6
Yolŋu mala ŋuyulkthina Djesuwa
(Matthew 13:53-58; Luke 4:16-30)
1 Bala ŋayi Djesuy gunharrayurrunana ŋunhiyi wäŋa Capernaum, bala roŋiyina balana nhanŋukiyinkalana wäŋalili Nazarethlilina, ga bukmak yana ŋunhi ḻunduꞌmirriŋu mala nhanŋu malthurrunadhi. 2 Ga Jewwala Nhinanhamirriy Waluy, ŋayi Djesuy marŋgikuŋala dharrwanha yolŋunha malaŋunha ŋunhala bukumirriyanhaŋura buṉbuŋura. Ga ŋunhi walala ŋäkulanydja ŋunhi nhä ŋayi gana walalanha marŋgikuŋala bala walala waŋanhamina bitjanmina, “Way, dhuwala yolŋu gaḏamanna. Wanhami ŋayi gana dhuwala marŋgithina dhiyaku mala? Ga wanhami ŋayi gana dhuwala ganydjarrnydja märraŋala ŋayaŋu-ṉirrꞌmaranhamirri romgu djämawa? 3 Dhuwalanydja ŋunhi buṉbu-dhuḻꞌyunamirri yolŋu! Dhuwala limurru dhuwalaŋuwuy bili muka waŋganybuy yana wäŋapuy, ga marŋgi limurru dhuwala nhanukalaŋawa ŋäṉḏiꞌmirriŋuwa Marywa. Ga marŋgi limurru dhuwala nhanukalaŋawa wäwaꞌmirriŋuwa malaŋuwa Jamesgu ga Josephgu ga Judasku ga Simongu, ga marŋgi limurru nhanukalaŋawa yapaꞌmirriŋuwa mala.” Bala yolŋunydja mala nhanŋu ganha bäyŋuna gumurr-ŋamathinya, ŋuyulkthinana walala gana nhanŋu.
4 Yurru ŋayinydja Djesu waŋana bitjarra, “Ŋunhi ŋuli Godku djawarrkmirri marrtjinya wiripuŋulili wäŋalili ga walalanydja ŋuli wäŋa nininyŋuy malaŋuy dhäruk märranha ga märr-ŋalꞌyuna nhanŋu. Ga ŋunhi ŋayi dhu marrtji nhanukiyinkala wäŋalili, ŋunha nhanŋuwuy gurruṯumirri mala, ga walalanydja dhu bäyŋuna dhäruk märrama, ga märr-ŋalꞌyuna nhanukala.”✡6:4:John 4:44
5-6a Ga ganyimꞌthurruna ŋayi Djesuy nhäŋala, bili yolŋunydja mala ŋunhi ŋayaŋu-ḏälthinana ga bäyŋuna walala ganha ŋunhi bulunydja nhakuna märr-yuwalkthinya. Ga bäyŋuna ŋayi ganha ganydjarrmirri rom bäki mirithinya, ḻurrkunꞌ yana, yäna ŋayi marrtjina waŋgaꞌwaŋganykala yolŋuwala rerrimirriwala goŋ-ŋalꞌyurruna ga ḏukmaraŋalana.
Djesuy yänguŋala 12 malthunamirrinha mala Godku djämawa
(Matthew 10:5-15; Luke 9:1-6)
6b Bala ŋayi marrtjina Djesuynydja marŋgikuŋalana yolŋuꞌyulŋunha mala buku-ḻiwꞌmaraŋala ŋunhilidhi yuṯuŋgurrŋura wäŋaŋura. 7 Ga ḻuŋꞌmaraŋalana ŋayi 12-nha malthunamirrinha mala nhanŋuwuy ŋayi, bala ŋayi marrtjina barrkuwatjkuŋalana walalanha märrmaꞌ ga märrmaꞌ ga märrmaꞌ, ga bitjarra ŋayi waŋananydja walalaŋgu, “Maꞌ wäŋguŋuna walala wäŋalilina malaŋulili ga marŋgikuŋuna yolŋunha malaŋunha Godkalaŋawuynha. Ŋarra nhumalanha ga dhuwala ganydjarrnydja gurrupana nhuma dhu dhawaṯmaramana yätjkurrunydja birrimbirr malanha. 8-9 Ga yaka mänŋu dharrwa girriꞌ bili Godthu ŋäthilimirriyaŋala djäma. Dharpa yana mänŋu waṉakulanharawa ga djalkiripuy dhuwaliyi ḻukuŋura nhokala ga dhuwali bili yana girriꞌnydja nhe ga gurrukama rumbalyu. Ga yaka gäŋu ŋula nhä ŋatha ga rrupiya ga ŋula nhä bathi. 10 Ga ŋuli nhuma dhu buna bawalamirriŋura wäŋaŋura ga walala dhu wäthun nhumalaŋgu nhakuna gumurr-ŋamathirri, bitjan walala dhu ŋunhi waŋanydja, ‘Go, ŋunhala nhuma dhu ŋarrakala wäŋaŋura ŋorra,’ nhumanydja yäna wäŋguŋuna ga ŋorrina ŋunhiliyi wäŋaŋura ga yäna bili, ga djäma nhumalaŋgu dhu dhawarꞌyun, ga yorruna walalanha ganarrthulu. 11 Ga ŋunhi nhuma dhu buna bawalamirriŋura wäŋaŋura ga bäyŋu nhumalaŋgu dhu yolŋu mala gumurr-ŋamathirri, ga bäyŋu walala dhu nhakuna djälthirri ŋänharawa nhuŋu, nhuma dhu gunharrayun ŋunhidhi wäŋa bala munathaꞌ djalkiriŋuru bikpikthun ŋunhiŋuwuy wäŋapuy, ga biyakuna waŋi walalaŋgu, ‘Dhuwala nhuma bäyŋu nhakuna djälthinya ŋarraku buthuru-bitjunarawa, ga ŋuli dhu mari nhumalaŋgu maḻŋꞌthun, dhiyala nhumalaŋguwuy mari,’ bitjan yana, yakana ḏabaꞌyurru, yäna gunharrayurru walalanha.”*6:8-11: Nhäŋu Luke 10:4-ŋuru ga bala 11-lili ga Acts 13:51.
12 Yo, bala walala malthunamirrinydja mala marrtjina barrkuwatjkunhaminana märrmaꞌ märrmaꞌ wiripuŋulili ga wiripŋulili wäŋalili, ga ŋunhilidhi walala marrtjina ḻakaraŋalana yolŋuꞌyulŋuwalana bitjarrana, “Gulyurru walala dhuwurrꞌ-yätjkurruŋuru nhumalaŋgiyinkalaŋaŋuru nhuma bala malthurruna Godkuna yuwalkku dhukarrku.” 13 Ga dharrwa mirithirri walala gana ŋunhi yätjkurrunydja birrimbirr malanha dhawaṯmaraŋala yolŋuwalaŋaŋuru. Ga dharrwawala rerrimirriwala yolŋuwala walala gana wiyikaꞌ rarryurruna ḏämbulili yurru ḻurrkunꞌ yana, yaka dharrwa, marr ga walala dhu manymakthirri. ✡6:13:James 5:14
John Buku-ḻupmaranhamirri dhiŋgaŋalana
(Matthew 14:1-12; Luke 9:7-9)
14 Ga balanyamirriynydja waluy dharrway yolŋuy mala gana Djesuwalaŋawuy ŋäkula. Ga ŋayi ŋunhi yindiy buŋgaway yäkuy King Herodthu ŋäkula yana ganydjarrnydja nhanukuŋu Djesuwuŋu. Ga bitjarrana gana ŋunhi wiripunydja yolŋu mala waŋana, “Dhuwalana muka ŋunhi Johndja Buku-ḻupmaranhamirri, dhuwala barpuru ŋayi bulu nhakuna walŋathirri dhiŋganhaŋuru, ga dhiyaŋunydja bala ŋayi ga dhuwala Djesuy nhakuna ŋayaŋu-ganyimꞌthunamirri rom djäma.”
15 Ga wiripunydja yolŋu mala gana waŋanhamina bitjanmina, “Dhuwalanydja maku Elijah ŋunhi Godkuŋu djawarrkmirri bamanꞌpuy?” Ga wiripu yolŋu mala waŋana bitjarra, “Yaka dhuwala Elijahtja, dhuwala ŋula yol wiripu Godku djawarrkmirri bamanꞌpuy.”✡6:14-15:Matthew 16:14; Mark 8:28; Luke 9:19
16 Ga ŋunhi ŋayi Herodthu ŋäkulanydja ŋunhi nhä marrtjina yolŋuy mala ḻakaranhamina bala ŋayi bitjarrana dhäruknha gurrupanmina, “Dhuwalanydja John ŋunhi Buku-ḻupmaranhamirri yolŋu. Ga bili muka ŋarra ŋunhi ŋäthili yana dhäruktja gurrupanmina ŋarrakalaŋawala djämamirriwala walalaŋgala bitjarra. ‘Gatjuy gupana walala ŋanya gulkthurru.’ Ga dhuwalana ŋayi bilina walŋana.”
17-18 Yo, bitjarrana ŋayi ŋunhi ŋäthilinydja maḻŋꞌthurrunanydja gamꞌ. Ŋunhilidhi yindiwa buŋgawawa yäkuwa King Herodku gana yukuyukuꞌmirriŋu nhinana yäku Philip, ga miyalk nhanŋu yäku Herodias. Bala ŋayi ŋuruŋiyi yindiy buŋgaway King Herodthu gombuŋalana ŋunhi yukuyukuꞌmirriŋuwa nhanukalaŋuwa miyalk. Manymak, dharrwamirri ŋayi gana John marrtjina ga waŋana maŋutji-dhunupa Herodku bitjanna, “Yaka nhe djawꞌyurru dhuwali nhokalaŋawa yukuyukuꞌmirriŋuwa miyalk. Dhuwalinydja nhe dhu baḏatjuna limurruŋgu rom, Jewwa bäpurruwa.” Yurru ŋayinydja Herodthu märraŋala yana ŋunhi miyalknha. Bala dhäruk-gurrupanmina nhanukalaŋawala djämamirriwala malaŋuwala walala dhu Johnnha galkana dharruŋgulilina.✡6:17-18:Luke 3:19-20
19 Ga bitjarra bili ŋayi gana ŋunhi Johndhunydja nhakuna ŋayaŋu-maḏakarritjkuŋala waŋana, bala marrtjina ŋunhi miyalktja ŋoy-dhärranana nhanŋu Johngu, ga mirithina yana ŋayi gana ŋunhi djälthina bunharawa murrkayꞌkunharawa nhanŋu, yurru bäyŋu ŋayi ŋuruŋiyi dhukarr maḻŋꞌmaranha. Bala Herodthu gana ŋayathaŋalana dharruŋguŋurana ŋanya Johnnha, 20 ga Herodthu bitjarrana ŋayi ŋunhi dhäruktja-gurrupanmina gamꞌ, “Dhiyakunydja nhuma dhu ga manymakkumana yana djäga.”
Ga mirithina ŋayi gana yindiy buŋgaway Herodthu nhakuna Johnnha märryu-ḏapmaraŋala barrarina manapara. Ga marŋgi ŋayi, ŋunhi Godthu ŋanya nhakuna yänguŋala ga ŋayaŋu-dhunupa yolŋu ŋamakurru. Ga djäl ŋayi ŋunhi mirithirri nhanŋu ŋayi dhu ga ŋäma ŋanya waŋanhawuy dhäwulili ḻakaranhalili. Yurru dharrwa ŋayi gana ŋunhi Johndhu nhakuna ŋayaŋu-yätjakurrukuŋala ŋanya ŋula nhä waŋanha dhäwu ḻakaranha.
21 Manymak, ga waŋganymirriy waluy walala marrtjina ḻuŋꞌthurruna ŋathawa ḻukanharawa, ŋunhatjarradhi walala guyaŋana ŋunhi Herodku dhawal-guyaŋanhawuy walu. Manymak, ga balanyamirriy ŋayi ŋunhi miyalkthunydja Herodiasthu nhakuna guyaŋana bitjarrana, “Yä, dhuwalanydja ŋarra dhu bäyarraꞌna Johnnha ŋunhiŋuwuy.” Ga dharrwa nhakuna ŋurruḏawalaŋu yolŋu mala marrtjina baladhi ŋathawa ḻukanharawa balanya nhakuna ŋurru-warryunayŋu Government malanha ga miriŋuwa buŋgawamirriŋu ga ŋaḻapaḻmirriwa ŋunhaŋuwuy makarrpuy wäŋapuy mala ŋunha Galileepuynha. 22 Yo, ḻukanana walala marrtjina ŋatha ga gapu, ga ŋunhilidhi gana wirrkuḻ miyalk giritjina, yurru ŋayi ŋunhi wakuꞌmirriŋu ŋurukiyi miyalkku yäkuwa Herodias. Yo, giritjina ŋayi gana ŋunhi wirrkuḻꞌtja ḻatjukuŋalana dhika. Bala ŋayi ŋunhi yindinydja buŋgawa Herodtja ga yolŋu mala mirithinana nhakuna märr-maŋmaŋdhurruna nhanŋu giritjinhawuy. Bala ŋayi Herodtja wäthurruna nhanŋu bitjarra, “Ŋuli nhe dhu ŋarranha ŋäŋꞌthun ŋula nhaku nhe djäl, ŋarranydja dhu gurrupan yana nhuna 23 Ga ŋuli nhe djäl, ŋarra dhu mala-gulkthuna bukmaknha yana, ga wanha wäŋa makarr malanha ŋarrakala nhakuna goŋŋura, ŋarra dhu gulkmaramana nhuŋu ga ŋarraku. Ga ŋuli dhu dhuwali bäyŋuna bitjanadhi maḻŋꞌthun ŋarra ga ŋäŋꞌthun ŋayi dhu ŋarranha Godthu dhä-giryurruna yana.” bitjan.
24 Ga ŋayi ŋunhi wirrkuḻ miyalk dhawaṯthurruna ŋathili ŋunha ŋäṉḏiꞌmirriŋuwa ḻarruŋala ga ŋäŋꞌthurruna ŋanya, “Way, ŋäṉḏi nhaku ŋarra dhu ŋunha yindinha buŋagawanha ŋäŋꞌthun?” bitjarra.
Ga ŋayi ŋäṉḏiꞌmirriŋunydja waŋana bitjarrana, “Gatjuy buku-djulŋi ŋäŋꞌthurruna Johngu yana ḏämbuwa.”
25 Bala ŋunhi wirrkuḻnydja roŋiyina waṉḏina baladhi Herodkalana, bala bitjarrana waŋana, “Yindi buŋgawa, djälnydja ŋarra dhuwala nhe dhu gupa gulkthun Johnnha ŋunhi Dämbu-ḻupmaranhamirrinha yolŋunha dhiyaŋuna bala yana, ga rulwaŋdhundja nhe dhu ŋunhi ḏämbunydja platelilina, bala gurrupana ŋarrakalana,” bitjarra.
26 Ga ŋunhi ŋayi nhakuna Herodthu balanyawuynydja ŋäkula, bala dhunupana ŋayi ŋayaŋu-yätjinana märr-dhumbalꞌyurruna manapara. Ga bukmaknha ŋunhi yolŋunha malalŋunha walala nhanŋu dhäruk ŋämana. Yurru yaka ŋayi ganha ŋunhi djälthina ŋayi dhu dhawuꞌ nhanŋu bakmarama, bili ŋayi ŋunhi dhawuꞌ-nhirrpara ŋanya miyalknha ŋaḻapaḻmirriwala. 27 Bala ŋayi wäthurruna miriŋuwa bala dhäruk-gurrupanminana, “Gatjuy marrtjina ŋunha dharruŋgulili wanha ga John nhina bala gupana ŋanya gulkthurru.” 28 Bala walala ŋunhi märraŋalana ŋanya gupana ḏämbu-manapara bala rulwaŋdhurruna platelilina bala gäŋalana baladhina wirrkuḻwalana. Ga ŋayi ŋunhi ŋunhilidhi wirrkuḻyu märraŋalana bala gurruparana ŋunha ŋäṉḏiꞌmirriŋuwalana nhanukalaŋawala ŋayi. 29 Bala walala Johngala malthunamirriy ŋäkulana dhäwu nhanukalaŋawuy dhiŋganhawuynha, bala walala marrtjinana ga märraŋala nhanŋu rumbalnydja bala molulilina märrkitjkuŋalana.†6:29: Ga bitjarradhi ŋayi gana ŋunhi Herodthu guyaŋana yanapi ŋayi Djesu ŋunhi Johnnha Buku-ḻupmaranhamirri yolŋu.
Djesuy maranhu-gurrupara 5000 yolŋunha mala
(Matthew 14:13-21; Luke 9:10-17; John 6:1-14)
30 Manymak, ga ŋunhi walala malthunamirri mala nhanŋu Djesuwa gumurr-bunana beŋuru djämaŋuru, bala walala ḻakaraŋalana Djesuwalana ŋunhi nhä walala gana djäma ga nhä walala gana marŋgikuŋala yolŋunha malaŋunha. 31 Ga balanyamirriynydja dharrwa mirithirri yolŋu mala gana ḻarruŋala nhanŋu Djesuwa, ga bäyŋu nhakuna walalaŋgu ŋunhi walunydja ŋathawa ḻukanharawa, Djesuwa ga nhanukalawa malthunamirriwa mala. Bala ŋayi waŋanana baladhi malthunamirriwala malaŋuwala bitjarrana, “Go, limurru ŋathili marrtjina, ŋula nhälili gänaŋulili wäŋalili marr ga limurru dhu ŋirꞌyunmirri.”
32 Bala walala wapwapthurrunana marthaŋaylilina bala marrtjinana gänaŋulilna wäŋalili.
33 Ga dharrway gana yolŋunydja mala nhäŋala ŋunhi goyurr marthaŋaynydja nhälili gana waṉḏina. Bala walala yolŋunydja mala ḻawꞌyurrunana goyurr-ŋupara ŋunhi marthaŋay ḏiltjikurru, ga ŋurruŋuna walala bunana ŋunhiliyi wäŋaŋura. 34 Ga ŋunhi ŋayi Djesu yupthurrunanydja marthaŋayŋuru yurru yolŋunydja mala gana galkurrunana nhanŋu. Ga ŋunhi ŋayi Djesuy nhäŋalanydja walalanha bitjarra, ŋunhi walala yaka nhakuna marŋgi nhaltjan walala dhu ga nhina, balanyana walala ŋunhi nhakuna bembi malanha djägamiriw. Bala ŋayi mirithina yana ŋayaŋu-wuyurruna walalaŋgu, ga marŋgikuŋalana ŋayi gana walalanha ŋunhi Godku Rom ✡6:34:Numbers 27:17; 1 Kings 22:17; 2 Chronicles 18:16; Ezekiel 34:5; Zechariah 10:2; Matthew 9:36 35-36 ŋurru-djirrꞌyurruna ḏämbu-waluy ga yäna bili, ga ḻäy-bilyunaraynha. Bala ŋunhi malthunamirri mala nhanŋu waŋanana, “Way, ḻäy-bilyurrunana dhuwala ga bäyŋuna dhuwala ŋathanydja, gatjuy maku waŋi dhuwalawurrunha yolŋunha walala dhu ŋatha walalaŋguwuy walala märrama dhuwala wäŋaŋura mala.”
37 Ga ŋayinydja Djesu bitjarra buku-bakmaraŋala, “Yaka dhuwali manymak. Nhumapi yana walalanha maranhu-gurrupulu.”
Ga walalanydja dhä-birrkaꞌyurruna ŋanya manapara märr-dhumbalꞌyurruna bitjarra, “Way, wanhami dhika napurru dhu maḻŋꞌmarama balanyanydja rrupiya dhiyakuwurruŋgu yolŋuwa malaŋuwa maranhu-gurrupanarawa? Dhuwalanydja dhu ga yolŋu djäma dharrwa ŋaḻindi muka, rulwaŋdhun ŋathili rrupiya, ga yorruna ŋayi dhu ŋathanydja nhakuna wuŋiḻiꞌyun.”
38 Ga ŋayi Djesu waŋana, “Maḻŋꞌmara walala, yolthu ga ŋula ŋatha ŋayathama?”
Bala walala ḻarru-ḻarruŋalana ga roŋiyina walala bala ḻakaraŋalana bitjarrana, “Goŋ-waŋgany dhuwala dämba ga märrmaꞌ guya.”
39 Bala ŋayi Djesuy waŋana dhäruk-gurrupara ŋunha malthunamirrinha nhanŋuwuy ŋayi bitjarrana, “Maꞌ waŋina dhuwala yolŋunha mala walala dhu nhinana mulmuŋurana yurru ŋurruk ga ŋurruk ga ŋurruk.” 40 Bala marrtjina yolŋunydja mala-gulkmaranhaminana wiripu yolŋu mala 100 ŋurruk ga wiripu 50 ga bitjarrana bala, ga be muka gana nhinana.
41 Bala ŋayi Djesuy märraŋalana ŋunhi goŋ-waŋgany dämba ga guya maṉḏanha. Ga ḏämbu garrwarthina ŋayi djiwarrꞌlilina bala buku-gurruparana Godnha, bala bak-bakmaraŋalana bala gurruparana ŋunhi malthunamirriwalana walalaŋgala nhanukiyinkalaŋawala bala walala marrtjina gurru-gurruparana ŋunhi yolŋuꞌyulŋunhana walalanha ŋurruklili malaŋulili. 42 Ga ḻukanana walala marrtjina ŋunhi ŋathanydja ga bukmak yana nhakuna ganaꞌthina. 43 Ga ḻukana walala marrtjina bala maranhinana ŋuruŋiyi ŋathay, ga ŋunhi bäythinyawuynydja ŋatha walala malthunamirriynydja marrtjina wapꞌwapmaraŋalana, ga yäna bili ga dhaŋaŋguŋala walala 12 bathi.
44 Ga ŋula nhämunha ŋunhi 5000 ḏirramunydja mala, ga bäydhi ŋunhi miyalkkurruwurru mala ga yothu balanya bili mala.
Djesu gana marrtjina gapukurru
(Matthew 14:22-33; John 6:16-21)
45 Ga dhunupana ŋayi Djesu waŋana nhanukalaŋawala malthunamirriwala malaŋuwa bitjarra, “Way walala, nhumanydja marrtjina marthaŋayyuna ŋunha galiꞌlilina ŋunha Bethsaidalili.” Bala walala buḏapthurrunana, ga ŋayipinydja Djesu ŋurrꞌyurruna ŋunhili banydji, ga yolŋunha mala ŋayi gana yänguŋala wäŋalilina. 46 Ga ŋunhi walala yolŋu mala ḻatjuwarrꞌyurrunanydja, bala ŋayi Djesu ŋalꞌyurruna bukulili bukumirriyanharawana.
47-50 Ga ŋunhi wäŋa munhaguyinanydja bala ŋayi Djesunydja yarrgupthurrunana bukuŋurunydja. Ga walalanydja malthunamirrinydja mala nhanŋu ŋunhalana marthaŋayyu dhulmuŋurana. Ga mirithina walalanha gana ŋunhi watay gumurr-nhirrpara ga mirithina walala gana ḻiwꞌyurruna. Ga munhaguna ŋayi Djesuy ŋapa-munguyurrunana walalanha, yurru marrtjinanydja ŋayi gana ŋunhi ḻukuy gapukurru. Bala ŋayi marrtjina djuḻkmaraŋalana marthaŋaymirrinha mala bala walala ŋanya nhäŋalana. Ga mirithina walala barrarinana nhanŋu ga dhä-birrkaꞌyunmina bitjanmina, “Wäy nhä ga dhuwala marrtji way, maliꞌ yolŋu muka?”
Yurru ŋayi Djesu waŋana, “Ŋarra ŋarra dhuwala walala. Yaka walala barrari!”
51 Bala ŋayi Djesunydja ŋalꞌyurrunana baladhi marthaŋaylili ga watanydja ŋunhi wapurarryinana. Ga walalanydja ŋunhi malthunamirrinydja mala nhanŋu mirithinana märr-maŋmaŋdhurrunana ŋurukiyi romgu. 52 Bili muka walala ŋunhi nhäŋalanydja ŋanya Djesunhanydja ŋunhi ŋayi ganydjarryu nhanukala maranhu-gurrupara yolŋunha malaŋunha ga malanydja ŋunhi 5000. Ga bäyŋu yana walala ŋunhi dharaŋana nhanŋu ganydjarrnydja, bili walalaŋgunydja ŋunhi ŋayaŋu ḏälthinana.
Dharrwa yolŋu rerrimirri mala marrtjina Djesuwala
(Matthew 14:34-36)
53 Ga ŋunhi walala bunana ŋunha galiꞌŋuranydja, bala walala baḻaŋuna ŋurrkaŋala ŋunhilidhi bili gumurrŋura Gennesaret. 54 Ga ŋunhi walala wapthurrunanydja marthaŋayŋuru, bala dharrwaynha yolŋuy malaŋuy nhäŋalana bala wäthunminana marrtjina bitjarrana, “Go, go, walala dhuwalana Djesunydja bilina bunana.” 55-56 Bala walala waṉḏinana, ḻakaranhamina marrtjina buku-ḻiwꞌmaraŋala, ga dhuwana räli yolŋuy walala marrtjina gäŋalana rerrimirrinhanydja mala yolŋunha.
Ga ŋunhi ŋayi ŋuli Djesu nhäkurru nhakuna marrtjinya ŋunhilidhi wäŋaŋura, ga yolŋuynydja mala ŋäkulana bala marrtjina gäŋa-gaŋalana rerrimirrinha mala, ŋunhi walala marrtjina rulwaŋdhurrunana ŋunhilidhi ŋunhi buku-ḻuŋꞌmaranhamirriŋura wäŋaŋura. Ga bitjarrana walala ŋunhi guyaŋananydja gamꞌ, Ŋuli walala dhu girriꞌ yana nhanŋu Djesuwa ŋayathama walalanydja dhu ŋamathirrina yana. Bala walala gana ŋanya ŋäŋ'thurruna bitjarrana, “Buku-djulŋi, nhe dhu yurama ŋarraku dhuwala, ŋarra dhu girri' yana nhuŋu ŋayathama?” Ga warrpam' nhanŋu girri' ŋayathama, bala walala bukmak ŋamathirrina.
✡6:4 6:4:John 4:44
*6:11 6:8-11: Nhäŋu Luke 10:4-ŋuru ga bala 11-lili ga Acts 13:51.
✡6:13 6:13:James 5:14
✡6:15 6:14-15:Matthew 16:14; Mark 8:28; Luke 9:19
✡6:17-18 6:17-18:Luke 3:19-20
†6:29 6:29: Ga bitjarradhi ŋayi gana ŋunhi Herodthu guyaŋana yanapi ŋayi Djesu ŋunhi Johnnha Buku-ḻupmaranhamirri yolŋu.
✡6:34 6:34:Numbers 27:17; 1 Kings 22:17; 2 Chronicles 18:16; Ezekiel 34:5; Zechariah 10:2; Matthew 9:36