6
Abaantu ba Nazaréeti nibamwaánga Yeézu
(Matayo 13:53-58; Luka 4:16-30)
1 Yeézu yaalugáyo okwo, yaásuba omu mugoongo gwo owáabo, na abaheémba boómwe baámukulaatíla. 2 Obuchilo echilo che Endaálikizo kichaáhikile, yaábaanza kweégesa omu isomelo. Béenzi áabo abaamuhuliile baásobelwa. Bakaba nibeebuúza báti, “Aa! Ngási ogu abonesize nkáhi aga góona? Káandi, abonesize nkáhi amasala góona nka aga, na amagala go kukola amahano nka ago? 3 Óogu tíwe ogwo omusala miti, mutábani wa Mariamu, na abalumuna ni Yakobo, Yose, Yuda na Simoni? Ngási, banyáanya tibatuleéne neechwe aha?” Baásaaya habwa weényini, baáleka kumwiíkiliza.
4 Yeézu yaábagaambila aáti, “Omubáasi akuzibwa hoóna hoóna, náho tayina ikuzo omu muzihwa gwo owáabo, tayina ikuzo hali badugu boómwe no owoómwe.” 5 Bityo, Yeézu talahikize kukolayo okwo amahano méenzi, náho akateelaho emikono abalwéele bache no kubachíza. 6 Yaásobelwa bwooli habwo kuba abaantu abo tibalamwiíkiliize.
Yeézu naasiindika abaheémba boómwe ikúmi na bábili
(Matayo 10:5-15; Luka 9:1-6)
Niho Yeézu yaázoongoloka omu migoongo yo obutúuzi kubeégesa abaantu. 7 Yaábéeta abaheémba boómwe ikúmi na bábili. Yaábaha amagala go kusohoza abaantu amazimu, yaábasiíndika bábili bábili. 8 Yaábalagila aáti, “Mutatwáala chiintu choóna chóona omu luzeendo lwéenyu náho oluhiimbo lwoónka. Mutatwaála ensáho, nali omukaate, nali empilya. 9 Muzwaále enkeeto náho mutaakuzwaála ebizwáalo byo kuhiindula.” 10 Káandi, yaábagaambila aáti, “Omu nzu yoóna yóona éezo balaabanyegeza, mwiikale omwo nyini, kuhika obuchilo mulaaluga ahaantu aho. 11 Káandi, hoóna hóona áaho balaáleka kubanyegeza nali kubahuliiliza, mulugého, mweekuunkumule enkuungu éezo éeli ha magulu gáanyu,* neéba emanyiso ye ebiheno byáabo.”
12 Abaheémba abo baalugáho, baábaanza kuboólekeelela abaantu nka nikwo batamwe no kubilekelela ebiheno byáabo no kumuhiindukila Múungu. 13 Babiinga amazimu méenzi, baábasiiga amazuta† abalwéele béenzi, baábachiza.
Olufu lwa Yohana Omubatiza
(Matayo 14:1-12; Luka 9:7-9)
14 Omukáma Herode Antipasi, akahuliza empola za Yeézu, habwo kuba akaba naamanyíika hóona. Abáandi bakaba nibagaámba báti, “Ni Yohana Omubatiza yaázoolwa kuluga omu bafwiile, niyo ensoonga ayina amagala go kukola amahano maháango nka ago.” 15 Abáandi bakaba nibagaámba báti, “Yeézu ni Eliya.”‡ Abáandi bakaba nibagaámba báti, “Weényini no omubáasi wa Múungu nka ababáasi abáandi ba kala.” 16 Obuchilo Herode Antipasi yaáhuliile empola ezi, yaámuzila aáti, “Ogu ni Yohana, óogwo nkanogola omútwe. Yaázooka kuluga omu bafwiile!”
17 Aho aha bubaandizo Herode Antipasi weényini akaba alagiize nka nikwo Yohana akwaátwe, achiingilwe omu ibóhelo. Herode akakola aátyo habwo kuba akaba aswiile Herodia óogwo akaba ali muka mulumunáwe, alikwéetwa, Filipo. 18 Kuba Yohana akaba naamusoomboólela aáti, “No omuzilo omu méeso ga Múungu kuswéela omukázi wa mudugu waawe obuchilo achaali achili mwooyo.” 19 Mbwéenu amagaambo ago gakaleetelela Herodia kumutámwa Yohana, no kuloondela omuháanda gwo kumwíita, náho yaábulwa. Mbwéenu habwo kumunuliza Herodia, Herode Antipasi yaálagila Katiíkilo bamukwáate Yohana no kumuboha omu ibóhelo. 20 Náho akaba naamweemanya, kuba Herodia ataákwiiza kumwíita, habwo kuba akamutíina Yohana no okusoombookelwa nka nikwo, Yohana no omugololoke no mutakatíifu. Herode Antipasi ayeenda kumuhuliiliza Yohana bwooli, náho obuchilo yaamuhuliliize, azululukilwa.
21 Ne echilo chimo Herodia akabona omuháanda muluunzi gwo kumwíita Yohana. Echilo cho kulya amazenyi go kuzaalwa kwoómwe Herode Antipasi, akabaángisa baalubago, abakúlu ba abalwaanila ngoma na abatégeki be éensi ya Galiláaya. 22 Obuchilo abazenyi kabeekéele, enkuuba ali muhala wa Herodia kayaataahilemo, akanegula, Herode na abazenyi boómwe baba baánulilwa. Omukáma Herode yaámugaambila omuhala ogwo aáti, “Onsabe choóna chóona éecho olikweenda, íinye niinkuha.” 23 Yaálahila aáti, “Niinkuha choóna chóona éecho olikweenda, no óobu obwaata iheembe bwo obukáma bwaanze.”
24 Niho ogwo muhala yaásohola ahéelu, yaámubúuza nyina aáti, “Máaha, nsábe chiíha?” Nyina yaámugalulila aáti, “Sába akuhe mútwe gwa Yohana Omubatiza.” 25 Omuhala ogwo yaásuba bwaangu aha mukáma, yaámugaambila aáti, “Niinyeénda oómpe óobu nyini omútwe gwa Yohana Omubatiza aha lutemele lwe embaáhu.”§
26 Omukáma yaázuzubalilwa bwooli, náho habwe echilahilóche omu méeso ga abazenyi boómwe, talayeenzile kumwaángilila. 27 Mala Omukáma yaámusiíndika katiíkilo azeénde kumunogola Yohana omútwe. Katiíkilo yaázeenda omu ibóhelo, yaánogola omútwe gwa Yohana. 28 Yaáguléeta omútwe gwa Yohana aha lutemele, yaágumuha ogwo muhala wa Herode, náwe yaágumutwaálila nyina. 29 Obuchilo abaheémba ba Yohana baáhuliile ago, baázeenda, baátwáala omutúumbi gwoómwe, baáguziika omu mbi.
Yeézu naaliísa abaantu ebihuumbi bitaanu no obusáago
(Matayo 14:13-21; Luka 9:10-17; Yohana 6:1-14)
30 Obuchilo entumwa* za Yeézu zaasubile, zaákoba omu méeso ga Yeézu, baámugaambila góona áago baákozile na áago baayegesize. 31 Kwiingana na abaantu béenzi bwooli áabo bakaba baliho, abáandi bakaba nibeéza, abáandi bakaba nibalugaho, Yeézu na abaheémba boómwe baábulwa omwáanya gwo okulya. Yaábagaambila abaheémba boómwe aáti, “Mwiíze, tuzeénde ahaantu ahatéena baantu, tubone kuhuúmula kache.” 32 Baalugáho boónyini kwo bwáato, baázeenda ahaantu áaho ahatéena abaantu.
33 Náho obuchilo bakalugayo abaantu béenzi baábabona, baábamanya. Abaantu abo hamo na abáandi kuluga omu mizihwa míinzi baábelukiilila lwa amagulu, baábeebeembelela kuhika okwo áaho bakaba nibazeénda. 34 Obuchilo yaásooka omu bwáato, yaábona embága mpáango ya abaantu. Yaábazilila echiganyizi, habwo kuba bakaba bali nke entaama zitéena omulíisa. Yaábaanza kubeégesa amagaambo méenzi.
35 Obuchilo izóoba kalyaaheénzile omukóno, abaheémba boómwe beeza hali weényini, baámugaambila báti, “Aha tuli no omu chitúuntu, ne ensiimbaazi yeéliliza. 36 Obalage abaantu aba, bazeénde omu mitúulo beégulile ebyookulya.” 37 Náho Yeézu yaábagalulila aáti, “Íimwe Mubáhe ebyookulya.” Baámubúuza báti, “Nooyeénda íichwe tuzeénde kubagulila emikaate ye edináali magána abili† tubone kubaha balye?”
38 Yeézu yaábabúuza aáti, “Ngási, mwiina emikaate engáhi? Nimuzeénde muleebe.” Baázeenda kuleeba, baásuba, baámugaambila báti, “Twiine emikaate itaanu ne eénfwi ibili.”
39 Yeézu yaábagaambila aáti mubeekáze abaantu bóona empelo bunaanka aha bunyaansi. 40 Beékala empelo, abáandi igana, abáandi makúmi ataanu ataanu. 41 Yeézu yaátwáala emikaate itaanu ezo ne eénfwi ibili, yaálalamila omu igulu, yaámusiima Múungu. Niho yaázimenyula emikaate, yaábaha abaheémba boómwe babone kubagabila abaantu bóona emikaate ne eénfwi. 42 Abaantu bóona baálya, baáhaaga. 43 Niho, abaheémba boómwe baákobya kobya amasaága ge emikaate ne eénfwi, beezuza ebitukulu ikúmi na bibili. 44 Áabo bakalya emikaate aho, abaséeza bakaba bali ebihuumbi bitaanu.
Yeézu naalibata aha lugulu ya améenzi
(Matayo 14:22-33; Yohana 6:16-21)
45 Niho Yeézu yaálagila abaheémba boómwe nka nikwo, bahanáme omu bwáato, beebeembele kuzeenda buseeli bwe enyaanza, omuli Betisaida, obuchilo weényini aláaba naazilaga embága ya abaantu. 46 Káyaabeele yaámazile kulagana ne embága ya abaantu, yaáhanama omu ibaanga kusaba Múungu.
47 Kahabeele aha kachilo chilo, abaheembábe bakaba bali omu bwáato aha buziba, náwe Yeézu akaba achili weénka aha mulaambo. 48 Yaábabona óokwo bakaba nibaagalala bwooli kutéela engáhi, habwo kuba omuyaga muháango gwe eéntwe gukaba niguheémba. Mbwéenu obuchilo heéliliile omulucheelelélwa,‡ yaabazeendáho naalibata aha méenzi, yaáyeenda kubahiínguliza. 49 Náho, obuchilo bóona kábaamubwéene Yeézu naalibata aha lugulu ye enyaanza, baáteekuza lúundi ne echimunyaamunya, beékaangwa bwooli no kutéela empámo. 50 Ahonyini, Yeézu yaábagaambila aáti, “Mutiímbye omuganya, mutatiina! Níinye!” 51 Yeézu yaáhanama omu bwáato omwo, omuyaga gwaáchuleela haaba echineembe. Baásobelwa bwooli, 52 habwo kuba bakaba bachaali batakasoomboókiilwe nóobu elyo ihano lye emikaate. Emiganya yáabo ekaba elemiile.
Yeézu naachíza abalwéele okwo Genezareti
(Matayo 14:34-36)
53 Obuchilo Yeézu na abaheémba boómwe baayaambukile enyaanza, baáhika omu nsi ya Genezareti. Baánaga enaanga baágoba aho aha chaambo. 54 Obuchilo baatuúkile omu bwáato, ahonyini abaantu bo okwo baámusoombookelwa Yeézu, 55 beéluka nibazoongoloka omu nsi yáabo yóona. Abaantu bakaba nibamuleetela Yeézu abalwéele aha mikeeka kuzeenda hoóna hóona áaho bahuliile nka nikwo Yeézu aliho. 56 Hoóna hóona áaho Yeézu akeemuka kuza, eébe omu migoongo, omu maboma nali omu mitúulo, bakaba nibamuleetela abalwéele no kubabyaámika omu magulizo. Nábo baámuleémbeleza Yeézu abakuúndile abalwéele bakoleho no óobu aha lukugilo lwe ebizwaalóbye kwoónka. Niho abalwéele bóona áabo abaabeele bákolaho, bakachila.
* 6:11 Mweekuunkumule enkuungu éezo éeli ha magulu gáanyu: Omu buchilo óobwo ekaba eli obuteéka bwa Abayahudi kugaya no okubaanga abaantu omu kukuunkumula amagulu gáabo. † 6:13 Kubasiiga amazuta: Kukooleka nka nikwo Múungu niwe ayaábachiza. ‡ 6:15 Eliya: No omubáasi wa kala. Osome 1 Abakáma 17 kuhika 2 Abakáma 2. § 6:25 Oómpe óobu nyini omútwe gwa Yohana Omubatiza aha lutemele lwe embaáhu: Ensoonga, kunogola omútwe gukaba guli omuháanda gwo kwiita omuuntu bunaanka omu mizeenzo ye Echirúumi. Muka Herode akeenda omútwe aha lutemele abone kuleeba nka nikwo baámazile kumwíita Yohana. Na kábaabeele baámazile echo chikolwa omútwe gukasabulwáyo okwo hala. * 6:30 Entumwa: Habwo obusoomboozi bwooli osome Obusoomboozi habwa Amagaambo Agagumile. † 6:37 Edináali magána abili: Empilya nke éezo ekaba eli empeéla yo omuuntu oómo aha méezi munáana. ‡ 6:48 Mbwéenu obuchilo heéliliile omulucheelelélwa: Aháandi nibagaamba, Omu itúumbi isisimuka lya kána.