316-biblían Markúsarguðspjall 5

1 Loks komu þeir í land hinum megin við vatnið, í landi Gerasenanna. 2 Þegar Jesús steig frá borði mætti honum maður sem var haldinn óhreinum anda. 3 Þessi maður dvaldi í grafreit – sama hvað fólk reyndi að gera til að binda hann fastan 4 sleit hann alltaf af sér alla fjötra og keðjur, og enginn réði við hann. 5 Hann ráfaði um í fjöllunum og grafreitnum dag og nótt, grét og barði sig með steinum. 6 En þegar hann sá Jesú úr fjarska hljóp hann til hans með miklum látum. 7 „Hvað vilt þú mér, Jesús, sonur hins hæsta Guðs?“ hrópaði hann. „Í guðanna bænum, láttu mig vera!“ 8 „Farðu út úr þessum manni, óhreini andi!“ svaraði Jesús honum. 9 „Hvað heitir þú?“ spurði hann andann. „Ég heiti Fjöldi,“ svaraði andinn, „því við erum margir. 10 Ekki reka okkur héðan burt, ég bið þig! 11 Í fjöllunum héðan skammt frá er stór svínahjörð á beit. 12 Sendu okkur frekar til svínanna, og við förum í þau í staðinn.“ 13 Þetta leyfði Jesús, og óhreinu andarnir færðu sig úr manninum og yfir í svínin. Síðan hljóp öll svínahjörðin af stað fram af kletti, svo öll svínin (um tvö þúsund talsins) drukknuðu. 14 Svínahirðarnir hlupu og sögðu frá því sem þeir höfðu séð um allt svæðið, og fólk kom hvaðanæva að til að sjá það sem hafði gerst. 15 Það kom og sá bæði Jesú og manninn sem hafði verið andsetinn (sem var nú kominn í föt og orðinn alveg eðlilegur), og það varð hrætt. 16 Þeir sem höfðu orðið vitni að því sem gerðist sögðu fólkinu alla söguna af andsetna manninum og svínunum 17 og fólkið bað Jesú um að yfirgefa svæðið. 18 Þegar Jesús steig um borð í bátinn bað maðurinn sem hafði verið andsetinn um að fá að koma með honum. 19 „Nei,“ sagði Jesús. „Farðu frekar heim til vina þinna og fjölskyldu og segðu þeim hvað Drottinn hefur gert fyrir þig og hvernig hann hefur sýnt þér miskunn.“ 20 Og maðurinn fór því af stað, ferðaðist um Dekapólissvæðið og sagði frá öllu því stórkostlega sem Jesús hafði gert fyrir hann.

21 Þegar Jesús hafði siglt til baka yfir vatnið safnaðist mikill mannfjöldi í kringum hann við ströndina. 22 Þeirra á meðal var einn af samkomuhússtjórunum, maður sem hét Jaírus. Þegar hann sá Jesú féll hann á kné fyrir framan hann. 23 „Litla dóttir mín er fárveik og er við dauðans dyr,“ hrópaði hann. „Komdu með mér, gerðu það, og bjargaðu lífi hennar með því að snerta hana.“ 24 Jesús fór af stað með honum, og mannfjöldinn fylgdi þeim. 25 En í mannfjöldanum var líka kona sem hafði þjáðst af stöðugum blæðingum í tólf ár. 26 Hún hafði eytt aleigunni í ótal erfiðar læknismeðferðir, án nokkurs árangurs – henni hafði bara versnað. 27 Hún hafði heyrt um Jesú og barðist þess vegna að honum í gegnum mannfjöldann og snerti föt hans. 28 „Ef ég næ bara að snerta fötin hans,“ hugsaði hún með sér, „hlýtur mér að batna.“ 29 Um leið og hún snerti hann hættu blæðingarnar, og hún fann að hún hafði læknast. 30 Við þetta fann Jesús að kraftur hafði runnið frá honum. Hann sneri sér við. „Hver snerti fötin mín?“ spurði hann. 31 „Það er fólk allt í kringum okkur,“ sögðu lærisveinarnir. „Hvernig geturðu spurt hver hafi snert þig?“ 32 En hann leit í kringum sig og kom auga á konuna sem hafði snert hann. 33 Konan skalf af hræðslu, því hún vissi hvað hafði gerst. Hún féll á kné fyrir framan Jesú og sagði honum alla söguna. 34 „Kæra dóttir,“ sagði hann við hana, „Það er trúin þín sem hefur bjargað þér. Þetta er allt í lagi. Farðu nú og njóttu heilsunnar.“

35 Meðan hann var að tala við konuna kom fólk frá húsi samkomuhússtjórans. „Dóttir þín er látin,“ sagði það honum. „Þú þarft víst ekki að ónáða kennarann lengur.“ 36 En Jesús heyrði þetta. „Óttastu ekki,“ sagði hann við samkomuhússtjórann, „heldur hafðu trú.“ 37 Og hann hélt einn áfram með Pétri og bræðrunum Jakobi og Jóhannesi 38 að heimili samkomuhússtjórans, þar sem allir voru harmi slegnir yfir andláti litlu stelpunnar, og steig inn. 39 „Hvaða sorgarlæti eru þetta?“ sagði hann. „Stelpan er ekki dáin – hún sefur bara.“ 40 Fólkið hæddist* að Jesú þegar það heyrði þetta. En hann skipaði öllum að fara út, og fór inn til litlu stelpunnar með föður hennar og móður. 41 Hann tók í hönd hennar og sagði við hana „Talíþa kúmí,“ sem þýðir „Vaknaðu, litla stúlka.“ 42 Við það vaknaði þessi tólf ára stelpa og stóð á fætur. Fólkið trúði ekki sínum eigin augum. 43 Jesús skipaði þeim að segja engum frá þessu, og sagði þeim að gefa stelpunni eitthvað að borða.

5:1 Matt 8:28-34; Lúk 8:26-39

5:1 Gerasenanna (eða Gerasa/Gadara í sumum handritum) er svæði austan við Galíleuvatn, í Dekapólis (tíu borgum). Þetta er ekki svæði Gyðinga, heldur heiðingja (heiðingar = aðrir en Gyðingar), sem útskýrir svínahjörðina í Mrk 5:11. Reglur Gamla testamentisins bönnuðu Gyðingum að borða svínakjöt (3Mós 11:7-8) og því ræktuðu Gyðingar ekki svín. Sjá líka skýring við Mrk 7:23.

5:2 Matt 8:28; Lúk 8:27

5:3 Lúk 8:29

5:5 Maðurinn var í mikilli andlegri og líkamlegri þjáningu – grafirnar voru oft óhreinir staðir, og sjálfsskaðinn sýnir hversu mikið vald djöflarnir höfðu yfir honum.

5:6 Matt 8:29; Lúk 8:28

5:7 Matt 8:29; Lúk 8:28; Mrk 1:24

5:7 „Sonur Guðs hins hæsta,“ Mrk 1:1. Jafnvel djöflarnir þekkja hver Jesús er og eru hræddir við hann. Þeir biðja um miskunn.

5:8 Mrk 1:25

5:9 Lúk 8:30

5:9 „Her“ (legion) þýðir hersveit – um 6000 hermenn. Þetta sýnir að margir djöflar voru í manninum, sem gerir hann afar sterkan og hættulegan.

5:10 Lúk 8:31

5:11 Matt 8:30; Lúk 8:32

5:12 Matt 8:31

5:13 Matt 8:32; Lúk 8:33

5:13 Svín voru óhrein dýr hjá Gyðingum. Jesús leyfir óhreinu öndunum að fara í þau, sem leiðir til eyðileggingar. Þetta sýnir vald hans yfir óhreinum öndum og að illskan eyðileggur það sem hún tekur yfir.

5:14 Matt 8:33; Lúk 8:34

5:15 Matt 8:34; Lúk 8:35

5:16 Lúk 8:36

5:17 Matt 8:34; Lúk 8:37

5:17 Fólkið óttast kraft Jesú meira en djöflana — þeir vilja frekar halda svínunum sínum (hagkerfinu og peningunum sínum) en að Jesús breyta einhverju í lífi þeirra eða umhverfi.

5:18 Lúk 8:38

5:19 Lúk 8:39

5:19 Jesús sendir hann heim sem „fyrsta boðberann“ utan byggða Gyðinga. Hann á að segja frá miskunn Guðs, sem sýnir að Jesús kemur líka til þeirra sem eru ekki Gyðingar. Flestir sem búa á Íslandi eru t.d. ekki Gyðingar.

5:20 Matt 4:25

5:21 Matt 9:1; Lúk 8:40

5:22 Matt 9:18; Lúk 8:41

5:23 Matt 9:18; Lúk 8:42

5:24 Matt 9:19; Lúk 8:42

5:25 Matt 9:20; Lúk 8:43

5:25 Blæðingar gerðu hana óhreina samkvæmt lögmálinu (3Mós 15) — hún mátti ekki snerta fólk eða vera í samfélagi. Hún hafði þjáðst lengi og eytt öllu sem hún átti.

5:26 Lúk 8:43

5:27 Matt 9:20; Lúk 8:44

5:28 Matt 9:21

5:29 Matt 9:22; Lúk 8:44

5:30 Lúk 8:46

5:30 Jesús finnur fyrir krafti sem fer frá honum — þetta sýnir að lækningin var ekki sjálfvirk heldur kom frá honum persónulega.

5:31 Lúk 8:45

5:32 Lúk 8:47

5:33 Lúk 8:47

5:34 Matt 9:22; Lúk 8:48

5:35 Matt 9:18; Lúk 8:49

5:36 Lúk 8:50

5:37 Matt 17:1; Mrk 9:2; Mrk 13:3; Mrk 14:33

5:38 Matt 9:23; Lúk 8:52

5:39 Matt 9:24; Lúk 8:52

5:39 „hún sefur“ — Jesús talar um dauða sem tímabundinn svefn fyrir þá sem trúa. Þetta er ekki afneitun á dauða heldur sýnir vald Jesú yfir honum.

*5:40 Hæddist = gerði grín að.

5:40 Matt 9:25; Lúk 8:53

5:41 Lúk 8:54

5:41 „Talíþa kúmí“ er arameískt (tungumál Jesú) — Markús þýðir það fyrir lesendur sína. Jesús talar beint til barnsins, sem sýnir persónulegt vald hans yfir dauðanum.

5:42 Matt 9:25; Lúk 8:55

5:43 Matt 9:26; Mrk 1:44; Mrk 7:36

5:43 Jesús bannar þeim að segja frá (Messíasarleyndarmálið, sjá Mrk 2:10) og biður um mat — sýnir að hún er lifandi og þarf venjulega umönnun, ekki bara kraftaverk.