7
Anutu Nanggan Faidagin da Garam Gar Sanaban
(Matiu 15:1-20)
Garam Farisai da garam gudzupuꞌ fain i nan faidagin mingꞌa Yerusalem badan ugu ifampai impruꞌ da Yisu, da itsanga Arangan riban atsungꞌa gin fain gada nam da mamida atsungꞌa garam Yuda sanaban adzuꞌa bangin u. (I garam Farisai da garam Yuda santan wasangꞌ i gada nam nasangꞌ nadzuꞌ bangin natsungꞌ tafan rusan sanaban pumuꞌa Anutu. Gubuꞌ mingꞌa mumai rantsa namin badan da nadzuꞌ bangin mungꞌ raiyi da namus gada nam. Yatsungꞌ sanab ampi bingan mingꞌan tafan rusan gin, bida adzuꞌa kap da gur da birigin*kap da gur da birigin — Papiar ratar fain mingꞌa nifu nan Grik ini biani: “kap da gur da birigin da rabiꞌ gingꞌa gin,” da bitsintaꞌ papiar ratar nidzun fain mingꞌa nifu nan Grik anungꞌ ini “rabiꞌ gingꞌa gin” u..)
Ibinigi da garam Farisai da garam gudzupuꞌ i nan faidagin igut i Yisu, “Ibianungꞌ da u garamam atsungꞌa i agu imami atsungꞌa agi tafangꞌ rusangꞌ sanaban adzuꞌa bangin mungꞌ da musa gada nam? I sanab bida nigi da ribarangan bangin ibubumpua i Anutu maranggan da gubuꞌ gada nam.”Mt 15:1-2; Lk 11:38
Da Yisu ini, “Mungꞌ ugu da profet Aisaia yakar nan nidzun rururungan iyab i agam, garam umpur nifun nida nan angu, ibiani,
‘Ampan ani itsarif Dzi i nifun wagungꞌ angu,
da wangun wasaꞌ rumingꞌ guntiꞌ bingan i Dzi.
Ribarangan ipumuꞌ Dzi utaꞌ angu
i ribarangan yutus ampan i garam gar nanggan faidagin da ini Dzi nanggangꞌ faidagin i nan igi.’Ais 29:13; Mt 15:8-9
Agam itangin Anutu nanggan faidagin rai da rugif garam gar sanaban ragun.”
Da Arangan ini da ribarangan, “Agam yatsungꞌ sanab bini angu i tanginda Anutu nanggan faidagin rai da atsungꞌa tafam rusam sanaban, a? 10 Moses ini ibiani, ‘Watsarif ramanggam da rinanggam,’Kis 20:12; Lo 5:16; Mt 15:4; 19:19; Mk 10:19; Lk 18:20; Ef 6:2-3 da, ‘Bida manga nida nan maisan yaba i ramanggan ma rinanggan, da nais arangan funub.’Kis 21:17; Wkp 20:9; Mt 15:4 11 Da bitsintaꞌ agam ini, bida garam mangan nida nan da ramanggan ma rinanggan bida ani, ‘Nam fain rumingꞌ da dzi, i dzi rima agu sib in, da bitsintaꞌ dzi raga nam igi sib i rima suda dangki fada da Anutu,’ 12 da garam igi wasangꞌ i rima ramanggan ma rinanggan sib in. 13 I sanab bida nigi da agam isantingꞌ garam i ringanta i Anutu nanggan rai angu da atsungꞌa sanab agam uda mingꞌa tafam rusam gin ugu. Da agam inang nam ampi bingan ibi arigi angu.”
14 Yisu itip inuꞌ ampi tsiraꞌ igi iba rutin da ini, “Agam santan waringantin da wasruꞌ gin. 15 Nam gadan mingꞌa manaꞌ atangꞌa garam gar wangu patiꞌ wasaꞌ wasangꞌ i nanga garam bubumpuadan u. Da bitsintaꞌ nam mingꞌa garam gar wasaꞌ gan waꞌa ba inang arangan ibubumpua.” 16 Mingꞌa papiar ratar fain mingꞌa nifu nan Grik da nan mingꞌa ampap 16 ibiani: “Bida manga ringa bampun mingꞌan, da narim ringan i nan igi bini.” Da bitsintaꞌ mingꞌa Grik papiaran ratar nidzun fain da imaꞌ. Watsanga: Mt 11:15; 13:9,43; Mk 4:9,23; Lk 8:8; 14:35
17 Gubuꞌ Arangan tanginda garam ampi tsiraꞌ igi rai da atangꞌa fada ungar, da riban atsungꞌa gin igut i Arangan i nan raman igi. 18 Da Yisu igut i ribarangan, “Agam itungꞌ maram gin impruꞌ, a? Agam wasruꞌ gin i nam gadan mingꞌa manaꞌ atangꞌa garam gar wangu patiꞌ wasaꞌ anungꞌ isangꞌ i nanga garam bubumpuadan u, a? 19 Iruꞌ arangan wangu patiꞌ angu da ifan da iwaꞌ gan arun, da anungꞌ iruꞌ i nugun u.” (Yisu nanggan nidan igi isantingꞌ wasi i nam gadan santan iwaꞌ bini i Anutu maranggan.)
20 Da Arangan itip ini, “Nam mingꞌa garam gar wasaꞌ gan waꞌa ba inang garam ibubumpua. 21 I wain, mingꞌa garam gar wangun wasaꞌ angu da uwayant bida ani iwaꞌ ba: nan maran fura uwayant maisan, nam araraꞌan, wapa nam, isa garam funub, 22 araraꞌa i garam fininggan, afida un, nanga maisan da garam, iyuꞌa nam, uwayant maran frukan, mara aba, idzaꞌa i nan, tsarifa runggan angu da rasuda rib fain da uwayant brabruꞌan i Anutu sanaban. 23 Nam maisan santan igi iba imingꞌ garam gar wangun wasaꞌ da inang garam ibubumpua i Anutu maranggan.”
Sagat Marautu Bits Imuaruts Nidzun
(Matiu 15:21-28)
24 Yisu itangin gamp igi rai da ifa ibi gamp Taia. Maran ifur i runtaꞌ mpada rugan angu; ibinigi da ifa atangꞌ ungar mangan. Da bitsintaꞌ imami ruan angu i kupa i rib maranggan. 25 Da sagat mangan, marapayam maisan yantsanga i narunggan finam, iringantin i Yisu mpada nigi, da iba da itatapuang iruꞌ Arangan fagan. 26 Sagat arangan sagat marautu, rinan yapingꞌ imingꞌ distrik Fonisia mingꞌa provins Siria. Arangan igaib runggan da Yisu i siata marapayam maisan waꞌa sinungꞌ arangan narunggan finam igi.
27 Da Yisu ini da arangan, “Anungꞌ idaum i uda mamaꞌ narun narun nanggan gadan da riman da iyam ruas u. Mamaꞌ narun nasuf mungꞌ sib raiyi.”
28 Da sagat igi ini Yisu nanggan mungaꞌ ibiani, “Nifutsarif, nan nidzun igi, da bitsintaꞌ iyam inang da iga mamaꞌ narun nanggan pupumuts ruaꞌa ruꞌa tiriang warangꞌ.”
29 Da Yisu ini da arangan, “U ni nan ngarubini. Ibinigi da watip wafan, i marapayam maisan ugu itangin u narunggam rai.”
30 Arangan ifa ungaran da itsanga narunggan gingꞌa rabiꞌ da marapayam maisan itangin arangan rai sib.
Yisu Itip Garam Ringan Putidan da Nifun Barabindan Idaum
31 Da Yisu itangin gamp Taia da iyung wasaꞌ i gamp Saidon, da ruyung ifan da ifawaꞌ intap DekapolisDekapolis — Bingan Dekapolis wainggan ibi ‘Gamp 10’ da garam Grik impa imingꞌ gamp 10 igi. Watsanga Mk 5:20. da iruꞌ mpui fuꞌan Galili. 32 Da waꞌan nigi da garam fain iyu garam mangan ringan putidan da nifun barabinda i nida nan iba da Yisu, da igaib ruan da Arangan i rima bangin ragun i garam igi i nanga arangan waꞌa bini.
33 Da Yisu iyu arangan iwaꞌ manaꞌ sinungꞌ ampan santan da itanungꞌ bangi tsitsin yatangꞌ arangan ringa bampun iruꞌrun. Itupingꞌ nifu gurun iruꞌ bangi tsitsin da irim i garam arangan manggan. 34 Yisu idantangꞌ iyab gunungun, da iyafi asap tsiraꞌ da ini, “Efata” (wainggan ibi ‘Wapuꞌ wasi’). 35 Yisu inang ibinigi sib, da sung angu garam arangan ringan ipuꞌ da man ipuapap da ini nan rururungan.
36 Da Yisu ifai nan i garam santan igi i anungꞌ nida sisingꞌ wasi da garam fain u. Ifai nan babampaf i ribigi, da bitsintaꞌ ribigi rungꞌ yutus i nan igi isu maradza. 37 Da ribarangan irunt fafun da itsauꞌ gin da ini binaꞌ, “Yisu inang gum sib angu ngarubini funub. Arangan inang garam ringan putidan iringant i nan, da garam mamida i nida nan ini nan.”

*7:4: kap da gur da birigin — Papiar ratar fain mingꞌa nifu nan Grik ini biani: “kap da gur da birigin da rabiꞌ gingꞌa gin,” da bitsintaꞌ papiar ratar nidzun fain mingꞌa nifu nan Grik anungꞌ ini “rabiꞌ gingꞌa gin” u.

7:5: Mt 15:1-2; Lk 11:38

7:7: Ais 29:13; Mt 15:8-9

7:10: Kis 20:12; Lo 5:16; Mt 15:4; 19:19; Mk 10:19; Lk 18:20; Ef 6:2-3

7:10: Kis 21:17; Wkp 20:9; Mt 15:4

7:16: Mingꞌa papiar ratar fain mingꞌa nifu nan Grik da nan mingꞌa ampap 16 ibiani: “Bida manga ringa bampun mingꞌan, da narim ringan i nan igi bini.” Da bitsintaꞌ mingꞌa Grik papiaran ratar nidzun fain da imaꞌ. Watsanga: Mt 11:15; 13:9,43; Mk 4:9,23; Lk 8:8; 14:35

7:31: Dekapolis — Bingan Dekapolis wainggan ibi ‘Gamp 10’ da garam Grik impa imingꞌ gamp 10 igi. Watsanga Mk 5:20.