Olwaandiko lwo kubaanza lwa
Peétero
Obweébeembezi
Olwaandiko lwo kubaanza lwa Peétero lukaandikwa ne entumwa Peétero. Peétero akaandikila abeekiliza bóona áabo abasaambeele omu nsi bunaanka bunaanka, naabeéta aáti, “abalikutúula omu nsi za amahaánga nka abahiínguzi” (1:1). Peétero akaandika olwaandiko olu ali omuli Rúumi, ahaantu áaho akaheeta Babéeli (5:13).
Peétero naasoomboola butúnu nka nikwo akaandika olwaandiko olu, abone kuhana abeekiliza no kusiinza nka nikwo nibahicha kweégumisiliza kwoónka habwe embabazi ya Múungu (5:12). Peétero naayéta abeekiliza kutúula kuzima omu méeso ga Múungu (1:3–2:10), mále naasohoza ebilagilo habwa akasíimba ke eéka ze Echikristu na habwo kugomookela abeena obuzizi (2:11–3:12). Káandi, Peétero naabatiímbya omuganya abeekiliza, beéyomeleze obuchilo bwe ebyaágalalo, habwo kuba omuhélo gwe éensi gweéliliize (3:13–4:19). Ha muheleeluko, naasohoza obusoomboozi habwa akasíimba omu kelezia no kuhikiilizibwa na amagaambo go kulaga (5:1-14).
1
Empola
1 Olwaandiko olu niimbaandikila íinye Peétero, entumwa ya Yeézu Kristu. Niimbaandikila íimwe áabo mulikutúula omu nsi za amahaánga nka abahiínguzi no kusaámbaala omu byaalo bya Poonto, Galatia, Kapadokia, Asia* na Bithinia. Isíichwe Múungu abatoolize íimwe 2 kwiingana no óokwo yaabasoombookiilwe kulugiilila kala no kubaloongeza. Akabaloongeza nka nikwo, Omwooyo gwoómwe gubakole mube abatakatíifu, mubóne kumugomookela Yeézu Kristu no kwéezwa habwe enságama yoómwe.†
Isíichwe Múungu aboongele embabazi no obuhóolo.
Okwiikiliza kwéetu
3 Akuzibwe Múungu, Iíse wo Omukáma wéetu Yeézu Kristu. Habwe echiganyizi choómwe chiháango, Múungu akatukola íichwe tuzaálwe obusha tubone kuba no obweésige bwo kubonesa obulami, ha muháanda gwo okuzooka kwa Yeézu Kristu kuluga omu bafwiile. 4 Óobu nituliindilila kwiinaankula emigisa éezo Múungu abiikile omu igulu, ha bwéetu abaantu boómwe. Emigisa éezo ezitakuhicha kuzuunda, kusiisikala, nali kwóoma. 5 Ha muháanda gwo kwiikiliza kwéenyu, Múungu naabeemanya íimwe habwa amagala goómwe. Alaázeendelela kubeemanya kuhika obuchuúnguzi kabulaabonwa aha bilo bi ihelezo.
6 Nimunulilwa bwooli amagaambo aga, no obu ha mwáanya muche muláaba nimuzuzubalilwa habwe ebileengeso bya buli lugaanda. 7 Ebileengeso ebyo nibileénga okwiikiliza kwéenyu ebonekane nka nikwo no obuteéka. Ne ezaháabu yoónyini éezo etakulama obucha no obuchiile, eleengeswa omu mulilo. Okwiikiliza kwéenyu kwiina obukaani buháango kuchila ezaháabu. Habwo óokwo kwiikiliza, Yeézu Kristu alaábaha echikumuuko, ikuzo ni isima, obuchilo aliíza kweemanyisa butúnu. 8 Íimwe muchaáliga kumubona, náho nimumweénda. Káandi noókuba timukuleeba óobu, kwoónka nimumwiikiliza. Ha bwéecho, mwiina amanulilwa maháango ageene ikuzo, éelyo litakusoomboolwa, 9 habwo kuba nimwiinaánkula obuchuúnguzi bwéenyu. Obuchuúnguzi obwo nibwo obuhanuuzi bwo okwiikiliza kwéenyu.
10 Ababáasi ba kala bakeegumya kusoombookelwa obuchuúnguzi obwo, nábo bakabáasa habwe embabazi ya Múungu éezo yábahikila íimwe. 11 Omwooyo gwa Kristu gukaba guli omugati yáabo, akabaasa nkokwo Masihi‡ alaáyagalala, na kaálaaba yaáhiingwiile omu lwaágalalo olwo, alaábonesa ikuzo. Ababáasi abo bakaloondela bwooli basoombookelwe nkokwo, amagaambo ago nigaba iíli, mále nigamuhika gáta. 12 Múungu akabeésuululukiza ababáasi abo nka nikwo, amagaambo áago bakaba nibabasa, gakaba gatali habwa boónyini, náho íimwe. Amagaambo áago bakagaamba, nigo mukaátulilwa na abaantu áabo bakabaleétela Empola Nzima za Yeézu Kristu. Nábo abazaátwiile habwo obuhicha bwo Omwooyo Mutakatíifu óogwo akasiindikwa kulugiilila omu igulu. Amagaambo ago, na bamaléeka nibeegoónga bwooli kugasoombookelwa.
Kutúula nka abáana ba Múungu
13 Ha bwéecho, mwiikale buligi ligi omu kateekulize káanyu no okweetegeka. Muteho obweésige bwóona omu mbabazi éezo muleenaánkula, obuchilo Yeézu Kristu áaho aliíza kweemanyisa butúnu. 14 Íimwe muli abáana ba Múungu. Óobu mbwéenu, mumugomookele, mutakulaatila káandi etuúnku éezo mukaba mwiinázo, obuchilo mucháali kuzimanya Empola Nzima za Yeézu Kristu. 15 Múungu óogwo akabéeta, no mutakatíifu. Óobu íimwe káandi nimweendelwa kuba abatakatíifu omu mizeendele yáanyu yóona, 16 habwo kuba Múungu agaambile omu Maandiko Matakatíifu aáti, “Mube abatakatíifu, habwo kuba íinye ndi omutakatíifu.”+
17 Íimwe nimumwéeta Múungu muti Isíichwe. Weényini tayeendeza muuntu weéna wéena alamulila abaantu bóona kwiingana ne ebikolwa éebyo bakozile. Ha bwéecho, mutuúle aha kumulamya Múungu aha mwáanya óogwo ogwaásigeele hali íimwe kutúula aha omu nsi nka abazenyi. 18 Íimwe mukaba nimutuúla kwiingana na akazeendele akatakugasa nko óokwo mukeenaankula kuluga ahali beesiimwe enkúlu. Óobu musoomboókelwe nka nikwo Múungu akabachuúngula íimwe kuluga omu kazeendele ako, ti ha kukolesa ebiintu ebitakulama nke empilya ne ezaháabu. 19 Náho, akabachuúngula habwe enságama éezo eyina obukaani buháango. Enságama éezo niyo ya Kristu, náwe akaba ali nko omutaámbwa§ óogwo ogutéena obulema nali obulebeso. 20 Akatoozibwa kulugiilila éensi echáali etakahaangilwe, náho akamanyisibwa aha bilo ebi bya aha muhélo ha bwéenyu. 21 Kulabila ahali Kristu, íimwe nimumwiikiliza Múungu. Weényini akamuzoola kuluga omu bafwiile no kumúha ikuzo. Ha bwéecho óogwo olikumwiíkiliza no kumweésiga niwe Múungu.
22 Íimwe nimutuúla omu kukulaatila ameégeso ga amazima habwa Yeézu. Ha bwéecho, emiganya yáanyu eyelizwe no óobu nimuhicha kweenda abeekiliza bazeenzi báanyu mazima. Mbwéenu, mweendane bwooli ha muganya gúmo, 23 habwo kuba mwaázáalwa obusha. Kuzaalwa okwo, tikulalugiliile ahali besiimwe, boónyini nibafwa, náho mwaázáalwa habwe echigaambo cha Múungu éecho chiina obulami mále chilaálama kuhika obucha no obuchiile. 24 Eyaandikilwe omu Maandiko Matakatíifu eéti,
“Abaantu ni nka amababi,
no okweéchuma kwaágo ni nke enyaso zo omu nkaamba.
Amababi kagoóma ne enyaso zihululuka,
25 náho echigaambo cho Omukáma
chilaálama kuhika obucha no obuchiile.”+
Echigaambo echo nicho Empola Nzima éezo mwaayatuliilwe.
* 1:1 Asia: Éechi chikaba chili echaalo omu butégeki bwa Abarúumi, ebilo éebi nicheétwa Buturuki. † 1:2 No kwéezwa habwe enságama yoómwe: Eyaandikilwe omu Chiyunani, habwo okwiitililwa enságama yoómwe. Kwiingana no Okuluga 24:3-8, Abaiziraeli bakaba nibeetililwa enságama ye ente kwoóleka nka nikwo nibakuza endagano yáabo na Múungu. Peétero naagaámba nka nikwo enságama ya Yeézu no oluméenko lwe endagano eénsha ahali Múungu na abaantu boómwe. Osome Abahebrania 9:18-21. ‡ 1:11 Masihi: Habwo obusoomboozi bwooli, osome echigaambo cha Kristu omu Obusoomboozi habwa Amagaambo Agagumile. + 1:16 Osome Amagaambo ga Abaláawi 11:44-45; 19:2; 20:7. § 1:19 Omutaámbwa: Habwo obusoomboozi bwooli osome Obusoomboozi habwa Amagaambo Agagumile. + 1:25 Osome Isaya 40:6-8.