15
Aposel Ruas Irut Rib Muarutsan Gudzun Rusan Impruꞌ Ruan Imingꞌ Yerusalem i Tipa Nan
1 Da garam Yuda faingꞌ muarutsa Yisu imingꞌ Yudia iruꞌ ba Antiok da yutus rib muarutsan ibiani, “Bida mamida i safa agam rinim atsungꞌa Moses sanaban, da Anutu wasangꞌ i rima agam sib da siata agam nanggam maisan u.” 2 Gubuꞌ Paulus da Barnabas ringanta i nan igi, da ribarangan irut rib mingꞌa Yudia ruꞌa ba igi yudzungꞌ nan da ruan da isu ufuai da ruan. Ibinigi da garam muarutsan mpada Antiok igi iraga Paulus da Barnabas impruꞌ da garam fain i yaba Yerusalem i tsanganda aposel ruas mpruꞌan da garam gudzun gudzun i nan arigi. 3 Gubuꞌ rib muarutsan mingꞌa Antiok tanginda ribarangan fadan, da iyung wasaꞌ i distrik Fonisia da Samaria. Da ini da ampan muarutsan mpada nigi i garam utup fain iparim i ruan da imuaruts Yisu. Da nan igi inang rib muarutsan santan igi nugun itsiaꞌ iyus.
4 Gubuꞌ ribarangan waꞌa Yerusalem sib da rib muarutsan da aposel ruas da garam gudzun gudzun yis yaring i ribarangan. Da ribarangan ifis i nan i gum santan Anutu nangan i tuasarangan banginggan. 5 Da bitsintaꞌ rib muarutsan fain mingꞌa wasaꞌ i utup Farisai yuriꞌ da ini, “Agi nasaf garam utup fain muarutsa Yisu igi rinin da nani da ribarangan i atsungꞌa Moses nanggan faidagin.”
6 Ibinigi da aposel ruas irut garam gudzun ruas impruꞌ ruan i tipa nan igi. 7 Gubuꞌ ribaranga nida nan ampi bingan da ruan sib, da Petrus yuriꞌ iyab da ini ibiani, “Raingꞌ ruas, agam isruꞌ gin i udzuf fain fada sib ugu da Anutu itaga dzi wasaꞌ i agam i fisa i sisingꞌ bini wasi da rib utup fain aga i ringanta gin da muarutsan. 8 Anutu isruꞌ i rib santan wangunggan sib da irim Marapayam Mararam da ribarangan ibi Aranga nanga i agi ugu, i santingꞌa bida Aranga maran yari i ribarangan da iyu iyab. 9 Arangan anungꞌ inang uwayant mangan i ribarangan da inang uwayant mangan i agi u, imaꞌ. Arangan inang ribarangan wangun isap iyab i ribarangan nanggan muarutsan. 10 Ibinigi da ibianungꞌ da agam ini intsaꞌa Anutu yaba i barabin tsiraꞌ bingan agam nanga i tsarada yaba i rib utup fain aga siasan i buaringꞌan? Barabin bida nigi da agi tafangꞌ rusangꞌ mpruꞌan da agi anungꞌ isangꞌ i buaringꞌan u. 11 Imaꞌ! Agi muaruts ibi agi Nifutsarifangꞌ Yisu maraampi gan angu da Anutu irim agi sib, ibi Aranga nanga i ribaga.”
12 Gubuꞌ Petrus nida nan igi sib da rib santan igi impa isiꞌ angu da iringant i Barnabas da Paulus fisa i nan yaba i nam maran mangan ampi bingan Anutu nanga wasaꞌ i rib utup fain aga mingꞌa ribarangan banginggan i santingꞌa Anutu nampanggan.
13 Gubuꞌ ribarangan nida nan igi sib, da Dzems ini ibiani, “Raingꞌ ruas, agam waringant i dzi. 14 Saimon Petrus ini da agi sib i nam Anutu nangan suda faꞌ i piriangꞌa rib mingꞌa wasaꞌ i garam utup fain da mpada tayangꞌ gin da uda suda i gan garaman. 15 Da nam igi iwaꞌ isangꞌ profet ruas nanggan akaran bida ani:
16 ‘Raiyi da Dzi bungꞌ atip aba
da naraꞌ i Tafit ungaran aru gruꞌa ruan ugu.
Dzi bungꞌ atip ayu i mungaꞌ mungaꞌ gan gruꞌa ruan ugu santan,
da nanang nasu faꞌ.
17 I wain, garam santan nasau Dzi,
garam utup fain aru Dzi yuda suda Dzi gangꞌ ugu.
Nigi Nifutsarif Yawe nanggan nidan da Arangan inang nam igi iwaꞌ.Amo 9:11-12
18 Mungꞌ bingan ugu da Arangan ini nam igi bungꞌ awaꞌ da garam isruꞌ gin.’
19 “Ibinigi da dzi uwayantangꞌ ibiani, agi anungꞌ rima barabin da rib utup manaꞌ fain aru parima i ruan fadan da Anutu u. 20 Bini iyus i agi akara papiar fadan da ribarangan da nidan da ribarangan i anungꞌ gada apu da nam rib mamida i sruꞌa i Anutu tsaradan da mugus maraganun u, da anungꞌ araraꞌan u, da anungꞌ gada apu dzura i wan i isa funub u, da anungꞌ gadan ma numa apu biꞌ gan u. 21 I wain, mungꞌ ugu bada sangꞌa aruani, da rib fain ifis i Moses nanggan akaran igi imingꞌ gamp santan da ifaris imingꞌ ungar mpruꞌa ruan gin da gubuꞌ Sabat sib angu.”
Papiar Akaran Fadan da Rib Utup Fain Muarutsa Yisu
22 Da aposel ruas da garam gudzun ruas irut ampan muarutsan santan igi irim wangun i tagada garam fain wasaꞌ i runggan ntuaꞌ i tanginda fada Antiok mpruꞌan da Paulus da Barnabas. Ibinigi da ribaranga taga Yudas, binganggan manga Barsabas, da Sailas. Garam iruꞌ igi isu gudzun wasaꞌ i rib muarutsan mpada mingꞌa Yerusalem igi. 23 Da aposel ruas da garam gudzun ruas ikakar nan mangan da irim da rib iruꞌ igi i uda fadan. Da nan igi ibiani:
 
Aga aposel ruas da garam gudzun ruas, agam raim rusam, aga kakar papiar ani ibiaꞌ da raingꞌ ruas agam, garam utup fain aru muarutsa Yisu da mpada mingꞌa Antiok da gamp fain mingꞌa provins Siria da Silisia wasaꞌ.
 
Nan nufan da nan nugun tsiaꞌan narut agam!
 
24 Aga ringantin ibi garam fain imingꞌ wasaꞌ i agai da ibiaꞌ da inang agam irunt fafun i nanggan nidan da iwaya agam wangunggam da uwayantam, da bitsintaꞌ aga anungꞌ ini da ribarangan i biaꞌan da nanga bida nigi u. 25 Ibinigi da aga santan impruꞌ ruangꞌ da marangꞌ yari i piriangꞌa garam fain da tanginda biaꞌan da agam mpruꞌan da Paulus da Barnabas, rib iruꞌ aru aga marangꞌ arida gin ugu. 26 Garam iruꞌ igi garam nangan da rima runggan rai i agi Nifutsarifangꞌ Yisus Kristus binganggan. 27 Ibinigi da aga tangin Yudas da Sailas ibiaꞌ i nida nan atsungꞌa nan aga kakaran ani da agam i nifunggan rururungan. 28 Marapayam irut agai da isantingꞌ agai i aga anungꞌ isangꞌ i rima barabin ampi bingan da agam u. Ibinigi da agam watsungꞌ sanab bida ani angu: 29 Agam anungꞌ gada apu da nam rib mamida i sruꞌa i Anutu tsaradan da mugus maraganun u, da agam anungꞌ gadan ma numa apu biꞌ gan u, da agam anungꞌ gada apu dzura i wan i isa funub u, da agam anungꞌ ruta rib fain araraꞌa i ruam u. Agam mpada tayangꞌ runggam i mamida i nanga uwayant bida nigi, da agam bungꞌ ampa bini.
 
Aga nanggaꞌ nidan santan ibawaꞌ ibi arigi, da agam wampa bini.
 
30 Ibinigi da rib muarutsan mpada Yerusalem itangin garam iruꞌ da iruꞌ igi iruꞌ ifa Antiok. Waꞌan nigi sib, da yufum rib muarutsan santan igi impruꞌ da irim papiar da ribarangan. 31 Gubuꞌ ribaranga farisa papiar igi sib da nugun itsiaꞌ i nan yafadan mingꞌa papiar igi. 32 Yudas da Sailas, rib iruꞌ igi profet da ini nan ampi bingan da rib muarutsan igi i yafada i wangun da nanga i nanggan muarutsan babampafan. 33 Rib iruꞌ igi impa gubuꞌ fain ifa sib da rib muarutsan mpada Antiok igi itangin ribarangan itip ifan da rib tanginda ribarangan badan ugu ruta nan nufan bini. 34 *Papiar Grik bits bits angu ini nan mangan ibiani: “Da bitsintaꞌ Sailas maran ifur i mpada mingꞌa Antiok, ibinigi da arangan impa nigi.” Garam mararuru ampi bingan maran ifur ibi garam mangan imus ikakar nan ani imingꞌ bampan. 35 Da bitsintaꞌ Paulus da Barnabas rungꞌ impai imingꞌ Antiok da irut rib ampi bingan yutus i ampan i Anutu nanggan da ifis i Nifutsarif sisingꞌ bini gan wasi.
Paulus da Barnabas Itangin Ruan Ararai
36 Gubuꞌ faingꞌ fada sib da Paulus ini da Barnabas ibiani, “Agi tipa fadan da intuda rib muarutsan mpada gamp santan agi yunga gin da fisa i Nifutsarif nanggan gin badan ugu da sruꞌa gin i ribarangan nampa nabianungꞌ.” 37 Da Barnabas maran yari i uda Yowanis, binganggan manga Markus, i ruta tuasarangan. 38 Da bitsintaꞌ Paulus ibugin i ribarangan uda Markus da ruta fadan, i wain, Markus itangin ribarangan rai imingꞌ provins Pamfilia mungꞌ da anungꞌ irut ribarangan inang gum ifan u. 39 Paulus da Barnabas yudzungꞌ i nan da ruan iyus angu da isu ufuai i nan arigi. Ibinigi da ribarangan itangin ruan ararai. Da Barnabas iyu Markus da irut iyab i madzung da ifa intap isiꞌ Saiprus. 40 Da bitsintaꞌ Paulus ipiriangꞌ Sailas i ruta arangan fadan, da gubuꞌ nanga i yungan, da rib muarutsan iyugin i Nifutsarif maraampi gan mpada tayangꞌ ribarangan. 41 Da ribarangan iyung ifa gamp gamp mingꞌa provins Siria da Silisia da ifai nan i ampan muarutsan mpada mingꞌa nigi i muntida babampaf i nanggan muarutsan.

15:17: Amo 9:11-12

*15:34: Papiar Grik bits bits angu ini nan mangan ibiani: “Da bitsintaꞌ Sailas maran ifur i mpada mingꞌa Antiok, ibinigi da arangan impa nigi.” Garam mararuru ampi bingan maran ifur ibi garam mangan imus ikakar nan ani imingꞌ bampan.