5
Yeézu naatóoza abaheémba boómwe
(Matayo 4:18-22; Mariko 1:16-20)
1 Echilo chimo, Yeézu akaba ayemeeliile aha ngeégeelo ye enyaanza ya Genezareti,* kunu naayegesa abaantu echigaambo cha Múungu. Baaba nibamwiililila, babone kumuhuliiliza, kuhicha baámumigisiliza. 2 Na aho aha ngeégeelo ye enyaanza, Yeézu akabona amáato ábili. Abategi bakaba bagalekile amáato, habwo kuba bakaba niboóza emitégo yáabo. 3 Yaáhanama omu bwáato búmo bwaáho, óobwo bukaba buli bwo mwa Simoni, yaámusaba Simoni nka nikwo abwiilizeyo káche obwáato obwo obuziba kuluga aha ngeégéelo ye chaambo. Mále, Yeézu yeékala omu bwáato, yaázeendelela kweégesa abaantu.
4 No obuchilo káyaamazile kweégesa, yaámugaambila Simoni, “Búga obwáato muzeénde obuziba, mutége emitégo zéenyu, muzubule eénfwi.” 5 Simoni yaámusubiza, “Íiwe mukáma wéetu, léeba obwíile kucha tuleéle nitukola omulimo gwo kutéga ha kweéyomeleza obutabonesa chiintu! Náho habwo kuba níiwe waángaambila oótyo, niinzitega óobu nyini.”
6 Ha bwéecho Simoni na bazeenzíbe baázitega emitégo yáabo omu méenzi, baázubula eénfwi nyíinzi bwooli, kuhicha emitégo yáabo yaábaanza kuteemuka. 7 Kuhicha baáyeleeza emikono kwéeta bazeenzi báabo abaabeele bali omu bwáato obúundi, beéze kubahwéela. Obuchilo kábeezile, béezuza eénfwi amáato ábili, kuhicha bakaba beéliliza no kutubila.
8 Simoni, káyaabweene amahano ago, yaáteela ebizwi omu méeso ga Yeézu, yaámugaambila, “Íiwe Mukáma, ondugého íinye, habwo kuba íinye ndi omuheni!”
9 Simoni akagaamba ebigaambo ebyo, habwo kuba weényini hamo na bazeenzíbe bóona, bakasobelwa bwooli kubonesa eénfwi nyíinzi éezo baázubwíile. 10 Yakobo na Yohana, batábani ba Zebedayo, bakaba nibatéga hamo na Simoni. Ebyo byaábasobela nábo.
Yeézu yaámugaambila Simoni aáti, “Otaákutiina! Ha kuba kulugiilila leélo ezi, noóba omutegi wa abaantu.”† 11 Simoni na bazeenzíbe baásubya amáato aha chaambo, baáleka ebiintu byáabo byóona, baámukulaatíla Yeézu.
Yeézu naachíza omubéembe
(Matayo 8:1-4; Mariko 1:40-45)
12 Obuchilo Yeézu akaba ali omu muzihwa gúmo, hakeeza omuuntu oómo ayaabeele ayizwíile amabéembe‡ omubili gwóona. Náwe káyaamubwéene Yeézu, yaázumala omu méeso goómwe, yaáhicha obusóbwe ahaansi, yaámusaba, “Íiwe Mukáma, koólaayeénda, oyine obuhicha bwo kuunyéza.” 13 Yeézu yaágolola omukóno, yaamukoláho, yaámugaambila, “Niinyeénda ochile, oyele!” Ahonyini, obubéembe bwoómwe bwaamulugáho.
14 Yeézu yaámulagila aáti, “Otamugaambila omuuntu weéna wéena éebi! Náho, zeénda oyeyoleke ha mugabe, osohoze echitáambo cho kwoóleka nkokwo waáyézwa,§ nko óokwo Musa* yaalagíile.”
15 Hamo ne ebyo, empola za Yeézu zaaguma kumanyiika bwooli ha baantu. Bakaba nibamwiízaho ebipípi ne ebipípi, babone kuhuliiliza Ameégeso goómwe, no kuchízwa amalwáala gáabo. 16 Náho, Yeézu akaba abaleka no kuzeenda ahaantu hatéena baantu amusabe Múungu.
Yeézu ayina obuzizi bwo kuganyila ebiheno
(Matayo 9:1-8; Mariko 2:1-12)
17 Echilo chimo, Yeézu akaba naayegesa abaantu. No omuli abo, bakaba balimo Abafarisayo,† hamo na abeégesa be ebilagilo.‡ Abo bakaluga buli mugoongo gwa Galiláaya ne ya Yudea, ne ya Yeruzaléemu. Yeézu akaba ayina obuhicha kuluga ha Mukáma Múungu abone kuchiza abaantu.
18 Niho, béeza abakwaáta, bakaba beemukize omuuntu ayaabeele ali enséege,§ akaba alyaamile aha chitwaálilizi. Bakaba nibeénda kumutaasha omu nzu, babone kumuléeta omu méeso ga Yeézu. 19 Náho bakalemwa kubonesa ho kumulabya, habwo kuba hakaba heena embága ya abaantu béenzi beemigisiliize. Niho baálamula kuhanama olwéego baáhika aha luswi lwe éenzu,* beemukize omuuntu ogwo. Obuchilo baabeele bali aha lugulu, baáfumula oluswi, baámutuucha ne echitwaálilizi choómwe ahagáti ya abaantu áabo bóona, omu méeso ga Yeézu. 20 Obuchilo Yeézu káyaabweene nkokwo abaantu abo bakaba beena okwiikiliza, yaámugaambila, “Munywáani waanze, waáganyiilwe ebiheno byaawe!”
21 Abeégesa be ebilagilo na Abafarisayo abo, ahonyini baábaanza kudugulima nibeegaambila, “Noóha ogu? Léeba naagaámba ebigaambo byo kumulogota Múungu? Táliho omuuntu óogwo yaakuhicha kuganyila ebiheno, náho Múungu weénka!”
22 Áago bakaba nibateekuza, ahonyini Yeézu yaágamanya, yaábabúuza, “Ha bwaáchi nimuteekuza mútyo omu miganya yáanyu? 23 Ngási! Ni chiiha echilikuhuhuuka bwooli? Kumugaambila omuuntu, ‘Waáganyiilwe ebiheno byaawe,’ nali kumugaambila, ‘Yemeelela, olibate?’ 24 Niinyeénda mumanye kuzima nkokwo, íinye Mutábani wo Omuuntu† nheelwe obuzizi bwo kuganyila ebiheno omu nsi.”
Mále Yeézu yaámugaambila omuuntu ogwo, “Niinkugaambila, yemeelela! Twaála echitwaálilizi chaawe, ozeénde omúka.”
25 Ahonyini, omuuntu ogwo yaáyemeelela omu méeso ga abaantu, yeemucha omukeeka gwoómwe óogwo akaba abyaámiile, yaázeenda omúka kunu naamweesiingiza Múungu. 26 Abaantu bóona abo, baásobelwa bwooli no kuzila kweéganya. Hamo ne ebyo, bakaba nibamweesiingiza Múungu, nibagaámba, “Kási! Leélo, twaábona ebigaambo byo kusobeza!”
Omukáma Yeézu akeeza kuchuúngula abe ebiheno
(Matayo 9:9-13; Mariko 2:13-17)
27 Kagahwéele ago, Yeézu yaalugamo omu nzu, yaábona omuhaámbya oómo, izíina lyoómwe naayétwa Láawi. Náwe Láawi,‡ akaba ayikeele omu kazu koómwe kokutobesezamo oluhaambwe.
Aho, Yeézu yaámugaambila aáti, “Onkuláatile!” 28 Ahonyini, Láawi yaáyemeelela, yaleka byóona, yaábaanza kumukulaatila Yeézu.
29 Káyaabaliile, Láawi yaámukolela Yeézu obuzenyi buháango omukáye. Omu nzu omwo, bakaba bakobile abahaámbya béenzi, na abaantu abáandi abaabeele nibalya hamo ha luhelo. 30 Chaaletelela Abafarisayo, na abeégesa báabo be ebilagilo, kuzeenda kubadugulumila abaheémba ba Yeézu, baágaamba, “Ha bwaáchi nimulya no okunywa hamo na abahaámbya na abaheni abáandi?”
31 Yeézu yaábasubiza, “Abaantu abeene enziingo nzima, tibakugaswa omulaguzi, náho abalwéele nibo abalikugaswa! 32 Bityo nyini, Íinye tiíndeezile kwéeta abaantu abagololoke, náho abaheni batamwe ebiheno byáabo no kumutegeza Múungu.”
Ameégeso habwe echisiibo
(Matayo 9:14-15; Mariko 2:18-20)
33 Abaantu abo baámugaambila Yeézu, “Abaheémba ba Yohana nibazila echisiibo che ebyookulya entúlo nyíinzi, obuchilo nibamusaba Múungu. Bityo na abaheémba ba Abafarisayo, nábo bakola bátyo nyini. Náho abaheémba baawe, nibazeendelela kulya no okunywa!”
34 Yeézu yaábasubiza, “Obuchilo chisweéla achili hamo na abazenyi boómwe omu bweenga, nimuhicha muta kubakola abazenyi abo babe ne echisiibo cho okulya no okunywa? 35 Náho, omu bilo éebyo ebiliíza, chisweéla alyaáyihwaho ahagáti yáabo. Omu bilo ebyo, niho baliba ne echisiibo.”
Yeézu naasusanisa ameégeso ga kala
na agoómwe amasha
(Matayo 9:16-17; Mariko 2:21-22)
36 Yeézu yaábagaambila omugani ogúundi, yaágaamba, “Taliho omuuntu abaziilila echibatulo cho omwéenda omusha aha mwéenda ogukokweele. Habwo kuba, kaálaakola aátyo, naába yaásiisa omwéenda gwoómwe omusha. Hamo ne ebyo, echiláka echo cho omwéenda omusha, tichikukuúndilana no omwéenda omukulu kúlu.
37 “Na taliho omuuntu ahikize kutamo evíini§ eénsha omu nfulebe enkulu kúlu. Habwo kuba, kaálaakola aátyo, evíini eénsha neebila, neeyáta embíiko ezo, nayo neeseéseka. Ne embíiko ezo, zítyo nyini názo nizibiíha. 38 Náho evíini eénsha, neeyeendelwa eteébwe omu mbíiko ze eémpu eénsha! 39 No omuuntu óogwo amanyiile kunywa evíini ya kala, aba atakulígila evíini eénsha. Agaámba nka nikwo, eya kala niyo nzima.”*
* 5:1 Enyaanza ya Genezareti: Éeli ni izíina eliindi ha enyaanza ya Galiláaya. † 5:10 Omutegi wa abaantu: Ensoonga yaáho ni nka nikwo ahwéele abaantu kuluga omu biheno byáabo no kubakoba hamo omu mbága ya abaantu ba Múungu. ‡ 5:12 Amabéembe: Ne endwáala yo omubili. Abeena obubéembe tibalakuundiilwe kutulaanila na abazima, no nóobu kuza omu Misa. § 5:14 Echitáambo cho kwoóleka nkokwo waáyézwa: Habwo obusoomboozi bwooli, osome echigaambo cha Obutába no obulofo omu Obusoomboozi habwa Amagaambo Agagumile. * 5:14 Musa: Habwo obusoomboozi bwooli osome Obusoomboozi habwa Amagaambo Agagumile. † 5:17 Abafarisayo: Habwo obusoomboozi bwooli osome Obusoomboozi habwa Amagaambo Agagumile. ‡ 5:17 Abeégesa be ebilagilo: Habwo obusoomboozi bwooli osome Obusoomboozi habwa Amagaambo Agagumile. § 5:18 Enséege: No omuuntu alageele omubili gwe. * 5:19 Aha luswi lwe éenzu: Ebilo éebyo, amaka ga Abayahudi gakaba geena oluswi oluli aha bwéelu aha lugulu. Bakaba niboombeka olwéego ahéelu lwo kuhanamila. † 5:24 Mutábani wo Omuuntu: Habwo obusoomboozi bwooli osome Obusoomboozi habwa Amagaambo Agagumile. ‡ 5:27 Láawi: Izíina eliindi niwe Matayo. § 5:37 Evíini: Habwo obusoomboozi bwooli osome Obusoomboozi habwa Amagaambo Agagumile. * 5:39 Echibatulo ne evíini eénsha: Ne emigani elikweémelelela ameégeso ga Yeézu amasha mala mazima kusaaga aga Abafarisayo. Ameégeso ga Abafarisayo gakaba gali aga kala.