26
Judas bi-djawarraykang Jesus
14 Jesus ben-karrmeng 12 djawirna. Nakudji namekke bininj nawu ngeyyoy Djudas Iskariod. Wanjh wam ben-yikang kure nawu birri‑kihkimuk djungkay kure birri-wokmarnburrinj.
15 Nungka ben-djawam kunwardde, bu ben-marneyimeng, “Njale kandi‑karremulewan bu Jesus bidkenwon ngudberre?” Bedda wanjh birri-wong kunwardde nawu 30 silver coins.
16 Wanjh bu rerre Judas dedjmey bolkyawam baleh keno bu Jesus kabirri‑mang nawu birriwarre bininj.
Jesus mak nuye bininj birri-djarrk-nguneng manbu Passover mulil
17 Mandjewk la mandjewk, Djus bininj birri-karrmeng mulil kunkamak ngeyyoy Manlod-berelhmiken Kandidjdjawa. Kunyungki benbekad kunkamak birri-karrmeng Passover mulil. Kunekke benbekad rerrih, djawirna nuye birrim-yikang Jesus, birri‑djawam, “Baleh yi-djare ngarri-marnbun ba manme karri‑ngun manbu Passover mulil?”
18 Wanjh Jesus yimeng, “Ngurri-ray kure kubolk-kimuk wanjh ngurri-nan namekke bininj, ngurri-marneyimen, ‘Nawu Kanbukkan ka-yime korroko wanjh darnkih kamh-re ka‑bolkyimerran nuye. Ka-djare Passover mulil ngarri‑ngun nuye djawirna kaluk kure nguddangke kurrambalk.”
19 Wanjh djawirna nuye birri-wam, kure birri-yingkih-marnbom ngalengarre Passover mulil.
20 Kaluk bu ngokdanj, Jesus wanjh neyhneykendi kure balabbala ‘table’, birri-djarrk-nguneng nawu 12 djawirna.
21 Wanjh bu birrimekke birri-nguneng manme, Jesus ben‑marneyimeng, “Ngayi woybukki marneyime ngudberre: nakudji bininj ngudberre ngan-kukweykan kure birri-warre bininj.”
22 Bedda ben-njilng-warrewong nuye djawirna. Wanjh birri‑bebbeh-marneyimeng Jesus, “Nawu Yiworhnan, yiddok ngayi kukweykan ngudda?”
23 Jesus yimeng, “Nawu ngane-djarrk-bid-djuhme kure ngalanno wanjh namekke ngan-kukweykan.”
24 Kaluk ngan-marne-bolkyimerran ngayi nawu Bininj Duninjh kure ka-kurduyimerran ngardduk. Ngayi nga-rrowen. Wok‑kurmerrinj Ngabbard kunkare. Bininj ngan-kukweykang ngayi, kukwarrewong kure Ngabbard. Nungan Ngabbard kaluk kabi-kukmorrong namekke bininj bu munguyh munguyh. Kunukka kamakniwirrinj.
25 Djudas korroko bengkan bu Jesus bi-marneyimeng. Wanjh yimeng, “Nawu Kanbukkang, yiddok ngayi kukweykan ngudda?” Wanjh Jesus yimeng, “Yoh. Makka nguddangke kunwok.”
Jesus mulewarrinj nuye kundarrkid mak kunkurlba
26 Kaluk bu kumekke bedda birri-nguneng manme, wanjh Jesus lod-mey manbu kandidjdjawa wanjh bi-manjbom Kod. Rerre wanjh lod-bakkeng, wanjh ben-wong nuye djawirna wanjh ben‑marneyimeng, “Ngurri-ma mane kandidjdjawa, wanjh ngurri-ngu. Mane wanjh kundarrkid ngardduk.”
27 Wanjh ngalanno warridj mey, bi-yi-manjbom Kod, wanjh ben‑bowong nuye djawirna wanjh ben‑marneyimeng, “Ngurri‑wern ngurri-bongu mane.
28 Mane ngardduk kunkurlba manbu ka-menyime bu Kod wok‑kurrmerrinj bu mulewarrinj nungka ka-djare kaben‑bengmidjdan bininj. Mane kunkurlba ngardduk ka‑bowarrhme bedberre birri-djal-wern bininj ba bu Kod kaben-bengmidjdan bedberre kure kunwarre.
29 Kune wanjh bengdayhke ngudberre, ngayi minj nga‑yawoyh‑bongun mane barnem-no kunkalkid, kaluk karri‑yawoyh‑djarrk‑bongun bu rerrikah kumekke kure kubolk‑kimuk Ngabbard kah-ni nawu Kaworhnan Rowk ngardduk.”
30 Kaluk bu birri-wayini manbu yiwarrudj wanjh birri-wam kure mandulum kabolkngeyyo Olives.
Jesus Bi-mulewam bu Bida (Peter) Kabi-waralkukwakwan
31 Wanjh Jesus ben-marneyimeng djawirna nuye, “Bu bolkkime kukak ngudda kandi-bawon, ngurri-kelerlobme. Korroko Kod yimeng nawu: “Ngayi nga-bun nawu shepherd, nawu mayh sheep wanjh nakka kabirri-kelerlobme kure kubolk-buyika.” Kod wokkurmerrinj kure Nadjamun Djurra.
32 Kaluk bu rerre Kod ngan-dolkkayhwe kure kumidj. Kaluk nga‑yingkih-dokme ngudberre kure kunred Kalili.
33 Wanjh Bida (Peter) yimeng, “Bedda birriwern kabirri‑kelerlobme, ngayi minj nga-kelerlobme bu ngudda‑kenh.”
34 Kaluk Jesus bi-marneyimeng, “Nga-yime ke woybukki, Bu bolkkime kukak, ngudda wanjh kan-waral-kuk-wakwan bu bokenh kunkudji-kenh, bu rerre bawurl ka-kayhme.”
35 Wanjh Bida (Peter) yimeng, “Kunukka minj ngayi nga-yime bu waral-kuk-wakwan! Ngayi ngarr-djarrk-di kure baleh ngayi nga‑rrowen kure ngudda!” Mak nawu birriwern djawirna nuye nakka mak warridj kunekke rerrih birri-yimeng.
Jesus di yiwarrudj kure kunred Kedsemani (Gethsemane)
36 Wanjh Jesus birri-djarrk-wam nawu djawirna nuye ben‑bukkang kure kunred ka-bolk-ngeyyo Kedsemani (Gethsemene). Wanjh ben‑marneyimeng, “Kondanj ngurri-nin nga-re kuni. Nga-rri yiwarrudj.”
37 Jesus ben-kang Bida (Peter) mak bene-bokenh nawu bebeywurd nuye Zebedi, nungka dedjmey bu njilng-warreminj mak kange‑warreminj.
38 Wanjh ben-marneyimeng, “Ngayi nga-njilng-warre kure kandji ngardduk kundurddu ka-djokkohme. Wanjh kondanj ngurri-nin, ngurri‑bolknahna bu ngayi ngam-durndeng.”
39 Kaluk bu wam kure minj djarreh-kah la darnkih, kumekke kukwerrinj kumirrk nuye kure kukurlk wanjh yiwarrudj di, wanjh yimeng, “Ngabba, wanjh kune kamak, wanjh yuwn kan‑bowon mane ngalanno kure nga‑bongun manbu kure nga‑djak‑bekkan-kenh. Wanjh bonj, nga-kurduyime kure ngudda yi-djare, minj kure ngayi nga‑djare.”
40 Wanjh Jesus durndi kure djawirna nuye, wanjh ben-nang birrih-kodjdjeyoy. Wanjh bi‑marneyimeng nawu Bida (Peter), “Ngudda minj karri‑djarrk‑worhnayinj bu kundjungbu?
41 Mak ngurri-bolk-nahna mak yiwarrudj ngurri-din ba kunukka kunngudj ngun-won ngudberre mak nawarre minj ngun‑djurrkkan ngudberre mak ngun-marnbun bu ngurri-yime kunwarre. Wanjh kunmalng ngudberre makka ka-djare kunmak ka-yime, mak kungudj kure kunburrk ngudberre makka manngudj-warre.”
42 Jesus durndi yawoyh-di yiwarrudj, yimeng, “Ngabba, minj nga-djare nga-djak-bekkan. Kure ngudda yi-djareni bu nga‑djak-bekkan, kune wanjh ngayeman nga-kurduyime kure ngudda yi-djareni ngardduk.
43 Wanjh yawoyh-durndi ben-nang birri-kodjdjeyoy, birri‑kodjdjewakwarrinj.
44 Wanjh Jesus durndi bokenh kunkudji-kenh di yiwarrudj, kunyawoyh-kudji yimeng mankare yerrih kunwok.
45 Wanjh Jesus yawoyh-durndi kure djawirna nuye kure birrih‑yoy, wanjh yimeng, “Yiddok ngudda ngurri‑djal‑kodjdje‑mulmurrngkarren mak ngurrih‑djal‑yo? Ngurri-na! Wanjh korroko kamh‑yimerran kamh-re darnkih nawu bininj ngan‑kuk‑weykang ngayi nawu Bininj Duninjh kure birriwarre bininj ngandi-mang.
46 Wanjh ngurri-dolkka, karri-re. Wanjh ngurri-na nane nawu bininj kamh-re nawu ngan-djarrwarraykang, ngan-kuk-weykan.”
Jesus Wanjh Birri-mey
47 Bu Jesus munguyh wokdi-wokdi wanjh Judas kam-wam nawu birri-djarrk-wam 12 kure Jesus nuye djawirna. Mak birri-wern bininj birrim-djarrk-wam nawu birrim-kang mandjawak mak kundulk. Nawu birrikihkimuk djungkay mak nawu dabborrabbolk nawu bindi-marne-worhnang bininj wanjh bindi-munkeweng.
48 Korroko Judas karremarnbom bu ben-bengdayhkeng bu yimeng, “Wanjh bininj nawu nga-bunjhmang wanjh nakka Jesus nawu ngurri-mang.”
49 Kaluk kunekke rerrih Judas bi-yikang Jesus, bu yimeng, “Ngudda nawu kanh-bukkang! Kamak bu ngarr-keb-narren”. Rerre wanjh bi-bunjhmey.
50 Wanjh Jesus yimeng, “Nawu ngarr-dabbolk, wanjh yi‑djal‑kurduyimen kure yim-wam-beh.” Wanjh birrimekke nawu birrim-yorrmeng birrim-wam birri-darrkid-mey Jesus.
51 Kaluk bu kumekke birri-mey Jesus, wanjh nakudji bininj nawu Jesus djawirna nuye yirrhmey nawu mandjawak nakimuk wanjh bi-kanem-dadjdjeng nawu bi-marne-durrkmirri nuye djungkay.
52 Wanjh Jesus bi-marneyimeng namekke nawu nuye djawirna, “Yi-bawo nawu mandjawak nakimuk. Yi‑kurrmen kure yi-mey. Nangale nawu ka-mang mandjawak, nakka wanjh mandjawak kaben-bun.
53 Ngudda minj ngurri-bengkan bu nga-djare-niwirrinj nga‑djawayinj Ngabbard, wanjh ben-munkewemeninj birriwern angels nawu 12 djuram.
54 Wanjh bonj, nga-djare ka-kurduyimerran ngardduk kure Djurra Nadjamun ka-wok-bimdi ngardduk kure ngan‑yolyolmeng kunkare.”
55 Wanjh Jesus ben-marneyimeng birriwern nawu birri-kuniwam. Yimeng, “Ngudda kandi-kuniyikang mandjawak dorrengh mak kundulk dorrengh, yiman ngayi nabang rerre. Bu kunbenbekad‑kuyeng rowk, ngayi ngah-ni kure Temple kure kuberrk bu ngaben‑bukkang, minj ngudda kumekke kandi-mayinj.
56 Wanjh kuneng rowk kure baleh kurduyimerranj wanjh ka‑woybukkenwon kure birri-kare birri-bimbom kure korroko birrih-ni.” Kune bu Jesus yimeng. Wanjh djawirna nuye birri‑bawong, birri-kelerlobmeng.
Jesus birri‑kang kure kurrambalk nuye djungkay
57 Birrimekke bininj nawu birri‑darrkid‑mey Jesus, wanjh birri‑kang kure kurrambalk nuye Kayafas (Caiaphas). Nungka nawu ben‑marne‑worhnang djungkay. Kure nawu mankarre ben‑bukkang mak dabborrabbolk nawu birri‑kihkimuk bininj wanjh birri‑mokenraworrinj, birri‑yolyolmeng.
58 Kaluk nawu Bida (Peter) nakka kumunke bedberre wanahwam wanjh bebmeng kure kuberrk kure kurrambalk nawu ben‑marne‑worhnan djungkay nuye, wanjh kumekke ngimeng rerrkang birri‑djarrk‑ni nawu djamun bu kaben‑nan bu baleh kabirri‑marne‑kurduyime nawu Jesus.
59 Wanjh nawu birri‑kihkimuk djungkay mak nawu birriwern kure ‘council’ bininj birri‑karre‑yawam nuye kunwok manu manbuyika kunwok kure birri‑djuhbom Jesus. Bedda wanjh birri‑djareni bu kabirri‑bun.
60 Birriwern bininj birrim‑wam bindi‑wurrhkeng bu nungka‑kenh, nawu council minj birri‑ngalkemeninj mankarre bu birri‑buyinj Jesus. Rerre wanjh bene‑bokenh bininj benem‑wam bene‑marneyimeng,
61 “Nane bininj yimeng, ‘Ngayi nga‑rurrk‑bakke manbu Temple Kod nuye, wanjh nga‑yawoyh‑rurrk‑marnbun bu kunkodjdje bokenh kunkudji.”
62 Wanjh nawu kaben‑marne‑worhnan djungkay di, bi‑marneyimeng Jesus, “Yiddok ngudda minj yiben‑wokmang? Yiddok benemekke bininj ngundih‑mulewan bu kunwoybuk‑kenh?”
63 Nungka Jesus minj bi‑wokmayinj. Wanjh nane djungkay bi‑yawoyh‑marneyimeng Jesus, “Kan‑marneyimen woybukki. Yi‑bengkan Kod ngun‑nan. Yiddok ngudda nawu Christ, nawu Beywurd nuye Kod.”
64 Wanjh Jesus yimeng, “Yoh. Makka nguddangke kunwok. Mak marneyime, kaluk bu rerrih‑kah ngudda kandi‑nan ngayi nawu Bininj Duninjh ngah‑ni kure kukun nuye Kod nawu Ngudj‑kimuk Duninjh, wanjh ngamh‑re kunngol dorrengh kure kaddum‑beh.
65 Kaluk bu djungkay bi‑bekkang Jesus, wanjh ridduy. Wanjh madj‑dadjdjerrinj. Wanjh yimeng, “Nane bininj yimeng kunwarre kure Kod! Wanjh minj nabuyika karri‑djare kabirri‑widdjung, wanjh ngudda ngurri‑bekkang rowk bu kunwarre yimeng kure Kod.
66 Kaluk baleh ngudda ngurri‑yime?” Wanjh bedda birri‑yimeng, “Kukwarrewong, nakka wanjh dowimen.”
67 Wanjh kumekke bedda birri‑keb‑nunjbom wanjh birri‑bom kunbid dorrengh bedberre. Nawu birri‑buyika nakka wanjh birri‑widjbirhkeng.
68 Mak birri‑marneyimeng, “Yi‑mulewarrinj ngadberre bu yiman ngudda nawu Christ! Mah, wanjh kan‑marneyimen nangale ngun‑bom?!”
Bida bi‑waralkukwakwam Djisas
69 Kaluk kumekke‑ni bu Bida (Peter) ningih‑ni kure kurrambalk kuberrk, ngalyawk ngalu ben‑marne‑durrkmirri kumekke kunred wanjh kam‑wam kure nungka, wanjh ngaleng bi‑marneyimeng, “Ngudda nguneh‑djarrk‑di Jesus nawu Kalili‑beh.”
70 Bida ben‑marneyimeng, nawu kumekke birrih‑di, “Ngayi minj nga‑bengkan kure ngurri‑yolyolme!”
71 Bu kumekke bolk‑bawong kure kuberrk wanjh di kure kurrangmaye, mak ngal‑buyika ngalyawk bi‑nang. Wanjh ngaleng ben‑marneyimeng bininj nawu kumekke birrih‑di, “Nane bininj, benem‑djarrk‑wam Jesus kure Nazared‑beh.”
72 Kun‑yawoyh‑kudji Bida wok‑rayekworrinj bu yimeng “Kayakki.” Wanjh yimeng “Ngabbard ngan‑nan bu marneyime ngudberre woybukki: ngayi minj nga‑bengkang nane bininj.”
73 Kaluk bu birrih‑ni minj kunkuyeng, birri‑buyika bininj nawu kumekke birrih‑ni birrim‑yikang Bida (Peter) wanjh birri‑marneyimeng, “Woybukki, ngudda dorrengh ngurri‑munkekadjuy Jesus, wanjh ngundi‑wok‑bekkang bu yih‑wokdi yiman kure Kalili‑beh.
74 Wanjh Peter ben‑yawoyh‑wurrhkeng bu yimeng, “Ngayi nga‑kuk‑wakwan namekke bininj!” Wanjh kunekke rerrih nawu bawurl wanjh kayhmeng.
75 Kumekke wanjh Bida bengkang kure Jesus bi‑marneyimeng “Ngudda kan‑waral‑kuk‑wakwan bokenh kunkudji, bu bawurl ka‑kayhme”. Wanjh Bida bebmeng, wam nalkbom‑wam kunkimuk.