21
Paulo naazeénda Yeruzaléemu
1 Obuchilo kátwaabeele twaálageene na abo banyaampala ba Efeso, twaáhanama omuli obwo bwáato bwi itaanga, twaábuga itaanga límo kuhicha twaáhika omu iziinga lya Kosi. Kábwaachíile, twaábuga kuzeenda omu iziinga lya Rodo. Kuluga aho, twaábuga káandi twaáhika omuli Patara. 2 Aho twaábugana no bwáato bwi itaanga obúundi obulikwaambuka kuza omu nsi ya Foonike. Bityo twaábuhanama, twaábuga hamo nábo. 3 Katwaaloliile obuhaanga bwi iziinga lya Kipro twaálihiínguliza olubazu lwo omukóno gwo obumoso, twaábuga kuzeenda omu nsi ya Siíria, twaátúuka omuli Tíilo. Kuba okwo niho obwáato bwéetu bwaakutuuchíze emigugu yaábwo.
4 Aho twaábaloondela no kubonana na abeekiliza, tweékala nábo ha bilo musaanzu. Abo baheémba bakaba nibamusaba Paulo ha Mwooyo Mutakatíifu nkokwo atahanáma kuzeenda Yeruzaléemu. 5 No óobu bityo, kagwaahwéele omwáanya gwéetu twaalugáho okwo no kuzeendelela no oluzeendo lwéetu. Abo baheémba bóona ba aho Tíilo, abakwaáta na bakázi báabo, na abáana báabo, baátuseendekeleza ahéelu ye elyo iboma, baátuhicha aha chaambo. Aho twaátéela ebizwi, twaámusaba Múungu. 6 Kátwaalageene, twaáhanama omuli obwo bwáato bwi itaanga, nábo baásuba omúka.
7 Twaalugáho aho Tíilo, twaázeendelela no oluzeendo twaáhika omuzihwa gwa Tolemai. Aho twaáyaangalucha abeekiliza bazeenzi béetu, tweékala nábo echilo chimo. 8 Kábwaachíile, twaalugáho aho, twaázeenda kuhika omu muzihwa gwa Kaizáaria. Tweékala omu nzu ya Filipo. Weényini akaba ali Omukúmuuchi we Empola Nzima no oómo omuli abo bahwéezi musaanzu abatoolizwe Yeruzaléemu. 9 Ogwo Filipo akaba ayina abahala bana, áabo bakaba bali aba biíkila, nábo bakaba nibasohoza obubáasi.
10 Kátwaabeele tweékeele ebilo bíinzi aho Kaizáaria, yaátuuka omubáasi kuluga Yudea, izíina lyoómwe ni Agabo.+ 11 Weényini yaatwiizáho, yaátwáala omusipi gwa Paulo, yeekoma amagulu ne emikonóye, yaágaamba, “Omwooyo Mutakatíifu naagaámba aáti, ‘Bityo nyini nikwo Abayahudi ba Yeruzaléemu balaámukóma omuuntu owo omusipi ogu, nábo nibamuta omu mikono ya Abanyamahaánga.’ ”
12 Mbwéenu kátwaahuliile tútyo, íichwe hamo na abo baantu ba aho Kaizáaria twaábaanza kumuneémbelela Paulo atahanáma kuzeenda Yeruzaléemu. 13 Náho yaátusubiza aáti, “Ha bwaáchi nimuchula no kuunyíta omuganya? Íinye ndi buligi ligi tikwo kubohwa kwoónka aho Yeruzaléemu, no óobu kwíitwa habwi izíina lyo Omukáma Yeézu.” 14 Kátwaaleebile nkokwo Paulo takwiikiliza kukoonzwa koonzwa, tweésiza omu kugaamba, “Leka engoonzi yo Omukáma niyo ekolwe.”
15 Obuchilo kábwaahweele, twaákomeelela, twaalugáho aho twaáhanama kuzeenda Yeruzaléemu. 16 Omu luzeendo, abaheémba abáandi ba Kaizáaria bakakulaatilana neechwe. Baátutwáala omúka ya Mnasoni, omuuntu wa Kipro, omuheémba wa kala. Bakeenda twiikale náze ha woómwe.
Paulo naahika Yeruzaléemu
17 Kátwaahikile Yeruzaléemu, abeekiliza bazeenzi béetu ba aho batunyegeza ha manulilwa. 18 Nyeéncha eémo, Paulo yaázeenda hamo neetwe hali Yakobo. Abanyaampala bóona be ekelezia bakaba baliho. 19 Na káyaabeele yaábaangalukize, yaábasoomboolela ebigaambo byóona chimo chimo Múungu éebyo yaákozile omu mahaánga ha kulabila obuheéleza bwoómwe bwo kumugomookela Múungu.
20 Kábaahuliile ebyo, baámukuza Múungu, baámugaambila Paulo báti, “Íiwe omwiikiliza muzeenzi wéetu, nooléeba nkokwo ebihuumbi ne ebihuumbi omuli aba Abayahudi áabo baámwiikiliize Yeézu. Abo bóona beena echihika bwóoli kukuláatila ebilagilo bya Musa. 21 Bakagaambilwa nkokwo nooyegesa Abayahudi bóona abalikwiikala omu Banyamahaánga nkokwo batamukuláatila Musa. Káandi bakagaambilwa nkokwo íiwe obalagila bataákusala amakóba ga abáana báabo, nali kukulaatila entúungwa ze Echiyahudi. 22 Mbwéenu, tukole chiíha? Mazima nibahulila nka nikwo weézile Yeruzaléemu. 23 Ha bwéecho, okole nko óokwo tulikukugaambila. Twiinábo abakwaáta bana aha, abatiilého omulahi omu méeso ga Múungu. 24 Muzeénde hamo, mweéyeze hamo nábo. Obalihilile babone kumwa emitwe yáabo. Ha kukola tútyo, buli muuntu naamanya nkokwo empola éezo baagaambíilwe ha bwaáwe ta amazima, náho íiwe nyini noozeendelela kukwáata ebilagilo. 25 Náho habwa Abanyamahaánga abalikwiikiliza Yeézu, tukabaándikila no kubaha obulamuzi bwéetu, nkokwo beelige ne enyama esohweezwe aha mazimu, batanywa obwáamba, kulya enyama ze ebituungaánwa ebihotweelwe, no obusaambani.”*
26 Niho Paulo yaábatwáala abo abakwaáta bana, na nyeéncha eémo yeéyeza hamo nábo. Yaátaaha omu nzu ya Múungu, naalaánga echilo cho omuheleeluko ha kweézibwa kwáabo, echilo éecho balaasohoza echitáambo habwa buli oómo wáabo.
Paulo naakwaatílwa omu nzu ya Múungu
27 Ebilo musaanzu byo kweéyeza kábyeeliliile kuhwa, Abayahudi abalugile Asia baámubona Paulo omu nzu ya Múungu. Baásunika abaantu bóona baámukwáata. 28 Baátéela eyoombo no kugaamba, “Íimwe bakwaáta ba Iziraeli! Mutuhwéele! Ogu omuuntu niwe alikweégesa abaantu bóona ba buli haantu ebitakukuúndilana na Abaiziraeli, ne ebilagilo bya Musa, ne éenzu ezi ya Múungu. No óobu obusáago, yaataashámo Abayunani omu nzu ya Múungu ezo no kugookela ahaantu aha ahatakatíifu.”† 29 Aba bakagaamba bátyo habwo kuba bakamubona Trofimo, óogwo ali omuli Efeso, ali hamo na Paulo áaho aha chikaali cha Yeruzaléemu. Bakateékuza nkokwo Paulo yaámutaasha Torofimo omu nzu ya Múungu.
30 Echikaali chóona cha Yeruzaléemu cheezula omusaambo. Abaantu baákoba bwaangu bwaangu baámukwáata Paulo, baámukulula nibamusohoza ahéelu ye éenzu ya Múungu, na ahonyini emilyaango ye éenzu ya Múungu yaáchíingwa. 31 Obuchilo abo baantu bakaba nibaloónda omuháanda gwo kumwíita, empola zamuhikáho mukúlu we embága ya abalwaanila ngoma be Echirúumi nkokwo omu chikaali chóona cha Yeruzaléemu chiizwiile omusaambo. 32 Ahonyini yaátwáala abalwaanila ngoma hamo na abeémeelelezi báabo, beéluka kuzeenda hali abo abaantu. Abo baantu kábaababwéene abo abalwaanila ngoma bali hamo no ogwo mukúlu wáabo, baáleka kumutéela Paulo.
33 Ahonyini ogwo mukúlu wa abalwaanila ngoma yaábelilila, yaámukwáata Paulo, yaálagila nkokwo akomwe ne eminyololyo ebili. Yaábabúuza, “Ogu noóha? Yaákola chiíha?” 34 Abaantu omu mbága baábaanza kuteela eyoombo, omuli abo nibagaámba echi, abáandi bali omu kugaamba éecho. Ogwo mukúlu wa abalwaanila ngoma káyaalemilwe kumanya ha mazima ga ago ageésuululukiza ahaabwa akabuluungano ako, yaálagila nkokwo Paulo aleétwe omu olwaanzabuga luháango lwe enkáambi ya abalwaanila ngoma.
35 Obuchilo Paulo káyaahikile aha madaála go kutaahamo omu lugo olwo, abalwaanila ngoma bakamwiímucha ha kumuchuúngula kuluga omu buzilwa bwe chipípi cha baantu. 36 Kuba echipípi chiháango cha baantu chikaba nichibakulaatila nichihamuka omu kugaamba, “Omusiingaáliche!”
Paulo naayehohóola omu méeso ga abaantu
37 Náwe Paulo káyaabeele yeélilila kutaahibwamo omu olwaanzabuga lwáabo, yaámubúuza ogwo mukúlu wa abalwaanila ngoma, “Ngási niinkuundilwa nkugaambile echigaambo?” Náwe yaágaamba, “Ngási neewe noomanya Echiyunani? 38 Ngási ti íiwe Omumiísiri ogwo omu bilo ebihiingwiile akabaanzisa omusaambo no kubeébeembelela abéesi ebihuumbi bina (4,000) omu nsi yo obwoóma?”
39 Paulo yaámusubiza, “Íinye ndi Omuyahudi wo kuluga Tarso, omu chaalo cha Kilikia, omwaana nzaálwa wi iboma elitáli lyo kugaywa. Niinkweeseengeleza onkuúndile ngaámbe gaambe na baantu aba.” 40 Mbwéenu, ogwo mukúlu wa abalwaanila ngoma káyaabeele yaámukuúndiile, Paulo yaáyemeelela aha madaála, yaábaliingulila omukóno abo baantu nkokwo beesize. Na kábaabeele beésilize che, niho yaáhooya nábo omu lulími lwe Echihebrania.
+ 21:10 Osome Amakúlu ge Entumwa 11:28. * 21:25 Obusaambani: Aháandi no, obusiihani nali obuseégu. † 21:28 Yaataashámo Abayunani omu nzu ya Múungu ezo no kugookela ahaantu aha ahatakatíifu: Omu nzu ya Múungu, hakaba heena olubúga lwa abakwaáta ba Abayahudi boónka bakekililizwa kuba áaho, káandi hakaba heena olubúga lwa abakázi Abayahudi. Abanyamahaánga bakaba beena olubúga lwaabo olwaabele luli ahéelu ye éenzu ya Múungu ne éebyo bibuga bya Abayahudi.