13
Mbèl' ryop Saul mtlole' mxo'f zin' par co Mbèl' ryop Saul yalbàn loo mèn huax lugar.
1 Be taa be taa nde tee huiz axtaque' ngo ndxep mèn làth mèn co' ngòo loo cón che'n Diox, mèn co' mde'th di's co' ndxab Diox loo mèn no mèn co' ngòc maistr co' ndlu' cón che'n Jesucrist loo mèn. Mèna ngòc leque Mbèl', no tedib mbi' co' lèe Mon co' ne' tedib lèe Yàt, no tedib mbi' co' ngro' lèe Lus co' ngòc mèn gulàaz che'n làaz mèn ciren, no tedib mbi' co' ngro' lèe Manaén. Mbi'a thidte mxyèn con Herod liz Herod, Herod co' ngòc gobernador loo mèn yèezya' che'n làaz mèn galile yiloa, no leque Saul co' mque tee no Mbèl'. 2 Thìb huiz co'se' ryete mèna mqueltàa, ngue li mèna servis loo Diox no nzi xlat mèna, hora ngòc thìb con' loo mèna. Xpii Natú' thìb lìte mnibe' loo mèna. Ndxab Xpii Natú' loo mèna:
―Blo' xà' gu' Mbèl' ryop Saul làth gu' par xo'f zin' Mbèl' ryop Saul thìb zin' co' lyazen li Mbèl' ryop Saul.
3 Mèna tolo ngurez Diox. No dib lal ngurez mèna Diox ngure xlat mèn. Látha, mxo'f mèna ya' mèna loo Mbèl' no loo Saul. Ngoloa, gunii mèna Diox loo Mbèl' no loo Saul. Ndxab mèna loo ryop myen':
―Diox huen nda gu', ndee gu'.
Sya, mxen Mbèl' ryop Saul ned. Nda Mbèl' ryop Saul xal mnibe' Xpii Natú' loo Mbèl' ryop Saul.
Mbèl' ryop Saul ngue go yalbàn cón che'n di's ndac che'n Diox loo mèn yèezya' che'n làaz mèn chipr.
4 Co'se' ngolo mtel' Xpii Natú' Mbèl' ryop Saul, mxen Mbèl' ryop Saul ned axta mzin Mbèl' ryop Saul thìb puert co' lèe Seleus co' nziri' ro níttó'. Tya, ngòo myen' le'n thìb yòoyaa par mxyo'f myen' loo nít par nda myen' loo thìb yòo biiz le'n níttó' co' lèe Chipr. 5 Co'se' mzin Mbèl' ryop Saul Chipr co'te' nziri' puert co' lèe Salamin, sangmtlo Mbèl' ryop Saul, mblo myen' yalbàn cón che'n di's ndac che'n Diox loo mèn le'n sinagog che'n mèn nación Israel. Ngua nque Juàn Marc par mblyath no Juàn Marc Mbèl' ryop Saul, ne. 6 Mque tee Mbèl' ryop Saul ryete le'n yèezya' co' nac yòo biiz co' nzo le'n níttó' axta mzin Mbèl' ryop Saul tedib yèez co' lèe Paf co' nziri' par neda. Le'n yèeza mzyál' ryop Mbèl' Saul thìb mbi' co' nac mèn nación Israel. Mbi'a ngro' lèe Barjesús. Ngòc mbi' thìb hue's. Mqueltàa ngòc mbi' thìb mbi' gutyè', ne. Mbez mbi' le' mbi' nde'th cón che'n Diox co' ndxab Diox loo mbi'. 7 Mbi' co' ngòc hue'sa ngo no tedib mbi' co' lèe Serg Pab co' ngòc gobernador loo mèn làaz mèn chipr. Mbi' co' ngro' lèe Serg Paba ngòc thìb mbi' co' anze'f ndxác. Sya, mtel' Serg co' ngòc gobernador mèn par ngua càa mèn Mbèl' ryop Saul. Tac Serg mblya's gòn di's ndac che'n Diox co' ngo myen' yalbàn. 8 Per leque mbi' co' nac hue's, co' lèe Barjesús, co' ne' tedib lèe Elim, mcà' di's loo Mbèl' no loo Saul par ne'yila'ste mbi' co' nac gobernador di's cón che'n di's ndac co' ngo myen' yalbàn. 9 Sya, ndoole' Saul co' ne' tedib lèe Pab, Xpii Natú' mnibe' loo Pab par xèe mbui' Pab loo Elim. 10 No ndxab Pab loo Elim:
―Aa, mbi' gutyè' no mbi' ye'rsin'. Lùu nac xgan' Mebizya. No nacl ngolo ngola's che'n ryethe con' co' nac con' ndac. ¿Axta pól lá'l ya ne'tolode gàcl ngolo ngola's loo mod nalì co' ndli Diox par yòo mèn loo cón che'n Diox, à'? 11 Per nalle' Diox li par gàc thìb yaltìi lool. Lùu yan' sieu le'n ndxep tiemp. No ya ne'yinìide ned tyeel.
Leque hora luega mcuau loo Elim. No ya ne'ngácte nde nii Elim. No mcua'n Elim thìb mèn par tyen mèn ya' Elim tac ya ne'ngácte Elim nghui' Elim. 12 Co'se' gunèe mbi' co' ngòc gobernador ngòc con'a loo Elim, ngola's gobernador loo Jesús no loo cón che'n Jesús. Tac ante mbui' mbi' no ante gunaa mbi' xal nac di's co' ngue tee lu' Pab ryop Mbèl' co' nac xley' che'n Jesús.
Pab ryop Mbèl' ngue tee go yalbàn cón che'n di's ndac che'n Diox le'n yèez Antioqui co' nac yèezya' che'n làaz mèn pisid.
13 Pab ngòo loo thìb yòoyaa con taamas myen' co' mque tee no Pab axta co'te' nac puert co' lèe Paf par nda Pab con myen' xtàa Pab par ned le'n yèezya' co' lèe Perg co' nac yèezya' che'n làaz mèn pamfil. Per Juàn Marc ne'nga node Pab con taamas myen'a. Ndxe'leque', mbere Juàn, ndyàa Juàn par ciuda Jerusalén tedib vez. 14 Ngolo mblá' Juàn Pab con xtàa Pab, mbii Pab con myen' yèez Perg. Ngua riid Pab con myen' xtàa Pab axta mzin myen' le'n thìb ciuda co' lèe Antioqui co' nac thìb ciuda che'n làaz mèn pisid. Co'se' ngòc huiz descans, ngòo Pab le'n sinagog mèn nación Israel co' nzo ban ciuda Antioqui tiempa. Xèe mdub yòn Pab, con myen', di's co' mblab mèn cón che'n xti's Diox le'n sinagog. 15 Le' sya, co'se' ngolo mblab thìb mbi' libr co' nac libr che'n ley co' mxo'f Moisés loo mèn, no co' nac libr co' mque' mèn co' nde'th co' ndxab Diox ye's, mèn co' ndyoo ner no co' ndyoo naa loo mèn le'n sinagoga, mèna mbli mandad par ngua yab mèn loo Pab con myen' co' mque tee no Pab. Ndxab mèna:
―Gu' co' nac mèn gulàaz nu', chele' gu' ngue no ndxep di's co' ndlya's gu' co'x gu' loo nu' co' nziri' trè', nzoque' mod tyoodi's gu' loo nu' nalle'. Ne'tyóode gu', no ne'zyebte gu', no ne'thyonte gu'.
16 Sya, ngo too Pab. No mbli Pab thìb señ loo mèna par xèe cue mèna no par ne'lide mèna arid ruid. Ndxab Pab loo mèna:
―Bìn gu' di's co' nde toodizen loo gu', gu' co' nac mèn che'n nación Israel, no gu' co' nzyeb loo cón che'n Diox no co' ndli cas loo cón che'n Diox. 17 Gu' nanee no nda'que' gu' cuent co' huenleque' le' Diox co' nac Dioxpe' na' co' nac mèn nación Israel, Diox mcui mèn co' ngòc xudgool na'. No mbli Diox par ngòc mèna thìb nación roo no thìb nación xèn co'se' tatabe' ngo ban mèna xal mèn tith làaz mèn nación Egipt. Ngoloa, mbli Diox par ngro' mèn co' nac mèn nación na' làaz mèn egipt por cón che'n con' roo con' xèn co' ndxàp Diox la's nii Diox no la's ya' Diox. 18 Mxec Diox no mcha'la's Diox xalque' ngòc mod co' ngòp mèn gulàaz na' co'te' nagán le'n cho' lín'. 19 Ngoloa, mbli Diox par mblyux gaz nación mèn co' ngòc mèn gulàaz mèn che'n làaz mèn canaán par mda' Diox co'te' ngure naciona loo mèn co' ngòc xudgool na' póla par mban mèn co' ngòc xudgool na' tya. 20 No ngoloa, mnibe' Diox loo mèn co' ngòc juez par ñibe' mèna loo mèn co' ngòc xudgool na' le'n thap ayo nzo cho' psi' lín'. Mnibe' jueza axta co'se' ngòc huiz co'se' ngo thìb mbi' co' mde'th di's co' ndxab Diox loo mèn. Mbi'a ngro' lèe Samuel. Mbi'a mnibe'guè' loo mèn co' ngòc xudgool na' tiempa, ne. 21 Per le'n tiemp co' mnibe' Samuel loo mèn co' ngòc xudgool na', mèna mna'b loo Samuel. Ndxab mèna yo thìb rey co' ñibe' loo mèna. Sya, mbli Diox ngòc thìb mbi' co' ngro' lèe Saul rey par ñibe' Saul loo mèna le'n cho' lín'. Saula ngòc xgan' thìb mbi' co' ngro' lèe Cis. Cis ngòc bin che'n mèn co' ngòc bin che'n thìb mbi' co' ngro' lèe Ming. 22 Ngoloa, mbli Diox par ngro' Saul. Ya ne'tolode gàc Saul rey loo mèn xudgool na'. Sya, mbli Diox ngòc David rey loo mèn co' ngòc xudgool na'. Cón che'n Davida ndxab Diox: Daa ñee le' David co' nac xgan' Isaí, Davida nac thìb mbi' co' anze'f ndxòo lezon ñèen. No li David ryete con' ndlyazen. 23 Per nalle', ngue tan cuent loo gu' cón che'n thìb mbi' co' lèe Jesús co' nac bin che'n leque yub David. Jesús mbli Diox par mbi'th yáal Jesús loo izlyo' làth mèn nacionpe' na' par mbi'th tí' no mbi'th telàa Jesús mèn nación Israel loo con' ryes xalque' ngòc di's co' mcàbgòn Diox li Diox loo mèn nación Israel. 24 Per co'se' ndoore' yi'th que tee Jesús loo mèn nación Israel, Juàn Bautist mblole' yalbàn cón che'n di's ndac che'n Diox loo mèn nación Israel. Mbez Juàn loo mèn ndxàal gàc bautizar mèn no ndxàal lyàa yéc mèn no lyàa lezo' mèn par zye' mod co' ndxàp mèn loo Diox. 25 Per co'se' yamerle' zin huiz gath Juàn, mbez Juàn loo mèn: Inacte daa mbi' co' ndli gu' cuent nac daa. Per co'se' yilo taan huiz co' ndalen loo izlyo' ndxè' yi'th thìb mbi' loo gu'. No por part cón chenen, ndyaquen ne'ta'den par mbi'a, no ne' ne' par làan yilid nii mbi' ne'liden ryes, ndyaquen.
26 Gu' co' nac mèn gulàaz daa no co' nacguè' bin Abraham, no gu' co' nzyeb loo cón che'n Diox, co' ndli cas loo Diox, loo gu' mbli Diox par gòn gu' di's ndac co' ngue tan cuent loo gu' ndxè' par lyá' gu' loo con' ryes. 27 No nalle' niin loo gu': Le' mèn co' naban le'n ciuda Jerusalén, no mèn co' ñibe', no co' ndyoo ner, no co' ndyoo naa loo mèn ciuda Jerusalén, mèna ne'nda'de cuent chó ngòc Jesús. Ne' ne' nda' mèna cuent cón nee di's co' ngòc cón che'n di's ndac co' mde'th mèn co' mde'th di's co' ndxab Diox co'se' ndlab mèn libr le'n sinagog mèn atate huiz co' nac huiz descans. Por cona, co'se' mquexù' mque' fals mèna Jesús, leque mèna mbli par ngòcque' no mdyaaque' di's co' ndlab mèn loo libr co' mque' mèn co' mde'th di's co' ndxab Diox ye's loo mèna. 28 No mastale' nec thìb mod no nec tedib mod ne'ngácte gan ngagaa Jesús loo chol yalgutyè' co' mquexù' mque' fals mèn Jesús par guth mèna Jesús, mna'b mèn di's loo Pilat par ñibe' Pilat loo solndad ya yuth solndad Jesús. 29 Le' sya, co'se' ya ngolole' mbli no mèn Jesús xalque' ndub di's co' mbez cón che'n Jesús loo libr co' nac xti's Diox cón che'n xá mod gath Jesús, mblàa mèn thebol Jesús loo cruz. No ngua lo mèn thebol Jesús le'n thìb ye'r quèe co'te' mca's mèn thebol Jesús. 30 Per mastale' nguth Jesús, Diox mbli par ngro xban Jesús làth mèn nguth. 31 No le'n huax huiz co' mque tee Jesús loo izlyo' tedib vez loo ngro xban Jesús làth mèn nguth, Jesús ngro' too no mblu' loo Jesús Jesús loo mèn co' mque tee no Jesús anon mtlo Jesús, mque tee go Jesús yalbàn le'n rye yèezya' che'n làaz mèn galile. Mèna ngo no Jesús Jerusalén co'te' mbeth mèn Jesús. No nalle', mèna nac mèn co' nda' cuent no co' ngo yalbàn loo chol mèn cón che'n Jesús.
32 Por cona, nu', ne, ngue ta' cuent cón che'n di's ndac ndxè' loo gu', co' ngòc di's co' mcàbgòn Diox li Diox loo xudgool na' más póla. 33 No nalle' loo na' co' nac bin che'n xudgool na', Diox mblile' par ngòcque' no mdyaaque' di's xalque' mcàbgòn Diox le' Diox li par ryo xban Jesús làth mèn nguth xal ndub di's loo capitl chop che'n libr che'n Salmos co'te' ndub di's co' mbez taandxè': Lùu nac xgan' daa. No nalle' daa mbli par ñibe'l dib nabanl co' nac thìb zin' co' ñibe'en lool par lil. 34 Tataa ngòc di's co' gunii Diox cón che'n Jesús le' Diox li par ryo xban Jesús làth mèn nguth par ne'yiza'de bél'yòo lad Jesús co'se' gunii Diox di's co' ndub loo libr co' nac xti's Diox co' mbez taandxè': Na li anggàc con' ndac loo gu' co' mcàbgònen lin loo David no loo bin David. 35 Conaguè' mbez loo libr che'n Salmos tedib lugar, ne: U', Diox, ne'la'de yiza' bél'yòo lad mbi' co' anze'f nque' lezo' U' ñèe U'. No ne'la'de U' ga's bél'yòo lad mbi', mbi' co' nxo'f zin' cón che'n U'.
36 Lìcpe' ba'i, David huenque' mdubdi's no mbli David con' co' ndxab Diox, no co' mnibe' Diox loo David, dib lal naban David. No ngu'b bél'yòo lad thebol David no zith lad thebol David. 37 Per bél'yòo che'n lad mbi' co' mbli Diox ngro xban, ne'nga'ste no ne'ngaza'de, ne' por chu'th. 38 Gu' co' nac mèn gulàaz daa, ndxàal ta' gu' cuent co' huenleque' le' nu' ngue te'th cón che'n xá mod ton' Diox xtol mèn. Ton' Diox xtol mèn por cón che'n Jesús. 39 Pues por cón che'n Jesús, ryete mèn co' ndxela's loo Diox por cón che'n Jesús, mdyon' xtol mèn co' mcua'n mèn co' ne'ndon'te làth mbli mèn preb ngli mèna con' xal ndub di's loo ley co' mxo'f Moisés loo mèn par li mèn. 40 Cona, ngue niin loo gu': Anderhuen gu'. Chó Diox chó nee gu'. Ne' ne' ngue yizi'f ngue yiga's loo gu' co' nac co' ndlu' cón che'n di's co' mque' mèn co' mde'th di's co' ndxab Diox ye's co'se' ndxab mèna taandxè' xal ndub di's loo libr co' mque' mèna ye's:
41 Hui' gu' nexa, gu' co' nac mèn ye'rsin' co' nxìis no cón che'n Diox. Hui' gu' no gunaa gu' loo con' co' tarte ñèe gu' cón nac. No yiloa gath gu' no lyux gu' tac daa co' nac Diox, daa li gàc huax con' roo con' xèn le'n huiz co' naban gu' co' ne'yila'ste gu' lin, mastale' nzo ndxep mèn co' ta' cuent cón che'n con' lin loo gu'. Ne'yila'ste gu'i, ndyaquen.
42 Co'se' ngolo mdoodi's no Pab mèna, no ngro' no Pab myen' co' nque tee lyath no Pab le'n sinagog che'n mèn nación Israel co' naban ciuda Antioqui, ndxab ryete mèna loo Pab tolo tyoodi's no Pab mèn cón che'n di's ndac tedib vez al sabd, taaxon huiz co' nde nque co' nac huiz descans. 43 Co'se' ngolo mblyus servis le'n sinagog hora, huax mèn co' nac mèn nación Israel co' naban le'n ciuda Antioqui, no huax mèn co' ngòo loo xley' che'n mèn nación Israel, mèn co' huen huen ndyubdi's loo xley' che'n mèn nación Israel, rye mèna mdoo nque xís Pab no xís Mbèl' par mqueltàa mèna con Pab no con Mbèl' loo di's ndac che'n Diox. Sya, mco'x Pab ryop Mbèl' loo mèna ndxàal leque mèna li nèe mèna loo con' ndac co' angngro' lezo' Diox li Diox loo mèna.
44 Co'se' mzin huiz sabd che'n tedib sman co' nde nquea co' ngòc huiz descans tiempa, casque' ryete mèn ciuda Antioqui mqueltàa par gòn mèn di's ndac che'n Diox co' ngo Pab yalbàn. 45 Per co'se' gunèe mèn nación Israel co' nzo ban ciuda Antioqui anze'f thìb mèn mqueltàale' par gòn mèn di's co' ngue go Pab yalbàn, ale ngulàa xyàn lezo' mèn nación Israel. No mbyàn lezo' mèn gunèe mèn Pab. Sya, mtlo mèn, ngol' di's mèn di's loo Pab no asembli mèn mda' mèn xyàn lezo' Pab. No gunii mèn ngòc nguàal di's loo Pab. 46 Sya, ngòo valor loo Pab no loo Mbèl'. Ndxab Pab no Mbèl' loo mèna:
―Naquinque' ner ta' mèn cuent cón che'n di's ndac che'n Diox loo gu', gu' co' nac mèn nación Israel. Per chele' gu' indlya'ste gòna no indlide gu' cuent le' gu' ndxàalque' yòo ban no Diox thidtene, más quee lezo' nu' nda nu' loo mèn co' inacte mèn nación Israel par co nu' yalbàn cón che'n di's ndac che'n Diox loo mèn. 47 Tataa li nu' tac tataaque' mnibe' Tad Jesús loo nu' co'se' gunee Tad Jesús loo nu': Na tel' gu' ya gu' loo mèn co' inacte mèn nación Israel par gàc gu' xal thìb xnìi loo mèna par li gu' tyub xnìi yéc mèna no par tyub xnìi lezo' mèna loo cón chenen. No tel'en gu' par gàc gu' mèn co' li par lyá' mèn co' naban axta lult ro izlyo' loo con' ryes por cón che'n di's ndac che'n Diox co' co gu' yalbàn loo mèn.
48 Co'se' ngolo mbìn mèn co' inacte mèn nación Israel tataa ndxab Pab ryop Mbèl', mdyac tín' lezo' mèna. No mtlo mèna, mbez mèna loo xtàa mèna:
―¿Cón ndyac mèn nación Israel ba', yey? Huenque' nac di's ndac che'n Tad Jesús, ndyac na'.
Sya, ngola's ryete mèn co' mdoo lezo' Diox no co' mnibe' lezo' Diox par yòo ban no mèna Diox thidtene yiloa. 49 No tataa sate más ndxath no ndxèn cón che'n di's ndac che'n Diox le'n rye yèezya' co' nac làaz mèn par neda. 50 Per rye mèn nación Israel co' nzo ban le'n ciuda Antioqui thidte mqueltàa par mdoodi's no mèna ndxep mèngot co' ngòc mèn co' ndli cas loo cón che'n Diox tiempa no co' ngòcguè' mèngot guryath no mèngot guryèn. No mdoodi's no mèn nación Israel ndxep mèn co' más mnibe' le'n ciuda Antioqui. No mbli mèn nación Israel par mbye'th yéc mèna no mbye'th lezo' mèna par tlo tub ngu's mèn ciuda Antioqui Pab no Mbèl', chele'i nzo mod, axta co' mèna Pab no Mbèl' loo mèn par neda. 51 Le' sya, co'se' mtlo mèn, mdub ngu's mèn Pab ryop Mbèl', mzib Pab ryop Mbèl' yòoya's co' ndoo nii cason Pab ryop Mbèl' xal thìb señ, co' nee di's, tolo tyub quìi tyub bèel lezo' mèna no yan' cón che'n mèna loo Diox co'se' tub rez Diox cón che'n mèna. Ngoloa, mxen Pab ryop Mbèl' ned. Nda Pab ryop Mbèl' ciuda Icon. 52 Per mèn co' ngola's loo cón che'n Diox le'n ciuda Antioqui, anze'f ndyac lezo' mèn. No toloque' ñibe' Xpii Natú' loo mèna loo cón che'n Diox.