316-biblían Markúsarguðspjall 6

1 Jesús fór þaðan og kom til heimabæjar síns. Lærisveinar hans fylgdu honum. 2 Þegar hvíldardagurinn kom byrjaði hann að kenna í samkomuhúsinu. Margir sem hlustuðu urðu mjög hissa og sögðu: „Hvaðan fær þessi maður þetta? Hvaða speki er þetta sem hann hefur? Og hver eru þessi kraftaverk sem gerast fyrir hendur hans? 3 Er þetta ekki smiðurinn, sonur Maríu og bróðir Jakobs, Jósefs, Júdasar og Símonar? Og eru systur hans ekki hér hjá okkur?“ Þeir hneyksluðust á honum. 4 Jesús sagði við þá: „Spámaður er ekki vanvirtur nema í heimabæ sínum og meðal ættingja sinna og hjá sinni eigin fjölskyldu.“ 5 Og hann gat ekki gert neitt kraftaverk þar, nema hann lagði hendur sínar á nokkra sjúka og læknaði þá. 6 Og hann undraðist yfir vantrú þeirra. Hann fór um þorpin í kring og kenndi.

7 Hann kallaði til sín lærisveinana tólf og byrjaði að senda þá út tvo og tvo. Hann gaf þeim vald yfir óhreinu öndunum 8 og sagði þeim að taka ekkert með sér nema staf, hvorki brauð né bakpoka né peninga í beltinu 9 heldur vera með skó á fótum en ekki tvo kyrtla. 10 Og hann sagði við þá: „Hvar sem þið komið inn í hús, verið þar þangað þið farið þaðan.“ 11 Og hvar sem þeir ekki taka við ykkur né hlusta á ykkur, þá farið þaðan og hristið rykið af fótum ykkar til að aðskilja ykkur frá þeim. 12 Þeir fóru þá út og prédikuðu að menn skyldu iðrast. 13 Þeir ráku út marga djöfla og smurðu marga sjúka með olíu og læknuðu þá.

14 Og Heródes konungur heyrði þetta (því nafn Jesú hafði orðið kunnugt), og hann sagði: „Jóhannes skírari er risinn frá dauðum, og þess vegna virka kraftaverk í gegnum hann.“ 15 En aðrir sögðu: „Hann er Elías.“ Aðrir sögðu: „Hann er spámaður, eins og einn af spámönnum fyrri tíma.“ 16 En þegar Heródes heyrði þetta sagði hann: „Þetta er Jóhannes, sem ég lét hálshöggva. Hann er risinn frá dauðum.“ 17 Því Heródes hafði sjálfur sent menn og handtekið Jóhannes og bundið hann í fangelsi vegna Herodíasar, konu Filippusar bróður síns, því hann hafði gifts henni. 18 Jóhannes hafði sagt Heródesi: „Þér er ekki leyfilegt að eiga konu bróður þíns.“ 19 Herodías reiddist Jóhannesi og vildi láta drepa hann, en gat það ekki. 20 Því Heródes óttaðist Jóhannes og virti hann, vissi að hann var réttlátur og heilagur maður, og verndaði hann. Og þegar hann hlustaði á hann varð hann mjög ráðvilltur, en hlustaði samt hugfanginn á hann. 21 En svo kom tækifærið sem Herodías hafði beðið eftir. Þegar Heródes átti afmæli, hélt hann veislu fyrir höfðingja sína, herforingja og fyrirmenni í Galíleu. 22 Þegar dóttir Herodíasar kom inn og dansaði, líkaði Heródesi og gestum hans það vel. Konungurinn sagði við stúlkuna: „Biddu mig um hvað sem þú vilt, og ég gef þér það.“ 23 Hann lofaði henni: „Hvað sem þú biður um gef ég þér, allt að helmingi ríkis míns.“ 24 Hún gekk út og spurði móður sína: „Hvað á ég að biðja um?“ Hún svaraði: „Höfuð Jóhannesar skírara.“ 25 Hún hljóp strax inn til konungsins og bað: „Ég vil að þú gefir mér strax á diski höfuð Jóhannesar skírara.“ 26 Konungurinn varð mjög hryggur, en vegna loforðsins og gestanna vildi hann ekki hafna henni. 27 Hann sendi þegar lífvörð og skipaði að láta færa sér höfuð Jóhannesar. 28 Sá fór í fangelsið og hjó af honum höfuðið, 29 og kom með höfuðið á fati og gaf stúlkunni, og stúlkan móður sinni.

30 Postularnir komu saman til Jesú og sögðu honum allt sem þeir höfðu gert og kennt. 31 Hann sagði við þá: „Komið þið með mér á afskekktan stað og hvílið ykkur aðeins.“ Því margir voru að koma og fara, og þeir höfðu ekki einu sinni tíma til að borða. 32 Þeir fóru í bát á afskekktan stað, einir. 33 Margir sáu þá fara og þekktu þá. Fólk hljóp til úr öllum bæum og varð á undan þeim. 34 Þegar Jesús steig upp úr bátnum sá hann mikinn mannfjölda og vorkenndi þeim, því þau voru eins og sauðir án hirðis. Og hann byrjaði að kenna þeim margt. 35 Seint um daginn komu lærisveinarnir til hans og sögðu: „Staðurinn er afskekktur og orðið áliðið. 36 Sendu fólkið í burtu svo þau geti keypt sér eitthvað að borða í bæjum og þorpum hér í kring.“ 37 Hann svaraði: „Gefið þið þeim að borða.“ Þeir sögðu: „Eigum við að fara og kaupa brauð fyrir tvö hundruð dagsverk og gefa þeim að borða?“ 38 Hann sagði við þá: „Hversu mörg brauð hafið þið? Farið og gáið.“ Þegar þeir komu aftur sögðu þeir: „Fimm brauð og tvo fiska.“ 39 Hann sagði þeim að láta fólkið setjast niður í grænum grasflötum, hóp eftir hóp. 40 Þeir settust niður í fimmtíu og hundrað manna hópum. 41 Jesús tók brauðin fimm og fiskana tvo, leit upp til himins, þakkaði, braut brauðin og gaf lærisveinum sínum til að bera fram fyrir fólkið. Hann skipti líka fiskunum á milli þeirra allra. 42 Allir átu og urðu saddir. 43 Á eftir söfnuðu þeir saman tólf fullum körfum af brauðbitum og fiski. 44 Þeir sem átu brauðið voru um fimm þúsund karlar.

45 Hann sendi lærisveina sína strax í bátinn og yfir á hinn bakann til Betsaída, á meðan hann sendi mannfjöldann heim. 46 Eftir að hann hafði kvatt þá fór hann upp á hæð til að biðjast fyrir. 47 Þegar kvöld var komið var báturinn á miðju vatninu og hann einn á landi. 48 Hann sá þá erfiða við róðurinn vegna mótvindsins. Eftir kl.3 um nóttina kom hann til þeirra, gekk á vatninu, og vildi fara framhjá þeim. 49 Þegar þeir sáu hann ganga á vatninu héldu þeir að þetta væri draugur og öskruðu. 50 Því allir sáu hann og urðu hræddir. En hann talaði strax við þá og sagði: „Verið hughraustir, það er ég! Verið ekki hræddir!“ 51 Hann steig upp í bátinn til þeirra og stormurinn hætti. Þeir urðu mjög undrandi og hissa. 52 Þeir höfðu ekki skilið þetta með brauðin, því hjörtu þeirra voru treg. 53 Þeir komu yfir á bakkann hinumegin og lögðu að landi í Genesaret. 54 Þegar þeir stigu upp úr bátnum þekkti fólkið hann strax. 55 Fólk hljóp um allt svæðið og færði sjúka á börum til hans, hvar sem hann var. 56 Og hvar sem Jesús kom inn í þorp eða bæ lögðu þeir sjúka við götuna og báðu hann að fá að snerta bara brúnina á fötum hans. Og allir sem snertu hann urðu heilbrigðir.

6:1 Matt 13:53-58; Lúk 4:16-30

6:2 Matt 13:54; Lúk 4:16

6:3 Matt 13:55-56; Jóh 6:42

6:3 Fólk í Nasaret þekkir Jesú sem „smiðinn“ (tekton = handverksmaður, oft smiður eða trésmiður) og son Maríu. Þau þekkja fjölskyldu hans og geta ekki samþykkt að hann sé spámaður eða Messías. Þetta leiðir til „hneykslunar“ (skandalízomai). Þau trúa ekki því þau þykjast þekkja Jesús of vel og vita hver hann er.

6:4 Matt 13:57; Lúk 4:24; Jóh 4:44

6:4 Jesús vitnar í algenga reglu: fólk í eigin bæ eða fjölskyldu tekur oft ekki við spámönnum. Þau þekkja of vel bakgrunninn til að trúa. Þetta er stigvaxandi vanvirðing: fyrst í heimabænum (almenningur). Síðan meðal ættingja (stærri fjölskylda). Að lokum í eigin húsi (mesta nándin – foreldrar, systkini, eigin kona og börn ef hann hefði átt fjölskyldu).

6:5 Matt 13:58

6:5 Jesús „gat ekki“ – ekki vegna vanmáttar hans heldur vegna vantrúar fólksins. Kraftaverk hans eru oft tengd við trú viðtakandans.

6:6 Matt 9:35

6:7 Matt 10:1; Lúk 9:1

6:8 Matt 10:9-10; Lúk 9:3

6:9 Matt 10:10

6:10 Matt 10:11; Lúk 9:4

6:11 Matt 10:14; Lúk 9:5; Post 13:51

6:11 „Hristið rykið af fótum“ er táknræn athöfn sem sýnir að sendiboðarnir eru ekki lengur ábyrgir fyrir boðskapnum; dómurinn er eftir hjá þeim sem hafnar honum.

6:12 Matt 3:2; Mark 1:15

6:13 Jak 5:14

6:13 Smurning með olíu var algeng lækningaraðferð í Gyðingatrú (tengd blessun og miskunn Guðs). Lærisveinarnir nota hana með valdi Jesú.

6:14 Matt 14:1-2; Lúk 9:7-9

6:15 Mal 4:5; Matt 16:14; Lúk 9:8

6:16 Matt 14:2; Lúk 9:9

6:17 Matt 14:3; Lúk 3:19-20

6:18 3Mós 18:16; 3Mós 20:21

6:19 Matt 14:5

6:20 Matt 14:5

6:20 Heródes er í innri átökum – hann virðir Jóhannes sem réttlátan en gerir samt rangt. Þetta sýnir hvernig vald og synd geta blandast saman.

6:21 Matt 14:6

6:22 Matt 14:6-7

6:23 Est 5:3; Est 7:2

6:24 Matt 14:8

6:25 Matt 14:8

6:26 Matt 14:9

6:27 Matt 14:10

6:28 Matt 14:10

6:29 Matt 14:11

6:30 Lúk 9:10

6:30 „Postularnir“ – postular eru þeir sem eru sendir. Hér lærisveinarnir tólf nefndir „postular“ eftir að hafa verið sendir út í fyrsta skiptið.

6:31 Mark 3:20; Matt 14:13

6:32 Matt 14:13; Lúk 9:10

6:33 Matt 14:13; Lúk 9:11

6:34 Matt 9:36; Matt 14:14; Lúk 9:11; 4Mós 27:17; Esek 34:5

6:34 „Sauðir án hirðis“ – Jesús sér að fólkið ratar ekki rétta leið og þarf leiðsögn. Hann kennir þeim fyrst, síðan sér hann þeim fyrir líkamlegri næringu.

6:35 Matt 14:15; Lúk 9:12

6:36 Matt 14:15

6:37 Matt 14:16-17; Lúk 9:13; Jóh 6:7

6:38 Matt 14:17; Lúk 9:13; Jóh 6:9

6:39 Matt 14:19; Lúk 9:14

6:40 Lúk 9:14

6:41 Matt 14:19; Lúk 9:16; Jóh 6:11

6:41 Jesús þakkar (eucharisteō) – þetta er fyrirmynd fyrir kvöldmáltíðina. Hann notar lítið til að metta marga.

6:42 Matt 14:20; Lúk 9:17; Jóh 6:12

6:43 Matt 14:20; Lúk 9:17; Jóh 6:13

6:44 Matt 14:21; Jóh 6:10

6:44 „Um fimm þúsund karlar“ – þetta er fyrri brauðmargföldunin í Markúsi (síðari í 8:9 fyrir 4000). Markús leggur áherslu á tvo mismunandi atburði.

6:45 Matt 14:22; Jóh 6:17

6:46 Matt 14:23; Lúk 6:12

6:47 Matt 14:23

6:48 Matt 14:24-25; Jóh 6:19

6:48 „Gekk á vatninu“ – Jesús sýnir vald yfir náttúrunni. „Vildi fara framhjá“ – hann prófar trú þeirra eða vill koma þeim á óvart.

6:49 Matt 14:26

6:50 Matt 14:27; Jóh 6:20

6:51 Matt 14:32; Jóh 6:21

6:52 Mark 8:17-21

6:52 Lærisveinarnir skilja ekki brauðmargföldunina – hjörtu þeirra eru „treg“ (pepōrōmenē) – þeir skilja ekki enn vald Jesú.

6:53 Matt 14:34

6:54 Matt 14:35

6:55 Matt 14:35

6:56 Matt 14:36; Mark 5:28; Lúk 8:44

6:56 „Snerta brúnina á fötum hans“ – minnir á konuna með blæðingarnar (5:28). Trú fólksins leiðir til lækninga – Jesús er uppspretta lækningar.