5
Ḏirramu yätjkurru birrimbirrmirri
(Matthew 8:28-34; Luke 8:26-39)
1 Djesu ga malthunamirri mala nhanŋu buḏapthurrunana gapukurru ŋunhatjarra ŋunha Galileewurru, ga dhawaṯthurrunanydja walala ŋunha galiꞌ galkina yana wäŋaŋura yäkuŋura Gerasa.
2 Ga ŋunhi ŋayi Djesu yupthurrunanydja marthaŋayŋuru bala ŋanya yolŋuy yätjkurruy birrimbirrmirriy nhäŋalana, ga walmananydja ŋayi ŋunhi beŋuru banydji moluŋuru, weyinŋumirri ŋayi nhinana ŋunhilidhi. 3-4 Ga dharrway yolŋuy ŋuli birrkaꞌyuna ŋanya garrpina djeṉdhu malaŋuy, ga wiripunydja ḻuku maṉḏanha ḏapmaranha, yurru ḏäḏatjnha, ŋayi ŋuli ganha bakmaranha ga ḻarrmaranha. Ga bäyŋu ŋula yol yolŋuy ŋuli gulmaranha bili nhanŋu ganydjarr yindi. 5 Bitjana bili munha-ŋupana ga walu-ŋupana ŋayi ŋuli ganha buku-wirwirmaranha molumirrikurru girriꞌmiriw, yatjuna ga mitmitthuminya guṉḏay djinbulkthu.
6 Manymak, ga ŋuruŋiyi ḏirramuy ŋanya barrkulili nhäŋala Djesunha bala yäna gumurrꞌyurrunana waṉḏina bala bunꞌkumu-djipthurrunana gumurrŋura nhanukala.
7-8 Ga bitjarra ŋayi Djesu waŋana ŋunhi yätjkurruwa birrimbirrgu gamꞌ, “Way! Gatjuy dhawaṯthurruna dhiyakaladhi yolŋuwala maꞌ,” bitjarra.
Bala ŋunhi yätjkurru birrimbirr yatjurrunana waŋana. “Djesu, Gäthuꞌmirriŋu Godku, ŋunhi ŋayi djiwarrꞌpuy, nhaltjan nhe dhu ŋarranha dhuwala? Godkala yäkuy ŋarra ga nhuna ŋäŋdhun, yaka ŋarranha baḏubaḏuyuna.” “Yaka ŋarranha wutthurru.”
9 Bala ŋayi Djesuy dhä-birrkaꞌyuruna ŋanya bitjarrana, “Yol bili nhe dhuwala yäkunydja?” bitjarra.
Ga ŋayi ḻakaranhamina bitjarra, “Ŋarra dhuwala yäku Ŋapa-malamirri, bili dharrwa mirithirri ŋarrakala ga dhuwala yätjkurrunydja birrimbirr mala nhina,” bitjarra.
10 Bala ŋunhi yätjkurrunydja birrimbirr mala ŋurukalayi ḏirramuwala mirithina ŋäŋꞌthurruna waŋana Djesuwa bitjarra, “Yaka napurrunha ŋäŋꞌŋaŋdhurru dhipuŋuruthi wäŋaŋuru!”
11 Manymak, ga ŋunhilidhi bili galki yana bukuŋura 2000 bikipikiy malaŋuy gana nhumaꞌnhumara ŋathawa ḻarruŋala. 12 Bala yätjkurruy birrimbirryu malaŋuy mirithina waŋana Djesuwa bitjarra, “Way, balana napurrunha yänguŋu, marr ga napurru dhu gulŋiyirri ŋunha bikipikiwalana mala.” bitjarra.
13 Ga ŋunhi ŋayi Djesuy ŋäkulanydja walalanha ga bitjarrana ŋayi waŋana, “Maꞌ marrtjina walala!” Bala ŋunhi yätjkurrunydja birrimbirr mala dhawaṯthurrunana ḏirramuwalaŋaŋurunydja bala gulŋiyinana bikipikiwalana. Bala bikipikinydja mala waṉḏinana, ḏurꞌyunmina marrtjina, bala buku-ḻarryurrunana bukuŋuru, bala galkina gapulilina yana, bala guḻguḻyurrunana. Ga bukmaktja walala ŋunhi malaŋunha bikipikinha, ga 2,000.
14 Ga bikipiki djägamirri mala waṉḏinana bala bitjarrana wäŋalilina malaŋulili, bala walala marrtjina ḻakaraŋalana bukmak yana ŋunhi nhä ŋunhiliyi maḻŋꞌthurruna. Ga dharrway yolŋuy malaŋuy gunharrayurruna walalaŋguwuy walala wäŋa malanha, djälthina walala gana nhänharawa ŋunhi nhä ŋunhilidhi maḻŋꞌthurruna. 15 Ga ŋunhi walala marrtjina Djesuwalanydja, bala walala nhäŋalana ŋunhiyi ḏirramunha ŋunhi nhanukala gana ŋäthili nhinana dharrwa mirithirri yätjkurru birrimbirr malanha. Ga nhinananydja ŋayi gana muḻkurr ŋamakurruna ga girriꞌmirrina dhaṯthunminyawunha. Ga ŋunhi walala nhäŋalanydja ŋunhiyi yolŋunha, bala walala barrarinana. 16 Ga walalanydja ŋunhi maŋutji marŋgimirriy gana dhäwuna ḻakaraŋala wiripuwurruŋgala yolŋuwala walalaŋgala, nhanukalaŋawuy ŋunhi ḏirramuwalaŋawuy ga bikipikiwalaŋawuy mala. 17 Bala yolŋunydja mala gana waŋana Djesunha marrtjinyarawanha yana.
18 Ga dhiyaŋunydja bili ŋayi Djesu ŋalꞌyurrunana marthaŋaylilina, ga ŋunhiyi ḏirramu ŋunhi nhanukala gana ŋäthili nhinana yätjkurru birrimbirr malanha, mirithina ŋayi gana waŋana bitjarra, “Dhuwalanydja ŋarra dhu gi nhuŋu malthurruna yana!”
19 Yurru Djesunydja nhanŋu yakayurruna, ga waŋana bitjarra, “Bäna ŋayi, gatjuy roŋiyina nhokiyingalaŋawalana gurruṯumirriwalana ga ḻakaraŋuna walalaŋgala ŋunhi nhä nhuŋu Godthu ŋamakurru djäma, ga nhaltjarra nhuŋu ŋayi maŋutji-wuyurruna.”
20 Bala ŋayi ŋunhi ḏirramunydja marrtjinana ga bunana ŋunhala makarrŋura wäŋaŋura Decapolis bala yäna marrtjina ḻakaraŋalana bukmakkalana, ŋunhi nhaltjarra nhanŋu Djesuy djäma. Ga bukmakthuna walala ŋäkulana ŋunhi dhäwunydja bala ganyimꞌthurrunana nhanŋu.
Djesuy ḏukmaraŋala Jairusku gäthuꞌmirruŋu, ga miyalknha ŋunhi ŋayi girriꞌ nhanŋu ŋayathaŋala
(Matthew 9:18-26; Luke 8:40-56)
21 Ga beŋurudhi Djesu ga malthunamirri mala nhanŋu bunana marthaŋayyu ŋunha galiꞌ, yäkuŋura wäŋaŋura Capernaum. Ga ŋunhi walala marthaŋayŋurunydja yupthurruna, ga malamirri yolŋu walala ḻuŋꞌthurruna nhanukala. 22 Ga ŋunhilidhi malaŋura yolŋu yäku Jairus dhärrana gana yurru ŋayi ŋunhi ŋurruḏawalaŋu Jewwa bukumirriyanharawa buṉbuwa. Ga ŋunhi ŋayi Djesunha nhäŋalanydja bala dhunupana yana ŋayi bunꞌkumu-djipthurruna munathaꞌlili gumurrŋura nhanukala. 23 Bala ŋayi ŋäŋꞌthurruna mirithina Djesunha bitjarra gamꞌ, “Marrkapmirri! Yothu ŋarraku ŋunha miyalk 12-mirri dhuŋgarramirri rirrikthuna ga, galki ŋayi dhu ŋunha dhiŋgamana! Buku-djulŋi ŋathili marrtji go, goŋ-ŋalꞌyurru nhanukala marr ga ŋayi dhu manymakthirri, ga yakana dhiŋgama.”
24 Ga yorruna ŋayi Djesunydja malthurruna nhanŋu Jairusku.
Ga dharrwa mirithirri ŋunhi yolŋunydja mala gana malthurruna maṉḏaŋgu ḏurꞌṯuryunmina marrtjina.
25 Ga ŋunhilidhi ŋurrukŋura miyalk gana marrtjina, bili ŋayi ŋunhi ŋaraka-djetjimirri Ga märr-weyinŋumirri ŋayi ŋunhi rirrikthurruna 12 dhuŋgarra. 26 Dharrwamirri ŋayi gana marrtjina marrŋgitjkala walalaŋgala guŋgaꞌyunarawa yurru ḏaḏatjnha. Ga warrpamꞌ ŋayi gana rrupiya nhanŋuwuy ŋayi djalkthuna walalaŋgala, yurru bäyŋu ŋayi ŋuli yuwalktja manymakthinya, ga rerrinydja marrtjina ŋunhi yindithinana. 27-29 Ga ŋunhi ŋayi ŋuruŋiyi miyalkthu ŋäkulanydja Djesunha, bala ŋayi bitjarrana guyaŋana, “Ŋuli ŋarra dhu ŋayathama girriꞌ nhanŋu ŋarranydja dhu ŋamathirrina.” Bala ŋayi ḏiltjikurruna marrtjina dhaḻakarr-dharpuŋala yolŋuwalaŋawurruna. Ga goŋnha ŋayi djarryurruna baṯnha ŋayathaŋala girriꞌna nhanŋu.
Bala dhunupana nhanŋu ŋunhi maŋgu gulyurruna waṉḏinyaŋuruna, bala ŋayi dhäkay-ŋäkulana ŋunhi rerriy ŋanya gunharrayurrunana.
30 Ga balanyamirriydhi bili yana Djesuy dhäkay-ŋäkula nhanukala ŋayi rumbalyu, ŋunhi ganydjarryu ŋanya gunharrayurrunana. Ga gulyurruna ŋayi, bala gumurr-bilyurruna bala dhä-birrkaꞌyurruna walalanha bitjarrana, “Yolthu ŋarraku girriꞌ ŋayathaŋala?”
31 Ga walalanydja ŋunhi malthunamirri mala waŋana nhanŋu bitjarra, “Nhäŋu ŋathili dhuwala yolŋunha malaŋunha, ŋapa-ŋalꞌmaranhamirri marrtji ḏurꞌṯuryunmirri nhokalaŋawurru. Nhaku nhe dhuwala waŋana, dharrwa dhuwala mirithirri yolŋunydja mala,” bitjarra.
32 Bala ŋayi Djesu ḏabaꞌyurruna bala marrtjina nhäŋalana yolŋunhana mala marr ga ŋayi dhu maḻŋꞌmarama yolthu nhanŋu ŋunhi girriꞌ ŋayathaŋala. 33 Ga dhunupana yana ŋunhi miyalktja marŋgithinana bala marrmarryurrunana marrtjina barrariŋu nhanŋuwuy ŋayi, bala dhunupana djalkiri-dhatharyurruna bala bunꞌkumu-djithurrunana gumurrlili nhanukala Djesuwalana bala ḻakaranhaminana, “Marrkapmirri, ŋarra ŋunhi nhuna ŋayathaŋala.”
34 Bala ŋayi Djesu waŋana nhanŋu bitjarrana, “Way, gäthu, bili nhe ŋarranha märr-yuwalkthina, ga bilina nhe dhuwala ḏukthurrunana rerriŋurunydja. Gatjuy marrtjina ŋoy-ŋamathina bilina nhe dhuwala manymakthinana dhaŋga-ḏirryunaŋurunydja.” bitjarra.
35 Ga baḏaknha ŋayi gana ŋunhi Djesunydja waŋana, bala yolŋunydja mala dhäwumirrinydja bunana beŋuru Jairuskalaŋaŋuru wäŋaŋuru, bala walala ḻakaraŋalana bitjarrana, “Way, wäŋa dhuwala ŋonuŋ. Yakana bulunydja dhuwali Marŋgikunhamirrinha ḻay-ḻaymarama,” bitjarra.
36 Ga Djesuy djuḻkmaraŋala walalanha ŋäkula, bala ŋayi bitjarrana Jairusku waŋana, “Yaka warguyurru ga barrari, yäna märr-yuwalkthi ŋarranha,” bitjarra. 37 Bala ŋayi Djesunydja waŋana bitjarrana, “Gulyurru nhuma wiripuwurru mala, dhuwalanydja dhu linyalaŋgu malthun Peter ga maṉḏa wäwaꞌmanydji James ga John bilina.” 38 Ga ŋunhi walala Jairuskalaŋala wäŋaŋuru bunana bala walala nhäŋalana yolŋunha mala walala marrtjina nyä'yunmirri, djäma dhika ŋurukiyi bäpurruwa romgu. Ga wiripu yolŋu mala gana ŋäthinyamina, ga wiripu gurrumꞌ gana ŋäthina ga wiripu dhä-rirrakaymirri manikaynha yuṯuŋgurrnha ḻakaraŋala. 39 Bala ŋayi Djesu gulŋiyinana baladhi wäŋalili, ga waŋana walalaŋgu bitjarrana, “Nhä nhuma marrtji dhuwala nyä'yunmirri djäma, nhä nhuma ga dhuwala guyaŋa yanapi bäpurru? Ga nhaku nhuma ga dhuwala ŋäthinyamirri? Dhuwalanydja wirrkuḻ yothu bäyŋu ŋayi dhiŋganha, dhuwalanydja ŋayi ga yakurr yana ŋorra.”
40 Ga walalanydja ŋunhi yolŋuꞌyulŋuy warkuꞌyurruna, ga gitkitthunmina manapara nhanŋu. Bala ŋayi Djesu wäthurruna walalaŋugu bitjarra, “Gatjuy nhumanydja bukmak yana dhawaṯthurruna.” Bala walala bukmaknha yana dhawaṯthurruna wäŋaŋuru. Manymak, ga gaḏaymara ŋäṉḏiꞌmirriŋunha ga bäpaꞌmirriŋunha Jairusnha ga ḻurrkunꞌnha malthunamirinha mala nhanuŋuwuy, bala walala gulŋi-gulŋiyina baladhi mungurrlili ŋunhi wanhami gana yothu ŋorrana.
41 Bala ŋayi Djesuy goŋnha ŋanya ŋayathaŋala ŋunhiyi wirrkuḻnha, bala waŋana nhanukiyinkalaŋawurru mathakurru dhärukkurru, Arram-wurru, “Talitha kumi!” (Mayaliꞌ “Wirrkuḻ rurꞌyurruna!”)
42-43 Ga dhunupana yana ŋayi ŋunhi wirrkuḻnydja rurꞌyurrunana, bala marrtjiꞌmarrtjinana. Bala ŋayi Djesunydja waŋanana, “Gatjuy ŋula nhä ŋanya gurrupuluna ŋayi dhu ḻukana,” bitjarra.
Ga bukmakthuna ŋunhi nhäŋalana ŋayaŋu-ganyimꞌthunamirri, bala ŋayi mirithina yana Djesunydja waŋana walalaŋgu bitjarrana, “Yaka yana ḻakaraŋu ŋula yolku yolŋuwa dhuwalaŋuwuy,” bitjarra.