6
Rib Nasaret Wamuaruts Yisu U
(Matiu 13:53-58; Lukas 4:16-30)
Yisu itangin gamp igi rai da irut gan riban atsungꞌa gin ifa gampan wain Nasaret. Waꞌa gubuꞌ Sabat da Arangan ifis i nan da garam imingꞌ ungar mpruꞌa ruan gin, da ampi bingan iringantin da irunt fafun gin da igut i ruan ini binaꞌ, “Garam ani buyu nan ani imingꞌ anungꞌ? Da aranga buyu uwayant mararuru ani imingꞌ manga gin? Da arangan ibunang nam maran mangan bida nigi ibubianungꞌ? Arangan garam kamunda ugu arigi, ma? Maria narunggan igi, da rain rusan Dzems, Yosef, Yudas da Saimon! Arangan nafun rusan rurut agi mpai!” Da ribarangan nugun iruaꞌ da ibugin i muarutsa Arangan.
Da Yisu ini da ribarangan, “Profet mangan iyu bingan tsiraꞌ imingꞌ gamp santan, da bitsintaꞌ mingꞌa gampan wain da wasaꞌ i rain rusan da utupan, da arangan wayu bingan tsiraꞌ u.” Yisu imami ruan angu i nanga nam maran mangan mingꞌa nigi, da bitsintaꞌ irim bangin ragun i garam iruꞌ angu gingꞌa rinin, da rinin idaum. Da Arangan irunt fafun i ribigi nanggan mamida muarutsan.
Yisu Itangin Aposel Rusan 12 Ifan
(Matiu 10:5-15; Lukas 9:1-6)
Da Yisu iyung ifa gamp fain mingꞌa nigi da ifis i nan da garam. Da inuꞌ aposel rusan 12 igi iba da itangin ribarangan iruꞌ iruꞌ gin da irim nampang rutin ntuaꞌ i siata marapayam maisan rai i Arangan binganggan.
Da Yisu irim sanab ibiani da aposel rusan igi: “Agam yungan da anungꞌ uda nam fain mpruꞌan u, wau gam itipam yunga gin angu. Anungꞌ uda nam gadan ma tayap ma moni u. Watsuf faga gangkang gam da ngarukui bitsintaꞌ angu. 10 Gubuꞌ agam fa mpada ungar mangan da wampa arigi nasangꞌ u tanginda gamp igi rai. 11 Da bida gamp mangan mamida i uda agam yaban da ringanta i agam nanggam, da gubuꞌ agam tanginda gamp igi rai da agam watsiats ngaruntsuaf mingꞌa agam fagam rai i santingꞌa Anutu nugu tsakia gan.”Mt 10:14; Lk 9:5; 10:10-11; Ap 13:51
12 Ibinigi da ribarangan ifan da ifis i nan da garam i parima i ruan. 13 Da isiat marapayam maisan rai da iyats madamin i garam gingꞌa rinin ampi bingan da rinin idaum.
Herot Yis Yowanis Ruruba Garam Funub
(Matiu 14:1-12; Lukas 3:19-20; 9:7-9)
14 Yisu binganggan isu maradza da King Herot Antipas iringantin. Garam fain ini binaꞌ, “Yowanis Ruruba Garam itip imunti marataꞌ imingꞌ garam mampan gin. Ibinigi da isangꞌ i nanga nam maran mangan ampi bingan ruta nampang tsiraꞌ.”
15 Da garam fain ini, “Eliya igi.”
Da fain ini, “Arangan profet mangan, isangꞌ profet mingꞌa mungꞌ ugu gan bits.”
16 Da Herot iringantin da ini, “Yowanis aru dzi tipuꞌa i wan utap ugu, itip imunti marataꞌ!” 17 I mungꞌ, gubuꞌ Yowanis rungꞌ mpada marataꞌ, da Herot runggan ini nifun da garam impung arangan, idzur da itangin i karabus. I wain, Herot iyu rainggan Filip fininggan Herodias isu i gan fininggan, 18 da Yowanis ini da Herot, “Nigi u nang asub, i uda rainggam fininggan.” 19 Ibinigi da Herodias nugun iruaꞌ i Yowanis da ini angu i wangunggan i isa arangan funub. Da bitsintaꞌ imami ruan angu, 20 i Herot isruꞌ gin ibi Yowanis garam rururungan da garam mararam, ibinigi da irat i arangan da irim arangan sib. Da gubuꞌ Herot ringanta i Yowanis nanggan fisa gin, da maran ifur nan iyus da wangun ibarabin, da bitsintaꞌ maran yari i ringanta i arangan nanggan.
21 Raiyi Herodias gubuꞌ gan bini sangꞌa i isa Yowanis funub iwaꞌ. Gubuꞌ arunigi da Herot maran ifur gan gubuꞌ gan rinanggan apingꞌan da isu nam gadan tsiraꞌ da gan garam guman gudzun rusan da garaman singaari gudzun rusan da garam nidzun nidzun Galili. 22 Da gubuꞌ Herodias narunggan finam atangꞌa bangumpan da Herot da gan ampi gan nugun itsiaꞌ.
Da king ini da mamaꞌ finam igi, “Wagut i dzi i nam idzuwai u maram arida gin, da dzi bungꞌ arim da agu.” 23 Da itaga ruan da arangan da ini, “U guta dzi i nam idzuwai, da dzi bungꞌ arim da agu. Da bida u guta i dzi i branga nam santan dzi suda wain gin da rima marafain da agu, da dzi bungꞌ anang nabinigi.”
24 Mamaꞌ finam arangan iwaꞌ ifan da igut i rinanggan, “Dzi buguta king i nam idzuwai?”
Da rinanggan ini, “Wani rutin i rima Yowanis Ruruba Garam ugu gudzunggan da agu.”
25 Sung angu da mamaꞌ finam yatangꞌ ifan da ini da king, “Dzi marangꞌ yari i agu rima Yowanis Ruruba Garam gudzunggan ruꞌa ibang da rima da dzi da aruani angu.”
26 Da king wangun ibarabin, da bitsintaꞌ arangan itaga ruan da gan ampi gan iringantin sib. Ibinigi da ibugin i isa mamaꞌ finam igi nanggan udziꞌ. 27 Da sung angu arangan ini nifun da garam isa garam funub i tipuꞌa Yowanis wan utap da uda i gudzun badan. Da garam igi ifa ungar karabus da itipuꞌ Yowanis wan utap 28 da irim i gudzun iruꞌ ibang da iba rim da mamaꞌ finam igi. Da arangan ifa rim da gan rinanggan. 29 Da gubuꞌ Yowanis Ruruba Garam riban atsungꞌa gin ringanta gin, da ibayu arangan riniuriatsan da ifarim i ntsuf.
Yisu Irim Nam Gadan da Garam 5,000
(Matiu 14:13-21; Lukas 9:10-17; Yowanis 6:5-13)
30 Aposel ruas irut Yisu impruꞌ ruan da ribarangan ifis i nan da Arangan i gum ribarangan nangan da nan ribarangan fisa gin da ampan ugu. 31 Da garam ampi bingan ifan da iba, ibinigi da gubuꞌ maran imaꞌ i ribarangan gada nam. Da Arangan ini da ribarangan, “Agi nafa mumai mangan garam maꞌa gin da agi nampa asap pas.”
32 Ibinigi da Yisu irut ribarangan angu iyab i madzung mangan da ifa gamp garam maꞌa gin. 33 Da bitsintaꞌ garam ampi bingan itsanga ribarangan fadan da isruꞌ gin, da garam mingꞌa gamp sib angu mingꞌa uts irunt sanab da ifawaꞌ mungꞌ gin. 34 Da Yisu ruꞌa sinungꞌ madzung ba da tsanganda ampi tsiraꞌ bingan da maran intuꞌ, i ribarangan ibi dumpa garam mpada tayangꞌ gin maꞌan. Ibinigi da Arangan ifis i nan ampi bingan rutin.
35-36 Nam nufa funub da riban atsungꞌa i Arangan iba da ini rutin, “Gubuꞌ ifa sib da watangin ribani nafan i sauda nam gadan gan mingꞌa gamp isiꞌ isiꞌ fain mingꞌa uts aruani. I agi mpa mumai wasaꞌ mangan gamp maꞌa gin ani.”
37 Da bitsintaꞌ Yisu ini ribarangan nanggan mungaꞌ ibiani, “Agam runggam warim nam gadan rutin.”
Da ribarangan ini rutin, “Aga wasangꞌ i fasuba nam gadan i rima da garam ampi bingan ani u. Bida garam mangan nanga gum sangꞌa gubuꞌ 200 da nam ntsuman gan bungꞌ asangꞌ i suba nam gadan i garam santan ani.”
38 Da Yisu igut i ribarangan, “Bret wayawai rumingꞌ da agam? Wafa tsangan.”
Da ribarangan fatsanganda sib da ibani da Yisu, “Bret isiꞌ isiꞌ 5 da yafas iruꞌrun.”
39 Da Yisu ini da ribarangan i nidan da garam santan mpada utup utup ruꞌa puatsi runtu bini igi. 40 Da garam igi impa utup utup, utup fain isangꞌ 50 da utup fain isangꞌ 100. 41 Yisu yu bret 5 da yafas iruꞌrun igi da idantangꞌ iyab gunungun, iyugin, da ibrang bret da irim da riban atsungꞌa gin. Da riban ifab da garam santan. Da Arangan ibrang yafas iruꞌrun igi da itip ifab isangꞌ garam santan ibinigi. 42 Da santan igan da isuf funub. 43 Da riban atsungꞌa gin intsungꞌ bret da yafas pupumuts da ifarangꞌ i tsitsuꞌ firan 12 da ifungꞌ. 44 Da garam mpruꞌa ruan gada nam igi gudzunggan isangꞌ 5,000.
Yisu Iyung Mpui Wagungꞌ
(Matiu 14:22-33; Yowanis 6:16-21)
45 Ntsupa sib da sung angu da Yisu ini da riban atsungꞌa gin i yaba i madzung i mungꞌa fada marafain Betsaida, da Arangan itangin ampan santan idzarangꞌ. 46 Da gubuꞌ tanginda ribigi fada sib da iyab mamai i udagin.
47 Nam yidziang sib da madzung igi ifawaꞌ mpui fuꞌ wasaꞌ. Da Yisu runtaꞌ rumpa intap. 48 Yisu itsanga riban nanga gum tsiraꞌ i tsariꞌa madzung, i madzung irunt idzang i manis. Fawaꞌa wasaꞌ bida 3 da 6 kilok suda uts i gubuꞌ nanga i pisan da Arangan iyung mpui wagungꞌ angu ifan da ribarangan da inang i yusan. 49-50 Da gubuꞌ ribarangan tsanganda Arangan yunga mpui wagungꞌ da ini garam ganun manga gin. Da irat da iyaiꞌ tsiraꞌ bingan.
Da sung angu da Arangan ini da ribarangan, “Dzi ani. Wayafi wangunggam da watangin ratan!” 51 Ida Arangan iyab ifa madzung impruꞌ da ribarangan da manis tsiraꞌ intung. Da ribarangan irunt fafun da itsauꞌ gin, 52 i wain, ribarangan uwayantan anungꞌ idzidziwan i nam maran mangan Yisu nangan i bret 5 ugu. Imaꞌ, wangun ibabampaf.
Yisu Itip Rib Rinin Gingꞌan Ampi Bingan Idaum Imingꞌ Genesaret
(Matiu 14:34-36)
53 Gubuꞌ ribarangan isa mpui fuꞌ udziꞌ da ifawaꞌ Genesaret da idzur madzung imunti igi. 54 Da gubuꞌ ribarangan ruꞌa sinungꞌ madzung da ampan igi sung angu itsanga Yisu da isruꞌ gin. 55 Ibinigi da irunt ifa gamp ruga rugan mingꞌa intap Genesaret igi i buaringꞌa gan garaman rinin gingꞌan i fada da Yisu i gamp idzuwai ribarangan ringanta i Arangan mpada gin. 56 Da Arangan fada anungꞌ — atangꞌa gamp fain, gamp tsiraꞌ ma gamp isiꞌ isiꞌ — da garam yu rib rinin gingꞌan da irim i mumai rantsa nam in. Da igaib runggan da Yisu i garam gingꞌa rinin amusa Arangan ngarukui gan ringan angu. Da santan amusa Arangan ngarukui gan rinin idaum.

6:11: Mt 10:14; Lk 9:5; 10:10-11; Ap 13:51