20
पोलु मकिदुनिया, अकाया, इव पटिने दास्तोग़
1 अद्रमे विरुद कीयनद कट्ला रोमता. पया पोलु विस्वसिरिन तनगा केयतोग़. ओर ओनगा वातस्के, ओरिह्‌क दीरा वानाह वेहतोग़. वेहचि, दाय्ह्‌नन इनजोर ओरिन कलियिस, इपिसुस सहरताहि मकिदुनिया पटटे✡20:1 16:9; 20:3 दायलाह बोटटोग़. 2 अगा पूरा वेलियतोग़, वेलियसोर अग्डोर विस्वसिरिन, ओरा विस्वस बेर्सलाह वेल्‍लाङे पोल्‍लोङ वेहतोग़. पया अग्डाहि अकाया पटटे अतोग़.*20:2 अकाया पटटुन युनान वने इंदुर. 3 अन्जि अगा मूंड नेलाङ मतोग़. पया सुरिया पटटे✡20:3 मत्याल 4:24; मार्कल 7:26; लूकाल 2:2; बळयिर 15:23; 18:18; 21:3; गलातितोर 1:21 दायलाह ओडातगा उदसोर मनेके, यहुदिर ओन हव्कलाह अग़ ऊळिह्‌तोर✡20:3 9:23-24; 20:19; 23:12-15; 25:3 इनजोर केंजतोग़.†20:3 सुरिया पटटे ओडाताहि रेगिसि, नना अग्डाहि बूमता अग़दुह्‌क येरुसलेम दाकन इन्जि, पोलुना विचर मता बहे. केंजतस्के, (सम्दुरता अग़दुन विळ्सिस,) नना मकिदुनिया पटटुह्‌क अन्जि, बूमता अग़दुन पोयतकन इन्जि, विचर कीतोग़.✡20:2-3 रोम सहरतोर 15:26(अस्के मकिदुनियाते नना लूकानन, ओना तोळ मतन.) 4 बिरिया सहरतोग़✡20:4 17:10 पुरुस पेदिरतोना मग़ि सोपतरु, तिसलुनि सहरतोर✡20:4 17:1,13; 1 तिसलुनितोर 1:1; 2 तिसलुनितोर 1:1 अरिस्तरकुस✡20:4 19:29 ओसो सिकुन्दुस, दिरबे सहरतोर✡20:4 14:6,20; 16:1 गयुस ओसो तिमोति✡20:4 16:1; 17:14-15; 18:5; 19:22; रोम सहरतोर 16:21; 1 कुरिंततोर 4:17; 16:10; 2 कुरिंततोर 1:1,19; पिलिपितोर 1:1; 2:19, आसिया पटटोर तुकिकुस✡20:4 इपिसुसतोर 6:21; कुलुसितोर 4:7-8; 2 तिमोति 4:12; तीतुस 3:12 ओसो तुरपिमुस✡20:4 21:29; 2 तिमोति 4:20, इच्वुर मावा संगे वातोर. 5 ओरग्डाहि बोरो बाताल कीतोर इतेके, मकिदुनियाताहि मुनेन तरोवस सहरते✡20:5 16:8; 20:13 अन्जि, अगा माक केपतोर. 6 माट ओय्‍पिह केवव आरिना पंडुम✡20:6 पेसमुळि 12:15; 23:15; बळयिर 12:3 आनाहि, मकिदुनिया पटटा पिलिपि सहरते✡20:6 16:12; पिलिपितोर 1:1; 1 तिसलुनितोर 2:2 मतोम. पया पंडुम मारतस्के, अग्डाहि ओडातगा उदतोम. उदिसि एयुङ दियाने तरोवस सहरते एव्सि, माक केपतोरिन कलियतोम, पया माट वारममेंड तरोवस सहरतेन✡20:6 16:8; 20:13 मतोम.
युतुकुस पेदिरतोग़ पेकाल जीवा अरयह्‌तोग़
7 पया ऐतारम दिया,✡20:7 मत्याल 28:1; मार्कल 16:2; लूकाल 24:1; योहन 20:1; 1 कुरिंततोर 16:2; तोहचीतव पोल्‍लोङ 1:10 किर्स्तुना मोकता सीता कीसि आरिङ तिनदलाह,✡20:7 लूकाल 24:30; बळयिर 2:42,46; 20:11; 1 कुरिंततोर 10:16 विस्वसिरा संगे जमा आस मतोम.✡20:7 इब्रितोर 10:25 अस्के पोलु इमा दिया अग्डाहि दायना मताह्‌कु, ओरिह्‌क नडुमनग़्का एवनाह पोल्‍लोङ वेहचोरेन मतोग़. 8 माट जमा आस मतोम अद पोग़ोटा मदलितगा, वेल्‍लाङे चिमलिङ (पोतिह कीस मताह्‌कु, कांका वीळिस मता). 9 पोलु पोल्‍लोङ वेहचोर मनेके, अगा ओर्वोग़ युतुकुस पेदिरतोग़ पेकाल, किळ्कितगा उदिस कूर्ह्‌कसोर मतोग़. कूर्ह्‌कनेके उंदियदेबा, मूंड मदलिना लोताहि इळ्न अरतोग़. पया वेर रेगिस ऊळनेके, ओग़ डोलिस मतोग़. 10 मति पोलु इळ्न रेगतोग़, रेगिस ओन गळ्म ओग़्ङिस ओरिन इतोग़, “बहे आयो रेयमाट! वेना जीवा वेनगान मन्ह्‌ता,” इतोग़.✡20:10 मत्याल 9:24; मार्कल 5:39 11 पया ओर पोग़ोन अतोर, अन्जि किर्स्तुना मोकता सीता कीसि, आरिङ किळ्हचि तितोर.✡20:11 2:42; 20:7 पया पोलु विस्वसिरा संगे पङवियनाह वळ्ह्‌कसोर मतोग़. पया अग्डाहि अतोग़. 12 अद्रमे पया ओग़ पेकाना लोतोर ओन लोन ओतोर. ओग़ जीवा अरताह्‌कु, ओर पका गिर्दा आतोर.
पोलु तरोवसताहि मिलेतुस सहरते दास्तोग़
13 दायनामुने पोलु माक इद्रम इन्ज मतोग़, “मीट ओडाते मुनेह पेसिस, मूसिया एरियाता असुस सहरते अन्जि मन्ह्‌टु, नना इद तरोवसताहि बूमता अग़दुन पोसि, अगा एवयह्‌नन, पया अग्डाहि मीवा संगे ओडातगा उदकन,” इनजोर वेहच मतोग़. अदिह्‌क माट मुनेन पेसिस, ओडातगा उदतोम. 14 अद्रमे पया पोलु माक असुस सहरतगा कलियतोग़, कलियिस मावा संगे ओडातगा उदतोग़. पया माट लेसबोस तोग़दा मितुलेने सहरते एवतोम. 15 पया मावा ओडा अग्डाहि पेसता, इमा दिया कियुस इनदना तोग़दा एरे एवता. पया इमा दिया अग्डाहि सामुस इनदना तोग़दगा वने एवता. ओसो इमा दिया आसिया पटटा✡20:15 16:6; 20:4,18 मिलेतुस सहरते✡20:15 20:17; 2 तिमोति 4:20 एवतोम, (अदु इपिसुस सहरता एरे मता).✡20:15 18:19,21,24; 19:1,17,26; 1 कुरिंततोर 15:32; 16:8; इपिसुसतोर 1:1; 1 तिमोति 1:3; 2 तिमोति 1:18; 4:12; तोहचीतव पोल्‍लोङ 1:18; 2:1 16 पंटाता पंडुमतुह्‌क✡20:16 लैव्यव्यवस्था 23:15-21; बळयिर 2:1; 1 कुरिंततोर 16:8येरुसलेम सहरते एवयलाह,✡20:16 19:21; 20:22 पोलु कंद्रेम आंदोग़. अदिह्‌क इपिसुस सहरते रोमतेक अचोन, इदे आसिया पटटगा पका आल्सेम आयग़ा इन्जि, इपिसुस सहरतुन एग़िस दायनद ओडा पोयतकन इनजोर, मुने विचर कीस मतोग़.
विस्वसिराङ मुक्यालोरा संगे पोलुनाङ आक्रि पोल्‍लोङ
17 पया इपिसुस सहरतोर विस्वसिराङ मुक्यालोरिह्‌क “मीट मिलेतुस सहरते वासि नाक कलियाट,” इनजोर कबुर लोहतोग़.‡20:17 इपिसुस सहर मिलेतुस सहरताहि जोक-जोक वीसा एयुङ (25) कोस्क जेक मता. 18 ओर वातस्के ओरिन इद्रम इतोग़, “नना मुने आसिया पटटे वासि,✡20:18 18:19; 19:1 इग्डाह पेसिस अनाह्‌जोम, मीवा संगे बेद्रम मतन इनजोर, मीट पुतिरे. 19 यहुदिर नाक हव्कलाह कोहन्दुर,✡20:19 9:23-24; 20:3; 23:12-15; 25:3 अस्के नाक पका तिपल वाता. मति नना उड्ला बुदते ताकसोरे, कनिर पोहचोरे, येसुना सेवा कीसोर मतन. 20 नना रेयवालेवा मीवा पाय्दाताङ पोल्‍लोन बेविने, मीक वेहतलाह तपोन.✡20:20 20:26-27 लोकुरा मुनेह काग़्हतन, ओसो लोह्‌क-लोह्‌क अन्जि वने काग़्हतन इनजोर, मीट पुतिर. 21 पापमता अग़दाहि जर मल्सि,✡20:21 2:38; 3:19; 5:31; 11:18; 13:38; 26:20 देवुळता पोल्‍लो केंजिसि, मावा येसुसामिन विस्वस कीयना इनजोर, यहुदिरिह्‌क ओसो युनानिरिह्‌क वेहतन.
22 “इंजेके देवुळता जीवा नाक येरुसलेम ओयलाह आता.✡20:22 19:21; 20:16 अगा नाक बाताल आयग़ इनजोर पुनोन. 23 मति इचोने पुतन: ‘मन्कलोर नीक तिपल कीयनुर ओसो जेलते वाटनुर’ इनजोर, नना तिरियनव सबे सहर्कने, देवुळता जीवा नाक मुनेन वेहचोरेन मन्ह्‌ता.✡20:23 9:16; 21:4,11 24 मति हातेकाय, पिसतेकाय, नावा जीवाता नना पर्वा केवोन.✡20:24 21:13; रोम सहरतोर 8:35-36; 2 कुरिंततोर 5:8; पिलिपितोर 3:8-11 देवुळता दयाता बेसता कबुरतुन पोकुर कीम इनजोर, येसुसामि नाक ईतद सेवातुन मारिह कीयनद, इदे नाक बेसु.✡20:24 13:25; 2 तिमोति 4:7
25 “इंजेके नावा पोल्‍लोतुन केंजाट. देवुळि मन्कलोरगा राजेम कीयनद पोल्‍लोतुन पोकुर कीसोर, नना मियगा तिरियसोर मतन. मति इंजेटाहि मीट इपिसुसतोरिर, नावा मोकमतुन बेस्केन ऊळविर आयकिर इनजोर पुतन. 26-27 देवुळि मियेनाह्‌क तासिस मतद बेदे पोल्‍लोतुन मकिह केवालेवा, पूराय वेहतन.✡20:26-27 20:20 अदिनेनाह्‌क नेंड मीकु बेस वेहतलाह वातन, मियग्डाह बोग़ाय देवुळता अग़दाहि लेसतेके, ताना जबब्दर नना आयोन.✡20:26-27 18:6 28 ओसो आपुना, अहे मियग्डोर विस्वसिरा मुडा, बेस राका कीसोर मन्ह्‌टु. बह इतेके ओराङ मुक्यालोर आयना इन्जि,✡20:28 पिलिपितोर 1:1 देवुळता जीवाये मीक निल्पिह कीता.✡20:28 इब्रितोर 13:17 देवुळि तना मग़ना नेतुरता कर्सा कीसि ओरिन असता,✡20:28 1 कुरिंततोर 6:18-20; इपिसुसतोर 1:7; 1 पत्रु 1:18-19; तोहचीतव पोल्‍लोङ 5:9 इदिन सीताते तासाटु. अदिह्‌क मीवा नडुम मनदनदु देवुळता गोह्‌डटुन, कोपालोरा लेह्‌का मन्जि, ओरिन बेस ऊळाटु.✡20:28 लूकाल 12:32; योहन 21:15-17; बळयिर 20:29; 1 तिमोति 3:9; 1 पत्रु 5:2-4 29 नना अतस्के, लोळ्ङास्क एर्रेन पोस ओयना लेह्‌का, जोल काग़्हवालोर मियगा वायनुर इनजोर, नना पुतन.✡20:29 यहेजकेल 22:27; मत्याल 7:15; यहुदाल 18 ओर विस्वसिरिन विळ्सोर आयनुर. 30 ओसो मीवाय विस्वसिरग्डाहि, उय्तुर बाताल कीयनुर, विस्वसिरिन तमेह ओयलाह, देवुळता सेतेम पोल्‍लोतुन मिळ्हच-मिळ्हच काग़्हतनुर इनजोर, नना पुतन.✡20:30 2 कुरिंततोर 11:3 31 अदिह्‌क उसरते मन्ह्‌टु! नना मूंड वर्साङ मीकु नग़्का पिळ्‍विळ पियल-पोळ्‍दु, वग़ोग़-वग़ोग़ मन्कन, कनिर पोहच बुद काग़्हचोर मतदिन✡20:31 कुलुसितोर 1:28 सीताते तासाटु.
32 “इंजेके नना मीकु देवुळता कयदे विळ्सिस ईय्ह्‌नन.✡20:32 14:23 ताना दयाता पोल्‍लोतुन सीता कीसोर मन्ह्‌टु.✡20:32 14:3; 20:24 अद्रम सीता कीतेके, अद मीवा विस्वसतुन बेर्सिह कीसोर दायग़ा. ओसो बेद बर्कत देवुळि तना पवित्र लोकुरेनाह्‌क तासतद मन्ह्‌ता, अद बर्कत मीक दोर्कग़ा.✡20:32 26:18; रोम सहरतोर 8:17; इपिसुसतोर 1:14; कुलुसितोर 1:11-12; 3:23-24; इब्रितोर 9:15; 1 पत्रु 1:4-5 33 ओसो नना बोनाङ वेंडिना, बंगर्कना, गेंदेना बेस्केन लालुस केवोन.✡20:33 1 कुरिंततोर 9:4-18; 2 कुरिंततोर 11:7-12; 12:14-18; 1 तिसलुनितोर 2:5-9 34 इव नावाङ कय्किन ऊळाट, इवे कय्कने कबळ कीसि, नावा ओसो नावा तोळतोर मन्कलोरा पिसवग़ आता, इदिन मीट पुतिरे.✡20:34 18:3; 1 कुरिंततोर 4:12; 1 तिसलुनितोर 2:9; 4:11; 2 तिसलुनितोर 3:8 35 इद्रम एपुर पेसनाह कबळ कीसि, कबळ कीया पग़वोरिन साय्ता कीयनदु इनजोर, नना नावाङ सबे कबस्कने कीस तोहतन.✡20:33-35 1 कुरिंततोर 9:12,18; इपिसुसतोर 4:28 अह कीनेके, येसुसामि कुदि वेहतद इद पोल्‍लोतुन सीता कीयनदु: ‘दुस्रोनग्डाहि एतनदिह्‌काय, ओन्क ईतेकेने एक्‍वा गिर्दा वास्ता,’ ” इनजोर पोलु इतोग़.
36 इव पोल्‍लोङ वेहचि, मिंडाङ कोटिस, ओरा संगे पार्तना कीतोग़. 37-38 पया इंजेके नावा मोकमतुन बेस्केन ऊळविर आयकिर इनजोर, पोलु वेहतद पोल्‍लोतुन सीता कीस,✡20:37-38 20:25 ओर मुक्यालोर पका अळतोर.✡20:37-38 2 तिमोति 1:4 अळसोरे, ओरु पोलुन गळ्म ओग़्ङिस लोंडटोर. ताना पया ओर ओन ओडातगा एवनाह ओसीतोर.

✡20:1 20:1 16:9; 20:3

*20:2 20:2 अकाया पटटुन युनान वने इंदुर.

✡20:3 20:3 मत्याल 4:24; मार्कल 7:26; लूकाल 2:2; बळयिर 15:23; 18:18; 21:3; गलातितोर 1:21

✡20:3 20:3 9:23-24; 20:19; 23:12-15; 25:3

†20:3 20:3 सुरिया पटटे ओडाताहि रेगिसि, नना अग्डाहि बूमता अग़दुह्‌क येरुसलेम दाकन इन्जि, पोलुना विचर मता बहे.

✡20:3 20:2-3 रोम सहरतोर 15:26

✡20:4 20:4 17:10

✡20:4 20:4 17:1,13; 1 तिसलुनितोर 1:1; 2 तिसलुनितोर 1:1

✡20:4 20:4 19:29

✡20:4 20:4 14:6,20; 16:1

✡20:4 20:4 16:1; 17:14-15; 18:5; 19:22; रोम सहरतोर 16:21; 1 कुरिंततोर 4:17; 16:10; 2 कुरिंततोर 1:1,19; पिलिपितोर 1:1; 2:19

✡20:4 20:4 इपिसुसतोर 6:21; कुलुसितोर 4:7-8; 2 तिमोति 4:12; तीतुस 3:12

✡20:4 20:4 21:29; 2 तिमोति 4:20

✡20:5 20:5 16:8; 20:13

✡20:6 20:6 पेसमुळि 12:15; 23:15; बळयिर 12:3

✡20:6 20:6 16:12; पिलिपितोर 1:1; 1 तिसलुनितोर 2:2

✡20:6 20:6 16:8; 20:13

✡20:7 20:7 मत्याल 28:1; मार्कल 16:2; लूकाल 24:1; योहन 20:1; 1 कुरिंततोर 16:2; तोहचीतव पोल्‍लोङ 1:10

✡20:7 20:7 लूकाल 24:30; बळयिर 2:42,46; 20:11; 1 कुरिंततोर 10:16

✡20:7 20:7 इब्रितोर 10:25

✡20:10 20:10 मत्याल 9:24; मार्कल 5:39

✡20:11 20:11 2:42; 20:7

✡20:15 20:15 16:6; 20:4,18

✡20:15 20:15 20:17; 2 तिमोति 4:20

✡20:15 20:15 18:19,21,24; 19:1,17,26; 1 कुरिंततोर 15:32; 16:8; इपिसुसतोर 1:1; 1 तिमोति 1:3; 2 तिमोति 1:18; 4:12; तोहचीतव पोल्‍लोङ 1:18; 2:1

✡20:16 20:16 लैव्यव्यवस्था 23:15-21; बळयिर 2:1; 1 कुरिंततोर 16:8

✡20:16 20:16 19:21; 20:22

‡20:17 20:17 इपिसुस सहर मिलेतुस सहरताहि जोक-जोक वीसा एयुङ (25) कोस्क जेक मता.

✡20:18 20:18 18:19; 19:1

✡20:19 20:19 9:23-24; 20:3; 23:12-15; 25:3

✡20:20 20:20 20:26-27

✡20:21 20:21 2:38; 3:19; 5:31; 11:18; 13:38; 26:20

✡20:22 20:22 19:21; 20:16

✡20:23 20:23 9:16; 21:4,11

✡20:24 20:24 21:13; रोम सहरतोर 8:35-36; 2 कुरिंततोर 5:8; पिलिपितोर 3:8-11

✡20:24 20:24 13:25; 2 तिमोति 4:7

✡20:26-27 20:26-27 20:20

✡20:26-27 20:26-27 18:6

✡20:28 20:28 पिलिपितोर 1:1

✡20:28 20:28 इब्रितोर 13:17

✡20:28 20:28 1 कुरिंततोर 6:18-20; इपिसुसतोर 1:7; 1 पत्रु 1:18-19; तोहचीतव पोल्‍लोङ 5:9

✡20:28 20:28 लूकाल 12:32; योहन 21:15-17; बळयिर 20:29; 1 तिमोति 3:9; 1 पत्रु 5:2-4

✡20:29 20:29 यहेजकेल 22:27; मत्याल 7:15; यहुदाल 18

✡20:30 20:30 2 कुरिंततोर 11:3

✡20:31 20:31 कुलुसितोर 1:28

✡20:32 20:32 14:23

✡20:32 20:32 14:3; 20:24

✡20:32 20:32 26:18; रोम सहरतोर 8:17; इपिसुसतोर 1:14; कुलुसितोर 1:11-12; 3:23-24; इब्रितोर 9:15; 1 पत्रु 1:4-5

✡20:33 20:33 1 कुरिंततोर 9:4-18; 2 कुरिंततोर 11:7-12; 12:14-18; 1 तिसलुनितोर 2:5-9

✡20:34 20:34 18:3; 1 कुरिंततोर 4:12; 1 तिसलुनितोर 2:9; 4:11; 2 तिसलुनितोर 3:8

✡20:35 20:33-35 1 कुरिंततोर 9:12,18; इपिसुसतोर 4:28

✡20:37-38 20:37-38 20:25

✡20:37-38 20:37-38 2 तिमोति 1:4