ma der ma waer gelngig bingyal’.


\par }{\Q \VS{21}Nap’an ni gu ra pi’ e fnow, ma thab e girdi’ gulungrad

\par }{\QB ngar fal’eged e motoyil ko mang e gu be yog;


\par }{\QB \VS{22}dariy ban’en ni yad ma puthuy ngay ko ngiyal’ ni ku gu mu’ ko numon.

\par }{\QB Ma rich e thin rog nga fithik’ i lanin’rad ni bod e wa’angchol ko n’uw;


\par }{\QB \VS{23}urngin e girdi’ ma ba’adag e thin rog

\par }{\QB nri bod rogon e girdi’en e milay’ nma finey e n’uw ko nap’an e yal’.


\par }{\Q \VS{24}Nap’an nra maruweran’rad ni gu siminmin ngorad;

\par }{\QB ma felfelan’ u owcheg e ma pi e athmagil ngorad.


\par }{\Q \VS{25}I gag e gu ma gagiyegnag e tin ngar rin’ed

\par }{\QB gu ma gafaliyrad ni bod ba pilung nma gafaliy e yu raba’ i salthaw rok,

\par }{\QB gu ma fal’eg lanin’rad u fithik’ e gafgow rorad.




\par }\PoetryChap{30}{\Q \VerseOne{1}Ma chiney e pi’in pagel nib bitir ngog e yad ma gosgos nigeg!

\par }{\Q Ni pi chitamangirad e bogni’ nib m’ayfan

\par }{\QB ni ku dabi pagan’ug ni ngar ayweged e pilis rog i matanagiy e saf.


\par }{\Q \VS{2}Bogi pumo’on ni dakriy angirad ngabang,

\par }{\QB ni yad ba me’waer ni dabkiyag ni ngar rin’ed ba maruwel rog.


\par }{\Q \VS{3}Karamad’ ko gafgow ma yad be yim’ ko bilig

\par }{\QB ni yad ma girgiriy likngin e gak’iy nib fengfeng

\par }{\QB nnep’, u yungi ban’en ni kan’ag.


\par }{\Q \VS{4}Yad ma pug yoch ke pan u ted ni
{\ADD{desert}} ngu’ur ked,

\par }{\QB ni mus nga lik’ngin e gek’iy ni wolguw ni dariy lamen!


\par }{\Q \VS{5}Gubin e girdi’ nma tolul ngorad nge tulufrad,

\par }{\QB ni gowa yad be tolul ko mororo’.


\par }{\Q \VS{6}Ur pired u lan e pi yiy,

\par }{\QB ngu thilthilin e war u tanggin yungi rech.


\par }{\Q \VS{7}U ra gowolgad u rom u magerger ni bod e gamanman

\par }{\QB ni ka ra chichirgad nga ta’bang u tanggin yoch ke gak’iy.


\par }{\Q \VS{8}Ba ulung i dariy ban’en ni bfel’ ngay nib m’ayfan ni dariy fithingrad!

\par }{\QB Ni tulufrad nga wuru’ e binaw.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Chiney e karbad yad be minmin ngog;

\par }{\QB ri dakriyfag ku gu mang ba gosgos u wan’rad.


\par }{\Q \VS{10}Yad be sonogor ngog;

\par }{\QB yad be galongeged yad rog,

\par }{\QB yu gu yad ra guyeg miyad thuw nga but’.


\par }{\Q \VS{11}Got e ke me’waer nigeg dakriy ban’en nrayag rog,

\par }{\QB ka ra chelgad ngog ni yad be gafgow nigeg, ni dakriy fag u wan’rad.


\par }{\Q \VS{12}Re ulung i kirebney e yad be cham ngog ni tinowey;

\par }{\QB yad be tulufeg; yad be fal’eg rogorad ni ngar thanged gag.


\par }{\Q \VS{13}Kara thabey niged gag, yad be guy rogon ni ngar thanged gag;

\par }{\QB ma dariy be’ nra talegrad.


\par }{\Q \VS{14}Ka ra t’ired e yoror nga dakenag

\par }{\QB ka ra awgad ngog ka ra chuchuyed gag nga’ar;


\par }{\Q \VS{15}Ke li’eg e marus;

\par }{\QB kem’ay fag ni bod buchuth i nifeng

\par }{\QB ma fla’ab rog e ke ling ni bod bangi manileng.


\par }{\Q \VS{16}Chiney e ngum’;

\par }{\QB ya dakriy e magif ko gafgow ni gu be tay.


\par }{\Q \VS{17}Ra nep’ ma yibe longlonguy gubin e yil rog;

\par }{\QB ma amith ni gu bay u fithik’ e der tal.


\par }{\Q \VS{18}Ya Got e ke malle’ nga belel’un e mad rog

\par }{\QB ke lepoy ke gulep.


\par }{\Q \VS{19}Me mafiyeg nga fithik’ e rungdu’,

\par }{\QB ku gu bod e ab.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{20}Got, ku gu piningem, ma da mur fulweg lungug;

\par }{\QB ma nap’an ni gu meybil, ma da mur motoyil.


\par }{\Q \VS{21}Ga be gad pa’am ngog;

\par }{\QB ga be gafgow nigeg u polo’ i gelngim.


\par }{\Q \VS{22}Ka mu pag ku gu un ko nifeng;

\par }{\QB ga be gadeg u fithik’ e yoko’.


\par }{\Q \VS{23}Gu manang ni ga be fekeg i yan ko yam’,

\par }{\QB ko gin gubin e girdi’ nra yan ngay.


\par }{\Q \VS{24}Mang ni ga be og ngak be’ ni dakuriy rogon,

\par }{\QB ni be’ ni dakriy ban’en nra m’ag rok kemus ni be wenig ni nge kireban’uy ngak?


\par }{\Q \VS{25}Mog, da gu un ko meyor ko pi’in ni yib e magawon ngorad

\par }{\QB ma da i kireban’ug ko pi’in nike t’uf e ayuw rorad?


\par }{\Q \VS{26}Ug nameg e felfelan’ nge tamilang,

\par }{\QB ma gafgow nge lumor e yib.


\par }{\Q \VS{27}Ke th’ibeg e marus ko magfan’ nge amith;

\par }{\QB gubin e rran ni gu be gafgow.


\par }{\Q \VS{28}Gu be yan u fithik’ e rumug, ni dariy ra’en e yal’ riy;

\par }{\QB Gu be sak’iy ngalang u fithik’ e yo’or ngu’ug man ayuw.


\par }{\Q \VS{29}Ka ri gafgow lamag ni go’ gag

\par }{\QB ni bod e meyor ko pilis ni
{\ADD{jackal}} fa ba arche’ ni
{\ADD{ostrich}}.


\par }{\Q \VS{30}Ke lumor dowag; ma gu be yik’ nga gelngin e gowal u dakenag.


\par }{\Q \VS{31}Immoy bingyal’ ni ug rung’ag e musik nib felfelan’,

\par }{\QB ma chiney kemus ni lingan e kirban’ nge meyor e gu be rung’ag.




\par }\PoetryChap{31}{\Q \VerseOne{1}Ku gu t’ar u wun’ug

\par }{\QB ndariy bingyal’ ni nggu changar i darngal ngak be’ ni bpin.


\par }{\Q \VS{2}Mang e ma rin’ Got ni Gubin ma Rayag Rok ngodad?

\par }{\QB Uw rogon nma pi’ puluwon e pi ngongol nma rin’ e girdi’?


\par }{\Q \VS{3}Ma pi’ e riya’ nge mogothgoth nge yib

\par }{\QB ngak e pi’in yad ma rin’ e kireb.


\par }{\Q \VS{4}Got e manang urngin e tin gu ma rin’;

\par }{\QB be guy urngin yay ni gu be yif eg.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Gu be micheg u p’eowchen Got ndawor gu ngongliy e kireb,

\par }{\QB ma dawor gguy rogon ni nggu bannag be’.


\par }{\Q \VS{6}Got e nge thabthabel nigeg u daken e thabthabel nib puluw,

\par }{\QB nge guy nri de kireb e rog.


\par }{\Q \VS{7}Fa’anra ku gu pi’ keru’ug ko kanawo’ nib mat’aw,

\par }{\QB ara ku gu pageg ke pagan’ug ko tin kireb,

\par }{\QB ara ke alitnag e denen pa’ag,


\par }{\QB \VS{8}me ere nge yim’ e woldug rog nge kireb,

\par }{\QB ara yugu boch e girdi’ e nge mang yad e ra ked e woldug ni gu yung.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Fa’anra ke gabalan’ug nga le’engin be’ ni gamow bbuguliyoror,

\par }{\QB kug mith u wuru’ e mab rok ngu’ug sonnag,


\par }{\QB \VS{10}me ere ngi i lith e bpin rog e ggan rok reb e pumo’on,

\par }{\QB mi i mol nga chob rok reb e pumo’on.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{11}Ya mit ney e denen e rib gel e kireb riy ni gechig ni yima pi’ riy e yam’.


\par }{\Q \VS{12}Ra bod e nifiy nu infiyerno nra longuy gubin ban’en rog nge m’ay.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Ra weliy reb e tapigpig rog ban’en nib togopluw ngog,

\par }{\QB mu gu motoyil ngak nggu rin’ ngak e tin nib mat’aw.


\par }{\Q \VS{14}Fa’anra da ug rin’ ni aram rogon, ma uw rogon me yag ni sabol owchemow Got?

\par }{\QB Mang e gu ra yog ni fa’anra yib Got ni nge pufthin nigeg?


\par }{\Q \VS{15}Got ni ir e sunumiyeg

\par }{\QB e ku ir e sunumiy e tapigpig rog.


\par }{\Q \VS{16}Dariy ba ngiyal’ ni gomanga kug siyeg ndab gu ayuweg e pi’in gafgow,

\par }{\QB ma pi’in ni ppin nike yim’ figirngirad e dariy ba ngiyal’ ni gu pag bagyad nda gu ayuweg,


\par }{\QB \VS{17}ara gu pag e pi’in ni kanim’ rorad ngarm’ad ko bilig ma gu be abich.


\par }{\Q \VS{18}Ku gu ayuwegrad u n’umngin nap’an e yafos rog.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Nap’an ni gu ra pir’eg be’ nib t’uf e ayuw rok

\par }{\QB nrib gafgow ni mus ko mad ma dabiyag ni nge chuw’iy,


\par }{\QB \VS{20}mu gu pi’ e mad ngak nni ngongliy nga bunu’en e saf

\par }{\QB nni fek ko fa ran’ i saf rog.

\par }{\Q Ma aram e ra pining e sorok ngog u polo’ i gumircha’en.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Fa’anra ka’a gu bannag be’ ni kanim’ rok,

\par }{\QB ni bochan e gu manang ni gu ra gel ngak u tafen e puf oloboch,


\par }{\QB \VS{22}me’ere mang e yigi m’ing pa’ag nruw raba’;

\par }{\QB me pof u kenginag.


\par }{\Q \VS{23}Dabiyag ni nggu rin’ e mit nem e ngongol,

\par }{\QB ya gu be rus ko gechig nma pi’ Got.


\par }{\Q \VS{24}Dariy ba ngiyal’ ni pagan’ug ko pin’en ni pire’ ni bay rog,


\par }{\QB \VS{25}ara gu uf ni bochan e pire’ ban’en rog.


\par }{\Q \VS{26}Dawor gu meybil ko yal’ ni be mat ra’en,

\par }{\QB ara pul nike yan i fel’ ram’en.


\par }{\Q \VS{27}Dawor gu ma’alfath ni nggu tay fan e yal’ nge pul

\par }{\QB ni gomanga ku gu faray pa’ag ni gu be liyor ko yal’ nge pul.


\par }{\Q \VS{28}Gechig ko binem e denen e yam’;

\par }{\QB ya be siyeg Got ni Gubin ma Rayag Rok.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}Dariy bi’id nike gafgow e pi to’ogor rog me felan’ug ngay,

\par }{\QB ara buch ban’en rorad nib gel e gafgow riy mu ggirig u wun’ug ngorad;


\par }{\QB \VS{30}dawor gu denen ni gomang a ku gu yibiliyrad ni ngarm’ad.


\par }{\Q \VS{31}Urngin e pumo’on ni yad be maruwel rog e yad manang

\par }{\QB ni gubin ngiyal’ ni gu ma ayweg e pi milekag.


\par }{\Q \VS{32}Ma gu ma fek e milekag nga tabinaw rog nggu ayuwegrad,

\par }{\QB da gur ma pagrad ngar molod u kanawo’.


\par }{\Q \VS{33}Boch e girdi’ e yad ma guy rogon ni ngar mitheged e denen rorad,

\par }{\QB ma gag e da gur mithag e denen rog.


\par }{\Q \VS{34}Dagur rusnag e tin gomang a bay i yog e girdi’;

\par }{\QB dawor gu th’ab gulungag ara gu aw nga naun

\par }{\QB ni gomang a kug rusnag nrichey nga ni moning nigeg.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{35}Dariy be’ nra motoyil ko tin gu be yog?

\par }{\Q Ya gu be micheg ni gubin bug e thin ni kugog e briyul’.

\par }{\Q Nge mang Got ni Gubin ma Rayag Rok e nge fulweg lungug.

\par }{\BB \par }
{\Q Pi thin nib togopluw ngog

\par }{\QB e fa’an mang e ka ni yoloy nga but’ nge yag ni gguy,


\par }{\Q \VS{36}ma gu ra yin’ nga daken pog ni gu ba uf ngay,

\par }{\QB mu gu tay nga daken lolgeg ni bod e te’elyaw.


\par }{\Q \VS{37}Mu gu weliy ngak Got urngin e tin kug rin’,

\par }{\QB mu gu pug owcheg ngalang u p’eowchen.


\par }{\Q \VS{38}Fa’an gomang a gu iring e binaw ni gu be woldug riy ni gu fek rok e pi’in ntafen,


\par }{\QB \VS{39}ara gomang a ku gu way e ggan ni be yib riy,

\par }{\QB fa kug pag e pi’in yad be muruwliy yad be yim’ ko uyongol,


\par }{\QB \VS{40}ma are nge mang pan nge rchangal

\par }{\QB e nge tugil nge luwan e
{\ADD{wheat}} nge
{\ADD{barley}}.

\par }{\PP Kemus u roy e thin rok Job.




\par }\Chap{32}{\SH Thin rok Elihu
\par }
{\R (32:1—37:24)

\par }{\PP \VerseOne{1}Bochan Job ni ka ri duwgiliy u wan’ ni bfel’ e rok, me pag fa dalip i pumo’on ni da ku ra guyed rogon ni ngar fulweged laman.

\VS{2}Ma bay be’ nib mo’on ni ba sak’iy u rom ni Elihu fithingan ni dakiyag ni nge k’adan’ ko damumuw, ni bochan e be yog Job ni ir e bfel’ ma be tay e kireb nga daken Got. (Elihu nib pagel ni fak Barakel, ni reb i owchen Buz, ni be’ ko fare ke girdi’ ku Ram.)

\VS{3}Ma karki damumuw ngak fa dalip i fager rok Job. Da ku ra nanged rogon ni ngar fulweged lungun Job, mra aw ni Got e ba kireb e rok.

\VS{4}I son Elihu ni nge mu’ e girdi’ ko numon, ni bochan e ir e tha’bi bitir u rom.

\VS{5}Nap’an e guy ni dakiyag ni nge fulweg fa dalip i pumo’on lungun Job me damumuw

\VS{6}me tabab ko welthin.

\par }{\SP Elihu

\par }{\Q Gub bitir, me gimed bpi’lal,

\par }{\QB ere u gu rus ni nggog ngomed e n’en ni gu be leamnag.


\par }{\Q \VS{7}Ku gu leamnag ni gimed e ngu’um nonnad

\par }{\QB ya gimed bpi’lal ni gimed ba gonop.


\par }{\Q \VS{8}Machane kan nthothup rok Got ni Gubin ma Rayag Rok

\par }{\QB e ma yib ngodad nge pi’ e gonop ngodad.


\par }{\Q \VS{9}Gathi ra yo’or e duw rok be’ ma aram e ke gonop

\par }{\QB ara aywegdad ngad nanged e n’en nib manigil.


\par }{\Q \VS{10}Ere chiney e gu ba’adag ni ngam motoyilgad ngog;

\par }{\QB nggog ngomed e n’en ni bay u lanin’ug.


\par }{\Q \VS{11}Ku’ug gum’an nigeg ku’ug motoyil ngomed nap’an ni gimed be non

\par }{\QB ni gimed be gaweg ko mang e bfel’ ni nga moged.


\par }{\Q \VS{12}Ku gu fal’eg e motoyil ma ku gu nang ni kam waergad

\par }{\QB de yag ni ngam t’ared nga daken Job.


\par }{\Q \VS{13}Mang e ke rin’ ma ka moged ni kam pir’eged e gonop?

\par }{\QB Got e thangri fulweg lungun Job, ya gimed e de yag romed.


\par }{\Q \VS{14}Gathi gag e be non Job ngog, ya gimed

\par }{\QB machane fulweg rog e ri dabi bod rogon e fulweg ni mu pi’ed.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}Job, kema’ e thin u langrad;

\par }{\QB dakriy e fulweg rorad ngom.


\par }{\Q \VS{16}Gur, ngu’ug par ngug son ni be’er ni kar th’abed gulungrad?

\par }{\QB Ka ra sak’iygad aram ni dakriy e n’en ni ngroged.


\par }{\Q \VS{17}Danga’, ngu pi’ e birog e fulweg e chiney

\par }{\QB ngog ngom ko mang e gu be leamnag.


\par }{\Q \VS{18}Dabkiyag ni nggu par ni dab gu non.

\par }{\QB Dabkiyag ni nggu tel e thin u langag.


\par }{\Q \VS{19}Fa’anra dab ni pageg nggu non,

\par }{\QB ma bay gu po’ ni bod ba tafen e wayin nike sug e wayin ni be’ech riy.


\par }{\Q \VS{20}Dabkiyag ni gu kadan’ug; thingar gu non.


\par }{\Q \VS{21}Dariy be’ ni nggu fol ngak ko re malu’egthin ney;

\par }{\QB dab gu pi’ bigmed ngalang ko thin.


\par }{\Q \VS{22}Dagnang rogon i pi’ be’ ngalang ko thin;

\par }{\QB ma fa’an gu ra rin’ ma Got e ra gechig nageg nib papay.




\par }\PoetryChap{33}{\Q \VerseOne{1}Are chiney o, Job e ngarim fal’eg e motoyil

\par }{\QB ko gubin e tin ba’aray ni nggog.


\par }{\Q \VS{2}Ku gu fal’eg rogog ni nggog ko mang e bay u lanin’ug.


\par }{\Q \VS{3}Gubin e thin rog ma ba rriyul’,

\par }{\QB ma tin rriyul’ e gu be yog.


\par }{\Q \VS{4}Kan nthothup rok Got e chamayeg me pi’ e yafos ngog.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Mu fulweg lungug ni fa’anra yag rom. Mu fal’eg rogom ni nga da tugthingow.


\par }{\Q \VS{6}I gag e ta’reb rogodow u owchen Got;

\par }{\QB gadow l’agruw nni chamaydow ko but’.


\par }{\Q \VS{7}Ere dariy rogon ni ngam tamdag ngog;

\par }{\QB ya dabi gel fanag ngom.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{8}Chiney e ba’aray e n’en ni ku gu rung’ag ni kamog:


\par }{\Q \VS{9}“De buch e rog; dariy ban’en nib kireb ni ku gu rin’.

\par }{\QB I gag e fel’ e rog ma dariy e denen rog.


\par }{\Q \VS{10}Machane Got e ke pir’eg e taway ni nge og ngog

\par }{\QB be teg ni gu bod ba to’ogor.


\par }{\Q \VS{11}Ke m’ag e chen nga rifrifen eg;

\par }{\QB be yaliy urngin e mithmith rog.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Machane, nggog ngom o Job, ni gur e ga be oloboch.

\par }{\QB Ya Got e ba ga’ ngak urngin e girdi’.


\par }{\Q \VS{13}Mang ni ga be abngiy Got

\par }{\QB ni der fulweg e gun’gun’ ni gadad be tay?


\par }{\Q \VS{14}Yu gu, am rogom ni be non Got bayay nge bayay,

\par }{\QB ma dariy be’ ni be motoyil ko n’en ni be yog.


\par }{\Q \VS{15}Ra nep’ nike mol e girdi’,

\par }{\QB ma Got e ma non u malk’ay nge changar nma pilyeg.


\par }{\Q \VS{16}Ma pagrad ngar rung’aged e n’en ni be yog,

\par }{\QB miyad rus ko tin ni be puwan’nag ngorad.


\par }{\Q \VS{17}I non Got ngorad ni ngar talgad ko denen

\par }{\QB me aywegrad nge dabki tolngan’rad.


\par }{\Q \VS{18}Dabi pagrad ngan li’rad ngarm’ad;

\par }{\QB ma aywegrad u pa’ e yam’.


\par }{\Q \VS{19}Got e ma yal’uwegdad ko m’ar nma pi’

\par }{\QB mma sugnag fithik’ i dowdad ko amith.


\par }{\Q \VS{20}Be’ nike m’ar e ke fangan’

\par }{\QB mus ko ggan ni bfel’ nra guy me kirkireb ngorngoren.


\par }{\Q \VS{21}Ma kem’ay ngabang;

\par }{\QB nrayag ni mu guy urngin e yil rok;


\par }{\Q \VS{22}nike chugur ni nge yan ko fayleng ko yam’.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{23}Ma fa’anra yib ba engel ngak ni nge ayuweg —

\par }{\QB ni reb e engel ko yu bbuyu’ i engel rok Got,

\par }{\QB ni yad ma pugoran ko girdi’ e maruwel rorad.


\par }{\Q \VS{24}U fithik’ e wurengan’ mra yog fare engel ni nge ga’ar, “Ngan pag e cha’anir!

\par }{\QB Ya dabiyan nga’ar ko fayleng ko yam’.

\par }{\QB Ba’aray puluwon ni ngan pag.”


\par }{\Q \VS{25}Bay ki pagel bayay nge sul gelngin;


\par }{\QB \VS{26}ma nap’an e ra meybil, me fulweg Got taban e meybil rok;

\par }{\QB bay i liyor ngak Got u fithik’ e felfelan’;

\par }{\QB me ayliy Got urngin ban’en u puluwon nge fel’ bayay.


\par }{\Q \VS{27}Ra yog u fithik’ e yo’or ni nge ga’ar, “Kug denen.

\par }{\QB Ngongol rog e de mat’aw, machane de thangeg Got.


\par }{\Q \VS{28}De pageg ngu wan ko fare fayleng ko yam’,

\par }{\QB ma ku gu bay ni ku gu bfos.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}Ma rin’ Got urngin e pin’ey bayay nge bayay;


\par }{\QB \VS{30}ma ayweg e pogofan rok be’

\par }{\QB me pi’ e felfelan’ ko yafos rok.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{31}Job, chiney ngam faleg’ e motoyil ko n’en ni nggu weliy;

\par }{\QB mu thab gulngam nggu non.


\par }{\Q \VS{32}Ma fa’anra bay ban’en ni ngamog, magog ngu rung’ag;

\par }{\QB gu ra felfelan’ ngay ni nggu micheg nib mat’aw e rom.


\par }{\Q \VS{33}Ma fa’anra dariy ban’en ni ngamog,

\par }{\QB ma ga thabgulngam ngam motoyil ngog,

\par }{\QB nggu fil ngom konawo’en e gonop.




\par }\PoetryChap{34}{\Q \VerseOne{1-2}Gimed e girdi’ ni gonop, nri gimed ba llowan’;

\par }{\QB mmotoyilgad e chiney ko mang e gu be yog.


\par }{\Q \VS{3}Gimed ra ri’ lamen e ggan mi gimed nang nib bfel’,

\par }{\QB ma gimed ra rung’ag e thin ni bfel’ ma damur nanged nib puluw.


\par }{\Q \VS{4}Gadad e ngad guyed ko mini’ e ba sorok ko re tugthin ney.


\par }{\Q \VS{5}I Job e be yog ni ir e bfel’ e rok,

\par }{\QB ma Got e ke fek rok mat’wun.


\par }{\Q \VS{6}Be fith ni be ga’ar, “Uw rogon ni nggu ban nggog ni gu ba kireb?

\par }{\QB Rib ubchiya’ e maad’ad rog, machane dariy bangbangen e denen rog.”


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{7}Ka’a mu guy be’ ni pumo’on ni bod aney i Job?

\par }{\QB Dariy bingyal’ nike dag e liyor ngak Got.


\par }{\Q \VS{8}Ba’adag daken e girdi’ ni kireb e leam rorad

\par }{\QB ma yad ma cheag e pi’in tadenen.


\par }{\Q \VS{9}Be yog ni dariy fel’ngin

\par }{\QB ni ngan falwok ko tin nib magan’ Got ngay.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{10}Mmotoyilgad ngog, gimed e pi’in gimed ra nangfan!

\par }{\QB Gur, Got ni Gubin ma Rayag Rok e ra rin’ e kireb?


\par }{\Q \VS{11}Ma pi’ puluwon ngak e girdi’ e n’en kar rin’ed

\par }{\QB mma gechignag e girdi’ nrogon ni nge aw ngorad.


\par }{\Q \VS{12}I Got, ni Gubin ma Rayag rok e der ma rin’ e kireb;

\par }{\QB ma dariy bingyal’ nma sasalap ngak be’.


\par }{\Q \VS{13}Gur, bay be’ ni pi’ gelngin Got?

\par }{\QB Gur, bay be’ ni duwgiliy ni nge mil suwon e fayleng ngak Got?


\par }{\Q \VS{14}Rachey ni fulweg Got fare athon l’ugun,


\par }{\QB \VS{15}mra yim’ gubin e girdi’

\par }{\QB nge sul ko ab bayay.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Ere ngam motoyil ngog, ni fa’anra ga ba gonop.


\par }{\Q \VS{17}Mog, ga be turguy e kireb nga daken Got nib mat’aw?

\par }{\QB Ga be leamnag ni ir e dabun e tin nib mat’aw?


\par }{\Q \VS{18}Got e turguy ni nge gechignag e pilung nge pi tagagiyeg

\par }{\QB ko ngiyal’ ni dariy farad ngabang ara ba kireb e gafarig rorad.


\par }{\Q \VS{19}Der ma mang ko pi’in tagagiyeg

\par }{\QB ma der ma fol ko pi’in fel’ rogon me pag e gafgow,

\par }{\QB ya ir e sunmiy gubin e girdi’.


\par }{\Q \VS{20}Rayag ni nge yim’ be’ nib tomgin nnep’.

\par }{\QB Got e ma gad pa’ ko girdi’ ngarm’ad;

\par }{\QB de mom’aw ngak ni nge thang e fan rok e pi madangdang.


\par }{\Q \VS{21}Ma yaliy urngin e gachgach ko girdi’.


\par }{\Q \VS{22}Dariy ba lumor nrayag

\par }{\QB ni mithag ba tadenen rok Got.


\par }{\Q \VS{23}Got e de t’uf rok ni nge duwgiliy e ngiyal’

\par }{\QB ni nge yan e girdi’ nge pufthin nagrad.


\par }{\Q \VS{24}De t’uf rok ni nge firtiy murung’agen

\par }{\QB e pi tayugang’ mfini yin’ luwrad.


\par }{\Q \VS{25}Bochan e manang ko mang e yad ma rin’;

\par }{\QB be toyrad ni lukngun e nep’.


\par }{\Q \VS{26}Ma gechignag e pi tadenen u p’eowchen e girdi’;


\par }{\QB \VS{27}ni bochan e dakrir folwokgad rok

\par }{\QB ma kar sabalbalyang nigedyad ko gubin e tin ni yog.


\par }{\Q \VS{28}Yad ma motogal ngak e gafgow ngar yorgad ngalang ngak Got,

\par }{\QB me rung’ag lungrad ni yad be man ayuw.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{29}Fa’anra turguy Got ndariy ban’en ni nge rin’,

\par }{\QB ma dariy be’ nrayag rok ni nge thibthibnag.

\par }{\Q Ma fa’anra mithag owchen, mra par e girdi’ ni dariy ban’en nrayag rorad.


\par }{\Q \VS{30}Dariy ban’en nrayag ni nge rin’ e pi nam

\par }{\QB ni nge dabi gagiyeg nagrad e pi’in nde nang Got.


\par }{\Q \VS{31}Job, ka mu puwofaynag e pi denen rom ngak Got

\par }{\QB ma ka mu micheg ni dabkum denen bayay?


\par }{\Q \VS{32}Kamog ngak Got ni nge dag ngom e kireb rom,

\par }{\QB ma ke m’ag u wun’um ni ngam tal i ngongliy e kireb?


\par }{\Q \VS{33}Faanra gabe puwan’ ko tin be rin’ Got,

\par }{\QB ma ga be leamnag ni ra rin’ e n’en ni ga be finey?

\par }{\Q Gur e ngam turguy, gathi gag;

\par }{\QB mog ngomad e chiney e n’en ni gabe leam nag.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{34}Be’ nib sul lanyan’ ngak e rib muduwgil nra pining e kefel’ ngay;

\par }{\QB ma re mo’on nib gonop nra rung’ag e thin rog e ra yog


\par }{\QB \VS{35}ni Job e be welthin u fithik’ e manan’

\par }{\QB ma dariy ban’en ni be yog nib puluw.


\par }{\Q \VS{36}Mu leamnag urngin e pin’en ni be yog Job;

\par }{\QB ma bay i gagyel ngom ni be non ni bod be’ nib kireb e leam rok.


\par }{\Q \VS{37}Ke puthuy e togopluw ko pi denen rok;

\par }{\QB ma be moningnag Got u p’eowchadad ni gadad gubin.




\par }\PoetryChap{35}{\Q \VerseOne{1-2}Job, de fel’ ni ngamog ni ga ba mat’aw u p’eowchen Got,


\par }{\Q \VS{3}fa ngam fith Got ni nge lungum, “Mang e be rin’ e denen rog ngom?

\par }{\QB Mang e kayag ngog ni bochan e da gur denen?”


\par }{\Q \VS{4}Arme nggu fulweg lungum nge pi fager rom.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Mu changar ngalan e lang! Mmuguy feni tolang e pi manileng!


\par }{\Q \VS{6}Fa’anra mu denen, mdariy ban’en nra buch rok Got.

\par }{\QB Ma fa’anra mu ngongliy e kireb nib bo’or yay, ma gur, bay ban’en nra rin’ ngak Got?


\par }{\Q \VS{7}Fa’anra ga ba mat’aw, ma gur bay e ayuw riy ngak Got?

\par }{\QB Ri dariy ban’en rom nthangri yag ngak Got.


\par }{\Q \VS{8}Pi denen rom e ma gafgownag boch e girdi’,

\par }{\QB ma n’en ni ga ma rin’ ni bfel’ e ma ayuwegrad.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Nap’an ni yira gafgownag e girdi’, mar gel’gel’gad;

\par }{\QB ni yad be yor ngak be’ ni nge aywegrad.


\par }{\Q \VS{10}Ma dariy bagyad ni sul ngak Got, ni ir e sunmegrad,

\par }{\QB nma pi’ e lagan’ ngorad ko ngiyal’ ni man e lang u puluworad.


\par }{\Q \VS{11}Dar sulod ngak Got, ni ir e pi’ e gonop ngodad,

\par }{\QB ni ba ga’ ko llowan’ rok e gamanman nge arche’.


\par }{\Q \VS{12}U ra yor niged e ayuw, ma de fulweg Got taban,

\par }{\QB ni bochan e yad ba tolngan’ ma ba kireb e leam rorad.


\par }{\Q \VS{13}Dariy rogon ni ngar yorgad ngalang;

\par }{\QB ya Got ni Gubin ma Rayag rok e der guyrad ma der rung’ag lamrad.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Job, ga be yog ni damur guy Got;

\par }{\QB machane makdan’um ngam son — ya oloboch rom e bay u peowchen.


\par }{\Q \VS{15}Ga be leamnag ni Got e dar ma gechig nigey,

\par }{\QB ma der tetyan ko denen.


\par }{\Q \VS{16}M’ay angin ni ngku’um welthin;

\par }{\QB ya rib gagyel ndamur nang ko mang e ga be weliy.




\par }\PoetryChap{36}{\Q \VerseOne{1-2}Ngam k’adan’um boch’uw ngam motoyil

\par }{\QB ko n’en ni nggu weliy ni rogon Got.


\par }{\Q \VS{3}Ba ga’ e llowan’ rog; bay gog e tin gu manang

\par }{\QB ni nggu dag ni Got ni sunmiyeg e bmat’aw.


\par }{\Q \VS{4}Dariy ban’en ning nggog ngom nib malfith;

\par }{\QB ya re pumo’on ni ba sak’iy u p’eowchem e chiney e ri ba gonop.


\par }{\Q \VS{5}A mu guy feni gel Got! Got e der ma dabuy be’;

\par }{\QB ma dariy bochi ban’en ndenang fan.


\par }{\Q \VS{6}Der ma pag e pi’in tadenen nge n’uw nap’an e yafos rorad,

\par }{\QB ma gubin ngiyal’ nma ayweg e pi’in gafgow ni rogon nib mat’aw.


\par }{\Q \VS{7}Ma yoror rok e pi’in nib mat’aw;

\par }{\QB ma pi’ mat’awrad ni ngar gagiyeggad ni bod e pilung

\par }{\QB mu’un ta’farad ni manechibog.


\par }{\Q \VS{8}Machane fa’anra kan michgiy e girdi’ ko chen,

\par }{\QB ni yad be gafgow ni fan ko n’en ni kar rin’ed,


\par }{\QB \VS{9}mma dag Got e denen nge tolngan’ rorad ngorad.


\par }{\Q \VS{10}Ma ginangrad ni ngar motoyilgad

\par }{\QB ngar pi’ed keru’rad ko kireb.


\par }{\Q \VS{11}Fa’an yad ra fol rok Got ngu’ur pigpiggad ngak,

\par }{\QB ma ra par e yafos rorad nib gapas ma bfel’ rogorad.


\par }{\Q \VS{12}Machane fa’anra dab ra folgad, ma bay ra m’ad u fithik’ e manan’

\par }{\QB miyad th’ab e lul’ ngalan e fayleng ko yam’.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{13}Pi’in ndar nanged Got e yad ma par ni yad ba damumuw,

\par }{\QB ni mus ko ngiyal’ ni kan gechig nagrad, mdarir meybilgad ngar ninged e ayuw.


\par }{\Q \VS{14}Yad ra yim’ ni kayad bitir,

\par }{\QB nike thay parowrad u ba yafos nib ma’fan.


\par }{\Q \VS{15}Machane Got e ma sukulnag e girdi’ u fithik’ e gafgow

\par }{\QB ma maruwel ko gafgow nge bing owchrad.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Ke chuwegem Got u fithik’ e mom’aw,

\par }{\QB me tem ni ngam par ni dariy ban’en nra buch rom;

\par }{\QB me suguy daken e tebel rom ngalang ko ggan.


\par }{\Q \VS{17}Machane chiney e kan gechig nigem nrogon nib mat’aw ni nge aw ngom.


\par }{\Q \VS{18}Ngam guy rogon ndab pag be’ nib sasalap nge ban nigem,

\par }{\QB nge pi fel’ rogon nu fayleng nge waliyem nga wuru’ e wo’.


\par }{\Q \VS{19}De fel’ ngom ni ngam yornag e ayuw ngalang;

\par }{\QB gelngim’ ni polo’ e dabiyag ni nge aywegem chiney.


\par }{\Q \VS{20}Dab mu finey ni yigi nep’,

\par }{\QB ya aram e ngiyal’ nra kireb e pi nam.


\par }{\Q \VS{21}Ngam ayuw ndabkum sul ko kireb;

\par }{\QB ya gafgow rom e kan pi’ ni nge tem u orel riy.


\par }{\Q \VS{22}Mu leamnag rogon feni ga’ gelngin Got;

\par }{\QB i ir ere sensey th’abi ga’.


\par }{\Q \VS{23}Dariy be’ nrayag ni nge yog ngak Got e n’en ni nge rin’

\par }{\QB ara thibthibnag e n’en nib kireb nike rin’.


\par }{\Q \VS{24}Gubin ngiyal ni yibe pining e sorok ngak ko n’en nma rin’;

\par }{\QB ma ku arrogon gur ni thingar mu pining e sorok ngak.


\par }{\Q \VS{25}Urngin e girdi’ ma ka ra guyed e tin ke rin’;

\par }{\QB machane kemus ni gadad be yaliy u palog.


\par }{\Q \VS{26}Dabiyag ni ngar dananged feni ga’

\par }{\QB fa da the’eged urngin e duw rok.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{27}Got e ir e ma fek e ran u fayleng

\par }{\QB nge thilyeg nge aw nn’uw.


\par }{\Q \VS{28}Ma pag e n’uw nge yib ko yung i manileng nga but’

\par }{\QB ni fan ngak gubin e girdi’.


\par }{\Q \VS{29}Dariy be’ ni manang rogon e pi manileng nma mithmith

\par }{\QB ara bu uw rogon e dirra’ nma chub

\par }{\QB u lanelang, u gil’ Got.


\par }{\Q \VS{30}Me pi’ e uluch nge gal’ ga’ngin lanelang,

\par }{\QB ma t’ay e regur e ku be par nib lumor.


\par }{\Q \VS{31}Irera’ rogon nma durwi’iy e girdi’

\par }{\QB nma pi’ e ggan nib pag oren.


\par }{\Q \VS{32}Ma kol e uluch ngalan pa’

\par }{\QB me yog ngak e gin nge aw ngay.


\par }{\Q \VS{33}Dirra’ e ma yog bang i lang ni be yib;

\par }{\QB ni mus nga pifak e garbaw ma yad manang.




\par }\PoetryChap{37}{\Q \VerseOne{1}Bang i lang nib gel e ma pug e marus rog.


\par }{\Q \VS{2}Mmotoyilgad, ni gimed gubin, nga laman Got,

\par }{\QB ni dirra’ ni be yib u langan.


\par }{\Q \VS{3}Ma pi’ e uluch nge th’ab lanelang,

\par }{\QB u barba’ e fayleng nge thang nga barba’.


\par }{\Q \VS{4}Ma aram mini rung’ag ga’ngin laman,

\par }{\QB nib lingan dirra’ nib ga’,

\par }{\QB ma aram n’umngin nap’an ma yug be mat e uluch.


\par }{\Q \VS{5}Yugra pag Got lungun me buch bogi ban’en ni yira ngat ngay,

\par }{\QB bogi ban’en ni bfel’ ma dab dananged fan.


\par }{\Q \VS{6}Ma yog ko ayis ni nge aw nga daken e fayleng,

\par }{\QB mma pi’ e n’uw nge aw nib almirin.


\par }{\Q \VS{7}Ir e ma taleg e maruwel rodad;

\par }{\QB ma dag ngodad ko mang e rayag rok.


\par }{\Q \VS{8}Gamanman ni malboch e yad ma yan nga taferad.


\par }{\Q \VS{9}Nifngin e yoko’ e ma yib ko yimuch,

\par }{\QB me yib e garbeb ko lel’och.


\par }{\Q \VS{10}Pogofan rok Got e ma garbebnag e ran nge el,

\par }{\QB me pilyeg nge ngal’ ni ayis.


\par }{\Q \VS{11}Uluch e ma mat u fithik’ e manileng,


\par }{\QB \VS{12}nma mat ni bod rogon ni ba’adag Got.

\par }{\Q Yad ma rin’ gubin e tin ke tay Got chiylen,

\par }{\QB u ga’ngin yang u fayleng.


\par }{\Q \VS{13}I Got e ma pi’ e n’uw ni nge tarannag e fayleng;

\par }{\QB ma pi’ ni nge gechignag e girdi’,

\par }{\QB fa nge dag ngorad nib gol.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{14}Job, aygumtal boch ngiyal’, ngam motoyil;

\par }{\QB ma ga leamnag e pin’en ni bfel’ nma rin’ Got.


\par }{\Q \VS{15}Ga manang rogon nma non Got

\par }{\QB me mat e uluch u fithik’ e manileng?


\par }{\Q \VS{16}Ga manang rogon nma man’ e yung i manileng u lanelang,

\par }{\QB nge maruwel rok Got nib pag feni salap?


\par }{\Q \VS{17}Danga’, kemus ni ngam gafgow ko gawel

\par }{\QB u nap’an nra yib nifngin e yimuch ni nge mliknag e but’.


\par }{\Q \VS{18}Mog rayag rom ni ngam ayweg Got i fileth lanelang

\par }{\QB nge par nib el ni bod e wasay ni kan gichiy?


\par }{\Q \VS{19}Mu fil ngomad e n’en ni ngogned ngak Got;

\par }{\QB ya keman lanin’mad; dakriy e n’en ngogned.


\par }{\Q \VS{20}Dab gu de’eriy ni nggu non ngak Got;

\par }{\QB mangfan ni nggu k’aring nge thangeg?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{21}Ma chiney e ra’en lanelang e be matmat,

\par }{\QB ni kaygi gel ra’en ni dabkiyag ni ngad changargad ngay;

\par }{\QB ke walguy e nifeng ke tamilang.


\par }{\Q \VS{22}Kaniguy ba ra’en nib maluplup u lan e lel’och,

\par }{\QB ma fal’ngin Got e ke suguydad ka da ngatgad ngay.


\par }{\Q \VS{23}Gelngin Got e rib gel ni dabyag ni ngad chugurgad ngak;

\par }{\QB ir e bmat’aw ma ba yal’uw rogon nma farwoliy e girdi’.


\par }{\Q \VS{24}Aramfan, ni gubin e girdi’ nma ngat ngak;

\par }{\QB mma fek owchen rok e pi’in yad ma yog ni yad ba gonop.




\par }\Chap{38}{\SH I
{\ND{SOMOL}} ni fulweg lungun Job
\par }
{\PP \VerseOne{1}Me welthin
{\ND{SOMOL}} u fithik’ ba nanyor nge yib laman ngak Job.


\par }{\SP SOMOL

\par }{\Q \VS{2}I gur mini’ ni ngam de’eriy rogon e tin nike m’ay i gonopiy rog

\par }{\QB ni gur be’ ni dariy ban’en ni ga manang.


\par }{\Q \VS{3}Mu sak’iy chiney ngalang nrogon e pumo’on

\par }{\QB ngam fulweg e tin nggu fith ngom.


\par }{\Q \VS{4}Ummoy u uw ko ngiyal’ ni gu sunumeg e fayleng?

\par }{\QB Fa’anra er feni yo’or e tin ni ga manang, me’ere mu weliy nggu rung’ag.


\par }{\Q \VS{5}Mini’ e duwgiliy ga’ngin e fayleng ni nge yan i par?

\par }{\QB Mini’ e gad e fol ngay?

\par }{\QB Go’ ga manang murung’agen e pin’ey?


\par }{\Q \VS{6}Mang e ni reg e pi dugo’ ko fayleng nga daken?

\par }{\QB Mini’ e ayliy e malang u tabthungen e fayleng?


\par }{\Q \VS{7}Be puf e woch e rofen nem me tang e pi t’uf u ta’bang,

\par }{\QB ma gubin pi chon e tharmiy e ra tolul niged e felfelan’.


\par }{\Q \VS{8}I mini’ e ning e pi garog ni nge taleg e day

\par }{\QB ko ngiyal’ ni ba’aram ni po’ u yin e fayleng nga wean?


\par }{\Q \VS{9}I gag e gu upunguy e day ko manileng,

\par }{\QB mu gu ing ko lumor.


\par }{\Q \VS{10}Gu tay e gin nge mus e day riy,

\par }{\QB mu gu loknag u wuru’ e garog.


\par }{\Q \VS{11}Me lungug ngak, “Ngam mus u wur!

\par }{\QB N’ew rom nib gel e nge mus u roy.”


\par }{\Q \VS{12}Job, bay ba ngiyal’ ni ka’a yugu

\par }{\QB mog ni nge puf e woch me puf?


\par }{\Q \VS{13}Ka’a yugu mu non me puf e woch nga daken e fayleng

\par }{\QB nge rur e pi’in kireb ko yungi n’en ni yad be mith riy?


\par }{\Q \VS{14}Tamilang e gagiyegnag e pi burey nge pi loway nge yan i par nike gagiyel

\par }{\QB ni bod e m’ingm’ing u bmad,

\par }{\QB ni ba gagyel ni bod e but’ ni th’ib ni ka ni pag e hang ngay.


\par }{\Q \VS{15}Rran e kayigi tamilang u puluwon e pi’in yad ma ngongliy e kireb,

\par }{\QB ni ir e ma telrad ko kireb ni yad be ngongliy.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{16}Ka’a yugu mu’un ko pi alublub ni bay u t’ay e rigur?

\par }{\QB Ka’a yugu mman u t’ay e rigur?


\par }{\Q \VS{17}Ka’a yigi dag be’ ngom fapi garog

\par }{\QB ni matnag ko fare fayleng ko yam’ nib lumor?


\par }{\Q \VS{18}Ga manang feni ga’ e re fayleng ney?

\par }{\QB Mu fulweg lungug ni fa’anra ga manang.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Ga manang e gin be yib e tamilang riy?

\par }{\QB Ara ga manang e gin ni sum e lumor riy?


\par }{\Q \VS{20}Rayag ni ngamog ngak e tamilang nge lumor n’umngin yang e gin ngranow riy

\par }{\QB ara mu fulwegrow ko gin rbow riy?


\par }{\Q \VS{21}Gu manang nrayag rom, ya kari yo’or e duw rom,

\par }{\QB ya ummoy u rom ko ngiyal’ nsunumeg e fayleng.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{22}Ka’a mu’un ko pi singgil ni ku gu cha’riy e ayis

\par }{\QB nib munguy nge ayis nike el ngay nma mul u lanelang nga but’?


\par }{\Q \VS{23}Ku gu tay be par ni fan ko ngiyal’ ni nggu pi’ e gafgow,

\par }{\QB nge fan ko pi rran ni ngan cham ngan mael.


\par }{\Q \VS{24}Ka’a mu’un ko gin ma yib e yal’ riy ngalang,

\par }{\QB ara gin ma thow e nifeng riy u lan e ngek?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{25}I mini’ e ke fu’og wol’ e ran ni fan ko n’uw ni ba ga’,

\par }{\QB ma ke fal’eg kanawo’en e dirra’?


\par }{\Q \VS{26}Mini’ e be gagiyegnag e n’uw be aw ko gin nder par be’ riy?


\par }{\Q \VS{27}Mini’ e ma tarannag e but’ nib mlik’ nike finey e ran,

\par }{\QB ni bochan e nge tugul e pan riy?


\par }{\Q \VS{28}Gur bay e chitamngin e n’uw nge wa’angachal?


\par }{\Q \VS{29}Mini’ e chitiningin e garbeb nge wa’angachal ni be ngal’ ni ayis,


\par }{\Q \VS{30}nma piliyeg e ran nge par nike bod e malang

\par }{\QB me pingeg daken e day nge ngal’ ni ayis?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{31}Rayag rom ni ngam m’ag nga ta’bang fa medlip i t’uf ni kanog e Pleyades ngay,

\par }{\QB ara mpithig e ren’en ni ir e ke m’ag fare ulung i t’uf ni kanog e
{\ADD{Orion}}\FTNT{*}{{\FR 38:31 }{\FK{ORION:
}}{\FT{Ba ulung i t’uf ntunguy fithingan ni ngi i puguran be’ nib sorok ko mokol gamanman ni Orion fithingan.}}} ngay?


\par }{\Q \VS{32}Mog, rayag rom ni ngu’um gagiyegnag e t’uf ko yan rorad u lanelang, ma ga pow’iy fa gal ulung i t’uf ni kanog e
{\ADD{Dipper}} ni ba ga’ nge
{\ADD{Dipper}} ni ba achig\FTNT{†}{{\FR 38:32 }{\FQ{Dipper
}}{\FT{ni ba ga’ nge
}}{\FQ{Dipper
}}{\FT{ni ba achig:
}}{\FQ{L’agruw ulung i t’uf ni bod ya’an baraba’ i ban’en ni bay kolngin ni yima l’ing e ran ngay.}}} ngay?


\par }{\Q \VS{33}Mog, ga manang e pi motochiyel ni be gagiyegnag lanelang

\par }{\QB ma gur rayag ni ngam fanay ko tin nu fayleng ban’en?


\par }{\Q \VS{34}Rayag ni ngam tolul ngamog ko pi manileng

\par }{\QB miyad maluk nigem ko n’uw?


\par }{\Q \VS{35}Ma fa’anra mu non ngak e uluch ni nge mat,

\par }{\QB ma gur ra yib ngom nge ga’ar, “Tin kamog e nggu rin’?”


\par }{\Q \VS{36}Mini’ e ma yog ngak e arche’ ni ibis\FTNT{‡}{{\FR 38:36 }{\FK{IBIS:
}}{\FT{Mmit i arche’ ni immoy u Egypt kakrom nra nge sugubur e lul’ ni Nile nge yib e ran riy nga daken e binaw mma yog. Aram rogon ni i leamnag e girdi’ e ngiyal’nem.}}} e ngiyal’ ni nge sugubur e lul’ ni Nile,

\par }{\QB ara mini’ e ma yog ngak e nimen ni dirra’ ni bayi aw e n’uw.


\par }{\Q \VS{37}Mini’ e rib gonop nrayag rok ni nge the’eg e manileng

\par }{\QB me ngololeg nge pu’og e n’uw,


\par }{\Q \VS{38}ni n’uw nma elnag e fiyath nge yuchuwo’?


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{39}Mog, ga ma pir’eg e ggan nma kay e pi layon,

\par }{\QB ma ga chuweg e bilig rok pifak e layon


\par }{\QB \VS{40}ko ngiyal’ ni kar mithgad riy u lan e yiy,

\par }{\QB ara gin kar pired riy u fithik’ e pan yad be son?


\par }{\Q \VS{41}I mini’ e ma pi’ gan e pi arche’ ni raven?

\par }{\QB ko ngiyal’ ni yad be gay e ggan ya ke yib e bilig ngorad,

\par }{\QB ni be yor pifakrad ngog ni nggu pi’ e ggan ngorad?




\par }\PoetryChap{39}{\Q \VerseOne{1}Ga manang e ngiyal’ ni be gargel e kaming nma par u daken e burey?

\par }{\QB Ka’a mu yaliy e dir ni malboch ni be gargel?


\par }{\Q \VS{2}Ga manang urngin pulrad ko diyen,

\par }{\QB miyad gargel?


\par }{\Q \VS{3}Ga manang e ngiyal’ ni ngar tbalawgad nga but’

\par }{\QB ni ngar gargel niged fakrad nga fayleng?


\par }{\Q \VS{4}Pifakrad e ma ilal nge ga’ u magargar;

\par }{\QB miyad chuw ngranod ni dab ku ra sulod.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{5}Mini’ e tay e dongki ni malboch ni yad e mmil farad ngorad?

\par }{\QB Mini’ e pithig gafrad nge pagrad yad be gurul?


\par }{\Q \VS{6}Ku gu pi’ e ted ni
{\ADD{desert}} ngorad ni nge mang taferad,

\par }{\QB ma ku gu pagrad ngu’ur pired ko yungin der tugul e pan riy.


\par }{\Q \VS{7}Ka ra pired u orel ko pi binaw ni yibe mayngar riy,

\par }{\QB ma dariy be’ nrayag rok ni mangmor nagrad nge maruwel ngorad.


\par }{\Q \VS{8}Pi burey e aram e yungi n’en ni yad ma abich riy,

\par }{\QB ni aram e gin yad be gay ban’en nib galunglung riy ngar ked.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}Rayag ni nge maruwel ba garbaw ni malboch rom?

\par }{\QB Gur ra m’agan’ ngay ni nge par u tafen e gamanman rom ni reb e nep’?


\par }{\Q \VS{10}Rayag ni ngam m’ag e gaf nga reb nge gi’ e but’?

\par }{\QB Ara girengiy fen e bilbil but’ u daken e yungi flang rom?


\par }{\Q \VS{11}Rayag ni ngam gif nga gelngin nib gel

\par }{\QB nga mu pagfan e tin nib mo’maw’ e maruwel rom ngak?


\par }{\Q \VS{12}Ga ma pagfan ngak ni nge gachowriy wom’ngin e woldug rom nga naun,

\par }{\QB me kunuy e
{\ADD{grain}} ko gin yima gunugunuy riy?


\par }{\Q \VS{13}Arche’ ni
{\ADD{ostrich}} e rib machreg pon nma furfuruy!

\par }{\Q Machane dariy ba
{\ADD{ostrich}} nra yag rok ni nge changeg ni bod ba arche’ ni
{\ADD{stork}}.


\par }{\Q \VS{14}Arche’ ni
{\ADD{ostrich}} e ma pag e tamango rok u daken e but’ ni bod pifak e nimen ndawori bilig

\par }{\QB ni nge mang gowel ni be yib u fithik’ e but’ e i gowaliy.


\par }{\Q \VS{15}Ma de nang nrayag ni nge yib ba rifrif i yot’

\par }{\QB ara yib e gamanman ni malboch i bilig.


\par }{\Q \VS{16}Ngongolen e gowa gathi pifak fapi tamango,

\par }{\QB ma der magfan’ nri m’ay fan ni i thay parwon riy.


\par }{\Q \VS{17}I gag e gu gagiyegnag nge par ni aram rogon nib balyang,

\par }{\QB ni da gu pi’ e gonop ngak.


\par }{\Q \VS{18}Machane nap’an nra tabab ni nge mil,

\par }{\QB mi i minmin ngak e os nge en ni bay u daken.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Mog, i gur e mu pi’ gelngin e pi os

\par }{\QB me gur e mu tay fapi piy nma gafgaf u daken belel’ugunrad?


\par }{\Q \VS{20}Mog, i gur e mu tayrad ni ngu’ur tim’oggad ni bod e asmen’ing

\par }{\QB ma be rus e girdi’ nga lingan p’ethungrad?


\par }{\Q \VS{21}Yad ma yan u lan e loway ni yad ba pasig nrogon e os;

\par }{\QB yad ma mil i yan nga mit e mael nike musmus nga rogorad.


\par }{\Q \VS{22}Dar nanged e marus,

\par }{\QB ma dariy ba saydon ni yad ra sul riy nga tomur.


\par }{\Q \VS{23}Talin e cham nma fek e pi’in yad bay u daken e pi os nem

\par }{\QB e ma garal lingan mma gal ra’en u tarama’en e yal’.


\par }{\Q \VS{24}Ra thow e rappa ma dabiyag ni ngar mot’gad;

\par }{\QB miyad sagreng ni yad be chigar i yan nga m’on.


\par }{\Q \VS{25}Pi lingan e rappa nem ni be thow ma be thoy e pi os nem p’ethungrad;

\par }{\QB rayag ni ngar faraboned e cham ndawor ra chugurgad ngay,

\par }{\QB ma yad ma rung’ag lungun e pi tolang ko salthaw ni yad be tolulnag e tin ngan rin’.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{26}Mog, i gur e i fil e arche’ ni
{\ADD{hawk}} rom rogon ni ngi i changeg

\par }{\QB nra pithig pon ma ba sor ko yimuch?


\par }{\Q \VS{27}Mog, i gur e ma son nigem ba arche’ ni
{\ADD{eagle}} ni nga fini mog ngak

\par }{\QB me yan i toy tafen nga daken e burey?


\par }{\Q \VS{28}{\ADD{Eagle}} e ma yan i toy tafen nga daken e pi war th’abi tolang,

\par }{\QB nge mang bugul e war nib m’uth e yoror rok.


\par }{\Q \VS{29}Aram e gin ma par riy ngi i changar nga chugur nge nga orel

\par }{\QB ni nge guy ban’en ni nge li’ nge longuy.


\par }{\Q \VS{30}Arche’ ni
{\ADD{eagle}} e yad ma mu’ulung nga ban’en nike yim’,

\par }{\QB me pifakrad e ma unum e racha’ riy.




\par }\PoetryChap{40}{\Q \VerseOne{1-2}Job, ga be tugthin ngak Got ni Gubin ma Rayag Rok;

\par }{\QB ere ngam tal e chiney fa kabay ban’en ni ngamog?


\par }{\SP Job

\par }{\Q \VS{3-4}{\ND{SOMOL}}, gu non ni gu be yog e thin ko balyang. Ere be mang e kabay ni nggog?

\par }{\QB Bay gguy rogon ni dab kugog ban’en.


\par }{\Q \VS{5}Tin kugog e ke yo’or ko tin nsusun e ir e nggog.


\par }{\PP \VS{6}Me non
{\ND{SOMOL}} bayay u fithik’ fare nanyor ngak Job.


\par }{\SP SOMOL

\par }{\Q \VS{7}Mu sak’iy ngalang nrogon e pumo’on,

\par }{\QB ngam fulweg e pi de’er rog.


\par }{\Q \VS{8}Mog, ga be guy rogon ni nge m’ug ni gu ba kireb

\par }{\QB me par ni gur e ga ba manigil?


\par }{\Q \VS{9}Mog, ta’reb rogon gelngim ngog?

\par }{\QB Rayag ni nge dirra’ lungum ni bod gag?


\par }{\Q \VS{10}Fa’anra yag rom me ere mu sak’iy ngalang u fani sorom nge fanam madangdang;

\par }{\QB magon’ nga dakenam fanam rir nge fanam gilbugwan.


\par }{\Q \VS{11}Mu changar ko pi’in yad ba tolngan’;

\par }{\QB mu pu’og e damumuw rom nge sobutan’rad.


\par }{\Q \VS{12}Mu sap ngorad ngam fulwegrad nga but’;

\par }{\QB mu pirdi’iy e pi’in nib kireb ko gin ni yad ba sak’iy riy.


\par }{\Q \VS{13}Mu k’eyagrad ni yad gubin;

\par }{\QB ma ga michigiyrad u lan e fayleng ko yam’ karmad.


\par }{\Q \VS{14}Ma aram e Gag e som’on ni gu ra yog e sorok ngom

\par }{\QB mu gog ni gur e kam gel.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{15}A mu guy fare gamanman ni ba ga’ ni Behemoth;\FTNT{*}{{\FR 40:15 }{\FK{BEHEMOTH:
}}{\FT{Boch e girdi’ e ma yog ni bmit e babiy nu maran, ma boch ma yog ni ba gamanman ni bay ko yat.}}}

\par }{\QB I Gag e gu sunumiy, me Gag e gu sunumiyem.

\par }{\Q Ma kay e pan ni bod ba garbaw,


\par }{\QB \VS{16}mu sap nga feni famusow,

\par }{\QB ga’ngin yang rok!


\par }{\Q \VS{17}Pachan e ba k’iy ngalang ni bod ba ke gek’iy ni
{\ADD{cedar}},

\par }{\QB ma ba famusow tungun ay.


\par }{\Q \VS{18}Ma yil rok e bod gelngin e
{\ADD{bronze}},

\par }{\QB ma ay e bod yu ley i duga’ ni wasey.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{19}Ni ir e yima ngat ngak u fithik’

\par }{\QB urngin e gamanman ni gu sunumiy!

\par }{\QB Kemus ni en ni ir e Sunumeg e rayag ni gel ngak.


\par }{\Q \VS{20}Pi burey nma fafel e gamanman ni malboch riy

\par }{\QB e bay e pan riy ni ir e ggan rok.


\par }{\Q \VS{21}Ma mol u tan e gek’iy ni bay rachangalen,

\par }{\QB mma yan i mith nga fithik’ e uchel u lan e ma’ut.


\par }{\Q \VS{22}Gek’iy ni bay rachangalen nge gek’iy ni
{\ADD{willow}} ni bay u to’oben e lul’

\par }{\QB e ke mang naun ngak ni be pi’ e tagalul’ ngak.


\par }{\Q \VS{23}Der ma tamdag nga mirin e lul’ nib gel,

\par }{\QB ra gireng e lul’ nib gel ngi i aw nga owchen ma be par nib gapas.


\par }{\Q \VS{24}I mini’ e rayag rok ni nge ma’ewnag nge kol?

\par }{\QB Ara mini’ e rayag rok ni nge ngongliy e wup nge l’eg p’ethungun?




\par }\PoetryChap{41}{\Q \VerseOne{1}Rayag rom ni ngam l’eg e
{\ADD{Leviathan}} nga ba lam

\par }{\QB ara mfek ba gaf ngam m’ag bolowthen?


\par }{\Q \VS{2}Rayag ni ngam kuruf p’ethungun nga mon’ e gaf ngay

\par }{\QB ara mu the’ e lam nga yododan?


\par }{\Q \VS{3}Gur ra i wenig ngom ni ngam pag nge yan?

\par }{\QB Gur ra i wenig ngom ni ngam runguy?


\par }{\Q \VS{4}Gur ra ngongliy ba tha’ u thilmew

\par }{\QB nge micheg ni bayi pigpig ngom ndariy n’umngin nap’an?


\par }{\Q \VS{5}Gur rayag ni ngam m’ag ni bod ba arche’ ni fakay,

\par }{\QB ni nge paleg owchen e pi’in ni ppin ni tapigpig rom?


\par }{\Q \VS{6}Gur ra i lu’ag girdi’en e fita’ rogon puluwon ni nge pi’ be’ nge yag ngak?

\par }{\QB Gur rayag ni nge yib e girdi’ nma chuway’ ngar th’eth’abed ngar pi’ed nchuway’?


\par }{\Q \VS{7}Mog, rayag ni ngam pag e piska ngak nge fach u downgin,

\par }{\QB ara mu kuruf lolugen nga ba piska ni ba ga’?


\par }{\Q \VS{8}Ta’ab yay ni ga ra math ngak ma dabki ga’aran’um ni ngam math ngak bayay;

\par }{\QB ya dabki m’ay u wun’um rogon nma cham!


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{9}En nra guy e
{\ADD{Leviathan}}

\par }{\QB e ra m’ath e liyab ngak nge aw nga but’ ko marus.


\par }{\Q \VS{10}Ra ni ginaeng, mra damumuw nib gel;

\par }{\QB dariy be’ nra m’ath magren rok ni nge sak’iy u p’eowchen.


\par }{\Q \VS{11}Mini’ e en nrayag rok ni nge cham ngak me par ni ni bfel’ rogon nde buch ban’en rok?

\par }{\QB Dariy be’ u fayleng ni polo’ nrayag rok.


\par }{\BB \par }
{\Q \VS{12}Mu son, nggu weliy ngom rogon tungun ay e
{\ADD{Leviathan}},

\par }{\QB nga feni famsow nge feni gel.


\par }{\Q \VS{13}Dabiyag rok be’ ni nge fathiy keru’,

\par }{\QB ara kuruf dugren ni rib el.


\par }{\Q \VS{14}I mini’ e rayag rok ni nge bing l’ugun,

\par }{\QB nib fach e nguwol riy ni yira rus ngay?


\par }{\Q \VS{15}Ma olyen keru’ e rib gel,

\par }{\QB nib peth ma ba el ni bod feni el e malang.


\par }{\Q \VS{16}Ra reb ma ke gabal nga reb nrib nemow,

\par }{\QB ni buchu’uw i nifeng ma dabiyag ni nge rich u thilin.


\par }{\Q \VS{17}Gubin nrib fel’ rogon nike ayal nga ta’bang

\par }{\QB nike gabal reb nga reb ni dabiyag i pithig.


\par }{\Q \VS{18}Ra wa’angis me mat e uluch,

\par }{\QB ma lanmit e bod mit e yal’ ni ka feni m’ug.


\par }{\Q \VS{19}Ma be wear e daramram u lan l’ugun,

\par }{\QB ni be madardar e nifiy riy.


\par }{\Q \VS{20}Ma be wagey e ath u p’ethungun

\par }{\QB ni bod e ath ni be yib ko pan ni yibe urfiy u tan e th’ib.


\par }{\Q \VS{21}Pogofan rok e rayag ni nge afweg e nifiy;

\par }{\QB ma be thay e daramram u lan l’ugun.


\par }{\Q \VS{22}Ba gel belel’ugun

\par }{\QB ni gubin e girdi’ ni yad ra mada’nag e ri yad ra rus.


\par }{\Q \VS{23}Dariy bochiyang u downgin nib waer;

\par }{\QB ba el ni bod rogon e wasey.


\par }{\Q \VS{24}Ba gel laniyan’ ni der marus,

\par }{\QB nder m’ing ni bod ba malang ni yima gelgiy e ggan u daken.


\par }{\Q \VS{25}Ra suwon, ma mus ngak e pi’in nth’abi gel ni yad ma rus;

\par }{\QB miyad par nike li’rad e marus.


\par }{\Q \VS{26}Dariy ba saydon nrayag ni nge maad’ad ngak;

\par }{\QB ara ba piska, ara ba gan e gat’ing, ara sarey nrayag ni nge maad’ad ngak.


\par }{\Q \VS{27}Ya wasey e bod feni waer kenggin e
{\ADD{wheat}} u puluwon,

\par }{\QB ma
{\ADD{bronze}} e bod feni munguy e l’ud nike wod u puluwon.


\par }{\Q \VS{28}Dariy ba gan e gat’ing nra k’aring nge mil;

\par }{\QB malang ni yira pag ngak e bod chobngen e uchel ni be aw ngak.


\par }{\Q \VS{29}Ma gul e bod bochiyang i kenggin e uchel u puluwon,

\par }{\QB ma ra pag e pumo’on e piska ngak me minmin.


\par }{\Q \VS{30}Ma oloyen yin e bod yungi th’ib ni but’ nike pil nib m’uth;

\par }{\QB ra yan ma be ker e bar.


\par }{\Q \VS{31}Ma mithmitheg e day ni bod e ran u lan ba th’ib ni be ligil,

\par }{\QB ma ligilnag ni bod ba th’ib i gapgep.


\par }{\Q \VS{32}Ra yan u maday ma ba gagiyel e gin nike yan riy ko wuth,

\par }{\QB me pingeg e day nge par ni wuth nib wechwech.


\par }{\Q \VS{33}Dariy ban’en u fayleng nrayag ni ngan ta’rebnag ngak;

\par }{\QB ir ba gamanman ndariy buchu’uw i marus rok.


\par }{\Q \VS{34}U daken e fayleng e dariy e puluw rok riy,

\par }{\QB ir e pilung u fithik’ gubin mit e gamanman ni malboch.




\par }\Chap{42}{\PP \VerseOne{1}Ma aram me fulweg Job lungun
{\ND{SOMOL}}.


\par }{\SP Job

\par }{\Q \VS{2}{\ND{SOMOL}}, gu manang ni gubin mrayag rom;

\par }{\QB ni gubin e tin ga ra finey mrayag rom ni ngam rin’.


\par }{\Q \VS{3}Ga be fith ko di’in mu gu thag ninggu fith rogon e gonop rom,

\par }{\QB ni yugu aray rogon ndariy bochi ban’en ni gu manang.

\par }{\Q Ug weliy murung’agen bogi ban’en nri da gu nang fan,

\par }{\QB ni bogi ban’en nib pag feni fel’ ni dabi taw e leam rog ngay.


\par }{\Q \VS{4}Kamog ngog ni nggu motoyil ngom ni ngam non,

\par }{\QB ma ngguy rogon i fulweg e tin ngam fith ngog.


\par }{\Q \VS{5}Ug par ni kemus ni tin ke weliy e girdi’ ngog e gu manang,

\par }{\QB ma chiney e kug guyem nga owcheg;


\par }{\Q \VS{6}ere kug tamra’ nga urngin e tin ku gu weliy

\par }{\QB ma kug kolngan’ug u roy u fithik’ e fiyath nge awat.


\par }{\SH Tomuren e welthin
\par }
{\PP \VS{7}Nap’an ni mu’
{\ND{SOMOL}} ko non ngak Job, me ga’ar ngak Elifaz, “Kug damumuw ngom nge gali fager rom nir, ya da mu weliyed e tin riyul’ ni murung’ageg, ni bod rogon nike rin’ e tapigpig rog i Job.

\VS{8}Ere chiney e ngam feked medlip i garbaw ni pumo’on nge medlip i saf ni pumo’on i yib ngak Job ngan pi’ ni maligach romed. Ma bayi pi’ Job e meybil romed, mu gu fulweg taban e meybil rok, nge dab gu gechig nagmed ni rogon nsusun e nge aw ngomed. Ya da mu weliyed e tin riyul’ ni murung’ageg ni bod ni rin’ Job.”


\par }{\PP \VS{9}Me rin’ Elifaz nge Bildad nge Zofar e tin keyog
{\ND{SOMOL}} ni ngar rin’ed, ma aram me fulweg
{\ND{SOMOL}} taban e meybil rok Job.


\par }{\PP \VS{10}Tomuren nike meybil Job ni fan ngak fa dalip i tafager rok, me fal’eg
{\ND{SOMOL}} rogon Job bayay, I sulweg urngin ban’en ni immoy rok Job ngak ni ruw yay nike yo’ornag ke mun nga daken.

\VS{11}Urngin pi walagen Job ni pumo’on nge ppin nge pi’in ni urmed ni tafager rok e rabad ra mada’ niged Job miyad un ku Job ko mur u naun rok. Miyad dag nike kireban’rad ngak miyad guy rogon ni ngar fal’eged laniyan’ ni bochan urngin e gafgow ni pag
{\ND{SOMOL}} nge yib ngak. Ra bagayad me pi’ boch e salpiy ngak nge reb e luwaw ni gol.


\par }{\PP \VS{12}Me fal’eg
{\ND{SOMOL}} wa’athan Job nike mun daken e flaab ni pi’ ngak nga rogon ko som’on. I Job e yan i pan ni 14,000 e saf rok, ma 6,000 e kamel, ma 2,000 e garbaw, ma 1,000 e dongki.

\VS{13}Me fakay medlip e pagel nge dalip e ppin.

\VS{14}Me tunguy fithingan e bin nganni’ e bpin ni fak ni Jemimah, ma bin migid e Keziah, ma bin th’abi bitir e Keren-Happuch.

\VS{15}Me yan i par ndakuriy boch e ppin u fayleng ni bod feni pidorang fapi ppin ni pifak Job. Me unegrad e chitamangirad ngak pifak ni pumo’on nge pi’ e gayog rorad.


\par }{\PP \VS{16}Nga tomuren e biney miki par Job nib fos ni 140 e duw, nge guy pifak pifak nge pifak pifak pifak ni aram e bin aningeg e mfen.

\VS{17}Me yim’ ni kari yo’or e duw rok.


\par }