12
Síðan sagði hann þeim dæmisögu: „Það var einu sinni maður sem plantaði víngarði. Hann smíðaði trausta girðingu í kringum hann, gróf stóra skurði og reisti varðturn. Síðan réði hann menn til að sjá um víngarðinn áður en hann fór sjálfur af stað í langt ferðalag.Matt 21:33-46; Lúk 20:9-19; Jes 5:1-7 Eftir uppskerutímann sendi hann þjón sinn til umsjónarmannanna til að sækja uppskeru víngarðsins.Matt 21:34 En umsjónarmennirnir tóku þjóninn, börðu hann og ráku hann tómhentan burt.Matt 21:35 Eigandinn sendi þá annan þjón til víngarðsins, en umsjónarmennirnir hentu í hann steinum og ráku hann líka burt.Matt 21:35 Eigandinn sendi þá fleiri þjóna til þeirra, en umsjónarmennirnir drápu eða börðu þá alla.Matt 21:35-36 Eigandinn átti einn son, sem honum þótti ákaflega vænt um. Loks sendi hann þennan son sinn af stað til umsjónarmannanna. „Þeir hljóta að minnsta kosti að sýna syni mínum virðingu,“ hugsaði hann með sér.Matt 21:37 En umsjónarmennirnir sögðu hver við annan: „Þetta er erfingi eigandans! Drepum hann, þá eignumst við víngarðinn.“Matt 21:38 Og þeir tóku soninn, drápu hann og hentu honum út úr víngarðinum.Matt 21:39 Hvað gerir eigandi víngarðsins þá eiginlega? Jú, hann kemur og eyðir umsjónarmönnunum og gefur einhverjum öðrum víngarðinn.Matt 21:41 10 Í ritningunni*Ritningin er það sem við í dag köllum Gamla testamentið. Hluti af menntun drengja (og margra stúlkna líka) á dögum Jesú var að læra meirihlutann af því utanað. stendur: Matt 21:42; Post 4:11; 1Pét 2:7 „Steinninn sem smiðirnir höfnuðu verður hornsteinnHornsteinninn var mikilvægasti steinninn í byggingunni. Hann hélt veggjunum tveimur saman og styrkti alla bygginguna. byggingarinnar. 11 Mikið er þetta stórkostlegt verk Drottins!““Slm 118:22-23 Jesús notar Slm 118 til að sýna að leiðtogar Gyðinga hafna honum (hornsteininum) en hann er valinn af Guði. Víngarðurinn er Ísrael, vínræktarmennirnir leiðtogar Gyðinga, sonurinn er Jesús. 12 
Æðstuprestarnir, lögmálskennararnir og öldungarnir vissu að með þessari dæmisögu var Jesús að tala um þá. Þeir hefðu viljað handtaka hann, en voru hræddir um að fólkið myndi bregðast illa við því og strunsuðu þess vegna útMatt 21:46; Lúk 20:19 13 og sendu í staðinn farísea og Heródesarsinna til Jesú til þess að reyna að fá hann til að segja eitthvað sem þeir gætu náð honum fyrir.Matt 22:15-22; Lúk 20:20-26 Farísear, Mrk 2:16. Heródesarsinnar, Mrk 3:6. 14 „Kennari,“ sögðu þeir við hann, „við sjáum hvað þú ert heiðarlegur og staðfastur. Þú lætur ekki skoðanir mannanna hafa áhrif á þig, heldur kennir sannleik Guðs. Hvort er löglegt eða ólöglegt að borga skatt til keisarans? Ættum við að gera það eða ekki?“Matt 22:16-17 15 En Jesús vissi á hvaða hræsniHræsni, Mrk 7:6. þeir byggðu þessa spurningu. „Af hverju eruð þið að reyna að ná mér svona?“ spurði hann þá. „Komið með pening til mín.“Matt 22:18 16 Þeir réttu honum pening. „Hver er á myndinni á peningnum?“ spurði Jesús. „Hvaða nafn stendur á honum?“ „Það er keisarinn,“ svöruðu þeir.Matt 22:19-20 17 „Gefið þá keisaranum það sem er merkt honum,“ sagði Jesús, „og Guði það sem er merkt Guði.“ Og við þessu gátu þeir ekkert sagt.Matt 22:21; Róm 13:7 Jesús kennir um tvöfalda skyldu. Borga skatt til ríkisvalds (keisara) og gefa Guði það sem hans er (hjarta, líf, tilbeiðsla ofl.).
18 Síðan komu saddúkearnir (sem trúa ekki á upprisuna) til Jesú.Matt 22:23-33; Lúk 20:27-40 19 „Kennari,“ spurðu þeir hann, „Móse skrifaði að ef maður á bróður sem deyr og skilur eftir sig eiginkonu, en engin börn, eigi hann að giftast eiginkonu bróður síns og eignast með henni börn svo fjölskylda bróðurins lifi áfram. 5Mós 25:5-6 20 Segjum að það séu sjö bræður. Sá fyrsti giftir sig en deyr barnlaus.Matt 22:24-28 21 Næsti bróðir giftist síðan eiginkonunni hans, en hann deyr líka barnlaus, og þriðji bróðirinn líka.Matt 22:25-28 22 Þeir giftast henni allir sjö en enginn þeirra eignast börn með henni. Að lokum deyr eiginkonan sjálf líka.Matt 22:25-28 23 Spurningin er: Þegar þau rísa öll upp í upprisunni, hver verður þá eiginmaður konunnar? Því allir bræðurnir sjö voru giftir henni.“Matt 22:28 24 „Ég held að ástæðan fyrir því að þið misskiljið þetta,“ svaraði Jesús, „sé að þið þekkið hvorki ritninguna né mátt Guðs.Matt 22:29 25 Eftir upprisuna mun fólk hvorki vera gift né gifta sig, heldur lifa eins og englar á himnum.Matt 22:30 Upprisa er ekki endurtekning á jarðlífinu heldur himneskt líf eins og hjá englunum. Þar er ekkert hjónaband. 26 Og talandi um upprisuna – hafið þið ekki lesið í Mósebókunum um það sem Guð sagði við Móse úr þyrnirunnanum: „Ég er Guð Abrahams, Guð Ísaks og Guð Jakobs“?2Mós 3:6; Matt 22:31-32
27 Hann er ekki Guð hinna dauðu, heldur Guð hinna lifandi. Það er þetta sem þið eruð að misskilja.“Matt 22:32 Jesús notar 2Mós 3:6. Þar segir Guð „ég er“ (nútíð) en ekki „ég var“. Þetta sýnir að Abraham, Ísak og Jakob lifa hjá Guði.
28 Einn af lögmálskennurunum heyrði þetta samtal og hversu vel Jesús svaraði. Hann kom því til þeirra og spurði: „Hvert er mikilvægasta boðorðið?“Matt 22:34-40; Lúk 10:25-28 Lögmálskennarar, Mrk 1:22. 29 „Mikilvægasta boðorðið,“ svaraði Jesús, „er „Heyr, ó Ísrael: Enginn er Guð nema Drottinn Guð“,5Mós 6:4 30 og „Elskaðu Drottin Guð þinn af öllu hjarta, og af allri sál, og af öllum huga, og af öllum mætti“. Þetta er mikilvægasta boðorðið.“5Mós 6:5 31 Næstmikilvægasta boðorðið er: „Elskaðu annað fólk eins og sjálfan þig“.
Það eru engin boðorð mikilvægari en þessi.“3Mós 19:18; Matt 22:39 Jesús dregur saman tvö mikilvægustu boðorðin, að elska Guð og náungann, sem kjarna alls lögmálsins. 32 „Þetta er alveg rétt hjá þér, kennari,“ sagði lögmálskennarinn. „Það er bara einn Guð, og enginn Guð nema hann,5Mós 4:35; 5Mós 6:4 33 og það að elska hann af öllu hjarta, og af allri sál, og af öllum mætti, og það að elska annað fólk eins og okkur sjálf, skiptir meira máli en allar fórnirnar.“1Sam 15:22; Hós 6:6; Mík 6:6-8 34 Jesús sá að maðurinn hafði skilið það sem hann var að segja. „Þú ert ekki langt frá konungsríki Guðs,“ sagði hann. Og eftir þetta þorði enginn að spyrja hann fleiri spurninga.Matt 22:46; Lúk 20:40 Kennarinn er nálægt konungsríki Guðs vegna skilnings síns á elsku. En Jesús kallar okkur til meira en þekkingar: Að fylgja honum. Konungsríki Guðs, Mrk 1:14.
35 Stuttu seinna var Jesús að kenna í musterinu. „Hvernig geta lögmálskennararnir sagt að Kristur sé sonur Davíðs?“ sagði hann.Matt 22:41-46; Lúk 20:41-44 Kristur, Mrk 1:1. Musterinu, Mrk 11:11. 36 „Með hjálp Heilags anda sagði Davíð: Slm 110:1; Matt 22:43 „Drottinn sagði við Drottin minn: Sittu hjá mér á meðan ég legg undir þig alla óvini þína“.
37 Davíð kallar hann þarna „Drottin“ – hvernig getur hann þá verið sonur hans?“ Og fólkið hlustaði á orð hans, alveg heillað.Matt 22:45 Jesús sýnir að Kristur er meira en bara sonur Davíðs. Hann er Drottinn Davíðs (herra). Þetta sýnir guðlegt eðli hans.
38 „Passið ykkur á lögmálskennurunum,“ hélt hann áfram. „Þeir elska að ganga um markaðina í fínu fötunum sínum og láta fólk heilsa sér,Matt 23:1-7; Lúk 20:45-47 39 og að sitja í bestu sætunum í samkomuhúsunum og vera heiðursgestir í veislum.Lúk 11:43 Samkomuhúsunum, Mrk 1:21. 40 Þeir fara með langar bænir til að fela það hvernig þeir hrifsa til sín eigur fátækra – fyrir það verða þeir dæmdir harðlega.“Lúk 20:47 Kennararnir í lögunum eru hræsnarar. Þeir sýna flotta ytri hegðun en misnota svo fátæka og biðja til að ganga í augun á fólki.
41 Jesús sat hjá fjársöfnunarkistunum og horfði á fólkið setja peninga í þær. Þeir ríkustu gáfu oft háar upphæðir.Lúk 21:1-4 42 Fátæk ekkja kom að kistunum og setti í þær tvo smápeninga – mjög lága upphæð.Lúk 21:2 43 Jesús kallaði lærisveina sína til sín. „Sjáið þessa fátæku ekkju,“ sagði hann við þá. „Enginn gaf meira en hún í fjársjóðskisturnar.Lúk 21:3 44 Hinir gáfu nefnilega þegar þeir áttu meira en nóg, en hún lifir í fátækt og gaf samt allt sem hún átti.“Lúk 21:4

12:1 Matt 21:33-46; Lúk 20:9-19; Jes 5:1-7

12:2 Matt 21:34

12:3 Matt 21:35

12:4 Matt 21:35

12:5 Matt 21:35-36

12:6 Matt 21:37

12:7 Matt 21:38

12:8 Matt 21:39

12:9 Matt 21:41

*12:10 Ritningin er það sem við í dag köllum Gamla testamentið. Hluti af menntun drengja (og margra stúlkna líka) á dögum Jesú var að læra meirihlutann af því utanað.

12:10 Matt 21:42; Post 4:11; 1Pét 2:7

12:10 Hornsteinninn var mikilvægasti steinninn í byggingunni. Hann hélt veggjunum tveimur saman og styrkti alla bygginguna.

12:11 Slm 118:22-23

12:11 Jesús notar Slm 118 til að sýna að leiðtogar Gyðinga hafna honum (hornsteininum) en hann er valinn af Guði. Víngarðurinn er Ísrael, vínræktarmennirnir leiðtogar Gyðinga, sonurinn er Jesús.

12:12 Matt 21:46; Lúk 20:19

12:13 Matt 22:15-22; Lúk 20:20-26

12:13 Farísear, Mrk 2:16. Heródesarsinnar, Mrk 3:6.

12:14 Matt 22:16-17

12:15 Hræsni, Mrk 7:6.

12:15 Matt 22:18

12:16 Matt 22:19-20

12:17 Matt 22:21; Róm 13:7

12:17 Jesús kennir um tvöfalda skyldu. Borga skatt til ríkisvalds (keisara) og gefa Guði það sem hans er (hjarta, líf, tilbeiðsla ofl.).

12:18 Matt 22:23-33; Lúk 20:27-40

12:19 5Mós 25:5-6

12:20 Matt 22:24-28

12:21 Matt 22:25-28

12:22 Matt 22:25-28

12:23 Matt 22:28

12:24 Matt 22:29

12:25 Matt 22:30

12:25 Upprisa er ekki endurtekning á jarðlífinu heldur himneskt líf eins og hjá englunum. Þar er ekkert hjónaband.

12:26 2Mós 3:6; Matt 22:31-32

12:27 Matt 22:32

12:27 Jesús notar 2Mós 3:6. Þar segir Guð „ég er“ (nútíð) en ekki „ég var“. Þetta sýnir að Abraham, Ísak og Jakob lifa hjá Guði.

12:28 Matt 22:34-40; Lúk 10:25-28

12:28 Lögmálskennarar, Mrk 1:22.

12:29 5Mós 6:4

12:30 5Mós 6:5

12:31 3Mós 19:18; Matt 22:39

12:31 Jesús dregur saman tvö mikilvægustu boðorðin, að elska Guð og náungann, sem kjarna alls lögmálsins.

12:32 5Mós 4:35; 5Mós 6:4

12:33 1Sam 15:22; Hós 6:6; Mík 6:6-8

12:34 Matt 22:46; Lúk 20:40

12:34 Kennarinn er nálægt konungsríki Guðs vegna skilnings síns á elsku. En Jesús kallar okkur til meira en þekkingar: Að fylgja honum. Konungsríki Guðs, Mrk 1:14.

12:35 Matt 22:41-46; Lúk 20:41-44

12:35 Kristur, Mrk 1:1. Musterinu, Mrk 11:11.

12:36 Slm 110:1; Matt 22:43

12:37 Matt 22:45

12:37 Jesús sýnir að Kristur er meira en bara sonur Davíðs. Hann er Drottinn Davíðs (herra). Þetta sýnir guðlegt eðli hans.

12:38 Matt 23:1-7; Lúk 20:45-47

12:39 Lúk 11:43

12:39 Samkomuhúsunum, Mrk 1:21.

12:40 Lúk 20:47

12:40 Kennararnir í lögunum eru hræsnarar. Þeir sýna flotta ytri hegðun en misnota svo fátæka og biðja til að ganga í augun á fólki.

12:41 Lúk 21:1-4

12:42 Lúk 21:2

12:43 Lúk 21:3

12:44 Lúk 21:4