Olwaandiko lwa Paulo aha
Baefeso
Obweébeembezi
Olwaandiko aha Baefeso lukaandikwa omu mwáanya gúmo no olwaandiko aha Bakolosai. Béenzi nibateekuza nka nikwo lukaandikwa omu mwáaka gwa 60 gúti káyaabeele yaámazile kuzaalwa Yeézu Kristu. Omwaandiki akeémanyisa weényini nke entumwa Paulo (1:1). Paulo akaandikila Abakristu ba Efeso, náho byaakáaba nka nikwo olwaandiko olu echihika chaálwo chikaba chili luzoongoloke omu makelezia agáandi káandi áago gakaba gali héehi na Efeso. Káandi, Paulo naasoomboola nka nikwo akaba ali omu ibóhelo obuchilo óobwo akaandika olwaandiko olu (3:1; 4:1; 6:20). Paulo akasiindika olwaandiko olwo aha ngalo za Tikiko óogwo akaba ali omu luzeendo lwo kuyeélela ekelezia ya Efeso (6:21-22).
Efeso gukaba guli omuzihwa muháango guli ikulato lye Echirúumi omuli Asia Eénche. Efeso ekaba ekumuukile habwe éenzu ya múungu waáyo éezo ekaba etiilwého omu kutoózibwa kwo kuhikiilizwa habwa múungu omukázi we Chiyunani. Múungu óogwo akaba naayétwa Aritemi (Amakúlu ge Entumwa 19:23-31). Ekelezia ya Efeso ekaba eyina okwiikiliza kuháango obuchilo neebaanza, náho káyaahikile obuchilo yaáhwéelwa amagala go okwiikiliza kwaáyo óokwo kwo kubaanza (Okusuululilwa 2:1-7).
Paulo naasoomboola omu mulyaango gwa 1:1–3:21 nka nikwo Múungu akatooza abaantu no kubachuúngula kuluga omu biheno byáabo habwo omuháanda gwa Yeézu Kristu. Naasusanisa ekelezia no omubili, na Kristu nko omútwe gwoómwe. Káandi naasusanisa ekelezia nki ikiindaánsi, na Kristu nki ikúlugusi igazi lyo oluhazo óolwo. Omu mulyaango gwa 4:1–6:20, Paulo naasohoza obusoomboozi omu kwoóleka akazeendele ka akeekalile ko obulami bwe Echikristu.
1
Empola
1 Olwaandiko olu naálwaandika íinye Paulo entumwa ya Kristu Yeézu habwo okweenda kwa Múungu. Niimbaandikila íimwe abatakatíifu* ba Múungu áabo mulikutúula [omu chaalo cho okwo Efeso]. Íimwe muli abeésigwa aha kukwaátaangana na Kristu Yeézu.
2 Embabazi no obuhóolo kuluga hali Isíichwe Múungu, na aha Mukáma Yeézu Kristu, bibe hamo neemwe.
Emigisa zo omwooyo
3 Akuzibwe Múungu ne Iíse wo Omukáma wéetu Yeézu Kristu, ogwo akatufuuha aha buli migisa zóona zo omwooyo, omu bwiikalo bwe emyooyo, aha kukwaátaangana na Kristu.
4 Obuchilo Múungu akaba atakahaangile oluhazo lwe éensi, akatutóoza tube abaantu boómwe ha muháanda gwo kukwaátaangana kwéetu na Kristu. Akakola aátyo, atuboneseze kuba abatakatíifu áabo tutéena entaambala omu méeso goómwe. Habwe engoonzi yoómwe, 5 Múungu akaba alamwíile kuluga kala, kutukóla kuba abáana boómwe aha muháanda gwa Yeézu Kristu. Akalamula kukola aátyo, habwe engoonzi zoómwe. 6 Ha bwéecho, nitumusiima Múungu habwe embabazi zoómwe zi ikuzo, éezo akatuha busa aha muháanda gwo Omwaana woómwe engaanzi.
7 Múungu akatuchuúngula kulabila enságama ya Yeézu Kristu, ensoonga atuganyíile ebiheno byéetu byóona, kwiingana no obwíinzi bwe embabazi zoómwe. 8 Náwe akatuha obusáago bwe embabazi zoómwe, káandi aleeteliile tube na amasala góona no obwéenze. 9 Akozile tusoombookelwe olufubo lwe echihika chizima che engoonzíze, na akeenda kuzikola kulabila hali Kristu. 10 Echihika cha Múungu ni nka nikwo, obuchilo óobwo yaáyeenzile kabulihika, alyaáteelanisa hamo ebiintu byóona ebyo omu igulu ne byo omu nsi, no kubikola bibe ahaansi yo obutégeki bwa Kristu.
11 Múungu akozile amagaambo góona kwiingana ne engoonzíze. Weényini akatutóoza íichwe Abayahudi kuba abahuunguzi bo obuchuúnguzi ha muháanda gwa Yeézu Kristu, nko óokwo chabele chili echihika choómwe kulugiilila kala. 12 Ha bwéecho, íichwe Abayahudi áabo tweébeembiile omu kumweésiga Kristu, tubone kuba omweésiingizo gwi ikuzo lya Múungu.
13 Neemwe káandi áabo mutali Abayahudi, mwaáhuliile amagaambo ga amazima, nizo Empola Nzima éezo eleesile obuchuúnguzi bwéenyu. Habwo kumwiíkiliza kwáanyu Kristu, Múungu náwe akabataho Omwooyo Mutakatíifu nko olumanyiso lwe endagano éezo yaábalageene. Omu kukola aátyo, akooleka nka nikwo, íimwe muli aboómwe. 14 Ogwo Omwooyo Mutakatíifu no omusiimbo hali íichwe nyini nka nikwo, Múungu naatuha byóona ebyo yaalagéene nka nikwo yaakatuhéele.+ Ogwo Mwooyo nigwo óogwo Múungu akataho kuhika obuchilo bwo kutuchuúngula íichwe abaantu boómwe. Tusíime ikuzo lyoómwe!
Paulo naasabila Abakristu ba Efeso
15 Niimusíima Múungu, habwa amagaambo góona áago akatukolela. Kulugiilila óobu naáhuliile empola za akazeendele okwo mulikumwiíkiliza Omukáma Yeézu no okweenda abaantu bóona ba Múungu, 16 tiínkuleka kumusiima Múungu ha bwéenyu. Niimbeezuka omwáanya gwóona omu kusaba kwaanze. 17 Niimmusaba Múungu wo Omukáma wéetu Yeézu Kristu, Isíichwe owi ikuzo, ababoneseze omwooyo gwa amasala no gwo kusuululilwa,† kuba mubóne kukula omu masala ha kumusoombookelwa weényini. 18 Abahwéele emiganya yáanyu ebóne kusoombookelwa itegezo lyo kutóoza kwoómwe okwo kuli, no okusoombookelwa obuhite bwo obuhuunguzi bwi ikuzo lyoómwe óobwo yaálagiile abaantu boómwe. 19 Niimmusaba Múungu nkokwo muhiche kusoombookelwa obuzizi bwoómwe bukúlu hali íichwe áabo tuli abeekiliza. Obuhicha óobwo bulikukola emilimo omuli íichwe, ni nka amagala goómwe maháango 20 áago akakola ahali Kristu obuchilo akamuzoola kuluga omu bafwiile. Mála yaámuta olubazu lwo obúlyo omu bwiikalo bwe emyooyo,+ 21 olugulu bwooli kusáaga obukáma bwóona. Okwo, Kristu naatégeka abatégeki bóona, bóona abeene obutwáale, na abeena obwanaángwa bwoóna bwóona. Naabatégeka, niwe mukúlu wa abo bóona, ti omu nsi omu kwoónka, no óobu omu nsi éezo elikwiiza. 22 Múungu amuheéle Kristu obutégeki aha lugulu ye ebiintu byóona, ne ekelezia eheelwe weényini aábe niwe omútwe‡ gwe ebiintu éebyo byóona. 23 Ekelezia nigwo omubili gwa Kristu, nayo eyizwiile no obuhikiilizwa bwoómwe. Weényini niwe alikuhikiiliza ebiintu byóona buli haantu.+
* 1:1 Abatakatíifu: Habwo obusoomboozi bwooli osome Obusoomboozi habwa Amagaambo Agagumile. + 1:14 Osome 2 Abakorinto 1:22; 5:5. † 1:17 Ababoneseze omwooyo gwa amasala no gwo kusuululilwa: Ensoonga eéndi yaakaáhicha kuba yaábaha Omwooyo gwoómwe óogwo gulikubaha amasala no kusuululilwa. + 1:20 Osome Enzina 110:1. ‡ 1:22 Omútwe: Ensoonga yaáho no omutégeki nali omukáma. + 1:23 Osome Abarúumi 12:5; 1 Abakorinto 12:27; Abaefeso 4:10; Abakolosai 1:19.